Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1924/17
Data wyroku: 2020-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 110a ustawy z 17 grudnia  1998 r.o emeryturach i rentach  o systemie ubezpieczeń społecznych ( tekst jednolity :dz.u z 2015 r. poz.748 )

Sygn. aktVIII U 1924/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu6 marca 2020 r. w Gliwicach
sprawyM. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emerytury
na skutek odwołaniaM. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia4 października 2017  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt: VIII U 1924/17

UZASADNIENIE
Decyzją z 4 października 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuM. S.prawa do ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110a ustawy z dnia17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że wyliczony dla ubezpieczonego, w oparciuo przedstawione przez niego dowody, maksymalny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie osiągnął wymaganego w przepisieart. 110apoziomu 250 %.
W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczony wniósł o jej zmianęi przeliczenie świadczenia w myśl art. 110a. Ubezpieczony wniósł również o zwrócenie się do jego pracodawcy, bądź jego następcy prawnego o dostarczenie wszelkiej możliwej dokumentacji na podstawie, której łącznie z zeznaniami świadków, możliwe będzie odtworzenie jego zarobków, a następnie, w oparciu o opinię biegłego z zakresu emeryturi rent, ustalenie na nowo wysokości jego świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zawartew uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyM. S.urodził się w dniu (...)Zaś prawo do emerytury górniczej uzyskał z dniem(...).
Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie z 7 lat kalendarzowych, tj. od stycznia 1982 do grudnia 1988, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 330,96 % i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%.
Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono staż pracy w ilości 31 lati 6 miesięcy okresów składkowych oraz 9 miesięcy okresów nieskładkowych.
Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczenia oraz przeliczeniaz uwagi na doliczenie stażu pracy.
Po uzyskaniu prawa do emerytury ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu.
W dniu 10 lutego 2017r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie emerytury, na podstawie art. 110 ustawy emerytalno – rentowej. Do wniosku dołączył zaświadczenia Rp-7 potwierdzające osiągane przez niego wynagrodzenia za lata 1980-1996, odpis legitymacji ubezpieczeniowej z potwierdzeniem zarobków za lata 1966-1971.
Decyzją z 22 marca 2017r.(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110 ustawyz 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.W uzasadnieniu decyzji ZUS wyjaśnił, iż wyliczony dla ubezpieczonego, w oparciuo przedstawione przez niego dowody, maksymalny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okazał się niższy dotychczas ustalony.
Postępowanie z odwołania od tej decyzji, wobec jego cofnięcia, zostało umorzone postanowieniem Sądu Okręgowego w Gliwicach z 1 września 2017r., w sprawieVIII U 684/17. W punkcie drugim sentencji tego postanowienia, Sąd złożony w tym dniu, do protokołu, wniosek ubezpieczonego o ponowne przeliczenie jego emerytury, na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej, przekazał do rozpoznania do(...) OddziałwZ..
W toku rozpoznawania tego wniosku przez ZUS, ubezpieczony przedłożył dodatkowo odpis karty personalnej zawierającej stawki zaszeregowania, zajmowane stanowiska służbowe i przydzielenie do pracy w konkretnym dziale kopalni, załącznik do karty ewidencyjnej przedstawiający ilość dniówek przodkowych za lata 1971 – 1985, zaświadczenie potwierdzające członkostwo w kopalnianej Stacji Ratowniczej przyKWK (...), w okresie od 17 września 1977r. do 13 czerwca 1980r., z okresem zawieszenia od 10 maja do 13 czerwca 1980r.
Decyzją z 4 października 2017r.(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110a ustawyz 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W toku postępowania w niniejszej sprawie Sąd zwrócił się doSpółki (...) S.A.(...)o nadesłanie kompletnej dokumentacji osobowej i płacowej odwołującego za cały okres zatrudnieniawKWK (...).
Na podstawie przekazanej dokumentacji osobowej i płacowej, oraz w oparciuo opinię z 24 października 2018r., Sąd ustalił iż ubezpieczony ożenił się(...)i od tego czasu przysługiwało mu 8 ton węgla deputatowego. Jego dzienne stawki zaszeregowania wynosiły: od 2 lipca 1971r., 80 zł za dniówkę, od 1 marca 1973r. 94 zł, od 1 stycznia 1975r. 124 zł, od 2 maja1975r. 136 zł. W związku z powyższym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczneM. S.wynosi:

-

za rok 1965 – 8.684,22 zł,

za rok 1967 – 5.250,72 zł,

za rok 1968 – 27.141,61 zł,

za rok 1969 – 26.794,29 zł,

za rok 1970 – 26.723,00 zł,

za rok 1971 – 12.317,00 zł,

za rok 1972 – 35.708,80 zł,

za rok 1973 – 41.462,67 zł,

za rok 1974 – 46.055,17 zł,

za rok 1975 – 67.786,87 zł,

za rok 1976 – 72.138,13 zł,

za rok 1977 – 74.241,07 zł,

za rok 1978 – 79.561,07 zł,

za rok 1979 – 78.551,47 zł,

Za lata 1980 – 1996, Sąd przyjął wynagrodzenie odwołującego wskazanew przedłożonych przez niego zaświadczeniach.
Sąd odtwarzając powyższe zarobki ubezpieczonego, uwzględniła zapisy w jego dokumentacji osobowej, dotyczące stawek zaszeregowanie, stałych dodatków, które niewątpliwie były wypłacane, jak specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika, deputat węglowy, dodatek za pracę na drugiej zmianie i w porze nocnej, a także dodatek za pracę w niedziele. W szczególności Sąd w oparciu o zeznania świadków i przesłuchanie strony przyjął, że ubezpieczony od momentu podjęcia pracy pod ziemią, w każdym miesiącu przepracował 1/3 dniówek kolejno na każdej zmianie roboczej. Nadto do roku 1977 pracował przez 2 niedziele w każdym miesiącu, zaś od roku 1978 do końca okresu spornego pracował przez 6 kolejnych niedziel, po których następowały 2 wolne niedzielei cykl ponownie się powtarzał. Z kolei wysokość ww. dodatków, Sąd przyjął w oparciuo ustalenia biegłego, dokonane z uwzględnieniem obowiązujących w danym okresie przepisów płacowych dla górnictwa.
W oparciu o te założenia Sąd ustalił, iż wwpw z najkorzystniejszych 20 lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu, tj. z lat: 1975-1976, 1978, 1980-1996 wynosi 241,57 %.
Po doręczeniu opinii stronom, zastrzeżenia do niej złożył odwołujący.W szczególności zarzucił, iż biegły nie uwzględnił okoliczności, iż ubezpieczony będąc od roku 1977 członkiem drużyny ratowniczej, co z pewnością wiązało się z awansowanie go ze stanowiska młodszego górnika na górnika. Co więcej sam fakt bycia członkiem tej drużyny predestynował go do wyższej stawki zaszeregowania, którą otrzymywali wszyscy członkowie drużyny oraz dodatków pieniężnych za udział w akcjach i ćwiczeniaw aparatach. W dalszej kolejności podkreślił, iż biegły dodatkowo winien uwzględnić mu dodatek za udział w akcji ratunkowej wKWK (...), w roku 1980, gdzie spędził60 godzin. Wskazał również, że w jego ocenie, z tytułu wykonywania dniówek przodkowych, winien mieć zliczone stawki w wysokości 90% stawki prowadzącego te roboty i dodatkowo z tego tytułu winien mu zostać podwyższony dodatek z Karty Górnika. Do swoich pism procesowych dołączył dodatkowo zaświadczenie(...) S.A.KWK (...), gdzie potwierdzono, że brał on udział w akcja ratowniczej wKWK (...)od 20 marca 1980r. do 25 marca 1980r. W trakcie tej akcji brał udział przez 60 godzin, w tym przez 6 godzin w aparacie. Odpis znajdującego się w aktach emerytalnych, załącznika do karty ewidencyjnej pracownika, pismo zawierające przebieg jego pracy, w treści którego nadsztygar górniczyJ. W.odnotował, że ubezpieczony do 31 marca 1978r., pracował w Oddziale(...)1 jako młodszy górnik, zaś od 1 kwietnia 1978r., w Oddziale W-1 jako cieśla górnik. Wnosił też o przesłuchanie świadków, którzy pracowali z nim w drużynie ratowniczej.
Z zeznań świadków wynika, że faktycznie pracowali oni z ubezpieczonymw drużynie ratowniczej. Równocześnie jednak nie byli oni w stanie określić w jakim dokładnie okresie. Podobnie nie byli w stanie wskazać jaką stawkę zaszeregowania odwołujący w tym czasie posiadał i jakie konkretnie stanowisko zajmował. Wyrażali jedynie przypuszczenie, iż wszyscy członkowie drużyny ratowniczej winni mieć taką samą stawkę zaszeregowania oraz musieli mieć stanowisko specjalisty w dziedzinie górniczej.
W oparciu o opinie uzupełniające z 13 marca 2019r. i 4 listopada 2019r., Sąd ustalił, że powyższe zarzuty strony odwołującej nie znajdują podstaw do uwzględnienia.W szczególności Sąd uznał, iż wynagrodzenie odwołującego odtwarzane było w toku procesu wyłącznie za lata obejmujące okres do roku 1979. Z kolei od roku 1980 faktyczne wynagrodzenie ubezpieczonego potwierdził pracodawca w zaświadczeniu Rp-7, gdzie niewątpliwie uwzględniono dodatkowe składniki wynagrodzenia za udział w akcji ratowniczej wKWK (...). Odwołujący natomiast nie wykazał, że okoliczność taka nie miała miejsca. Podobnie za pozostałe lata członkostwa w drużynie ratowniczej, odwołujący nie wykazał ilości dni udziału w akcjach ratowniczych i w ćwiczeniach,z rozbiciem na poszczególne lata. Również przedstawiony przez ubezpieczonego załącznik do karty ewidencyjnej pracownika oraz zaświadczenie pracy dla celów emerytalno – rentowych, przedstawiają ilość dniówek półtorakrotnych, niższą niż przyjętaw obliczeniach biegłego. Ubezpieczony nie wykazał też stawek i stanowisk osób prowadzących prace w trakcie wykonywania których odwołujący pracował w przodku.Z tego też względu niemożliwym jest ustalenia dla niego 90% tej stawki.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadkówE. K.iE. B.(k.122-123), wyjaśnień ubezpieczonego (14), jego akt osobowych i akt emerytalnych dołączonych do akt sprawy oraz opinii biegłego z zakresu emerytur i rentZ. T.zasadniczej (k.26-55) i uzupełniających (k.71-81 i 97-100), a także dokumentów przedłożonych przez odwołującego w toku procesu (k.19-20, 65-67, 92-93 i 112).
Sąd w całości podzielił wnioski płynące z opinii biegłego, gdyż były logicznei spójne. Nadto w sposób logiczny odnosiły się do zarzutów organu rentowego.
Zgromadzony materiał dowodowy, Sąd uznał za kompletny, wiarygodny i mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 6 marca 2020r., Sąd oddalił wniosek dowodowy ubezpieczonego o przeprowadzenia dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej biegłego uznając, że dotychczasowe postępowanie dowodowe nie pozwoli na wyliczenie przez biegłego innego niż dotychczas ustalone, wynagrodzenia odwołującego, za czas jego członkostwa w drużynie ratowniczej, bowiem biegły oparł się w tej mierze na zapisachw dokumentacji osobowej. Z kolei odwołujący nie podważył tych zapisów.
Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ubezpieczony jest uprawniony do emerytury obliczonej w oparciu o wynagrodzenie z 7 lat kalendarzowych, tj. od stycznia 1982 do grudnia 1988, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 330,96 %i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%. Bezspornie ubezpieczony po uzyskaniu prawa do emerytury pozostawał w zatrudnieniu.
Przedmiotem sporu jest wysokość emerytury ubezpieczonego. Ubezpieczony złożył bowiem w dniu 1 września 2017r. wniosek o przeliczenie emerytury w związku ze zmianą przepisów ustawy emerytalno-rentowej z dniem 1 maja 2015r. i wprowadzeniem art. 110a.
Ustawą z dnia 5 marca 2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r. poz. 552) wprowadzono zmianyw przepisachustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z wprowadzonym wskazaną wyżej nowelizacją art. 110a ust. 1 ustawyz dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz.748 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.
Zgodnie z ust. 2 ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz.
Art. 110a znajduje zastosowanie do przeliczenia emerytur przyznanych na starych zasadach tj. obliczonych w myśl art. 53 ustawy emerytalno-rentowej, gdzie bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia ma kwota bazowa oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia.
Bezspornie ubezpieczony pobiera emeryturę obliczoną na starych zasadach. Nadto po przyznaniu świadczenia kontynuował zatrudnienie i wskazał podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne przypadającą w części po przyznaniu świadczenia, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.
Art. 110a ustawy, znajdzie zatem zastosowania do ubezpieczonego, który spełnił wymagane w nim przesłanki.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była wysokość emerytury ubezpieczonego, któremu zaskarżoną decyzją odmówiono przeliczenia świadczenie, nie uwzględniając równocześnie w wyliczeniach stanowiących podstawę wyliczeń Sądu, zarobków za okres zatrudnienia wKWK (...)za lata 1971 – 1979, ze względu na nieprzedłożenie przez odwołującego dowodów pozwalających organowi rentowemu na wliczenie wynagrodzenia za te okresy.
Organ rentowy odmawiając wliczenia do podstawy wymiaru świadczenia wynagrodzenia za sporny okres w kwotach wnioskowanych przez ubezpieczonego, kierował się treścią§ 21 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), zgodniez którym środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.
Niemniej jednak przepisy rozporządzenia regulującego postępowanieo świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, zawierające ograniczenia dowodowe, nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, opartym na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Dopuszczalnym jest, więc ustalenie wysokości wynagrodzenia ubezpieczonego w oparciu o dowody zastępcze (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006r. w sprawie I UK 179/06, opubl. w LEX nr 342283; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, z 21 sierpnia 2013r., III AUa 1768/12).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Lublinie z 4 października 2012r., w sprawie III AUa 305/12, gdzie wskazano, iż w przypadku braku dokumentacji płacowej istnieje możliwość ustalenia wysokości wynagrodzenia ubezpieczonego w oparciu o dokumentację zastępczą znajdująca się w aktach osobowych, takich jak umowy o pracę, angaże, w których zawarte są dane dotyczące wynagrodzenia, wówczas można uwzględniać tylko takie składniki, które są pewne, wypłacane były w danym okresie stale i w określonej wysokości.
Sąd po dokonaniu opisanych powyżej wyliczeń przyjął, iż najbardziej optymalnym wariantem dla wyliczenia podstawy wymiaru świadczenia jest obliczenie jego podstawyw oparciu o zarobki z 20 najkorzystniejszych lat podlegania ubezpieczeniu społecznemu tj. lat 1975-1976, 1978, 1980-1996, gdzie wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 241,57 %, i wprawdzie był wyższy od przyjętego przez ZUS, jednak nie przekroczył progu wymaganego ustawą, tj. 250%.
Sąd zwraca uwagę, że ubezpieczony nie wykazał, że jego zarobki pozwalają na wyliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru ponad 250%, czego wymagał art. 110a ustawy emerytalnej. Tym samym nie sprostał ciążącemu na nim obowiązku, o którym mowa wart. 6 k.c.
W konsekwencji, Sąd w sentencji wyroku – na mocy 47714§ 1 k.p.c.– odwołanie oddalił, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
Sędzia Patrycja Bogacińska – Piątek