Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 113/20
Data wyroku: 2020-06-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. aktVIII U 113/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 czerwca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na posiedzeniu niejawnym w składzie:
Przewodnicząca: sędzia del. Anna Capik-Pater

po rozpoznaniu w dniu15 czerwca 2020 r. w Gliwicach
sprawySkarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego wG.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
przy udzialeP. D. (1)
opodleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaSkarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego wG.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia19 listopada 2019  r.nr(...)

1
oddala odwołanie,

2
nie obciąża odwołującego kosztami zastępstwa procesowego.

(-)sędzia del. Anna Capik- Pater
Sygn. akt VIII U 113/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 listopada 2019 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.działając na podstawieart. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 8 oraz art. 18 ust. 4a, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził żeP. D. (1), jako osoba wykonująca odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, jeśli nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu u płatnika składek Aresztu Śledczego wG., podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r. W wydanej decyzji, organ rentowy określił również podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowego oraz ubezpieczenie wypadkowe za poszczególne miesiące powyższego okres.
W uzasadnieniu podniesiono, że ubezpieczony w okresie spornym wykonywał odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania oraz że w tym okresie faktycznie nie posiadał innego tytułu do ubezpieczenia. W związku z tym zaistniała konieczność objęcia go ww. ubezpieczeniom z tego tytułu za ten okres.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Skarb Państwa-reprezentowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego wG.. Odwołujący zaskarżył rozstrzygnięcie organu rentowego w całości i wniósł o jego zmianę, bądź uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przyznał, że ubezpieczony był faktycznie zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń za okres sporny i zostały za niego uiszczone składki, po czym w decyzji z dnia 23 maja 2018 r. organ rentowy stwierdził, iż faktycznie w okresie spornym nie podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom u odwołującego, albowiem został on już do nich zgłoszony z innego tytułu. W związku z tym, odwołujący wypłacił mu kwotę 695,90 zł jako nadpłatę. Następnie odwołujący wskazał, że w momencie wydania decyzji z dnia 23 maja 2018 r. organ rentowy dopuścił się zaniechań, albowiem nie skontrolował podlegania przez ubezpieczonego spornym ubezpieczeniom i za te okoliczności odwołujący nie powinien ponosić ujemnych konsekwencji.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od odwołującego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r.P. D. (1)został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, jako osoba wykonująca odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania przez odwołującą.
Następnie decyzją z dnia 23 maja 2018 r. organ rentowy stwierdził, żeP. D. (1), jako osoba wykonująca odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności u odwołującego (płatnika składek) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r., z uwagi na posiadanie innego tytułu do ubezpieczeń, tj. prowadzenie przez niego działalności gospodarczej.
Od 14 listopada 2014 r.P. D. (1)formalnie figurował w(...)jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Niemniej jednak faktycznie tej działalności prowadził. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego wG.z dnia 30 sierpnia 2018 r., wynika że za lata 2014-2018 nie wykazano przychodów, dochodów, kosztów, strat z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W dniu 26 sierpnia 2019 r. dokonano wpisu w(...)poprzez wskazanie daty likwidacji działalności na dzień 26 sierpnia 2019 r.
W dniu 2 września 2019 r.P. D. (1)oświadczył, iż prowadzona przez niego działalność gospodarczą faktycznie została zamknięta w dniu jej otwarcia. W tym samym dniu w rejestrze(...)dokonano kolejnej zmiany i zaznaczono pozycję „nie podjęto działalności”.
W dniu 18 października 2019 r. organ rentowy wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie podlegania przezP. D. (1)obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r. jako osoby wykonującej odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.
Postępowania przed organem rentowym zostało zakończone w dniu 6 listopada 2018 r.
W dniu 19 listopada 2019 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję o treści jak wyżej.
Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach organu rentowego. Okazała się ona wystarczają do wydania rozstrzygnięcia.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czyP. D. (1)jako osoba wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r. u płatnika składek Aresztu Śledczego wG.. Płatnik składnik zaskarżył decyzje organu rentowego z dnia 19 listopada 2019 r., w której stwierdzono, że w ww. okresie podlega on u niego przedmiotowym ubezpieczeniom oraz wskazano podstawy wymiaru składek.
Zgodnie zart. 83a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U.2020.266 t.j., dalej w treści: ustawa systemowa), prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy systemowej, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.
Jednocześnie zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Ponadto, po myśli art. 13 ust. 8 ustawy systemowej, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia zakończenia wykonywania tej pracy.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, żeP. D. (1)w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r. odpłatnie wykonywał pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania u odwołującej. Faktem jest również to, że w tym okresie formalnie figurował on w(...), jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Niemniej jednak, z akt organu rentowego wynika, że faktycznie ta działalność nie była prowadzona. W aktach znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, z którego wynika że w okresie 2014-2018 nie wykazano przychodów, dochodów, kosztów, strat z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Faktycznie zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej od 2014 r. wynika również z pismaP. D. (1). Zostały również dokonane zmiany w ewidencji. Sąd orzekający wyraźnie podkreśla, że sam wpis przedsiębiorcy do właściwej ewidencji lub rejestru stwarza tylko domniemanie faktyczne prowadzenia działalności w rozumieniu przepisuart. 231 k.p.c., które może być obalone (wzruszone) przy pomocy środków dowodowych określonych przepisamikodeksu postępowania cywilnego. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek na te ubezpieczenia dotyczy jedynie tych okresów, w których dany przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność gospodarczą (tak też: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt III AUa 906/19). W związku z tym o wyłączeniu z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne nieprowadzenie działalności (tak też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt III AUa 2100/15). Informacje o tym, że w okresie spornymP. D. (1)nie prowadził działalności gospodarczej, organ rentowy powziął po wydaniu decyzji z dnia 23 maja 2018 r. w której wskazał, żeP. D. (2)jako osoba wykonująca odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności u odwołującego, nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r., z uwagi na posiadanie innego tytułu do ubezpieczeń, tj. prowadzenie przez niego działalności gospodarczej. W ocenie Sądu orzekającego jest to nowa okoliczności istniejąca przed wydaniem decyzji, a która ma wpływ na kwestie podlegania ubezpieczeniom w niniejszej sprawie. W związku z tym słusznie skutkowało to wszczęciem przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom. W związku z tym, że w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r.P. D. (1)odpłatnie wykonywał pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania na rzecz odwołującego oraz w tym czasie faktycznie nie wykonywał działalności gospodarczej, zatem nie ma podstaw do objęcia do obowiązkiem ubezpieczeniowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że w tym okresie podlega on wskazanym ubezpieczeniom, zgodnie z zaskarżoną decyzją.
Reasumując, w okresie od 27 listopada 2017 r. do 15 maja 2018 r.P. D. (1)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, jako osoba wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania u płatnik składek Aresztu Śledczego wG., albowiem nie podlega on ubezpieczeniom z innego tytułu.
Mając na uwadze powyższe, odwołanie należało oddalić, zgodnie zart. 47714§1 kpc.
O kosztach orzeczono na postawieart. 102 k.p.c.nie obciążając nimi odwołującego. Nie zastosował tym samym Sąd zasady odpowiedzialności za wynik procesu wynikającej zart. 98 § 1 k.p.c., która została ustalona jako reguła. Sytuacja zaistniała w sprawie, całokształt okoliczności sprawy, wskazuje na celowość wyłączenia normy ogólnej.
Pierwotnie bowiem płatnik ( w roku 2017) zgłosiłP. D. (1)do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osobę wykonującą odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności i odprowadził należne składki. Dopiero w maja 2018r. organ rentowy wydał decyzję o niepodleganiuP. D. (1)obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Z uwagi na powyższe płatnik, kierując się treścią tejże decyzji , dokonał korekty i powstałą nadpłatę składki wypłacił ubezpieczonemu.
W dalszej kolejności organ rentowy wszczął postępowanie z urzędu w sprawie podleganiaP. D. (1)do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego , po roku tj. w październiku 2019r. Zaskarżoną decyzję wydano w marcu 2019r. orzekając ostatecznie o podleganiu ubezpieczonego w okresie od 27 listopada 2017r. do 14 maja 2018r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, czyli sankcjonując postępowania płatnika z roku 2017.
Zważywszy na opisany powyżej ciąg zdarzeń i zachowanie płatnika, ponoszenie kosztów niniejszego procesu pozostawałoby, zdaniem Sądu , w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego . Przytoczone wyżej okoliczności , należące do okoliczności związane z przebiegiem sprawy, w szczególności charakterem zgłoszonego roszczenia, jego znaczenia dla strony, subiektywnym przekonanie o zasadności roszczenia stanowią o przekonaniu Sądu , że wystąpił wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa wart. 102 k.p.c.
(-)sędzia (del.) Anna Capik-Pater