Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 220/18
Data wyroku: 2019-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Kucharczyk, Bogumiła Metecka –Draus, Piotr Brodniak
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 437§2 kpk

Sygn. aktII AKa 220/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:

Przewodnicząca:

SSA Bogumiła Metecka –Draus (spr.)

Sędziowie:

SA Piotr Brodniak
SA Stanisław Kucharczyk

Protokolant:

st. sekr. sądowy Anita Jagielska

przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w SzczecinieB. M.
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy:

1
A. S. (1)

oskarżonego z czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

2
P. W. (1)

oskarżonego o czyn z art.art. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez
prokuratora co doP. W. (1)oraz obrońców obu oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt III K 264/17

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że eliminuje z opisu czynu narażenie pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 k.k.i kwalifikuje czyn popełniony przezA. S. (1)zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 157 § 1 k.k.w zb. zart. 159 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k., a czyn popełniony przezP. W. (1)zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za ten czyn na podstawieart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierza oskarżonemuA. S. (1)karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.oskarżonemuP. W. (1)karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności,

II
uchyla nałożony naP. W. (1)obowiązek zapłaty zadośćuczynienia,

III
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

IV
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. B.kwotę 738 (siedmiuset trzydziestu ośmiu) złotych, w tym 23 % podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuA. S. (1)w postępowaniu odwoławczym;

V
zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania odwoławczego w częściach ich dotyczących i zwalnia ich od opłat za drugą instancję.

    Piotr Brodniak Bogumiła Metecka –Draus Stanisław Kucharczyk

Sygn. akt II AKa 220/18

UZASADNIENIE
Niniejsze uzasadnienie na podstawieart. 423 § 1a k.p.k.ograniczone zostało do apelacji obrońcy oskarżonegoP. W. (1)gdyż tylko ta strona wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 lipca 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III K 264/17 uznał oskarżonegoP. W. (1)za winnego tego, że działając wspólnie i w porozumieniu zA. S. (1), po uprzednim użyciu przemocy wobecM. J.polegającej na zadawaniu mu uderzeń pięściami w głowę, kopaniu po całym ciele, zadaniu przezA. S. (1)uderzenia w głowęM. J.szklaną butelką, a następnie użyciu przezA. S. (1)niebezpiecznego narzędzia w postaci potłuczonej butelki tworzącej tzw. tulipana, przez uderzenie nim w głowęM. J., zabrałM. J.w celu przywłaszczenia portfel z zawartością pieniędzy w kwocie 250 zł, przy czym swoim działaniem naraził pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 k.k., aA. S. (1)zadającM. J.uderzenia butelką, spowodował u niego obrażenia ciała w postaci czterech ran tłuczono-ciętych powłok miękkich twarzy i głowy, tj. dwóch w centrum czoła, trzeciej rany w obrębie owłosionego czoła i czwartej rany ciętej na brodzie po stronie lewej, a także linijnego przecięcia skóry nosa w 1/3 górnej, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie czynności narządów ciała pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni, tj. popełnienia czynu zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 159 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia wolności; na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego obowiązek zapłaty na rzeczM. J.zadośćuczynienia w kwocie 4000 tysięcy złotych.
Powyższy wyrok zaskarżyli obrońcy oskarżonych i oskarżyciel publiczny.
Obrońca oskarżonegoP. W. (1)zaskarżył wyrok w całości na korzyść tego oskarżonego, zarzucając:
l. mogące mieć wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego tj.art. 7 k.p.k.i410 k.p.k.poprzez dokonanie błędnej, wybiórczej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, w zakresie dotyczącym oskarżonegoP. W. (1)oraz nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, co wyraziło się w bezzasadnym uznaniu za miarodajne i wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy co do winyP. W. (1)zeznań pokrzywdzonegoM. J.w zakresie w jakim podał on, iż to obaj oskarżeni zaproponowali mu wspólne wypicie piwa mimo, że zeznania pokrzywdzonego nie były w tym zakresie szczegółowe oraz nie znajdowały potwierdzenia w żadnym innym z ujawnionych w sprawie dowodów, a jednocześnie całokształt okoliczności ujawnionych podczas rozprawy nie wskazywał na jakąkolwiek aktywnośćP. W. (1)podczas inkryminowanego zdarzenia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego, jakobyP. W. (1)współdziałał zA. S. (1)w zakresie popełnienia rozboju na szkodęM. J.oraz do skazaniaP. W. (1)za czyn, którego znamion swoim zachowaniem nie wypełnił;
2. naruszenieart. 5 § 2 k.p.k.poprzez niedostrzeżenie, a w konsekwencji także i nie rozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego nie dających się usunąć wątpliwości, które to rysują się na tle całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, a wynikających z braku wystarczających dowodów, pozwalających na jednoznaczne, niebudzące jakichkolwiek wątpliwości stwierdzenie, żeP. W. (1)również był inicjatorem wspólnego wypicia piwa z pokrzywdzonym oraz że pozostawał w porozumieniu zA. S. (1), co do wspólnego dokonania przestępstwa na pokrzywdzonymM. J., w sytuacji gdy jedynym dowodem na to wskazującym były zeznania pokrzywdzonego, który w tym zakresie użył jedynie ogólnego sformułowania, że oskarżeni zaproponowali wspólne wypicie piwa, bez sprecyzowania tej wypowiedzi, a żaden z innych przeprowadzonych w sprawie dowodów nie wskazuje na jakikolwiek przestępczy udziałP. W. (1)w inkryminowanym zdarzeniu;
3. mogący mieć wpływ na treść wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę polegający na bezzasadnym ustaleniu, że porozumieniem co do dokonania rozboju, którego zaistnienie zarzuca się oskarżonemuP. W. (1), objęte było użycie przezA. S. (1)niebezpiecznego narzędzia w postaci-potłuczonej butelki po piwie w sytuacji gdy żaden z przeprowadzonych w sprawie dowodów nie pozwala na dokonanie takiego ustalenia, a z wyjaśnień oskarżonegoA. S. (1), których Sąd I instancji nie ocenił w tym zakresie za niewiarygodne - wynika, żeP. W. (1)uzewnętrznił swój negatywny stosunek do zachowaniaA. S. (1)słowami „(...)co ty robisz?" (wyjaśnienia k. 391 verte),
4. rażącą niewspółmierność kary i środka karnego orzeczonych wobec oskarżonegoP. W. (1)poprzez wymierzenie mu kary 6 lat pozbawienia wolności i orzeczenie środka w postaci zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 4.000 zł w sytuacji, gdy okoliczności sprawy, a zwłaszcza faktu, iż udziałP. W. (1)w zdarzeniu nie polegał na podejmowaniu jakichkolwiek aktywnych działań, nie dają podstaw do wymierzenia wobec wymienionego tak surowej kary, a z pewnością kara ta zgodnie z zasadą indywidualizacji oraz koniecznością zapewnienia wewnętrznej sprawiedliwości wyroku, powinna być zdecydowanie niższa od kary orzeczonej wobecA. S. (1).
W oparciu o powyższe zarzuty, obrońcaP. W. (1)wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoP. W. (1)od popełnienia zarzuconego mu czynu,
ewentualnie o
2. zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze poprzez znaczne złagodzenie wymierzonej oskarżonemuP. W. (1)kary pozbawienia wolności oraz zmniejszenie kwoty zadośćuczynienia.
Sąd Apelacyjny, zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy okazała się częściowo zasadna.
Analiza pisemnych motywów nie daje podstaw do podzielenia stanowiska autora apelacji o naruszeniu przez Sąd rozstrzygającyart. 7 kpk, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dowolną ich ocenę. Wprost, przeciwnie Sąd Okręgowy oceniając poszczególne dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania pokrzywdzonegoM. J., czynił to z zachowaniem zasad logiki, racjonalności i doświadczenia życiowego. Nie ma również racji obrońca twierdząc, że Sąd pierwszej instancji w procesie dochodzenia do ustaleń faktycznych postępował wbrew treściart. 410 kpk, a więc oparł się jedynie na fragmencie zgormadzonych w sprawie dowodów, gdyż lektura uzasadnienia wyroku dowodzi, iż Sąd merytoryczny analizował wszystkie zebrane dowody, oceniając je zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów tzn. jednym dając wiarę a inne odrzucając i logicznie uargumentował swe stanowisko w tym zakresie. W efekcie słusznie uznał, iżP. W. (1)działał wspólnie i porozumieniu zA. S. (1)w dokonaniu rozboju naM. J.i instancja odwoławcza stanowisko to podziela. Także zarzut obrazyart. 5 kpknie jest trafny. Fakt istnienia w sprawie sprzecznych ze sobą dowodów, w szczególności osobowych, sam w sobie nie daje podstaw do odwoływania się do reguły in dubio pro reo wyrażonej wart. 5 § 2 kpk. O jej naruszeniu nie można bowiem mówić, gdy Sąd w wyniku pełnej i poprawnie dokonanej swobodnej oceny dowodów uznał tak, jak w rozpoznawanej sprawie, że brak jest wątpliwości co do istotnych okoliczności zdarzenia. W tym przypadku można jedynie mówić o odmowie przez Sąd orzekający wiarygodności wyjaśnieniom obu oskarżonych. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd pierwszej instancji dokonując ustaleń faktycznych zasadnie oparł się na zeznaniach pokrzywdzonego, jako w pełni zasługujących na wiarę. Ocenę tego zasadniczego w sprawie dowodu winy oskarżonego przedstawił na stronie 7-8 uzasadniania, którą jaką spełniającą wymogiart. 7 kpk, Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje. Na wsparcie stanowiska Sądu orzekającego należy podnieść i to, że pokrzywdzony nie był z oskarżonymi skonfliktowany, przeciwnie – pozostawali w relacjach koleżeńskich i pokrzywdzony przyjmując propozycję wspólnego picia piwa w oddalonym od sklepu miejscu, towarzystwo oskarżonych akceptował. Nie miał zatem powodów aby relacjonować przebieg zdarzenia w sposób nieprawdziwy. Podnoszona apelacją okoliczność, że pokrzywdzony został pobity oraz okradziony przezA. S. (1), zaśP. W. (1)współoskarżonemu tylko towarzyszył, nie podważa ustaleń Sądu merytorycznego co do tego, żeA. S. (1)iP. W. (1)działali wspólnie i porozumieniu. Po pierwsze, jak trafnie podnosi Sąd – z zeznań pokrzywdzonego wynika, iż propozycja wypicia piwa na placu zabaw, padła od obu oskarżonych, a po drugieP. W. (1)był cały czas obecny podczas atakuA. S. (1)na pokrzywdzonego i w żaden sposób nie zdystansował się od działania kolegi- powstrzymując go, bądź oddalając się stamtąd, wyrażając w ten sposób niezgodę na zachowanieA. S. (1). Na koniec tak, jakA. S. (1)pozostawił pobitego i obrabowanego pokrzywdzonego bez pomocy. Powyższe przemawia za uznaniem stanowiska Sądu meriti, żeA. S. (1)iP. W.działali wspólnie i w porozumieniu, za prawidłowe. Bezsprzecznie należy przyznać rację Sądowi, że obecnośćP. W. (1)stanowiła wsparcie i milczącą akceptację dla działańA. S. (1).
Natomiast należało podzielić zarzut apelującego, w zakresie dokonanej przez Sąd orzekający oceny prawnej zachowania oskarżonegoP. W. (1)(w tej kwestii apelował również prokurator). Ustalając przebieg inkryminowanego zdarzenia Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, żeP. W. (1)iA. S. (1)działając wspólnie i w porozumieniu dokonali rozboju naM. J., jednakże nie sposób podzielić stanowiska tego Sądu, że porozumienie to obejmowało użycie niebezpiecznego narzędzia w postaci rozbitej butelki. Słusznie podnosi obrońca, iż skuteczny rabunek na nietrzeźwym pokrzywdzonym dokonany przez dwóch sprawców, nie wymagał większej przemocy. Atakując pokrzywdzonegoA. S. (1)użył butelki z piwem, którą tak jak pozostali, trzymał w ręku. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że porozumienie między oskarżonymi dotyczyło niebezpiecznego narzędzia jakim był tzw. tulipan, natomiast uzasadnia tezę, że posłużenie się przezA. S. (1)rozbitą butelką stanowiło eksces nie związany z zaplanowanym przez obu oskarżonych napadem. Z poczynionych i nie kwestionowanych przez strony ustaleń wynikało, iż uderzenie rozbitą butelką tzw. tulipanem zadał pokrzywdzonemuA. S. (1)i wyłącznie on spowodował u niego obrażenia ciała w rozumieniuart. 157 § 1 kk. Zatem przypisanie oskarżonemuP. W. (1)przestępstwa zart. 159 kkbyło wadliwe i ewidentnym naruszeniem tego przepisu prawa materialnego. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem zarówno judykatury jak i poglądów komentatorów, podmiotem przestępstwa zart. 159 kkmoże być tylko ten uczestnik pobicia, który przedmiotu niebezpiecznego faktycznie użył. W konsekwencji co do zachowania oskarżonegoP. W. (1)możliwe było przypisanie odpowiedzialności zart. 158 kk. Reasumując, w uwzględnieniu części argumentacji zawartej w apelacji obrońcy oraz zarzutu prokuratora, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przypisanyP. W. (1)czyn zakwalifikował zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 158 kkw zw. zart. 11 § 2 kk. Zmiana oceny prawnej zachowania oskarżonego skutkowała wymierzeniem mu nowej kary pozbawienia wolności, którą ukształtowano na poziomie trzech lat. Tak orzeczoną karę uznano jako adekwatną do stopnia winy oskarżonego i społecznej szkodliwości popełnionego przezeń czynu, a także w należyty sposób uwzgledniającą cele zapobiegawcze i wychowawcze. Zważywszy na to, że obrażenia pokrzywdzonego spowodował wyłącznieA. S. (1), uchylono wobec oskarżonegoP. W. (1)obowiązek zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego.
Sąd Apelacyjny w oparciu o przepisyart. 627 k.p.k.w zw. zart. 633 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w części go dotyczącej oraz na podstawieart. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychzwolnił go od ponoszenia opłaty.

    Piotr Brodniak Bogumiła Metecka-Draus Stanisław Kucharczyk