Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1361/18
Data wyroku: 2019-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Pawlik
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 720 kc

Sygn. akt III Ca 1361/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) Ltdz siedzibą na(...)
przeciwkoD. L.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w(...)
z 9 marca 2018 roku, sygn. akt I C 4498/17

1
oddala apelację,

2
zasądza od pozwanej na rzecz powoda 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Tomasz Pawlik
Sygn. akt III Ca 1361/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda 1548,98 zł z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 23 kwietnia 2016 r., a także 947 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Opisany wyrok poprzedziło ustalenie, że 23.03.2016 r.(...) spółka z o.o.wW., dla której usługi pośrednictwa kredytowego świadczyły(...) spółka z o.o.w(...) spółka z o.o.wW., zawarł z pozwaną ramową umowę pożyczki na odległość poprzez stronę internetową. Akceptacja warunków umowy przez pozwaną została dokonana poprzez dokonanie przelewu kwoty 0,01 zł na rachunek kredytodawcy ze wskazaniem w tytule przelewu zgody na warunki umowy. Warunki te przewidywały, że w wypadku nieterminowej spłaty pożyczki, pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek umownych w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, określonych wart.481 § 21k.c.. Następnie, w oparciu o postanowienia ramowej umowy pożyczki(...) spółka z o.o.wW.udzieliła pozwanej pożyczki nr(...). Całkowita kwota pożyczki wynosiła 1 552,98 zł i obejmowała prowizję 361 zł. Pozwana zobowiązała się zwrócić pożyczkę w terminie do 10.04.2016 r.
Sąd Rejonowy ustalił także, że pozwana wpłaciła na poczet spłaty pożyczki 4 zł. Następnie umową cesji wierzytelności z 1.07.2016 r.(...) spółka z o.o.wW.zbyła wierzytelność na rzecz powoda. Pismem z 21.06.2016r. pozwana została zawiadomiona o cesji i wezwana do zapłaty należności.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd pierwszej instancji uznał powództwa za zasadne w całości, wskazując, że roszczenie powoda znajduje uzasadnienie w zawartej przez strony umowie pożyczki, a jego podstawę prawną stanowiart.720 k.c..Podkreślił, że pozwana nie kwestionowała, że doszło do zawarcia umowy pożyczki oraz, że wbrew jej zarzutowi powód jasno określił w pozwie co składa się na należność. Należność obejmowała jedynie kwotę pożyczki (pomniejszoną o dokonaną przez pozwaną wpłatę), gdyż powód nie żądał odsetek, ani innych opłat.
Sąd Rejonowy ocenił także, że z przedstawionych przez powoda dokumentów jednoznacznie wynika, że pożyczka została udzielona przez(...) spółka z o.o.wW., która następnie zbyła związaną z tą pożyczką wierzytelność na rzecz powoda.
Jednocześnie wskazał, że pobrana przez pożyczkodawcę prowizja nie przekroczyła granic maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego, określonych w art.36a ust.1 ustawy kredycie konsumenckim. Nie dopatrzył się w tym kontekście abuzywności postanowień umowy, stwierdzając, że prowizja stanowi uzasadnione wynagrodzenie instytucji finansowej za udzielenie pożyczki.
O odsetkach orzekł przy zastosowaniuart.481 § 1,2 i 21k.c., a o kosztach postępowania na zasadzieart.98 § 1 i 3 k.p.c..
Od opisanego wyroku apelację wniosła pozwana
Skarżąca zarzuciła Sądowi Rejonowemu sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości, podczas, gdy okoliczności faktyczne, w tym brak wykazania legitymacji czynnej powoda, jak również zachowanie stron na kanwie niniejszego postępowania, winno skutkować oddaleniem powództwa wobec nieudowodnienia roszczenia. Apelująca podniosła też naruszenieart.227 k.p.c.w związku zart.233 k.p.c.poprzez oddalenie na rozprawie w dniu 9.03.2018 r. wniosku pozwanej o zobowiązanie powoda do przesłania oryginału umowy pożyczki.
W oparciu o te zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania za obie instancje. Alternatywnie pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że Sąd Rejonowy dokonał ustaleń w oparciu o twierdzenia i dokumenty powoda, które nie zostały złożone wraz pozwem, ale dopiero w toku postępowania. Z tego względu dowody te w oparciu o zasadę prekluzji dowodowej powinny zostać oddalone. Zaakcentowano, że powód nie wskazał okoliczności w jakich miała być zawarta umowa i nie przedstawił ewentualnego nagrania rozmowy.
Powód wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację podniósł, że apelacja stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego. Zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów nie został przy tym w żaden sposób uzasadniony. Podkreślił dopuszczalność zawierania umów pożyczki z konsumentami na odległość, za pośrednictwem strony internetowej.
Sąd Okręgowy zważył:
Odnosząc się do zarzutów pozwanej w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie zart. 210§2 k.p.c.każda ze stron zobowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej dotyczących okoliczności faktycznych, zaś zgodnieart. 221 k.p.c.na pozwanym spoczywa obowiązek wdania się w spór co do istoty sprawy. W związku z tym wyjaśniono w orzecznictwie, że broniący się pozwany nie może  ograniczyć się do stwierdzenia, że zaprzecza wszystkim faktom powołanym przez powoda, z wyjątkiem tych, które wyraźnie przyznał. Fakty i dowody związane z konkretnymi okolicznościami, z którymi się pozwany nie zgadza powinien on wskazać, jeśli ma to służyć obronie jego racji, powinien się on ustosunkować do twierdzeń strony powodowej (por. wyroki Sądu Najwyższego z 11 lipca 2012 roku, II CSK 744/11, z 9 lipca 2009 roku, III CSK 341/08, z 17 lutego 2004 roku, III CZP 115/03, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 6 września 2013 roku, V ACa 435/13, wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 lutego 2013 roku, I ACa 1032/12 i z 5 kwietnia 2012 roku, VI ACa 1246/11). Brak wyraźnego odniesienia się na odpowiednim etapie postępowania do konkretnych twierdzeń powoda skutkować może przyjęciem ich na podstawieart. 230 k.p.c.za niezaprzeczone, a późniejsze ich kwestionowanie może okazać się nieskuteczne (por.art. 207§6 k.p.c.,art. 503§1 zd. 3 k.p.c.czyart. 381 k.p.c.).
Strona powodowa już w samym pozwie zawarła szczegółowe twierdzenia dotyczące takich okoliczności jak sposób zawarcia umowy pożyczki, data akceptacji wniosku pozwanej o udzielenie pożyczki i data przelewu wniosku. Wyjaśniła jednocześnie, że przelana na rachunek bankowy pozwanej kwota 1 552,98 zł nie uwzględniała uiszczonej z góry prowizji w wysokości 361 zł. Podała też datę spłaty pożyczki (22.04.2016r.).
Pozwana, w sprzeciwie od nakazu zapłaty, nie kwestionowała tych wszystkich okoliczności (ograniczając się do ogólnego zaprzeczenia wszystkim okolicznościom przytoczonym w pozwie), zasadnie zatem Sąd Rejonowy uznał fakt zawarcia pożyczki na tak określonych warunkach za przyznany. Tym samym zasadnie też oddalił wniosek o zobowiązanie powoda do przedłożenia oryginału umowy pożyczki, skoro dokument ten miałby służyć ustaleniu pozostającej w rzeczywistości poza sporem okoliczności.
Trzeba też zauważyć, że prekluzja dowodowa jest ukształtowana w taki sposób, że nawet dowód spóźniony może zostać dopuszczony przez sąd orzekający, jeżeli nie spowoduje to zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Przy wykładni przepisuart. 207 § 6 k.p.c.trzeba mieć na względzie treśćart. 217 § 1 k.p.c.dającego prawo stronie do przytaczania okoliczności faktycznych i dowodów na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej aż do zamknięcia rozprawy. W tym świetleart. 207 § 6 k.p.c.stanowi wyjątek od ogólnej zasady, co powoduje, że należy go stosować wyłącznie w ściśle określonych wypadkach, których dotyczy. Godzi się także zauważyć, że przepisy procesowe nie nakładają na powoda obowiązku, na etapie wniesienia pozwu, przewidywania hipotetycznych sposobów obrony strony przeciwnej i zgłaszania dowodów "na wszelki wypadek". Stosowanie przepisówart. 207 § 6 k.p.c.w przedmiocie dopuszczenia dowodów nie może być restrykcyjne i nie może skutkować wypaczeniem istoty wymiaru sprawiedliwości, lecz przede wszystkim ma zapewnić sprawność postępowania (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 4 lipca 2018 r. I ACa 1276/17 LEXnr 2553165).
W świetle powyższego nie mogła się skutecznie skarżąca powoływać na naruszenie przez Sąd Rejonowy zasady prekluzji dowodowej tylko z tego powodu, że wszystkie dokumenty dotyczące sprawy nie zostały przez powoda dołączone do pozwu.
Niezależnie od tego trzeba też zwrócić uwagę, że reprezentowana przez fachowego pełnomocnika pozwana nie zgłosiła w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji zastrzeżenia w trybieart.162 k.p.c.do postanowienia dowodowego wydanego na rozprawie w dniu 9.03.2018 r.. Niezgłoszenie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w trybieart. 162 k.p.c., uchybienia procesowego Sądu uniemożliwia jego uwzględnienie na etapie rozpoznania apelacji. Zgodnie zart. 162 k.p.c.niepodniesienie przez stronę zarzutu naruszenia przepisów postępowania w sposób określony w tym przepisie oznacza bezpowrotną utratę tego zarzutu w dalszym toku postępowania, a więc także i w postępowaniu apelacyjnym , chyba, że chodzi o przepisy prawa procesowego, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona nie zgłosiła zastrzeżeń bez swej winy (wyrok SN z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 96/09, niepubl.; uchwała SN z dnia 27 października 2005 r., III CZP 55/05, OSNC 2006/9/144). Tym samym pozwana utraciła możliwość powoływania się w apelacji na ewentualną wadliwość oddalenia jej wniosku dowodowego.
Podsumowując, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił istotne okoliczności zawartej przez strony umowy pożyczki. Z ustaleń tych wynika, że pozaodsetkowe koszty tej pożyczki mieściły się w granicach określonych w art.36 a ust.1 ustawy o kredycie konsumenckim. Nie mogło być więc umowy o sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego (art.5 k.c.).
Prawidłowe były także ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące cesji wierzytelności wynikającej z opisanej umowy pożyczki na rzecz powoda. Powód żądał już w pozwie dopuszczenia dowodu z umowy cesji wierzytelności, którą dołączył do pozwu. Pozwana, poza bezzasadnym powołaniem się na prekluzję dowodową, nie podniosła natomiast w apelacji jakichkolwiek argumentów podważających moc dowodową tego dokumentu.
Z tych wszystkich względów, gdy apelująca nie podważyła skutecznie zasadności roszczenia powoda, opartego o przepisart.720 k.c., orzeczono jak w sentencji na zasadzieart.385 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzieart.98 § 1 i art.108 § 1 k.p.c.w związku § 2 pkt 3 i § 10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
SSO Tomasz Pawlik