Sąd Okręgowy w Toruniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1098/18
Data wyroku: 2019-04-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Westphal
Słowa kluczowe: Nieważność czynności prawnej
Podstawa prawna: art. 58§1 k.c.

Sygn. akt I C 1098/18WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJDnia 18 kwietnia 2019r.Sąd Okręgowy w Toruniu, I Wydział Cywilnyw składzie następującym:Przewodniczący: SSO Andrzej WestphalProtokolant: st. sekr. sąd . Katarzyna Chudzińskapo rozpoznaniu w dniu: 18 kwietnia 2019r. wT.sprawy z powództwa:(...) S.Az siedzibą wT.przeciwko:T. M.,D. K.,H. K.iJ. M.o zapłatęI . uchyla w całości nakaz zapłaty z dnia 13 kwietnia 2018r. wydany w postępowaniu nakazowym – sygnatura akt I Nc 113/18 - i oddala powództwo ,II. zasądza od powoda(...) S.Az siedzibą wT.na rzecz pozwanychT. M.,D. K.,H. K.iJ. M.solidarnie kwotę 8.856,00 zł ( osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć ) brutto z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu - radcy prawnegoK. M.,III. nakazuje pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Toruniu kwotę 80.124,00 zł ( osiemdziesiąt tysięcy sto dwadzieścia cztery ) z tytułu kosztów sądowych .Sygn. akt I C 1098 /18UZASADNIENIEPowód(...) S.Az siedzibą wT.domagał się zasądzenia solidarnie od pozwanych :T. M.,D. K.,H. K.iJ. M.w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla kwoty 534.116,36 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 29 sierpnia 2017r. do dnia zapłaty.W dniu 13 kwietnia 2018r. sąd wydał nakaz zapłaty ( k. 40 ) .Pozwani złożyli zarzuty ( k. 44 – 45, 65- 66 , 87- 88 , 118 – 119 ). Wnosili o uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa.Sąd ustalił , co następuje :G. K.został oskarżony o to ,że w okresie od kwietnia 2017 roku daty dziennej bliżej nieustalonej do dnia 29 maja 2017 roku wL., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru , z magazynu hurtowni alkoholu(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wT., mieszczącego się wL.przyul. (...), zabrał w celu przywłaszczenia towar w postaci butelek z zawartością wyrobów alkoholowych producentów różnych marek o łącznej wartości 436.514,61 zł , co stanowiło mienie znacznej wartości , na szkodę(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wT..G. K.był pracownikiem tej Spółki i pełnił funkcję kierownikiem magazynu wL..W dniu 30 maja 2017r.T. M.,D. K.,H. K.,J. M.i powód zawarli(...). Pozwani oświadczyli że wiedzą , żeG. K.jest zobowiązany do zapłaty na rzez wierzyciela(tj.(...) S.Az siedzibą wT.)kwoty co najmniej 300.000 zł tytułem naprawienia szkody . Pozwani oświadczyli ,że solidarnie poręczają za to zobowiązanie do pełnej wysokości szkody. Jednocześnie zobowiązywali się dokonać zapłatę do dnia 31 grudnia 2017r. , jeżeliG. K.nie zrobi tego w terminie do 30 września 2017r.PozwaniT. M.,D. K.,H. K.iJ. M.wystawili weksel in blanco i podpisali deklarację wekslową z dnia 30 maja 2017r. Stwierdzono w niej , że jest on wystawiony na zabezpieczenie zobowiązań wobec(...) S.A.z siedzibą wT.wynikających z porozumienia z dnia 30 maja 2017r.Pismami z dnia 19 czerwca 2017r. pozwani zostali wezwani do zapłaty kwoty 543.116,36 zł. Pismami z dnia 3 sierpnia 2017r. powiadomiono ich o wypełnieniu weksla na tę kwotę i wezwano do jego wykupu .okoliczności niesporneSąd zważył , co następuje :Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie były sporne między stronami .Weksel wystawiony przez pozwanych miał charakter weksla własnego –art. 101 prawa wekslowego. Na podstawieart. 103 prawa wekslowegoma do niego zastosowanie , między innymi ,art. 10 prawa wekslowego. Zgodnie z tym przepisem , jeżeli weksel niezupełny w chwili wystawienia , uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem , nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem , że nie zastosowano się do tego porozumienia , chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa.Zdaniem sądu, nie można abstrahować od oceny , czy przyjęcie przez pozwanych zobowiązania za zadłużenie spowodowane przezG. K.nie jest sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami , a przez to – nieważne . Zgodnie bowiem zart. 58 § 1 k.c.( kodeku cywilnego ) czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna chyba ,że właściwy przepis przewiduje inny skutek , w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy . Regulacja ta ma zastosowanie także do czynnościprawa wekslowego.Należy zwrócić uwagę , że podstawą wystawienia weksla było zawarcie porozumienia o poręczeniu przez pozwanych za odszkodowanie , które miał zapłacićG. K.. Ocenie należy więc poddać tę umowę . Weksel stanowił tylko jej zabezpieczenie . Dokonanie tej oceny nie pozostaje w sprzeczności zprawem wekslowym. Posiadaczem weksla jest bowiem nadal wierzyciel z tej umowy, czyli powód . Nie doszło bowiem do zbycia weksla , a przez to - do „oderwania” go od materialnoprawnej podstawy jego wystawienia . Nie nabrał więc on charakteru abstrakcyjnego ,gdy szczególnej ochronie podlega jego nabywca (por.art. 17 prawa wekslowego) . Uwzględniając te uwarunkowania , można więc było dokonać ocenę , czy zasadny jest zarzut pozwanych sięgający do regulacji prawa pracy. Odpowiedź na to pytanie jest pozytywna .Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy wynika wyłącznie z regulacji zawartych wdziale V kodeksu pracyzatytułowanym „Odpowiedzialność materialna pracowników” . Nie można żądać od pracownika dodatkowego zabezpieczenia poprzez instytucję z zakresu prawa cywilnego jaką jest weksel. W niniejszej sprawie nie był on jednak wystawiony przez pracownika –G. K.- lecz przez osoby , które przystąpiły do jego długu . Takie zabezpieczenie spłaty zobowiązania nie jest jednak skuteczne . Przepisy określające odpowiedzialność pracownika za szkodę mają odrębny charakter od przepisów cywilistycznych dotyczących problematyki jej naprawienia . Pracownik ponosi odpowiedzialność jedynie na podstawie przepisówkodeksu pracyi według zasad określonych lub wynikających z tych przepisów. Z tą zasadą sprzeczne jest domaganie się od pracownika wystawienia weksla . Przenosiłoby to bowiem jego odpowiedzialność na grunt cywilnoprawny i to jeszcze w sposób abstrakcyjny – oderwany od stosunku pracy , gdyż przecież weksel funkcjonuje w obrocie w oderwaniu od stosunku materialnoprawnego. Tylko więc pracownik ponosi odpowiedzialność , gdyż jest ona ściśle związana ze stosunkiem pracy . Nie można więc rozszerzać jej na inne osoby na zasadzie przystąpienia do długu. Nie można więc także czynić tego poprzez wystawienie weksla . Pozwani nie pozostawali i nie pozostają w stosunku pracy wobec powoda. Nie są oni sprawcami wyrządzonej mu szkody .Nie mogli skutecznie wystawić weksla obciążającego ich odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną przez pracownika . Nie mogą przystąpić do jego długu . Wynika on bowiem ze stosunku pracy i obciąża tylko pracownika .Na marginesie dodać należy ,że abstrakcyjny charakter weksla mógłby stwarzać dla pozwanych duże trudności w uwolnieniu się od odpowiedzialności w przypadku jego zbycia . Zgodnie bowiem zart. 17 prawa wekslowegoosoby przeciwko którym dochodzi się praw z weksla , nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami opartymi na stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi , chyba że posiadacz , nabywając weksel , działał świadomie na szkodę dłużnika .Czynność w postaci zawarcia „Porozumienia” z dnia 30 maja 2017r. była więc nieważna i było to wystarczającą podstawą do uwzględnienia zarzutów pozwanych . Zgodnie zart. 496 k.p.c.sąd uchylił nakaz zapłaty w całości i oddalił powództwo .Zbędne jest więc ustosunkowywanie się do pozostałych argumentów pozwanych oraz zbędne było prowadzenie w związku z nimi postępowania dowodowego. Chodzi tu o zarzuty takie jak : podpisanie weksla i porozumienia pod wpływem groźby , sprzeczność czynności z zasadami współżycia społecznego, przedwczesne wypełnienie weksla , niewykazanie wysokości kwoty na nim widniejącej , niemożność poręczenia za dług przyszły bez określenia limitu kwoty zobowiązania . Nie było też potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego z zeznań świadków wskazanych w pozwie . Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sąd oddalił więc wnioski dowodowe obu stron ( k. 214 ) .Na tej rozprawie , na podstawieart. 207 § 6 k.p.c., sąd zwrócił jako spóźnione pismo pełnomocnika powoda złożone w tym dniu . Po zapoznaniu się z nim sędzia stwierdził ,że zawierało ono polemikę z pismem pełnomocnika pozwanych z dnia 12 lipca 2018r. Nawet uwzględniając czas potrzebny na doręczenie pism bezpośrednio między pełnomocnikami , należy stwierdzić ,że pełnomocnik powoda miał 9 miesięcy na złożenie pisma zawierającego polemikę , o ile widział taką potrzebę .Skoro powód przegrał sprawę , to jego obciążały koszty związane z tym procesem –art. 98 § 1 k.p.c.Pozwani byli reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu . Zgodnie z § 8 pkt 7 rozporządzenia z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U . poz. 1715 ze zmianami ) dla wartości przedmiotu sporu powyżej 200.000,00 zł do 2.000.000,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika wynosi 7.200,00 zł. Na podstawie§ 4 pkt 3zostało ono powiększone o podatek VAT . Łącznie wyniosło więc ono 8.856,00 zł. W tym przypadku solidarność po stronie pozwanych miała podstawę w odpowiednim zastosowaniuart. 105 § 2 k.p.c.Wszyscy pozwani korzystali ze zwolnienia od kosztów sądowych . W związku z tym nie ponosili opłaty od zarzutów. Stanowi ona ¾ opłaty od pozwu - art. 19 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W niniejszej sprawie opłata od zarzutów wyniosła 20.031,00 zł . Jest ona uiszczana od pisma – art. 3 ust . 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Każdy z pozwanych złożył osobne pismo zawierające zarzuty . Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych sprawach cywilnych iart. 98 § 1 k.p.c.należało więc pobrać od powoda kwotę 80.124,00 zł ( 4 x 20.031,00 zł ).