Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 968/18
Data wyroku: 2019-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Artur Żymełka, Leszek Dąbek, Henryk Brzyżkiewicz
Słowa kluczowe: Uznanie czynności za bezskuteczną
Podstawa prawna: art. 530 kc

Sygn. akt III Ca 968/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2019 r.
Sąd Okręgowy wG.III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia    SO Henryk Brzyżkiewicz
Sędzia    SO Artur Żymełka
Protokolant    Aldona Kocięcka
po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. wG.
na rozprawie
sprawy z powództwaA. S.
przeciwkoM. K.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego wG.
z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I C 649/15
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu wG.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSO Henryk Brzyżkiewicz
Sygn. akt III Ca 968/18

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wG.w wyrokiuz dnia 11 01 2018r. oddalił powództwo w sprawie z powództwaA. S.przeciwkoM. K.
o uznanie za bezskuteczną w stosunku do pozwanej umowy o częściowym podziale majątku wspólnego zawartej przez pozwaną zA. K. (1)w dniu 19 05 2011r. oraz orzekł o kosztach procesu.
W ustalonym stanie faktycznym, w motywach orzeczenia przywołał regulacjęart. 527 § 1 i 2 k.c.orazart. 530 k.c.Stwierdził, że „zaskarżona pozwem czynność prawna” została dokonana w dniu 19 05 2011r. i żądanie pozwu dotyczyło wierzytelności przyszłych nieistniejących w chwili podziału dorobku. Wskazał, że regulacjaart. 530 k.c.podwyższa kryteria oceny krzywdzącego charakteru dokonanej czynności
i wymaga żeby dzielenie dłużnika cechowało świadome dążenie do osiągnięcia celu
w postaci przyszłej niewypłacalności w obliczu mogących powstać w przyszłości zobowiązań. Podzielił w pełni pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyro-ku z dnia 29 05 2015r. wydanym w sprawie o sygn. akt V CSK 454/14, zgodnie z którym zamiarem pokrzywdzenia jest taki stosunek psychiczny dłużnika do wyobrażonego skutku podjętego działania, który pozwala przyjąć, że chce on pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela, a czynność została dokonana w tym celu. Jest to zatem działanie kierunkowe nie zaś tylko samo godzenie się, że wskutek dokonanej czynności i dlatego konieczne jest udowodnienie przez wierzyciela, że dłużnik dokonując zaskarżonej czynności - działał w zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela. Zamiar ten winien być wyłączny i bezpośredni, a jedynym celem dokonania czynności jest spowodowanie niewypłacalności i przez to uniemożliwienie zaspokojenia przyszłych wierzytelności. Nie wystarcza zatem wykazanie samej świadomości dłużnika,
że w przyszłości wierzyciel może nie uzyskać przez dokonanie takiej czynności zaspokojenia, lecz należy wykazać, że dłużnik działał z pokrzywdzeniem wierzyciela Następnie przywołał regulacjęart. 6 k.c.i ocenił, że powódka nie wykazała, żeA. K. (2)dokonując podziału dorobku działał w zamiarze jej pokrzywdzenia, tj. w celu uniemożliwienia, bądź ograniczenia realizacji przyszłych roszczeń, więcej z przywoła-nych zeznań świadków wynika, że celem jego działania przy podziale majątku wspólnego było zadośćuczynienie zaniedbaniom jego obowiązkom wobec rodziny
oraz spodziewał się, że dokonując tej czynności uzyska w przyszłości pomoc rodziny. Przywołał, ocenę prawną Sądu odwoławczego zawartą w analogicznej sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I C 699/13 (III Ca 1410/14) i stwierdził, że poczynione
w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne są tożsame z ustaleniami poczynionymi w tej sprawie i konkluzji uznał powództwo za bezzasadne.
Orzeczenie zaskarżyłapowódkaA. K. (3), która wnosiła o uchy-lenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do pono-wnego rozpoznania, bądź jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa.
Zarzucała, że przy ferowaniu zaskarżonego wyroku popełniono wskazany w apelacji błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszono regulacjęart. 233 § 1 k.p.c.w sposób
w niej podany.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powódki przyjmując, iż ma ono źródło w regulacji 530k.c.lecz wadliwie rozpoznał sprawę.
W świetle dokonanej prawidłowo wykładni prawa (Sąd odwoławczy ją podziela) zasadniczą kwestą dla rozstrzygnięcia było jej rozpoznanie w kontekście motywów, którymi kierował sięA. K. (2)zawierając w dniu 19 05 2011r. umowę o częściowy podział majątku wspólnym, co wobec twierdzeń pozwanej, żeA. K. (2)zrezygnował „ze swej części nieruchomości” na skutek rozwodu i w celu uregulowania długów z tytułu alimentacyjnych obligowało Sąd Rejonowy do ustalenia jakie posiadał on zaległości alimentacyjne w dniu zawarcia tej umowy, w jakiej wysokości oraz jaka była wówczas wartość jego udziału w prawie własności nieruchomości stanowiącej jej przedmiot.
Dodatkowo ma to kardynalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
gdyż istnieje istotna zbieżność czasowa pomiędzy podjętymi przez powódkę wobec pozwanej czynnościami w celu zapłaty przez nią długów spowodowanych nieregulowaniem przezA. K. (2)czynszu i opłat za przedmiotowy lokal, a datą zawarcia tej umowy oraz zawartą dzień wcześnie pomiędzy stronami ugodą
oraz ówczesną sytuacją rodzinną, finansową i zawodowąA. K. (1)(z jego zeznań wynika, że sam mieszkał w przedmiotowym lokalu, utrzymywał się z renty
w wysokości 630zł miesięcznie i ze względu na stan zdrowia nie miał wówczas widoków na podjęcie stałej pracy zarobkowej; k. 96-97 akt), co w istniejącym materiale sprawy może rodzić uzasadnione domniemanie faktyczne, że celem zawarcia umowy
o częściowy podział majątku wspólnego było uniknięcie w przyszłości skierowania egzekucji do stanowiącej jej przedmiot nieruchomości w celu wyegzekwowania powstałych po zawarciu tej umowy jego potencjalnych długów, w tym także zaległości czynszowych.
Sąd pierwszej instancji z tego obowiązku się nie wywiązał, gdyż nie poczynił
w tym zakresie ustaleń, a w materiale sprawy brak jest wiarygodnych informacji pozwalających poczynić w tym zakresie wiarygodne ustalenia (zagadnieniami tymi
nie zajął się przesłuchując pozwaną oraz zeznającego w charakterze świadkaA. K. (1), więcej na posiedzeniu rozprawy w dniu 11 01 2018r. oddalił wniosek powódki o jego ponowne przesłuchanie).
Czyni to apelację uzasadnioną i prowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Reasumując z podanych względów zaskarżony wyrok jest wadliwy
i dlatego apelację powódki uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu
o regulacjeart. 386 § 4 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę i przeprowadzi dowody z uzupełniających zeznań świadkaA. K. (1)
i z uzupełniającego przesłuchania stron.
Orzekając ponownie w sprawie zadba o to, żeby poczynić ustalenia dotyczące wskazanych okoliczności faktycznych i weźmie pod uwagę, że zawarta w sprawie
o sygn. akt I C 699/13 ocena prawna może stanowić jedynie materiał pomocniczy
przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie wiąże go przy jej rozpoznaniu.
.