Sąd Rejonowy w Częstochowie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII GC 1975/19
Data wyroku: 2019-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Karina Kryczek
Słowa kluczowe: Powództwo przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art.840§1 i 2 k.p.c.
Teza: Legitymacja czynna w przypadku powództwa przeciwegzekucyjnego określonego w art. 840 kpc przysługuje dłużnikowi egzekwowanemu, a także kuratorowi dłużnika, spadkobiorcy dłużnika - jeżeli egzekucję skierowano przeciwko tym osobom, kurator spadku, wykonawca testamentu, kurator dla spadkobierców dłużnika, czy w określonych przypadkach małżonek dłużnika i nabywca nieruchomości. Podstawą powództwa opozycyjnego może być wyłącznie twierdzenie o przysługującym prawie do nieruchomości, statku lub pomieszczenia, nie zaś kwestionowanie tytułu egzekucyjnego stanowiącego podstawę egzekucji.

Sygn. akt VIII GC 1975/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Częstochowie VIII Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia SR Karina Kryczek
Protokolant Patrycja Śliwakowska
po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 roku w Częstochowie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.
przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wT.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powoda(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.na rzecz pozwanego(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wT.kwotę 917,00 zł (dziewięćset siedemnaście złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt VIII GC 1975/19

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 7 sierpnia 2019 r. powód(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.wniósł o pozbawienie w części – co do obowiązku wydania lokalu niemieszkalnego nr(...)budynku przyul. (...)wC.– wykonalności tytułu wykonawczego – aktu notarialnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że jest najemcą tego lokalu. Z kolei pozwany(...) Spółka AkcyjnawT.został wpisany w księdze wieczystej tej nieruchomości jako właściciel w oparciu o akt notarialny. Powód podał, że w trakcie jego sporządzania(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.(wynajmującego) reprezentowała osoba, która nie była do tego uprawniona. Powód zarzucił, że także postępowanie egzekucyjne było oparte na nieważnym akcie notarialnym – z tej samej przyczyny.
W odpowiedzi na pozew (k. 24-29) pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że tytuł wykonawczy był ważny. Zarzucił brak dowodów, by umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, zawarte przezspółkę (...)i pozwanego, były nieważne albo zostały zawarte bez umocowania. Pozwany podniósł, że nawet jeśli pozwany nabył prawo własności lokali odspółki (...)w sposób wadliwy, nabycie tego prawa od podmiotu ujawnionego w treści ksiąg wieczystych i ujawnienie nabywcy (pozwanego) w tych księgach było skuteczne w świetle zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Co więcej, najemca nie mógł kwestionować prawa własności pozwanego i tytułu wykonawczego na podstawie umów zawartych przez pozwanego ispółkę (...), skoro powód nie był stroną tych umów. Ponadto, powód zawarł umowę najmu dopiero w 2019 r.
W toku dalszego postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska.
Sąd ustalił, co następuje:
Strony postępowania są przedsiębiorcami.
Pozwany(...) S.A.wT.nabył od(...) sp. z o.o.wC.(dalej:spółki (...)) na podstawie umów przewłaszczenia na zabezpieczenie, zawartych w formie aktu notarialnego, prawo własności nieruchomości położonej przyul. (...)wC., w tym do lokalu użytkowego nr(...)(
    okoliczności bezsporne).
1 marca 2019 r.spółka (...)i powód(...) Sp. z o.o.wC.zawarły umowę najmu lokalu użytkowego nr(...)w budynku położonym przyul. (...)wC.. Umowa została zawarta na czas nieokreślony od 1 marca 2019 r.
Pismem z 15 lipca 2019 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w CzęstochowieE. O.poinformował powódkę o wszczęciu egzekucji z wniosku pozwanego przeciwspółce (...)i wezwał powódkę do dobrowolnego wydania wierzycielowi nieruchomości.
Pismem z 9 września 2019 r. pozwany poinformował powoda o nabyciu odspółki (...)prawa własności 4 nieruchomości lokalowych, jak również złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu z okresem wypowiedzenia do końca października 2019 r.
(dowód: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, k. 7; umowa najmu, k. 8-9; odpis KRS powoda, k. 10; odpis KRS pozwanego, k. 32-34; postanowienie o umorzeniu śledztwa, k. 35-40; zawiadomienie z wypowiedzeniem i dowodem nadania, k. 41-43)
Stan faktyczny został ustalony na podstawie okoliczności bezspornych i wskazanych dowodów, złożonych przez powoda i pozwanego. Dokumenty te nie były negowane przez strony postępowania, zatem także sąd nie miał wątpliwości co do ich wartości dowodowej.
Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postępowania egzekucyjnego sygn. Km 6329/19 na podstawieart. 235 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ dowód ten był nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy w związku z brakiem legitymacji procesowej po stronie powoda, nadto fakty, na które dowód ten miałby być przeprowadzony nie były sporne pomiędzy stronami, w szczególności bezsporne były okoliczności dotyczące postępowania egzekucyjnego.
Sąd oddalił wniosek powódki o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej sygn. II K 144/19, toczącej się przed Sądem Okręgowym w Częstochowie. Należało zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie wskazanego postępowania nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na ocenę sądu w zakresie legitymacji procesowej po stronie powódki.
Sąd zważył, co następuje:
Spór stron koncentrował się wokół możliwości złożenia przez powódkę wniosku o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, ważności umów przewłaszczenia na zabezpieczenie, zgodnie z którymi pozwany nabył odspółki (...)prawo własności nieruchomości, oraz skuteczności nabycia przez pozwanego prawa własności nieruchomości.
Zgodnie zart. 840 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli:
1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a zwłaszcza gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście;
2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia;
3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść.
Należało podkreślić, że stronami w powództwie opozycyjnym (zart. 840 k.p.c.) są wierzyciel i dłużnik wymieniony w tytule wykonawczym.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego sąd doszedł do wniosku, że powódka nie była dłużnikiem w rozumieniuart. 840 k.p.c.Zasadne było stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne toczyło się z wniosku wierzyciela(...) S.A.wT.(tj. pozwanego) przeciwko dłużnikowispółce (...). Powódka nie była dłużnikiem w podanym postępowaniu egzekucyjnym. Powódka była jedynie stroną umowy najmu, zawartej 1 marca 2019 r. zespółką (...), jako najemca lokalu użytkowego nr(...)w budynku przyul. (...)wC.. Oznaczało to, że powódka nie posiadała legitymacji procesowej czynnej do wystąpienia z pozwem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Legitymacja procesowa to bowiem wynikająca z prawa materialnego kwalifikacja danego podmiotu do występowania w konkretnym procesie w charakterze strony. Brak legitymacji procesowej prowadzi do oddalenia powództwa, a zatem do merytorycznego rozstrzygnięcia sądu (zob. M. Manowska,
    Komentarz do art. 199 KPC, [w:] M. Manowska (red.),
    Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(
      38)
, 2015, LEX). Powódce jako osobie trzeciej wobec egzekucji prowadzonej pomiędzy pozwanym aSpółką (...)przysługiwałoby ewentualnie roszczenie wynikające zart. 841 k.p.c., które jednak nie było przedmiotem niniejszego postępowania.
W związku ze skutecznie złożonym zarzutem braku legitymacji procesowej, nie było potrzeby rozpoznania pozostałych zarzutów, podniesionych przez pozwaną spółkę oraz problematyki ważności umów przewłaszczenia na zabezpieczenie, zgodnie z którymi pozwany nabył odspółki (...)prawo własności nieruchomości.
W konsekwencji powództwo oddalono na podstawieart. 840 k.p.c.a contrario.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., nakładającego na stronę przegrywającą obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów niezbędnych do celowej obrony. Na zasądzoną od powódki na rzecz pozwanego 917 zł jako uzasadnioną wartość kosztów procesu składały się: opłata od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 900 zł obliczone na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).