Sąd Rejonowy w Giżycku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 3/18
Data wyroku: 2019-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Wałachowski
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko czci i nietykalności cielesnej
Podstawa prawna: art. 212§1 kk

Sygn. akt II K 3/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2019 roku
Sąd Rejonowy w Giżycku w II Wydziale Karnymw składzie:
Przewodniczący – SSR Bogdan Wałachowski

    Protokolant– st. sekr. sąd. A. Dybikowska, S. Laskowska, M. Sekta, D. Betlej, Urszula Ekstowicz

w obecności Prokuratora --------
po rozpoznaniu w dniach 20.03.2018r, 10.04.2018r., 08.05.2018r. 22.06.2018r., 03.08.2018r., 23.08.2018r. , 10.09.2018r., 23.10.2018r., 11.03.2019 roku sprawy
K. N. (1)
synaS.iZ. z d. S.
ur.(...)wP.
oskarżonego o to, że:

I
W okresie od 10.01.-23.04.2017 roku wG.i w obwodach łowieckichK.(...)dopuścił się zniesławienia oskarżycieli prywatnychJ. M. (1),L. A. (1)iA. W. (1), przez to, że pomówił ich w obecności innych osób o to, że stanowią grupę przestępczą lub klikę, która ma na celu wyłudzanie pieniędzy zKoła (...)wG.

tj. o czyn zart. 212§1kkw zw. zart. 12kk

II
W okresie i miejscach jak wyżej dopuścił się zniesławienia oskarżycieliJ. M. (1)iL. A. (1)przez to, że pomówił ich o taką organizację posiłków w tracie polowań, która miała na celu świadomą i celową niegospodarność oraz przywłaszczenie 2 ton kukurydzy, która miała służyć dokarmieniu zwierząt

tj. o czyn zart. 212§1kkw zw. zart. 12kk

III
W dniu 10.01.2017r. wG.pomówiłJ. M. (1)o to, że przywłaszczył sobie pieniądze otrzymane od myśliwychJ. R. (1)iA. R. (1)za nie wykonane dniówki na łowisku

tj. o czyn zart. 212§1kk

1
Ustalając, że oskarżonyK. N. (1):

a
W okresie od 10.01.-23.04.2017r. wG.i w obwodach łowieckichK.(...)w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem pomówiłJ. M. (1),L. A. (1)iA. W. (1), twierdząc w obecności innych, że stanowią oni zorganizowaną grupę, klikę, która ma celu wyłudzanie pieniędzy zKoła (...), co mogło poniżyć ich w opinii publicznej, czym dopuścił się czynu zart. 212§1kkw zw. zart. 12§1kk

b) W okresie od 10.01.-23.04.2017r. wG.i w obwodach łowieckichK.(...)w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem pomówiłJ. M. (1)iL. A. (1), twierdząc w obecności innych, że organizowanie przez nich posiłków w trakcie polowań miało na celu świadomą i celową niegospodarność oraz, że zakupiona przez nich kukurydza dlaK.nie trafiła do łowisk ,co mogło poniżyć ich w opinii publicznej, czym dopuścił się czynu zart. 212§1kkw zw. zart. 12§1kk

c
W dniu 10.01.2017r. wG.w trakcie posiedzenia Zarządu Koła(...)pomówiłJ. M. (1), twierdząc w obecności innych, że nie rozliczył się z pieniędzy przyjętych odJ. R. (1)iA. R. (1)z tytułu nie wykonania przez nich tzw. „ dniówek” na łowisku, co mogło poniżyć go w opinii publicznej, czym dopuścił się czynu zart. 212§1kk

i na podstawieart. 66§1i2kk,art. 67§1 i 3kkpostępowanie karne wobec niego w zakresie czynów zpkt a, b, cwarunkowa umarza na okres próby roku i zobowiązuje go do uiszczenia tytułem świadczenia pieniężnego kwoty 500 (pięćset) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

2
Zasądza odK. N. (1)tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz każdego z oskarżycieli prywatnychJ. M. (1),L. A. (1)iA. W. (1)po(...)( jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt dwa) złotych.

3
Zasądza odK. N. (1)na rzecz każdego z oskarżycieli prywatnychJ. M. (1),L. A. (1)iA. W. (1)po 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonej przez nich zryczałtowanej opłaty.

4
Zasądza odK. N. (1)na rzecz Skarbu Państwa 100 (sto) złotych tytułem opłaty sądowej.

Sygn. akt. II K 3/18

UZASADNIENIE
OskarżonyK. N. (1)( 53 lata) jest emerytowanym(...). Aktualnie wykonuje funkcje ochrony- jest dowódcą ochronyJ. W.( k. 56). Od wielu lat jest myśliwym wK.(...)wG.. Od 26.04.2015r. zasiadał w Komisji rewizyjnejK.razem zE. K. (1)iL. M. (1)jako przewodniczącym ( protokół k. 24, zeznania L.M.k. 86v, wyjaśnieniaK. N.k. 57).
Na przełomie lat 2016-2017 Komisja Rewizyjna zaplanowała kontrolę działalnościK.. Ponieważ członkowie komisji nie potrafili uzgodnić zakresu tej kontroli,K. N.postanowił przeprowadzić ją samodzielnie. W jej wyniku sporządził dokument nazwany „sprawozdaniem” z datą 08.01.2017r., który następnie został odczytany przez niego na posiedzeniu Zarządu Koła w dniu 10.01.2017r. wG.(sprawozdanie k. 10-14, wyjaśnieniaK. N.k. 57v, zeznania J.M.k. 87-88).
W dokumencie tym oskarżony odniósł się do działalności wK., w szczególności oskarżycieli prywatnychL. M. (1),L. A. (1), którzy w ramach umowy z Zarządem Koła zajmowali się organizacją i dostarczaniem posiłków w trakcie polowań i innych imprez. W sprawozdaniu tym wymienił równieżA. W. (1), skarbnika i podłowczegoK., który prywatnie był mężemA. W. (2), księgowejK., a który z tytułu swej funkcji akceptował faktury i rachunki wystawiane przez nich za dostarczane posiłki.
Wszystkich trzech tj. L.M.,L. A.i A.W.obok dwóch innych myśliwych (S.iT.) nazwał w sprawozdaniu oraz w wypowiedziach towarzyszących jego odczytaniu „ zorganizowaną grupą mającą na celu wyłudzanie pieniędzy zK.”. ( sprawozdanie k. 13). Na kolejnym posiedzeniu Zarządu i Komisji Rewizyjnej ( protokół k. 18-19) oskarżony nazwał ich również kliką, którą należy zlikwidować. Wobec L.M.i L.A. A.sformułował dodatkowy zarzut, że organizowanie przez nich posiłków w trakcie polowań, miało na celu świadomą i celową niegospodarność, a dodatkowo, że zakupiona przez nich kukurydza dlaK., o łącznej wartości przeszło 4000 zł nie trafiła do łowisk (sprawozdanie k. 11). Zarzuty te oskarżonyK. N.powtarzał wobec oskarżycieli prywatnych na nieformalnych spotkaniach z myśliwymi organizowanymi w obwodach łowieckich w następnych tygodniach oraz w dniu 23.04.2017r. na Walnym ZgromadzeniuK.wG., gdzie odczytał drugie sporządzone przez siebie pismo „wniosek” z datą 16.04.2017r. będące rozszerzeniem sprawozdania i zawierające te same oskarżenia (wniosek k. 49-55, zeznania E.S.k. 120v,P. M.k. 96-97, W.K.k. 105v-106,M. C.k. 107,E. K.k. 107,Z. D.k. 118).
W sprawozdaniu odczytanym w dniu 10.01.2017r. na posiedzeniu ZarząduK. N.zarzucił ponadto L.M., że ten nie rozliczył się z pieniędzy przyjętych od myśliwychJ. R. (1)iA. R. (1)z tytułu nie wykonania przez nich tzw. „dniówek” na łowisku (Z. B.k. 125,J. J.k. 60,L. S.k. 119,L. T.k. 108-109.L. A.k. 109-110, sprawozdanie k. 11, oryginał na k. 6 akt 1 Ds. 600.2017).
OskarżonyK. N.nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, choć zarazem przyznał, że oba pisma nazwane przez niego sprawozdaniem i wnioskiem datowane odpowiednio na 08.01.2017r. i 16.04.2017r. są jego autorstwa i zostały przez niego odczytane na posiedzeniu Zarządu Koła 10.01.2017r. i Walnym Zgromadzeniu w dniu 23.04.2017r. (wyjaśnieniaK. N.56v-59). Co więcej, podczas rozprawyK. N.w gruncie rzeczy powtórzył wobec oskarżycieli prywatnych i innych myśliwych, zarzuty zawarte w obu pismach, a dotyczące wyłudzania przez nich pieniędzy zK., nie rozliczenia się przezL. M.z pieniędzy przyjętych od myśliwychR.iR.oraz, że zakupiona przez nich kukurydza nie trafiła do łowisk „ świadomie i celowo zarzucam koledzeL.A. A. (2),(...)(nazwisko w zapisie protokołu zostało przekręcone, powinno byćW.)J. M. (1)iS.celowe działanie na szkodęK.i wyłudzanie pieniędzy” (wyjaśnieniaK. N.k. 57.
Przesłuchani na te okoliczności oskarżyciele prywatniA. W., L.A. A.i L.M.( k. 61v,109-110, 87) i inni świadkowie, potwierdzili te wypowiedzi oskarżonego, choć jak się wydaje, dokonali swoistej nadinterpretacji podając, że oskarżony na wszystkich gremiach mówił o zorganizowanej grupieprzestępczej, która ma na celu wyłudzanie pieniędzy zK.. Niezależnie od tego, że każdą zorganizowaną grupę, która ma na celu wyłudzanie pieniędzy z jakiejkolwiek organizacji, czy instytucji można uznać za przestępczą, to podkreślić jednak należy, że oskarżony w swoim pisemnych wypowiedziach (sprawozdanie i wniosek) nie użył przymiotnika przestępcza, a i pozostali oskarżyciele prywatni i inni zainteresowani świadkowie (S.,T.) nie byli co do tego pewni ( k. 118v). Inni jak np.M. S.( k. 114),Z. B.(k.114),M. C.(k.106-17) , J.j.(k.60v), J.B.(k. 117),Z. D.( k. 118) również nie potwierdzi aby padł przymiotnik przestępcza, w tej sytuacji Sąd uznał, że niezasadnym było przypisywanie oskarżonemu wypowiedzi z użyciem przez niego przymiotnika przestępcza.
OskarżonyK. N.podobnie jak większość myśliwych biorących udział w nieformalnych spotkaniach w łowiskach, potwierdził, że tam podnosił on wobec oskarżycieli prywatnych te same zarzuty (J. M.k. 96v,L. K.k.95v,Z. D.k. 118) „ były spotkania w pewnych gronach i min. Ja je organizowałem, po to, by odwołać niektórych członków zarządu za te nadużycia i na tych spotkaniach podnosiłem te zarzuty zawarte w sprawozdaniach” ( k.N.k. 59.).
W tej sytuacji, zdaniem Sądu te wszystkie zachowania oskarżonegoK. N.opisane w punktach a, b, c wyroku należy uznać, w gruncie rzeczy, za bezsporne, a wyjaśnienia oskarżonego i zeznania wymienionych wyżej świadków w tej części za przekonywające. Jedyną rzeczą, którą oskarżony kwestionował w zarzutach aktu oskarżenia, poza przymiotnikiem przestępcza, było określenie „ klika” twierdząc, że takiej jego wypowiedzi nie było. W tym zakresie Sąd odrzucił wyjaśnienia oskarżonego, ponieważ określenie „klika” zostało zaprotokołowane przez sekretarzaK.A.C.na posiedzeniu Zarządu i Komisji Rewizyjnej w dniu 07.02.2017r. ( k. 18-19) i powtórzone przez niego w zeznaniach przed Sądem ( k. 126-127), a świadka tego trudno uznać za nieprzychylnego oskarżonemu.
Za każdym razemK. N.odczytywał albo wypowiadał powyższe zarzuty wobec oskarżycieli prywatnych w obecności kilku, kilkunastu albo kilkudziesięciu osób, myśliwychK.R., a więc publicznie.
W świetle treściart. 212§1kk, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ja w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania , potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Z koleiart. 213kkwskazuje okoliczności wyłączające odpowiedzialność za dokonane publicznie zniesławienie. W§1zawarto zapis, że nie ma przestępstwa określone wart. 212§1kkjeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy, a w §2, że nie popełnia przestępstwa określonego wart. 212§1 lub 2, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut służący ochronie społecznie uzasadnionego interesu.
Znamiona przestępstwa zniesławienia można wyczerpać poprzez „pomówienie”. Powszechnie przyjmuje się, że „pomówienie” oznacza przypisanie komuś nieprawdziwych, bądź niesłusznych zarzutów, bezpodstawne oskarżenie, bezzasadne posądzenie. Zniesławiający zarzut nie musi mieć charakteru skonkretyzowanego może przybrać postać twierdzeń wysoce uogólnionych i niejednoznacznych, może też być formułowany w formie podejrzeń, insynuacji lub tzw. pytań retorycznych zawierających w podtekście odpowiedź (patrz komentarz do Kodeksu Karnego pod red. Z. Zoll, tom II, Zakamycze 2006 k. 778-779).
W sprawach o zniesławienie ciężar dowodu ( inaczej niż w odniesieniu do pozostałych przestępstw jest rozłożony miedzy oskarżycielem, a oskarżonym. Oskarżyciel musi wykazać, że oskarżony postawił zarzut zniesławiający, a oskarżony o ile chce uniknąć odpowiedzialności, musi wykazać, że zarzut był prawdziwy. To na nim spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie (art. 213kk). Również i nie dające się usunąć wątpliwości co do prawdziwości zarzutu, muszą być tłumaczone na korzyć pomówionego, czyli oskarżyciela.
Przechodząc do oceny prawdziwości wszystkich zarzutów sformułowanych przezK. N.opisanych w punkcie a, b, c , należy zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że oskarżony w toku procesu nie wykazał, aby były one prawdziwe, co najwyżej niektóre z nich uprawdopodobnił. Także prowadzone szeroko z jego inicjatywy (zawiadomienia o przestępstwie) dochodzenie w sprawie 1Ds. 600.2017 Prokuratury Rejonowej wG.zakończone zostało umorzeniem. W szczególności Prokurator prowadząc postępowanie co do przywłaszczenia przezL. M.i L.A. A., zakupionej dlaK.kukurydzy oraz przywłaszczenia przezL. M.nieustalonej kwoty pieniędzy z tytułu nieodpracowanych dniówek w łowisku przezJ. R.iA. R.ustalił, że czynów nie popełniono ( postanowienie k. 427 akt 1Ds 600.2017). Na potwierdzenie tych ustaleń należy przytoczyć, że sami zainteresowaniJ. R.iA. R.(k. 137 i 48- 49 załącznika adresowego) w zeznaniach zaprzeczyli aby przekazali L.M.jakiekolwiek pieniądze z tego tytułu, podobnie jak sam podejrzewany przez oskarżonegoL. M., zaprzeczył aby takie pieniądze przyjął. Podnoszenie przez oskarżonego w wyjaśnieniach, a także przez innych myśliwych w zeznaniach, że spotykaną praktyką wK.było, że myśliwi, którzy z różnych powodów nie mogli odpracować określonych godzin w łowisku, przekazywali gospodarzowi łowiska określone kwoty pieniędzy ( 500 albo 800 zł k. 58), nie mogło skutecznie podważyć tych ustaleń, skoro sami zainteresowani wypowiedzieli się jednoznacznie w tym zakresie. Podobnie eufemistyczne twierdzenie oskarżonego (zdaniem Sądu słusznie uznane przez oskarżycieli prywatnych za znieważające), że zakupiona przez nich kukurydza nie trafiła do łowisk, jest nieprawdziwe i bez znaczenia jest, czy kukurydza powinna być kupowana w styczniu danego roku. Bezspornym bowiem jest, że L.A. A.i L.M.w 2015 roku przy pomocy innych myśliwychK.( k. 96),C.( k. 58)M.( k. 97),D.,J.) za pieniądze zK.zakupili kukurydzę na podkarmianie zwierząt i, że jej część zabrali od razu poszczególni myśliwi, pozostała część brana była sukcesywnie z magazynów i rozsypywana w lesie ( w brogach) „ pozostałe worki zostały zawiezione na łowisko, nie od razu, ale zostały zawiezione”M. C.(k. 106-107). Oskarżony nie wykazał, poza ogólnikowymi przypuszczeniami, aby całość albo jakakolwiek jej część do licznych łowisk na terenieK.nie trafiła. Natomiast całkowicie bezpodstawne jest jego twierdzenie (wyjaśnieniaK. N.k. 107), że kukurydza trafiła na stawy oskarżycieli. Jednoznacznie w tej kwestii wypowiedział się PrezesK.Z. B.mówiąc, że nie miał żadnych podstaw aby oskarżaćM.iA.o przywłaszczenie kukurydzy, tym bardziej, że porównał zużycie kukurydzy przez gospodarzy łowisk na przestrzeni lat i ustalił, że zużycie jej jest podobne (zeznaniaZ. B.k. 225 akt 1 Ds. 600. 2017). Zeznania te, zdaniem Sądu należy podzielić, skoroZ. B.w dalszym ciągu cieszy się uznaniem myśliwych (nadal jest(...)K.). Zauważyć należy, że myśliwi są także podzielni do kiedy należy dokarmiać zwierzynę. Jedni – jak oskarżony-, że do stycznia każdego roku, inni (M. S.k. 114), że do końca marca.
P.przygotowawcze 1 Ds. 600.2017 prowadzone było kompleksowo, bo w zakresie 12 czynów i co do wszystkich zostało prawomocnie umorzone, przy czym, co do 4 z nich ustalono, że czynu nie popełniono, co do pozostałych ( dotyczy one także innych myśliwych) przyjęto za podstawę umorzenia brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu ( k. 427 akt 1 Ds. 600.2017).
Także wewnętrzna kontrolaK.R.przeprowadzona w dniach 27.02-02.03.2017r. przez osoby z Okręgowego Zarządu(...), w tym przez członków Okręgowej Komisji Rewizyjnej(...)wS.( protokół k. 24-30) także w zakresie działalności finansowejK.nie potwierdziła tych nieprawidłowości, które podnosił K.N.w swoich pismach jak i w zeznaniach.
W tej sytuacji przyjąć należy zdaniem Sądu, że oskarżony także swoimi wyjaśnieniami w toku procesu ani wnioskowanymi przez niego dowodami, nie wykazał prawdziwości ogólnego zarzutu, że oskarżyciele prywatni L.M., L.A. A.iA. W.stanowią zorganizowaną grupę, klikę, która ma na celu wyłudzanie pieniędzy zK., ani zarzutu skonkretyzowanego w stosunku doL. M.i L.A. A., że organizowanie przez nich posiłków w trakcie polowań miało na celu świadomą i celową niegospodarność. Nie wykazali tego również inni przesłuchani na te okoliczności świadkowie, myśliwi, gdyż ich wypowiedzi sprowadzały się w tym zakresie do uwag, czy posiłki oskarżycieli prywatnych im smakowały, że byli inaczej traktowani niż tzw. myśliwi dewizowi (bo nie dostawali na tych polowaniach kawy i ciasta), że posiłków (zupy) było więcej niż myśliwych na polowaniu. Znamienne jednak, że żaden z nich nie zeznał aby tych posiłków zostawało, by zupa była wylewana. Zdaniem Sądu nawet podzielając w tym zakresie wypowiedzi tych świadków ( W.K.k 105-16,P. M.k. 96-97,E. K.k. 107v.,M. S.k. 113 v,M. S.k. 117, J.B.k. 117v,Z. D.k. 118,J. J.k. 145), to nie można uznać, że są one dowodem na zorganizowaną grupę oskarżycieli prywatnych wyłudzających zK.pieniądze albo na celową niegospodarność w zakresie działalności cateringowej. Podkreślić należy, że oskarżyciele prywatni L.M.i L.A. A.dostarczali posiłki zgodnie z umową zawartą z Zarządem Koła, który akceptował (przy uzasadnionych czasami zarzutach, co do braku przejrzystości w tym zakresie faktur (zeznaniaZ. B.k. 114-115) ilość i jakość dostarczanych posiłków, a na koniec wystawiane przez oskarżycieli rachunki i wypłacał pieniądze. Bez znaczenia jest, że inny, nowy dostawca tych posiłków np. przy niższej własnej marży, czy nawet ich ilości, zrobi to taniej.
Reasumując, zadaniem Sądu, przypisane oskarżonemuK. N.w pkt a, b, c wyroku zachowania wobec oskarżycieli prywatnych odnosiły się do faktów i mogło- co nie ulega wątpliwości- poniżyć ich w opinii publicznej, tym bardziej, że część z nich prowadzi działalność gospodarczą w zakresie gastronomii. Wyczerpał dyspozycjeart. 212§1kkw zw. zart. 12§1kki zart. 212§1kk.
Zdaniem Sądu wina i społeczna szkodliwość przypisanychK. N.czynów nie są znaczne, a okoliczności ich popełnienia jak wskazano wyżej nie budzą wątpliwości. Za takimi ustaleniami przemawiają okoliczności strony podmiotowej i przedmiotowej czynów, a zatem czas, sposób, miejsce popełnienia przez oskarżonego czynów, pobudki i motywy jakimi się kierował, waga i ciężar naruszonych przez niego norm. Nie bez znaczenia jest, że zachowanie oskarżonego miało miejsce w związku z jego działalnością Komisji RewizyjnejK.R.i, że wszystkie te zarzuty podnosił w gronie zainteresowanych tj. członków tegoK.. Szczególną uwagę zwrócić należy zdaniem Sądu na właściwości i warunki osobiste oskarżonego. Ma 53 lata, pracuje w firmie ochroniarskiej zajmując tam odpowiedzialną funkcję, jest emerytowanym funkcjonariuszemp.. Nie był w przeszłości karany (k. 167), ani w inny sposób nie naruszył obowiązującego porządku prawnego. Uznając zatem, że zostały spełnione wszystkie warunki wymienione wart. 66§1 i 2 kk. Sąd uznał, że właściwości i warunki osobiste oskarżonego oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Sąd mając na uwadze ten przepis, a takżeart. 67§1 i 3 kkpostępowanie karne wobecK. N.warunkowo umorzył na okres próby roku i zobowiązał go do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 500 złotych na odpowiedni cel. Na podstawieart. 628 kpkw zw. zart. 629kpkorzekł o zwrocie kosztów procesu poniesionych przez oskarżycieli prywatnych, a o opłacie na podstawieart. 7 ustawy o opłatach w sprawach karnych.