Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 982/18
Data wyroku: 2019-05-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kamilla Piórkowska
Słowa kluczowe: Ustalenie alimentów
Podstawa prawna: Zasądzenie alimentów

Sygn. akt III RC 982/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2019 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
PrzewodniczącySSR Kamilla Piórkowska
Protokolantst. sekr. sądowy Monika Kalinowska
po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2019 r. w Toruniu
sprawy z powództwa:
B. S.
przeciwko:
G. S.
o:
alimenty

I
zasądza od pozwanegoG. S.na rzecz powódkiB. S., PESEL(...)alimenty w kwocie po 300 zł (trzysta złotych) miesięcznie płatnych do rąk pełnomocnika powódkiW. K. (1), począwszy od dnia 4.12.2018r. do dnia 15-tego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności każdej z rat.

II
oddala powództwo w pozostałej części,

III
nie obciąża powódki kosztami sądowymi w części oddalonego powództwa,

IV
nie obciąża pozwanego kosztami sądowymi w sprawie,

V
znosi między stronami koszty procesu,

VI
wyrokowi w pkt I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 982/18

UZASADNIENIE
B. S.w dniu 04 grudnia 2018r. wniosła pozew przeciwko swoim synomA. S. (1)iG. S.domagając się zasądzenia alimentów odA. S. (1)w kwocie po 1 000 zł miesięcznie, a odG. S.po 500 zł miesięcznie, poczynając od dnia wniesienia pozwu, płatnych z góry do dnia 10-go każdego miesiąca do rąk pełnomocnika powódki – córkiW. K. (1).
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała m.in., że obecnie ma(...)lat i mieszka wraz z córkąW. K. (1)i zięciemE. K.wO.. Jest wdową i ma(...)dzieci. Z wyjątkiem córki, z którą zamieszkuje, ma trzech synów:D. S.,G. S.iA. S. (1).D.mieszka wraz z żona wG.i do lutego 2018r. powódka była pod opieką właśnieD. S.. Otrzymywała wówczas rentę rodzinną w wysokości około(...)zł miesięcznie. Obecnie od października 2017r. wysokość otrzymywanych przez powódkę świadczeń wynosi(...)zł z dodatkiem pielęgnacyjnym.
W dniu 23 listopada 2017r. w stosunku do powódki zostało wydane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, od 27 października 2017r. – na stałe. Z dokumentu wynika, żeB. S.ma stwierdzone naruszenie czynności organizmu powodujące konieczność zapewnienia stałej opieki innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Koszty miesięczne utrzymania powódki to około 1 700 - 1 800 zł bez kosztów opiekunki. Koszt opiekunki to 13-15 zł/godzinę, obecnie doraźnie i wynosi około 150 zł miesięcznie. Jednakże w obecnej sytuacji konieczne jest zapewnienie dla powódki opieki na stałe. Zatem koszt opiekunki to około 2 700 zł miesięcznie. Jeżeli opiekunka miałaby przychodzić po około osiem godzin dziennie – ten koszt kształtowałby się porównywalnie.
W związku z tym, że powódka mieszka z córką w domu jednorodzinnym, od czasu jej zamieszkania koszty zużycia wody, prądu czy opału na zimę – wzrosły. Przy schorzeniach powódki koniczne jest wczesne rozpoczęcie sezonu grzewczego i jego późniejsze zakończenie. Córka powódki ma obecnie(...)lat i jest na emeryturze. Otrzymuje(...)zł emerytury. Ma problemy zdrowotne, nie może dźwigać.
Pozwani nie wykazują żadnego zainteresowania matką, z wyjątkiem synaD. S.i jego żonyA. S. (2). Stan zdrowia powódki pogarsza się. Powódka wymaga opieki przez całą dobę, porusza się z pomocną „balkonika”. Przejazd do lekarza na wizytę nastręcza wiele trudności, bowiem w samochodzie osobowym trudno przetransportować powódkę z uwagi na jej schorzenia.D. S.wraz z żoną interesują się powódką, odwiedzają ją, ale nie są w stanie płacić alimentów na rzecz powódki z uwagi na fakt iżD. S.otrzymuje najniższą emeryturę. Natomiast syn powódki –G. S.jest emerytem i otrzymuje około(...)zł miesięcznie i nie ma nikogo na utrzymaniu. SynA. S. (1)od(...)lat pracuje w Norwegii i zarabia około(...)zł. ŻonaA. S. (1)pracuje wP.– w administracji. Powódka nie ma majątku. W 2009r. darowała mieszkanie (jedyny swój majątek) na rzecz wnuczki – córkiA. S. (1). Powódka zwracała się doA. S. (1)o wsparcie finansowe oraz do wnuczki o pomoc w opiece, jednak nie było żadnej pozytywnej reakcji.
Podczas rozprawy w dniu 29 stycznia 2019r. pełnomocnikG. S.uznał żądanie pozwu do kwoty po 200 zł miesięcznie. PozwanyA. S. (1)uznał żądanie pozwu do kwoty po 250 zł miesięcznie.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2019r. strona powodowa iA. S. (1)zawarli ugodę, mocą którejA. S. (1)zobowiązał się do płacenia alimentów na rzecz powódkiB. S.w kwocie po 400 zł miesięcznie płatnych do rąk pełnomocnika powódkiW. K. (1), począwszy od dnia 01 marca 2019r. do dnia 15-tego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności każdej z rat.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2019r. Sąd Rejonowy w Toruniu umorzył postępowanie w części dotyczącej pozwanegoA. S. (1).

S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e

B. S.urodziła się(...). Obecnie jest wdową.
D. S.ur. (...),G. S.ur. (...),W. S.(obecnieK.)ur. (...)iA. S. (1)ur. (...)są dziećmiB. S..
/okoliczności bezsporne, a ponadto
dowód: odpisy skrócone aktów urodzenia – k. 73 akt (koperta)/

B. S.w sierpniu 2019r. ukończy(...)lat. Od lutego 2018r. mieszka wO.u swojej córkiW. K. (1)w domu jednorodzinnym. Nie posiada żadnego majątku. Mieszkanie które miała darowała w 2009r. wnuczce (wówczas małoletniej) – córceA. S. (1). Posiada rentę rodzinną w kwocie(...)zł miesięcznie. Jest osobą schorowaną. Choruje na żołądek, ma niewydolność krążenia, stymulator serca, niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze. Jest po operacji biodra, nie może chodzić. Nosi pampersy. Jest osobą leżącą, wstaje tylko do toalety. W związku z występującymi schorzeniami leczy się u kardiologa, nefrologa, ortopedy. Przyjmuje leki na stałe. Leki kosztują około 300 zł. Na wizyty do lekarzy zawozi ją córka. Córka stara się aby wizyty były w ramach Funduszu, ale nieraz są też wizyty prywatne. Gdy jest prywatnie wezwany lekarz to wizyta kosztuje 150 zł. Koszt pampersów w skali miesiąca wynosi około 200 zł, czasami więcej. Wyżywienie - około 600 zł, ubezpieczenie – 98 zł na kwartał, fryzjer – 40 zł na 2 miesiące.

W. K. (1)płaci aktualnie za prąd 350 -370 zł. co 2 m-ce, gdy nie było mamy to płaciła ok. 250 zł., opłata za szambo co 2 m-ce wynosi 200 zł. (Codziennie córka musi robić pranie matce) Opłata za wodę to ok. 150 zł. co 2 m-ce, wcześniej było to ok. 70 zł. Opału potrzebuje ok. 5 ton , cena to ok. 980 zł. za 1 tonę. Wcześniej córka wraz z mężem kupowali 3 tony –teraz z uwagi na matkę musi wcześniej zacząć opalanie domu i później kończyć.
Powódka nie ma majątku.
W. K. (1)pomagają w opięcie nad matką szwagierka i dzieci.

Szwagierce w zamian za opiekę kupuje prezenty, dzieciom daje na paliwo. Zdarzało się, że musiała wynajmować opiekunkę. Płaciła jej 13 zł. za godzinę
W. K. (1)choruje. Miała mieć operacje w grudniu 2018r. Prosiła pozwanego, aby zajął się wtedy mamą. Jednak odmówił.
/dowód: - orzeczenie o niepełnosprawności k. 13-14,
- dokumentacja medyczna k. 15-33, 67-68, 203-204,
-przekaz pocztowy k. 34,
-faktury k. 36—45,
-paragony k. 46-52, 207,
-zestawienie kosztów utrzymania k. 53-64,
-zaś. z banku k. 65,
-decyzja ZUS k. 66,
- akt notarialny k. 69-72,
- zeznania świadków k. 234-235v, 262-262v/

G. S.ma(...)lat, jest emerytem. Jego emerytura wynosi(...)zł. nie ma innych źródeł dochodu. Pozostaje w związku małżeńskim. Emerytura jego żony wynosi(...)zł. Nie ma innych źródeł dochodu.
Mieszka wraz z żoną. Ponosi następujące opłaty; 400 zł. czynsz, prąd 140 zł. co 2 m-ce, gaz 50 zł. co 2 m-ce,(...)jego i żony 191 zł. na m-c, łącznie, telefony 120 zł., internet 110 zł., prąd w garażu ok. 20 zł., paliwo ok. 500 zł. m-cznie.
Co m-c powód wraz z żoną odkładają po 500 zł. na tzw. wydatki roczne, tj. ubezpieczenie samochodu ok. 2000 zł., mieszkania 138 zł., podatek od nieruchomości garażu 205 zł., opłata za działkę 280 zł., serwisowanie samochodu 1000 zł . Na leki wraz z żoną wydaje ok. 480-500 zł. łącznie. Pozwany choruje na nadciśnienie, tarczyce, serce, prostatę i cukrzycę. Żona choruje na tarczycę, nadciśnienie, ma tętniaka i guza na płucach. Przyjmuje leki na stałe. Leczą się w ramach NFZ, czasami korzystają z wizyt prywatnych.
Pozwany ma mieszkanie własnościowe, samochódK. (...)rocznik(...), garaż i ok. 5000 zł. oszczędności.
Powód samochód ma na benzynę, który pali średnio 6-7 litrów na 100 km. Ponosi wysokie koszty opłaty za paliwo, ponieważ jeździ z żoną do lekarzy i na zakupy doS.. Ponadto jego syn mieszka od niego w odległości 15 km. Jego dzieci chodzą do przedszkola niedaleko pozwanego. Pozwany wraz z żoną zabierają dzieci z przedszkola i odwożą je do rodziców. W ten sposób pomagają synowi. Jeżdżą też bardzo często do wnuczki doS., 5-7 razy w m-cu.
/dowód: - decyzja ZUS k. 88, 89, 245-246,
-przydział lokalu k. 91,
-zestawienie kosztów utrzymania k. 92,
-dowody wpłaty k. 93-97, 103-108,
-faktury k. 98-102,
-dokumentacja medyczna k. 109-128,229-230,
-- zeznania świadków k. 234-235v,
- wyciąg z konta bankowego k. 241-244,
Zeznania podatkowe k. 247-252,
-zeznania pozwanego. k. 262v-263/

Sąd zważył, co następuje:
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, zeznań świadków i pozwanego oraz okoliczności bezspornych.
Zdaniem Sądu okoliczności, na które wskazywali świadkowie są wiarygodne i znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania strony pozwanej. Zdaniem Sądu pozwany wskazywał na swój rzeczywisty stan majątkowy i zdrowotny. Dowód z przesłuchania powódki został pominięty z uwagi na jej stan zdrowia.
Zgodnie z treściąart. 128 kroobowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Za wyjątkiem świadczeń alimentacyjnych rodziców na rzecz dzieci, które nie są jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać, uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku (art. 133 § 2 kro).
Ustawa nie definiuje pojęcia niedostatku. W związku z tym uczynił to Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu z dnia 16 grudnia 1987 r. (sygn. akt III CZP 91/86). Wskazano w niej, że: „za znajdujące się niedostatku należy uważać osoby, które nie mogą własnymi siłami zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb, nie posiadają własnych środków w postaci wynagrodzenia za pracę, emerytury czy renty ani też dochodów z własnego majątku”. W doktrynie wskazuje się ponadto, że stan niedostatku zachodzi wtedy, gdy uprawniony nie ma żadnych albo wystarczających możliwości zarobkowych i majątkowych, a w rezultacie nie ma w ogóle lub nie ma dostatecznych środków do życia. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2012 r. (sygn. akt VI Aca 807/11) wskazano, że nie znajduje się w niedostatku ten, kto jest zdolny do pracy, a jednak nie chce pracować.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że powódka jest osobą w podeszłym wieku, ma(...)lat, posiada niską emeryturę w kwocie ok.(...)zł miesięcznie. Jest osobą schorowaną, przyjmuje na stałe leki, wymaga stałej opieki osoby drugiej. Z zeznań świadkaW. K.i zebranego materiału dowodowego wynika, że miesięczny koszt utrzymania powódki wynosi ok. 2000 zł. Bez wątpienia kwota którą dysponuje powódka nie jest w stanie zaspokoić jej podstawowych potrzeb związanych z wyżywieniem, mieszkaniem, ubraniem i leczeniem. Podkreślenia wymaga też to, że obecnie ciężar opieki nad matką przejęła córka- po przejściu na emeryturę, wcześniej czynił to synD., który aktualnie sam znajduje się w niedostatku. SynA.zobowiązał się w ugodzie do płacenia na rzecz matki po 400 zł. alimentów.
Zdaniem Sądu pozwany może płacić na matkę alimenty w zasądzonej kwocie 300 zł. Nie ulega wątpliwości, że ma duże wydatki, jednakże posiada stały dochód w kwocie(...)zł. emerytury, a zasądzona kwota stanowi 10% tego dochodu. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, pomaga synowi, ma oszczędności i majątek, więc jego sytuacja materialna nie jest zła. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest w stanie wesprzeć finansowo matkę, która znajduje się w niedostatku.
Zdaniem sądu obowiązkiem dzieci, wynikającym chociażby z zasad współżycia społecznego jest wspieranie rodziców i opieka nad nimi, gdy z uwagi na wiek i stan zdrowia tego potrzebują.
Z tych względów orzeczono jak w pkt I wyroku. Sąd wskazał, że osobą uprawnioną do odbioru alimentów będzie córkaW. K. (1)zgodnie z żądaniem pozwu i udzielonym jej pełnomocnictwem notarialnym  przez powódkę. Alimenty zostały zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu od dnia wniesienia pozwu do sądu.
W punkcie II sentencji wyroku, w pozostałym zakresie powództwo o alimenty oddalono jako niezasadne.
W związku z ustawowym zwolnieniem strony powodowej od ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 96 ust. 1 pkt 2 uoksc nie obciążono jej kosztami sądowymi w zakresie oddalonego powództwa, o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono w punkcie IV sentencji wyroku, na mocyart. 102 kpc.
W punkcie V wyroku Sąd zniósł między stronami koszty procesu na podstawieart. 100 kpc. Tutejszy Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym o zastosowaniu zasady wzajemnego zniesienia kosztów procesu decyduje kryterium własnościowego rozłożenia obowiązku ponoszenia tych kosztów, nie jest natomiast bezwzględnie wymagane dokładne wyliczenie stosunku wygranej do przegranej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 czerwca 1974 r., II CZ 104/74; z dnia 10 lutego 1985 r., II CZ 21/85; z dnia 17 czerwca 2011 r., II PZ 10/11).
Rygor natychmiastowej wykonalności nadano wyrokowi z urzędu w trybieart. 333 § 1 pkt 1 kpc, o czym orzeczono w punkcie VI sentencji wyroku.