Sąd Okręgowy w Rzeszowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV Pa 93/19
Data wyroku: 2020-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Elżbieta Ura, sędzia Elżbieta Selwa, sędzia Agnieszka Kowal
Słowa kluczowe: Wynagrodzenie za pracę
Podstawa prawna: art. 72 § 1 kp, art. 30 § 2^1^kp

Sygn. aktIV Pa 93/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Elżbieta Selwa

Sędziowie:

sędzia Elżbieta Ura (spr.)
sędzia Agnieszka Kowal

Protokolant:

st. sekr. sądowy Dorota Saj

po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. w Rzeszowie
naposiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. O.
przeciwkoAgencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wW.
o wynagrodzenie
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie
z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt IV P-upr 168/19

I
oddala apelacje,

II
zasądza od pozwanej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wW.na rzecz powodaM. O.kwotę 1.350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. -

sędzia Elżbieta Ura  sędzia Elżbieta Selwa   sędzia Agnieszka Kowal
Sygn. akt IV Pa 93/19

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r.
Wyrokiem z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt IV P –upr 168/19 Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie zasądził od pozwanej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wW.na rzecz powodaM. O.kwoty: 8 721,84 zł brutto tytułem wynagrodzenia za miesiąc listopad 2016 r. i 1 488,69 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty 8721,84 zł od dnia 1 grudnia 2016r. do dnia 9 maja 2019 r., przy czym obie powyższe kwoty zasądził wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 maja 2019 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałym zakresie – pkt I i II wyroku. W pkt III Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 717zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pozwanego obciążył też kosztami opłaty sądowej od pozwu, od której uiszczenia powód był zwolniony z mocy ustawy, nakazując ściągnąć od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rzeszowie kwotę 300 zł. Wyrokowi w pkt I nadano rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 10 902,27 zł brutto.
Jak wynika z poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych powódM. O.od dnia 4 marca 2008 r. na podstawie powołania był zatrudniony na stanowisku Dyrektora(...)Oddziału (...). Stosunek pracy w/w ustał w wyniku odwołania zrównanego z wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę w dniu 22 stycznia 2016 r. (z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia). Bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się jednak od dnia 6 sierpnia 2016 r. w związku z usprawiedliwioną nieobecnością w pracy powoda do dnia 5 sierpnia 2016 r.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. powód został poinformowany przez Prezesa(...), że stosunek pracy zawarty z nim na czas nieokreślony ulegnie rozwiązaniu z dniem 6 listopada 2016 r., oraz że po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego zwolniony zostaje z obowiązku świadczenia pracy przy zachowaniu prawa do wynagrodzenia.
Ustalono również, że miesięczne wynagrodzenie powoda wynosiło w ostatnim okresie 10 902,27 zł brutto.
Przechodząc do oceny prawnej roszczenia powódki Sąd I instancji wskazał, że spór między stronami sprowadza się w istocie do wykładni interpretacyjnej przepisuart. 72 § 1 kp, który stanowi, że jeżeli odwołanie nastąpiło w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, bieg wypowiedzenia rozpoczyna się po upływie tego okresu. Sąd podkreślał, że mając na uwadze, iż wart. 72 kpbrak jest analogicznego przepisu doart. 30 § 21kpuznanie, że okres wypowiedzenia kończy się w sobotę lub ostatniego dnia miesiąca prowadziłoby do przyjęcia różnych okresów wypowiedzenia, uzależnionych od trwania usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Tymczasem, w ocenie Sądu Rejonowego, celem przeniesienia treściart. 36 § 2 i § 3 kpdoart. 30 § 21kpbyło ujednolicenie zasad liczenia okresów wypowiedzenia w odniesieniu do wszystkich przypadków rozwiązania umowy o pracę w drodze wypowiedzenia. Skoro przepisy dotyczące odwołania stanowią, że jest ono „równoznaczne” z wypowiedzeniem umowy o pracę, to przyjąć należy, że zastosowanie znajdą tu ogólne przepisy dotyczące zakończenia okresu wypowiedzenia.
Zgodnie zart. 32 § 2 kprozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia. W myśl zaśart. 36 § 1 pkt. 3 kpokres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi trzy miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. Stosownie natomiast doart. 30 § 21kpokres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca.
Mając powyższe na uwadze i dokonując ściśle literalnej wykładni przywołanych przepisów prawa, Sąd Rejonowy uznał, że trzymiesięczny okres wypowiedzenia, upłynął z dniem 30 listopada 2016 r. Dlatego też uznał powództwo zgłoszone w pozwie za zasadne. Dodał, iż w myślart. 49 kpw razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy. Odmienne w tym zakresie stanowisko pozwanego, wspierane treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 1981 r., sygn. akt: I PZP 18/81, uznał za niezasadne, nieaktualne.
Odnosząc się następnie do wysokości kwoty żądanej w pozwie Sąd I instancji przytoczył zasadę obliczania wysokość przysługującego pracownikowi wynagrodzenia według reguł obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Przytaczał przy tym zapis§ 2a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy(Dz.U.2017 poz. 927), zgodnie z którym wynagrodzenia, odszkodowania i inne należności ustalane w wysokości wynagrodzenia za jeden dzień lub wielokrotności wynagrodzenia za jeden dzień, oblicza się dzieląc miesięczną kwotę ustaloną według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, przez współczynnik, o którym mowa w § 13 ust. 2, a następnie mnożąc przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie, odszkodowanie lub inna należność są ustalane. Uznał, że kwota wynagrodzenia dochodzonego przez powoda za okres od 7 - 30 listopada 2016r. tj. 8 721,84 zł, została obliczona prawidłowo, a jest nawet niższa niż powód mógłby się domagać według obliczeń pozwanego – 9 267,71 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził na rzecz powoda wynagrodzenie w żądnej przez niego wysokości wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
Sąd zasądził też skapitalizowane odsetki - uwzględnił roszczenie powoda w zakresie kwoty 1 488,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a oddalił roszczenie w pozostałym zakresie (co do dnia 10 maja 2019 r.), odwołując się do brzmieniaart. 482 § 1 kc, który stanowi, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Zdaniem Sądu Rejonowego skoro powód wystąpił z niniejszym roszczeniem w dniu 10 maja 2019 r., to zapłaty zaległych odsetek może dochodzić wyłącznie za okres od 1 grudnia 2016 r. do 9 maja 2019 r.
Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego i wydatkach adwokata oparto na treściart. 100 kpcw zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. O opłacie sądowej orzeczono natomiast na podstawieart. 100 kpcorazart. 113 ust. 1w zw. zart. 28 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychuznając, że strona pozwana obowiązana jest uiścić na rzecz Skarbu Państwa opłatę sądową od pozwu w wysokości 300 zł. O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono stosownie do treściart. 4772§ 2 kpc.
Powyższy wyrok został w całości zaskarżony apelacją strony pozwanej - Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wW., w której zarzucono naruszenie prawa materialnego, a toart. 72 § 1w zw. zart. 70 § 1-3 i 30 § 21kppoprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skoro odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę, to w przypadku odwołania pracownika w okresie usprawiedliwionej nieobecności zastosowanie znajdzieart. 30 § 21kp, a w konsekwencji uznanie, że trzymiesięczny okres wypowiedzenia powoda skończył się dopiero w dniu 30 listopada 2016r., a nie w dniu 6 listopada 2016 r., jak twierdzi pozwana. Nadto wskazano na naruszenieart. 112 kcw związku zart. 300 kpw zw. zart. 72 § 1 kppoprzez jego niezastosowanie do oceny daty zakończenia okresu wypowiedzenia stosunku pracy powoda, a w konsekwencji uznanie, że trzymiesięczny okres wypowiedzenia powoda skończył się dopiero w dniu 30 listopada 2016r., a nie w dniu 6 listopada 2016 r.
Tak formułując zarzuty i przytaczając twierdzenia na ich uzasadnienie apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.
M. O., reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na apelację domagał się jej oddalenia jako bezzasadnej i zasądzenia na swą rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Podkreślał, że w pełni popiera stanowisko Sądu Rejonowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Na wstępie wypada zauważyć, że zgodnie zart. 50510§ 2 kpcjeżeli żadna ze stron nie zażądała rozpoznania sprawy na rozprawie, sąd ma możliwość rozpoznania merytorycznego apelacji na posiedzeniu niejawnym. Wobec braku wniosków stron w tym zakresie, tak też procedował Sąd Okręgowy rozpoznający apelację w niniejszej sprawie.
Przypomnieć należy też, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie w postępowaniu uproszczonym, co oznacza, że :
- zgodnie z treściąart. 5059§ 1 kpc- apelacja mogła być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy;
- stosownie doart. 50512§ 1 kpc- sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok jedynie gdy stwierdzi, że zachodzi naruszenie prawa materialnego, a zgromadzone dowody nie dają wystarczających podstaw do zmiany wyroku;
- zgodnie zart. 50513§ 2 kpc- jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Zarzuty strony pozwanej należały do pierwszej grupy i polegały na zakwestionowaniu prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, a toart. 72 § 1w zw. zart. 70 § 1-3 i 30 § 21kpa także niezastosowaniaart. 112 kcw związku zart. 300 kpw zw. zart. 72 § 1 kpdo oceny daty zakończenia okresu wypowiedzenia stosunku pracy. Zarzuty te jednak nie znajdują uzasadnienia.
Jak zostało ustalone w sprawie, powódM. O.został w dniu 22 stycznia 2016 r. odwołany ze stanowiska Dyrektora(...)Oddziału (...). Stosunek pracy w/w ustał w wyniku odwołania zrównanego z wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. W związku z usprawiedliwioną nieobecnością powoda w pracy, bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się od dnia 6 sierpnia 2016 r.
Poza sporem jest, że stosunek pracy z powołania rozwiązuje się na opisanych zasadach określonych wKodeksie pracy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 70 § 1 kp). Oznacza to, że odrębne przepisy szczególne rangi ustawowej mogą ustanawiać inne rygory ograniczające dopuszczalność rozwiązywania stosunków pracy z powołania z pracownikami, których stosunki pracy podlegają wzmożonej ochronie trwałości stosunku pracy na podstawie pozakodeksowych przepisów szczególnych.
Art. 72 § 1 kpmający zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi zaś, że jeżeli odwołanie nastąpiło w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, bieg wypowiedzenia rozpoczyna się po upływie tego okresu. Oznacza to, że w okresie usprawiedliwionej nieobecność w pracy następuje zawieszenie biegu okresu wypowiedzenia, który rozpoczyna bieg dopiero wraz z ustaniem nieobecności. PrzepisyKodeksu pracyprzewidują przy tym dwa rodzaje skutków prawnych jakie niosą ze sobą odwołania. Zgodnie z brzmieniem § 2 art. 70 odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę. Ten rodzaj odwołania skutkuje zatem pozbawieniem stanowiska w czasie wskazanym w akcie odwołania, przy czym stosunek pracy tego pracownika rozwiązuje się z upływem wspomnianego okresu równego okresowi wypowiedzenia, biegnącego według ogólnych zasad od dnia odwołania. Druga zaś z instytucji zawartych wart. 70 § 3 kpto odwołanie równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia., które następuje z przyczyn, o których mowa wart. 52 i 53 kp. W sprawie zachodzi oczywiście pierwsza z opisanych sytuacji.
W przekonaniu Sądu Okręgowego, powołany przepisart. 72 kpwinien być analizowany i stosowany z uwzględnieniem dyrektyw wykładni systemowej, w szczególności uwzględniającej treśćart. 69 kp.Art. 69wskazuje natomiast, że jeżeli przepisy niniejszego oddziału nie stanowią inaczej, do stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, z wyłączeniem przepisów regulujących: tryb postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę i rozpatrywanie sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania: o bezskuteczności wypowiedzeń, lub o przywracaniu do pracy.
Jak słusznie wskazywał Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, wart. 72 § 1 kpbrak jest rozwiązania analogicznego do zawartego wart. 30 § 21kp, który przewiduje, że okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. Niemniej jednak zastosowanie w tej sytuacji poprzez delegację zart. 300 kp,art. 112 kc, czego domaga się też strona pozwana, nie wydaje się być zasadne. Skoroart. 69 kpnie wyłącza wyraźnie przepisów dotyczących ustalania terminów wypowiedzenia zKodeksu pracydo odwołania, to nie powinno być przeszkód do stosowania opartych na przepisach kodeksu zasad ustalania terminów wypowiedzenia. Uznanie, że okres wypowiedzenia kończy się w sobotę lub ostatniego dnia miesiąca istotnie prowadziłoby do przyjęcia różnych okresów wypowiedzenia, uzależnionych od trwania usprawiedliwionej nieobecności w pracy, a jednak widoczna jest tendencja ustawodawcy do ujednolicenia zasad liczenia okresów wypowiedzenia w odniesieniu do wszystkich przypadków rozwiązania umowy o pracę w drodze wypowiedzenia. Skoro przepisy dotyczące odwołania stanowią, że jest ono „równoznaczne” z wypowiedzeniem umowy o pracę, to przyjąć należy, że zastosowanie znajdą tu ogólne przepisy dotyczące zakończenia okresu wypowiedzenia określone wart. 32 § 2 kp,art. 36 § 1 kpiart. 30 § 21kp, tak ja prawidłowo przyjął to Sąd I instancji.
Sądowi Okręgowemu znane jest przywoływane przez apelującego orzeczenie Sądu Najwyższego z 17 lipca 1981 r. I PZP 18/81. Jednakowoż, co wskazano już wyżej, przepisart. 72 kp§ 1 zdaniem pierwsze stanowiący tło istoty sporu, a wskazujący, że jeżeli odwołanie nastąpiło w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, bieg wypowiedzenia rozpoczyna się po upływie tego okresu, winien być interpretowany i stosowany z uwzględnieniem dyrektyw wykładni systemowej uwzględniającej treśćart. 69 kp. Z uwagi na to, żeart. 69 kpnie wyłącza w przypadku odwołania przepisów dotyczących ustalania terminów wypowiedzenia zKodeksu pracy, to nie ma powodów by nie stosować w takim przypadku kodeksowych zasad ustalania terminów wypowiedzenia. Inaczej, skoro wkodeksie pracyzawarte są regulacje dotyczące ustalania terminów wypowiedzenia, to nie znajdują zastosowania w tym zakresie przepisykodeksu cywilnegostosowane poprzez delegację określoną wart. 300 kp.
Reasumując, skoro jak ustalił Sąd Rejonowy trzymiesięczny okres wypowiedzenia, który rozpoczął bieg z dniem 6 sierpnia 2016 r., liczony zgodnie z brzmieniemart. 36 § 1 pkt 3 kpiart. 30 § 21kp, upłynął z dniem 30 listopada 2016 r. to zasadne było roszczenie powoda o wypłatę wynagrodzenia za okres od 7 listopada do 30 listopada 2016 r. Jak przewiduje bowiemart. 49 kpw razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy. Również wysokość wynagrodzenia zasądzona została w sposób prawidłowy.
Tym samym stwierdzić należy, że podnoszony przez stronę apelującą zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego nie jest zasadny. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, zaś wnioski, które przy tym wywiódł są w pełni uzasadnione. Powyższe skutkowało oddaleniem apelacji stosownie doart. 385 kpc.
Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego za II instancję uzasadnia treśćart. 98 kpci zasada odpowiedzialności za wynik procesu,art. 108 kpcoraz§ 10 ust. 1 pkt 1w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).