Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 3139/19
Data wyroku: 2020-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

Sygn. akt VI U 3139/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2020r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Janusz Madej
Protokolant – st. sekr. sądowy Małgorzata Pyszka-Cichońska
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2020 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:Z. O.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 31 lipca 2019 r., znak:(...)
w sprawie:Z. O.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o rekompensatę

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuZ. O.prawo do rekompensaty w formie dodatku do kapitału początkowego od dnia 1 lipca 2019r.,

2
nie stwierdza odpowiedzialność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

VI U 3139/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 31 lipca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.– po rozpatrzeniu wnioskuZ. O.z dnia 11 lipca 2019 r. – odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury z rekompensatą.
W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, iż zgodnie zart. 21 -23 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( Dz.U. Nr 237, poz. 1656) rekompensata z tytułu pracy w szczególnych warunkach przysługuje ubezpieczonym, urodzonym po 31 grudnia 1948 r., gdy :
- przed dniem 1 stycznia 2009 r. - w rozumieniu przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– wykonywali prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przez okres co najmniej 15 lat;
- nie mają ustalonego prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Organ rentowy wyjaśnił, iż nie uznał ubezpieczonemu okresu od 14 marca 1985 r. do 19 kwietnia 2001 r. jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, gdyż w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym przez syndyka masy upadłościowejPrzedsiębiorstwa (...)brak określenia charakteru pracy zgodnego zrozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ponadto organ rentowy podnosił, iż stanowisko zajmowane w świadectwie pracy z dnia 29 lutego 2004 r. (elektryk samochodowy) różni się od stanowiska w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach (elektromechanik akumulatorowy).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczonyZ. O., zarzucając jej błędne ustalenia stanu faktycznego oraz niewłaściwą interpretację obowiązujących przepisów, a ponadto błędy w uzasadnieniu decyzji. Ubezpieczony powoływał się na potwierdzenie wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach przez syndyka masy upadłościPrzedsiębiorstwa (...). Mimo, iż odwołujący nie jest w stanie pozyskać innych dokumentów potwierdzających ten stan rzeczy, poza tymi które przedstawił ZUS, twierdził on, iż wykonywał swoje obowiązki w akumulatorowni oraz w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Prace te wymienione są w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( wykaz A dział XIV prace różne, poz. 13 i 16). W ocenie ubezpieczonego zeznania wnioskowanych przez niego świadków – ówczesnych jego współpracowników – pozwolą na jednoznaczną weryfikację dokumentów załączonych do wniosku o emeryturę z rekompensatą.
Pozwany organ rentowy - w odpowiedzi na odwołanie - wnosił na obecnym etapie procesu o oddalenie odwołania, powołując argumenty przedstawione uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie przychylił się on do wniosków dowodowych ubezpieczonego dotyczących zeznań świadków, a dodatkowo wnosił o dopuszczenie dowodów z dokumentów z akt osobowych powoda, jeśli możliwe jest ustalenie miejsca ich przechowywania.
Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje:
UbezpieczonyZ. O.(urodz. (...)) był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.Zakładzie (...)wB.(późniejsza nazwaPrzedsiębiorstwo (...)wB.) w okresie od 14 marca 1985 r. do 29 lutego 2004 r., na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych. Miejscem jego pracy była Stacja Obsługi Pojazdów. Zasadnicze obowiązki powoda obejmowały czynności związane z obsługą akumulatorów, umieszczonych w akumulatorowni, która składała się z trzech pomieszczeń :
- w pierwszym przechowywano prostowniki do ładowania akumulatorów;
- w drugim zgromadzone były kwas siarkowy i woda destylowana;
- w trzecim składowano akumulatory.
W ramach swoich obowiązków pracowniczych wymontowywał on zużyte akumulatory z pojazdów pracodawcy, zabierał je do akumulatorowni, gdzie dokonywał następnie ich napraw. Naprawy te obejmowały takie czynności, jak: demontowanie płytek ołowianych (tak zwanych „cel”), opłukiwanie ich wodą destylowaną, wkładanie sprawnych płytek ołowianych do akumulatora, lutowanie tzw. mostka (służącego zamknięciu obwodu elektrycznego), zalewanie szczelin lepikiem i napełnianie akumulatora elektrolitem (składającym się z odpowiedniej mieszanki kwasu siarkowego i wody destylowanej), podłączenie akumulatora do prostownika w celu naładowania go. Ponadto ubezpieczony wydawał nowe akumulatory, które przed wydaniem napełniał elektrolitem. Powyższe czynności zajmowały mu przeciętnie 6 godzin normatywnego czasu, a pozostałe 2 godziny pracował on w kanałach remontowych przy naprawach instalacji elektrycznych pojazdów ciężarowych. Naprawy te wymagały pracy w kanałach remontowych, gdyż instalacje elektryczne umieszczone były w pojazdach ciężarowych w ich podwoziach. Także wykonywane przez powoda naprawy rozruszników w takich pojazdach wymagały pracy w kanałach remontowych. Ubezpieczony wymieniał także – pracując poza kanałami remontowymi - żarówki w pojazdach samochodowych, jednak zajmowało mu to tylko kilka minut, w związku z czym czynności te miały charakter marginalny w stosunku do jego podstawowego zakresu obowiązków, realizowanego w akumulatorowni i kanałach remontowych. O powyższym świadczy bardzo liczna flota pojazdów samochodowych Przedsiębiorstwa, którego pracownikiem był powód. Sam Zakład Transportu wB.posiadał ok. 100 pojazdów, a łącznie z innymi jednostkami organizacyjnymi tego Przedsiębiorstwa (wT.,G.,C.,C.iI.) liczba pojazdów osiągała poziom ok. 500. W zakres obowiązków powoda wchodził wydawanie nowych akumulatorów do tych pojazdów. Przed ich wydaniem musiał on napełnić akumulatory elektrolitem.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów: z zeznań świadków:W. B.iJ. J.oraz z przesłuchania powoda (e- protokół rozprawy k.-35 a.s.), z dokumentów z akt osobowych powoda, nadesłanych do akt sprawy przez podmiot archiwizujący te akta, oraz na podstawie dokumentów i ich odpisów z akt emerytalnych i kapitałowych powoda).
Wskazany materiał dowodowy był spójny, nie zawierał istotnych rozbieżności i jego ocena prowadziła do jednoznacznych ustaleń i wniosków.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego czy okres pracowniczego zatrudnienia powoda w(...) Przedsiębiorstwie (...)wB.Zakładzie (...)wB.od 14 marca 1985 r. do 29 lutego 2004 r. ( późniejsza nazwa:Przedsiębiorstwo (...)wB.) – 16 lat 1 miesiąc i 7 dni - może zostać uznany za pracę wykonywaną przez niego w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz 43 ze zm.).
Zebrane w sprawie dowody pozwalały na dokonanie przez Sąd pozytywnych dla powoda ustaleń w tej kwestii. Wprawdzie – jak podnosił organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – w dokumentach dotyczących tego okresu zatrudnienia powoda pracodawca używał rzeczywiście rozbieżnego nazewnictwa w zakresie zajmowanego przez powoda stanowiska pracy, to jednak decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu miał rzeczywisty charakter pracy wykonywanej przez powoda. Materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na to, iż powód w spornym okresie zatrudnienia wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wykazie A, dziale XIV (prace różne), pod pozycjami:
- 13 - prace w akumulatorowniach: opróżnianie, oczyszczanie i wymiana stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych;
- 16 – prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych.
Na podkreślenie w tym miejscu zasługuje okoliczność potwierdzenia wykonywania przez powoda tego rodzaju prac (stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jak wymaga tego § 2 ust. 1 rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r.) zarówno zeznaniami świadków, jak i dowodami z dokumentów. Do swojego wniosku emerytalnego powód dołączył wystawione mu przez syndyka masy upadłościPrzedsiębiorstwa (...)wB.w upadłości świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w treści którego poświadczono wykonywanie przez niego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, zatrudnienia w szczególnych warunkach wymienionego w wykazie A, dziale XIV, poz. 13, na stanowisku elektromechanika akumulatorowego, w okresie od 14 marca1985 r. do 19 kwietnia 2001 r. Z kolei w aktach osobowych powoda - oprócz powyższego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach – znajduje się oświadczenie mistrza warsztatuB. K.z dnia 17 listopada 2003 r., o treści: „ Zaświadczam żeZ. O.był zatrudniony jako elektryk samochodowy na stacji obsługi wB.i obsługiwał jako elektryk samochodowy ładownię akumulatorów ładując je i konserwując. Pracę tę wykonywał w okresie od 13.03.1985 do 19.04.2001 r.”.
Zgodnie zart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2018 r., poz. 1924 – t.j.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Art. 32 ust. 4 tej ustawy (Dz.U. z 2018 r., poz.1270 t.j. ze zm.) mówiąc o dotychczasowych przepisach, na podstawie których ustala się m.in. rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie których ustala się prawo do emerytury osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, odwołuje się właśnie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Skoro postępowanie dowodowe wykazało, iż powód legitymuje się okresem pracy w szczególnych warunkach wymaganym do nabycia prawa do rekompensaty i jednocześnie nie nabył prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (przesłanka negatywna zart. 21 ust. 2epom), to Sąd Okręgowy na podstawieart.47714§ 2 Kodeksu postępowania cywilnegow związku zart. 21 ustawy o emeryturach pomostowychzmienił zaskarżoną decyzję i przyznał powodowi prawo do rekompensaty od pierwszego dnia miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę z rekompensatą (art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej).
W punkcie 2 wyroku nie stwierdzono odpowiedzialności organu rentowego, o której mowa w art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, albowiem istotne dla rozstrzygnięcia sporu ustalenia dokonane zostały w postępowaniu sądowym na podstawie dowodów, którymi nie dysponował organ rentowy, a zaoferowane przez powoda w postępowaniu administracyjnym dowody dawały podstawę do wątpliwości co do ich mocy dowodowej i wiarygodności. Wątpliwości te powołane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.