Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 742/18
Data wyroku: 2019-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Teza: dla oceny, czy pracownik pracował  w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonych mu czynności.

Sygn. akt IV U 742/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 września 2019 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. wS.
odwołaniaA. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 31 sierpnia 2018 r. Nr(...)
w sprawieA. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaA. D.prawo do emerytury od dnia 01 października 2018 roku.

UZASADNIENIE
Decyzją z 31 sierpnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłA. D.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekazał środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłA. D.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach należy doliczyć okres pracy wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wM.BetoniarniaK., w którym to przedsiębiorstwie pracował od 1 września 1973r. do 31 lipca 1980r., a następnie okres pracy w(...) Spółdzielni Pracyim.(...)wW.Zakład (...)wK.od 2 marca 1981r. do 16 listopada 1985r. oraz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno- Handlowym (...)Zakład Nr (...)wK.od 1 września 1987r. do 7 sierpnia 1991r. Na okoliczność rodzaju wykonywanej pracy ubezpieczony wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (odwołanie k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że na okoliczność pracy wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wM.BetoniarniaK., a następnie w(...) Spółdzielni Pracyim.(...)wW.Zakład (...)wK.oraz wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno- Handlowym (...)Zakład Nr (...)wK.ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-4 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyA. D.w dniu 15 czerwca 2015r. ukończył(...)rok życia. W dniu 23 sierpnia 2018r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 23 sierpnia 2018r. k.1-3v akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat, 2 miesiące i 13 dni, z czego całość stanowią okresy składkowe. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił żadnego okresu zatrudnienia.
Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w szczególnych warunkach i nie złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa decyzją z 31 sierpnia 2018r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 31 sierpnia 2018r. k.29 akt emerytalnych).
UbezpieczonyA. D.był zatrudniony wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wM.BetoniarniaK.w okresie od 1 września 1973r. do 31 lipca 1980r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 2 sierpnia 1980r. k.17 akt emerytalnych). Powyższe przedsiębiorstwo zajmowało się m.in. produkcją prefabrykatów betonowych. Ubezpieczony zatrudniony został na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 1 września 1973r. na 7-dniowy okres próbny, zaś po jego zakończeniu na czas nieokreślony na stanowisku betoniarza i na stanowisku tym pracował do końca zatrudnienia (umowa o pracę z 1 września 1973r. - w aktach osobowych ubezpieczonego). W powyższym okresie ubezpieczony wykonywał czynności w toku produkcji bloczków i pustaków. Pierwszym etapem było wypełnienie przygotowanej formy mieszanką betonu. Następnie formy były przenoszone na blaty i pozostawiane do zastygnięcia betonu. Dopiero kolejnego dnia były one cięte na bloczki i pustaki. Prace te ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (zeznania świadkaB. R.k.24v akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.38-38v akt sprawy).
W okresie od 2 marca 1981r. do 16 listopada 1985r. ubezpieczony pracował w(...) Spółdzielni Pracyim.(...)wW.Zakład (...)wK., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku futrzarza (świadectwo pracy z 16 listopada 1985r. k.24 akt emerytalnych oraz umowa o pracę z 2 marca 1981r. – w aktach osobowych ubezpieczonego w kopercie na k.31 akt sprawy). W okresie tego zatrudnienia ubezpieczony pracował na garbarni przy garbowaniu i wykańczaniu skór. Na początku przy użyciu chemikaliów (m.in. kwasu mrówkowego, siarkowego) przygotowywał roztwór wg ustalonej receptury, a następnie do maszyny ze skórami dodawał przygotowany roztwór i czuwał nad procesem garbowania skór (zeznania świadków:A. A.k.24v-25 akt sprawy iW. S.k.25 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.38v akt sprawy).
W okresie od 1 września 1987r. do 7 sierpnia 1991r. ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno- Handlowym (...)Zakład Nr (...)wK., w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 7 sierpnia 1991r. k.26 akt emerytalnych oraz umowa o pracę z 1 września 1987r. k6 akt osobowych). W okresie tego zatrudnienia ubezpieczony wykonywał czynności przy produkcji zniczy. Ubezpieczony zasypywał kotły specjalnymi mieszankami (w tym substancjami ropopochodnymi) wg ustalonej receptury, a następnie po rozgrzaniu parafin zalewał znicze. Wymienione czynności ubezpieczony wykonywał w hali, w której znajdowały się kotły (parniki gospodarcze). W pomieszczeniu tym panowały trudne warunki z uwagi na opary, dym i wysoką temperaturę, nie było tam wentylacji (zeznania świadkaT. Z.k.25 akt sprawy iS. Ś.k.25-25v akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.38v akt sprawy).
Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność niesporna). W dniu 1 października 2018r. ubezpieczony złożył w organie rentowym oświadczenie o przekazaniu środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa (oświadczenie ubezpieczonego k.30 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. D.podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia, a ponadto w dniu 1 października 2018r. złożył oświadczenie o przekazaniu środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż pracę w szczególnych warunkach wykonywał na rzeczWojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...)wM.BetoniarniaK.,(...) Spółdzielni Pracyim.(...)wW.Zakład (...)wK.orazPrzedsiębiorstwa Produkcyjno- Handlowego (...)Zakład Nr (...)wK.. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało słuszność twierdzeń ubezpieczonego i dało podstawy do ustalenia, że w okresie zatrudnienia wWojewódzkim Przedsiębiorstwa (...)wM.BetoniarniaK.od 1 września 1973r. do 31 lipca 1980r., co stanowi(...)i(...)miesięcy, ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach wykonując prace betoniarskie przy produkcji bloczków i pustaków. Na fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy betoniarza wskazują przede wszystkim dowody z dokumentów zawartych w aktach osobowych ubezpieczonego oraz zeznania świadkaB. R.- współpracownika ubezpieczonego, a także korespondujące z nimi logiczne zeznania ubezpieczonego. Praca tego rodzaju zaliczona jest do pracy w szczególnych warunkach o czym stanowi wykaz A dział V, poz.4 załącznika do w/wrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeoraz w dziale V pkt. 4 podpunkt 3, zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 01.08.1983r. (Dz.Urz. MBiPMB nr 3, poz. 6-8).
Do kategorii zatrudnienia w warunkach szczególnych należy zaliczyć okres pracy ubezpieczonego w(...) Spółdzielni Pracyim.(...)wW.Zakład (...)wK.od 2 marca 1981r. do 16 listopada 1985r. (4 lata 8 miesięcy i 14 dni). We wskazanym okresie ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy garbowaniu i wykańczaniu skór. Twierdzenia ubezpieczonego potwierdzili świadkowieA. A.(k.24v-25 akt sprawy) iW. S.(k.25 akt sprawy), którzy razem z nim pracowali. Sąd uznał ich zeznania za wiarygodne, ponieważ są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Zeznania te znajdują potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach, w szczególności w świadectwie pracy, umowie o pracę i angażach znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego. Praca tego rodzaju zaliczana jest do pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A dział VII pozycja 11 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.
Odnosząc się zaś do okresu zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno- Handlowym (...)Zakład Nr (...)wK.od 1 września 1987r. do 7 sierpnia 1991r., tj.(...)lata, 11 miesięcy i 7 dni wskazać należy, że okres ten również podlega zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach. W powyższym okresie ubezpieczony wykonywał czynności przy produkcji zniczy. Jego praca polegała na zasypaniu kotłów specjalną mieszanką ropopochodnych związków chemicznych, podgrzaniu jej, a następnie zalaniu zniczy. Wymienione prace zaliczane są do pracy w szczególnych warunkach o czym stanowi wykaz A dział IV poz.19 (przetwórstwo, magazynowanie, przepompowywanie, przeładunek transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów). Na fakt wykonywania przez ubezpieczonego w/w pracy m.in. zeznania świadkówT. Z.(k.25 akt sprawy) iS. Ś.k.25-25v akt sprawy), a także korespondujące z nimi logiczne zeznania samego ubezpieczonego ( k.38v akt sprawy).
Na marginesie zauważyć należy, że brak świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych nie świadczy o tym, że ubezpieczony prac w warunkach szczególnych nie wykonywał.
Reasumując uznać należało, że po zaliczeniu powyższych okresów zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, ubezpieczony spełnia przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeA. D.przysługuje prawo do emerytury od 1 października 2018r. ,tj. od daty wystąpienia z wnioskiem o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa