Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 72/19
Data wyroku: 2019-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Gierzyński
Słowa kluczowe: Dostarczanie paliw i energii, Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo
Podstawa prawna: art. 56 ust 1 pkt 3a prawa energetycznego

Sygn. akt XVII AmE 72/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lipca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński
protokolant: sekretarz sądowy Wioleta Donoch
po rozpoznaniu 1 lipca 2019 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z odwołania
    Syndyka masy upadłości dla prowadzącego działalność gospodarcząJ. N.podfirmą Zakłady (...)J. N.z siedzibą wB.w upadłości

przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 21 grudnia 2016 r. znak:(...)(...)

I
uchyla zaskarżoną decyzję;

II
zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz powoda Syndyka masy upadłości dla prowadzącego działalność gospodarcząJ. N.podfirmą Zakłady (...)J. N.z siedzibą wB.w upadłości kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Bogdan Gierzyński
Sygn. akt XVII AmE 72/19

UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 21 grudnia 2016 r., znak:(...)(...), na podstawieart. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a, w zw. zart. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.), w zw. z§ 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła(Dz.U. z 2007 r., Nr 133, poz. 924), oraz na podstawieart. 104 k.p.a.w zw. zart. 30 ust 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 24 czerwca 2016 r. na podstawieart. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, postępowania administracyjnego w sprawie wymierzeniaJ. N.prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwąZakłady (...)J. N.z siedzibą wB.kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. orzekł, że:

1
J. N.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąZakłady (...)J. N.z siedzibą wB.w dniach 10-11 sierpnia 2015 r., w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego wB.przyul. (...), naruszył obowiązek w zakresie dostosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający zart. 11 i art. 11d ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy.

2
Za działanie wymienione w punkcie 1 wymierzyłJ. N.prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwąZakłady (...)J. N.z siedzibą wB.karę pieniężną w kwocie 5.031 zł (słownie: pięć tysięcy trzydzieści jeden złotych).

Od powyższej decyzji odwołanie złożyłJ. N.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąZakłady (...)J. N.z siedzibą wB.zarzucając zaskarżonej decyzji:

1
naruszenie prawa materialnego art. 56 ust. 1 pkt 3a) p.e. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdyż rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej weszło w życie w dniu 11 sierpnia 2015 roku od godz. 24.00 i trwało do dnia 31 sierpnia 2015 roku do godz. 24.00, a tym samym Odwołujący mógłby zostać obciążony karą za naruszenie obowiązku dostosowywania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a)ustawy prawo energetycznedopiero od dnia 12 sierpnia 2015 roku, podczas gdy naruszenia Odwołującego w zakresie przekroczenia norm zużycia energii miały miejsce w dniach 10 i 11 sierpnia, co było spowodowane nagłą, nieprzewidzianą sytuacją i miało jedynie na celu dostosowanie zakładu pracy do nowych warunków oraz minimalizację strat,

2
naruszenie prawa materialnego, to jest art. 56 ust 6 poprzez błędną interpretację i uznanie, że Odwołujący dopuścił się znacznego stopnia szkodliwości czynu poprzez bezpośredni wpływ popełnionego czynu na bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, a co się z tym wiąże w sprowadzeniu realnego zagrożenia bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej w całym kraju, podczas gdy Odwołujący w swoich wyjaśnieniach wskazał jednoznacznie, iż działał w stanie wyższej konieczności, gdyż do ograniczenia energii doszło w miesiącu letnim (sierpniu), co wiązało się ze zwiększoną potrzebą zużycia energii celem utrzymania niskich temperatur w zakładzie, by towar przekraczający kwotę 2,5 min zł nie uległ zepsuciu, a firma odwołującego nie stanęła przed widmem konieczności ogłoszenia upadłości, a ponadto nie był wcześniej karany za naruszenie tożsamego obowiązku, a po uzyskaniu informacji o ograniczeniach podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do zastosowania się do ograniczeń,

3
naruszenieart. 7 k.p.a poprzez niewyjaśnienie całości okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie, brak uwzględnienia słusznego interesu odwołującego, specyfiki prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, możliwości poniesienia przez odwołującego niepowetowanych strat w przypadku odłączenia natychmiastowego sprzętu i zastosowania się do wytycznych Prezesa Urzędu, podjęcia przez odwołującego wszelkich niezbędnych kroków mających na celu dostosowanie w jak najszybszym czasie zakładu do wdrążenia wytycznych poprzez ograniczenie dostępu oraz poboru energii elektrycznej.

Mając powyższe okoliczności na uwadze odwołujący wniósł o uchylenie i zmianę decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki poprzez odstąpienie od wymierzenia Odwołującemu kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku w zakresie dostosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie, przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych przez Prezesa URE w toku postępowania administracyjnego – na okoliczność prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 7 grudnia 2018 r. pełnomocnik powoda oświadczył, że w stosunku do powoda Sąd ogłosił upadłość w sprawie VIII GU 279/17 (VIII GU 293/17) oraz wyznaczył syndyka masy upadłości w osobieA. S..
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
(...) S.A.w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowieńart. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetycznewprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 tej ustawy, od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej./okoliczność bezsporna/
W dniu 10 sierpnia 2015 r.(...) S.A., działając na podstawieart. 11 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, powiadomiły Ministra Gospodarki (obecnie: Minister Energii) i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawieart. 11 ust 7 ustawy - Prawo energetycznew trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r./okoliczność bezsporna/
Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Ministra Gospodarki, Rada Ministrów wydała w dniu 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej./okoliczność bezsporna/
Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło wskazane wyżej ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00./okoliczność bezsporna/
Na wezwanie Prezesa URE,(...) S.A., do której sieci jest przyłączonyJ. N.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąZakłady (...)J. N.z siedzibą wB., przyul. (...)(Odbiorca), pismem z dnia 10 kwietnia 2016 r. przedstawił zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w „Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej” obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do punktu poboru energii elektrycznej zlokalizowanego wB.przyul. (...)./k. 5-8 akt adm./
W wyniku analizy ww. dokumentów Prezes URE powziął podejrzenie, że Odbiorca, we wskazanym obiekcie Odbiorcy, nie dostosował się do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa jest wart. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne./k. 1-3, k. 5-8, 10-12, k. 28-30 akt adm./
Przychody (przychody netto ze sprzedaży i pozostałe przychody operacyjne) Odbiorcy osiągnięty w roku podatkowym 2015, wyniosły(...)zł./k. 75-80v akt adm./
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Powód nie kwestionował w odwołaniu faktu naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje.
Odwołanie jest zasadne.
Stosownie do treściart. 56 ust. 3a ustawy - Prawo energetyczne, karze pieniężnej podlega ten, kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawieart. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3.
Wskazany wyżej przepis daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej wyłącznie w przypadku nie stosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie wymienionych enumeratywnie przepisów tj.:art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne.
Bezspornym w sprawie jest, że(...) S.A.stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniuart. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetycznei wprowadziły, na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 tej ustawy od godziny 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
Uprawnienia określone wart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznei art. 11d ust. 3 tej ustawy nie są, zdaniem Sądu, tym samym uprawnieniem.
Przepisart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznestanowi, że w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawieart. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin.
Z kolei art. 11d ust. 3 ww. ustawy stanowi, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.
Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że w odniesieniu do ich podstaw prawnych różny pozostaje zakres podmiotowy uprawnionych oraz zakres przedmiotowy uprawnienia.
Przepisart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczneuprawnia wyłącznie operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego do wprowadzenia ograniczenia wyłącznie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Natomiast przepis art. 11d ust. 3 tej ustawy daje wszystkim operatorom systemu elektroenergetycznego (a więc również operatorom systemu dystrybucyjnego) uprawnienie do wprowadzania ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a więc nie w zakresie dostarczania i poboru.
W świetle powyższego należało uznać, że naruszenie ograniczenia wprowadzonegoart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznenie jest równoznaczne z naruszeniem ograniczenia wprowadzonego na podstawie art. 11d ust. 3 tej ustawy.
W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw do nałożenia kary na podstawieart. 56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczneza naruszenia ograniczenia wprowadzone na innej podstawie niż wymienione w niniejszym przepisie.
Sąd podziela stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2008 r., III SK 3/08, że skoro kara pieniężna stanowi sankcję, dolegliwość, i to znaczną, dla przedsiębiorcy, to odnoszą się do niej pewne najbardziej podstawowe zasady stosowania sankcji. Nie jest w związku z tym dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej w zakresie definiowania czynu, za który przewidziana jest sankcja w postaci kary pieniężnej.
Uwzględnienie powyższego zarzutu skutkuje równocześnie tym, że pozostałe zarzuty podniesione przez powoda w odwołaniu stały się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na względzie, na podstawieart. 47953§ 2 k.p.c.decyzję należało uchylić jako wydanej bez podstawy prawnej.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, zasądzając na rzecz powoda koszty postępowania, na podstawieart. 98 k.p.c.
SSO Bogdan Gierzyński