Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 1166/18
Data wyroku: 2019-03-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Łącka
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art.6 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998r.o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U.z 2017r. ,poz.1778)

Sygn. akt IX U 1166/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Łącka

Protokolant:

Joanna Metera

po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. w Rybniku
sprawy z odwołania(...) Spółka z o. owB.iB. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
przy udziale zainteresowanych:(...) Spółka z o. owB.
iB. J.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołania(...) Spółka z o. owB.iB. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 13 kwietnia 2018r Znak(...)- (...)/1
z dnia 13 kwietnia 2018r Znak(...)- (...)/2

1
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, iż stwierdza, żeB. J.jako pracownik u płatnika składek(...) Spółka z o. o.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od(...)

2
zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującej sięB. J.kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia
Sygn. akt IX U 1166/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13.04.2018r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.stwierdził, żeB. J.jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o. o.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1.01.2016r.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zebrane w sprawie dowody wskazują, że umowa o pracęB. J.z(...) Sp. z o. o.została zawarta z naruszeniem zasad współżycia społecznego polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych z zamiarem nadużycia świadczeń przysługujących z tego ubezpieczenia w postaci prawa do wysokich świadczeń z ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa. Dodatkowo organ rentowy wskazał, że jeżeli nawetB. J.wykonywała jakiekolwiek czynności, to mogły to być usługi w ramach dotychczas spisanej umowy cywilno-prawnej zlecenia a nie umowy o pracę.
B. J.odwołała się od tej decyzji i wniosła o jej zmianę i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Zarzuciła, że twierdzenie organu rentowego, że odwołująca nie wykonywała pracy zgodnie z zawartą umową są dowolne, na dowód czego zawnioskowała przesłuchanie wielu świadków, dowodu z listy obecności oraz listy plac pracodawcy.
Ponadto podniosła, że okoliczność, że zawarcie umowy w okresie ciąży nie jest naganne i nie może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Odwołująca wskazała również, że wykonywane przez nią czynności w ramach umowy o pracę wykonywała osobiście pod kierownictwem prezesa w miejscu i czasie przez niego wskazanym, podczas gdy w ramach umowy zlecenia pozostawała jedynie prokurentem. Jej wynagrodzenie za pracę nie odbiegało od wynagrodzenia, które osiągała wykonując zlecenie i odpowiadało zakresowi jej obowiązków i długoletniemu doświadczeniu zawodowemu w branży.
Odwołanie od decyzji złożył także płatnik składek(...) Sp. z o. o.wB.wnosząc o jej zmianę.
Podniósł, żeB. J.zatrudniono w ramach stosunku pracy na stanowisko menadżera do spraw rozwoju z uwagi na jej wiedzę i doświadczenie w branży. Umowa była faktycznie wykonywana a prezes spółki o jej ciąży dowiedział się w marcu 2016r.
Ponadto wskazał, że zakres czynności wykonywanych przezB. J.w ramach umowy zlecenia jako prokurenta były inne niż od tych wykonywanych w ramach stosunku pracy jako menadżer rozwoju bo prokurent jest jedynie pełnomocnikiem zarządu spółki, tj. zastępuje zarząd przy wyznaczonych czynnościach zaś menadżer rozwoju nadzoruje i stymuluje rozwój spółki na nowych obszarach gospodarczych bądź geograficznych.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd połączył sprawy z obu odwołań do wspólnego rozpoznania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
B. J.jeszcze będąc studentką w 2008r podjęła pracę w(...) Sp. z o. o., która prowadziła salony gier automatycznych. Najpierw pracowała jako przedstawiciel handlowy przy wyszukiwaniu lokali, potem jako agent do spraw sprzedaży.
Następnie awansowała i w okresie od 1.10.2010r do 3006.2013r była zatrudniona w(...) Spółka z o. o.wB.na stanowisku specjalisty ds. analizy wyniku – prokurent spółki.
W okresie od 1.07.2013r do 31.12.2015r odwołująca się była zatrudniona w ramach stosunku pracy w(...) Sp. z o. o.wB.na stanowisku menagera ds. rozwoju (załączone akta osobowe).
Jednocześnie od 1.09.2015rB. J.na podstawie umowy zlecenia wykonywała dla(...) Sp. z o. o.wB.usługi reprezentacji jako pełnomocnik zarządu za wynagrodzeniem 14.200 zł (k. 27-28 akt ZUSu).
Jeszcze w trakcie zatrudnienia w(...) Sp. z o. o.odwołująca się została wydelegowana do wzięcia udziału w obradach Izby Gospodarczej(...)i Operatorów(...)Rozrywkowych i także po zmianie miejsca zatrudnienia brała udział w obradach tejI.i stała się też jej doradcą. Przy tej okazji poznała wielu adwokatów i radców prawnych, którzy zajmowali się problemem gier hazardowych. Jako reprezentant tejI.była oddelegowana na spotkania w Komisji Europejskiej wB.dotyczące nienotyfikowania przepisów technicznychustawy o grach hazardowycha także uczestniczyła w pracach podkomisji sejmowych, które zajmowały się nowelizacjąustawy o grach hazardowych. Uczestniczyła też w posiedzeniach Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego celem zapoznania się z linią orzeczniczą tych organów w zakresie interpretacjiustawy o grach hazardowych(zeznania odwoł. k.64 akt sprawy i k. 17-25 akt sprawy).
Prezesowi Zarządu(...) Sp. z o. o.wB.z uwagi na dużą konkurencję w branży zależało aby odwołująca pracowała jedynie na potrzeby spółki gdyż orientowała się ona w kwestiach prawnych a działalność spółka prowadziła wykorzystując lukę prawną wustawie o grach hazardowych(zeznaniaA. U.k.66 akt sprawy).
W związku z tą propozycją odwołująca w drodze porozumienia stron rozwiązała stosunek pracy w(...) Sp. z o. o.i w dniu 4.01.2016r zawarła z(...) Sp. z o. o.umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku menager ds. rozwoju w pełnym wymiarze czasu za wynagrodzeniem 17.600 zł poczynając od 1.01.2016r w systemie równoważnym a jako miejsce wykonywania pracy wskazanoB.ul.(...)(akta osobowe).
W dacie zawarcia umowy posiadała ważne do 05.02.2019r zaświadczenie lekarskie o zdolności do pracy w charakterze menedżera rozwoju.
Odwołująca się w ramach powierzonych jej czynności sprawdzała całą korespondencję spółki, prowadziła kalendarz wyjazdów prezesa do sądów, przygotowywała pisma do urzędów celnych, konsultowała umowy najmu lokali, w których spółka instalowała automaty do gier, utrzymywała stały kontakt i konsultowała się z kancelariami prawnymi gdyż przeciwko spółce i jej prezesowi toczyło się wiele spraw karnych, władze celne zajmowały automaty do gier i spółka występowała do sądu ze sprzeciwami i uchylenie zajęć (zezn. stron k. 64-67 i świadkówB. S.,E. S., K.W.,A. W.,K. K.k. 102-105 akt sprawy, załączona korespondencja elektroniczna).
Odwołująca się leczyła się z powodu niepłodności i podejmując pracę wJ. C.nie wiedziała, że jest w ciąży.
W dniu(...)stwierdzono u niej 10 tydzień ciąży.
Kolejną ciążę stwierdzono u niej(...)(karty ciąży i karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 29-37 akt rent.).
Odwołująca się świadczyła pracę w(...) Sp. z o. o.do końca marca 2016r a następnie do czasu urodzenia syna przebywała na zwolnieniu lekarskim (załączona lista obecności, akta ZUSu).
Pierwszego synaB. J.urodziła(...)i następnie korzystała z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego i kiedy korzystała z urlopu wypoczynkowego okazało się, że jest w ciąży z drugim synem, któryurodził się (...)
Zasiłki chorobowe za grudzień 2017r i macierzyński w związku z urodzeniem pierwszego dziecka wypłacił jej pracodawca rozliczając to ze składkami płacowymi do ZUSu (k. 65a akt sprawy).
WynagrodzenieB. J.za pracę w ramach stosunku pracy od 1.01.2016r nie odbiegało w sposób istotny od wynagrodzenia otrzymywanego przez inne osoby zajmujące stanowisko menedżera (zeznśw. K. W.k. 104 akt spr.) czy też w innych firmach z branży hazardowej (zezn.św. K. K.k.105 akt spr.).
(...) Sp. z o. o.wB.miała w 2015r przychód w wysokości 18.661.147 zł zaś zysk wynosił 8.242.703 zł.
W 2016r wyniki finansowe spółki były jeszcze lepsze bo przychody wynosiły 57.766.359,44 zł a zysk netto 12.334.632,57 zł (załączone bilanse).
Z uwagi na wejście w życie nowych przepisów o grach hazardowych(...) Sp. z o. o.tylko do grudnia 2016r prowadziła salony gier na urządzeniach elektronicznych. Obecnie zajmuje się wynajmem samochodów, która posiadała w ramach umów leasingowych i jej dochody znacznie spadły (zezn.A. U.k.66 akt spr.).
Sąd uznał zeznania stron i świadków za wiarygodne. Są one konsekwentne i nawzajem się potwierdzają. Znajdują one także częściowe potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji.
Zdaniem Sądu zebrane w sprawie dowody pozwalały na ustalenie stanu faktycznego i nie było potrzeby przesłuchania dalszych świadków zawnioskowanych przezB. J..
W oparciu o powyższe, Sąd zważył, co następuje.
Odwołania zasługują na uwzględnienie.
Zebrane w sprawie dowody wskazują, żeB. J.faktycznie wykonywała pracę w(...) Sp. z o. o.wB.jako menedżer do spraw rozwoju.A. U. (2)funkcję prezesa zarządu pełnił w niepełnym wymiarze czasu pracy i przy tym często wyjeżdżał na sprawy prowadzone w różnych sądach w Polsce. Odwołująca w siedzibie spółki wykonywała powierzoną jej pracę. Z uwagi na specyfikę branży hazardowej i narastające ograniczenie prawne w zakresie działalności możliwość rozwoju spółki zależała od wykładni obowiązujących przepisów przez sądy i nowelizacjiustawy o grach hazardowych. Zważywszy, żeB. J.zajmowała się tymi kwestiami u poprzednich pracodawców, była członkiem i ekspertem Izby Gospodarczej(...)i Operatorów(...)Rozrywkowych, więc miała w tym zakresie wiedzę i doświadczenie.
(...) Sp. z o. o.od chwili jej powstania w połowie 2015r bardzo prężnie się rozwijała, wykonywanie przez odwołującą się jedynie na podstawie umowy zlecenia funkcji prokurenta w zakresie reprezentacji zarządu w ocenieA. U.było niewystarczające i dlatego zatrudniłB. J.w ramach stosunku pracy po to by wyłącznie pracowała dla tej spółki.
Pracę wykonywała pod jego kierownictwem bo wszystko z nim ustalała, w czasie i w miejscu wskazanym w umowie o pracę. Wynagrodzenie, które otrzymywała było wysokie ale spółka miała takie duże przychody i zysk, że było ją na takie wynagrodzenie stać.
Dlatego też zdaniem Sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, żeB. J.wykonywała umowę o pracę w(...) Sp. z o. o.w ramach stosunku pracy w rozumieniuart. 22 kp.
Okoliczność, że odwołująca się w dniu zawarcia umowy była w ciąży, nie ma znaczenia dla oceny charakteru umowy przy jej faktycznym wykonywaniu. Ciąża jest zwykłym stanem fizjologicznym i nie stanowi przeszkody w podjęciu pracy i zawarciu umowy a pracodawcy nie wolno pytać pracownika czy jest w ciąży czy odmówić zatrudnienia z tego powodu.
Bez znaczenia jest zatem, kiedy prezes zarządu(...) Sp. z o. o.dowiedział się o ciąży odwołującej się.  Wiarygodne są twierdzenia odwołującej się, że z powodu leczenia niepłodności, nie spodziewała się, że jest w ciąży i dopiero w lutym 2016r stwierdzono u niej ciążę.
Zebrane w sprawie dowody, zdaniem Sądu, nie wskazują, że zawarta przez odwołujących się umowa o pracę jest sprzeczna z ustawą i miała na celu obejście ustawy w rozumieniuart. 58§1 kc.B. J.rozstała się z poprzednim pracodawcą, z którym łączył ją stosunek pracy, by na prośbęA. U.podjąć pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) Sp. z o. o.
Stanowisko menagera do spraw rozwoju zostało utworzone ze względu na szybki rozwój spółki a ustalone wynagrodzenie nie odbiegało od wysokości innych menedżerów zatrudnionych w branży hazardowej i adekwatne było do zysków spółki w 2015r i 2016r.
Zauważyć przy tym należy, że na jej miejsce, kiedy zaczęła chorować, nie przyjęto innej osoby bo znalezienie osoby z tak bogatym doświadczeniem w branży hazardowej nie było łatwe a ponadto w maju i czerwcu 2016r zapadły w Sądzie Najwyższym orzeczenia wskazujące na inną interpretacjęart. 4 ustawy o grach hazardowych, spółka przestała otwierać nowe lokale i przygotowywała się do zmiany rodzaju działalności bo przygotowane zmiany przepisów ustawy tzw. hazardowej wprowadzały monopol w zakresie gier automatycznych dla podmiotu wskazanego przez Państwo.
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych przyjmuje się, że zawarcie umowy o pracę wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie powoduje samo w sobie nieważności takiej czynności prawnej jako mającej na celu obejście ustawy czy też pozorności, o ile na jej podstawie praca w reżimie określonym wart. 22§1 kpfaktycznie była wykonywana.
Zebrane w sprawie dowody jednoznacznie wskazują, żeB. J.wykonywała w ramach stosunku pracy znacznie szerszy zakres zadań niż jako prokurent – pełnomocnik zarządu.
W ramach podporządkowania pracowniczego, Prezes Zarządu określił dla niej zakres zadań oczekując osobistego świadczenia pracy i rezygnacji z zatrudnienia w innej firmie. Świadczyła ona pracę w siedzibie firmy poza wypadkami wyjazdów służbowych związanych z problemami prawnymi firmy. Sprawdzała pod względem prawnym zawierane umowy najmu, szkoliła kierowników salonów gier, prowadziła kalendarz spraw sądowych prowadzonych przeciwko Spółce lub jej Prezesowi.
Kontaktowała się w tych sprawach z kancelariami prawnymi osobiście lub elektronicznie ale decyzje w tych kwestiach podejmował Prezes.
Odwołująca się nie jest ani krewną Prezesa ani nie pozostawała z nim w żadnym związku emocjonalnym.
Zatrudnienie jej w ramach stosunku pracy w(...) Sp. z o. o.było spowodowane interesem spółki bo jej dynamiczny rozwój i duża ilość spraw sądowych, następujące zmiany prawne i niejednolite orzecznictwo sądów, wymagało zatrudnienia osoby obeznanej w tych kwestiach, która by je wszystkie koordynowała.
Dlatego też zdaniem Sądu skoroB. J.w okresie od 1.01.2016r w ramach stosunku pracy z(...) Sp. z o. o.wB.świadczyła na rzecz tej spółki za wynagrodzeniem pracę, to w myślart. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 poz. 1778) podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1.01.2016r jako pracownik.
Dlatego też Sąd, na mocy art. .(...)§ 2 kpczmienił zaskarżone decyzje orzekając jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpcoraz przepisu §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 20.09.2017r (Dz. U. z 2017 poz. 1797) uwzględniając, że zawodowy pełnomocnik(...) Sp. z o. o.nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów procesu.
Sędzia