Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1708/18
Data wyroku: 2019-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Arkadia Wyraz-Wieczorek, Magdalena Balion-Hajduk, Magdalena Hupa-Dębska
Słowa kluczowe: Majątek wspólny
Podstawa prawna: art. 31 § 1 kro, art. 33 kro, art,. 43 kro i art. 46 kro, art. 567 § 1 kpc w zw. z  art. 43 § 2 kro, art. 43 §1 i 45 § 1 kro, art. 45 § 3 kro w zw. z art. 567 § 1 kpc, art. 567 § 3 kpc w zw. z art. 684 kpc, art. 212 § 2 kc

Sygn. akt III Ca 1708/18

POSTANOWIENIE
Dnia 21 maja 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.)
Sędziowie:    SO Arkadia Wyraz - Wieczorek
SO Magdalena Hupa-Dębska
Protokolant   sekr. sądowy Aldona Kocięcka
po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuA. W.
z udziałemZ. W.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego wZ.
z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt VIII Ns 605/16
postanawia:

I
zmienić zaskarżone postanowienie:

1
punkcie I.2. o tyle, że ustalić, że zadłużenie z tytułu hipoteki wynosi 218 419,49zł (dwieście osiemnaście tysięcy czterysta dziewiętnaście złotych czterdzieści dziewięć groszy),

2
w punkcie I. w jego podsumowaniu o tyle, że ustalić łączną wartość składników majątkowych wymienionych w punktach 1-13 na 430 920,43zł (czterysta trzydzieści tysięcy dziewięćset dwadzieścia złotych i czterdzieści trzy grosze),

3
w punkcie II.1. o tyle, że określić wartość składników majątkowych przyznanych na wyłączną własność wnioskodawczyni opisanych w punktach I.1,2,5,6,7, na kwotę 286 126zł ( dwieście osiemdziesiąt sześć tysięcy sto dwadzieścia sześć złotych),

4
w punkcie V. o tyle, że w miejsce nakładów wnioskodawczyni w kwocie 53 850,97zł ustalić nakłady na kwotę 75 736,01zł ( siedemdziesiąt pięć tysięcy siedemset trzydzieści sześć złotych i jeden grosz),

5
w punkcie VII w ten sposób, że zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania 116 681zł (sto szesnaście tysięcy sześćset osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem spłaty udziału w majątku wspólnym płatną w terminie 6 lat od prawomocności postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;

II
oddalić apelację w pozostałej części;

III
zasądzić od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczynie 5 400zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcowskiego w postępowaniu odwoławczym.

SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Arkadia Wyraz - Wieczorek
Sygn. akt III Ca 1708 /18

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wZ.postanowieniem z 26 października 2017r. dokonał podziału majątku wspólnego wnioskodawczyniA. W.i uczestnika postepowaniaZ. W.. W zakresie objętym zaskarżeniem Sąd Rejonowy ustalił, że w skład podlegającego podziałowi majątku wspólnego małżonków wchodzą:
- własnościowe spółdzielcze prawo dolokalu mieszkalnego numer (...), położone wZ., przyulicy (...), o powierzchni 34,42 m2, bez urządzonej księgi wieczystejo wartości 87 426 zł;
- prawo własności nieruchomości lokalowej położonej wZ.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy wZ.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)wrazz udziałem wynoszącym 1/2 w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, o wartości 196 600 zł, przy czym nieruchomość ta obciążona jest hipoteką przewyższającą jej wartość i zadłużenie z tego tytułu wynosi 226 066,34 zł.
Ponadto w skład majątku wspólnego weszły:
- prawo własności samochodu osobowego markiS. (...)onumerze rejestracyjnym (...)o wartości 21 000zł;
- prawo własności samochodu osobowego markiV.o numerze rejestracyjnym(...)o wartości 3 500 zł;
- prawo własności lodówko – zamrażarkimarki S.o wartości 1 100 zł;
- prawo własności telewizoramarki S.o wartości 500 zł;
- prawo własności łóżka o wartości 500 zł;
- prawo własności meblościanki o wartości 600 zł;
- środki pieniężne zgromadzone jako wkłady w kasie zapomogowo-pożyczkowej przezSpółkę (...) Spółki AkcyjnejwB.dla uczestnika postępowaniaw kwocie 22 972,86 zł;
- środki znajdujące się na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym(...) Spółki AkcyjnejwW.prowadzonym dla wnioskodawczyni odpowiadające 257,(...)liczby jednostek rozrachunkowych o wartości 3 981,63 zł;
- środki pieniężne znajdujące się na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym(...) Spółki AkcyjnejwW.prowadzonym dla uczestnika postępowania odpowiadające 1.158,(...)liczby jednosteko wartości 17 881,35 zł;
- zewidencjonowane na subkoncie prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dla wnioskodawczyni środki pieniężne w wysokości 16 841,50 zł;
oraz zewidencjonowane na subkoncie prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dla uczestnika postępowania środki pieniężne w wysokości 58 017,09 zł.
Łącznie składniki majątkowe mają wartość 234 320,43 zł.
Sąd dokonał podziału majątku wspólnego w ten sposób, że:
- przyznał na wyłączną własność wnioskodawczyni własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego wZ.przyulicy (...)i prawo własności nieruchomości lokalowej położonej wZ.przyulicy (...),
- nakazał uczestnikowi, aby wydał wnioskodawczyni własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w terminie 6 miesięcy od prawomocności postanowienia,
- oddalił wniosek uczestnika o rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny,
- zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania 6 351,09 zł tytułem spłaty udziałów majątku wspólnym płatną jednorazowo w terminie 6 miesięcy od prawomocności postępowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie przy upadku uchybienia terminowi płatności
- oddalił w pozostałym zakresie wniosek uczestnika postępowania o dokonanie podziału majątku wspólnego.
Tych rozstrzygnięć dotyczy apelacja uczestnika postępowania. Pozostałe wyrzeczenia zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego nie mają wpływu na zaskarżoną część postanowienia, a dotyczą podziału ruchomości oraz środków pieniężnych.
Sąd Rejonowy ustalił, że małżeństwo wnioskodawczyni oraz uczestnika postępowania zostało rozwiązane przez rozwód z wyłącznej winy uczestnika wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z 10 kwietnia 2015 roku w sprawie o sygn. akt XII RC 634/14. Wyrok uprawomocnił się z dniem 28 maja 2015 roku. W wyroku tym Sąd ustalił sposób korzystania ze wspólnych mieszkań, przyznając wnioskodawczyni prawo do wyłącznego korzystania z mieszkania przyul. (...), a uczestnikowi z mieszkania przyul. (...).
Między małżonkami nie została zawarta umowa majątkowa małżeńska i w trakcie trwania związku małżeńskiego istniała pomiędzy nimi ustawowa wspólność majątkowa.
Po zawarciu związku małżeńskiego z wnioskodawczynią, uczestnik dokonał darowizny – przesunięcia ze swojego majątku osobistego do majątku wspólnego stron - spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyul. (...). Następnie oświadczeniem z dnia 18 lipca 2014 roku odwołał umowę darowizny, jednakże wnioskodawczyni pismem z dnia 29 sierpnia 2014 roku zakwestionowała powód odwołania darowizny
W trakcie małżeństwa strony postępowania nabyły mieszkanie położone wZ.przyul. (...), na zakup którego zaciągnęły kredyt hipoteczny.
Uczestnik postępowania nie uiszczał należności za lokal przyul. (...), doprowadzając do zadłużenia mieszkania. Nie regulował również zobowiązań alimentacyjnych, co w konsekwencji spowodowało wszczęcie postępowań egzekucyjnych przeciwko niemu.
Sąd I instancji ustalił także, że wnioskodawczyni poniosła nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny w wysokości 53 850,97 zł (częściowo z otrzymanych darowizn do jej majątku odrębnego uczynionych przez matkę), w tym kwotę 44 166,86 zł tytułem spłaty kredytu zaciągniętego na zakup lokalu przy ulicyul. (...)wZ., kwotę 6 278,38 zł tytułem uiszczonych opłat za lokal przyul. (...), kwotę 1 319,00 zł tytułem podatku od nieruchomości za lokal przy ulicyul. (...)wZ., kwotę 746,48 zł tytułem kosztów ubezpieczenia oraz kwotę 1 340,25 zł tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste za lokal przy ulicyul. (...)wZ..
Aktualna wysokość zobowiązania kredytowego składającego się na obciążenie hipoteczne lokalu przyulicy (...)wZ.na dzień zamknięcia rozprawy wynosiła 226 066,34 zł, przy uwzględnieniu wpłat dokonanych przez wnioskodawczynię tytułem spłaty rat kredytu za wrzesień i październik 2017 roku.
Sąd Rejonowy jako podstawę prawną wskazałart. 31 § 1 i 2 k.r.o.,art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 121, z późn. zm.),art. 43 § 1 k.r.o.,art. 45 k.r.o.,art. 211 i 212 k.c.orazart. 567 § 2 k.p.c.iart. 688 k.p.c.Stwierdził, że wspólność ustawowa ustała z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwiązującego małżeństwo przez rozwód oraz że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe.
Sąd uznał, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyul. (...)wchodzi w skład majątku wspólnego stron, albowiem uczestnik postępowania dokonał w tym zakresie darowizny – przesunięcia tegoż składniku majątkowego z majątku odrębnego do majątku wspólnego stron. Umowa ta nie została skutecznie odwołana, nie zaszły bowiem przesłanki do odwołania darowizny. Okoliczności sprawy nie pozwalają, na zakwalifikowanie zachowania wnioskodawczyni jako przejawów rażącej niewdzięczności, o której mowa wart. 898 § 1 k.c.W ocenie Sądu Rejonowego źródeł pogorszenia relacji pomiędzy stronami należy doszukać się w konflikcie małżeńskim wywołanym zdradami małżeńskimi uczestnika. Sytuacje konfliktowe związane z „wyproszeniem” uczestnika ze wspólnie zajmowanego lokalu były wywołane zachowaniem uczestnika, a nadto konsekwencją tego były dalsze awantury połączone z interwencją Policji przy nachodzeniu wnioskodawczyni przez uczestnika. Zachowania wnioskodawczyni nie można w żaden sposób traktować jako rażącej niewdzięczności, to uczestnik postępowania swoim zachowaniem wywołał konflikt pomiędzy stronami, który ostatecznie zakończył się rozwodem stron z wyłącznej winy uczestnika.
Dokonując podziału majątku Sąd I instancji przychylił się do wniosku wnioskodawczyni o przyznanie jej zarówno prawa własności nieruchomości lokalowej położonej wZ.przyul. (...)wraz z udziałem wynoszącym 1/2 w nieruchomości wspólnej oraz własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyul. (...). Uczestnik postępowania nie dawał żadnej rękojmi, że w przypadku przyznania mu na wyłączną własność własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...)spłaci wnioskodawczynię. Sąd bowiem wziął pod uwagę to, iż uczestnik postępowania jest osobą posiadającą liczne zobowiązania z tytułu alimentów, a także prowadzone są przeciwko niemu są postępowania egzekucyjne z tytułu zadłużeń. Uczestnik postępowania wcześniej nie uiszczał opłat związanych z tym mieszkaniem, które w ostateczności uregulowała wnioskodawczyni mimo, że w tym lokalu nie zamieszkiwała, a sąd w postępowaniu o rozwód tymczasowo przyznał ten lokal do zamieszkania właśnie uczestnikowi. Uczestnik w żaden sposób nie interesował się spłatą wspólnych zobowiązań stron, wiedząc o trudnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni, która bez pomocy matki nie byłaby w stanie ich spłacać. Wnioskodawczyni natomiast jest osobą samotnie wychowującą dwójkę małoletnich dzieci, a ponadto lokal przyulicy (...)w związku z istniejącym zadłużeniem nie przedstawia dla wnioskodawczyni żadnej realnej wartości. Sąd przyznał także na wyłączną własność wnioskodawczyni ruchomości, stanowiące wyposażenie mieszkania i z których wnioskodawczyni do tej pory korzysta, tj. składniki majątkowe o łącznej wartości 89 526 zł.
Na wyłączną własność uczestnika postępowania Sąd przyznał środki pieniężne zgromadzone jako wkłady w kasie zapomogowo-pożyczkowej przezSpółkę (...) Spółki AkcyjnejwB.dla uczestnika postępowania w kwocie 22 972,86 zł.
Na zgodny wniosek stron, Sąd dokonał podziału środków zewidencjonowanychna rachunkach otwartych funduszy emerytalnych oraz środków zewidencjonowanychna subkontach prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń społecznych po połowie. Sąd przyznał także na rzecz wnioskodawczyni i uczestnika po połowie z sumy środków zewidencjonowanych na subkontach, o których mowa wart. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wW.dla wnioskodawczyni i uczestnika postępowania, a to na rzecz wnioskodawczyni kwotę 37 429,29 zł, a na rzecz uczestnika kwotę 37 429,30 zł.
Sąd zarządził sprzedaż przez licytację publiczną składników majątku w postaci samochodu osobowego markiS. (...)onr rej. (...), samochodu osobowego markiV. (...)onr rej. (...)oraz meblościanki okleinowej z płyty paździerzowej w kolorze jasnobrązowym i ustalił, że udziały wnioskodawczyni i uczestnika postępowania w kwocie uzyskanej ze sprzedaży wynosić będą po 1/2 części dla każdego z nich, ponieważ zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik nie wyrazili zgody na przyznanie im prawa własności samochodu osobowego markiS. (...), prawa własności samochodu osobowegoV. (...)oraz prawa własności meblościanki.
Sąd Rejonowy nakazał uczestnikowi postępowania, aby wydał wnioskodawczyni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyul. (...)w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie podziału majątku wspólnego.
Na podstawieart. 45 § 1 k.r.o., Sąd rozliczył nakłady poniesione z majątków osobistych na majątek wspólny. Wnioskodawczyni wniosła o rozliczenie nakładów w wysokości 53 850,97 zł, w tym uiszczonych opłat za lokal przyulicy (...)w kwocie 6 278,38 zł, kredytu i kosztów kredytu w kwocie 44 166,86 zł, podatku od nieruchomości w kwocie 1 319 zł, kosztów ubezpieczenia w kwocie 746,48 zł, opłat za użytkowanie wieczyste w kwocie 1 340,25 zł. Z kolei uczestnik postępowania, w przypadku uznania, iż lokal mieszkalny przyul. (...)wchodzi w skład majątku wspólnego stron, wnosił o ustalenie, że dokonał nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny stron poprzez darowiznę spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyulicy (...)przy wartości tego lokalu, tj. 87 426 zł., a nadto wnosił o rozliczenie nakładu w zakresie zwrotu udzielonej przez jego matkę pożyczki w kwocie 7 000 zł na opłaty notarialne związane z zakupem lokalu przyulicy (...)wZ..
Sąd Rejonowy uznał, iż wnioskodawczyni poczyniła nakłady podlegające rozliczeniu pomiędzy stronami w kwocie 53 850,97 zł, mając jednakże na względzie, iż opłaty dokonane przez wnioskodawczynię powinny w równych częściach obciążać wnioskodawczynię, jak i uczestnika, uczestnik winien wnioskodawczyni zwrócić połowę kwoty 53 850,97 zł – tj. 26 925,48 zł.
W zakresie rozliczenia nakładów wnioskodawczyni uczestnik podnosił, iż koszty utrzymania mieszkania przyul. (...)winny w całości obciążać wnioskodawczynię, skoro wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach była ona wyłącznie uprawniona do korzystania z tego lokalu. Sąd Rejonowy podkreślił, że wnioskodawczyni nie domagała się rozliczenia nakładów z tytułu kosztów poniesionych w związku z utrzymaniem mieszkania przyul. (...), natomiast domagała się kosztów poniesionych w związku z uiszczaniem ubezpieczenia lokalu, podatku oraz za użytkowanie wieczyste – tj. kosztów niezależnych od kosztów utrzymania mieszkania i co do których zobowiązani są właściciele, a nie tylko korzystający z mieszkania, a nadto domagała się rozliczenia kosztów poniesionych w związku z utrzymaniem mieszkania przyul. (...), co do uiszczenia których niewątpliwie zobowiązany był uczestnik zatem wniosek wnioskodawczyni o rozliczenie nakładów podlegał uwzględnieniu w całości.
Sąd Rejonowy oddalił wniosek uczestnika postępowania o rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Rejonowy uznał, że dokonana darowizna nie może stanowić nakładu na majątek wspólny, ponieważ z istoty darowizny bowiem wynika, iż darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku, a zatem nie spodziewa się korzyści w zamian za obdarowanie.
Sąd Rejonowy zasądził na rzecz wnioskodawczyni od uczestnika postępowania kwotę 6 351,09 zł tytułem spłaty udziału w majątku wspólnym, płatną jednorazowo w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowy płatności.
Wnioskodawczyni przypadł majątek wspólny o wartości 89 526,00 zł, zaś uczestnikowi w wysokości 22 972,86 zł, wnioskodawczyni poniosła nakłady w wysokości 53 850,97 zł. Nakłady wnioskodawczyni z majątku osobistego na majątek wspólny podlegające rozliczeniu pomiędzy stronami wyniosły 53 850,97 zł, z czego udział uczestnika wynosił 1/2 (tj. 26 925,48 zł), Sąd Rejonowy dokonał rozliczenia tej kwoty przy wyliczeniu wysokości należnej wnioskodawczyni spłaty.
Przy szacowaniu wartości majątku wspólnego stron Sąd Rejonowy nie uwzględnił wartości mieszkania przyul. (...), bowiem mieszkanie to obciążone jest hipoteką przewyższającą jego wartość.
Uczestnik postępowania w apelacji zaskarżył postanowienie odnośnie pkt I.2 w części ustalającej wartość nieruchomości lokalowej położonej wZ.przyul. (...)z uwzględnieniem obciążenia hipotecznego, odnośnie pkt I w części ustalającej wartość składników majątkowych podlegających podziałowi na 234 320,43zł z pominięciem nieruchomości położonej naul. (...), odnośnie pkt VII w części zasądzającej spłatę z pominięciem wartości nieruchomości położonej naul. (...)oraz odnośnie pkt III, VI i IX. Zarzucił;
-naruszenie prawa materialnego tj.art. 45 § 1 zd. 2 k.r.o.przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że darowizna dokonana przez uczestnika obejmująca spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nie podlega rozliczeniu, co doprowadziło do oddalenia jego wniosku w zakresie rozliczenia darowizny jako nakładu z majątku osobistego uczestnika na majątek wspólny,
-naruszenieart. 43 § 1 k.r.o.przez przyznanie uczestnikowi spłaty w wysokości nieodpowiadającej jego udziałowi w majątku wspólnym,
- obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj.art. 567 § 3w zw. zart. 684 k.p.c.przez ustalenie wartości nieruchomości położonej naul. (...)z uwzględnieniem obciążenia hipotecznego orazart. 328 § 2 k.p.c.przez brak wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w zakresie przyznania uczestnikowi spłaty w kwocie 6 351,09zł. Uczestnik postepowania wniósł o zmianę postanowienia przez ustalenie, że wartość majątku wspólnego wynosi 430 920,43zł , ustalenie, że uczestnik dokonał nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w kwocie 87 426zł i przyznanie na wyłączną własność uczestnika składnika opisanego w pkt I .1 postanowienia względnie rozliczenia nakładu przez przyznanie uczestnikowi kwoty pieniężnej odpowiadającej wartości darowizny w terminie 1 roku od uprawomocnienia się postanowienia, zmianę orzeczenia przez zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika 144 821,75zl odpowiadającej połowie udziału w majątku wspólnym w terminie 3 lat od uprawomocnienia się postanowienia, uchylenie podpunktu III względnie wnosił o uchylenie postanowienia i przekazanie sparwy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja częściowo odniosła skutek.
Należy podzielić w całości ustalenia faktyczne co do składu i wartości majątku wspólnego poczynione przez Sąd I instancji. Znajdują one odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Sąd odwoławczy nie podziela natomiast stanowiska Sądu Rejonowego, który uznał, że nie należy w wartości majątku wspólnego uwzględnić wartości mieszkania przyul. (...), bowiem mieszkanie to obciążone jest hipoteką przewyższającą jego wartość. Na dzień wyrokowania wartość tego prawa wynosiła 196 600 zł, a zadłużenie zabezpieczone hipoteką przewyższa jego wartość i wynosiło 226 066,34 zł.
W toku postępowania odwoławczego wnioskodawczyni przedstawiła informację zbanku (...) S.A.wW.z 25 kwietnia 2019r., z której wynika, że obecnie zadłużenie wynosi 218 419,49zł. Okoliczność ta nie była przez uczestnika kwestionowana. Bezspornym jest także, że do chwili obecnej tylko wnioskodawczyni spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty przez obojga zainteresowanych. Oboje zainteresowani na obecnym etapie postępowania nie kwestionowali wartości nieruchomości wchodzących do majątku wspólnego ustalonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wrażone w uchwale z dnia 28 marca 2019 r. sygn. III CZP 21/18, że w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, obejmującego nieruchomość obciążoną hipoteką zabezpieczającą udzielony małżonkom kredyt bankowy, sąd - przydzielając tę nieruchomość na własność jednego z małżonków - ustala jej wartość, jeżeli nie przemawiają przeciwko temu ważne względy, z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego oraz w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. III CZP 30/18, w której postanowiono, żeart. 618 § 3 k.p.c.nie wyłącza dochodzenia między małżonkami roszczenia o zwrot kwoty zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, spłaconego przez jednego z nich po uprawomocnieniu się postanowienia o podziale majątku wspólnego. Podkreślić należy bowiem, na co wskazuje Sąd Najwyższy, że wartość obciążenia hipotecznego co do zasady nie wpływa na wartość nieruchomości wspólnej przydzielonej w wyniku podziału jednemu z małżonków, a obowiązek spłaty wspólnego zobowiązania przez małżonka, który otrzymał nieruchomość, nie jest większy niż obowiązek solidarny drugiego małżonka, wierzyciel zaś - osoba trzecia - nie ma obowiązku dochodzenia wierzytelności przede wszystkim od małżonka - właściciela nieruchomości, jak też nie ma obowiązku wykorzystania zabezpieczenia ani w ogóle dochodzenia należności.
Po dokonaniu podziału małżonek, który nie otrzymał nieruchomości nadal pozostaje zobowiązany solidarnie wobec banku do spłaty kredytu. W niniejszej sprawie z taka sytuacją mamy do czynienia. Wnioskodawczyni otrzymała w wyniku podziału prawo własności nieruchomości lokalowej położonej wZ.przyulicy (...), obciążone hipoteką zabezpieczającą spłatę kredytu bankowego wziętego przez oboje zainteresowanych. Spłaty do tej pory dokonuje wyłącznie wnioskodawczyni. Wszystkie spłaty dokonane do chwili zamknięcia rozprawy Sąd rozliczył jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny, natomiast w przypadku dalszych spłaty zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnikowi postępowania będzie służyło roszczenie o zwrot połowy spłaconego zobowiązania kredytowego. Wnioskodawczyni w toku postępowania deklarowała, że sprzeda to mieszkanie, aby spłacić wspólne zobowiązanie. W takim przypadku, gdyby wnioskodawczyni zrealizowała ten zamiar, będzie jej przysługiwało roszczenie w stosunku do uczestnika postępowania o zwrot połowy dokonanej spłaty, a w stosunku do spłaty, którą jest zobowiązana wobec uczestnika w wyniku dokonanego podziału majątku wspólnego będzie jej przysługiwał zarzut potrącenia.
Z uwagi na dotychczasową postawę uczestnika postępowania, który nie reguluje żadnych zobowiązań, także alimentacyjnych wobec wspólnych małoletnich dzieci, a egzekucja tych zobowiązań jest bezskuteczna, okres 6 miesięcy od prawomocności postanowienia na opuszczenie lokalu mieszkalnego przyul. (...), w ocenie Sądu odwoławczego należy z mocyart. 212 § 3 k.c.oznaczyć wnioskodawczyni możliwie najdłuższy termin do spłaty na rzecz uczestnika ( uczestnik w apelacji wnosił o 3 letni termin) wynoszący 6 lat od prawomocności postanowienia, co pozwoli wnioskodawczyni na ewentualne wyegzekwowanie od uczestnika postanowienia o wydaniu nieruchomości, przeprowadzenie sprzedaży nieruchomości, spłatę kredytu, wystąpienie z roszczeniem regresowym do uczestnika postępowania o zwrot połowy spłaconego kredytu hipotecznego względnie złożenie oświadczenia uczestnikowi o potrąceniu tego roszczenia z jej zobowiązaniem do spłaty udziału uczestnika w majątku wspólnym.
W pozostałej części apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom apelacji należy w całości podzielić stanowisko Sądu I instancji odnośnie braku podstaw do potraktowania darowizny dokonanej poprzez uczestnika jako nakład na majątek wspólny, który w niniejszym postepowaniu podlegałby rozliczeniu Podkreślić należy, że przepisykodeksu rodzinnego i opiekuńczegonie mogą naruszać bezwzględnie obowiązujących przepisówkodeksu cywilnegow tym nie mogą naruszać istoty umowy jaka jest darowizna stanowiąca swej istocie przysporzenie majątkowe pod tytułem darmym.
Wnioskodawczyni poniosła na etapie postępowania odwoławczego dodatkowe nakłady z  majątku osobistego na majątek wspólny, które co do zasady jak i wysokości zostały uznane przez uczestnika. Nakłady te podlegają rozliczeniu na podstawieart. 45 § 1 k.r.o.Wnioskodawczyni poniosła dodatkowo:
- opłaty za lokal przyulicy (...)w kwocie 750 zł, ( poprzednio 6 278,38 zł),
- raty kredytu 19 068,06zł ( poprzednio 44 166,86 zł),
- podatek od nieruchomości 376zł (poprzednio 1 319 zł),
- ubezpieczenie 797,48zł (poprzednio 746,48 zł),
- opłaty za użytkowanie wieczyste 893,50 zł (poprzednio 1 340,25 zł)
Łącznie do zamknięcia rozprawy przez sądem odwoławczym wnioskodawczyni poczyniła nakłady podlegające rozliczeniu pomiędzy stronami w kwocie 75 736,01zł (poprzednio 53 850,97 zł). Uczestnik winien wnioskodawczyni zwrócić połowę tej kwoty tj. 37 868 zł.
Sąd Okręgowy na mocyart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., mając powyższe argumenty na uwadze, zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uaktualnił wysokość zadłużenia hipotecznego wskazanego w pkt I.1 postanowienia na kwotę 218 419,49zł, a łączną wartość składników majątkowych wymienionych w punktach I. 1 -13 na kwotę 430 920,43zł.
Wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność składniki majątkowe wskazane w pkt I 1, 2, 5, 6, 7 postanowienia o łącznej wartości 286 126zł, z uwzględnieniem wartości nieruchomości położonej wZ.przyul. (...), co spowodowało zmianę wartości majątku wskazaną w pkt II. 1 postanowienia. Uczestnik postępowania otrzymał na wyłączną własność składniki majątkowe o wartości 22 972,86zł. Suma tych składników określonych w pkt II. 1 i 2 wynosi 309 098,86zł. Udziały w majątku wspólnym zainteresowanych były równe, zatem każdemu winien przypadać majątek o wartości 154 549,43zł ( 309 098,86 zł : 2). Taką kwotę winna wnioskodawczyni spłacić na rzecz uczestnika tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym. Od kwoty tej należało odjąć jeszcze połowę poniesionych przez nią nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny czyli 37 868 zł, co daje do spłaty 116 681 zł. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy zmienił ponadto pkt V i VII postanowienia.
W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na mocyart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania przed sądem II instancji orzeczono na mocyart. 520 § 2 k.p.c.albowiem interesy zainteresowanych w tym postepowaniu były sprzeczne, zasądzając na rzecz wnioskodawczyni 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym.
SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Arkadia Wyraz - Wieczorek