Sąd Rejonowy w Toruniu
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 3002/19
Data wyroku: 2020-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ryszard Kołodziejski
Słowa kluczowe: Sprzedaż
Podstawa prawna: art. 535 kc w zw. z art. 320 kpc
Teza: Roszczenie powoda pochodzące z umowy sprzedaży może zostać rozłożone przez Sąd na raty także w sytuacji, gdy wobec pozwanego dłużnika zostało otwarte postępowanie układowe i Sąd zatwierdził układ.

Sygn. akt VGC 3002/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lutego 2020 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Ryszard Kołodziejski

Protokolant:

st.sekr.sądowy Justyna Kołakowska

po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2020 r. w Toruniu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.-D.
przeciwkoM. P.
o zapłatę
Izasądza od pozwanegoM. P.na rzecz powoda(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.-D.kwotę 16.641,51 zł (szesnaście tysięcy sześćset czterdzieści jeden złotych pięćdziesiąt jeden groszy) z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym liczonymi
- od kwoty 6.378,33 zł (sześć tysięcy trzysta siedemdziesiąt osiem złotych trzydzieści trzy grosze) od dnia 1 listopada 2017r. do dnia 10 lutego 2020r.,
- od kwoty 7.330,18 zł (siedem tysięcy trzysta trzydzieści złotych osiemnaście groszy) od dnia 1 grudnia 2017r. do dnia 10 lutego 2020r.,
od kwoty 1.296,78 zł (jeden tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt osiem groszy) od dnia 6 lutego 2018r. do dnia 10 lutego 2020r.,
z tym zastrzeżeniem, że odsetki umowne nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
- od kwoty 749,80 zł (siedemset czterdzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) od dnia 9 stycznia 2020r. do dnia 10 lutego 2020r.,
- od kwoty 886,42 zł (osiemset osiemdziesiąt sześć złotych czterdzieści dwa grosze) od dnia 3 lutego 2020r. do dnia 10 lutego 2020r.;
IIumarza postępowanie w pozostałej części;
IIIzasądzone w punkcie pierwszym świadczenie rozkłada na 6 (sześć) miesięcznych równych rat płatnych do 28-go dnia każdego miesiąca, z tym że zapłata pierwszej raty nastąpi do dnia 28 lutego 2020r.;
IVzasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.708 zł (cztery tysiące siedemset osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt VGC 3002/19

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 01 lipca(...). powód(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.-D.żądał zasądzenia od pozwanegoM. P.kwoty 21.819,04 z odsetkami umownymi i kosztami procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód twierdził m.in., że strony były związane umową o współpracy, zgodnie z którą powód zaopatrywał pozwanego w towary służące do produkcji rolnej. W powyższej umowie zastrzeżono termin zapłaty, a przekroczenie go groziło pozwanemu obowiązkiem zapłaty odsetek umownych za opóźnienie. Powód twierdził także, że pomimo dokonanego zakupu towarów pozwany za pobrane rzeczy nie zapłacił. W związku z dokonanym zakupem powód wystawił szereg faktur VAT, a należnościami pochodzącymi z tych faktur obciążył pozwanego.
W dniu 22 listopada 2020r. Sąd Rejonowy w Toruniu wydał w niniejszej sprawie nakaz zapłaty w postepowaniu upominawczym, którym uwzględnił żądanie pozwu w całości.
W przepisanym prawem terminie pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty i zaskarżając go w całości żądał oddalenia powództwa i zasądzenia na jego rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód twierdził m.in., że chciałby zakończyć niniejszy spór ugodowo, a gdyby do ugody nie doszło, to wniósł o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty w trybieart.320 k.p.c.Zdaniem pozwanego trudności w terminowym regulowaniu należności zostały spowodowane zatorami finansowymi powstałymi po stronie kontrahentów pozwanego, a w chwili złożenia sprzeciwu pozwany był w trakcie realizacji umów, które w całości pochłaniały bieżące środki stąd powstał problem z możliwością jednorazowego uiszczenia dochodzonej przez powoda należności. W dalszy ciągu uzasadnienia pozwany powołał się na okoliczności, które w jego ocenie pozwalałyby zastosowanieart. 320 k.p.c.
Na skutek dokonanych przez pozwanego wpłat, już po wniesieniu pozwu, powód, najpierw w piśmie procesowym z dnia 09 stycznia 2020r., a następnie na rozprawie w dniu 03 lutego 2020r. (k.58 i 83 akt) ograniczył żądanie pozwu do kwoty 16.641,51zł wraz z umownymi odsetkami od kwot i dat szczegółowo wskazanych zarówno w powołanym wyżej piśmie, jak i w protokole rozprawy z dnia 03 lutego 2020r.

Sad ustalił i zważył co następuje
W dniu 11 marca 2013r. strony niniejszego procesu zawarły „umowę o współpracy z gospodarstwem rolnym”. W stosownych zapisach umownych ustalono zgodnie, zarówno obowiązki powoda jak i pozwanego, a także ogólne warunki zakupu towarów do produkcji rolnej, czasowego przechowywania towarów oraz zwrotu opakowań jednostkowych po środkach ochrony roślin. W punkcie III (trzecim) umowy (k.10akt) ustalono m.in. ceny i warunki sprzedaży towarów, zasady powiadamiania o dokonanych przez powoda dostawach, a w podpunkcie 11 punktu III zastrzeżono, że gospodarstwo (powód) zapłaci za zakupione towary w terminie określonym na fakturze. Dniem zapłaty był dzień wpływu środków na rachunekA.lub dzień wpłaty środków w kasie powoda. We wskazanym wyżej zapisie umownym zastrzeżono jednocześnie, że za nieterminową zapłatę pozwany zobowiązany będzie do uiszczenia odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym.
W związku z wykonywaniem powyższej umowy pozwany dokonał szeregu zakupu towarów co został potwierdzone stosownymi fakturami VAT, na łączną kwotę 21.819,04zł, początkowo dochodzoną przedmiotowym pozwem, jednak później ograniczoną poszczególnym wpłatami, dokonanymi już po wniesieniu pozwu, do kwoty 16.641,51zł. W związku z umową factoringu wierzytelności pozwanego zostały przeniesione na(...) Spółkę AkcyjnąwW.. Pomimo upływu terminów płatności pozwany nie zapłacił należności wynikających z przedstawionych mu faktur za zakupiony towar. Umową z dnia 22 grudnia 2017r. dokonano na rzecz powoda zwrotnego przeniesienia wierzytelności wynikających z powyższych faktur wraz z pozostałymi prawami z nimi związanymi, w tym prawem do odsetek, o czym poinformowano pozwanego stosownym pismem datowanym na dzień 04 stycznia 2018r.
Postanowieniem z dnia 06 października 2017r. Sąd Rejonowy w Elblągu otworzył przyśpieszone postępowanie układowe pozwanego, a wierzytelność powoda podlegała uznaniu do kwoty 21.819zł. Postanowieniem z dnia 30 marca 2018r.Sąd ten zatwierdził układ przyjęty na zgromadzeniu wierzycieli ( dowód: umowa o współpracy k.10- 12, faktury VAT k.13- 24, wiadomość e-mail, umowa cesji, powiadomienie pozwanego o cesji k.27, zawiadomienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnegok.28, wezwanie do zapłaty k.29 odpowiedź na wezwanie i stan zadłużenia k 31-32 i 67 postanowienia S.R. wE.k. 73- 75v akt, okoliczności bezsporne,).
Przedstawiony wyżej stan faktyczny ustalony został na podstawie dowodów z dokumentów oraz okoliczności bezspornych. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów w całości, gdyż nie budziły one wątpliwości co do swojej prawdziwości, a żadna ze stron nie zakwestionowała ich skutecznie.
Jak się wydaje w świetle zebranego materiału dowodowego, także pozwany nie kwestionował przedstawionych wyżej dowodów, a to z uwagi na fakt, że przytoczone przez powoda okoliczności były miedzy stronami bezsporne. Jedyną okolicznością sporną był w zasadzie to, czy pozwany mógł skutecznie żądać rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty w trybieart. 320 k.p.c.Powód bowiem choć początkowo nie oponował rozłożeniu zasadzonej należności na raty, to ostatecznie nie wyraził zgody na takie rozłożenie.
Z treściart. 320 k.p.c.wynika m.in., że w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie (…). Przepis powyższy, nie zawiera katalogu sytuacji, w których celowym, bądź uzasadnionym byłoby rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty. Nie mniej jednak przepis ten wskazuje na sytuacje szczególnie uzasadnione, a nie ogranicza się jedynie do przypadków uzasadnionych. Powołany wyżej przepis stanowi szczególną normę prawa zawierającą tak zwane moratorium sędziowskie co do zasądzonej kwoty, pozwalające pozwanemu nabrać swoistego „oddechu” przed ostatecznym spłaceniem należności powoda. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie przede wszystkim to, że pozwany choć po terminie wynikającym z faktur VAT, to jednak starał się zaspokoić należność powoda, zawarł z wierzycielami przed Sądem układ i układ ten został zatwierdzony.
Przedstawione przez pozwanego okoliczności pozwalają przyjąć, zdaniem Sądu, że sytuacja finansowa pozwanego była tak zła, że zgłosił on wniosek o otwarcie przyśpieszonego postepowania układowego, Sąd wniosek przyjął, otworzył postepowanie układowe, a następnie zatwierdził układ. W takich okolicznościach spełnienie zasądzonego od pozwanego na rzecz powoda świadczenia w całości byłoby niemożliwe, bądź znacząco utrudnione. Trudności w spełnieniu świadczenia były obiektywne, spowodowane niezależnymi od pozwanego czynnikami naturalnymi, bowiem pozwany prowadzi gospodarstwo rolne czyli przysłowiowy „zakład pracy bez dachu”. Te wszystkie okoliczności pozwalały, zdaniem Sadu, przyjąć za zasadne zastosowanieart. 320 k.p.c.i rozłożenie zasadzonego świadczenia na raty umożliwiające pozwanemu realną spłatę należności (vide: Komentarz do K.p.c. cz. pierwsza Postępowanie rozpoznawcze Tom I Wyd. Prawn. W-wa 1997r.pod red. T. Erecińskiego s 472).
Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że choć powód złożył pozew w postępowaniu nakazowym i żądał wydania nakazu na podstawie weksla, to jednak do pozwu weksla nie złączył. W związku z powyższym brak było podstaw do wydania nakazu zapłaty w postepowaniu nakazowym, a sprawa został skierowana do postępowania upominawczego
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawieart. 535 k.c.w zw. zart.481 k.c.iart. 320 k.p.c.należało orzec jak w sentencji. Dla jasności sprawy nadmienić należy, że zgodnie z utrwalonym już poglądem orzecznictwa i doktryny powodowi nie przysługują odsetki od świadczeń ratalnych za okres pomiędzy wydaniem wyroku, a datą płatności poszczególnych rat ( vide: op. cit.i powołana tam Uchwała 7 sędziów SN z 22 września 1974r. III CZP 11/70, OSNCP 1971, nr 4 poz.61 s. 472).
O kosztach orzeczono na podstawieart.98 k.p.c.w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu obciążając nimi w całości stronę pozwaną jako przegrywającą spór. Na koszty składają się: kwota 1.091zł tytułem wpisu od pozwu, kwota 17zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa i kwota 3.600zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego zastępującego stronę powodową.