Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 572/19
Data wyroku: 2019-08-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Hanna Bartkowiak
Podstawa prawna: art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 sierpnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny–Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:  sędzia Hanna Bartkowiak
Protokolant: prot. sąd. Marta Wujek

    przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań – Stare Miasto w Poznaniu Tomasza Jasińskiego

po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2019 r.
sprawyZ. R. (1)
oskarżonego zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu
z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt VIII K 542/18
uchyla zaskarżony wyrok w pkt II i III oraz w pkt IV i V w części dotyczącej oskarżonegoZ. R. (1)i jego sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Hanna Bartkowiak

UZASADNIENIE
Z. R. (1)został oskarżony o to, że w okresie od 2 maja 2018 r. do 6 maja 2018 r. wP., działając wspólnie i w porozumieniu zL. S., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia ośmiu gier planszowych różnych marek o łącznej wartości 1504,93 zł na szkodę(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW., tj. przestępstwo zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk.
Do aktu oskarżenia został załączony wniosek na podstawieart. 335 § 2 kpko skazanieZ. R. (1)za zarzucone mu przestępstwo zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kkbez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby, kary 50 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł oraz orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.solidarnie zL. S.kwoty 1504,93 zł. Nadto, obciążenie oskarżonego kosztami sądowymi, w tym opłatą sądową.
Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, na posiedzeniu, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 r. wydanym w postępowaniu przeprowadzonym pod sygn. akt VIII K 542/18, w trybieart. 343 kpkuznałoskarżonegoZ. R. (1)za winnego zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1 – 3 kkwymierzył mu karę 50 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł.
Na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkorazart. 70 § 1 kkwykonanie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności Sąd warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby.
W oparciu oart. 46 § 1 kkSąd orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w całości poprzez zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.solidarnie zL. S.kwoty 1504,93 zł.
Ponadto Sąd obciążył oskarżonego kosztami sądowymi w połowie i wymierzył mu opłatę w kwocie 170 zł (k. 112-113).
Powyższy wyrok zaskarżył oskarżyciel publiczny w całości na niekorzyśćZ. R. (1). Apelujący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego wynikającą z niezastosowaniaart. 72 § 1 kki braku orzeczenia jakiegokolwiek obowiązku związanego z zawieszeniem wykonania kary 6 miesięcy pozbawienia wolności na okres 3 lat próby.
Podnosząc w ten sposób prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącejZ. R. (1)i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wniosku zart. 335 § 2 kpk(k. 119-121).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się uzasadniona i doprowadziła do wnioskowanego przez prokuratora uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy uznał za trafny podniesiony przez apelującego zarzut obrazy prawa materialnego polegający na niezastosowaniuart. 72 § 1 kki zaniechaniu obligatoryjnego orzeczenia wobec oskarżonegoZ. R. (1)jednego z obowiązków wymienionych wart. 72 § 1 pkt 1 - 8 kk. Warto przypomnieć, że obraza przepisów prawa materialnego ma miejsce w sytuacji kiedy sąd dokona błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosuje nieodpowiedni przepis lub nie zastosuje określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obowiązkowe. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy przychylił się do wniesionego w trybieart. 335 § 2 kpkwniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego wobec podsądnego bez przeprowadzenia rozprawy i na skutek tego wydał wyrok skazujący, w którym orzekł wobecZ. R. (1)m.in. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby. Zgodnie natomiast z treścią przepisuart. 72 § 1 kkw przypadku orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania sąd jest zobowiązany do orzeczenia przynajmniej jednego z obowiązków wymienionych w przepisieart. 72 § 1 pkt 1 - 8 kk. Jedynie w przypadku gdy wobec oskarżonego zostaje orzeczony środek karny to orzeczenie jednego z obowiązków wskazanych wyżej staje się fakultatywne. Należy dostrzec, że już wniosek prokuratora o wydanie wyroku w trybie konsensualnym nie zawierał tego obligatoryjnego elementu kary, co przyznał oskarżyciel publiczny w treści apelacji.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że Sąd Rejonowy nie orzekł wobec oskarżonego żadnych środków karnych należało stwierdzić, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 72 § 1 kk, ponieważ nie orzekł ani jednego z obowiązków wymienionych w tym przepisie pomimo obligatoryjności takiego rozstrzygnięcia. Na podkreślenie zasługuje tu fakt, iż Sąd I instancji badając zasadność złożonego przez prokuratora wniosku o wydanie wobec podsądnego wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy nie zweryfikował czy uzgodnione z oskarżonym rozstrzygnięcia o karze odpowiadają obowiązującym przepisom prawa materialnego, a było to niewątpliwie jego obowiązkiem. Z realizacji tego obowiązku nie zwalnia bowiem samo porozumienie zawarte między oskarżonym a prokuratorem, ani zgoda oskarżonego na wydanie orzeczenia we wskazanym trybie, o ustalonej między stronami postępowania sądowego treści (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2017 r., II KK 112/17, Legalis nr 1587589). Dodać należy, że zgodnie zart. 343 § 1 kpksąd może uzależnić uwzględnienie wniosku złożonego w trybieart. 335 § 1 lub 2 kpkod dokonania w nim przez prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego. Regulacja ta odnosi się wprost do takich sytuacji, jak zaistniała w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem sąd dostrzeże, że treść wniosku oskarżyciela publicznego nie jest zgodna z regulacjami prawa materialnego winien zasygnalizować prokuratorowi konieczność dokonania określonych zmian we wniosku i uzależnić uwzględnienie wniosku od poczynienia takich modyfikacji. Zmieniony wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy musi jeszcze zostać zaakceptowany przez oskarżonego by mógł się stać podstawą wydania orzeczenia. Niespełnienie powyższych wymagań modyfikacji wniosku złożonego w trybieart. 335 § 2 kpkprzekłada się bezpośrednio na brak możliwości uwzględnienia wniosku obarczonego obrazą prawa materialnego i wtedy sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych, a prokurator w terminie 7 dni od dnia posiedzenia, dokonuje czynności określonych wart. 333 § 1 i 2 kpk.
Z uwagi na fakt, że wydane przez Sąd Rejonowy orzeczenie jako naruszające przepisy prawa materialnego nie mogło się ostać, a oskarżony nie brał udziału w rozprawie apelacyjnej i nie wyraził swego stanowiska odnośnie koniecznej modyfikacji wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w pkt II, III, IV oraz V w części dotyczącej oskarżonegoZ. R. (1)i przekazał sprawę Sądowi Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania albowiem koniecznym będzie je przeprowadzenie na nowo.
W trakcie ponownego rozpoznania sprawy nie jest wykluczone ponowne wydanie orzeczenia na podstawieart. 335 § 2 kpk, jednakże wymierzone na tej podstawie kary, środki karne i inne obowiązki muszą być zgodne z przepisami prawa materialnego. W przypadku skorzystania ponownie z możliwości wydania orzeczenia z wykorzystaniem instytucji zart. 335 § 2 kpkSąd Rejonowy będzie zobligowany uzależnić uwzględnienie wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy od dokonania w nim określonych zmian w taki sposób by proponowane rozstrzygnięcia w zakresie kary odpowiadały regulacjom prawa materialnego oraz uzyskania zgody oskarżonego na wspomniane modyfikacje wniosku. W sytuacji kiedy prokurator dokona koniecznej zmiany we wniosku, oskarżony może nie wyrazić na niego zgody i wówczas Sąd I instancji zmuszony będzie rozpoznać sprawę oskarżonegoZ. R. (1)na zasadach ogólnych.
Niezbędne jest jeszcze wyjaśnienie, że kontrola instancyjna wyroku zaskarżonego przez prokuratora jedynie na niekorzyśćZ. R. (1)nie doprowadziła Sądu odwoławczego do wniosku o konieczności uchylenia orzeczenia również w zakresie dotyczącym współoskarżonejL. S.. Nie zachodziła bowiem sytuacja procesowa, o której stanowi przepisart. 435 kpk, pozwalająca na podmiotowe wyjście poza ramy apelacji. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że pomimo uchylenia rozstrzygnięć zaskarżonego wyroku dotyczących bezpośrednioZ. R. (1)i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania, nałożony naL. S.obowiązek naprawienia szkody nie zmienił swojego solidarnego charakteru. Wynika to z tego, że solidarna odpowiedzialność współsprawców przestępstwa istnieje niezależnie od tego, czy odpowiadają oni jako oskarżeni w tym samym procesie, czy też o ich odpowiedzialności rozstrzyga się w różnych postępowaniach. Niezbędne jest w takiej sytuacji zamieszczenie w wydawanym wyroku stwierdzenia o solidarnym charakterze nałożonego zobowiązania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 grudnia 2017 r., II AKa 492/17, Legalis nr 1772310). Sąd II instancji nie miał wątpliwości, że solidarny charakter nałożonego naL. S.obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem wynika z treści wydanego wyroku. W związku z tym do czasu zakończenia postępowania karnego w stosunku do oskarżonegoZ. R. (1), pokrzywdzony może zwrócić się o spełnienie środka kompensacyjnego do prawomocnie już skazanejL. S.. Natomiast gdyby ta naprawiła szkodę w całości, na podstawieart. 441 § 2 kcmoże w drodze pozwu cywilnego żądać od oskarżonegoZ. R.zwrotu odpowiedniej części spełnionego obowiązku zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody.
Hanna Bartkowiak