Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1523/19
Data wyroku: 2019-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Zgud
Słowa kluczowe: Klauzule niedozwolone
Podstawa prawna: art. 385 ^1^ k.c.

Sygnatura akt II Ca 1523/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2019 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Zbigniew Zgud

po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym
sprawy z powództwaI. W.
przeciwko MetLifeTowarzystwu (...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 22 marca 2019 roku, sygnatura akt I C 2200/18

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu brzmienie:

„I. oddala powództwo;
II. zasądza od powódkiI. W.na rzecz strony pozwanej MetLifeTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.”;

2
zasądza od powódkiI. W.na rzecz strony pozwanej MetLifeTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Zbigniew Zgud

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 października 2019 roku
Sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Ponieważ Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania dowodowego, zgodnie zart. 50513§ 2 k.p.c.uzasadnienie wyroku zostaje ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Ustalenia faktyczne i teoretycznoprawne rozważania Sądu Rejonowego są prawidłowe. Trzeba przyjąć, że pozwana zapoznała się z ogólnymi warunkami umowy i treścią umowy przed jej zawarciem skoro zeznała, że zapoznała się z umową i ją podpisała. Wobec podpisania przez powódkę oświadczenia o otrzymaniu OWU, ewentualny dowód, że było inaczej obciąża powódkę (art. 253 k.p.c.). Należy więc przyjąć, że Ogólne Warunki Umów zostały należycie dostarczone powódce i były podstawą wiążącego strony stosunku prawnego.
Rację ma apelujący kiedy wskazuje, że zdecydowana większość argumentacji tak powódki jak i Sądu Rejonowego dotyczy opłat likwidacyjnych obniżających wartość wykupu, które w niniejszej sprawie w ogóle nie zostały pobrane. Rozważania te pozostają zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotą przesądzenia o niedozwolonym charakterze klauzuli umownej jest wskazanie na czym polega w konkretnie rozpoznawanej sprawie ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta. Zgodnie bowiem zart. 3851§ 1 k.c.niedozwolone postanowienia umowne to takie, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. A zatem uznanie danego postanowienia umownego za niedozwolone wymaga ustalenia zarówno tego, że kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, jak i tego, że rażąco narusza jego interesy. Sąd Okręgowy zwraca uwagę że nie każde naruszenie interesów konsumenta prowadzi do uznania klauzuli umownej za niedozwoloną, a jedynie takie naruszenie, które można ocenić jako rażące. Zgodnie z kolei zart. 3852k.c.oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. Innymi słowy, dokonując oceny postanowień umownych jako sprzecznych z dobrymi obyczajami i rażąco naruszających interes konsumenta trzeba ocenić sytuację prawną konsumenta wykreowaną przez analizowany stosunek zobowiązaniowy. Wbrew zarzutom podnoszonym w pozwie, składające się na kwotę dochodzoną pozwem opłaty (koszty) nie zostały pobrane w związku z wcześniejszym rozwiązaniem umowy. Nie są zatem sankcją za wcześniejsze rozwiązanie umowy. Koszty te rozliczane są przy każdorazowym nabyciu lub sprzedaży jednostek uczestnictwa. Związane są zatem bezpośrednio z faktem nabywania i zbywania jednostek. Jak wynika z art. 5 Regulaminu Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych (k. 22 akt) koszt zakupu rozliczany jest w cenie zakupu jednostek funduszu. Mechanizm ten polega na obniżeniu każdorazowej ceny zakupu jednostki funduszu o 3% wartości netto. Podobnie koszt sprzedaży rozliczany jest w cenie sprzedaży co polega na podwyższeniu każdorazowej ceny zakupu o 1 % wartości netto. Innymi słowy Ubezpieczyciel nabywając jednostki uczestnictwa zatrzymywał 3 % wartości nabywanych jednostek, a sprzedając zatrzymywał 1 % wartości nabywanych jednostek. Są to operacje dokonywane odpowiednio przy inwestowaniu składki, a potem przy rozwiązaniu umowy jeszcze przed obliczeniem wartości wykupu. W istocie zatem jest to swoista prowizja za zakup i sprzedaż jednostek uczestnictwa. Samo pobieranie takiej prowizji nie jest niedopuszczalne. Owszem, zrozumienie treści Regulaminu wymaga pewnego wysiłku, ale jest to w dużym stopniu związane z samym złożonym mechanizmem instrumentów finansowych. Inwestowanie kwoty 50.000 zł nie należy do drobnych bieżących spraw życia codziennego i umowa związana z taką inwestycją może być nieco bardziej rozbudowana. Należy zgodzić się z powódką, że w ramach pełnego obowiązku informacyjnego Towarzystwo Ubezpieczeniowe winno wyraźnie wskazać na istnienie takiego kosztu po stronie konsumenta. Pominięcie tego kosztu w „Tabeli elementów zmiennych” narusza obowiązek rzetelnego poinformowania konsumenta o wszelkich elementach umowy składających się na obciążenia ubezpieczającego. Sformułowanie dokumentów umowy jest w ten sposób nieco mylące i co najmniej utrudnia konsumentowi ocenę rzeczywistych kosztów umowy. Nie wystarcza to jeszcze do uznania klauzuli z art. 5 Regulaminu w związku z art. 20 i 18 pkt 4 OWU za abuzywne. Trzeba bowiem zweryfikować na ile te postanowienia umowne są dla konsumenta niekorzystne. Powódka opłaciła składkę w wysokości 50.000 zł. Składka ta, podwyższona o 500 zł została zainwestowana w jednostki uczestnictwa. Z tytułu zakupu tych jednostek strona pozwana pobrała 1470,87 zł (niespełna 3 %). Ten koszt nie jest rażąco wygórowany w stosunku do wysokości uiszczanej składki. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że przy tej wartości rachunku nie były pobierane już żadne dodatkowe opłaty administracyjne. Podobnie nie można uznać za rażąco niekorzystny koszt w wysokości 1% wartości jednostek pobierany w związku ze sprzedażą jednostek uczestnictwa spowodowaną rozwiązaniem umowy. Sąd Okręgowy podkreśla, że taki koszt sprzedaży nie jest uzależniony od czasu trwania umowy. Nie jest zatem żadną opłatą wiązaną z wcześniejszym niż planowano rozwiązaniem umowy. Jeśliby nawet mechanizm ten zrównać z opłatą likwidacyjną, to nie sposób opłaty w wysokości 1% uznać za rażąco niekorzystną dla konsumenta, za opłatę rażąco wygórowaną. Sąd Okręgowy podkreśla, że nie może być podstawą uznania klauzuli umownej za niedozwoloną to, że konsument nie uzyskał z inwestycji oczekiwanych zysków. Przedmiotem analizy i podstawą roszczenia nie jest bowiem w tym wypadku wadliwość prowadzenia inwestycji przez pozwanego ale relacja uprawnień i obowiązków finansowych stron. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów przyczyną straty pozwanej nie było pobranie wygórowanych opłat (czy też wygórowane koszty) ale przede wszystkim istotny spadek wartości jednostek uczestnictwa. Taka proporcja świadczeń, polegająca (w uproszczeniu) na zatrzymaniu przez ubezpieczyciela 3% składki w zamian za długoterminowe inwestowanie pozostałych 97%, bez naliczania jakichkolwiek opłat o charakterze sankcyjnym za rozwiązanie umowy w krótkim czasie po jej zawarciu i proporcja kosztu sprzedaży (1%) do skali inwestycji powoduje, że analizowanej umowy i jej poszczególnych postanowień nie można uznać za niekorzystne dla konsumenta w stopniu rażącym. Te same argumenty znajdują zastosowanie do opłaty stałej w wysokości 60 zł. Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że nawet Sąd Rejonowy uznał, że koszty te nie są nadmiernie wysokie. Samo „ukrycie” tych kosztów nie pozwala na uznanie ich rozliczenia za niedozwolone. Ich skala nie powoduje bowiem rażącego pogorszenia sytuacji konsumenta. W przypadku opłaty w wysokości 60 zł w ogóle nie można zresztą twierdzić, że została ona w jakikolwiek sposób ukryta. Nie było zatem podstaw do uznania postanowień umownych, na podstawie których doszło do rozliczenia wskazanych kosztów za postanowienia niedozwolone niezależnie od tego czy dotyczyły świadczenia głównego czy ubocznych. Powództwo winno zatem zostać oddalone.
Mając powyższe na uwadze apelację jako uzasadnioną należało uwzględnić i zmienić zaskarżony wyrok na zasadzieart. 386 § 1 k.p.c.Konsekwencją oddalenia powództwa jest orzeczenie o kosztach postępowania przed Sądem I instancji, na zasadzie odpowiedzialności za wynik postępowania (art. 98 k.p.c.). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika liczone od wartości przedmiotu sporu zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Wobec uwzględnienia apelacji na tej samej zasadzie odpowiedzialności za wynik postępowania zart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy zasądził na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania apelacyjnego, na które składa się opłata od apelacji w postępowaniu uproszczonym (30 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (450 zł) zgodnie z§ 2 pkt 3w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.