Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1733/18
Data wyroku: 2019-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt III Ca 1733/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 roku Sąd RejonowywK.:
1. zasądził od pozwanegoR. S.na rzecz powodaM. S.kwotę 1 200 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 października 2015 r. do dnia zapłaty;
2) zasądził od pozwanegoR. S.na rzecz powodaM. S.kwotę 407 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 360 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
3) ustalił wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla pozwanegoR. S.na kwotę 442,80 złotych w tym 82,80 złotych podatku VAT i przyznaje wskazane wynagrodzenie w kwocie 442,80 złotych adwokatowiM. M., którą to kwotę należy wypłacić pełnomocnikowi wskazanemu wyżej ze środków Skarbu Państwa.
Powyższy wyrok wynikał z uznania za zasadne i podlegające uwzględnieniu w całości żądania zapłaty wynagrodzenia z tytułu świadczonej przez powoda na rzecz pozwanego pomocy prawnej wynikającej z umowyo zastępstwo procesowe. Sąd I instancji poczynił ustalenia faktycznew oparciu o twierdzenia powoda, że strony zawarły poza siedzibą kancelarii ustną umowę potwierdzoną załączonym do akt niniejszej sprawy pełnomocnictwem, w ramach której powód zobowiązał się do reprezentowania pozwanego w postępowaniu sądowym za wynagrodzeniem 1 200 złotych płatnym po jego zakończeniu. Sąd Rejonowy odmówił jednocześnie waloru wiarygodności zeznaniom strony pozwanej i powołanym przez nią świadków, którzy twierdzili, że po zawarciu umowy powód zrzekł się prawa do wynagrodzenia. W ocenie Sądu, w zestawieniu treści tych zeznańz pozostałymi dowodami naświetlającymi okoliczności sprawy w sposób odmienny i po rozważeniu wynikłych na ich tle sprzeczności w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, zeznania te okazały się w przeważającej części niespójne.
W apelacji od powyższego wyroku pozwany podniósł następujące zarzuty:
- rażącego naruszeniaart. 233 § 1 i 2 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowegoi nadanie przymiotu wiarygodności zeznaniom powodaM. S.w zakresie w jakim podawał on, że nigdy nie zrzekł się wynagrodzenia za świadczenie pomocy prawnej na rzecz pozwanego, podczas gdy z pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim z zeznań pozwanego oraz świadkówP. S.,H. S.,I. K.orazM. K.wynika, że powód zgodził się na nieodpłatny charakter świadczenia pomocy prawnej w stosunku do pozwanego;
- błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia, polegający na przyjęciu, że powód miał reprezentować pozwanego w sprawie zawisłej przed Sądem RejonowymwK.I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 104/11 w sposób odpłatny, podczas gdy ze zgromadzonego materiału wynika, że pozwany nigdy nie wyrażał zgody na odpłatny charakter reprezentowania jego osoby o czym powód wiedział i na co się godził w momencie podpisywania pełnomocnictwa przez pozwanego.
W konkluzji pozwany wniósł o zmianę orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów niniejszego postępowania, a także zasądzenie na rzecz pełnomocnika pozwanego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanemuz urzędu, bowiem wynagrodzenie to nie zostało zapłacone w całości, aniw części przez pozwanego. Ewentualnie powód wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 1 instancji, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów niniejszego postępowania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika pozwanego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanemuz urzędu, bowiem wynagrodzenie to nie zostało zapłacone w całości, aniw części przez pozwanego.
W odpowiedzi na apelację powód sformułował wniosek o jej oddaleniei zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest niezasadna.
Ustalenia faktyczne, jak również ocena prawna przedstawionaw uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Rejonowy, znajdują pełną akceptację Sądu Okręgowego.
Przystępując do rozważań nad zarzutami apelacji na wstępie dostrzec trzeba, że w istocie zmierzają one do zakwestionowania poczynionychw sprawie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych w zakresie w jakim wynika z nich, iż strony łączyła nieodpłatna umowa o zastępstwo prawne. Skarżący prezentuje bowiem pogląd, że powyższe ustalenia są wynikiem nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim twierdzeń stron i zeznań świadków. Tymczasem zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.nie potwierdza się w okolicznościach tej sprawy. Sąd Rejonowy ocenił dowody w sposób swobodny, analizując całokształt materiału dowodowego i wyciągając z niego wnioski logiczne, zgodne z zasadami doświadczenia życiowego.
Dla uzasadnienia zaprezentowanego wyżej poglądu wskazać trzeba, że strony konsekwentnie w toku postępowania przedstawiały przeciwstawnei wzajemnie wykluczające się twierdzenia co do wysokości wynagrodzenia ustalonego przez nie w umowie. Jednakże w świetle całokształtu okoliczności ujawnionych w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń konkluzja SąduI instancji, że wersja prezentowana przez stronę pozwaną jako zawierająca sprzeczności, a przez to niewiarygodna nie może stanowić podstawy ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie powtarzając słusznych w tej mierze wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyeksponować należy, że z zeznań samego pozwanego złożonych na rozprawie w dniu 26 lutego 2018 roku wynika, iż miał on pełną świadomość co do odpłatnego charakteru umowy zawartej z powodem. Pozwany przyznał wtedy, że w razie zasądzenia na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w sprawie I C 104/11 przekazałby je powodowi z tytułu udzielonego pełnomocnictwa. Dodał, że sam żadnych kosztów związanych ze sprawą nie poniósł. W tym świetle truizmem jest twierdzenie, że gdyby powód zrzekł się wynagrodzenia, pozwany nie rozważałby w ogóle przekazania jemu kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych przez Sąd. Co więcej, Sąd w sprawieI C 104/11 zasądził zwrot kosztów procesu na podstawie spisu kosztów, obejmującego koszty zastępstwa procesowego, co nie spotkało się z żadną reakcją skarżącego. Pozwany, który wcześniej – jak przyznał – posiadał już doświadczenie z uczestnictwa w sprawach sądowych musiał z pewnością wiedzieć, że koszty te należą się pełnomocnikowi. Z kolei twierdzeniom pozwanego, że sytuacja finansowa pozwanego uniemożliwiała zawarcie odpłatnej umowy o zastępstwo prawne zaprzeczył świadekP. S.(ojciec pozwanego), podkreślając: „R., mnie stać było na zapłacenie, czy wzięcie sobie adwokata”.
Sąd Okręgowy w pełni podziela oraz przyjmuje ocenę Sądu I instancjiw zakresie wiarygodności zeznań pozostałych świadków wskazującą na występujące w nich sprzeczności i brak spójności. Przedmiotowe zeznania nie potwierdziły forsowanej przez pozwanego wersji co do treści uzgodnieńz powodem skutkujących rzekomo nieodpłatnym charakteru łączącej ich umowy. Prawidłowości powyższego wniosku w niczym nie podważa akcentowana w toku postępowania, a także w samej apelacji kwestia podjęcia się przez powoda zleconych czynności bez uprzedniego żądania zapłatyz góry wynagrodzenia. Powód wyjaśnił bowiem, że umowa została zawarta ustnie poza siedzibą kancelarii co jest okolicznością bezsporną, a następnie została potwierdzona wystawieniem dokumentu pełnomocnictwa, strony umówiły się zaś na uregulowanie wynikającej z niej należności po zakończeniu sprawy. Przedstawione przez powoda przyczyny należy ocenić jako zgodnez doświadczeniem życiowym i zasadami logiki, gdyż odpowiadają one praktyce postępowania w takich sytuacjach.
Podsumowując dotychczasową część rozważań, nie sposób uznać za wiarygodne twierdzeń pozwanego, że powód zrzekł się swojego wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego. W tym miejscu należy przypomnieć, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywał na stronie pozwanej, z przepisuart. 735 § 1 k.c.wprost bowiem wynika, że jeżeli aniz umowy, ani z okoliczności nie wynika, iż przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Powołany przepis wprowadza swoiste domniemanie odpłatności umowy zlecenia, a skarżący forsując twierdzenie o zobowiązaniu się powoda do świadczenia pomocy prawnej nieodpłatnie powinien tę okoliczność udowodnić.
W sytuacji procesowej z jaką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie również przyjął, że uzgodniona między stronami kwota wynagrodzenia odpowiada co do wysokości stawce minimalnejrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1348). Wniosek ten jest zasadny tym bardziej, że kwota 1 200 złotych od każdej z reprezentowanych przez powoda osób była przedmiotem negocjacji między stronami, co wynika ze zgodnych zeznań stron i świadków w niniejszej sprawie.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w związku z § 2 pkt 2 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 roku ( Dz.U.2015.1804. ze zm.). Na koszty te złożyła się kwota 135 złotych kosztów zastępstwa procesowego.
W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanym z urzędu w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 110,70 złotych ( z podatkiem VAT ) orzeczono na podstawie § 2 w związku z § 8 pkt 2 i § 16 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714).