Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 36/19
Data wyroku: 2019-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Franckiewicz, Wiesław Pędziwiatr, Stanisław Rączkowski
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 280 § 1 kk

Sygnatura akt II AKa 36/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 marca 2019 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Stanisław Rączkowski
Sędziowie: SA Witold Franckiewicz (spr.)
SA Wiesław Pędziwiatr
Protokolant: Joanna Klisiewicz-Hałaj
przy udziale Prokuratora Prokuratury(...)weW.Dariusza Szyperskiego
po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r.
sprawyE. J.
oskarżonej o przestępstwa
zart. 280 § 1 kkiart. 193 kkw związku zart. 11 § 2 kkiart. 62 ust. 3 ustawy z dnia29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii
K. P. (1)
oskarżonego o przestępstwo
zart. 280 § 1 kkiart. 193 kkw związku zart. 11 § 2 kk
z powodu apelacji wniesionych przez oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 21 września 2018 r. sygn. akt III K 60/17

I
zmienia zaskarżony wyrok w pkt I części dyspozytywnej w ten sposób,że wobec oskarżonych:

1
K. P. (1)iE. J.– eliminuje z podstawy skazania przepisyart. 193 kkw związku zart. 11 § 2 kk, zaś z podstawy wymiaru kar, eliminuje przepisart. 11 § 3 kk,

2
Ł. G., stosując przepisart. 435 kpk, eliminujez podstawy skazania przepisart. 193 kk,

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III
zasądza od Skarbu Państwa 738 zł brutto na rzecz adwokatK. P. (2)– obrońcy z urzędu oskarżonejE. J.w postępowaniu odwoławczym,

IV
zwalnia oskarżonychK. P. (1)iE. J.od poniesienia wydatków postępowania odwoławczego, zaliczając je na rzecz Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE

Ł. G.

K. P. (1)

E. J.

zostali oskarżeni o to, że:
I w dniu 04 grudnia 2016 roku wZ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, wdarli się do mieszkania należącego doW. P. (1), gdzieŁ. G.kilkukrotnie uderzył wymienionego pięścią oraz łokciem w twarz, a nadto chwycił wiszący na ścianie niebezpieczny przedmiot w postaci maczety i uderzył nią pokrzywdzonego w prawą stopę, powodując u niego obrażenia w postaci nieokreślonego urazu twarzy oraz rany ciętej palucha prawego, co skutkowało naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, po czym dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia należącego doW. P. (1)w postaci: dwóch telefonów marki(...), w tym jeden o numerze(...)z kartą sim o numerze abonenckim(...), klawiatury do komputera, modemu do Internetu w sieci(...), zegarka elektronicznego w kolorze biało-niebieskim, radia z zegarkiem elektronicznym w kolorze biało-niebieskim, torby z materiału z napisem(...)z zawartością spodniobutów wędkarskich z materiału neoprenowego z gumowymi kaloszami, koloru zielonego, torby z ortalionu koloru czarnego z zawartością rozkładanego stojaka wędkarskiego, podpórki i pokrowca na wędkę koloru brązowego, pokrowca koloru zielonego z napisem(...), torby ortalionowej koloru zielonego z zawartością płachty ortalionowej koloru zielonego, skrzynki narzędziowej koloru szarego z tworzywa sztucznego o długości 30,00 cm z zapięciem koloru pomarańczowego, skrzynki narzędziowej koloru szarego z tworzywa sztucznego o długości 40,00 cm z naklejką o treści „(...)”” z zawartością różnego rodzaju kluczy oczkowych, płaskich, wkrętaków, metrówek, kluczy imbusowych, nasadowych i innych, wędki typu muchowego z napisem(...)z korkową rękojeścią wraz z kołowrotkiem z napisem(...)z nawiniętą żyłką koloru pomarańczowego, wędki trzyczęściowej marki(...)koloru czarnego z napisem(...)z korkową rękojeściąmarki D. (...)z nawiniętą żyłką, wędki dwuskładowejmarki D. (...)(...)koloru czarnego z korkową rękojeścią wraz z kołowrotkiem markiJ.z nawiniętą plecionką i przywiązaną błystką obrotową, wędki dwuskładowej koloru czarnego z napisem(...)z korkową rękojeścią, wędki markiY.
(...)wraz z kołowrotkiemmarki C.z nawiniętą żyłką, wędki trzyukładowejmarki K. (...)wraz z kołowrotkiem z napisem(...)i nawiniętą żyłką, pokrowca wędkarskiego trzykomorowego z napisem „(...)”, pokrowca ortalionowego z zawartością parasola markiJ., torby podróżnej koloru czarnego, skrzynki z zawartością różnego rodzaju akcesoriów wędkarskich, pudełka metalowego z napisem(...)z kodem kreskowym numer(...), Europejskiej Karty Ubezpieczonego, czarnego portfela skórzanego z zawartościądowodu osobistego numer (...)wydanego na nazwiskoW. P. (1), kartV.iM.o numerach(...),(...),(...)wydanych pokrzywdzonemu przez(...) Spółkę akcyjnąz siedzibą weW.oraz kartyV.o numerze(...)wydanej wymienionemu przez(...)Spółkę akcyjną z siedzibą weW., prawa jazdy kategorii B o numerze(...)wydanego na nazwiskoW. P. (1), legitymacji członkowskiej Polskiego Związku Wędkarskiego wydanej na nazwiskoW. P. (1), karty wędkarskiej o numerze(...)wydanej na nazwiskoW. P. (1), legitymacji Polskiego Związku Wędkarskiego do opłacania składek wydanej na nazwiskoW. P. (1), zezwolenia na amatorski połów ryb numer(...)wydanego na nazwiskoW. P. (1)oraz regulaminu połowu ryb, czterech kluczy na czarnej smyczy z brelokiem w kształcie ryby i chipem, cyfrowego aparatu fotograficznego markiK., dwóch zapalniczek(...), jedna z wizerunkiem gór a druga motocykla, lutownicy oraz maczety z wybitym napisem(...) LTD (...)i z uchwytem owiniętym linką koloru niebieskiego, o łącznej wartości nie mniejszej niż 6375,00 złotych, czym działali na szkodęW. P. (1),
to jest o czyn zart. 280 § 2 kkiart. 157 § 2 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 § 2 kkwobecŁ. G., a wobecK. P. (1)iE. J.o czyn zart. 280 § 1 kkiart. 193 kkw zw. zart. 11 § 2 kk,
a nadtoŁ. G.o to, że
II w dniu 05 grudnia 2016 roku wO., rejonu(...), województwa(...), wbrew przepisomustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiposiadał woreczek strunowy z zawartością środka odurzającego w postaci żywicy konopi w ilości 0,29 grama, przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi,
to jest o czyn zart. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii.

Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 21 września 2018 roku – sygn. akt: III K 60/17 orzekł:

I
oskarżonychŁ. G.,K. P. (1)iE. J.uznał za winnych popełnienia zarzucanego im czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku i za to na podstawieart. 280 § 2kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzaŁ. G.karę 3 lat pozbawienia wolności, na podstawieart.280 § 1 kkw zw. zart.11 § 3 kkK. P. (1)karę 2 lat pozbawienia wolności , na podstawieart. 280 § 1 kkw zw. zart.11 § 3 kkprzy zastosowaniuart.60 § 2 pkt 1 i § 6 pkt 3 kkE. J.karę 1 roku pozbawienia wolności,

II. oskarżonegoŁ. G.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku i za to na podstawieart. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomaniii wymierza mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności,
III. na podstawie art.70 ust.2 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek dowodu rzeczowego ujętego w wykazie nr(...),
IV. na podstawieart. 85 § 1 i § 2 kkiart. 86 § 1 kkpołączył oskarżonemuŁ. G.kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach I i II i wymierzył mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności,
V. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówD. M.iK. P. (2)kwoty po 1.620 zł plus 23 % Vat tytułem nieopłaconej obrony z urzędu,
VI. na podstawieart.624 § 1 kpkzwolnił wszystkich oskarżonych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Apelacje od powyższego wyroku wniosła oskarżonaE. J.iK. P. (1)za pośrednictwem obrońców.

ObrońcaE. J.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych sprawy przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegający na błędnym uznaniu, że zachowanie oskarżonejE. J.wyczerpało znamiona przestaw rozboju, w sytuacji gdy oskarżona nie objęła swoim zamiarem dokonania rozboju, gdyż do mieszkania pokrzywdzonego udała się tylko i wyłącznie w celu odebrania swoich rzeczy osobistych, co wprost wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego;

2
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonejE. J.kary pozbawienia wolności, w stosunku do okoliczności przedmiotowych i podmiotowych zarzucanego jej czynu, ewentualnej winy oraz sprawstwa oskarżonej w chwili popełnienia zarzucanego jej czynu.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonej wniósł o zmianę zaskarżanego wyroku i uniewinnienie oskarżonejE. J.od zarzucanego jej czynu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonejE. J., przy zastosowaniuart. 60 § 2 pkt 1 k.k.i§ 6 pkt 3 k.k.kary 10 miesięcy ograniczenia wolności przy jednoczesnym zobowiązaniu oskarżonej do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Ponadto wniósł o zasądzenie od Skarbu państwa na swoja rzecz koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonejE. J.z urzędu.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Na podstawieart. 457 § 2 k.p.k.w zw. zart. 423 § 1a k.p.k.Sąd Apelacyjny wobec złożenia wniosku o uzasadnienie wyłącznie przez obrońcę oskarżonejE. J.adw.K. P. (2)ograniczył uzasadnienie poprzez odniesienia się do apelacji tylko oskarżonej, wobec której złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia.
Apelacja oskarżonejE. J.okazała się bezzasadna. Podniesiona w środku odwoławczym argumentacja, wskazująca na brak podstaw do przyjęcia zamiaru dokonania rozboju była pozbawiona racji. Wprowadzona w pkt I wyroku Sądu Apelacyjnego zmiana stanowi konsekwencję wyłącznie czysto porządkową wprowadzoną do wyroku z urzędu.
Sąd I instancji trafnie ustalił w sprawie stan faktyczny oraz dokonał jego prawidłowej oceny pod względem prawnym. Również dokonana ocena dowodów nie zawiera błędów zarówno logicznych jak i prawnych. Powyższe okoliczności nie pozwoliły także na uznanie, żeby sąd wymierzył oskarżonej rażąco surową karę.
Sąd I instancji dokonał oceny i analizy dowodów ujawnionych w toku postępowania. Ocena ta obejmuje również dowody we wzajemnym ich porównaniu i odniesieniu. Ocena ta nie budzi zastrzeżeń, bowiem odpowiada dyrektywom określonym wart. 7 k.p.k.– jest swobodna, uwzględnia zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie mógł zostać podzielony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych wyartykułowany w apelacji adw.K. P. (2)(zarzut z pkt 1 apelacji). Zarzut ten nie został uzasadniony przez skarżącą w sposób wystarczający dla uznania, iż stanowi skuteczną polemikę z wywodami zawartymi w motywach zaskarżonego wyroku. Argumentacja prezentowana w apelacji była próbą podważenia ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy poprzez posługiwanie się treścią pojedynczych dowodów, bez oceny całokształtu dowodów ujawnionych na rozprawie w płaszczyznach przewidzianychart. 7 k.p.k.
Skarżący obrońca, jak wynika z pisemnych motywów apelacji, skoncentrował się na czynie zarzucanym oskarżonym w pkt I aktu oskarżenia, kwestionując przyjęte przez Sąd Okręgowy ustalenie, żeE. J.działała z zamiarem dokonania wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymiŁ. G.iK. P. (1)rozboju na szkodęW. P. (1), używając przemocy. Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, wysnute z nich wnioski i ocena prawna przedmiotowego czynu oskarżonej nie budzą wątpliwości. Twierdząc, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika by oskarżona nie tylko miała świadomość, że pozostali oskarżeni zastosują wobec pokrzywdzonego przemoc, ale nawet, że dokonają zaboru w celu przywłaszczenia jakichś przedmiotów należących do pokrzywdzonego, autorka apelacji odniosła się głównie do wyjaśnień oskarżonych, wywodząc, że celem podjętych przez nich i oskarżoną działań było jedynie odzyskanie prywatnych rzeczyE. J., które pokrzywdzonyW. P. (1)przywłaszczył na jej szkodę. Apelująca podnosiła, że oskarżonaE. J.nie miała świadomości co do motywów współoskarżonych, skupiona była tylko na spakowaniu i zabraniu swoich rzeczy osobistych, znajdowała się pod wpływem środków odurzających. Nadto obrończyni wskazała, że oskarżona „ani przed udaniem się do mieszkania pokrzywdzonego, ani już będąc w jego wnętrzu podczas pakowania swoich rzeczy osobistych nie posiadała zamiaru wymaganego dla spełnienia przesłanek wynikających zart. 280 § 1 k.k.
Zart. 410 k.p.k.wynika jednak, że podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, zaś w myśl przepisuart. 7 k.p.k.przekonanie sędziowskie wysnute z oceny całokształtu okoliczności winno uwzględniać między innymi doświadczenie życiowe. Ustalenie Sądu Okręgowego, że zarówno oskarżonaE. J., jak i pozostali oskarżeniŁ. G.iK. P. (1), jeszcze przed spotkaniem w dniu 4 grudnia 2016 r. pokrzywdzonego uzgodnili, że zmuszą go do oddania nie tylko prywatnych rzeczyE. J., ale też ruchomości stanowiących własność pokrzywdzonegoW. P. (1)stosując przemoc, znajduje podstawę w uznanych przez Sąd za wiarygodne wyjaśnieniach oskarżonegoK. P. (1)i zeznaniachW. P. (1). Pokrzywdzony zeznając tuż po zaistnieniu zdarzenia wskazał „do pokoju, w którym siedziałem pierwszy wszedł mężczyzna, a za nimE. J.(…) Mężczyzna ten bez żadnego słowa podszedł do mnie – ja siedziałem na fotelu – pięścią uderzył mnie w twarz. Ja byłem w szoku (…) ten mężczyzna, który mnie uderzył w twarz kilkakrotnie mnie uderzył jak ja siedziałem w fotelu. W tym czasie drugi z mężczyzn penetrował meble w pokoju, w którym siedziałem.E.też penetrowała moje szafki. Ten mężczyzna, który mnie był w pewnym momencie ściągnął wiszącą obok na ścianie maczetę i uderzył mnie tą maczetą w prawą stopę (…) ten który mnie uderzył maczetą odwrócił się do mnie plecami i podszedł do swojego kolegi, który penetrował szafki (…) dodaję, że tylko ten jeden mężczyzna, który mnie uderzył maczetą to mnie bił. Ten drugi z mężczyzn iE. J.tylko się temu przyglądali i penetrowali meble (k. 9 t. I). Istotne jest to, żeW. P. (1)zeznał „ od razu jak weszli to(...)[Ł. G.] zakładał na ręce niebieskie rękawiczki gumowe, które przyniósł ze sobą. On od razu wziął się za przeszukiwanie moich szafek (…)E.chodziła między kuchnią i łazienką (k. 49v, t. I). Powyższe dowodzi zatem, że oskarżonaE. J.brała aktywny udział w całym zdarzeniu. Jej rola wbrew – zarzutowi obrońcy – nie ograniczała się wyłącznie do odebrania rzeczy osobistych stanowiących jej własność. Do wniosku tego prowadzą - pominięte przez obrończynię - wyjaśnienia oskarżonegoK. P. (1), który opisując okoliczności dokonania rozboju wyjaśnił „ona [E. J.] pożaliła się mi orazŁ. G., że jej konkubentW. P. (1)był u niej wcześniej i groził jej maczetą. (…)Ł.zapytał się mnie czy ja razem z nim iE. J.pojadę doW. P. (1)(…)Ł. G.wpadł do pokoju, w którym siedziałW.i raz mu przyłożył, nie wiem czy pięścią czy czymś innym (…)E. J.wydzierała się naW.(…) zaczęła wszystko wyciągać z jego szafy, w tym wędki, skrzynki, akcesoria wędkarskie i inne rzeczy (…)E. J.powiedziała do mnie, abym wziął sobie coś z tych rzeczy, które ona powyrzucała z szafy. Te rzeczy powynosili do samochodu (k. 163-165, t. I). Z wyjaśnień tych jednoznacznie wynika, że to oskarżonaE. J.zainicjowała wyciąganie z szaf nie tylko swoich rzeczy, które co oczywiste pośród przedmiotów należących doW. P. (1)powinna bez problemu zidentyfikować, ale też rzeczy stanowiące własność pokrzywdzonego, którymi rozdysponowała. Z samego faktu, że oskarżonaE. J.wyjęła przedmiotyW. P. (1)z szafek i zachęcała współoskarżonych do dzielenia się nimi wynika, że miała zamiar rozboju, a nie przywłaszczenia. Jest tak tym bardziej, że oskarżona przedsięwzięła te czynności w tym czasie, gdyŁ. G.stosował wobec pokrzywdzonego przemoc – bił go po twarzy i używał maczety. Co prawda oskarżonyŁ. G.przesłuchiwany nie przyznał się do dokonania rozboju, odmówił składania wyjaśnień (k. 59, t. I), jednakże pozostałe dowody osobowe na ustalenie zamiaru oskarżonych pozwalały. Do okoliczności popełnienia przez oskarżonych rozboju odniósł się świadekP. S., który spotkał oskarżonych w mieszkaniu pokrzywdzonego, albowiem wymieniał w drzwiach wejściowych, całą sytuację określił „bałem się. Ta sytuacja wyglądała bardzo groźnie (…) wszedłem za nimi do pokoju gdzie leżała moja kurtka. Tam w fotelu siedziałW. P. (2), a nad nim stał ten wysoki mężczyzna [Ł. G.], który uderzyłW.ręką w twarz (…) Ewka w tym czasie była z tym wysokim mężczyzną w pokoju widziała jak on bijeW.(…) moim zdaniem nie było to przypadkowe najście na mieszkanie. Ta Ewka i ci mężczyźni przyszli doW. P. (2)w konkretnym celu (k. 81, t. I)
Wprawdzie brak dowodu, że oskarżeniE. J.iK. P. (1)uzgodnili zŁ. G., że w zdarzeniu posłużą się niebezpiecznym przedmiotem, co Sąd Okręgowy w Legnicy słusznie zakwalifikował jako ekscesŁ. G.jednakże świadomość oskarżonejE. J.co do stosowania przemocy, w świetle okoliczności towarzyszących zdarzeniu – jak trafnie przyjął Sąd meriti – jawi się jako oczywista. OskarżonaE. J.przed Sądem Okręgowym wyjaśniła „powiedziałam żeby oni poszli do mieszkania, bo on mi groził. Nie pamiętam jak poprosiłam oskarżonych, aby udali się do mieszkania. Ja chciałam zabrać z mieszkania swoje rzeczy (…) po drodze nie rozmawialiśmy na temat tego, co będziemy tam robić” (k. 514, t. III). Oskarżeni udali się do mieszkaniaW. P. (1)w dniu 4 grudnia 2016 r., ok. godz. 14.00 samochodem użytkowanym przez oskarżonegoK. P. (1). Co ważne i bezsporne kazali opuścić mieszkanie pokrzywdzonego świadkowiP. S., który akurat wymieniał wówczas zamek w drzwiach wejściowych. Oskarżeni znajdowali się w jednym pokoju, w tymE. J.iK. P. (1)przeszukiwali szafki, aŁ. G.(jako najwyższy spośród nich) stosował wobecW. P. (1)przemoc, co umożliwiło oskarżonym dokonanie rozboju. Do zdarzenia doszło w godzinach popołudniowych za dnia, zatem oskarżeni mieli możliwość obserwowania wzajemnych zachowań. O ile samo zajście mogło być dynamiczne, o tyle każdy z oskarżonych pełnił ścisłą rolę. Gdyby bowiem nie stosowanie przemocy przezŁ. G., to zapewneE. J.iK. P. (1)nie mieliby możliwości przeszukiwania szafek pokrzywdzonego. Dodatkowo mając na uwadze, że to oskarżonaE. J.mieszkała wcześniej z pokrzywdzonymW. P. (1)należy podkreślić, że wyłącznie ona mogła rozdzielić rzeczy stanowiące jej własność i własność pokrzywdzonego. Poza tym nie sposób dopatrzeć się żadnych okoliczności, które przeczyłyby ustaleniu, że oskarżona zauważyła jakŁ. G.stosuje względemW. P. (1)przemoc. Przeciwnie z wyjaśnieńK. P. (1)ewidentnie wynika, że oskarżona również krzyczała na pokrzywdzonego, dając wyraz negatywnym emocjom względem niego (k. 163-165, t. I, k. 223, t. II). Działanie wspólnie i w porozumieniu (a tak działała oskarżonaE. J.iŁ. G.orazK. P. (1)) nie ogranicza się do takich sytuacji, gdy wszystkie elementy i przebieg podjętego działania wynikają z uprzedniego uzgodnienia między współdziałającymi. Mieści ono w sobie również takie działania, których podjęcie dyktuje czy wymusza dynamiczny rozwój wydarzeń, o ile postawa współdziałającego nie dostarczy podstaw do przyjęcia, iż nie akceptuje on działań nieuzgodnionych, wykraczających poza zakres wstępnego porozumienia. W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzeć się jakoby oskarżona w jakikolwiek sposób sprzeciwiła się działaniu współoskarżonych. Dla przyjęcia kwalifikacji zart. 280 § 1 k.k.nie ma znaczenia założenie, że oskarżeni mogli nie mieć zamiaru kradzieży, kiedy zmierzali do mieszkania pokrzywdzonego. Jakkolwiek pokrzywdzony pierwotnie mógł zostać zaatakowany z innych powodów, to istotne jest, że w trakcie zdarzenia wyraźnie skierowano przeciwko niemu przemoc w celu wydania przez niego rzeczy.
Kwestionując świadomość oskarżonejE. J.co do stosowania względem pokrzywdzonego przemocy, apelujący pominął to, że oskarżona obserwowała zachowanieŁ. G.(który krzyczał i uderzałW. P. (1)) jedynie do pewnego momentu, przeszukiwała szafki, po czym wspólnie z nim stosującym przemoc zaczęła krzyczeć na pokrzywdzonego. OskarżonaE. J.w pełni zaakceptowała działania współoskarżonego i włączyła się do działań przez niego przedsięwziętych, krzycząc na pokrzywdzonego, jednocześnie przywłaszczając jego rzeczy. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku żaden z oskarżonych biorących udział w zdarzeniu nie sprzeciwił się agresywnym działaniom podjętym wobec pokrzywdzonego przezŁ. G., a wręcz włączyli się w nie, poprzez: krzyczenie na pokrzywdzonego, przywłaszczenie rzeczy należących do niego.
Materiał dowodowy sprawy dał Sądowi I instancji podstawę dla ustalenia, że wszyscy oskarżeni biorący udział w zdarzeniu z pkt I aktu oskarżenia, w tymE. J., obejmowali swym zamiarem stosowanie przemocy wobecW. P. (1). Rację należy przyznać obrońcy oskarżonejE. J., gdy twierdzi, iż celem stosowania przemocy wobec pokrzywdzonego było zmuszenie go do oddania rzeczy osobistych oskarżonej. Skarżąca jednak nie zauważyła, iż cel ten w trakcie zdarzenia uległ eskalacji i doszło w jego trakcie do zaboru mienia pokrzywdzonego w celu jego przywłaszczenia, wymienionych w pkt I aktu oskarżenia i wyroku.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia faktyczne i ocena prawna działania oskarżonej w płaszczyźnieart. 280 § 1 k.k.są prawidłowe. Konieczne stało się wyeliminowanie z podstawy skazaniaart. 193 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zaś z podstawy wymiaru kary 11§ 3 k.k.W orzecznictwie przyjmuje się, że „naruszenie miru domowego (art. 193 k.k.) w celu popełnienia przestępstwa zawierającego użycie przemocy lub gwałtu na osobie (np.art. 197 § 1–3, art. 280 § 1–2 k.k.) jest czynem współukaranym uprzednim, zatem zbędne jest opisywanie go i wyrażanie odnośną kwalifikacją prawną (art. 11 § 2 k.k.)” (wyr. SA w Krakowie z 19.4.2001 r., II Aka 72/01, Prok. i Pr. 2002, Nr 4, poz. 27; zob. też wyr. SA w Krakowie z 8.11.2001 r., II AKa 258/01, KZS 2001, Nr 12, poz. 29; wyr. SA w Lublinie z 21.10.2004 r., II AKa 213/04, Prok. i Pr. 2005, Nr 6, poz. 9). Słusznie wskazuje się, że „czyn polegający na naruszeniu miru domowego, a nawet na włamaniu się do pomieszczenia zamkniętego, traktować należy jako przestępstwo współukarane jeżeli dokonane jest w celu popełnienia czynu zawierającego w swych znamionach użycie przemocy na osobie (…). Warunkiem koniecznym dla przyjęcia takiej konstrukcji prawnej jest to, aby naruszenie miru domowego nastąpiło w celu popełnienia późniejszego czynu z użyciem przemocy na osobie. Wszelkie zatem działania zmierzające do realizacji tego zamiaru przestępczego należy traktować jako zachowanie współukarane, a więc pochłaniane przez kwalifikację przestępstwa głównego (wyr. SA w Katowicach z 4.8.2005 r., II AKa 251/05, Biul. SA w Katowicach 2005, Nr 3,poz. 15; zob. również wyr. SN z 6.2.2002 r., III KKN 287/99,L.). Zgodzić należy się z dodatkowym argumentem, że „przestępstwo rozboju kwalifikowanego (art. 280 § 2 k.k.) zawiera tak nieporównywalnie wyższy stopień szkodliwości społecznej w porównaniu do przestępstwa naruszenia miru domowego (art. 193 k.k.), że między tymi przepisami zachodzi stosunek pochłaniania” (wyr. SA w Lublinie z 12.2.2004 r., II AKa 11/04, OSA 2005, Nr 5, poz. 36).
W pisemnych motywach apelacji obrończyni podniosła, iż jej zdaniem wymierzona oskarżonejE. J.kara roku pozbawienia wolności przy przyjęciu kwalifikacji zart. 280 § 1 k.k.jest rażąco niewspółmierna (surowa) przy zastosowaniuart. 60 § 2 pkt 1 i § 6 pkt 3 k.k., dlatego wniosła o orzeczenie kary 10 miesięcy ograniczenia wolności, przy jednoczesnym zobowiązaniu do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny.
Rażąca niewspółmierność, o której mowa w przepisieart. 438 pkt 4 k.p.k.ma miejsce nie w przypadku jakiejkolwiek dysproporcji przy wymiarze kary (środków karnych), ale tylko wówczas, gdy pomiędzy karą wymierzoną a karą, jaka powinna zostać orzeczona w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw jej wymiaru, istnieje taka dysproporcja, że kara wymierzona nie daje się wręcz zaakceptować (por. wyrok SN z 9.01.2019 r., VI KA 2/19).
Sąd Apelacyjny akceptuje argumentację, jaka legła u podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji o sankcji wymierzonej oskarżonej. Prawidłowo wyeksponował tenże Sąd okoliczności obciążająceE. J., ale też przeważające przesłanki nadzwyczajnego złagodzenia. Skoro Sąd Okręgowy zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary w stosunku do oskarżonejE. J., to już samo zastosowanie tej instytucji wskazuje, że nie sposób twierdzić, iż kara wymierzona jest rażąco surowa. Przy nadzwyczajnym złagodzeniu kary, zgodnie z dyspozycjąart. 60 § 6 pkt 2 k.k.jeżeli czyn stanowi inną zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Rozbój zart. 280 § 1 k.k.jest występkiem zagrożonym karą od lat 2 do 12. Najniższa więc możliwa do orzeczenia kara pozbawienia wolności przy nadzwyczajnym złagodzeniu kary to grzywna, kara ograniczenia wolności bądź kara pozbawienia wolności poniżej 2 lat. Wymierzona kara roku pozbawienia wolności jest niską karą za to przestępstwo przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary pozbawienia wolności (niższą od kary ustawowej o rok). Chybione jest eksponowanie przez apelującą jakoby rolaE. J.w popełnieniu czynu zabronionego była marginalna, a pojednanie z pokrzywdzonym stanowiło o zrozumieniu przez nią naganności. Jak już wskazano wyżej to właśnie osoba oskarżonej, mieszkającej wcześniej z pokrzywdzonym stała się przyczynkiem udania się przez oskarżonych do mieszkaniaW. P. (1). ToE. J.rozpoczęła penetrację szafek i w końcu to ona wyniosła wespół zŁ. G.szereg ruchomości z tej nieruchomości. Nie sposób zatem twierdzić, że jej pozycja była drugorzędna. Nie można również – jak oczekuje tego obrończyni – w dalszym zakresie złagodzić karę wymierzona oskarżonej – wyłącznie z tego powodu, że pojednała się ona z pokrzywdzonym, albowiem tę okoliczność Sąd Okręgowy również uwzględnił (s. 11 uzasadnienia wyroku). W końcu całkowicie chybiony jest argument, jakoby za dalszym złagodzeniem przemawiało to, żeE. J.wychowuje trójkę małoletnich dzieci, pozostających na jej utrzymaniu. Z wyjaśnień oskarżonej wynika, że dzieci pozostały z ich ojcem (k. 513v, t. III, k. 659, t. IV). Sąd I instancji, wymierzając oskarżonej karę uwzględnił dyrektywy zart. 53 k.k.O ile bowiem okoliczności przedmiotowe czynu obciążają oskarżonaE. J., o tyle okoliczności podmiotowe uzasadniały nadzwyczajne złagodzenie kary względem niej wymierzonej. Nie może być zatem mowy o karze niewspółmiernie rażącej, nie dającej się zaakceptować społecznie. Jest ona sprawiedliwą, adekwatną do zawinienia. Natomiast wymierzenie kary z warunkowym zawieszeniem nie było możliwe ze względu na kategoryczną treśćart. 69 § 1 k.k., który przewiduje warunkowe zawieszenie wykonania kary wyłącznie wobec sprawcy uprzednio niekaranego. TymczasemE. J.była karana wcześniej na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 2.08.2018 r., w sprawie II K 446/18 na karę 2 miesięcy pobawienia wolności (k. 628, t. IV) i wyroku tegoż Sądu z 16.08.2017 r., II K 290/17 na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (k. 654, t. IV).
Podstawą przyznania obrońcy z urzędu oskarżonejE. J.adw.K. P. (2)wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu odwoławczym, która nie została opłacona, był przepisart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze(tekst jednolity: Dz. U. z 2018r. poz. 1184 z późniejszymi zmianami). Wysokość wynagrodzenia adwokackiego, w tym co do zwrotu podatku VAT, ustalono w oparciu o § 17 ust. 2 pkt 5 oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r. poz. 1714 z późniejszymi zmianami).
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.Sąd Apelacyjny zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa, uwzględniając sytuację osobistą i majątkową oskarżonej.
SSA Witold Franckiewicz SSA Stanisław Rączkowski SSA Wiesław Pędziwiatr