Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 1609/18
Data wyroku: 2019-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia S.O.  Krzysztof  Wójcik, S.O.  Tomasz  Bajer, S.R. (del.) Paweł  Kowalczyk  (spraw.)
Słowa kluczowe: Naprawienie szkody, Ubezpieczenie majątkowe
Podstawa prawna: art. 361 k.c., art. 363 k.c., art. 355 k.p.c.

Sygn. akt XIII Ga 1609/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 października 2018 r. – w sprawie z powództwa(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.przeciwko(...)Spółka Akcyjna wW.o zapłatę kwoty 5.279,81 zł – Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił powództwo (punkt 1. wyroku) oraz zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego ubezpieczyciela kwotę 2.452,08 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania (punkt 2. wyroku).
Sąd Rejonowy ustalił, iż w dniu 14 kwietnia 2017 r. miało miejsce zdarzenie drogowe,w wyniku którego uległ uszkodzeniu samochód markiM. (...)o nr rejestracyjnym
(...)będący własnościąZ. M.; ostatnio wskazany poszkodowanyw stosunku do pozwanego był uprawniony z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany ubezpieczyciel – po dokonaniu oceny zakresu uszkodzeń wskazanego pojazdu - przyznałZ. M.odszkodowanie w kwocie 3.039,58 zł.Sąd I instancji podniósł także iż na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 30 maja2017 r.Z. M.przeniósł na(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.roszczenia jakie przysługiwały mu przeciwko stronie pozwanej w związkuze zdarzeniem szkodzącym z dnia 14 kwietnia 2017 r. Ponieważ wypłacona przez stronę pozwaną kwota odszkodowania – zdaniem(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.– okazała się być nieadekwatną do rzeczywistych kosztów likwidacji uszkodzeń samochodu markiM. (...), powód zlecił sporządzenie ekspertyzy ustalającej wysokość należności koniecznej do wydatkowania w celu naprawy uszkodzeń autaZ. M.- określony w tej opinii koszt likwidacji nieprawidłowości auta opiewałna kwotę 8.169,39 zł. Pismem z dnia 31 maja 2017 r. powód zawiadomił(...)Spółka Akcyjna wW.o przelewie wierzytelności i wezwał go do zapłaty kwoty 5.279,81 zł stanowiącej różnicę pomiędzy ustaloną w ekspertyzie i sporządzonej na zlecenie powoda wysokością kosztów naprawy uszkodzeń autaZ. M.(kwota 8.169,39 zł) a odszkodowaniem już wypłaconym przez pozwanego ubezpieczyciela (kwota 3.039,58 zł) powiększoną o koszty wydatkowane przez(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.na sporządzenie ekspertyzy (kwota 150,00 zł), wyznaczając 3. dniowy termin na uczynienie zadość tej powinności –(...)Spółka Akcyjna wW.nie uiściło żądanej należności.
Sąd I instancji – opierając się w szczególności na opinii biegłego – uznał roszczenie(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.za całkowicie niezasadne, wskazując jednocześnie iż w toku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił kwotę 3.039,58 zł tytułem odszkodowania mającego pokryć koszty naprawy samochodu a nadto - na podstawie decyzji z dnia 23 czerwca 2017 r. - dodatkowokwotę 4.124,66 zł; łącznie zatem dokonano wypłaty 7.164,24 zł. Sąd Rejonowy w oparciuo zeznania poszkodowanegoZ. M.oraz treść opinii biegłego Antoniego Kolańczyka, stwierdził iż w procesie naprawczym samochodu markiM. (...)użyte zostały części oryginalne z rynku wtórego (a więc używane), co uzasadnia przyjęcie– w ślad za opinią biegłego – kosztów naprawy uszkodzeń samochodu, ustalonychprzez biegłego z zastosowaniem w procesie naprawczym oryginalnych części zamiennychz rynku wtórnego na kwotę 4.732,54 zł, na poziomie ostatnio wskazanej wartości.
Zważywszy tę okoliczność wypłacone przez pozwanego ubezpieczyciela odszkodowanie przekroczyło wysokość uszczerbkuZ. M., żądanieA.Spółkaz ograniczoną odpowiedzialnością wL., jako niezasadne, podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie przepisuart. 98 kpcprzy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego – w części, tj. w zakresie w jakim Sąd I instancji oddalił powództwo co do kwoty 4 124, 66 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienieod dnia 9 maja 2017 r. do dnia zapłaty tj. 26 czerwca 2017 r. (punkt 1. wyroku) oraz w całości w odniesieniu do kosztów postępowania (punkt 2. wyroku) – zostało zaskarżone przez powoda(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.. Powód zarzuciłSądowi I instancji:

1
naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

a.
art. 203 kpcw zw. zart. 355 § 1 kpcpoprzez jego niezastosowanie i całkowicie pominięcie faktu, że w piśmie z dnia 8 września 2017 r. powód złożył oświadczenieo cofnięciu pozwu wraz z zrzeczeniem się roszczenia co do kwoty 4.124,66 zł,co w realiach niniejszej sprawy winno skutkować umorzeniem postępowaniaw tym zakresie;

b.
art. 328 § 2 kpcpoprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenie z pominięciem faktu - cofnięcia pozwu i zrzeczenia się roszczenia co do kwoty 4.124, 66 zł;

c.
art. 98 § 1 kpcpoprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do zwrotu powodowi kosztów procesu, jako strona przegrywająca, podczas gdy w niniejszej sprawie powód wygrał proces w 78%;

d.
art. 100 kpcpoprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do zwrotu powodowi kosztów procesu, jako strona przegrywająca, podczasgdy w niniejszej sprawie powód wygrał proces w 78% co uzasadnia stosunkowe rozdzielenie kosztów.

Wskazując na powyższe zarzuty(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.domagał się:

1
zmiany zaskarżonego wyroku w pkt. I poprzez umorzenie postępowania w zakresiekwoty 4.124,66 zł;

2
zmiany zaskarżonego wyroku w pkt. I poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 4.124, 66 zł od dnia 9 maja 2017 rdo dnia zapłaty tj. 26 czerwca 2017 r.;

3
zmiany zaskarżonego wyroku w pkt. II sentencji zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za pierwszą instancję stosownie do norm prawem przepisanych;

4
zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na apelację(...)Spółka Akcyjna wW.przychyliło się do stanowiska strony powodowej co do konieczności umorzenia postępowania w wyniku cofnięcia pozwu w części a także konieczności innego rozstrzygnięcia o kosztach, wnosząc o nieobciążanie go kosztami postępowania w II instancji albowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie wynika z błędu Sądu nie zaś ze stanowiska pozwanego.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja strony powodowej w zdecydowanym jej zakresie zasługiwała na uwzględnienie,co – w oparciu o przepisart. 386 § 1 kpc– skutkowało zmianą zaskarżonego orzeczenia.
Na uwzględnienie zasługiwał zarzut(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.naruszenia przez Sąd I instancji – poprzez ich niezastosowanie – przepisówart. 203 kpcorazart. 355 kpc. Sąd Rejonowy, oddalając w całości żądanie strony powodowej, całkowicie pominął - dokonany w piśmie procesowym (opatrzonym datą 8 września 2017 r.a nadanym do Sądu I instancji w dniu 11 września 2017 r.) pełnomocnika(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.- fakt cofnięcia pozwu w zakresiekwoty 4.124,66 zł wraz ze zrzeczeniem się w tym zakresie roszczenia. Skuteczność czynności procesowej powoda – zważywszy fakt, iż nie pozostawała ona w sprzeczności z prawem, zasadami współżycia społecznego ani też nie zmierzała do obejścia prawa (art. 203 § 4 kpc) , także wobec faktu że to powód jest dysponentem procesu a co za tym idzie jego czynności dyspozycyjne muszą mieć pierwszeństwo przed innymi przyczynami zakończenia postępowania – uzasadniała umorzenie postepowania co do kwoty 4.124,66 zł w oparciuo przepisart. 355 kpc.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, Sąd I instancji uznał za właściwą – odpowiadającą kosztom likwidacji uszkodzeń samochodu markiM. (...)jakie powstały w wyniku udziału tego pojazdu w zdarzeniu szkodzącym z dnia 14 kwietnia 2017 r. – kwotę odszkodowania na poziomie 4.732,54 zł; takie ustalenie Sądu Rejonowego ostatecznie – wskutek braku złożenia apelacji w szerszym zakresie aniżeli wynikającym z wniesionego środka odwoławczego – nie było podważane przez(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.. Nie jest również wątpliwe iż pozwany ubezpieczyciel dokonał refundacji wydatków związanych z naprawą pojazduZ. M.w łącznej kwocie 7.164,24 zł przy czym(...)Spółka Akcyjna wW.jeszcze przed zainicjowaniem niniejszego postępowania (w toku postępowania szkodowego) zaspokoiło poszkodowanego w kwocie 3.039,58 zł zaś w ramach niniejszego procesu (w dniu 26 czerwca 2017 r.) zapłaciło powodowi należność w wysokości 4.124,66 zł. Zważywszy – przyjętą jako właściwą przez Sąd Rejonowy i, jak wyżej wskazano, niekwestionowaną przez stronę powodową - wysokość odszkodowania na poziomiekwoty 4.732,54 zł, wobec wcześniejszego zaspokojenia poszkodowanego w wyniku zdarzenia szkodzącego z dnia 14 kwietnia 2017 r., uzasadnionym jest obciążenie(...)Spółka Akcyjna wW.obowiązkiem zapłaty należności ubocznych (odsetek) ustalonych od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy przyjętą przez Sąd Rejonowy jako zasadną kwotą odszkodowania (4.732,54 zł) a sumą, która została wypłaconaZ. M.(3.039,58 zł), tj. od kwoty 1.692,96 zł - za okresod dnia 20 maja 2017 r. do dnia zapłaty pozostałej części kwoty – uznanegoprzez Sąd I instancji jako właściwego – odszkodowania (do dnia 26 czerwca 2017 r.).Z dokumentów znajdujących się w aktach szkodowych pozwanego ubezpieczyciela (pisma strony pozwanego doZ. M.z dnia 20 kwietnia 2017 r.), wynika iż(...)Spółka Akcyjna wW.otrzymało zgłoszenie uszczerbku poszkodowanego w dniu 19 kwietnia 2017 r. – zatem uwzględniając przewidziany przez przepisart. 817 § 1 kcorazart. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych- 30. dniowy termin na uczynienie zadość żądaniu strony powodowej, ubezpieczyciel zobowiązany był wypłacić odszkodowanie objęte żądaniem pozwu w niniejszej sprawie najpóźniej w dniu 19 maja 2017 r. Zaniechanie uczynienia zadość tej powinnościw tym czasie skutkuje – na podstawie przepisuart. 359 § 1 kcw zw. zart. 481 § kc– obciążenie pozwanego obowiązkiem zapłaty odsetek z tytułu nieterminowego spełnienia świadczenia– od dnia 20 maja 2017 r.; wysokość tych należności ubocznych określono na poziomie ustawowych odsetek za opóźnienie –art. 481 § 2 kc.
W pozostałej części żądanie(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.– jako niezasadne – podlegało oddaleniu.
Takie reformatoryjne rozstrzygnięcie Sądu Odwoławczego skutkować musi także zmianą postanowienia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji. Zważywszy fakt, iż strona powodowa wygrała sprawę przed Sądem I instancji w granicach 78,16 %(4.126,66 zł : 5.279,81 zł), pozwany ubezpieczyciel – stosownie do zastosowanej zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów (art. 100 zd. 1 kpc) – zobowiązany jest ponieść koszty procesu przed Sądem I instancji w takich granicach. Ubocznie tylko podnieść należy, iżw zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania – z uwagi na fakt zaspokojenia dochodzonej przez powoda należności po zainicjowaniu niniejszego procesu (zapłatakwoty 4.126,66 zł w dniu 26 czerwca 2017 r.) - przyjąć należało iż strona powodowa wygrała sprawę w zakresie w jakim jej roszczenie zostało uznane (przez fakt spełnienia świadczenia) przez(...)Spółka Akcyjna wW.. Pozwany, który płaci dochodzoną należność po wniesieniu pozwu, chociaż przed otrzymaniem jego odpisu, z punktu widzenia przepisówkodeksu postępowania cywilnegoo kosztach procesu uważany jest za przegrywającego sprawę i w konsekwencji zobowiązany jest zwrócić powodowi poniesione koszty (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 1979 r.,I Cz 92/79, Lex nr 8188).
Strona powodowa poniosła koszty w łącznej wysokości 3.148,54 zł, które obejmowały opłatę od pozwu w kwocie 264,00 zł (jej wysokość została określona na podstawie przepisuart. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1w zw. zart. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych- t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 300), opłatę skarbowąod dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika (w wysokości 17,00 zł) ustaloną na podstawie przepisuart. 1 pkt 2w zw. zart. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r.o opłacie skarbowej[t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1044 z późn. zm.] w zw. z pkt IV załącznika do tej ustawy - Wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnośćwL., którego wysokość (w kwocie 1.800,00 zł) została ustalonaw oparciu o przepis § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804)w brzmieniu tego aktu prawnego na datę wytoczenia powództwa (dzień 13 czerwca 2017 r.) oraz wydatki poniesione w związku z opinią biegłego (kwota 1.067,54 zł).
Z kolei koszty postępowania jakie były wydatkowane przez pozwanego(...)Spółka Akcyjna wW.obejmowały - ustalone na tej samej podstawie prawnej - wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowegow kwocie 1.800,00 zł oraz wydatki poniesione w związku z opinią biegłego(kwota 1.067,54 zł).
Łącznie koszty niniejszego procesu wyniosły więc 6.016,08 zł (3.148,54 zł + 2.867,54 zł); uwzględniając wynik sprawy (wygrana powoda w 78,16 %), pozwany powinien ponieść koszty w wysokości 4.702,17 zł (6.016,08 zł x 78,16 %) zaś – zważywszy fakt, iż dotychczas(...)Spółka Akcyjna wW.wydatkowało z tytułu kosztów postępowania należność w kwocie 2.867,54 zł– w ostatecznym rozrachunku strona pozwana zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi procesowemu należność w wysokości 1.834,63 zł (4.702,17 zł - 2.867,54 zł).
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego oparto na przepisieart. 102 kpc. Uwzględnienie apelacji w zdecydowanym jej zakresie powinno skutkować stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania odwoławczego (ewentualnie obciążenie strony pozwanej obowiązkiem poniesienia kosztów z tego tytułu), jednakże – wobec zbliżonych wydatków stron w postępowaniu odwoławczym (powód poniósł je w łącznej kwocie 657,00 zł zaś strona pozwana – w wysokości 450,00 zł) i faktu, że konieczność wniesienia środka odwoławczego została wywołana formalnym błędem Sądu I instancji – uzasadnione jest odstąpienieod obciążenia(...)Spółka AkcyjnawW.obowiązkiem ponoszenia tych należności.
(SSO Krzysztof Wójcik) (SSO Tomasz Bajer) (SSR Paweł Kowalczyk )