Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 237/19
Data wyroku: 2020-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Elżbieta Gawda, sędzia Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.), sędzia Krzysztof Szewczak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 237/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 marca 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.)

Sędziowie

sędzia Elżbieta Gawda
sędzia Krzysztof Szewczak

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Wiater

po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. w Lublinie
sprawyT. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek apelacjiT. L.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 21 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII U 332/17

I
oddala apelację;

II
zasądza odT. L.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Elżbieta Gawda Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Krzysztof Szewczak

III AUa 237/19

UZASADNIENIE
Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 13 stycznia 2017 roku odmówiłT. L.prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zmianami) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami), z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił, co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do stażu pracy tego rodzaju uwzględniono wnioskodawcy rok, 10 miesięcy i 23 dni. Nie uwzględniono okresu od dnia 1 września 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, albowiem w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 5 stycznia 2017 roku nie powołano przepisów resortowych.
Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Lublinie wniósłT. L., zaskarżając ją w całości. Domagał się zmiany decyzji i przyznania prawa do emerytury, przy jednoczesnym uwzględnieniu, jako okresu wykonywania prac w szczególnych warunkach, okresu zatrudnienia od dnia 1 września 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku w Urzędzie GminyP.. W toku postępowania, na rozprawie w dniu 24 października 2017 roku wnioskodawca wniósł również o uwzględnienie, jako okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, okresu zatrudnienia od dnia 24 września 1980 roku do dnia 20 listopada 1983 roku wPaństwowym Ośrodku (...), na stanowisku kierowcy autobusu.
Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2018 roku oddalił odwołanie, ustalając, żeT. L.,urodzony w dniu (...), uprawniony do świadczenia przedemerytalnego w dniu 8 grudnia 2016 roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł oświadczenie o tym, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa. Na podstawie przedłożonych dokumentów, w tym świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 5 stycznia 2017 roku organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 25 lat, w tym 23 lata, 6 miesięcy i 25 dni okresów składkowych, miesiąc i 18 dni okresów nieskładkowych oraz 2 lata okresów uzupełniających, a nadto rok, 10 miesięcy i 23 dni okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Nadto wnioskodawca przedłożył świadectwo wystawione przez Urząd GminyP.w dniu 5 stycznia 2017 roku, z którego wynika, że wnioskodawca od dnia 1 września 1984 roku jest zatrudniony w Urzędzie Gminy wP.i stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15, wymienioną w wykazie A, Dziale VIII, poz. Nr 2 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43, ze zmianami) oraz wymienioną w wykazie prac o szczególnym charakterze stanowiącym załącznik nr 2, Lp. 8 doart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(Dz.U. z 2015 roku, poz. 965, ze zmianami), na stanowisku: kierowca autobusu (k. 48 t. II akt ZUS).
Wskazując na brak przepisów resortowych w powyższym świadectwie organ rentowy zakwestionował ten dokument i dokumentowanego nim okresu nie uznał, jako okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W tej sytuacji zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 13 stycznia 2017 roku odmówiłT. L.ustalenia prawa do emerytury (k. 57 t. II akt ZUS).
Sąd Okręgowy ustalił, że w pierwszym ze spornych okresów wnioskodawca był zatrudniony wPaństwowym Ośrodku (...)wP.od dnia 24 września 1980 roku do dnia 30 listopada 1983 roku, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy autobusu zakładowego i kierowcy autobusu zakładowego – mechanika. Wnioskodawca prowadził autobus marki „S.” model „(...)”, o liczbie miejsc siedzących 40. W przypadku awarii, wyjątkowo, mógł korzystać także z „S.” o liczbie miejsc 21. NadtoPaństwowy Ośrodek (...)dysponował dwoma samochodami ciężarowymi, samochodami pogotowia technicznego w liczbie 5 sztuk, „T.”, „N.” i „F.” typu pick-up, oraz osobową „W.”.
Wnioskodawca rozpoczynał pracę o godzinnie 600, tak aby na godzinę 700dowieźć pracownikówPaństwowego Ośrodka (...)z miejscowości:H.,R.,P.iJ.,W.,S.iM.. Po przywiezieniu pracowników, wnioskodawca przywoził uczniów ze szkoły przyzakładowej wJ.. Wyjeżdżał po nich o 720-730i wracał na godzinę 8. Uczniowie PrzyzakładowejSzkoły (...)uczyli się wJ.i tam mieszkali w internacie, jednakże praktyki rozpoczynające się o 820-830odbywali wP.. Praktyki odbywały się przez wszystkie dni tygodnia.
Po przywiezieniu uczniów wnioskodawca pozostawał w gotowości do pracy lub wykonywał prace zlecone w dziale transportu, prowadził remonty sprzętu w Dziale Transportu – np. samochodów, sprzątał samochody w tym swój i konserwował je. Konserwacja pojazdu i sprzątanie zajmowały rożną ilość czasu, w zależności od stanu pojazdu. Mogło to trwać dwie godziny dziennie Wnioskodawca utrzymywał porządek w swoim autobusie, tankował go, zajmował się remontem tego pojazdu.
O 1330zaczynał odwożenie uczniów doJ., po czym wracał doP.i o godzinie 1500rozwoził do domów pracowników, co zajmowało od 2,5 do 3 godzin w zależności od warunków atmosferycznych. Wracając doP.dowoził pracowników drugiej zmiany do pracy.
Nadto w soboty i niedziele dowoził gości weselnych, albowiemPaństwowy Ośrodek (...)wP.świadczył usługi w tym zakresie dla osób fizycznych. Obsługa wesela polegała na dowiezieniu gości około godziny 1500, po czym rozwoził gości do domu. Do jego zadań należało także przewożenie pracowników w soboty i niedziele na wycieczki zakładowe. W czasie roku szkolonego woził dzieci na wycieczki szkolne i na zawody sportowe doP.,B.,C.iT..
W przypadku awarii wykonywał drobne naprawy, poważne awarie były usuwane w warsztacie wB..
W dniu 1 września 1984 roku wnioskodawca został zatrudniony w Zbiorczej Szkole Gminnej wP., w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas nieokreślony, na stanowisku mechanika-kierowcy. Od dnia 2 stycznia 1986 roku pracodawca powierzyłT. L.wyłącznie obowiązki kierowcy. W dniach 1 września 1987 roku i 1 września 1988 roku zawierał z pracodawcą dodatkowe umowy zlecenia, na mocy, których, za wynagrodzeniem, zobowiązywał się do sprawowania opieki nad dziećmi i młodzieżą przewożoną jego autobusem. Czas opieki nad dojeżdżającymi uczniami określono na 1,5 godziny dziennie. Czas jego pracy określany był szczegółowo aneksami do umów o pracę lub zakresami obowiązków i był uzależniony od rozkładu zajęć lekcyjnych obowiązującego w szkole. Zazwyczaj rozpoczynał ją w okresie nauki od 530, 600lub 630, a koniec miał następować o 1430, 1500lub 1600. Zaznaczono, że w okresie ferii zimowych wnioskodawca rozpoczyna pracę o godzinie 700oraz że w dni, w których nie dowozi uczniów do szkoły wykonuje wszystkie prace zlecone przez dyrektora szkoły, w tym prace niekoniecznie związanie z obsługą pojazdu.
Od dnia 1 stycznia 1992 roku do końca spornego okresu wnioskodawca był pracownikiem Urzędu Gminy wP.i zajmował dotychczasowe stanowisko kierowcy autobusu i powierzono mu prowadzenie autobusu marki „A.”, a następnie jeździł „G.”. W tych autobusach było do 50 miejsc siedzących.
W zależności od obowiązującego planu lekcji wnioskodawca rozpoczynał pracę między 5

(
      45)
, a 6

(
      15)
, wyjeżdżając po dzieci do miejscowościZ.,K.iH., skąd przywoził je na 6

(
      25)
do Szkoły Podstawowej wP.. Następnie wykonywał kolejny kurs doA.iO., a wP.był około 7

(
      20)
. Trzeci kurs to wyjazd po dzieci do miejscowościM.,N.iB.z powrotem doP.około 8

(
      05)
-8

(
      10)
. Czwarty kurs był wyjazdem do miejscowościZ.,K.iH.z powrotem doP.około godziny 8

(
      50)
. Piąty kurs to kurs obejmującyH.,A.,P., z którego wnioskodawca wracał doP.około 10

(
          25)

    -10

(
      30)
. Jak wskazano powyżej niektóre miejscowości wymagały więcej niż jednego kursu ze względu na ilość dzieci, przekraczającą pojemność pojazdu. Od godziny 11

(
      30)
odwoził dzieci z klas 1-3 i z przedszkola, których rodzice byli zwolnieni od opłat czesnego. Wracał o 12

(
      15)
, po czym odwoził kolejne klasy od 13

(
      15)
. Kolejny kurs odbywał od 14

(
      00)
do 15

(
      20)
. Do 16

(
      50)
miał przerwę, a od 16

(
      50)
wykonywał 1-2 kursy, w zależności od ilości dzieci, kończąc pracę około 18

(
      00)
.
W trakcie roku szkolnego wnioskodawca woził dzieci na basen do kina, teatru i wycieczki doL.,B., wB., doK.. Każda klasa w roku szkolnym była na wycieczce 2-3 razy, a krótsze wycieczki były częściej.
W czasie przerwy pomiędzy godziną 1030a 1100lub 1200udawał się, co drugi dzień po paliwo do miejscowościJ.. W dni, w które nie tankował pojazdu wykonywał obsługę samochodu, sprzątał i zamiatał samochód.
W wakacje wnioskodawca wykorzystywał urlop wypoczynkowy i dni wolne za godziny nadliczbowe. Na to było przeznaczone 5 tygodni. W pozostałych 4 tygodniach pracował około 4 godziny dziennie. W czasie wakacji przewoził dzieci na kolonie. Były to 3-4 kursy na dwutygodniowe turnusy. Zdarzało się, ze pozostawał na miejscu przez tydzień i w zależności od potrzeb dowoził doraźnie dzieci do okolicznych miejscowości – nad morze, do ogrodu zoologicznego, naW.. Przebywając w wakacje wP., w okresie, kiedy nie korzystał z urlopu wypoczynkowego obsługiwał także wesela (1-2) lub dodatkowe wycieczki (5-7). Nadto w okresie wakacji zajmował się remanentem autobusu, prał, czyścił siedzenia .
W okresie ferii zimowychT. L.dowoził dzieci na zimowisko, odbywały się przeglądy samochodu.
Autobus był serwisowany w(...)B., a potem w(...)W.. W razie awarii lub w razie konieczności wymiany oleju jeździł do(...). Kontrola taka odbywała się co 3 miesiące. Do naprawy samochodu umawiał się na godzinę. Wymiana oleju trwała około 2 godzin. Potem wracał do pracy. W razie pęknięcia resoru naprawa trwała 4 godziny, a wnioskodawca dopilnowywał procesu naprawy. Zdarzało się, że autobus zostawał w naprawie, wówczas wnioskodawca następnego dnia przyjeżdżał i odbierał samochód. Drobne awarie usuwał samodzielnie. Poważniejsze awarie mogły się zdarzyć 4-5 razy w ciągu roku.
Sąd, co do zasady obdarzył wiarą zeznania świadków oraz zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów, znajdujące się w aktach organu rentowego i w aktach osobowych.
Sąd Okręgowy zważył, że do okoliczności spornych w rozpoznawanej sprawie należy możliwość zakwalifikowania okresów zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 24 września 1980 roku do dnia 30 listopada 1983 roku oraz od dnia 1 września 1984 do dnia 31 grudnia 1998 roku, jako okresów pracy w szczególnych warunkach, celem ustalenia czy legitymuje się on 15-letnim okresem tak kwalifikowanej pracy.
Sąd Okręgowy orzekł, że w związku z tym, że wnioskodawca urodził się po 31 grudnia 1948 roku, spór dotyczył kwestii, czy spełnia on przesłanki przyznania mu emerytury na podstawieart. 184wzwiązku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2018 roku poz. 1270 ze zm.), czyli czy nabył prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników pracujących w warunkach szczególnych uregulowaną przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Przepisy §§ 3 i 4 wymienionego rozporządzenia określają warunki, od których spełnienia zależy uzyskanie wcześniejszej emerytury. Są to: okres zatrudnienia wynoszący dla mężczyzn 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w wykazie A oraz osiągnięcie wieku emerytalnego 60 lat dla mężczyzn.
Ubezpieczony ukończył wymagane 60 lat (w dniu(...)), na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się 25-letnim stażem pracy oraz jest członkiem otwartego funduszu emertytalnego, ale w dniu 8 grudnia 2016 roku złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Przechodząc do oceny, czyT. L.spełnia warunek legitymowania się co najmniej 15–letnim stażem pracy w warunkach szczególnych Sąd wskazał, że z poczynionych ustaleń wynika, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w Zbiorczej Szkole Gminnej wP., a następnie po przejęciu zadań dotyczących przewozu dzieci do szkół w Urzędzie Gminy wP.od dnia 1 września 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych, wykonując czynności odpowiadające rodzajowi pracy opisanemu w Wykazie A, Dział VIII, „W transporcie i łączności”, „Transport”, poz. 2 „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów. W stosowanym pomocniczo zarządzeniu Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 25 października 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (Dz. Urz. MNSzWiT z 1983 roku, Nr 3) , w Wykazie A, Dziale V, poz. 2 pkt 3 figuruje stanowisko „kierowca autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15”. Po zmianach organizacyjnych wnioskodawca był zatrudniony w Urzędzie Gminy wP., co odpowiada zatrudnieniu w administracji. Zarządzenie nr 9 Ministra Administracji Gospodarski Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji gospodarski terenowej i ochrony środowiska na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz. Urz. MAGTiOŚ Nr 2 z 1983 roku, poz. 3) wśród prac wykonywanych w szczególnych warunkach wskazuje szczegółowe stanowiska zawarte w cytowanym wyżej rozporządzeniu i wśród stanowisk opisanych w Dziale VIII, w pozycji 2, w pkt. 2 figuruje stanowisko „kierowca autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15”.
Wskazać należy, że w ciągu dnia, w roku szkolnym, wnioskodawca pracował od około godziny 6 do godziny 18, a zatem około 12 godzin. W czasie dnia miał przerwy w przewożeniu uczniów pomiędzy godziną 1030a 1100lub 1200. W tym czasie co drugi dzień udawał się po paliwo do miejscowościJ.. W dni, w które nie tankował pojazdu wykonywał obsługę samochodu, sprzątał i zamiatał samochód. Nadto miał także przerwę pomiędzy 1520a 1650. Tym samym można przyjąć, że nie wykonywał czynności polegających na kierowaniu pojazdem przez około 3 godziny. Ta okoliczność nie ma jednak znaczenia, albowiem, jak zaznaczono wnioskodawca pracował dziennie około 12 godzin, a to oznacza, że na prowadzenie pojazdu pozostawało około 9 godzin dziennie w okresie roku szkolnego.
Powyższy okres od dnia 1 września 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku stanowi 14 lat i 4 miesiące, jednakże nie może on zostać w całości uwzględniony.
Sąd Okręgowy nie ma zastrzeżeń do okresów roku szkolnego, kiedy wnioskodawca z całą pewnością stale i co najmniej 9 godzin dziennie pracował, jako kierowca autobusu. Wyłączeniu podlegają jednak okresy ferii zimowych, kiedy wnioskodawca nie przewoził dzieci do szkoły, a odwiezienie i przywiezienie ich na zimowisko świadczy, że w tym okresie nie wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy kierowcy. Ani wnioskodawca, ani świadkowie nic nie wspominają o tym, aby był on kierowany do wykonywania innych czynności, jako kierowca autobusu, czy też do wykonywania innej pracy w warunkach szczególnych. Wyłączeniu podlega okres 10 dni roboczych w każdym z 14 lat w okresie od 1985 roku do 1998. Łącznie odliczeniu podlega 140 dni, to jest 4 miesiące i 10 dni.
Nadto wnioskodawca nie świadczył pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w wakacje. Z okresu 9 tygodni wakacji wnioskodawca przez 5 tygodni wykorzystywał urlop i obierał godziny nadliczbowe i okres ten podlega zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach. W pozostałym okresie 4 tygodni przewoził dzieci na kolonie letnie. Jak zeznali świadkowie i sam wnioskodawca były to 3-4 kursy na dwutygodniowe turnusy. Zdarzało się, że pozostawał na miejscu przez tydzień i w zależności od potrzeb dowoził doraźnie dzieci do okolicznych miejscowości. Przebywając w wakacje wP., w okresie, kiedy nie korzystał z urlopu wypoczynkowego, obsługiwał także wesela lub dodatkowe wycieczki. Brak regularnych, codziennych kursów z dziećmi powoduje, że pozostałych 4 tygodni w okresie wakacji letnich nie można uznać za stałe wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. ŚwiadekJ. B.oszacowała, że w tych pozostałych 4 tygodniach wakacji wnioskodawca mógł pracować po 4 godziny dziennie. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał konieczność odliczenia dalszych 4 tygodni z każdego roku w latach 1985-1998, co daje łącznie 392 dni (14 lat x 28 dni), czyli rok, miesiąc i 2 dni.
Łącznie z okresu od dnia 1 września 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku odliczeniu podlega rok, 5 miesięcy i 22 dni (4 miesiące i 20 dni + rok, miesiąc i 2 dni), a zatem uwzględnieniu, jako okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach podlega okres 12 lat, 10 miesięcy i 8 dni (14 lat i 4 miesiące – rok, 5 miesięcy i 22 dni)
Gdy do udowodnionego w niniejszym postępowaniu okresu 12 lat, 10 miesięcy i 8 dni dodamy niesporny, uwzględniony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, okres roku, 10 miesięcy i 23 dni otrzymamy okres 14 lat, 9 miesięcy i dnia i jest to całkowity okres jakim wnioskodawca legitymuje się, jeżeli chodzi o staż pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Sąd Okręgowy nie znalazł natomiast podstaw do zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 24 września 1980 roku do dnia 30 listopada 1983 roku wPaństwowym Ośrodku (...)wP.(3 lata, 2 miesiące i 7 dni).
Stosownie do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08, Lex nr 528152, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNP 2002/11/272).
Sąd nie kwestionuje, że w powyższym okresie wnioskodawca wykonywał pracę kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących powyżej 15. Wskazać jednak należy, że nie była to praca wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca zajmował się przywożeniem i odwożeniem pracownikówPaństwowego Ośrodka (...)wP., nadto dowoził i odwoził uczniów ze szkoły wJ.na praktyki wP.. Z ustaleń wynika, że wnioskodawca rozpoczynał pracę o godzinnie 6

(
      00)
, tak aby na godzinę 7

(
      00)
dowieźć pracowników, po czym o 7

(
      20)
-7

(
      30)
udawał się po uczniów i wracał na godzinę 8 doP.. Czynności kierowcy zajmowały zatem około 2 godzin, a później wnioskodawca pozostawał w gotowości do pracy lub wykonywał prace zlecone w dziale transportu, prowadził remonty sprzętu w Dziale Transportu – np. samochodów, sprzątał samochody w tym swój i konserwował je. Dopiero o 13

(
      30)
powracał do pracy kierowcy i zaczynał odwożenie uczniów doJ., po czym wracał doP.i o godzinie 15

(
      00)
rozwoził do domów pracowników, co zajmowało od 2,5 do 3 godzin, także kończy około 18

(
      00)
. Po południu wnioskodawca wykonywał czynności kierowcy przez około 4,5 godziny. W okresie roku szkolnego wnioskodawca wykonywał czynności kierowcy łącznie przez około 6,5 godziny dziennie (dwie godziny rano i 4,5 godziny po południu). Zarówno wnioskodawca, jak i świadkowie nie wskazali, jakie czynności wnioskodawca wykonywał w okresie ferii i wakacji, a zatem w okresie, kiedy nie dowoził dzieci na praktyki. Świadczenie pracy, jako kierowca autobusu w czasie wycieczek weekendowych i wesel, a także wyjazdów na zawody sportowe nie może również wpływać na uznanie stałości zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, albowiem były to czynności doraźne, świadczone w zależności od potrzeb.
Jak wynika z poczynionych ustaleńT. L., pomimo, że legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym ponad 25 lat, ukończył 60 lat życia i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, to jednak nie spełnia warunku legitymowania się, co najmniej 15–letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. Jak bowiem ustalono w tych warunkach skarżący świadczył pracę w wymiarze łącznym: 14 lat, 9 miesięcy i dnia.
Wobec tego skarżący nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek do ustalenia mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie przepisu art. 184 ustawy emerytalnej. W tym miejscu zważyć należy, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co w konsekwencji oznacza, że określona w ustawie o emeryturach i rentach instytucja wcześniejszej emerytury musi podlegać ścisłej wykładni (wyrok Sąd Najwyższego z dnia 6 marca 2007 roku, sygn. I UK 287/06, LEX nr 936837) oraz że o uprawnieniu do wcześniejszej emerytury decyduje łączne ścisłe spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 184 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej, a nie przekonanie pracownika, że praca była wykonywana w szczególnym charakterze lub warunkach (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2010 roku, II UK 140/10, LEX nr 786382 oraz z dnia 14 grudnia 2009 roku, I UK 218/09, LEX nr 577817)
Od tego wyroku apelację wniósł wnioskodawcaT. L.zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał:

1
naruszenie prawa materialnego § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na przyjęciu, że praca w takich warunkach, aby była praca w pełnym wymiarze czasu pracy musi być świadczona przez co najmniej 8 godzin dziennie oraz przez przyjęcie, że wykonywanie sporadycznie innych czynności powoduje, że praca ta traci przymiot pracy w warunkach szczególnych;

2
błędne przyjęcie, że czas pracy wnioskodawcy wPaństwowym Ośrodku (...)wP.wynosił 6,5 godzin podczas gdy zeznania wnioskodawcy i świadków wskazują, że praca ta wynosiła około 9,5 godziny dziennie a ponadto błędne przyjęcie, że praca świadczona w okresie wakacji i ferii zimowych nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy.

Wnosił o zmianę wyroku i przyznanie prawa do emerytury.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny nie stwierdza sprzeczności w ustaleniach faktycznych w ocenie materiału dowodowego ani naruszenie prawa materialnego poprzez stwierdzenie, że praca wnioskodawcy nie spełniała wymogów do uznania jej za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych. Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności wymienione w wykazie A uprawniające do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym.
Sąd Okręgowy przeprowadził bardzo drobiazgowe i wnikliwe postępowanie dowodowe i przeanalizował wszystkie dostępne dokumenty dotyczące zatrudnienia wnioskodawcy w spornych okresach i zajmowanych przez niego stanowisk pracy, przesłuchał też wnioskodawcę i zgłoszonych przez niego świadków, mających potwierdzić, że przez cały okres zatrudnienia w Zbiorczej Szkole Gminnej wP., a następnie po przejęciu zadań dotyczących przewozu dzieci do szkół w Urzędzie Gminy wP.od dnia 1 września 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych, wykonując czynności odpowiadające rodzajowi pracy opisanemu w Wykazie A, Dział VIII, „W transporcie i łączności”, „Transport”, poz. 2 „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów oraz wPaństwowym Ośrodku (...)wP.od dnia 24 września 1980 roku do dnia 30 listopada 1983 roku. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że w spornym okresie wykonywał on wyłącznie pracę na stanowisku wymienionym jako praca w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy dokonał dokładnej analizy wszystkich okoliczności i postępowanie dowodowe wskazuje, że obowiązki wnioskodawcy dotyczyły różnych innych jeszcze czynności nie będących pracami w szczególnych warunkach a tylko czynności, które są wymienione w wykazie A uprawniają do obniżenia wieku emerytalnego.
Przepis§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) jednoznacznie stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Akta osobowe i wyjaśnienia wnioskodawcy jednoznacznie wskazują, że wnioskodawca, był zatrudniony jako kierowca autobusu dowożącego dzieci , uczniów i pracowników nie wykonywał tej pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i w postępowaniu odwoławczym niczym tych ustaleń nie podważył. Podkreślić należy, że o uprawnieniach pracownika do emerytury na warunkach przewidzianych w rozporządzeniu decyduje łączne spełnienie określonych w nim przesłanek, a przekonanie pracownika o wysokiej szkodliwości warunków pracy jest wystarczające do uznania takiej pracy za pracę w szczególnych warunkach.
Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami proceduralnymi, nie przekraczając granic zakreślonych wart.233 § 1 KPC.
Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ich powtarzania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776) odnoszące się do charakteru zatrudnienia wnioskodawcy spornych okresach.
W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada przepisom prawa, dlatego apelacja nie może być uwzględniona i na mocyart.385 KPCorzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach Sąd Apelacyjny oparł na przepisachart. 98 KPCoraz § 9 ust 2 i § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015 poz.1804).