Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII Ns 98/19
Data wyroku: 2020-08-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Sosińska-Halbina
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt VIII Ns 98/19

POSTANOWIENIE
Dnia 18 sierpnia 2020 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: S.S.R. Małgorzata Sosińska-Halbina
Protokolant: st. sekr. sąd. Izabella Bors
po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 roku w Łodzi
na rozprawie
z wnioskuS. B.
z udziałem Skarbu Państwa Starosty(...)Wschodniego
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie

postanawia:
1.stwierdzić, że wnioskodawczyniS. B.nabyła z dniem 12 lipca 2010 roku przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości gruntowej położonej wB.przyulicy (...)bn., gminieA., powiecie(...)wschodnim, województwie(...), oznaczonej jakodziałka o numerze (...)o powierzchni 0,0604 ha na mapie do zasiedzenia, sporządzonej przez geodetę uprawnionegoM. C.w dniu 18 czerwca 2018 roku, zaewidencjonowanej za identyfikatorem ewidencyjnym materiału zasobu – operatu technicznego P.(...).2018.(...)przez Starostę(...)Wschodniego w dniu 3 sierpnia 2018 roku, dla której nie ma urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów;
2.ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnik postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Sygn. akt VIII Ns 98/19

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 28 września 2018 roku wnioskodawczyni -S. B.wniosła o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia prawa własnościdziałki nr (...)jako wchodzącej w skład nieruchomości gruntowej położonej wB.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).
W uzasadnieniu wnioskodawczyni wyjaśniła, że nieruchomość, o której mowa, składa się zdziałek nr (...), a jej powierzchnia ogólna wynosi 48 arów, przy czym powierzchniadziałki nr (...)to 0,0604 ha. Nieruchomość ta znajduje się w samoistnym posiadaniu rodzinyS.od 1980 roku,przy czym w maju 2002 roku została przekazana w drodze darowizny na rzecz wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni, a wcześniej jej rodzice, użytkowalidziałkę nr (...)wraz z sąsiadującymidziałkami nr (...)w sposób nieprzerwany, suwerennie podejmując w jej zakresie wszelkie decyzje oraz traktując ją, jako swoją własność. Działka była regularnie koszona, były czynione na nią nakłady przykładowo w postaci nawiezienia ziemi do wyrównania. Działka ta nie ma dostępu do drogi publicznej, jak również tytułu prawnego.
Po upływie 30 lat od daty wejścia w jej posiadanie, w 2010 roku doszło do jej zasiedzenia przez wnioskodawczynię.
(wniosek k. 3-7)
Postanowieniem z dnia 20 maja 2019 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Skarb Państwa Starostę(...)Wschodniego.
(postanowienie k. 48)
W toku dalszego postępowania wnioskodawczyni podtrzymała stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazała, że działka o pierwotnym nr 342 to obecniedziałka o numerze (...). Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 roku uzupełniająco wyjaśniła nadto, żedziałka nr (...)nie jest rowerem, rzeka Miazga płynie zadziałką nr (...), zaś dostęp do drogi publicznej jest zadziałką (...).
(pismo przygotowawcze k. 33-33v., protokół rozprawy k. 59-65, k. 78-80)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka nr (...), której dotyczy wniosek położona jest wB.przyul. (...). Przedmiotowa działka znajduje się pomiędzydziałkami (...)(poprzednio 342) orazdziałką (...).Działka nr (...)ma powierzchnię 0,0604 ha, nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, ten jest zadziałką (...), przez działkę nie przebiega rów – rzeka Miazga płynie zadziałką (...).Działka (...)nie ma aktualnie urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów.
Dladziałek nr (...)Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...).
(mapa do zasiedzenia k. 8, odpis z KW k. 29-29v., dokumentacja fotograficzna k. 24, decyzja k. 38, wypis z rejestru gruntów k. 45, pisemne wyjaśnienia geodety k. 113, okoliczności bezsporne)
W dniu 24 kwietnia 1980 roku Urząd Gminy wA.wydał decyzję, w której wskazałS. S. (2)– ojca wnioskodawczyni, jako kandydata na nabywcę gruntu Państwowego Funduszu Ziemi położonego we wsiB.jakodziałka o nr (...)o pow. 0,37 ha idziałka nr (...)o powierzchni 0,11 ha.
W dniu 11 lipca 1980 roku rodzice wnioskodawczyni –S. S. (2)iK. S.zawarli umowę sprzedażydziałek (...). Od tego czasu objęli oni w posiadanie przedmiotowe działki. Nabyta nieruchomość graniczyła– przez rzekę Miazgę – z nieruchomością rodziców wnioskodawczyni, na której mieli dom i gospodarstwo.
(zeznania świadkaK. S.00:05:50-00:19:22 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku- k. 60-61, zeznania świadkaS. S. (2)00:20:50-00:28:14 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku – k. 61-62, decyzja k. 15, umowa sprzedaży k. 56-58, okoliczności bezsporne)
Nabywając przedmiotową nieruchomośćS. S. (2)iK. S.objęli w posiadanie równieżdziałkę (...), przy czym nie mieli oni świadomości powyższego. Nabyty grunt traktowali jako jedną całość. Przy zakupie nie mierzyli jego powierzchni, nie weryfikowali również numeracji działek. Po nabyciu nieruchomości rodzice wnioskodawczyni posiali na całej jej powierzchni, w tym nadziałce (...), trawę, potrzebowali bowiem łąki do wypasu inwentarza. Trawa była koszona kilka razy do roku. Nie było fragmentu nieruchomości, którym małżeństwoS.by się nie zajmowało.
W dniu 14 września 1987 rokuS. S. (2)iK. S.zawarli umowę majątkową małżeńską, mocą której ustanowili zasadę całkowitej rozdzielczości majątkowej jeżeli chodzi o nieruchomości, w myśl której, każda nieruchomość, jaka miała zostać nabyta przez małżonków w przyszłości będzie stanowiła odrębny majątek tego z małżonków, przez którego została nabyta, zaś nieruchomości już nabyte podlegające ich ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, stały się ich własnością w częściach równych – po połowie. Tego samego dnia rodzice wnioskodawczyni zawarli umowę podziału majątku wspólnego, na mocy którejK. S.stała się jedyną właścicielką i posiadaczką nieruchomości położonej wB.o łącznej powierzchni 48 arów, w tym posiadaczkądziałki (...).
O istnieniudziałki nr (...)wnioskodawczyni oraz jej rodzice powzięli wiedzę dopiero w 2015 roku, kiedy to na potrzeby podziałudziałki nr (...)geodeta dokonał pomiaru terenu.
(zeznania świadkaK. S.00:05:50-00:19:22 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku – k. 60-61, zeznania świadkaS. S. (2)00:20:50-00:28:14 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku – k. 61-62, zeznania świadkaZ. M.00:29:33-00:38:07 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku – k. 62-63, zeznania świadkaC. J.00:39:31-00:44:27 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku- k. 63, zeznania świadkaP. K.00:46:15-00:50:35 elektronicznego protokołu rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku- k. 63-64, umowa podziału majątku wspólnego k. 17-18, umowa majątkowa małżeńska k. 19-19v., okoliczności bezsporne)
Umową darowizny z dnia 27 maja 2012 rokuK. S.darowała córceS. S. (3)nieruchomość położoną wB., składającą się zdziałek nr (...), o łącznej powierzchni 47 arów 43 metry kwadratowe; matka wnioskodawczyni przekazała jej wówczas również posiadaniedziałki (...). Wnioskodawczyni od tego czasu stała się jedynym posiadaczem całej przedmiotowej nieruchomości.
(umowa darowizny k. 21-23v., okoliczności bezsporne)
W materiałach ewidencji gruntów Powiatu(...)Wschodniego brak jest dokumentów potwierdzających prawo własności Skarbu Państwa dodziałki nr (...).
(pismo k. 91)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, których prawdziwości ani rzetelności ich sporządzenia nie kwestionowała żadna ze stron. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął ponadto zeznania świadków.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
Zasiedzenie jest jednym ze sposobów nabycia własności. Jest to instytucja polegająca na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu, pozwalająca na eliminację długotrwałej rozbieżności pomiędzy stanem prawnym a rzeczywistym. Przedmiotem zasiedzenia są rzeczy (rzeczy ruchome lub nieruchomości) bądź też część rzeczy (część rzeczy ruchomej lub nieruchomości). Przepisart. 172 k.c.szczegółowo wskazuje, jakie przesłanki muszą być spełnione aby doszło do zasiedzenia. Są to po pierwsze posiadanie samoistne przedmiotu zasiedzenia, po drugie upływ czasu.
Posiadaczem samoistnym jest osoba władająca rzeczą jak właściciel, przy czym stan posiadania współtworzą fizyczny element władania rzeczą (corpus) oraz intelektualny element zamiaru władania rzeczą dla siebie (animus).C.oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa.A.oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie, przy czym wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (patrz komentarz do art. 172 kodeksu cywilnego E. Gniewka, Zakamycze 2001). W tym miejscu koniecznym jest podkreślenie, że bez znaczenia dla zasiedzenia pozostaje sposób traktowania (ocena zachowania „nieuprawnionych” do rzeczy) przez uprawnionego (właściciela), bowiem o tym z jakiego rodzaju posiadaniem w konkretnym/danym przypadku mamy do czynienia decyduje nie zachowanie właściciela, lecz posiadacza oraz ocena tego zachowania z punktu widzenia otoczenia (osób trzecich). Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepisart. 339 k.c.wprowadza domniemanie, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest posiadaczem samoistnym. Na korzyść osoby, która faktycznie posiada rzecz działają także inne domniemania, tj. domniemanie zgodności posiadania z prawem (art. 341 k.c.), ciągłości posiadania (art. 340 k.c.) oraz posiadania w dobrej wierze (art. 7 k.c.).
Druga z przesłanek – upływ czasu – jest uzależniona od dobrej bądź złej wiary posiadacza samoistnego, i tak w przypadku dobrej wiary jak wynika z treściart. 172 k.c.dla zasiedzenia wystarczający jest upływ 20 lat, zaś przy złej wierze 30 lat. Posiadaczem w dobrej wierze jest ten, kto błędnie przypuszcza,że ma tytuł prawny do rzeczy (jest właścicielem rzeczy), a w złej ten, kto wie albo powinien wiedzieć, że nie ma tytułu prawnego do rzeczy (nie przysługuje mu prawo własności rzeczy, lecz innej osobie).
Na gruncie niniejszej sprawy nie budziło żadnych wątpliwości, że pierwotnie rodzice wnioskodawczyni, a następnie matka wnioskodawczyni i wreszcie sama wnioskodawczyni, władalidziałką nr (...)traktując ją jako część nieruchomości nabytej na podstawie umowy sprzedaży z dnia 11 lipca 1980 roku a położonej wB.. MałżeństwoS.w sposób wyraźny, dostrzegalny na zewnątrz, zamanifestowali samoistne posiadaniedziałki nr (...), przeznaczając jej teren wraz z pozostałą nabytą nieruchomością na pastwisko dla posiadanego inwentarza. Na opisanym terenie została zasiana trawa, która była koszona kilka razy do roku, wypasały się na nim zwierzęta hodowane przez rodziców wnioskodawczyni. Jak wskazali świadkowieZ. M.,C. J.iP. K., nie było fragmentu nieruchomości, który nie byłby przez rodziców wnioskodawczyni użytkowany (przedmiotowa działka znajdowała się pomiędzydziałkami (...)stanowiącymi własność rodziców wnioskodawczyni), przy czym osoby te nie miały wątpliwości, że cała nieruchomość była traktowana przez małżeństwoS., jako jedna całość.
Podsumowując tę część rozważań, Sąd doszedł do wniosku, że od dnia 11 lipca 1980 władztwo rodziców wnioskodawczyni obejmowało cały terendziałki nr (...), miało charakter suwerenny i nie zostało zakłócone przez działania innych osób. Osoby te zajmowały się przedmiotową działką, wykonywały na niej prace porządkowe. Powyższe akty władania nieruchomością uzasadniają kwalifikację takiego władztwa, jako samoistnego posiadania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 1999 roku, II CKN 419/98,L.).
Drugą przesłanką zasiedzenia wskazaną w treściart. 172 k.c.jest upływ czasu (długość okresu posiadania). Przesłanka ta jest uzależniona od dobrej bądź złej wiary posiadacza samoistnego, w przypadku posiadacza w złej wierze termin ten jest dłuższy aniżeli dla posiadacza w dobrej wierze. Obecnie obowiązujący okres dwudziestu i trzydziestu lat został wprowadzony od dnia 1 października 1990 roku na skutek zmianyart. 172 k.c. Kodeks cywilnyw pierwotnym brzmieniu przewidywał termin dziesięciu lat w dobrej wierze i dwudziestu lat w złej wierze. Stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianieustawy Kodeks Cywilny(Dz.U. z 1990 roku, nr 55, poz. 321) do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy tejże ustawy. Aby doszło do nabycia rzeczy przez zasiedzenie, posiadanie samoistne powinno trwać nieprzerwanie przez określony w ustawie czas, przy czym do oceny ciągłości posiadania odnoszą się zasady określone w przepisach dotyczących posiadania: w szczególności wyrażone wart. 340 k.c.domniemanie ciągłości posiadania.
W realiach przedmiotowej sprawy, z uwagi na złą wiarę, zastosowanie znajduje termin 30-letni. Na powyższe nie tylko wskazywała już sama wnioskodawczyni we wniosku ale to, wynika również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – rodzice wnioskodawczyni, nie dokonali obmiaru nabytej nieruchomości, nie porównali powierzchni działek wskazanej w umowie sprzedaży ze wskazaną w decyzji z 24 kwietnia 1980 roku, nadto w sposób nieuprawniony przyjmowali, że nabyli nieruchomość stanowiącą jedną całą powierzchnię, choć w akcie sprzedaży wprost była mowa jedynie odziałkach (...), przy czym co oczywiste między nimi musiała się znajdowaćdziałka nr (...). Tym samym traktując przedmiotową nieruchomość jako jedną całość z pewnością powinni sobie zdawać sprawę, że nie są faktycznymi właścicielami całej użytkowanej nieruchomości. Tym samym nie można ich uznać za posiadaczy w dobrej wierze. Nie budzi przy tym wątpliwości, że z mocyart. 176 § 1 k.c., wnioskodawczyni była uprawniona do doliczenia do czasu swojego posiadaniadziałki nr (...), czas posiadania poprzedniego posiadacza.
W konsekwencji należy uznać, że z dniem 12 lipca 201 roku wnioskodawczyni nabyła przedmiotową nieruchomość jako, że końcem 11 lipca 2010 roku upłynął30-letni okres uzasadniający nabycie przez nią prawa własności nieruchomości gruntowej położonej wB.przyul. (...)bn., gminieA., powiecie(...)wschodnim, województwie(...), oznaczonej jakodziałka o nr (...)o powierzchni 0,0604 ha, dla której nie ma urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów.
Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.