Sąd Okręgowy w Poznaniu
XIII Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XIII C 808/18
Data wyroku: 2019-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Michał Kuczkowski
Podstawa prawna: art 840 §1 pkt 2 k.p.c.

Sygnatura akt XIII C 808/18/3

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  11 lipca 2019 r.
Sąd Okręgowy w PoznaniuOśrodek (...)wL.XIII Wydział Cywilny z siedzibą wL.w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia Michał Kuczkowski
Protokolant: prot. Magdalena Glapa
po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. wL.
na rozprawie
sprawy z powództwaA. L. (1)
przeciwko(...) sp. z o.o.z siedzibą w miejscowościL.
- o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1
Pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym(...). przez Sąd Okręgowy wP.w sprawie XIII Nc(...), utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego wP.z(...). w sprawie XIII C(...), zaopatrzony w klauzulę wykonalności(...). przez Sąd Apelacyjny wP.zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.z(...). sygn. akt I ACa(...), zasądzający od powódkiA. L. (1)na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą w miejscowościL.kwotę 350.985,43 zł z ustawowymi odsetkami od17 maja 2013r. do dnia zapłaty wraz kosztami procesu.

2
Kosztami procesu obciąża pozwanego i z tego tytułu nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Poznaniu kwotę 30.267 zł.

SSO Michał Kuczkowski
Sygn. akt XIII C 808/18/3

UZASADNIENIE
Pozwem z 2 listopada 2018 r. skierowanym przeciwko pozwanemu(...) sp. z o.o.z siedzibą wL.powódka wniosła o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym(...). przez Sąd Okręgowy wP.
Ośrodek (...)wL.w sprawie XIII Nc(...)zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu(...)r. wyroku Sądu Okręgowego wP.
Ośrodek (...)wL.z(...). wydanego w sprawie XIII C(...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności(...)r., wyroku Sądu Apelacyjnego wP.z(...). w sprawie o sygn. akt I ACa(...), zasądzającego odA. L. (1)na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.kwotę 350.985,43 zł z ustawowymi odsetkami od 17 maja 2013r. do dnia zapłaty wraz kosztami procesu.
Ponadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o odrzucenie powództwa w całości, ewentualnie o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu(...)r. pomiędzyBankiem (...) S.A.z siedzibą wW.,(...),A. L.,Ł. L.sp. j. z siedzibą wK.reprezentowaną przezA. L. (3),A. L. (1)iŁ. L. (2)została zawartaumowa nr (...)kredytu krótkoterminowego odnawialnego w rachunku bieżącym w kwocie 3.500.000,00 zł.
Spółka(...),A. L.,Ł. L.sp. j. z siedzibą wK.została przekształcona współkę Zakłady (...) sp. z o.o.Wspólnikami tej spółki byli:A. L. (3),A. L. (1),Ł. L. (2),G. W.,M. W.,Z. P.,B. P.,K. P.oraz(...) sp. z o.o.

W dniu(...)pomiędzyZ. P.prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą Wytwórnia (...)z siedzibą wL.(zwanym Inwestorem), aG. W.działającego jako pełnomocnik w imieniuspółki Zakłady (...) sp. z o.o.(zwanej(...)) i(...) sp. z o.o.A. L. (3),Ł. L. (2)iM. W.(zwanymi Dotychczasowi Wspólnicy) zostało zawarte porozumienie na podstawie którego strony wyraziły zgodę na ustanowienie nowych zabezpieczeń zaciągniętych kredytów w przypadku, gdy bank kredytujący(...)wystąpi z takim żądaniem, przy czym ustanowienie takich zabezpieczeń nastąpi w taki sposób, iż na Dotychczasowych Wspólnikach oraz na Inwestorze będzie ciążyć odpowiedzialność z tytułu zabezpieczenia odpowiednio do wysokości posiadanych przez Dotychczasowych Wspólników i Inwestora udziałów.Z. P.posiadał wówczas 60% udziałów,A. L. (3)10% udziałów,Ł. L. (2)iM. W.po 15%.
Z. P.poinformowałA. L. (3)iM. W., iż bank domaga się poręczenia zobowiązania przez ich małżonków, jednak zapewnił, że małżonkowie ci nie będą odpowiadać za spłatę zobowiązania jeżeli zostanie ona spełniona przez jednego ze wspólników.
PowódkaA. L. (1)w dacie zawierania porozumienia z(...)r. nie posiadała żadnych udziałów, na mocy umowy darowizny z(...)r. powódka darowała 8.009 udziałów na rzecz swojego mężaA. L. (3)i 3.982 udziałów na rzeczM. W.. Od(...)r. w małżeństwie powódki iA. L. (3)została ustanowiona rozdzielność majątkowa małżeńska.
W dniu(...)zmarłZ. P.. Na podstawie testamentuZ. P.otwartego i ogłoszonego w dniu(...)r. spadek po zmarłymZ. P.nabyły: żonaK. P.w 1/4 części wprost i córkaB. P.w 3/4 części z dobrodziejstwem inwentarza.
W dniu(...)r. odbyło się zgromadzenie wspólników spółki podfirmą Zakłady (...) sp. z o.o.na którym podjęto uchwałę w sprawie zbycia ułamkowej części w każdym z udziałów przezB. P.,K. P.,M. P.iA. P.poprzez ich wniesienie tytułem aportu do nowo powstającej spółki. W dniu(...)r. została zawiązanaspółka (...) sp. z o.o., której wspólnikami są:K. P.,B. P.,A. P.iM. P..
W dniu(...)r. została zawarta pomiędzyBankiem (...) S.A., będącym następcą prawnymBanku (...) S.A., a(...) sp. z o.o.umowa poręczenia, na podstawie której pozwany udzielił bankowi poręczenia za spłatę wierzytelności wynikającej z umowy kredytu z dnia(...)r. Poręczycielami spłaty powyższej wierzytelności byli również:A. L. (3),A. L. (1),M. W.,Ł. L. (2),spółka Zakłady (...) sp. z o.o., orazspółka Grupa (...) sp. z o.o.Pomiędzy współporęczycielami nie zostało uregulowane w jakich częściach są zobowiązani pomiędzy sobą do zwrotu spłaconego długu.
W dniu(...)r. Bank wypowiedział umowę kredytu i wyznaczył termin zapłaty kwoty 2.927.614,35 zł. Z uwagi na to, iż wymagana kwota nie została spłacona przez dłużnika, Bank wezwał wszystkich współporęczycieli tj.(...) sp. z o.o.,A. L. (3),A. L. (1),M. W.,Ł. L. (2),spółkę Zakłady (...) sp. z o.o.,spółkę Grupa (...) sp. z o.o.do zapłaty wymagalnej wierzytelności.
Pozwany(...) sp. z o.o.(...)r. dokonał spłaty całego zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej. Następnie wystąpił z pozwem przeciwkoA. L. (1)o zapłatę kwoty 352.907 zł. W dniu(...)r. Sąd Okręgowy wP.
Ośrodek (...)wL.wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym i nakazał powódce, by w terminie 14 dni zapłaciła na rzecz(...) sp. z o.o.kwotę 352.907 zł z ustawowymi odsetkami oraz kosztami postępowania. Powódka zaskarżyła powyższy nakaz zapłaty, który został utrzymany w całości w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego wP.
Ośrodek (...)wL.z dnia(...). w sprawie o sygn. XIII C(...)
Od powyższego wyroku została wywiedziona przez powódkę apelacja, w wyniku której Sąd Apelacyjny wP.wyrokiem z(...)r. o sygn. I ACa(...)uchylił nakaz zapłaty w zakresie kwoty 1.920,64 zł i w pozostałym zakresie oddalił apelację. Sąd Apelacyjny wP.uznał, że prawa i obowiązki zmarłegoZ. P.wynikające z porozumienia z(...)r. mogły przejść jedynie na zasadach ogólnych określonych wart. 922 § 1 k.c.na jego spadkobierców tj.K. P.iB. P.. Zdaniem sądu I i II instancji między współdłużnikami nie istniał stosunek prawny rozstrzygający w sposób odmienny od uregulowania ustawowego o tym, czy i w jakich częściach dłużnik, które spełnił świadczenie może żądać zwrotu od pozostałych. Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wP.z dnia(...)r. w sprawie I ACa(...)i skarga ta na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia(...)r. nie została przyjęta do rozpoznania.
Pozwany(...) sp. z o.o.wystąpił z powództwem również przeciwkoA. L. (3), który po wydaniu przeciwko niemu nakazu zapłaty w sprawie o sygn. XIII Nc(...), utrzymaniu w mocy nakazu zapłaty wyrokiem wydanym w sprawie XIII C(...)i wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny wP.(...)w sprawie I ACa(...)o identycznej treści jak w wyroku w sprawie I A Ca(...), złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który wyrokiem z(...). uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego wP.w pkt. 2 i 3 przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, ze porozumienie z(...)r. dotyczyło spornego kredytu i przyszłych zabezpieczeń tego kredytu udzielanych ewentualnie w przyszłości przez strony tej umowy. Uznał także, że spadkobiercyZ. P.weszli w stosunek prawny wynikający z tego porozumienia ex lege i stali się jego stronami. Przy ponownym rozpoznaniu apelacjiA. L. (3)od wyroku Sądu Okręgowego wP.wydanego w sprawie XIII C(...)Sąd Apelacyjny wP.zmienił zaskarżony wyrok w pkt. 1 i uchylił nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy wP.w sprawie XIII Nc(...)w części dotyczącej kwoty 70.197,08 zł i w tym zakresie powództwo oddalił. Do zapłaty przezA. L. (3)pozostawała nadal kwota ponad 280.000 zł, stanowiąca zakres jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki z uwagi na treść porozumienia z dnia(...)
Dowód: - odpis KRS k. 8-11
- wezwanie do zapłaty k. 12
- zaświadczenie banku o spłacie kredytu k. 13-15
- pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym k. 16-19
- nakaz zapłaty sygn. XIII Nc(...)k. 20
- zarzuty od nakazu zapłaty k. 21-24
- wyrok sygn. XIII C(...)z uzasadnieniem k. 25-29
- wyrok sygn. I ACa(...)k. 30-36
- zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 37
- pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym k. 38-41
- nakaz zapłaty sygn. XIII Nc(...)k. 42
- wyrok sygn. XIII C(...)z uzasadnieniem k. 43-46
- wyrok sygn. I ACa(...)z uzasadnieniem k. 47-52
- skarga kasacyjna k. 53-66
- wyrok sygn. I ACa(...)k. 67-71
- odpis KRS k. 126-129, 168-171
- umowa poręczenia k. 131-133
- wyrok SN sygn. II CSK(...)k. 134-140
- wyrok sygn. I ACa(...)k. 141-148
- porozumienie z(...)r. k. 149
- umowa kredytu k. 173-180
- umowa poręczenia k. 182-184
- wyrok sygn. X GC(...)k. 186- 204
- zeznania świadkaŁ. L. (2)k. 342
- zeznania świadkaA. L. (3)k. 342
- zeznania świadkaA. P.k. 342
- akt notarialny z(...)r. k. 347-348
- umowa darowizny z(...)r. k. 349- 350
- zeznania powódki k. 363
Sąd zważył, co następuje:
Zeznania powódki sąd uznał za wiarygodne, albowiem były one spójne oraz zgodne z pozostałym materiałem dowodowym.
Wiarygodne były zeznania świadkówŁ. L. (2),A. L. (3)iA. P., albowiem były one spójne i logiczne.
Dowody z dokumentów w ocenie sądu są wiarygodne, albowiem zostały sporządzone w przepisanej formie, przez podmioty uprawnione i nie budziły wątpliwości, co do swojej prawdziwości, nie były też kwestionowane przez strony postępowania.
Przeciwko powódce zapadł(...)r w sprawie XIII Nc(...)najpierw nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany na skutek pozwu złożonego przez(...) sp. z o.o.Na skutek rozpoznania zarzutów zgłoszonych przezA. L. (1)nakaz zapłaty został utrzymany w mocy, a rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny wP.w sprawie I ACa(...)uchylił nakaz zapłaty w zakresie kwoty 1.920,64 zł oddalając apelację w pozostałym zakresie. Roszczenie spółki wobec powódki wynika z dokonanej spłaty przez spółkę kredytu zaciągniętego przezZakłady (...) sp. z o.o., a poręczonego m.in. przezspółkę (...),A. L. (1),A. L. (3)i innych. W oparciu o ten tytuł wykonawczy pozwana wszczęła egzekucję przeciwko powódce i postępowanie jest prowadzone pod sygnaturą Km(...). Na tej samej podstawiespółka (...)wystąpiła z powództwem przeciwkoA. L. (3), przy czym osoba ta po wydaniu nakazu zapłaty w sprawie XIII Nc(...), utrzymaniu w mocy nakazu zapłaty wyrokiem wydanym w sprawie XIII C(...)i wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny wP.
(...)w sprawie I ACa(...)o identycznej treści jak w wyroku w sprawie I A Ca(...), uzyskała korzystne dla siebie orzeczenie Sądu Najwyższego. Zdaniem powódki wyrok zapadły na korzyść jednego ze współdłużników solidarnych w oparciu o treśćart. 375 § 2 k.p.c.zwalnia pozostałych współdłużników, jeżeli uwzględnia zarzuty, które są im wspólne. Jak wynika z uzasadnienia pozwu „strona powodowa, jako zdarzenie, które doprowadziło do wygaśnięcia jej zobowiązania wobec pozwanej(...) sp. z o.o.wskazuje wyrok Sądu Najwyższego z(...)., którym uchylono wyrok w stosunku do dłużnika solidarnegoA. L. (3)albowiem został uwzględniony wiążący charakter porozumienia z(...). Z porozumienia tego wynika, żeZ. P.(...) Wytwórnia (...),G. W.działający, jako pełnomocnikspółki Zakłady (...) sp. z o.o.i wspólnicy tejspółki (...),Ł. L. (2)iM. W.wyrazili zgodę na ustanowienie nowych zabezpieczeń zaciągniętych kredytów przezspółkę Zakłady (...) sp. z o.o.w przypadku, gdy bank ją kredytujący wystąpi z takim żądaniem, przy czym ustanowienie takich zabezpieczeń nastąpi w taki sposób, że na dotychczasowych wspólnikach oraz na Inwestorze (Z. P.) będzie ciążyć odpowiedzialność z tytułu zabezpieczenia odpowiednio do wysokości posiadanych przez dotychczasowych wspólników i inwestora udziałów. Strona pozwana domagała się oddalenia powództwa podnosząc, że powódka nie była stroną porozumienia z(...)r., a więc jej sytuacja nie została objęta jego skutkami. Zdaniem sądu stanowiska strony pozwanej nie można zaakceptować. Wskazać należy, że zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z(...)r. porozumienie z(...)r. dotyczyło również spornego kredytu spłaconego przez pozwanego. Powyższe zdaniem sądu oznacza, że skutki zawartego porozumienia dotyczącą pozostałych współporęczycieli, w tym również powódki. Na mocy tego porozumienia doszło do podziału zakresu odpowiedzialności wspólników za zaciągnięte kredyty pomiędzy udziałowców spółki, tj.Z. P.miał ponosić odpowiedzialność w zakresie 60%,A. L. (3)w zakresie 10%, aŁ. L. (2)iM. W.w zakresie 15%.A. L. (1)w dacie zawierania porozumienia nie posiadała żadnych udziałów, co oznacza, że jej odpowiedzialność za zobowiązania kredytowe spółki wobec współporęczycieli została wyłączona. Kierując się normąart. 65 § 2 k.c.sąd uznał, że takie uzgodnienie było zamiarem stron i celem zawartego porozumienia, inaczej odpowiedzialność pozostałych wspólników nie będących udziałowcami została by również w tym porozumieniu przewidziana. Zdaniem sądu, w związku z ustaleniem odpowiedzialności udziałowców spółki za zobowiązania w sposób całościowy, nie można było ustalać w dodatkowym zakresie odpowiedzialności pozostałych osób. Byłoby to sprzeczne z zawartym porozumieniem.
W świetle wyroku Sądu Najwyższego z(...). dotyczącego innego dłużnika solidarnego, który uwzględniał wiążący charakter porozumienia z(...). należy uznać, że wyrok zapadły na korzyść jednego z dłużników solidarnych zwalnia współdłużników, jeżeli uwzględnia zarzuty, które są im wspólne. Takimi, bowiem zarzutami może się bronić każdy dłużnik solidarny przed roszczeniem wierzyciela i to będzie stanowiło podstawę rozpoznania w niniejszej sprawie.
Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2014 r. wydanego w sprawie V CSK 506/13 (OSNCP 2015/77) w razie uwzględnienia apelacji innego dłużnika solidarnego, dłużnik solidarny, który apelacji nie wniósł, a sąd drugiej instancji nie rozpoznał w stosunku do niego apelacji na podstawieart. 378 § 2 k.p.c., może wytoczyć powództwo o pozbawienie wykonalności wydanego przeciwko niemu tytułu wykonawczego (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.w związku zart. 375 § 2 k.c.). W uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy wskazał, iż wniesienie takiego powództwa jest możliwe, w ocenie Sądu Najwyższego, niezależnie od tego, czy dłużnik brał udział w procesie wytoczonym przeciwko innemu dłużnikowi solidarnemu, czy też nie brał w nim udziału. Sąd Najwyższy w sprawie II CZ 17/06 odrzucił co prawda taką możliwość, uznając, żeart. 375 § 2 k.c.ma zastosowanie tylko wobec tych dłużników solidarnych, którzy nie brali udziału w procesie. Z brzmienia tego przepisu jednak takie kategoryczne ograniczenie nie wynika. Można go natomiast poszukiwać wart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.w określeniu „po powstaniu tytułu egzekucyjnego”. Zgodnie bowiem z tym przepisem, powództwo przeciwegzekucyjne można wytoczyć, gdy po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, na skutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W sytuacji, o której mowa wart. 378 § 2 k.p.c., powstanie zaś tytułu egzekucyjnego wobec dłużnika, który nie wniósł apelacji, następuje jednocześnie ze zdarzeniem w postaci wydania prawomocnego wyroku na korzyść drugiego dłużnika solidarnego, skoro w tym momencie także wobec niego uprawomacnia się wydany wcześniej wyrok sądu pierwszej instancji W ocenie Sądu Najwyższego, w interesie publicznym leży jednak analogiczne zastosowanieart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.w takiej sytuacji, jako lepiej służące autorytetowi wymiaru sprawiedliwości niż uchylenie wyroku w nieistniejącej części. W procesie wszczętym na skutek powództwa przeciwegzekucyjnego dłużnik solidarny może wykazać, że zarzuty, które doprowadziły do uwzględnienia apelacji wobec współdłużnika solidarnego są wspólne dla nich obu, co, zgodnie zart. 375 § 2 k.c., spowodowało wygaśnięcie roszczenia w tej części także w stosunku do niego. Przeciwko takiemu rozwiązaniu nie może przemawiać ani konieczność wytoczenia nowego powództwa, ani wzgląd na koszty procesu, skoro wniesienie skargi kasacyjnej również wszczyna nową sprawę, a opłata sądowa od pozwu i od skargi kasacyjnej jest taka sama.
Podkreślić należy, iż to wolą pozwanego było pozywanie każdego ze współdłużników w osobnym procesie, co uniemożliwiało rozpoznanie spraw na korzyć dłużnika solidarnego w jednym postępowaniu.
Z uwagi na powyższe, sąd w pkt. 1 wyroku na podstawieart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.pozbawił w całości wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym(...). przez Sąd Okręgowy wP.w sprawie XIII Nc(...), utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego wP.z(...). w sprawie XIII(...), zaopatrzony w klauzulę wykonalności(...). przez Sąd Apelacyjny wP.zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego wP.z(...). sygn. akt I ACa(...), zasądzający od powódkiA. L. (1)na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą w miejscowościL.kwotę 350.985,43 zł z ustawowymi odsetkami od(...). do dnia zapłaty wraz kosztami procesu.
O kosztach sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obciążając nimi w całości pozwanego i z tego tytułu nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Poznaniu kwotę 30.267 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu.
L., 12 sierpnia 2019 r.     SSO Michał Kuczkowski