Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 619/19
Data wyroku: 2019-12-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art.173, art.174 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Teza: błąd pracodawcy, nie może być przyczyną nieuznania okresu pracy w-ni, który- okres, został potwierdzony m.in. zeznania świadka

Sygn. akt VIII U 619/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia z dnia 20 lutego 2019 roku znak(...)-2006, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB., ustalił wysokość kapitału początkowegoT. B., na dzień 1 stycznia 1999 roku , na kwotę 113 800,50 zł.
Do ustalenia podstawy kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy, przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 01.01.1988 do 31.12.1997. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 74,42 %.
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 74,42 % przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową określonąustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 r. poz. 887)
Do obliczenia kapitału początkowego, organ rentowy przyjął: okresy składkowe (23 lata, 2 miesiące i 5 dni, tj. 278 miesięcy), nieskładkowe (6 miesięcy i 16 dni) oraz okresy sprawowania opieki nad dziećmi (8 miesięcy i 20 dni). Ustalony współczynnik, proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego, wyniósł dla ubezpieczonego 88,65 %
Średnie dalsze trwanie życia, wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy (komunikat Prezesa GUS z dnia 25 marca 1999r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn - M.P. Nr 12, poz.173).
Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowynie uwzględniłokresów:
- od 12 czerwca 1973 roku do 31 marca 1974 roku – z uwagi zawartą w przedłożonym świadectwie pracy inną datę urodzenia niż ta, którą wnioskodawczyni podawała w pozostałych dokumentach dostępnych ZUS
- od 18 maja 1995 roku do 19 sierpnia 1995 roku – ze względu na urlop bezpłatny
(decyzja z dnia 20 lutego 2019 roku k. 13-14 akta ZUS)
W dniu 13 marca 2019 r. odwołanie od powyższej decyzji złożyłaT. B.. Ubezpieczona podniosła, że nie zgadza się z decyzją w części dotyczącej nie uwzględnienia przy ustaleniu wartości kapitału początkowego okresu od 12 czerwca 1973 roku do 31 marca 1974 roku, w którym wykonywała pracę wOśrodku (...)wW.,Zakład (...)wK.. Skarżąca argumentowała, iż Zakład, przez pomyłkę, wskazał niewłaściwą datę jej urodzenia w wydanym świadectwie pracy.
(odwołanie – k. 3)
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ wskazał, że odwołująca nie przedłożyła żadnych środków dowodowych, na podstawie których można by przyjąć sporny okres do ogólnego stażu pracy.
(odpowiedź na odwołanie – k. 8)
Na rozprawie w dniu 23 grudnia 2018 roku, bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
(stanowisko pełnomocnika ZUS e - protokół z dnia 23 grudnia 2018 roku 00:02:27 - 00:02:38 płyta CD k. 58)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniT. B.urodziła się (...)
(kserokopia aktu urodzenia k. 6)
ObecnieT. B.mieszka w Wielkiej Brytanii
(okoliczność bezsporna)
W okresie od 12 czerwca 1973 roku do 31 marca 1974 roku,wnioskodawczyni była zatrudniona wOśrodku (...)wW.,Zakład (...)wK., na stanowisku stażysty młodszego operatora średniej mechanizacji.
(świadectwo pracy – k. 4 akt kapitałowych)
W ramach stosunku pracy ubezpieczona zajmowała się fakturowaniem przychodów i rozchodów magazynów.
(zeznania świadkaH.L.– e – protokół rozprawy z dnia 23 grudnia 2019 roku – 00:04:21 – 00:11:05 – k. 15, płyta CD – k. 58)
Decyzją z dnia 23 lipca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.ustalił wysokość kapitału początkowegoT. B.na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 112 914,34 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresów:
- od 12 czerwca 1973 roku do 31 marca 1974 roku – z uwagi zawartą w przedłożonym świadectwie pracy inną datę urodzenia niż ta, którą wnioskodawczyni podawała w pozostałych dokumentach dostępnych ZUS
- od 18 maja 1995 roku do 19 sierpnia 1995 roku – ze względu na urlop bezpłatny
(decyzja z dnia 23 lipca 2008 roku k. 18-19 akta ZUS)
Ubezpieczona nie zaskarżyła powyżej decyzji.
(bezsporne)
W dniu 24 stycznia 2019 rokuT. B.złożyła ponowny wniosek o emeryturę i w związku z nim, zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2019 roku organ rentowy ustalił jej wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 113 800, 50 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy ponownie nie uwzględnił okresów wskazanych powyżej.
(wniosek k. 1-3 akt ZUS, decyzja z dnia 20 lutego 2019 roku k. 13-14 akta ZUS)
Na rozprawie w dniu 23 grudnia 2019 r. świadekH. L.zeznała, że w spornym okresie (tj. od 12 czerwca 1973 roku do 31 marca 1974 roku ) pracowała razem zT. B.wOśrodku (...)wW.,Zakład (...)wK., a ponadto, że, to za jej namową ubezpieczona została tam zatrudniona.Ś.także zeznała, ze wnioskodawczyni , po zakończeniu stosunku pracy w Ośrodku, podjęła zatrudnienie wfirmie (...)wT.
(zeznania świadkaH. L.– e - protokół rozprawy z dnia 23 grudnia 2019 roku – 00:04:21 – 00:13:58 – k. 15, płyta CD – k. 58)
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał w oparciu o dokumenty, zawarte w aktach organu rentowego oraz zeznaniach świadkaH. L.. Analiza zgromadzonych dowodów wskazuje, iż są one spójne, wzajemnie się uzupełniają i nie ma żadnych podstaw by kwestionować ich wiarygodność. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka, iżT. B.pracowała w spornym okresie wOśrodku (...)wW.,Zakład (...)wK.. Podkreślić nadto należy, że świadek, pracując w tym samym okresie i miejscu, co odwołująca miał wiedzę co do charakteru zatrudnieniaT. B., w związku z czym potwierdził dane odzwierciedlone w wydanym świadectwie pracy. Na wiarygodnośc zeznan świadka ,Z.sad wpriost wpływa tresc zeznan, a mkinaowicie świadek zeznala, ze wnisoadczyni , poz akonczeniu pracywO., podjęcia zatrduenie wfirmie (...), a tto wpsri wyniam ze swiadecztwa pracuyw nwsidcvzyni , która w okresie 22.04.1974r. – 28.02.1999r. była ztrudniona w(...) S.AwT.. Ten element zeznań świadka , potwierdza , zdaniem Sądu, prawdomówność świadka. Wobec dopuszczenia innych dowodów, które wystarczyły dla zbadania podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia, Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o przesłuchanie wnioskodawczyni przed konsulem.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejściaw życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2).
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy,tj. na dzień 1 stycznia 1999 roku (ust. 3). Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 (art. 174 ust. 1 ww. ustawy).
Jak stanowiart. 174 ust. 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6,
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5,
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12,w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
W myśl ust. 3 ww. przepisu podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się przed dniem 1 stycznia 1999 roku.
Zgodnie z art. 15 w/w ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
W myśl z kolei zaś art.16 przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2, przyjmuje się lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie, chociażby ubezpieczony w niektórych z tych lat przez okres roku lub w okresie krótszym niż rok nie pozostawał w ubezpieczeniu.
Zgodnie z art. 185 ust. 1 cyt. ustawy przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury w wieku określonym w art. 184, kapitał początkowy podlega przeliczeniu poprzez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym, o którym mowa w art. 24, a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę. Do przeliczonego kapitału początkowego stosuje się przepisy art. 173 ust. 3-6.
Z kolei w art. 6 w/w ustawy określono, które okresy aktywności zawodowej zaliczane są do okresów składkowych. Należą do nich przede wszystkim te okresy, za które odprowadzano składkę, m.in. okresy ubezpieczenia i okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.
Jak wynika zaś z§ 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jestświadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:
1) legitymacja ubezpieczeniowa;
2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.
Z kolei § 22 pkt 2 ww. rozporządzenia stanowi, że jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnieniazeznaniami świadkówokresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu,że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres.
Wskazać należy, że stosownie doart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadnianewszelkimi środkamidowodowymi, przewidzianymi wk.p.c.Ograniczenia dowodowe, zawarte w ww. rozporządzeniu, dotyczą, bowiem, wyłącznie postępowania przed organem rentowym. Nie mają, więc, zastosowania w postępowaniu sądowym, opartym na zasadzie swobodnej oceny dowodów(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt I UK 179/06, LEX nr 342283).
W niniejszej sprawie ubezpieczona nie miała możliwości dostarczenia, sprostowanego świadectwa pracy zOśrodka (...)wW.,Zakład (...)wK.(co oświadczyła w odowłaniu), w związku z czym Sąd dopuścił dowód z zeznań świadka, który ówcześnie był zatrudniony w ww. przedsiębiorstwie. W toku posiętpowania świadek potwierdził, iż w spornym okresieT. B.świadczyła pracę Zakładzie. Sąd uznał za wiarygodne oświadzczenie wnioskadczyni, iż błąd w dacie urodzenia w wydanym świadectwie pracy stanowi jedynie omyłkę pracodawcy. Zdaniem Sądu, byłoby sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i wnioskowania oraz z praktycznymi zasadami doświadczenia życiowego, przyjęcie, iż błąd ten detereminuje prawdziwość dokumentu, potwierdzającego okres zatudnienia odwołującej.
Wobec powyższego, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k. p. c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uwzględnił do ustalenia wartości kapitału początkowegoT. B.okres zatrudnienia od 12 czerwca 1973 roku do 31 marca 1974 roku wOśrodku (...)wW.,Zakład (...)wK..

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, wyrażając zgodę na wypożyczenie akt ZUS.