Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 854/18
Data wyroku: 2019-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, sędzia Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.), sędzia Krzysztof Szewczak
Słowa kluczowe: Wznowienie postępowania
Podstawa prawna: art. 145 k.p.a.

Sygn. akt III AUa 854/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

sędzia Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.)
sędzia Krzysztof Szewczak

Protokolant: st. prot. sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. w Lublinie
sprawyP. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o uchylenie decyzji w przedmiocie ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego
na skutek apelacjiP. W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 26 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII U 877/17

I
uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.i przekazuję sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.na rzeczP. W.kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Małgorzata Rokicka-Radoniewicz  Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska  Krzysztof Szewczak
III AUa 854/18

UZASADNIENIE
Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 15 lutego 2017 roku na podstawieart. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.w związku zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2016 roku, poz. 963 ze zm.), odmówił uchylenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku, nr(...)o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznemu przezP. W.od 1 kwietnia 2012 roku, z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...)w upadłości. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja z dnia 6 lipca 2016 roku nr(...)została skutecznie doręczona w trybieart. 44 k.p.a., a o zmianie adresuP. W.poinformował dopiero w 22 grudnia 2016 roku.
Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Lublinie wniósłP. W.zaskarżając ją w całości i wnosząc o zmianę poprzez uchylenie decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że zgromadzony materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że decyzja dotyczy osoby fizycznej - pracownika (a nie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą), zgłoszenie osoby fizycznej pracownika do ZUS dokonywał w 2012 roku płatnik, a wnioskodawca nie zamieszkuje pod adresemul. (...).
Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, żeP. W.został powołany od(...)na stanowisko prezesa Zarządu(...) Sp. z o.o., a następnie powierzono mu stanowisko prokurenta. Z związku z pełnionymi funkcjami został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę przezSpółkę (...). Płatnik wskazał, jako adres ubezpieczonegoP. W.:L.,ulica (...).
Decyzją z dnia 6 lipca 2016 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.stwierdził, żeP. W.jako pracownik u płatnika składek(...)w upadłości nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, i chorobowemu od 1 kwietnia 2012 roku. Powyższa decyzja została przesłanaP. W.na adres:ul. (...),(...)-(...) L.. Była dwukrotnie awizowana w dniu 11 lipca 2016 roku i 19 lipca 2016 roku.
Od kwietnia 2014 roku wnioskodawca nie zamieszkuje w lokalu przy ul.ul. (...)wL., który został wynajęty przez jego byłą żonę. Następnie zamieszkał przyulicy (...)wL.oraz wS.(...). Od dnia 24 marca 2016 roku wnioskodawca zamieszkał w Islandii. Do kraju przyjeżdża na kilka dni ciągu roku. Korespondencję zulicy (...)odbierał do czasu wyjazdu do Islandii.
Decyzją z dnia 9 września 2016 roku Prezydent MiastaL., orzekł o wymeldowaniuP. W.z pobytu stałego w lokalu przyul. (...)wL..
Wnioskodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, a w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych wskazał jako adresul. (...),(...)-(...) L., chociaż tam nie mieszkał.
W dniu 22 grudnia 2016 rokuP. W.złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 6 lipca 2016 roku. na podstawieart. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.w związku zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazał, że decyzja została przesłana adres, pod którym ubezpieczony nie zamieszkuje od 1 listopada 2014 roku.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 roku organ rentowy wznowił postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lipca 2016 roku, ale następnie zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2017 roku, nr(...)na podstawieart. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.w związku zart. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2016 roku, poz. 963 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił uchylenie decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku.
Sad Okręgowy orzekł, że stosownie doart.123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2017 roku, poz. 1778 zm.) w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zart. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego wart. 149 § 2 k.p.a.wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawieart. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.
Stosownie doart. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a.w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Generalną zasadą doręczenia pism osobom fizycznym, wynikającą zart. 42 § 1 k.p.a., jest doręczanie pism w mieszkaniu lub miejscu pracy. Wskazany przepis nie nakazuje określonej kolejności miejsc w którym organ winien dokonywać doręczeń. Z przepisu tego nie wynika też, że organ zobowiązany jest próbować doręczyć przesyłkę we wszystkich miejscach, w którym możliwe jest doręczenie korespondencji stronie. Wybór miejsca doręczenia pozostaje po stronie organu, który ma dokonać go w sposób zapewniający prawidłowe doręczenie.
Sąd wskazał, że jedynym adresem do korespondencjiP. W.jaki dysponował organ rentowy wydając decyzje z dnia 6 lipca 2016 roku, była adres przyul. (...)wL.. Albowiem płatnik(...)wskazał ten lokal mieszkalny przy zgłoszeniu skarżącego do ubezpieczeń społecznych. Ponadto w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, jako adres do doręczeń i główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, wskazano równieżulicę (...)wL.. Jeżeli zatem skarżący sam zdecydował, że korespondencję będzie odbierał pod adresem, w którym nie zamieszkuje i konsekwentnie wskazuje to miejsce dla potrzeb ewidencji działalności gospodarczej, należy uznać, iż ów adres jest "mieszkaniem", o którym mowa wart. 42 § 1 k.p.a.
Od tego wyroku apelację wniósł wnioskodawcaP. W.zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał:

1
naruszenie prawa procesowego –art.44 kpaw związku zart.42 § 2 kpaw związku zart.123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez ich zastosowanie na skutek niewłaściwego przyjęcia, że adresul. (...)L.jest adresem zamieszkania ubezpieczonego, w sytuacji, gdy nie zmienił adresu w trakcie postępowania administracyjnego, gdyż w momencie zmiany miejsca zamieszkania nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne z jego udziałem orazart.233 § 1 kpcpoprzez pominięcie, ze decyzja dotyczyła osoby fizycznej – pracownika, a nie osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, a ubezpieczony nie zamieszkuje pod adresem przyul. (...)i nie wskazał tego adresu jako adresu do doręczeń, ponadto od marca 2016 roku przebywa nieprzerwanie w Islandii.

2
naruszenieart.151 § 1 pkt 1 kpaw związku z art.123 ustawy systemowej poprzez jego zastosowanie i bezzasadną odmowę uchylenia decyzji w sytuacji spełnienia przesłanki zart.145 § 1 pkt 4 kpa.

Wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów procesu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzją z dnia 6 lipca 2016 roku organ rentowy stwierdził, ze wnioskodawca jako pracownik u płatnika składek(...)W UPADŁSCI nie podlega od 1 kwietnia 2012 roku ubezpieczeniom społecznym. Decyzja ta została wysłana na adres wnioskodawcy – wskazany w roku 2012 adres zamieszkaniaul. (...)wL.. Decyzja nie została doręczona, ponieważ wnioskodawca wówczas ani nie mieszkał pod tym adresem, ani nawet nie przebywał w kraju i wezwanie wróciło z adnotację „nie podjęto w terminie”. Należy stanowczo stwierdzić, że wnioskodawca, którego dotyczyła ta decyzja nie miał obowiązku informować organu rentowego w aktualnym miejscu pobytu ani te wskazywać adresu do doręczeń – od 2012 roku nie toczyło się z jego udziałem żadne postępowanie administracyjne nakładające na niego taki obowiązek. Po złożeniu przez wnioskodawcę w dniu 19 grudnia 2016 roku wniosku o wznowienie postępowania przez doręczenie mu decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku na adres do doręczeni – adres jego pełnomocnika, organ rentowy uwzględnił częściowo ten wniosek, a mianowicie w dniu 10 stycznia 2017 roku wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdzającą niepodleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia. Powodem tego postanowienia była stwierdzona wadliwość doręczenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku przez wysłanie korespondencji na nieaktualny adres i tym samym potwierdzenie, że wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art.145 § 1 pkt 4 kpa). Po wznowieniu postępowania ten sam organ w dniu 15 lutego 2017 roku wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku stwierdzając, że była ona prawidłowo doręczona na adres wskazany w Centralnej Ewidencji I Informacji o Działalności Gospodarczej. Trudno skomentować decyzję organu rentowego, ale na Sądzie Okręgowym spoczywał obowiązek przeanalizowania przepisów postępowania pod kątem podnoszonych przez wnioskodawcę w odwołaniu zarzutów i ustosunkowanie się do nich. Sąd Apelacyjny stwierdza, że Sąd Okręgowy zaniechał wyjaśnienia tych kwestii ograniczając się do powielenia wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Sąd Apelacyjny stwierdza, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji z dnia 6 lipca 2016 roku była wadliwa, ponieważ, jak już wcześniej przyznał ten sam organ, decyzja o niepodleganiu przez wnioskodawcę ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia nie została mu doręczona, a tym samym nie jest decyzją ostateczną, a ponadto przed jej wydaniem wnioskodawca nie został powiadomiony o prowadzeniu postępowania w tym przedmiocie i nie brał w nim udziału, tym samym został pozbawiony praw strony.
Z tych względów i na mocyart. 47714a KPCSąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach Sąd Apelacyjny oparł na przepisachart.98 KPCoraz § 9 ust 2 i § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015 poz.1804).