Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 344/19
Data wyroku: 2019-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Henryk Brzyżkiewicz, Sądu Okręgowego Andrzej Dyrda
Słowa kluczowe: Braki formalne
Podstawa prawna: art. 640 §2, 641 §3 i 643 kpc

Sygn. akt III Cz 344/19

POSTANOWIENIE
Dnia 19 listopada 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia Sądu Okręgowego:  Henryk Brzyżkiewicz
Sędziowie Sądu Okręgowego: Andrzej Dyrda
Barbara Braziewicz
po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuI. L.
o odebranie oświadczenie o odrzuceniu spadku
na skutek zażalenia wnioskodawcy
na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego w(...)
z dnia 31 lipca 2018 r., sygn. akt I Ns 212/18
postanawia:

uchylić zaskarżone zarządzenie.

SSO Barbara Braziewicz SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Andrzej Dyrda
Sygn. akt III Cz 344/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 31 lipca 2018r. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w(...)zwrócił wniosekI. L.o odebranie oświadczenia spadkowego, albowiem pomimo wezwania przedstawiciela ustawowego wnioskodawczyniK. L.do przedłożenia aktu zgonu spadkodawcy w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu wniosku, przedstawiciel ustawowy małoletniej nie wykonał tego zobowiązania.
Jako podstawę zwrotu wniosku wskazanoart. 130 § 1 zd. 1 i § 2 zd. 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Zażalenie na to zarządzenie złożyła wnioskodawczyni, która wniosła o jego uchylenie i nadanie biegu sprawie.
Zarzuciła naruszenieart. 130 k.p.c.wskazując, iż przedstawicielka ustawowa wnioskodawczyni złożyła w dniu 21 czerwca 2018r. informację o numerze PESEL oraz kserokopię aktu zgonu spadkodawcy, ponieważ tak została poinformowana w Biurze Podawczym Sądu Rejonowego w(...). Nadto podniosła, że oryginalny odpis aktu zgonu spadkodawcy był już złożony w Sądzie Rejonowym w(...)do akt postępowania w sprawie o odrzucenie spadku przezK. L., a w szczególności był również złożony do sprawy o zezwolenie na dokonanie czynności prawnej w imieniu małoletniejI. L., toczącej się również przed tym Sądem pod sygn. akt IV Nsm 258/18. Ponadto podała, że po otrzymaniu przedmiotowego zarządzenia dołączyła oryginalny odpis aktu zgonu spadkodawcy do akt sprawy w dniu 3 września 2018r.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawczyni było w pełni uzasadnione.
Przede wszystkim na wstępie należy wskazać, że wniosek złożony w postępowaniu nieprocesowym jako inicjujący to postępowanie, winien odpowiadać wymaganiom wskazanym wart. 511 § 1 k.p.c., tj. czynić zadość przepisom o pozwie wskazanym wart. 187 k.p.c.oraz wymogom stawianym pismom procesowym, a to na zasadzieart. 126i następnymk.p.c.Natomiast co do zwrotu wniosku w postępowaniu nieprocesowym stosuje się przepisyart. 130 § 1 i 2 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.i dokonuje się go wówczas, gdy po wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku składanego w tym trybie, nie może on otrzymać prawidłowego dalszego biegu.
Nadto w zakresie składania oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku stosuje sięart. 640 § 1 i 2 k.p.c.orazart. 641 § 1 – 4 k.p.c., przy czym jedynieart. 641 § 3 k.p.c.wymaga, aby przy oświadczeniu złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy, z tym że nie jest to jednak warunek formalny złożenia wniosku. Żaden z tych przepisów nie przewiduje wymogu złożenia do wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - aktu zgonu spadkodawcy. Także przepisart. 643 k.p.c.nie przewiduje takiego wymogu. Ponadto obowiązujący na chwilę wniesienia przedmiotowego wniosku § 158 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015r. –Regulaminu urzędowania sądów powszechnych(Dz. U. z 2015r., poz. 2316 ze zm.), jak również o identycznej treści aktualnie obowiązujący przepis § 190 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019r. -Regulaminu urzędowania sądów powszechnych(Dz.U. z 2019r., poz. 1141), przewidywał i przewiduje jedynie to, że jeżeli składający oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku nie złożył odpisu aktu zgonu spadkodawcy, to sąd zakreśla mu odpowiedni termin, a do czasu złożenia tego dokumentu nie dokonuje się zawiadomień określonych wart. 643 k.p.c.
Powyższe zestawienie obowiązujących w tym zakresie przepisów prowadzi do wniosku, iż w żaden sposób nie można zwrócić wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożonego do sądu bez dołączonego do niego wypisu aktu zgonu spadkodawcy, ponieważ nie jest to wymóg formalny wniosku. Co więcej w zaistniałej sytuacji należy takie oświadczenie odebrać od osoby wnioskującej, z tym że tylko dalszy bieg sprawy w tym zakresie jest uzależniony od złożenia odpisu aktu zgonu spadkodawcy, ponieważ brak tego dokumentu uniemożliwia tylko dokonanie już w trakcie toczącego się w tym zakresie postępowania - zawiadomień opisanych wart. 643 k.p.c.(porównaj w tym zakresie: P. Pruś,Komentarz, Kodeks postępowania cywilnego,Tom 2 (art. 506 – 1217) pod red. M. Manowskiej, Warszawa 2011r., s. 256 – 257, oraz: A. Zieliński,Komentarz, Kodeks postępowania cywilnego, pod redakcją A. Zielińskiego, Warszawa 2014r., s. 1195, a także: T. Żyznowski:Komentarzdo art. 641Kodeksu postępowania cywilnego,teza 2).
Konkludując należy stwierdzić, że  brak wypisu aktu zgonu spadkodawcy nie jest warunkiem formalnych złożenia wniosku ani oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 640 § 2 k.p.c.,art. 641 § 3 k.p.c.orazart. 643 k.p.c.).
Reasumując w świetle powyższego zażalenie wnioskodawczyni musiało odnieść skutek, dlatego zarządzenie uchylono na zasadzieart.  386 § 1 k.p.c.w związku zart. 397 § 1 i 2 k.p.c.,art. 398 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.
SSO Barbara Braziewicz SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Andrzej Dyrda