Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 740/18
Data wyroku: 2019-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Elżbieta Czaja, do SA Jacek Chaciński
Słowa kluczowe: Renta
Podstawa prawna: art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 740/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 marca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Czaja (spr.)

Sędziowie:

SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska
SO del. do SA Jacek Chaciński

Protokolant: st. prot. sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 r. w Lublinie
sprawyD. T.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do renty socjalnej
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 29 czerwca 2018 r. sygn. akt IV U 231/17

oddala apelację.
Jacek Chaciński  Elżbieta Czaja  Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Sygn. akt III AUa 740/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 lutego 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłD. T.przyznania prawa do renty socjalnej, wskazując, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 13 lutego 2017r. uznała, iż ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Od decyzji tej odwołanie złożyłD. T., który wnosi o jej zmianę i przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu odwołania argumentował, iż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności z powodu upośledzenia umysłowego. Ponadto nasiliły się objawy cukrzycy, do odwołania załączył orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinię psychologiczną.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie.
Wyrokiem z 29 czerwca 2018 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłD. T.prawo do renty socjalnej od dnia(...)do dnia(...).
Podstawą wyroku były następujące ustalenia.
D. T.ur. (...), był uprawniony do renty socjalnej przyznanej na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 30 maja 2014r. na okres od 1 czerwca 2013r. do 31 grudnia 2016r. Przed upływem terminu na które zostało przyznane prawo do renty socjalnejD. T.złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa do tego świadczenia na dalszy okres. W toku postępowania orzeczniczego ubezpieczony został przebadany przez Komisję Lekarską ZUS w dniu 13 lutego 2017r, która rozpoznała u wnioskodawcy zaburzenia nastroju z rozpoznanym upośledzeniem umysłowym lekkim, zespół metaboliczny oraz niedoczynność tarczycy i oceniła, że schorzenia te nie powodują całkowitej niezdolności do pracy ubezpieczonego. Orzeczenie to stało się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji z dnia 21 lutego 2017 roku.
Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy o specjalnościach: psychiatra, psycholog, diabetolog i endokrynolog. Biegli po przebadaniu wnioskodawcy, a także po zaznajomieniu się z dokumentacją lekarską, zdiagnozowali u niego: cukrzycę typ.(...)skojarzoną z otyłością leczoną doustnymi lekami, niedoczynność tarczycy w trakcie leczenia substytucyjnego, otyłość patologiczną, nadciśnienie tętnicze, angiopatię nadciśnieniową. Wskazali, iż aktualne funkcjonowanie intelektualne ubezpieczonego mieści się w granicach upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim, brak u niego istotnych wykładników organicznego uszkodzenia(...). Ponadto, rozpoznano nieprawidłowości rozwojowe w zakresie sfery emocjonalnej i społecznej bez wytwórczych objawów psychopatologicznych, a także zaburzenia adaptacyjne w wywiadzie. Zdaniem biegłych ubezpieczony z powodu rozpoznanych schorzeń i lekkiego upośledzenia umysłowego jest częściowo niezdolny do pracy.W opinii uzupełniającej biegły lekarz psychiatra podtrzymał swoją pierwotną opinię uznając, że nie było podstaw do rozpoznania uD. T.upośledzenia umysłowego umiarkowanego stopnia. Sąd Okręgowy dopuściłz urzędu dowód z opinii innych biegłych psychiatry i psychologa Biegli rozpoznali uD. T.umiarkowany stopień upośledzenia umysłowego i stwierdzili, iż ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia(...). Do opinii tej zastrzeżenia złożył organ rentowy, zarzucając sprzeczność opiniujących biegłych o tych samych specjalności. Biegli psychiatra i psycholog odnieśli się do zastrzeżeń organu rentowegoi podtrzymali swoją pierwotną ocenę. Zdaniem tych biegłych opis funkcjonowania badanego daje podstawy do stwierdzenia, że funkcjonuje on na poziomie osoby z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym.W dalszej części wywodów biegli podkreślili, że opiniowany jest spowolniały psychoruchowo i nie potrafi czytać, ani pisać, a także nie potrafi wykonać prostych działań matematycznych. Funkcjonowanie społeczne badanego jest na niskim poziomie. W konkluzji stwierdzili, zgadzając się z opinią biegłych wydaną w sprawie o sygn. IV U 1304/13, że upośledzenie umysłowe jest stabilną właściwością i wykazuje niewielką zmienność i dynamikę w kierunku zmniejszenia deficytu i poprawy funkcjonowania wraz z wiekiem.
Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego jest zasadne. W świetleart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej, prawo do tego świadczenia przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracyz powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki szkolnej.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci trzech opinii psychiatryczno-psychologicznych daje podstawy do ustalenia, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolnym do pracy z powodu upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym. Dwa zespoły opiniujące w przedmiotowej sprawie stwierdziły umiarkowany stopień upośledzenia wnioskodawcy. Opinie te korespondują z opinią biegłych psychiatry i psychologa zawartą w sprawie o sygn. IV U 1304/14. Podkreślić należy, iż opinia w wymienionej sprawie była podstawą do przyznaniaD. T.prawa do renty socjalnej na okres 1 czerwca 2013r. do 31 grudnia 2016r. Wyrok Sądu Okręgowego z dnia 30 maja 2014r. był przedmiotem kontroli instancyjnej, który Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 października 2014r. utrzymał w mocy.
Sąd Okręgowy w przedmiotowej sprawie podzielił wniosek ostatniego zespołu biegłych, iż upośledzenie umysłowe jest stabilną właściwością i wykazuje niewielką zmienność i dynamikę. Trudno zatem przypuszczać, iż u wnioskodawcy po dniu 31 grudnia 2006r. nastąpiła taka poprawa funkcjonowania, która pozwalałaby uznać go za upośledzonego umysłowo w stopniu lekkim, co z kolei skutkowałoby odmienną oceną stopnia niezdolności do pracy.
Zatem w świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczony w dalszym ciągu jest całkowicie niezdolny do pracy i przyznał mu prawo do renty socjalnej na dalszy okres, tj. od(...)do(...).
Powyższe, Sad rozstrzygnął na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.
Od tego wyroku apelację złożył organ rentowy zaskarżając wyrokw całości. Wyrokowi zarzucał:
- naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i wyprowadzeniez zgromadzonego materiału wniosków z niego niepłynących przez przyjęcie, żeD. T.przysługuje prawo do renty socjalnej od dnia
(...)do(...), a także niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy;
-art. 286 k.p.c.poprzez oddalenie wniosku organu rentowegoo dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych psychiatry i psychologaw sytuacji, gdy zachodziły podstawy do uwzględnienia tego wniosku dowodowego;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tjart. 12 ust 1 i 3 ustawyz dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych/t. j. DZ. U. z 2017, poz. 1383 ze zm./ poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie , że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny;
-art. 4 ust 1 ustawy z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnejpoprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że ubezpieczony spełnia warunki do przyznania prawa do renty socjalnej.
Skarżący wnosił o zmianę wyroku poprzez oddalenie odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył.
Apelacja nie jest zasadna. Ustalenia Sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne, nie ma potrzeby ich powtarzania. Z ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy, wynika, że wnioskodawca spełnia w dalszym ciągu warunki do renty socjalnej.
Przypomnieć należy, że wnioskodawca był uprzednio, uprawniony do renty socjalnej od 1 czerwca 2013r. do 31 grudnia 2016r. Biegli nie stwierdzili u niego istotnej zmiany stanu zdrowia, w szczególności poprawy stanu zdrowia. Jak wynika z podzielonych przez Sąd opinii biegłych występując u ubezpieczonego schorzenia powodują, iż nadal jest on całkowicie niezdolny do pracy.
Opiniujący w sprawie zespół biegłychL. S.– psychologa iB. G.- psychiatry stwierdził całkowitą niezdolność do pracy( k. 64 – 66). Opinia ta jest zgodna z opinią innego zespołu biegłych - psychologaN. B.i psychiatryM. A.(opinia k. 81 – 81 – 83).
Wskazani biegli przeprowadzili bezpośrednie badanie ubezpieczonego, wnikliwie przeanalizowali dokumentację medyczną, i omówili wpływ zdiagnozowanych schorzeń na zdolność do pracy. Co istotne przytoczone opinie dwóch zespołów biegłych są w pełni zgodne, co do istnienia całkowitej niezdolności do pracy zatem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały należycie wyjaśnione.
Opinie te korespondują z opinią biegłych psychiatry i psychologa zawartą w sprawie o sygn. IV U 1304/14. Opinia w wymienionej sprawie była podstawą do przyznaniaD. T.prawa do renty we wcześniejszym okresie czasu wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 30 maja 2014r, który był przedmiotem kontroli instancyjnej - Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiemz dnia 16 października 2014r. oddalił apelację organu rentowego.
W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczonyw dalszym ciągu jest całkowicie niezdolny do pracy i przyznał mu prawo do renty socjalnej na dalszy okres, tj. od(...)do(...).
Dowód z opinii biegłego, jak podkreśla się w orzecznictwie, podlega ocenie sądu przy zastosowaniuart. 233 § 1 k.p.c, na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, Nr 4, poz. 64; uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, LEX nr 77046). W ocenie Sądu Apelacyjnego obdarzone przez Sąd I instancji wiarygodnością opinie są logiczne, konsekwentne i nie pozostawiają wątpliwości co do faktu całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy.
Zgłoszony przez organ rentowy wniosek dowodowy podlegał oddaleniuz uwagi na okoliczność, iż wszystkie sporne na gruncie niniejszego postępowania okoliczności zostały w sposób wystarczający wyjaśnione co czyni bezzasadny zarzut naruszeniaart. 217§ 2 kpc. Z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że sąd nie jest obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych, czy też opinii instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny nie stwierdza naruszenia wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego Z uzasadnienia opinii wynika jednoznacznie, że biegli , których stanowisko Sąd podzielił wzięli pod uwagę wszystkie kryteria uwzględniane przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy.
W świetleart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej, prawo do tego świadczenia przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki szkolnej.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny orzekł, na podstawieart. 385 k.p.c., jak w sentencji.