Sąd Okręgowy w Świdnicy
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 165/18
Data wyroku: 2019-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Uszpulewicz
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu
Podstawa prawna: art. 119 § 1 kk i art. 157 § 2 kk i art. 257 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk

Sygnatura akt III K 165/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 czerwca 2019 roku
Sąd Okręgowy w Świdnicy w III Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: S.S.O. Tomasz Uszpulewicz
Protokolant : Anna Śliwa
w obecności Małgorzaty Czajkowskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu,
po rozpoznaniu w dniach 28 lutego, 17 kwietnia, 27 maja i 27 czerwca 2019 roku
sprawy karnej
M. S. (1)z domuS.
córkiB.iA.z domuM.
urodzonej (...)wM.
oskarżonej o to, że:
w dniu 21 sierpnia 2018 r. w miejscowościM., woj.(...), stosowała względemK. K. (1)przemoc w postaci szarpania i drapania po ciele z powodu jego arabskiej przynależności narodowej oraz spowodowała u niego zadrapania na plecach i brzuchu oraz uraz głowy, które naruszyły czynności narządów pokrzywdzonego na czas poniżej dni siedmiu oraz przy tym publicznie znieważyła go słowami wulgarnymi, obraźliwymi, w związku z jego przynależnością narodową

tj. o przestępstwo zart. 119 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.iart. 257 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

I
oskarżonąM. S. (1)uznaje za winną popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, to jest występku zart. 119 § 1 K.k.i zart. 157 § 2 K.k.i zart. 257 K.k.w zw. zart. 11 § 2 K.k.i na podstawieart. 66 § 1 K.k.orazart. 67 § 1 K.k.warunkowo umarza postępowanie karne na okres próby wynoszący 1 (jeden) rok,

II
na podstawieart. 67 § 3 K.k.orzeka wobec oskarżonejM. S. (1)nawiązkę w kwocie 300 (trzystu) złotych na rzecz pokrzywdzonegoK. K. (1),

III
na podstawieart. 627 K.p.k.w zw. zart. 629 K.p.k.zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonejM. S. (1)koszty sądowe z tytułu opłaty kwocie 100 złotych (art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych- j. t. Dz. U. nr 49 z 1983 roku, poz. 223 ze zm.), zwalniając ją, na podstawieart. 624 § 1 K.p.k., od zapłaty wydatków.

Sygnatura akt III K 165/18

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej Sąd Okręgowy w Świdnicy ustalił.
PokrzywdzonyK. K. (1)jest synemA. (...)o imieniuM.
    (dane świadka zawarte w notatce urzędowej na karcie 1 akt).K. K. (1)nie czuje przywiązania do pochodzenia ojca, świat arabski nie jest dla niego ważny, nie chciałby, aby ktoś nawet pomyślał, że jestA. (...), gdyż nie chce się czuć gorszy – zmienił on nazwisko. Od 2011 roku leczy się psychiatrycznie, ma stwierdzone(...). Jego matkaI. Ż.pozostaje w konflikcie z wieloma mieszkańcami wsi, w której mieszka –M.. Jej synK.,urodzony (...), nie jest mile widziany przez część dzieci ze wsi. Nie chcą się one z nim bawić, obawiają się go – często dochodzi do awantur, wyzwisk, pokrzywdzony ma tendencję do rządzenia innymi, narzucania się, nie jest lubiany. Wśród tych dzieci jestV. W.- wnuk oskarżonejM. S. (1), który na stałe mieszka w Niemczech. Babcia, po jego skardze na zachowanieK. K. (1), który miał go uderzyć w głowę, kiedy jadł loda i powiedzieć: „Ty szwabie spie..alaj stąd, wypier… ty szwabie z Polski”, zabroniłaV.chodzić samemu do sklepu.
W dniu 21 sierpnia 2018 roku pokrzywdzony pojechał rowerem doJ. G.z powyższej wsi (obaj interesują się hodowlą gołębi), ale ponieważ ten ostatni pracował koło domu iK. K. (1)nie chciał mu przeszkadzać, to poszedł do chłopaków pograć w piłkę. Wśród grających byliK. J.(wówczas lat 9),V. W.(wtedy lat 10) orazD. D.(wówczas lat 12) i jeszcze jedna osoba. Pomiędzy godzinami 16 i 17 w czasie gryK. K. (1)sfaulowałV. W.. Ten ostatni zaczął płakać oraz krzyczeć i poszedł poskarżyć się babci.M. S. (1)uderzyła pokrzywdzonego w policzek i powiedziała do niego, że jest śmierdzielem, brudnymA. (...), sku…synem, pie…lniętymA. (...)i pie…lonym terrorystą, oświadczyła, że jeśli jeszcze raz kopnie jej wnuczka, to ją popamięta – kazała mu wypie…lać z podwórka. Mówiła nadto, że wie, jakieK. K. (1)ma nazwisko oraz jakie jest pochodzenie jego ojca. Pokrzywdzony zapytałM. S. (1), dlaczego go wyzywa. Wówczas oskarżona odparła, że nie będzie do niej pyskował, złapała go i podrapałaK. K. (1)po brzuchu, a kiedy się odwrócił, aby uciec, podrapała go także po plecach. Następnie chłopiec oddalił się w kierunku komórek, a potemG. W.wygonił go z podwórka. Pokrzywdzony doznał obrażeń w postaci linijnych zadrapań pleców (0,5 x 8 cm, 0,5 x 12 cm i 0,5 x 10 cm) oraz linijnych zadrapań brzucha 0,5 x 3 cm (w okolicy pępka) i 0,5 x 4 cm, a także powierzchownego urazu głowy, które naruszyły czynności jego narządów na okres do siedmiu dni w rozumieniuart. 157 § 2 K.k.
dowody:

-

częściowo wyjaśnienia oskarżonejM. S. (1), karty 47-49 i 87-88 akt,

zeznania świadkaI. Ż., karty 3 i 89 akt,

zeznania świadkaJ. G., karty 8 i 91-92 akt,

zeznania świadkaM. W. (1), karty 11 i 91 akt,

zeznania świadkaK. P., karty 13 i 90-91 akt,

zeznania świadkaW. P., karty 15 i 91 akt,

zeznania świadkaK. K. (1), karty 21-22 i 89-90 akt,

zeznania świadkaG. W., karty 52 i 92 akt,

zeznania świadkaK. J., karta146 akt (płyta),

zeznania świadkaD. D., karta146 akt (płyta),

zeznania świadkaM. W. (2), karty 158-159 akt,

zeznania świadkaA. P., karty 159-160 akt,

zeznania świadkaP. W. (1), karty 164-165 akt,

zeznania świadkaE. W., karta 165 akt,

zeznania świadkaP. W. (2), karty 165-166 akt,

zeznania świadkaK. M., karta 166 akt,

zeznania świadkaV. W., karta 182 (płyta),

zeznania świadkaC. W., karta 182 (płyta),

protokół oględzin lekarskich, karta 6 akt

Rozwój intelektualny świadkaK. K. (1)przebiega w granicach normy. Badanie wykazuje osłabienie procesów pamięciowych i myślowych, czego podłożem może byće. (...), na którą pokrzywdzony choruje od wielu lat. Sprawność procesów poznawczych jest u niego nieco obniżona, ale pozwala mu na zapamiętywanie i odtwarzanie prostych zdarzeń, w których uczestniczy. Wypowiedzi pokrzywdzonego, a także badanie kliniczne nie wskazują na skłonność do konfabulacji i patologicznego fantazjowania. Analiza zeznań tego świadka wskazuje na spontaniczność języka i nie nosi cech wyuczenia. Relacjonuje on adekwatnie do własnych możliwości poznawczych. Podaje konkrety, w prosty sposób ujmuje okoliczności czasowe i przyczynowe. Jego postawa w stosunku do przesłuchania jest korzystna i nie stoi w sprzeczności z treścią wskazanych zeznań. Z psychologicznego punktu widzenia nie znaleziono przesłanek wskazujących na to, aby zeznaniaK. K. (1)zostały ułożone lub wymyślone na użytek toczącego się postępowania.
IntelektD. D.mieści się w granicach normy. Jest on zdolny do prawidłowego postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania postrzeżeń. Jest osobą o podwyższonym poziomie napięcia, niepokoju, z niezaspokojoną potrzebą uznania, szacunku, z niestabilnością emocjonalną.D. D.nie ujawnia skłonności do konfabulacji. Nie jest nadmiernie podatny na sugestie innych osób, poza naturalną zależnością emocjonalną od osób znaczących (od matki). Żywi on niechęć doK. K. (1), którego postrzega, jako osobę konfliktową, agresywną, przyjmującą dominującą postawę. Wobec oskarżonejM. S. (1)wysyła same pozytywne sygnały, jest to babcia jego ulubionego kolegi. Wobec takiej dychotomii postrzegania,D. D.nie ma motywacji do ujawnienia ewentualnych zachowańM. S. (1)ukazujących ją w negatywnym społecznie świetle.
IntelektK. J.mieści się w granicach normy. Rozumie on znaczenie obowiązujących norm społecznych. Jest zdolny do prawidłowego postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania postrzeżeń. Świadek ten pozostaje współbrzmiący z otoczeniem, zdobywający sympatię dzięki ujmującemu sposobowi bycia. JestK. J.żywym, bystrym obserwatorem, z zaznaczoną potrzebą niezależności. Nie ujawnia on skłonności do konfabulowania. Nie jest nadmiernie podatny na sugestie innych osób, poza naturalna zależnością emocjonalną od osób znaczących (rodzice).K. J.żywi niechęć wobecK. K. (1), postrzega go jako osobę konfliktową, agresywną, dominującą. Babcię swojego dobrego kolegiV., sąsiadkęM. S. (1)ocenia pozytywnie i nie ma żadnej motywacji do ujawnienia jej ewentualnie negatywnych społecznie zachowań.
IntelektC. W.mieści się w granicach normy. Rozumie ona znaczenie obowiązujących norm społecznych. Jest zdolna do prawidłowego postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania postrzeżeń. Osobowość tego świadka kształtuje się prawidłowo, nie jest ona skłonna do konfabulacji, ani nadmiernie podatna na sugestie innych osób. Z racji bardzo bliskich więzi uczuciowych łączącychC. W.z babciąM. S. (1), dziewczynka nie ma motywacji do ujawnienia ewentualnych niewłaściwych zachowań, które ukazałyby babcię w nieakceptowanym społecznie świetle i naraziły ją na odpowiedzialność karną.
IntelektV. W.mieści się w granicach normy. Rozumie on znaczenie obowiązujących norm społecznych. Jest zdolny do prawidłowego postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania postrzeżeń. Osobowość tego świadka kształtuje się prawidłowo, nie jest on skłonny do konfabulacji, ani nadmiernie podatny na sugestie innych osób.V. W.pozostaje w naturalnej zależności emocjonalnej od osób znaczących, w tym od babciM. S. (1). Z powodu bliskich więzi uczuciowych łączących go z babcią, nie ma on motywacji do ujawnienia ewentualnych nagannych, niewłaściwych zachowań, które ukazywałybyM. S. (1)w niekorzystnym społecznie świetle lub naraziłyby ją na odpowiedzialność karną.
dowody:

-

opinia psychologiczna dotyczącaK. K. (1), karty 28-32 akt,

opinia sądowo-psychologiczna dotyczącaD. D., karty 119-122 akt,

opinia sądowo-psychologiczna dotyczącaK. J., karty 123-126 akt,

opinia sądowo-psychologiczna dotyczącaC. W., karty 168-171 akt,

opinia sądowo-psychologiczna dotyczącaV. W., karty 172-175 akt

OskarżonaM. S. (1)nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego.
OskarżonaM. S. (1), która urodziła się(...)roku, ma wykształcenie pomaturalne i zawód technika przedsiębiorstw przemysłowych. Oskarżona jest rozwiedziona i ma pełnoletnie dziecko.M. S. (1)jest emerytką i otrzymuje świadczenie w wysokości 1.982 złotych miesięcznie netto - nikt nie pozostaje na jej utrzymaniu. W przeszłości pracowała w(...)wŻ.(jako(...), a potem(...)).M. S. (1)nie ma majątku.

    (dane oskarżonejM. S. (1)według stanu na dzień 28 lutego 2019 roku, karty 46-47 i 87 akt)

dowód:

-

informacja z Krajowego Rejestru Karnego, karta 200 akt

OskarżonaM. S. (1)nie przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu. Wyjaśniła, że odepchnęłaK. K. (1)(a potem złapała go za ręce), gdyż ten wcześniej (w czasie gry w piłkę) popchnął jej wnuka i kopał go. Oświadczyła, że powiedziała do niego: „Co ty robisz? A co by było, jakbyś mu nogę złamał?, na coK.głupio się zaśmiał i oddalił się w kierunku komórek.M. S. (1)wyjaśniła, że powiedziała do niego, aby sobie poszedł, żeby tak nie postępował, że nie ma prawa tu przebywać. Wskazała, żeK. K. (1)uderzał dużym plastikowym młotkiem w ścianę komórki, a potem zamachnął się tym młotkiem w kierunku jej lewego kolana, które miała po operacji – wówczas wyrwała mu to narzędzie i zapytała: „Co ty robisz?”. Stosownie do relacji oskarżonej,K. K. (1)wyzywał ją i wówczasG. W., który usłyszał zajście przez okno, wygonił chłopca – odjechał on na rowerze.M. S. (1)zaprzeczyła, by szarpałaK. K. (1), znieważała (wskazała, iż nie mówiła do niego słów: „śmierdziel”, „brudas”, nie wyzywała go odA. (...)) go lub drapała. Zaznaczyła, że nie jest z nikim skonfliktowana, tylko panJ.się do niej nie odzywa - wskazała, iż nie wie, o co mu chodzi. Oświadczyła, że o tym, iżK. K. (1)jestA. (...)dowiedziała się dopiero podczas niniejszego postępowania – wszyscy mówili na niegoT..
Sąd zważył ponadto, co następuje.
Uznając za udowodnione wskazane w pierwszej części niniejszego uzasadnienia fakty, Sąd oparł się na przytoczonych tam dowodach. Głównym źródłem ustaleń były zeznania pokrzywdzonegoK. K. (1). Z punktu widzenia psychologicznego nie znaleziono podstaw do uznania, by zostały one ułożone na użytek toczącego się postępowania – również spostrzeżenia z bezpośredniego przesłuchania tego świadka przed Sądem nie dały powodów do powstania wątpliwości w zakresie jego prawdomówności. Wsparciem dla słówK. K. (1)jest także opinia lekarska, w której stwierdzono zadrapania i powierzchowny uraz głowy. Fakt, że została ona uzyskana w dwa dni po zdarzeniu nie powinien być wyolbrzymiany, gdyż nie jest to przecież termin odległy, a w sprawie nie znaleziono najmniejszej wręcz wskazówki, która uprawdopodobniałaby, iż urazy stwierdzone przez lekarza powstały w innych niż podane przezK. K. (1)okolicznościach. Fakt, iż interweniujący policjanci nie widzieli obrażeń u pokrzywdzonego również nie dowodzi ich braku, skoro zadrapania były usytuowane na plecach i brzuchu (które to miejsca zwykle są zakryte), a uraz głowy, jako się rzekło, był powierzchowny, zaś funkcjonariusze nie są specjalistami w zakresie medycyny. Co więcej sama oskarżonaM. S. (1)wyjaśniła, że dopuściła się fizycznego oddziaływania naK. K. (1). Resztę materiału dowodowego można podzielić na grupy sprzyjające każdej ze stron tego incydentu, przy tym dużo w nich relacji osób, które nie były bezpośrednimi świadkami zajścia, a część z nich (dzieci) wykazywała postawę unikania zeznawania o czymkolwiek, co mogłoby zaszkodzićM. S. (1). Jest to następstwem konfliktu generowanego na tle niechęci części mieszkańcówM.doK. K. (1)i jego matki, który, jak wiele na to wskazuje ma związek z ich postawą – wskazujące na to możliwe zachowaniaK. K. (1)zostały w niniejszej sprawie opisane możliwie powściągliwie, gdyż niewykluczone, że powinny być przedmiotem odrębnego postępowania. W konsekwencji wyjaśnieniaM. S. (1)tylko częściowo stały się podstawą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, zaś wersję zdarzeń podaną przezK. K. (1)uznano za wiarygodną.
Jeżeli chodzi o czyn przypisanyM. S. (1), to polegał on na zastosowaniu wobecK. K. (1)przemocy (zrealizowanej w postaci czynu stypizowanego wart. 157 § 2 K.k.) z powodu jegoa. (...)przynależności narodowej (art. 119 § 1 K.k.), co znalazło wyraz w znieważających pokrzywdzonego publicznie (rzecz działa się na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieograniczonej liczby osób) słowach (śmierdziel, brudnyA. (...), sku…syn, pie…lniętyA. (...)i pie…lony terrorysta), które były dlaK. K. (1)obraźliwe i zostały wypowiedziane z powodu jego pochodzenia (art. 257 K.k.). Przy kwalifikacji tego czynu należało też pamiętać o uregulowaniu zawartym wart. 11 § 2 K.k., w świetle którego, jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów. W konsekwencji przypisaneM. S. (1)przestępstwo zostało zakwalifikowane zart. 119 § 1 K.k.i zart. 157 § 2 K.k.i zart. 257 K.k.w zw. zart. 11 § 2 K.k.(patrz wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 października 2014 roku w sprawie o sygnaturze akt II AKa 272/14).
OskarżonaM. S. (1)nie była karana za żadne przestępstwo. Ma ponad siedemdziesiąt lat, korzysta z emerytury, zaś w przeszłości pracowała w oświacie. Wnuk, którym się opiekowała, doznał w dniu zdarzenia przykrości ze strony pokrzywdzonego, co więcejK. K. (1)już wcześniej dokuczałV. W.. Nie ma też wątpliwości, iż pokrzywdzony nie był mile widziany w towarzystwie, w którym się bawił w dniu 21 sierpnia 2018 roku, sam się narzucił ze swoją obecnością, a dzieci (młodsze od niego) bały mu się przeciwstawić. Wszystko to pozwala uznać, że reakcjaM. S. (1), jakkolwiek naganna, zawierała w sobie stopień winy i szkodliwości społecznej, które nie są znaczne. Ta reaktywność na określony splot wydarzeń, dają silne przekonanie, że w żadnych innych okolicznościach ta otoczona szacunkiem społeczności lokalnej osoba nie naruszyłaby norm prawa karnego, co uzasadnia przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegała porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Ponieważ zaś stosownie doart. 11 § 3 K.k.w wypadku określonym w§ 2sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów, a najdalej idąca kara jest przewidziana wart. 119 § 1 K.k.(kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5), w przypadku oskarżonejM. S. (1)spełnione zostały wszystkie wskazane wart. 66 § 1 i 2 K.k.przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego. Stosując tę instytucję uznano jednocześnie, że wystarczający będzie najkrótszy – roczny okres próby (art. 67 § 1 K.k.). Zgodnie zart. 67 § 3 K.k., umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę; sąd może nałożyć na sprawcę obowiązki wymienione wart. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b, a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione wart. 39 pkt 7lub zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony wart. 39 pkt 3, do lat 2; przepisyart. 72 § 1a i 1bstosuje się odpowiednio. Wobec obligatoryjności kompensacji, a także dla wynagrodzenia odniesionego przezK. K. (1)uszczerbku (który nie okazał się bardzo daleko idący), uznano, że kwota 300 złotych nawiązki od oskarżonej będzie dla niego wystarczającym wyrównaniem.
Zgodnie zart. 627 K.p.k.od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Natomiast wedługart. 629 K.p.k.przepisyart. 627 i 628stosuje się odpowiednio w razie warunkowego umorzenia postępowania, a w sprawach z oskarżenia prywatnego - również w razie umorzenia postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 3. Z kolei stosownie doart. 616 § 2 K.p.k.koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Wysokość opłat regulujeustawa z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(j. t. Dz. U. nr 49 z 1983 roku, poz. 223 ze zm.), która stanowi wart. 7, że w razie warunkowego umorzenia postępowania oskarżony obowiązany jest uiścić opłatę w wysokości od 60 złotych do 100 złotych. Uznając, że wysokość wydatków w niniejszej sprawie jest stosunkowo wysoka, a w istotnej części wiążą się one z dowodami, które zdecydowały o warunkowym umorzeniu postępowania, czyli znaczącym umniejszeniem odpowiedzialności oskarżonej, względy słuszności, o których mowa wart. 624 § 1 K.p.k.przemawiają za zwolnieniemM. S. (1)od zapłaty wydatków – uznano w tej sytuacji, że najwyższa opłata (100 złotych) będzie wystarczającym obciążeniem oskarżonej z tytułu kosztów sądowych.