Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 954/19
Data wyroku: 2019-11-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt III Ca 954/19

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 września 2018 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w sprawie z wniosku(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.przy udzialeA. L. (1)iG. S.o stwierdzenie nabycia spadku:

1
stwierdził, że spadek poJ. S. (1) z domu K.(córceJ.iJ. z domu P.) zmarłej w dniu 5 listopada 2014 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałej wŁ., na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza:

- jej mążM. S.(synJ.iJ. z domu K.) w ½ części,
- jej wnukA. L. (1)(synP.iB. z domu S.) w ¼ części,
- jej wnukG. S.(synP.iB. z domu S.) w ¼ części;

2
orzekł, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Apelację od powyższego postanowienia wywiedli uczestnicy zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucili pominięcie przez Sąd zgłaszanych wniosków dowodowych i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego. W treści uzasadnienia apelacji uczestnicy wskazali, iż w dniu 21 grudnia 2018 roku przedstawicielka ustawowa złożyła w imieniu małoletnich apelujących wniosek o przyjęcie oświadczeń o odrzuceniu spadku w imieniuG. S.iA. L. (2). W dniu 10 lutego 2016 roku został sporządzony protokół o odrzuceniu spadku poM. S.iJ. S. (2). Skarżący zarzucili, że w treści uzasadnienia postanowienia Sąd nie odniósł się do kwestii ważności istniejącego protokołu przyjęcia oświadczeń o odrzuceniu spadku. Ponadto skarżącyG. S.wskazał, że w dniu 11 maja 2018 roku osiągnął pełnoletność, a mimo to nie został wezwany na rozprawę, jak również nie otrzymał odpisu postanowienia, jakie zapadło w sprawie.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie solidarnie od skarżących na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Tytułem wstępu stwierdzić należy, że Sąd odwoławczy w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji, przyjmując je za własne i czyniąc integralną częścią poniższych rozważań. W konsekwencji, Sąd II instancji nie widzi konieczności ich ponownego, szczegółowego przytaczania.
Nieważność postępowania Sąd II instancji uwzględnia z urzędu w granicach zaskarżenia.
Postępowanie przed Sądem I instancji jest dotknięte nieważnością postępowania, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego przez wnioskodawców postanowienia, zniesieniem postępowania w zakresie czynności podejmowanych po 11 maja 2018 roku i przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Jak wynika z akt sprawy w chwili wszczęcia postępowania uczestnicyA. L. (1)iG. S.byli niepełnoletni, zatem przed Sądem reprezentowała ich matka jako przedstawicielka ustawowa.G. S.w dniu 11 maja 2018 roku osiągnął pełnoletność, zatem nabył pełną zdolność do czynności prawnych (art. 11 k.c.), a w konsekwencji również zdolność do czynności procesowych (art. 65 § 1 k.p.c.). W tych okolicznościachG. S.winien samodzielnie stanąć przed Sądem bądź ustanowić pełnomocnika.
Z akt sprawy wynika, że czynności procesowych zaG. S.dokonywała jego matka. Nie ma dowodu pozwalającego stwierdzić, że działała ona jako pełnomocnik uczestnika i z jego upoważnienia. Brakuje pisemnego pełnomocnictwa udzielonego matce przez uczestnika, które winno być dołączone do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 89 § 1 k.p.c.), a w protokole rozprawy - jego ustnego oświadczenia o udzieleniu pełnomocnictwa (art. 89 § 2 k.p.c.). MatkaG. S.występowała więc w sprawie nie będąc należycie umocowaną. Zgodnie zart. 379 pkt 2 k.p.c., gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany zachodzi nieważność postępowania. W razie stwierdzenia, że postępowanie dotknięte było nieważnością, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 k.p.c.) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1999 r., II UKN 432/99, OSNAPiUS 2001 nr 2, poz. 56, Biul.I.. Pr. 2001 nr 2, str. 72).
Ponadto stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2018 roku, a zatem po osiągnięciu przezG. S.pełnoletności, nie wezwał uczestnika na termin rozprawy, a jedynie jego matkę jako przedstawicielkę ustawową małoletnich.
Odnosząc się natomiast do zarzutu apelacji, które Sąd poczytuje jako zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, iż jest on nietrafny.
W myślart. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów, o której mowa wart. 233 § 1 k.p.c., polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów, przeprowadzonych w danej sprawie, wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, albowiem obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego, powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna ona odpowiadać regułom logicznego rozumowania oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego, wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.
W tym miejscu przypomnieć jedynie wypada, że w doktrynie i judykaturze panuje zgoda co do tego, że z uwagi na przyznaną sądowi swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może być uznany za zasadny jedynie wtedy, gdy podstawą rozstrzygnięcia uczyniono rozumowanie sprzeczne z zasadami logiki bądź wskazaniami doświadczenia życiowego, czego nie sposób zarzucić Sądowi Rejonowemu.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy, stosownie doart. 386 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.