Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 9/19
Data wyroku: 2019-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Niepełnosprawność

UZASADNIENIE
Orzeczeniem z 18 września 2018 r.(...)do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wP.postanowił nie zaliczyć małoletniegoJ. B.do osób niepełnosprawnych uznając, że dziecko nie wymaga konieczności sprawowania opieki i pielęgnacji w zakresie przewyższającym opiekę i pielęgnację właściwą dla wieku.
Na skutek odwołania matki małoletniegoK. B.w dniu 14 listopada 2018 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wS.wydał orzeczenie w całości utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie(...).
Odwołanie od powyższego orzeczenia do Sądu Rejonowego w Szczecinie za pośrednictwem organu rentowego wniosłaK. B., domagając się zmiany orzeczenia, poprzez zaliczenie syna do osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że syn wymaga częstych i systematycznych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych.
W odpowiedzi na odwołanie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wS.wniósł o jego oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. B.ma 8 lat. Chodził do drugiej klasy szkoły podstawowej z normalnym tokiem nauczania. Od klasy trzeciej (od września 2019 r.) ma orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Choruje na nawracające infekcje układu oddechowego, miewa duszności krtaniowe. W 2014 r. rozpoznano u niego refluks żołądkowo – przełykowy, a w 2017 - zarzucanie żołądkowo – przełykowe. Towarzyszy temu ból brzucha i inne dolegliwości gastryczne. Wykazuje cechy zaburzenia aktywności i uwagi.
Niesporne, a nadto:

-

Zaświadczenia lekarskie – k. 19-20 oraz w aktach organu

opinie wychowawców – k. 21, 22, 58

orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – k. 82

ocena stanu zdrowia dziecka – k. 51, 66 akt organu,

ocena pedagogiczna – k. 64-65 akt organu.

U małoletniegoJ. B.w zakresie zdrowia psychicznego rozpoznaje się cechy zaburzenia aktywności i uwagi oraz zachowania opozycyjno – buntownicze. W tym zakresie mieszczą się trudności w relacjach z rówieśnikami oraz zaburzenia zachowania opisywane przez pedagogów. Z tych względówJ.wymaga zajęć socjoterapeutycznych oraz treningu zastępowania agresji, natomiast nie wymaga leczenia psychiatrycznego. Poznał emocje podstawowe i złożone, potrafi je definiować i podawać przykłady sytuacji społecznych, w których je odczuwa. Przemawia to przeciwko rozpoznaniuzespołu (...). Trudności w rozumieniu przyczynowo – skutkowym są typowe dla tego wieku.
Zaburzenia nie odbiegają znacznie od grupy rówieśniczej i w związku z czymJ. B.nie jest osobą niepełnosprawną z punktu widzenia zdrowia psychicznego.
Dowód:
- opinia biegłej sądowej z zakresu psychiatrii dziecięcej – k. 23-26
- opinia uzupełniająca biegłej sądowej z zakresu psychiatrii dziecięcej – k. 72-73.
UJ. B.rozpoznaje się poza tym alergię na brzozę i pleśnie, kaszel przewlekły i nieżyt nosa. Wymaga regularnego leczenia pod kontrolą alergologa. Stan zdrowia w zakresie chorób dróg oddechowych nie jest przyczyną niepełnosprawności.
Dowód: opinia biegłej sądowej z zakresu pulmonologii i alergologii – k. 32-35.
W zakresie gastroenterologii rozpoznaje się chorobę refluksową przełyku izespół (...), co nie powoduje niepełnosprawności dziecka.
Dowód: opinia biegłej sądowej z zakresu gastroenterologii – k. 49-51.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie okazało się nieuzasadnione.
Orzekanie o stopniu niepełnosprawności jest regulowane przezustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 1172) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.) irozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia(Dz. U. Nr 17, poz. 162 ze zm.).
Zgodnie z art. 4a. ust. 1 wyżej wskazanej ustawy, osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli:

1
mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną,

2
przewidywany okres trwania naruszenia sprawności organizmu przekracza 12 miesięcy,

3
wymagają, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, zapewnienia całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.

Powyższe przesłanki winny być spełnione przez dziecko łącznie, aby mogło być one uznane za niepełnosprawne.
Szczegółowe zasady ustalania niepełnosprawności u osób poniżej 16 roku życia zostały określone we wskazanym wyżejrozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia. Zgodnie z § 1 rozporządzenia, oceny niepełnosprawności u osoby w wieku do 16 roku życia, zwanej dalej „dzieckiem”, dokonuje się na podstawie następujących kryteriów:
1) przewidywanego okresu trwania upośledzenia stanu zdrowia z powodu stanów chorobowych, o których mowa w § 2, przekraczającego 12 miesięcy,
2) niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem, powodującej konieczność zapewnienia stałej opieki lub pomocy, w sposób przewyższający zakres opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku, albo
3) znacznego zaburzenia funkcjonowania organizmu, wymagającego systematycznych i częstych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych w domu i poza domem.
§ 2 stanowi natomiast, że do stanów chorobowych, które uzasadniają konieczność stałej opieki lub pomocy dziecku, należą:
1) wady wrodzone i schorzenia o różnej etiologii prowadzące do niedowładów, porażenia kończyn lub zmian w narządzie ruchu, upośledzające w znacznym stopniu zdolność chwytną rąk lub utrudniające samodzielne poruszanie się,
2) wrodzone lub nabyte ciężkie choroby metaboliczne, układu krążenia, oddechowego, moczowego, pokarmowego, układu krzepnięcia i inne znacznie upośledzające sprawność organizmu, wymagające systematycznego leczenia w domu i okresowo leczenia szpitalnego,
3) upośledzenie umysłowe, począwszy od upośledzenia w stopniu umiarkowanym,
4) psychozy i zespoły psychotyczne,
5) zespół autystyczny,
6) padaczka z częstymi napadami lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi,
7) nowotwory złośliwe i choroby rozrostowe układu krwiotwórczego do 5 lat od zakończenia leczenia,
8) wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku powodujące znaczne ograniczenie jego sprawności, prowadzące do obniżenia ostrości wzroku w oku lepszym do 5/25 lub 0,2 wedługS.po wyrównaniu wady wzroku szkłami korekcyjnymi, lub ograniczenie pola widzenia do przestrzeni zawartej w granicach 30 stopni,
9) głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu nie poprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego.
Przy czym przy ocenie niepełnosprawności dziecka bierze się pod uwagę:
1) rodzaj i przebieg procesu chorobowego oraz jego wpływ na stan czynnościowy organizmu,
2) sprawność fizyczną i psychiczną dziecka oraz stopień jego przystosowania do skutków choroby lub naruszenia sprawności organizmu,
3) możliwość poprawy stanu funkcjonalnego pod wpływem leczenia i rehabilitacji.
W § 1 ustawodawca określił zatem dwa typy kryteriów, które mogą decydować o uznaniu dziecka za niepełnosprawne. Wystarczy zatem, iż w stosunku do osoby mającej zostać uznaną za niepełnosprawną zajdą okoliczności w jednym spośród punktów 2 i 3 tego paragrafu. Nie uznając małoletniegoJ. B.za osobę niepełnosprawną Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wykluczał wystąpienie kryteriów opisanych w punkcie 2 i 3 cytowanego przepisu polegających na niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem, powodującej konieczność zapewnienia stałej opieki lub pomocy, w sposób przewyższający zakres opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku oraz znacznego zaburzenia funkcjonowania organizmu, wymagającego systematycznych i częstych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych w domu i poza domem. W konsekwencji nie uznawał za konieczne zapewnienie dziecku stałej opieki lub pomocy, nie stwierdzając stanów chorobowych w objawach o intensywności określonej w § 2 rozporządzenia. Z takim stanowiskiem nie zgadzała się składająca odwołanieK. B..
Zauważyć należy, że zakresu stałej opieki i pomocy rozporządzenie cytowane powyżej nie określa, nie wyznaczając konkretnych stanów psychofizycznych osoby niepełnosprawnej, które w przypadku zaistnienia konieczność opieki lub pomocy uzasadniałyby. Wyznacza ten zakres posiłkowo § 29 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wskazując, iż konieczność sprawowania opieki oznaczacałkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem. Na brak zaistnienia takich okoliczności w przypadkuJ. B., jako dających podstawę do uznania za konieczną stałej opieki lub pomocy dziecku, wskazywał Zespół. Pogląd ten jest trafny, ponieważ jedynie taki stan dziecka polegający na całkowitej zależności od otoczenia, zwłaszcza w zakresie higieny osobistej i karmienia powodowałby konieczność stałej, a nie czasowej opieki lub pomocy.
Zgromadzone w sprawie dowody nie wykazały, abyJ. B.spełniał kryteria niezbędne do uznania jej za osobę niepełnosprawną bądź wymagającej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.
Z przeprowadzonych przez przedstawicieli zarówno Powiatowego, jak i Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wywiadów wynika, żeJ. B., mimo występujących u niego schorzeń, pozostaje zdolny do samodzielnej egzystencji stosownie do swojego wieku. Przede wszystkim jest w stanie samodzielnie się poruszać i komunikować, uczęszcza do szkoły masowej. Nie wymaga opieki przewyższającej zakres opieki nad innym dzieckiem w tym samym wieku. Nie wykazuje znacznej zależności od otoczenia i niezdolności do zaspokajania bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, takich jak samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem. Nie zachodzi również w stosunku do niego konieczność korzystania z systematycznych i częstych zabiegów rehabilitacyjnych w domu i poza nim.
Diagnozę tę potwierdził dopuszczony w sprawie dowód z opinii trzech biegłych, przybranych stosownie do schorzeń chłopca.
Biegła sądowa z zakresu psychiatrii dziecięcej w obszernej opinii, a następnie w opinii uzupełniającej zwróciła uwagę na nieprawidłowości w zachowaniuJ. B., przy czym zdiagnozowała je jako zaburzenia aktywności i uwagi oraz zachowania opozycyjno – buntownicze. Tak sklasyfikowała trudności w relacjach z rówieśnikami oraz zaburzenia zachowania opisywane przez pedagogów. Biegła wskazała na potrzebę zajęć socjoterapeutycznych oraz treningu zastępowania agresji, natomiast wykluczyła potrzebę leczenia psychiatrycznego. Nie podzieliła diagnozyzespołu (...), wynikającej z jednego z zaświadczeń lekarskich. Powołała się przy tym na ocenę psychologiczną, wskazującą, że chłopiec poznał emocje podstawowe i złożone, potrafi je definiować i podawać przykłady. Biegła podsumowała, że zaburzeniaJ. B.nie odbiegają znacznie od grupy rówieśniczej i w związku z czym nie czynią go osobą niepełnosprawną.
Odwołująca się złożyła zarzuty do opinii biegłego, popierając je zaświadczeniem o rozpoznaniuzespołu (...), na które biegła szczegółowo odpowiedziała w opinii uzupełniającej. Biegła dodała, że trudności z określeniem związków przyczynowo – skutkowych są normlane dla dzieci w tym wieku.
Zdaniem Sądu opinia biegłej charakteryzuje się wszechstronnością, zrozumiałością i brakiem wewnętrznych sprzeczności, jak również wnikliwością w zakresie badania chłopca i rozpoznania jej dolegliwości. Biegła odniosła się do dokumentacji psychologicznej i pedagogicznej, wyciągając z nich logiczne wnioski. Biorąc pod uwagę bardzo duże doświadczenie biegłej w badaniu dzieci oraz posiadane kwalifikacje - sporządzona ekspertyza zasługuje na przyjęcie za miarodajną.
Z kolei opinie biegłych z zakresu pulmonologii i alergologii, a także gastroenterologii ze względu na niewysokie nasilenie objawów alergii oraz choroby refluksowej – także wykluczały niepełnosprawnośćJ. B.. Nie były kwestionowane przez żądną ze stron i jako takie nie wymagają dalszego omówienia. Nie budziły zastrzeżeń Sądu co do logicznego ich uzasadnienia.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że decyzja w przedmiocie odmowy uznania odwołującego za osobę niepełnosprawną jest prawidłowa i na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.

ZARZĄDZENIE
1)(...)
2)(...)
3)(...)
3.12.2019