Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 428/19
Data wyroku: 2020-08-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Niepełnosprawność

UZASADNIENIE
Orzeczeniem z dnia 24 czerwca 2019 r.(...)do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wS.postanowił zaliczyć małoletniegoD. J.na okres do 30 czerwca 2021 r. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu schorzeń o symbolu 12-C. Ponadto stwierdził, że niepełnosprawność wnioskodawcy istnieje od wczesnego dzieciństwa a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 13 czerwca 2019 r. Zespół orzekł, że wnioskodawca wymaga kontynuacji nauki zgodnie z psychofizycznymi możliwościami oraz zaopatrzenia w środki pomocnicze ułatwiające funkcjonowanie według zaleceń specjalisty, nadto korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji polegającego na korzystaniu z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe i inne placówki. Zespół stwierdził, że wnioskodawcy nie dotyczy kwestia odpowiedniego zatrudnienia. Zespół stwierdził, że wnioskodawca nie wymaga stałej lub długotrwałej pomocy lub opieki innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i nie jest całkowicie zależny od otoczenia, mimo że wymaga czasowej pomocy innych osób.
Na skutek odwołaniaD. J.w dniu 26 lipca 2019 r.W.wS.wydał orzeczenie, którym utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie(...)do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Organ rentowy nie stwierdził niezdolności odwołującego do samodzielnej egzystencji i konieczności sprawowania nad nim stałej lub długotrwałej opieki, tj. naruszenia sprawności organizmu powodującego całkowitą zależność od otoczenia w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Powyższe wnioski organ rentowy wysnuł na podstawie oceny stanu zdrowia opartej na treści dokumentacji medycznej dostarczonej przez wnioskodawcę oraz własnych ustaleń. Zespół ustalił, żeD. J.ma ograniczenia w relacjach międzyludzkich i wymaga dodatkowych zajęć ze specjalistami, terapii oraz zapewnienia częściowej pomocy innych osób w społecznym funkcjonowaniu.
D. J.reprezentowany przez matkęE. J.wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia domagając się ustalenia, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, tym samym zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności. Domagał się również ustalenia konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powołał się na przedłożoną dokumentację medyczną.
W odpowiedzi na odwołanieW.wniósł o jego oddalenie wskazując, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy przytoczył treść przepisów o orzekaniu o niepełnosprawności i przedstawił argumentację analogiczną do zaprezentowanej w dotychczasowych orzeczeniach. Podkreślił, że wnioskodawca nie jest całkowicie zależny od otoczenia w zakresie higieny osobistej i karmienia lub wykonywaniu czynności samoobsługowych i ułatwianiu kontaktów ze środowiskiem.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
D. J.ma 17 lat. Mieszka z matką, starszym bratem i dziadkiem. Uczęszcza do Liceum dla Dorosłych. Uczy się w systemie specjalnym Do szkoły dojeżdża autobusem wraz z matką. Z komunikacji nie korzysta samodzielnie z powodu leków, obaw i niepokoju wewnętrznego. Nie porusza się samodzielnie po mieście. Izoluje się społecznie.
Od maja 2012 r. pozostaje pod opieką psychiatry w związku z rozpoznaniemzespołu (...). Uczęszcza na psychoterapię.
D. J.jest osobą zdolną do samodzielnego poruszania się i komunikowania z otoczeniem oraz wykonywania czynności samoobsługi. Wymaga częściowej pomocy w pełnieniu ról społecznych przy zachowaniu zdolności do samodzielnej egzystencji.
Zespół (...)powoduje uD. J.umiarkowany stopień niepełnosprawności do 30 czerwca 2021 r.
Dowód:
- dokumentacja medyczna – k. 1, 13-36 akt rentowych;
- zaświadczenie – k. 65 akt rentowych;
- zaświadczenie o stanie zdrowia – k. 10-11 akt rentowych;
- ocena funkcjonowania społecznego – k. 15 i 29-30 akt rentowych;
- ocena stanu zdrowia – k. 53 i 68 akt rentowych;
- ocena psychologiczna – k. 51-52 i 66-67 akt rentowych;
- opinia biegłej sądowej z zakresu psychiatrii – k. 18-20.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie okazało się bezzasadne.
Orzekanie o stopniu niepełnosprawności jest regulowane przezustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(jednolity tekst – Dz. U. z 2019 r., poz. 1172 z późn. zm.) orazrozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności(jednolity tekst – Dz. U. z 2018 r., poz. 2027.).
Art. 4 ust. 1-4 wyżej wymienionej ustawy stanowi, iż:
- doznacznegostopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji;
- doumiarkowanegostopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającej czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych;
- dolekkiegostopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.
Przy czym niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
Określone przez ustawę zasady ustalania stopnia niepełnosprawności precyzuje rozporządzenie z dnia z dnia 15 lipca 2003 r., zgodnie z którym:
- standardy w zakresie kwalifikowania doznacznegostopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące:

1
niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu;

2
konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem;

3
konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.

Przy czym, przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w pkt 2 i 3.
- standardy w zakresie kwalifikowania doumiarkowanegostopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające naruszenie sprawności organizmu powodujące:

1
czasową pomoc w pełnieniu ról społecznych, co oznacza konieczność udzielenia pomocy, o której mowa w pkt 3 powyżej, w okresach wynikających ze stanu zdrowia;

2
częściową pomoc w pełnieniu ról społecznych, co oznacza wystąpienie co najmniej jednej okoliczności, o których mowa w pkt 3 powyżej.

Pojęcie „niezdolności do samodzielnej egzystencji” ma szeroki zakres przedmiotowy. Obejmuje bowiem opiekę, oznaczającą pielęgnację, czyli zapewnienie ubezpieczonemu możliwości poruszania się, odżywiania, zaspokajania potrzeb fizjologicznych, utrzymywania higieny osobistej itp. oraz pomoc w załatwianiu elementarnych spraw życia codziennego.
Chodzi więc o takie naruszenie sprawności organizmu, które uniemożliwia zaspokojenie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację ( art. 4 ust. 4 ustawy).
Istotne jest, aby wskazane elementy występowały łącznie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 sierpnia 2005 r., sygn. akt I PK 11/05, OSNP 2006/11-12/181 oraz Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt II AUa 651/02, Pr.Pracy 2004/7-8/65, a nadto w wyroku z dnia 21 lutego 2002 r., III AUa 1333/01, OSA 2003/7/28).
Powyższe, ugruntowane już stanowisko zostało podtrzymane przez judykaturę, w wyroku Sądu Apelacyjnego wW., sygn. akt III(...), w którym to orzeczeniu za niezdolną do samodzielnej egzystencji uznano wyłącznie osobę wymagającą stałej pomocy przy chodzeniu, jedzeniu, ubieraniu się. Sąd ten wskazał, że utrudnienia w poruszaniu się o kulach, czy niemożność samodzielnego wyjścia z wanny są utrudnieniami nie wystarczającymi do przyjęcia niezdolności do samodzielnej egzystencji – nie uzasadniają bowiem korzystania ze stałej lub długotrwałej opieki i pomocy. Stanowisko to podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Przy zastosowaniu powyższych zasad, zdaniem Sądu, należało przyjąć, że zaskarżona decyzjaW.była prawidłowa.
Z przeprowadzonych przez przedstawicieli zarównoP., jak iW.wywiadów wynika, żeD. J.jest ograniczony w pełnieniu ról społecznych oraz jedynie częściowo wymaga pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Przede wszystkim jest w stanie samodzielnie się poruszać i komunikować, zaś częściowa pomoc jest konieczna w zakresie poruszania się poza miejscem zamieszkania oraz w korzystaniu z rehabilitacji i pomocy medycznej. Oznacza to brak całkowitej zależności wnioskodawcy od otoczenia, polegającej na udzieleniu wsparcia w podstawowych czynnościach samoobsługowych.
Diagnozę tę potwierdziła także biegła sądowa lekarz specjalista z zakresu psychiatriiK. P.(k. 18-20). W opinii sądowo-lekarskiej stwierdziła w sposób jednoznaczny, że rozpoznane u odwołującego się schorzenie, tj.zespół (...)powoduje okresowy umiarkowany stopień niepełnosprawności. Biegła wskazała, żeD. J.zachował zdolność do wykonywania podstawowych czynności samoobsługi i aktualnie nie wymaga on zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wykazuje zaś poważne deficyty w relacjach społecznych, co nie upośledza jego funkcjonowania na poziomie podstawowym w stopniu powodującym konieczność pielęgnacji.
Żadna ze stron nie zakwestionowała opinii biegłej.
Zdaniem Sądu opinia charakteryzuje się wszechstronnością, zrozumiałością i brakiem wewnętrznych sprzeczności, jak również dostateczną wnikliwością w zakresie badania odwołującego się i rozpoznania jego dolegliwości w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną. Stąd też Sad podzielił wnioski opinii biegłej i w ślad za nią przyjął, żeD. J.pozostaje niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym do okresu osiągnięcia pełnoletniości, tj. do 30 czerwca 2021 r. i w konsekwencji oddalił odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Na marginesie wskazać należy, że kwestionowany przez odwołującego się punkt 8 zaleceń odnosi się do osób poniżej 16 roku życia, stąd też słusznie organ rentowy wskazywał, że nie dotyczy odwołującego się i nie jest skorelowany z jakimikolwiek przywilejami mogącymi przysługiwać osobom, które ukończyły 16 rok życia. Dlatego też w tym zakresie odwołanie pozbawione było podstawy prawnej.

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)