Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 687/19
Data wyroku: 2019-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art.4 i 49 ustawy z dnia 19.12.2008r.o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VIII U 687/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 lutego 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłA. K.prawa do emerytury pomostowej. Decyzja została wydana na podstawie ustawy dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych orazustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał , że wnioskodawca legitymuje się stażem sumarycznym w wymiarze 29 lat , 5 miesięcy , 27 dni oraz stażem pracy wykonywanej w szczególnym charakterze w wymiarze 23 lat i 27 dni , ale nie osiągnął wieku 60 lat , a po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł ,że do pracy w warunkach szczególnych w myślart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychuwzględnił okres od 25 października 1978 r. do 31 marca 2005 r. tj. łącznie 22 lata , 7 miesięcy i 2 dni. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał ,że do pracy w warunkach szczególnych w myślart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychnie uwzględnił okresów zatrudnienia od 1 stycznia 2009 r., ponieważ płatnik nie zgłosił wnioskodawcy w ZUS jako pracownika wykonującego pracę w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jednocześnie zaznaczył ,że odmówił przyznania emerytury zgodnie zart.4w związku zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ wnioskodawca nie osiągnął wieku 60 lat , a na dzień 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, wynoszącego co najmniej 15 lat. Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w myśl art.49 ustawy emerytalnej nie został zaliczony okres zatrudnienia od 25 października 1978 r. do 31 marca 2005 r. , ponieważ zakład pracy nie potwierdził, że w ww. okresie wnioskodawca wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 doustawy o emeryturach pomostowych.
/decyzja k.16 – 16 odwrót plik I akt ZUS/
W dniu 13 marca 2019 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanieA. K.od ww. decyzji w którym wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie emerytury, ewentualnie o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie wniosku.A. K.wniósł o ponowne rozpoznanie jego sytuacji faktycznej i prawnej.
/odwołanie k.3/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. Pełnomocnik organu rentowego przytoczył argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.5 – 5 odwrót/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaA. K.urodził się (...); nie pozostaje w stosunku pracy.
/okoliczności bezsporne/
W dniu 18 stycznia 2019 r.A. K.złożył wniosek o emeryturę pomostową, po którego rozpatrzeniu wydano zaskarżoną decyzję.
/wniosek k.1 – 4 ,  decyzja k.16 – 16 odwrót plik I akt ZUS/
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył wnioskodawcy do ogólnego stażu pracy 29 lat , 5 miesięcy , 27 dni oraz do stażu pracy w warunkach szczególnych 23 lata i 27 dni.
/decyzja k.16 – 16 odwrót plik I akt ZUS/
W okresie od 25 października 1978 r. do 31 marca 2005 r.A. K.zatrudniony był w(...) Zakładzie (...)wŁ.( w okresie od 22 października 1981 r. do 17 października 1983 r. odbył służbę wojskową). Podczas zatrudnienia w ww. zakładzie pracy wnioskodawca zajmował następujące stanowiska pracy:
- od 25 października 1978 r. – starszego robotnika w DP 14S.
- od 1 lutego 1980 r. – robotnika kwalifikowanego
- od 1 czerwca 1981 r. – starszego rzemieślnika
- od 1 grudnia 1985 r. – toromistrza
- od 1 lutego 1990 r. – ślusarza
- od 1 stycznia 1993 r. – rzemieślnika w zawodzie ślusarza
- od 1 września 1998 r. – dróżnika przejazdowego
W ww. okresie wnioskodawca wykonywał obowiązki pracownicze zgodnie z otrzymanymi angażami.
/dokumentacja osobowa wnioskodawcy k.15 ,zeznania wnioskodawcy min.00:10:05 – 00:10:56 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:00:59 – 00:09:55 rozprawy z dnia 18 czerwca 2019 r. , płyta CD k.26/
Z ww. okresu Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych 22 lata , 7 miesięcy i 2 dni.
/decyzja k.16 – 16 odwrót plik I akt ZUS/
Ubezpieczony nie wykonywał czynności wymienionych w aktualnym wykazie prac w szczególnym charakterze bądź w warunkach szczególnych.
/okoliczność przyznana przez wnioskodawcę w toku przesłuchania/
Po zakończeniu pracy w(...), wnioskodawca nie wykonywał obowiązków pracowniczych w warunkach szczególnych.
/okoliczność bezsporne/
W dniu 23.11.2018 r został wydany duplikat świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, z którego wynika, żeA. K.w okresie zatrudnia w(...) SA Zakład (...)wŁ.w okresie 25.10.1978 – 31.03.2005 r wykonywał prace w szczególnych warunkach, okres ten jest zatrudnieniem na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin i zalicza się do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, o których mowa w paragrafie 4 rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
/duplikat ś wiadectwa – k. 8 akt ZUS plik I/
Okresy zatrudnienia do 31.12.2008 r były okresami zatrudnienia w szczególnych warunkach, o których mowa w paragrafie 4 rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
/zaświadczenie – k. 7 akt ZUS plik I/
Powyższy stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Istotne w sprawie okoliczności zostały ustalone na podstawie dowodów z ww. dokumentów, których autentyczności strony nie kwestionowały. Zeznania ubezpieczonego znalazły potwierdzenie w dowodach z dokumentów.
Sąd  Okręgowy  zważył, co następuje:
Odwołanie jest niezasadne.
Zgodnie zart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1924) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art.5-9 i art.11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6)po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3;
7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Prawo do emerytury pomostowej zgodnie zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowejprzysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i art. 49 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowychlub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009 r.W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany( tak: wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II UK 164/11, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r., III AUa 2302/13).
W rozpatrywanej sprawie bezspornym było ,że wnioskodawca nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychpo 31 grudnia 2008 r. , a zatem wnioskodawca nie spełnił przesłanki wskazanej wart. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych.
W takiej sytuacji uprawnień do emerytury wnioskodawcy należy poszukiwać wart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Prawo wnioskodawcy do emerytury pomostowej zależy zatem od spełnienia warunków określonych w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12 ustawy oraz posiadania na dzień 1 stycznia 2009r. wymaganego co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.Wnioskodawca spełnił ostatecznie przesłankę dotyczącą wieku emerytalnego, gdyż na dzień zamknięcia rozprawy ukończył 60 lat , a co również istotne, legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze przekraczającym 25 lat i nie pozostawał w stosunku pracy.
Prawo wnioskodawcy do emerytury pomostowej zależało zatem od posiadania na dzień 1 stycznia 2009r. wymaganego co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.
Prace w szczególnych warunkach to w myślart.3 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowychprace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Z kolei prace o szczególnym charakterze to w myślart.3 ust.3 ustawy o emeryturach pomostowychprace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.
Wust.7 art.3 ustawy o emeryturach pomostowychwskazano jednocześnie, że za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy (a więc przed 1 stycznia 2009 r.) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy lub art.32 i art.33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wprawdzie
wynika ,że prace wykonywane przez wnioskodawcę podczas zatrudnienia w(...)zaliczane są do prac w szczególnych w myśl ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w tych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat , to jednak nie sposób uznać tych prac za prace w szczególnych warunkach , czy też w szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a tylko wówczas możliwym byłoby przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej. Z całą bowiem pewnością wnioskodawca podczas zatrudnienia w(...)nie wykonywał prac wymienionych w załączniku 1 , czy też załączniku nr 2 doustawy o emeryturach pomostowych. Wprawdzie w załączniku nr 2 doustawy o emeryturach pomostowychzostały wymienione prace wykonywane na kolei tj. prace maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów trakcyjnych) i kierowników pociągów ( pkt 5) , prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów metra (dyżurny ruchu, nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy, rewident taboru bezpośrednio potwierdzający bezpieczeństwo pociągu, dyspozytor ruchu metra, dyżurny ruchu i stacji metra) ( pkt 6) , prace funkcjonariuszy straży ochrony kolei ( pkt 7), to jednak wnioskodawca z całą pewności nie wykonywał tego rodzaju prac, co sam przyznał w treści zeznań.
Reasumując, wnioskodawca nie spełnia przesłanek do uzyskania prawa do emerytury pomostowej wymienionych w art.4 ani w art.49 ww. ustawy emeryturach pomostowych i Sąd na podstawieart.47714§1 k.p.c.oddalił odwołanie.