Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 840/19
Data wyroku: 2019-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Piotr Mika
Słowa kluczowe: Obrońcy i pełnomocnicy
Podstawa prawna: art. 79 § 4 kpk

Sygnatura akt VI Ka 840/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia15 października 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący   sędzia Piotr Mika
Protokolant Marzena Mocek
przy udziale Agnieszki Kowalczyk Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.

po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r.
sprawyL. Z.ur. (...)wW.,
synaJ.iT.
oskarżonego zart. 286 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 4 kwietnia 2019 r.    sygnatura akt IX K 1058/17
na mocyart. 437 kpkiart. 439 § 1 pkt 10 kpk
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania;
2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. I.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Sygn. akt VI Ka 840/19

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 roku w sprawie o sygn.. IX K 1058/17 Sąd Rejonowy w Gliwicach:
1. oskarżonegoL. Z.uznał za winnego tego, że w dniu 25 lutego 2010 roku wG., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, będąc prezesem zarząduPrzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.z/s wJ., doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Przedsiębiorstwo(...)zG., poprzez wprowadzenie w błądH. T.co do zamiaru uregulowania płatności za fakturę VAT nr(...)z dnia 25 lutego 2010 roku z tytułu zamówienia rozdzielacza jazdy(...), czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 11956 złotychH. T., tj. czynu stanowiącego występek zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawie powołanego przepisu skazuje oskarżonego na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
2. na podstawie art. .624§ 1 k.p.k.w związku zart. 17 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa.
Apelację od wyroku wywiódł oskarżony, który zaskarżył wyrok w całości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu z uwagi na zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wart. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., a więc sytuacji w której oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych wart. 79 § 1 i 2 k.p.k.
W toku postępowania sąd I instancji powziął wątpliwości w kwestii, czy zdolność oskarżonego do rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona, jak też czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny i postanowieniem z dnia 31 października 2018 roku dopuścił dowód z opinii sądowo-psychiatrycznej. Opinia biegłych została dołączona do akt sprawy w dni 21 lutego 2019 roku. W dniu 7 marca 2019 roku sąd poinformowany został o wypowiedzeniu przez adw.L. G.w dniu 5 marca 2019 roku stosunku obrończego, informując, że zgodnie z obowiązkiem ustawowym będzie pełnił obowiązki obrońcy jeszcze przez dwa tygodnie. Kolejny termin rozprawy wyznaczony został wcześniej na dzień 26 marca 2019 roku. Na terminie tym oskarżony wystąpił już bez obrońcy, a sąd po oddaleniu wniosków dowodowych oskarżonego zamknął przewód sądowy i po odroczeniu wydania wyroku ogłosił zaskarżone orzeczenie w dniu 4 kwietnia 2019 roku. Stwierdzić należy, że po wpłynięciu do sądu opinii sądowo-psychiatrycznej sąd I instancji nie wydał wymaganego zgodnie z przepisemart. 79 § 4 k.p.k.orzeczenia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy.
W ocenie sądu odwoławczego brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania udziału obrońcy w postępowania za nieobowiązkowy sprawił, że obrona obligatoryjna wynikająca z powzięcia przez sąd uzasadnionych wątpliwości o których mowa wart. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.nie ustała, a przeprowadzenie postępowania na rozprawie w dniu 26 marca 2019 roku bez udziału obrońcy stanowiło uchybienie, o którym mowa wart. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.W tym względzie sąd odwoławczy przyjmuje jako własne poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy w orzeczeniach jakie zapadły przed tym sądem w sprawach V KK 450/17, V KK 506/17, III KK 662/2018 i V KK 121/2018. Zgodnie z nimi w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. sama treść opinii biegłych lekarzy psychiatrów o braku okoliczności wymienionych wart. 31 § 1 i 2 k.k.decydowała o ustaniu obrony obligatoryjnej, a tylko decyzja sądu mogła ten stan obligatoryjnej obrony przywrócić, zaś od dnia 1 lipca 2015 r. obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych wart. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.) . Stylistyka przepisuart. 79 § 4 k.p.k.od dnia 1 lipca 2015 r., w porównaniu z tym, jaką treść miał ten przepis poprzednio, jak też gwarancyjny charakter tego unormowania w zakresie prawa oskarżonego do korzystania z obrony (art. 6 k.p.k.), nie pozwala na aprobatę stanowiska, że niewydanie takiego postanowienia przez sąd oznacza w istocie, iż postanowienie takie zostało wydane w sposób dorozumiany.
Wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej zgodnie zart. 37 § 2 zd. 2 k.p.k.konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Procedując powtórnie sąd meriti w pierwszym rzędzie rozstrzygnie, czy wobec treści opinii wydanej w tej sprawie przez biegłych lekarzy psychiatrów oskarżony może prowadzić obronę w sposób samodzielny oraz rozsądny, a w wypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie (orzeknie w trybieart. 79 § 4 zd. 1 k.p.k., czy udział obrońcy w przedmiotowej sprawie jest obligatoryjny.