Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2566/18
Data wyroku: 2019-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: A. Domańska-Jakubowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygnatura akt VIIIU 2566/18

UZASADNIENIE
Decyzja z dnia 25 października 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówił wnioskodawcyK. B.prawa do emerytury . W uzasadnieniu wskazano ,że wnioskodawca nie wykazał żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych , nie złożył żadnego świadectwa potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. W świadectwie pracy wydanym przezZakład (...) Spółkę z o.o.wŁ.wskazano jedynie ,że wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych w okresie od dnia 1 lipca 1981 roku do dnia 30 września 1983 roku, nie podając przepisu ogólnego ze wskazaniem rodzaju pracy, odpowiedniego działu i pozycji / decyzja w aktach ZUS/.
W dniu 26 listopada 2018 roku wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika odwołał się od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazano ,że wnioskodawca po odbyciu służby wojskowej pracował wFabryce (...)od 3 listopada 1980 roku na stanowisku szlifierza w Wydziale Narzędzi Diamentowych, które jest zaliczone do pierwszej kategorii zatrudnienia. /odwołanie k- 3-7/.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji /odpowiedź na odwołanie k- 24-24 odw/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Wnioskodawcaurodził się w dniu (...). Nie jest członkiem OFE / niesporne/.
W dniu 5 października 2018 roku wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie emerytury./ wniosek w aktach ZUS/.
W okresie od dnia 1 września 1973 roku do dnia 30 września 2004 roku wnioskodawca był zatrudniony wZakładzie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.. Umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron./ niesporne/. Po zakończeniu umowy pracodawca wydał wnioskodawcy świadectwo pracy w którym wskazał ,że był on zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach – tokarz , szlifierz, szlifierz wałów i otworów-tokarz oraz szlifierz. Ponadto wskazano ,że wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych w okresie od dnia 1 lipca 1981 roku do dnia 30 września 1983 roku, nie wskazując na jakim stanowisku i zgodnie z jakimi przepisami / świadectwo pracy w aktach ZUS/. Wnioskodawca nie wystąpił do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy w żadnym zakresie /niesporne/.
Wnioskodawca z wykształcenie był tokarzem. Po przyjęciu do powyższego zakładu został zatrudniony do pracy przy obsłudze tokarki / zeznania wnioskodawcy 00;03;43 w zw z 00;14;32 CD k-52 i CD k-63, angaże w aktach osobowych /
W okresie od dnia 25 października 1978 roku do dnia 2 listopada 1980 roku wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową / niesporne/. Po powrocie do zakładu, wnioskodawca został zatrudniony na stanowisku szlifierza bowiem stanowiska tokarzy były obsadzone. Z wnioskodawcą zawarto umowę o pracę mocą której został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku szlifierza wałków i otworów – tokarz , w wydziale narzędzi diamentowych / umowa o pracę w aktach osobowych /. W dniu 1 lipca 1981 roku pracodawca zmienił kategorię zaszeregowania wnioskodawcy ( z V na VI tabeli płacowej). W angażu wskazano ,że wnioskodawca jest zatrudniony jako szlifierz wałków w Wydziale Narzędzi Diamentowych. Ponadto odrębnym pismem pracodawca poinformował wnioskodawcę, że od 1 stycznia 1980 roku do pracy w warunkach szczególnych jest zaliczone stanowisko szlifierza / pismo w aktach osobowych/.W kolejnych angażach podnoszących wynagrodzenie wnioskodawcy wskazywano ,że jest on zatrudniony na stanowisku szlifierza wałków. Następnie w angażu z dnia 1 października 1983 roku wskazano ,że wnioskodawca zajmuje stanowisko szlifierza wałków i otworów oraz wskazano kwotę przysługującego od dnia 1 października 1983 roku dodatku za pracę w warunkach szczególnych. W kolejnych angażach wskazywano ,że wnioskodawca pracuje na stanowisku szlifierz wałów i otworów, tokarz/ angaże w aktach osobowych/. W dniu 10 października 1988 roku inspektor BHP zwrócił się do pracodawcy o podwyższenie wysokości dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla wnioskodawcy od lipca 1988 roku w związku z przekroczeniem najwyższych dopuszczalnych stężeń substancji szkodliwych ((...)) na stanowisku wnioskodawcy tj. przy obsłudze szlifierki SWA 10A / pismo w aktach osobowych wnioskodawcy/.
W okresie od 20 marca 1995 roku do dnia 30 czerwca 1995 roku oraz od dnia 1 września 1995 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku ,wnioskodawcy na jego prośbę zmniejszono wymiar czasu pracy do połowy etatu/ umowy o pracę i podania w aktach osobowych, karty wynagrodzeń zał. do akt osobowych/. W okresie od dnia 22 kwietnia 1996 roku wnioskodawca w ramach zatrudnienia na stanowisku szlifierza miał zostać oddelegowany do prac monterskich na dziale przygotowania produkcji i montażu na czas pięciu godzin dziennie. W pozostałym zakresie wnioskodawca miał dalej świadczyć pracę na WydzialeD.jako szlifierz. W tym zakresie wnioskodawca przeszedł szkolenie BHP/ wniosek w aktach osobowych , karta szkoleń BHP/.
Przez okres zatrudnienia od listopada 1980 roku wnioskodawca obsługiwał tą samą maszynę szlifierską. Tokarki obsługiwali inni pracownicy. Faktycznie nie był kierowany do innych prac na terenie zakładu . W zakładzie w angażach od roku 1983 wpisywano różne stanowiska ponieważ przyjmowano zasadę wielozadaniowości. Przez okres zatrudnienia od 1980 roku wnioskodawca faktycznie wykonywał te same czynności polegające na obsłudze szlifierki na wydziale narzędzi diamentowych. Wnioskodawca był jedynym szlifierzem zatrudnionym na tym wydziale, do końca zatrudnienia w zakładzie. Na stanowisku wnioskodawcy były szlifowane narzędzia diamentowe np. wiertła dentystyczne. Panował hałas oraz zapylenie od chłodziwa szlifierki. Był obowiązek noszenia ochronników słuchu. Praca w okularach ochronnych nie była możliwa bowiem w powietrzu unosił się aerozol z chłodziwa. Warunki pracy na stanowisku powoda kontrolował Sanepid. Pracownicy nosili urządzenia do pomiaru(...)ów. Ponadto z tytułu pracy przy szlifierce wnioskodawca otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych oraz mleko i posiłki regeneracyjne / zeznania wnioskodawcy 00;03;43 w zw z 00;14;32 CD k-52 i CD k-63, świadków(...);08 CD k-52,M.00;30;23 CD k- 52J.00;03;15 CD k- 63, kopie pasków wynagrodzeń , kart wynagrodzeń/.
Powyższy stan faktyczny Sad ustalił na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie opierając się na dokumentach załączonych do akt sprawy, w tym do akt ubezpieczeniowych oraz oryginalnych dokumentach osobowo płacowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienie wZakładzie (...). Ponadto Sad przyjął za wiarygodne zeznania wnioskodawcy oraz przesłuchanych w sprawie świadków .
W ocenie Sądu świadectwo pracy wnioskodawcy nie jest dokumentem rzetelnym w zakresie zarówno wskazania w jakim okresie pracował wnioskodawca w warunkach szczególnych jak i wymiaru jego czasu pracy. Przede wszystkim analiza akt osobowych i dokumentów płacowych wnioskodawcy wskazuje ,że zapisy w świadectwie pracy o zatrudnieniu wnioskodawcy wyłącznie w pełnym wymiarze czasu pracy pozostają w sprzeczności z innymi dokumentami zgromadzonymi w teczce osobowej wnioskodawcy. Przede wszystkim w okresach od 20 marca 1995 roku do dnia 30 czerwca 1995 roku oraz od dnia 1 września 1995 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku ,wnioskodawcy na jego prośbę zmniejszono wymiar czasu pracy do połowy etatu. Potwierdzają to załączone podania wnioskodawcy jak i karty wynagrodzeń, z których wynika ,że w powyższych okresach naliczano wnioskodawcy wynagrodzenie proporcjonalnie do wymiaru etatu czyli ½. W zakresie wymiaru czasu pracy za wskazane okresy, Sąd oparł się na oryginałach dokumentów, odmawiając wiary w tym zakresie zeznaniom zarówno samego wnioskodawcy jak i świadków. W tym miejscu wskazać należy ,że wnioskodawca był długoletnim pracownikiem zakładu, okres zmniejszenia wymiaru czasu pracy był niewielki natomiast odległość czasowa od tamtego okresu jest znaczna, co mogło spowodować ,że zarówno świadkowie jak i sam wnioskodawca nie pamiętali dokładnie tamtego okresu zatrudnienia. Natomiast w zakresie ewentualnego oddelegowania w ramach etatu, wnioskodawcy na wydział montażowy od dnia 22 kwietnia 1996 roku Sąd dał wiarę zeznaniom świadków jak i wnioskodawcy ,że nie miało to miejsca a wnioskodawca do końca zatrudnienia obsługiwał tą samą maszynę na tym samym wydziale jako jedyny szlifierz. Zeznania w tym zakresie wszystkich przesłuchanych świadków i wnioskodawcy są jednoznaczne i wzajemnie się potwierdzają. W aktach osobowych wnioskodawcy znajduje się jedynie zaakceptowany wniosek o takowe oddelegowanie na czas nieokreślony. Z treści pisma wynika ,że wnioskodawca w przeważającej części miałby wykonywać prace na wydziale montażu a zatem pracodawca po okresie trzech miesięcy powinien zmieniająco wypowiedzieć wnioskodawcy umowę w tym zakresie , do czego jednak nie doszło. Brak jest również jakichkolwiek dowodów ,że wnioskodawca podjął wykonywanie czynności na tamtym wydziale, zmienił się jego charakter pracy . Za kolejne okresy w angażach wnioskodawcy jest wskazywane tylko stanowisko szlifierza wałków i otworów. Zeznania świadków potwierdzają natomiast zeznania wnioskodawcy ,że pracował on jako szlifierz i do żadnych innych prac nie był kierowany. Ponadto jak wynika z dokumentów płacowych i zeznań wnioskodawcy jak i świadków otrzymywał on dodatek za pracę w warunkach szczególnych. Natomiast w 2004 roku wnioskodawca został wymieniony w piśmie pracodawcy jako osoba, której w zamian za dostarczanie mleka będzie wypłacany ekwiwalent pieniężny. Powyższe utwierdziło Sąd w przekonaniu co do twierdzeń wnioskodawcy ,że od roku 1980 nie wykonywał żadnej innej pracy poza obsługą szlifierki. W ocenie Sądu nie ma również podstaw do kwestionowania ,że na stanowisku wnioskodawcy panowały warunki szkodliwe z uwagi na hałas i zapylenie aerozolem z chłodziwa. W aktach osobowych wnioskodawcy znajdują się dokumenty sporządzane przez jego przełożonych o przekroczeniu(...)na stanowisku pracy wnioskodawcy i podnoszeniu mu stawki dodatku.
Sąd zważył co następuje :
Odwołanie wnioskodawcy jest zasadne i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj.w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Według treści§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;
2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W świetle § 2 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (vide: wyrok SN z 15.12.1997 r. II UKN 417/97– (...)i US(...)i wyrok SN z 15.11.2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo(...)).
W myśl § 2 ust. 2 powyższego przepisu okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy. Regulacja przepisu §2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84).
W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do wieku oraz lat okresów składkowych i nieskładkowych. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Wnioskodawca udowodnił bowiem ,że na dzień 31 grudnia 1998 roku legitymuje się ponad 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych na stanowisku szlifierza. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika ,że od powrotu do pracy po zakończeniu odbywania zasadniczej służby wojskowej, od 3 listopada 1980 roku, wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku szlifierza w pełnym wymiarze czasu pracy , za wyjątkiem okresów od  20 marca 1995 roku do dnia 30 czerwca 1995 roku oraz od dnia 1 września 1995 roku do dnia 31 grudnia 1995 roku, kiedy to świadczył pracę w wymiarze ½ etatu. Stanowisko szlifierza jest wymienione jako praca w warunkach szczególnych w dziale XI poz. 17 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 27.09.1980 roku w sprawie prac zaliczonych w resorcie przemysłu maszynowego do pierwszej kategorii zatrudnienia/Dz. Urz.M.nr 5 poz. 10/. Ponadto prace polegające na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym są wskazane pod pozycją 78 dział III wykazu A prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983 r poz. 43).
W oparciu o treść przepisu §1 ust 2 powyższego rozporządzenia zostało wydane zarządzenie nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego nr 1-3 poz. 1 ze zm.) wraz z załącznikiem nr 1 , które wskazuje stanowisko szlifierza jako stanowisko na którym praca jest świadczona w warunkach szczególnych uprawniających do niższego wieku emerytalnego (załącznik nr 1 dział I poz. 78)
Mając powyższe na uwadze sad zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury .Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji, przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury od osiągnięcia wieku emerytalnego .
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., obciążając organ rentowy obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez wnioskodawcę, stosownie do wyniku sprawy przyznając je zgodnie z wnioskiem w wysokości czterokrotnej stawki minimalnej . Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sad ustalił na podstawie §9.2 w zw. z §15.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U z 2015 r poz. 1804 ze zm. ).