Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2394/19
Data wyroku: 2020-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 224 kc

Sygn. akt III Ca 2394/19

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 6 marca 2017r.T. M.wniosła o zasądzenie odZ. S. (1)kwoty 39 600 zł jako wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przezZ. S. (1)z nieruchomości stanowiącej przedmiot własnościT. M., należnego w tej wysokości za okres od dnia 30 września 2000 roku do 28 lutego 2017 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od daty doręczenia pozwanej odpisu pozwu do dnia zapłaty. Nadto powódka żądała zasądzenia od pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrokiem zaocznym z dnia 20 listopada 2017r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi zasądził odZ. S. (1)na rzeczT. M.kwotę 39.600zł wraz u ustawowymi odsetkami od dnia 24 lipca 2017r. do dnia zapłaty oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Z. S. (1), w sprzeciwie od wyroku zaocznego wniosła o uchylenie wyroku zaocznego i oddalenie powództwa. Pozwana podniosła, że ma tytuł prawny do władania nieruchomością powódki, z korzystaniem, z której to łączy się żądanie zapłaty. Nadto, kwestionowała twierdzenie powódki o wysokości kwoty mającej być należną powódce za fakt korzystania przez pozwaną z nieruchomości powódki.
Pozwana wniosła także o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi uchylił wyrok zaoczny z dnia 20 listopada 2017r. i oddalił powództwo. Nadto Sąd I instancji zasądził odT. M.na rzeczZ. S. (1)kwotę 4590 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, że przepisyart. 224 k.c.iart. 225 k.c.Stanowią podstawę domagania się przez właściciela rzeczy od korzystającego z rzeczy wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy.
Przy zajmowanym przez pozwaną stanowisku procesowym, w którym pozwana między innymi negowała wysokość kwoty dochodzonej przez powódkę, powódka powinna była udowodnić zasadność żądanej przez siebie kwoty. Obowiązek ów spoczywał na powódce z mocyart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.. Powódka nie sprostała tym obowiązkom. Powódka nie zaoferowała żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenie o wysokości należnej jej sumy od pozwanej tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości powódki. Sąd I instancji pominął dowód z opinii biegłego złożony przez powódkę na podstawieart. 1304§ 5 k.p.c.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiodła powódka.
Skarżąca zarzucił wyrokowi naruszenie prawa procesowego:
1.art. 1304§ 1 k.p.c.,art. 1304§ 2 k.p.c.,art. 1304§ 5 k.p.c.art. 148 § 1 k.p.c.,art. 354 k.p.c.,art. 361 k.p.c.w zw. Zart. 326 § 1 k.p.c.Iart. 357 § 2 k.p.c.– Poprzez ich niezastosowanie, to jest zobowiązanie strony do uiszczenia zaliczki i wyciagnięcie negatywnych konsekwencji jej nieuiszczenia bez zachowania określonych przepisami formy i trybu nakładania obowiązków procesowych na stronę;
2.art. 229 k.p.c.iart. 278 § 1 k.p.c.Poprzez niezbadanie, czy sprawie zachodzą przesłanki do ich zastosowania, w szczególności niewyjaśnienie, na czym polegała kwestionowana wysokość dochodzonego roszczenia przez pozwaną oraz czy w związku z tym zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego; niedokonanie żadnych ustaleń w tym zakresie uniemożliwiło stronie powodowej podjęcie racjonalnej decyzji o ewentualnym popieraniu zgłoszonego wnioski o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, związanego z wysokimi kosztami;
3.Art. 232 k.p.c.Poprzez jego przedwczesne zastosowanie i uznanie, ze strona nie udowodniła wysokości żądanego roszczenia, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia wyroku zaocznego i oddalenia powództwa bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu i instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybieart. 386 § 4 k.p.c.Z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości;
Ewentualnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości i zmianę wyroku Sadu i instancji poprzez utrzymanie w mocy wyroku zaocznego.
Nadto skarżąc niosła o zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 17 października 2019r. pełnomocnik pozwanejZ. S. (1)poinformować Sąd, że pozwana zmarła 22 stycznia 2019r. Pełnomocnik wskazał następcę prawnego zmarłej pozwanej jej córkęK. N.. W konsekwencji wniósł o zawieszenie postępowania na podstawieart. 174 §1 pkt 1 k.p.c.Wobec śmierci strony oraz podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem następcy prawnego pozwanej –K. N..
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2019r; . Sąd Okręgowy w Łodzi z uwagi na śmierć pozwanejZ. S. (2)zawiesił postępowanie na podstawieart. 174 § 1 pkt1 k.p.c.Oraz podjął zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnegoZ. K.M. N..
Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2020r.K. N.wniosła o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zgodzić należy się w pełni ze skarżącą, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania w zakresie postępowania dowodowego, w szczególnościart. 1304§ 1-5 k.p.c., co skutkowało uniemożliwieniem przeprowadzenia prezz powódkę dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
W rozpoznawanej sprawie powódka dochodziła od pozwanej odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Rację ma Sąd I instancji o tyle tylko, że istotnie, przepisyart. 224 k.c.iart. 225 k.c.stanowią podstawę domagania się przez właściciela rzeczy od korzystającego z rzeczy wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy. W sytuacji, gdy pozwana kwestionowała dochodzone roszczenie tak, co do zasady jak i co do wysokości, powódka powinna była udowodnić zasadność żądanej przez siebie kwoty. Obowiązek ten spoczywał na powódce z mocyart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.
Sąd I instancji pomija jednak, że już w pozwie powódka wykazała inicjatywę dowodową w zakresie udowodnienia sowich twierdzeń, w zakresie wysokości dochodzonego roszczenia, bowiem w punkcie 2 pozwu powódka wniosła między innymi o przeprowadzenie dowodowa z opinii biegłego ds. wyceny nieruchomości na okoliczność wysokości wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.
Stosownie doart. 1304§ 1 k.p.c.strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd.
Zdaniem Sądu Okręgowego, w sytuacji, gdy został zgłoszony wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, z którego przeprowadzeniem związane są wydatki, sąd w pierwszej kolejności powinien wydać postanowienie o ustaleniu wysokości zaliczki i terminie jej uiszczenia (art. 354 k.p.c.), a następnie dopiero przewodniczący może wezwać stronę do uiszczenia zaliczki – stosownie doart. 1304§ 2 k.p.c.
W rozpoznawanej sprawie nie zostało wydane przez sąd postanowienie w zakresie ustalenia wysokości zaliczy i terminu jej uiszczenia, zatem nie było podstaw do wezwanie przez przewodniczącego do wniesienia zaliczki stosowanie doart. 1304§ 2 k.p.c.Tym samym brak było podstawa do pominięcia dowodu z opinii biegłego w oparciu o przepisart. 1304§ 5 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji przedwcześnie pominął dowód z opinii biegłego, czym w istocie uniemożliwił powódce przeprowadzenie dowodów w celu wykazania zasadności dochodzonego roszczenia.
Postępowanie dowodowe w tym zakresie nie zostało przeprowadzone w żadnej części.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 2k.p.c.