Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 288/19
Data wyroku: 2019-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Marcin Schoenborn
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 438 kpk i art. 624§1 kpk w zw. z art. 113§1 kks

Sygnatura akt VI Ka 288/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia21 maja 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Marcin Schoenborn
Protokolant Monika Dąbek
przy udziale Janusza Banacha Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.orazL. C.przedstawiciela Naczelnika(...)Urzędu Celno – Skarbowego wK.

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2019 r.
sprawyŁ. K.ur. (...)wK.
synaK.iE.
oskarżonego zart. 107§1 kksw zw. zart. 6§2 kksoraz zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego – Naczelnika(...)Urzędu Celno – Skarbowego wK.

od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 14 grudnia 2018 r.    sygnatura akt IX K 158/18
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpkiart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks

1
uchyla punkt 1 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnegoK. B.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieopłaconych kosztów obrony udzielonej z urzędu oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym;

4
zwalnia oskarżonego od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 288/19

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 maja 2019 r. w całości

Ł. K.został oskarżony o to, że:

I
w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 8 marca 2016 roku, będąc właścicielem firmy(...)”Ł. K.z siedzibą wK.przyul. (...), działając w szeregu miejscowościach na terenie województwa(...), działając czynem ciągłym w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru, z wykorzystaniem tej samej sposobności, urządzał gry na automatach, wbrew przepisomustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych(t.j. Dz. U. z 2016r, poz. 471), prowadząc działalność bez stosownej koncesji, poza kasynem gry oraz bez rejestracji i opinii jednostki badającej, naruszając przepisy art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1 i 3, ww. ustawy, i tak:

-

w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 30 września 2015 roku urządzał gry na 2 automatach o następujących nazwach:H. (...)bez numeru,H. (...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wP.przyul. (...),

w okresie od dnia 15 września 2015 roku do dnia 2 października 2015 roku urządzał gry na automacie o nazwieH. (...)bez numeru, w lokalu o nazwieBar (...)wR.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 października 2015 roku do dnia 6 października 2015 roku urządzał gry na 2 automatach do gry o następujących nazwach:H. (...)bez numeru,H. (...)bez numeru w kontenerze bezobsługowym wR.przyul. (...),

w dniu 30 października 2015 roku urządzał gry na 4 automatach o następujących nazwach(...)nr(...)- (...),H. (...)bez numeru,H. (...)bez numeru,(...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wG.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 2 listopada 2015 roku urządzał gry na automacie o nazwie(...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wG.przyul. (...),

w okresie od dnia 9 września 2015 roku do dnia 3 listopada 2015 roku urządzał gry na 2 automatach o następujących nazwach:H. (...)nr(...),A.nr(...)w lokalu o nazwie(...) Bar (...)wK.przyul. (...),

w dniu 4 listopada 2015 roku urządzał gry o wygrane pieniężne na 2 automatach do gry o następujących nazwach(...)nr(...),(...)nr(...), w(...)wG.przy ul.(...),

w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 19 listopada 2015 roku urządzał gry na automacieo nazwie :. (...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wG.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 października 2015 roku do dnia 25 listopada 2015 roku urządzał gry na automacie o nazwie:H. (...)o nr(...), w lokalu o nazwie „(...)” wP.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 grudnia 2015 roku do dnia 4 grudnia 2015 roku urządzał gry na 2 automatach do gry o następujących nazwach:H. (...)nr(...),H. (...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wZ.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 grudnia 2015 roku do dnia 8 grudnia 2015 roku urządzał gry na automacie o nazwie:H. (...)bez numeru, w lokalu o nazwie(...)wŻ.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 23 grudnia 2015 roku urządzał gry na automacie o nazwie:B. (...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wG.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 grudnia 2015 roku do dnia 11 stycznia 2016 roku urządzał gry na automacie o nazwie:(...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wJ.przy ul.(...),

w okresie od dnia 30 września 2015 roku do dnia 19 stycznia 2016 roku urządzał gry na automacie bez nazwy nr(...), w lokalu o nazwie(...)wG.przyul. (...),

w okresie od dnia 14 stycznia 2016 roku do dnia 10 lutego 2016 roku urządzał gry na 2 automatach(...), bez numerów, w lokalu o nazwie(...)wR.naOsiedlu (...),

w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 11 lutego 2016 roku urządzał gry na 2 automatach do gry o następujących nazwach:H. (...)nr(...),G. (...)nr(...), w lokalu o nazwie(...)wR.przyul. (...),

w okresie od dnia 1 września 2015 roku do dnia 13 lutego 2016 roku urządzał gry na automacieo nazwie H. (...)nr(...), w lokalu o nazwie „Zajazd przyK.” wZ.przyul. (...)bez numeru,

w okresie od dnia 01 lutego 2016 roku do dnia 06 maja 2016 roku urządzał gry na 3 automatach do gry o następujących nazwach:B. (...)bez nazwy,H. (...)bez numeru,B. (...)nr(...)w lokalu o oznaczeniu „(...)wW.przy ul.(...),

w dniu 8 marca 2016 roku urządzał gry na 2 automatach o następujących nazwach:H. (...)nr(...),(...)bez numeru, w lokalu o nazwie(...)wG.przyul. (...),

tj. o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kks

II
dnia 10 czerwca 2016 roku jako właściciel firmy(...)z siedzibą wK.przyulicy (...)urządzał w lokalu o nazwieBar (...)mieszczącym się wŻ.(...)w celach komercyjnych gry o charakterze losowym na urządzeniach elektronicznych do giero nazwie H. (...)bez numeru,o nazwie V. (...)bez numeru wbrew przepisomart. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych(Dz.U. nr 201/2009, poz. 1540, z późn. zm.), tj. o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kks

Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt IX K 158/18 orzekł, że:

1
na mocyart. 17 § 1 pkt 7 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksumarza postępowanie karne przeciwko oskarżonemuŁ. K.o czyn zarzucony mu w punkcie I, z tym, że ustala, iż pod adresemW., ul.(...)gry na automatach urządzane były do dnia 5 marca 2016 roku;

2
uznaje oskarżonegoŁ. K.za winnego czynu opisanego wpunkcie IIi za to na podstawieart. 107 § 1 kksskazuje go na karę 1 miesiąca pozbawienia wolności;

3
na podstawieart. 30 § 5 kksorzeka w stosunku do oskarżonego przepadek dowodów rzeczowych w postaci automatów do gierH. (...)bez numeru,(...)bez numeru przechowywanych w magazynie(...)Urzędu Celno-Skarbowego wK.pod pozycją(...)oraz polskich pieniędzy obiegowych w kwotach 215 złotych oraz 1625 złotych przechowywanych na koncie sum depozytowych Izby Administracji Skarbowej wK.pod pozycją(...)– na rzecz Skarbu Państwa;

4
na podstawieart. 624 § 1 kpkzwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów procesu, którymi obciąża Skarb Państwa.

Apelację od tego wyroku złożył oskarżyciel publiczny - Naczelnik(...)Skarbowego. Zaskarżył orzeczenie na niekorzyść oskarżonego w części umarzającej postępowanie o zarzucane przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kks, tj. co do pkt 1 i zarzucając rażącą obrazę przepisów postępowania, tj.art. 17 § 1 pkt 7 kpkpolegającą na uznaniu, że wobec oskarżonego w niniejszej sprawie doszło do powagi rzeczy osądzonej albowiem postępowanie karne co do tego samego czynu oskarżonego zostało prawomocnie zakończone, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W odpowiedzi na powyższą apelację obrońca oskarżonego wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył, co następuje.

Apelacja Naczelnik(...)Urzędu Celno-Skarbowego zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodzić należało się z odwołującym, że błędnym było przyjęcie przez Sąda quo, iż objęte zarzutem I aktu oskarżenia zachowania oskarżonego jako prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)polegające na urządzaniu gier na automatach wbrew wskazanym przepisomustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychw różnych lokalizacjach z wykorzystaniem w każdym z miejsc innych urządzeń stanowiły fragment jednego czynu ciągłego w rozumieniuart. 6 § 2 kks. Rację ma zatem skarżący, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisuart. 17 § 1 pkt 7 kpk, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe stosowanego odpowiednio z mocyart. 113 § 1 kks, przyjmując zaistnienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej w postaci przesłanki powagi rzeczy osądzonej, w oparciu o którą doszło do umorzenia postępowania karnego w punkcie 1 zaskarżonego wyroku w zakresie opisanego tam czynu.
Podstawą takiego stanowiska było ustalenie, żeŁ. K.przed wydaniem zaskarżonego w niniejszym postępowaniu wyroku przez Sąd Rejonowy został m.in. prawomocnie skazany:

-

wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt V K 1131/16 za przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kkspopełnione w okresie od 7 września 2015 r. do 20 listopada 2015 r.,

wyrokiem Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt II K 397/16 za przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kkspopełnione w okresie od 1 września 2015 r. do 24 listopada 2015 r.,

wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II K 2160/16 za przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kkspopełnione w okresie od 1 września 2015 r. do 9 marca 2016 r. ,

wyrokiem Sądu Rejonowego w Radziejowie z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II K 235/16 za przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kkspopełnione w okresie od 4 września 2015 r. do 19 października 2015 r..

Wszystkie te wcześniej przypisane oskarżonemu przestępstwa skarbowe obejmowały więc czas popełnienia przestępstwa skarbowego zart. 107 §1 kksw zw. zart. 6 § 2 kkszarzuconego mu w niniejszym postępowaniu w pkt I aktu oskarżenia zamykającego się w okresie od 1 września 2015 r. do dnia 8 marca 2016 r.. Ponadto dopuścił się ich również jako prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą(...).
Sąd Rejonowy nietrafnie jednak przyjął, że skoro czas popełnienia czynu osądzonego w punkcie 1 zaskarżonego wyroku choćby pokrywa się niemal idealnie z czasokresem uprzednio przypisanego czynu ciągłego wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II K 2160/16, w każdym przypadku w ramach tej samej działalności gospodarczej oskarżony działał w tym samym zamiarze urządzania gier na automatach określonego typu w wielu miejscach w określonych warunkach oraz przy wykorzystaniu tej samej sposobności.
Zarzucone oskarżonemu w pkt I aktu oskarżenia zachowania, o dziwo również przez oskarżyciela publicznego spięte klamrą czynu ciągłego w rozumieniuart. 6 § 2 kksze względu na tożsamy zamiar i wykorzystanie tożsamej sposobności, a polegające na urządzaniu, w ściśle wskazanych, nie mniej różnych miejscach, gier na opisanych szczegółowo automatach do gier, różnych jednak dla każdej z lokalizacji, wbrewart. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 23a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, nie stanowią normatywnie zachowań tożsamych z czynami, za które skazanoŁ. K.m.in. przywołanymi wyżej wyrokami różnych sądów rejonowych, a zatem nie stanowią od strony normatywnej elementu osądzonego już czynu ciągłego.
W tym zakresie odwołać się należy do poglądu prawnego wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z 19 września 2018 r. w sprawie V KK 415/18 (OSNKW 2018/10/71), zgodnie z którym „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2w zw. zart. 2 ust. 3 i 5ugh) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1ugh), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo zart. 107 § 1 kks, popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 kks), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu zart. 107 § 1 kks, co do którego toczy się jeszcze postępowanie karno-skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów.”
Wartym odnotowania jest, iż wyżej zaprezentowany pogląd stanowiący w istocie rozwinięcie stanowiska, że o tożsamości czynu nie decyduje tylko wzajemne podobieństwo, identyczna kwalifikacja prawna, czy pomieszczenie zachowań w tożsamym przedziale czasowym (zob. wyrok SN z dnia 4 kwietnia 2018 r., V KS 5/18, LEX nr 2482586; wyrok SN z dnia 22 maja 2018 r., III KK 331/17, LEX nr 2518853),  został zaprezentowany w szeregu kolejno wydanych judykatach najwyższej instancji sądowej (zob. wyrok SN z dnia 19 września 2018 r., V KK 419/18, LEX nr 2573942; wyrok SN z dnia 15 listopada 2018 r., V KK 268/18, LEX nr 2585068; wyrok SN z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 428/18, LEX nr 2602130; wyrok SN z dnia 4 kwietnia 2019 r., IV KK 359/18, LEX nr 2657468).
Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przedstawiony pogląd prawny w pełni podziela. Nie powtarzając obszernej i uwzględniającej wszystkie aspekty normatywne argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego wyroku, z której wynika niemożność przyjęcia konstrukcji tożsamości czynu w rozumieniuart. 6 § 1 i 2 kksw odniesieniu do innego, wcześniej prawomocnie osądzonego przestępstwa zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kks, popełnionego w innym miejscu, odsyła do uzasadnienia tego orzeczenia, z motywów którego jasno wynika, iż stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji, jak i wyrażone w orzecznictwie przywołanym przez obrońcę w odpowiedzi na apelację, przeważnie sądów powszechnych, nie może uchodzić za adekwatne dla przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kksze względu na jego istotę sprowadzającą się do postępowania wbrew konkretnym regulacjom prawa hazardowego funkcjonującym w określonym otoczeniu normatywnym wyznaczającym ścisłe ramy dla ich zastosowania.
Z tych wszystkich względów, wobec stwierdzenia uchybienia podniesionego w środku odwoławczym, Sąd Okręgowy uchylił wyrok w zaskarżonej części (w punkcie 1) i sprawę w tym zakresie (co do czynu z pkt I aktu oskarżenia) przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach, który w dalszym postępowaniu powtórzy w całości przewód sądowy dla tak zakreślonych ram przedmiotowych postępowania i na podstawie jego wyników wyciągnie wnioski co do odpowiedzialności oskarżonego, będąc jednak związanym wyrażonym powyżej poglądem prawnym (art. 442 § 3 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks), wedle którego w przypadku udowodnienia oskarżonemu winy będzie również zobowiązanym w odniesieniu do każdej z lokalizacji przypisać odrębne przestępstwo skarbowe i to bez potrzeby uciekania się do konstrukcji czynu ciągłego. Przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksma bowiem charakter trwały, ponieważ polega m.in. na wywołaniu i utrzymaniu stanu przestępnego (zob. wyrok SN z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 428/18, LEX nr 2602130).
Nie było natomiast w ogóle kwestionowanym rozstrzygnięcie skazujące oskarżonego za przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksprzypisane w pkt 2 zaskarżonego wyroku. Należy zatem poprzestać na stwierdzeniu, że poczynione przez Sąd Rejonowy w tym zakresie ustalenia faktyczne niezbicie wskazywały na sprawstwo i winę oskarżonego. Kiedy zaś nie może być wątpliwości, że podstawa faktyczna rozstrzygnięcia o winie w tym zakresie wynikała w pełni ze zgromadzonego materiału dowodowego, a ten został poddany ocenie ewidentnie pozostającej pod ochronąart. 7 kpk, dokonanej bowiem na podstawie całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, ponadto wymierzona oskarżonemu kara 1 miesiąca pozbawienia wolności nie uchodziła za niewspółmierną, słusznym było również orzeczenie obligatoryjnego przepadku automatów do gier i pieniędzy w ich wnętrzu ujawnionych, oczywistym było, że nie zachodziły przewidziane wart. 440 kpkwarunki do orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie „rażącej niesprawiedliwości” orzeczenia. Stan rażącej niesprawiedliwości poddanego kontroli instancyjnej orzeczenia, uniemożliwiający utrzymanie tego orzeczenia w mocy, zachodzi zaś dopiero wówczas, gdy w toku procedowania przed sądema quodoszło do takich uchybień, które rażąco naruszają poczucie sprawiedliwości oraz że w grę wchodzi każda z względnych przyczyn odwoławczych stwierdzona poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów (por. postanowienie SN z dnia 2 kwietnia 2012 r., III KK 98/12, LEX nr 1163194).
Nie do podważenia była również ocena prawna przypisanego oskarżonemu przestępstwa. Tym samym nie mogła wchodzić w rachubę przyczyna ingerencji w treść zaskarżonego wyroku, dokonywana niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, określona wart. 455 kpk(poprawa błędnej kwalifikacji prawnej).
Nie popełnił też Sąda quotakich uchybień, które nakazywałyby uchylenie zaskarżonego wyroku w części skazującej niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz ich wpływu na treść orzeczenia, z którejkolwiek z tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych zart. 439 § 1 kpk.
Dlatego też w części skazującej zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy, a wydatkami postępowania odwoławczego, w tym wynagrodzeniem przyznanym wyznaczonemu oskarżonemu obrońcy z urzędu na potrzeby postępowania odwoławczego, obciążony Skarb Państwa, za którym to rozstrzygnięciem opartym oart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksprzemawiały zasady słuszności.