Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1216/20
Data wyroku: 2020-09-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 6 k.c., art. 232 k.p.c.

Sygn. akt I C 1216/20

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 września 2020 roku
Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym: sędzia Marcin Kolasiński
po rozpoznaniu w dniu 16 września 2020 roku w Grudziądzu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaC.(...)z siedzibą wB.
przeciwkoT. M.(M.)
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
ustala, że koszty procesu ponosi strona powodowa.

Sygn. akt I C 1216/20

UZASADNIENIE

C.(...)z siedzibą wW.wniósł pozew przeciwkoT. M.o zapłatę kwoty 1.833,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podała, że pozwanego oraz(...)łączyła umowa pożyczki z 21 listopada 2016 roku. Pozwany nie wywiązał się ze swojego zobowiązania, co skutkowało wypowiedzeniem umowy przez pożyczkodawcę. Powód nabył przedmiotową wierzytelność w drodze cesji wierzytelności. Na dochodzoną pozwem sumę składały się kwoty 1.485,81 zł tytułem należności głównej oraz 348,06 zł tytułem skapitalizowanych od w/w kwoty odsetek. Według powoda, roszczenie dochodzone pozwem stało się wymagalne 31 sierpnia 2017 roku.
PozwanyT. M.w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Spełnione zostały zatem przesłanki wyrokowania w trybie zaocznym na posiedzeniu niejawnym (art. 339 k.p.c.).
Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym (k. 2).

Sąd ustalił, co następuje:
Na podstawie kolejnych umów przelewu wierzytelnościC.(...)z siedzibą wW.nabył pakiet wierzytelności, co do których pierwotnym wierzycielem było(...)z siedzibą wP.. Wśród wierzytelności objętych umowami cesji znajdowała się wierzytelność wobecT. M.z tytułu umowy pożyczki 21 listopada 2016 roku. W dniu 25 czerwca 2020 rokuC.(...)wW.wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego, z którego wynikało zadłużenieT. M.w wysokości 1.833,87 zł, na którą to sumę składały się kwoty 1.485,81 zł tytułem należności głównej oraz 348,06 zł tytułem skapitalizowanych od w/w kwoty odsetek.
Dowody: dokumenty dołączone do pozwu (k. 5-21).

Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony powyżej stan faktyczny ustalony został w oparciu o dokumenty dołączone do pozwu, które – zdaniem sądu – stanowiły wiarygodny dowód jedynie na to, że powód nabył bliżej nieokreśloną wierzytelność w stosunku do pozwanego.
W ocenie sądu, przedłożone dokumenty nie stanowiły natomiast wiarygodnej podstawy do ustalenia, kiedy doszło do wypowiedzenia umowy pożyczki, jaka była rzeczywista wysokość zadłużenia, kiedy roszczenie stało się wymagalne czy też jakie były warunki umowy pożyczki, a w szczególności, czy nie zawierała ona klauzul niedozwolonych w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.
Strona powodowa swoje roszczenie wywodziła z tytułu nabycia wierzytelności wobec pozwanego na podstawie umowy cesji. W myślart. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 k.c.).
Strona powodowa dochodziła od pozwanego należności z tytułu umowy pożyczki. Zgodnie zart. 720 § 1 k.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
W myślart. 339 § 1 k.p.c.sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. W tym przypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawartych w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa (art. 339 § 2 k.p.c.).
Jak jednak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 4 czerwca 2020 roku w sprawie C-495/19, wydanym w sprawie roszczenia dochodzonego przez polską firmę udzielającą pożyczek, art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29) należy interpretować w ten sposób, że – w sytuacji gdy sąd orzeka w drodze wyroku zaocznego w związku z niestawiennictwem konsumenta na rozprawie, na którą został wezwany – stoi on na przeszkodzie takiej wykładni przepisu krajowego, która uniemożliwia sądowi rozpoznającemu powództwo wniesione przez przedsiębiorcę przeciwko temu konsumentowi wchodzące w zakres stosowania tej dyrektywy, przeprowadzenie środków dowodowych niezbędnych do dokonania z urzędu oceny nieuczciwego charakteru warunków umownych, na których przedsiębiorca oparł swe roszczenie, w wypadku gdy sąd ten poweźmie wątpliwości co do nieuczciwości tych warunków w rozumieniu omawianej dyrektywy. Oznacza to, że sąd krajowy nie ma obowiązku wydania wyroku zaocznego uwzględniającego żądanie pozwu, przy istnieniu wszelkich przesłanek formalnych dla tego trybu orzekania, jeżeli poweźmie wątpliwości co do uczciwości postanowień umowy zawartej z konsumentem, a jednocześnie nie ma możliwości przeprowadzenia dowodów w celu wyjaśnienia tychże wątpliwości. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu na podstawie art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, czy postanowienia stosowane w umowach zawieranych z konsumentami nie stanowią nieuczciwych warunków umownych, tak by nie mogły one wywoływać wiążącego skutku wobec konsumenta (tak np. wyrok(...)z 13 września 2018 roku w sprawie C-176/17; podobnie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z 20 czerwca 2018 roku, III CZP 29/17).
W ocenie sądu, przytoczone przez stronę powodową twierdzenia budziły uzasadnione wątpliwości, a to w szczególności jeżeli chodzi o wysokość zadłużenia pozwanego i termin wymagalności roszczenia. Powód został więc zobowiązany do wyjaśnienia swoich twierdzeń, a ponadto przedłożenia umowy pożyczki, którą zawarł pozwany (k. 29). Wezwanie pozostało jednak bez reakcji ze strony powoda. W ten sposób sąd został pozbawiony jakiejkolwiek możliwości weryfikacji roszczenia dochodzonego pozwem. Nie wiadomo, w jakiej kwocie udzielono pozwanemu pożyczki, na jakich warunkach, jaką sumę do tej pory spłacił, kiedy dokładnie nastąpiło rozwiązanie umowy i z jakich przyczyn, kiedy rzeczywiście roszczenie stało się wymagalne czy też w jaki sposób wyliczono skapitalizowane odsetki (zwykłe czy za opóźnienie, według jakiej stopy, za jaki okres naliczone itp.).
Odwołując się do faktów znanych sądowi z urzędu, wskazać należy, że w praktyce orzeczniczej Sądu Rejonowego w Grudziądzu umowy pożyczki zawierane z(...)niejednokrotnie zawierały klauzule niedozwolone, które były uznawane za niewiążące dla konsumenta (art. 385(
    1)§ 1 k.c.), co dotyczyło zwłaszcza kosztów ubocznych pożyczki. Nieprzedstawienie przez powoda na żądanie sądu umowy źródłowej uniemożliwiało sądowi jakąkolwiek kontrolę postanowień umowy zawartej przez pozwanego. Liczne są przypadki, w których firmy pożyczkowe koszty uboczne traktują jako należność główną (kapitał pożyczki). Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że odmowa przedłożenia dokumentów stanowiących źródło zobowiązania motywowana była zamiarem ukrycia takich warunków umowy, które rażąco naruszały interesy konsumenta. Wydanie w takim przypadku wyroku zaocznego w całości uwzględniającego powództwo stawiałoby w gorszej sytuacji powodów, którzy na żądanie sądu przedkładają jednak umowy stanowiące źródło zobowiązania i w przypadku stwierdzenia istnienia klauzul abuzywnych, ich roszczenia uwzględniane są jedynie częściowo. Podkreślenia przy tym wymaga, że w postępowaniu cywilnym strony obowiązane są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (art. 3 k.p.c.).
Zgodnie zart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skoro zatem strona powodowa powoływała się na istnienie zobowiązania pozwanego w określonej wysokości, to na niej spoczywał obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia tychże faktów (art. 232 k.p.c.).
Zdaniem sądu, dochodzone roszczenie nie zostało wystarczająco udowodnione co do wysokości. Sąd odmówił bowiem mocy dowodowej przedłożonemu przez stronę powodową wyciągowi z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego. W myślart. 194 ust. 2 ustawy z 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnychi zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 95 ze zm.), moc urzędowa wyciągów z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie odnosi się do postępowania cywilnego. Jak już wspomniano, strona powodowa nie przedstawiła żadnego innego dokumentu, w szczególności umowy łączącej pozwanego z pożyczkodawcą, a z którego w sposób wiarygodny wynikałaby wysokość roszczenia zgłoszonego w pozwie.
Odnośnie do wskazywanego w uzasadnieniu pozwu terminu wymagalności roszczenia (tj. 31 sierpnia 2017 roku), to sądowi znany z urzędu jest fakt, że powód składał do Sądu Rejonowego w Grudziądzu wiele pozwów, w których pomimo różnych dat zawarcia umów pożyczek, wskazywał tę samą datę wymagalności roszczenia. Budziło to uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości tego twierdzenia powoda. Można wręcz bronić stanowiska, że nie przedstawiając umowy ani dokumentu jej wypowiedzenia, strona powodowa nie wykazała nawet, że roszczenie jest wymagalne, tj. że umowa została rozwiązana przez dającego pożyczkę lub zakończona z upływem okresu, na jaki została zawarta. Ponadto, gdyby umowa została wypowiedziana w tym samym roku, w którym została zawarta (tj. 2016), roszczenie powoda byłoby do tego przedawnione.
Mając powyższe na uwadze, powództwo należało oddalić w całości, o czym sąd orzekł w punkcie I. sentencji wyroku zaocznego.
O kosztach procesu w punkcie II. wyroku orzeczono na podstawieart. 108 k.p.c.Pozwany wygrał niniejszą sprawę w całości, nie ponosząc przy tym kosztów procesu, w związku z czym ustalono, że koszty procesu ponosi strona powodowa.