Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 789/19
Data wyroku: 2020-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 477^14^ 2 kpc
Teza: błąd organu rentowego nie obejmuje sytuacji, w której organ rentowy (w chwili wydania decyzji) działa na podstawie nie budzących wątpliwości interpretacyjnych przepisów ustawy, które bez wątpienia korzystają z domniemania konstytucyjności aż do chwili uznania ich przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.

Sygn. akt IV U 789/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 marca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. wS.
odwołaniaH. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 17 czerwca 2019 r. Nr(...)
w sprawieH. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o wysokość emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 22 kwietnia 2014 r. w ten sposób, że ustala wysokość emeryturyH. L.na dzień 22 kwietnia 2014 r. na kwotę 2.832,47 (dwa tysiące osiemset trzydzieści dwa i 47/100) zł brutto miesięcznie z możliwością wypłaty po dokonaniu waloryzacji od dnia 21 marca 2019 r.
Sygn. akt IV U 789/19

UZASADNIENIE
Decyzją z 17 czerwca 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na podstawieart.151§1 pkt 1w związku zart.145a ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnegoodmówiłH. L.uchylenia decyzji z 22 kwietnia 2014r. (o przyznaniu emerytury) wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. stwierdzający, żeart.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy jest niezgodny zart.2 Konstytucji RPma zastosowanie do kobieturodzonych w (...)r., które pobrały wcześniejszą emeryturę przysługującą na podstawie art.46 w związku z art.29 ustawy emerytalnej. TymczasemH. L.ma przyznaną wcześniejszą emeryturę na podstawie innego artykułu niż art. 46 w zw. z art. 29 ww. ustawy, tj. na podstawie Karty Nauczyciela, której nie dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego(decyzja k. 18 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 kwietnia 2014r.).
Odwołanie od ww. decyzji złożyła ubezpieczona wnosząc o ponowne ustalenie wysokości jej emerytury bez zastosowania zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjnyart. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(odwołanie k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując na argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji(odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaH. L.urodziła się w dniu (...)W dniu 29 maja 2009r. ubezpieczona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z wnioskiem o emeryturę. Decyzją z 4 czerwca 2009r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę od 1 maja 2009r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek, na podstawieart. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela(wniosek o emeryturę i decyzja k.1 i 31-33 akt emerytalnych za wnioskiem z 29 maja 2009r.).
W dniu 4 kwietnia 2014r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Decyzją z 22 kwietnia 2014r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej od(...)., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego emeryturę na podstawieart.24 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość emerytury ubezpieczonej obliczona została wg zasad określonych w art.25 i 26 ustawy emerytalnej, w tym zgodnie z ówczesną regulacją art.25 ust.1b tej ustawy, podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną dotychczas emerytury. Wysokość świadczenia na dzień 22 kwietnia 2014r. ustalona została na kwotę 2304,44 złotych brutto miesięcznie(decyzja k.6 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 kwietnia 2014r.)
W dniu 29 marca 2019r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonej o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. sygnatura akt P 20/16(wniosek ubezpieczonej k.15-16 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 kwietnia 2014r.).
Po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z 17 czerwca 2019r. na podstawieart.145a i art.149§1 kpaorgan rentowy wznowił postępowanie w sprawie decyzji z 22 kwietnia 2014r. o przyznaniu emerytury, a następnie zaskarżoną decyzją z 17 czerwca 2019r. wskazując na to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. dotyczy kobieturodzonych w (...)r., które przed ustaleniem prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym pobierały emeryturę przyznaną na podstawie art.46 w związku z art.29 ustawy emerytalnej odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z 22 kwietnia 2014r.(postanowienie i decyzja k.17-18 akt emerytalnych za wnioskiem z 4 kwietnia 2014r.).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieH. L.okazało się uzasadnione i skutkowało zmianą decyzji z 17 czerwca 2019r. i poprzedzającej ją decyzji z 22 kwietnia 2014r. o przyznaniu emerytury w części dotyczącej wysokości emerytury poprzez ustalenie, że wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień nabycia prawa do świadczenia, tj. na dzień(...). wynosi 2832,47 złotych brutto miesięcznie.
Przypomnieć należy, że w chwili nabycia przez ubezpieczoną prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym obowiązywał przepisart.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnakazujący pomniejszenie - w przypadku osób, które uprzednio pobierały emeryturę przyznaną na podstawie m.in. art. 46 tejże ustawy orazart. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela - podstawy obliczenia emerytury, o której mowa wart. 24, o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy zastosował wówczas powyższy przepis, co skutkowało ustaleniem wysokości emerytury ubezpieczonej w niższej kwocie. W dniu 6 marca 2019r. zapadł wyrok Trybunał Konstytucyjnego, w którym Trybunał stwierdził, żeart.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy jest niezgodny zart.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 539 z 21 marca 2019r., ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości jej emerytury w powszechnym wieku emerytalnym z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu art.25 ust.1b ustawy emerytalnej. Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń, organ rentowy po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej, postanowieniem z 17 czerwca 2019r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z 22 kwietnia 2014r. o przyznaniu emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, ale decyzją z 17 czerwca 2019r. odmówił jej uchylenia wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do ubezpieczonej, która pobierała emeryturę wcześniejszą przyznaną na podstawie Karty Nauczyciela, a nie na podstawie art. 46 zw. z art. 29 tej ustawy.
W ocenie Sądu decyzja organu rentowego z 17 czerwca 2019r. jest nieprawidłowa. Choć literalnie rzecz biorąc wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy kobieturodzonych w (...)r., które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art.46 ustawy emerytalnej, to w istocie ma on szersze zastosowanie i powinien być stosowany również w odniesieniu do tych kobieturodzonych w (...)r., które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie innych przepisów wymienionych w art.25 ust.1b ustawy emerytalnej, w tym na podstawieart. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela. W przeciwnym razie doszłoby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji osób znajdujących się takiej samej sytuacji prawnej, na co zwróciła również uwagę ubezpieczona w odwołaniu.
Wniosek ubezpieczonej o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu wniosek ten winien być oceniony na podstawieart.114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. I tak, zgodnie zart.114 ust.1 pkt 1powyższej ustawy w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. stwierdzający niezgodność zKonstytucją RPuregulowania ustawy emerytalnej, na podstawie którego ustalono wysokość emerytury ubezpieczonej, może być uznany za nową okoliczność ujawnioną po wydaniu decyzji o przyznaniu emerytury z 22 kwietnia 2014r., ale istniejącą przed wydaniem tej decyzji, gdyż niesporne jest, że zakwestionowany przez Trybunał przepis ustawy emerytalnej był niezgodny zKonstytucjąod chwili jego uchwalenia. Dodać należy, że przepis art.114 ust.1e ustawy emerytalnej wprowadza terminy liczone od daty wydania decyzji, po upływie których nie jest możliwe uchylenie lub zmiana tej decyzji. Jednakże w myśl kolejnego ustępu – ust.1f pkt 1 art.114 ustawy emerytalnej, przepisu art.114 ust.1e tej ustawy nie stosuje się jeżeli w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn określonych wust.1osoba zainteresowana nabędzie świadczenie w wyższej wysokości. Tak jest w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z wyliczeń organu rentowego (vide: pismo – projekt decyzji dla potrzeb sądu - k.9 akt sprawy) ustalona na nowo wysokość emerytury ubezpieczonej w powszechnym wieku emerytalnym wynosi 2832,47 złotych, a zatem jest wyższa od ustalonej pierwotnie w decyzji z 22 kwietnia 2014r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawieart.47714§ 2 kpc, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 22 kwietnia 2014r. i ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień 22 kwietnia 2014r., z możliwością wypłaty po dokonaniu waloryzacji od 21 marca 2019r. Dodać należy, że mimo wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 6 marca 2019r. decyzja z 22 kwietnia 2014r. nie utraciła mocy obowiązującej, zaś wypłata emerytury w prawidłowej wysokości jest możliwa dopiero po wzruszeniu tej decyzji na skutek wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z treściąart. 133 ust. 1 pkt 1w zw. zust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie postępowania. Z uwagi na to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. wszedł w życie 21 marca 2019r. Sąd do tej daty odniósł datę możliwej waloryzacji.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart.47714§ 2 kpc, Sąd orzekł jak w wyroku.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu.