Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1737/18
Data wyroku: 2020-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 13 ust 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004, art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Teza: wykonywanie pracy na z kraju UE - rodzi obowiązek ubezpieczeniowy

Sygn. akt VIII U 1737/18

UZASADNIENIE
Odwołaniem, do Sądu Okręgowego w Łodzi , za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., z dnia 5 lipca 2018 roku,S. J., działając za pośrednictwem pełnomocnika – ojcaB. J., wniosła o zobowiązanie ZUS do wydania decyzji o podleganiu i okresach ubezpieczenia społecznego w związku z pracą w O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii lub orzeczenia co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, żeS. J.pozostawała w zatrudnieniu u dwóch pracodawców: O'(...) Spółka z o.o.z siedzibą wŁ.oraz pracodawcę irlandzkiego O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii. Pracę dla obu pracodawców wykonywała na terenie Polski, co w ocenie odwołującej oznacza, że podlegała ubezpieczeniu społecznemu z obu ww. tytułów w ZUS. W dniu 4 marca 2010 roku odwołująca się zachorowała będąc w ciąży. W dniu następnym, tj. 5 marca 2010 r. irlandzki pracodawca powódki wypowiedział jej umowę o pracę, z powodu likwidacji zakładu pracy. ZUS wypłacił odwołującej się zasiłek chorobowy wyłącznie z tytułu zatrudnienia u polskiego pracodawcy. Co do zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego należnego z tytułu stosunku pracy u irlandzkiego pracodawcy ZUS do dnia wniesienia odwołania nie wydał decyzji.
[odwołanie k. 3-4]
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 17 sierpnia 2018 r. organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania na podstawieart. 47713 § 1 k.p.c.W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że postanowieniem z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt X U 2/17, Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń społecznych przekazano do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.wniosek o wydanie decyzji o okresach podlegania i niepodlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii. I Oddział wŁ.otrzymał postanowienie 4 stycznia 2018r. i pismem z 15 lutego 2018 r. przekazał wg właściwości miejscowej I Oddziałowi ZUS wW.. Organ rentowy w dniu 21 lutego wystosował do ubezpieczonej pismo, którym poinformowano ją o wszczęciu postępowania w związku z ww. postanowieniem. W toku postępowania uzyskano między innymi informację z irlandzkiej instytucji ubezpieczeniowej, żeS. J.podlega ubezpieczeniom w Irlandii od 1 maja 2007 r. do 5 marca 2010 r. W dniu 17 sierpnia 2018r. organ rentowy wydał w trybieart. 105 Kpadecyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W związku z tym, że żądanie odwołującej dot. wydania decyzji zostało w całości uwzględnione, organ rentowy na zasadzieart. 477 1 § 1wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.
[odpowiedź na odwołanie k. 6]
Decyzją z dnia 17 sierpnia 2018 r.nr(...)-UE Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.na podstawieart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychorazart. 105 § 1 k.p.a.umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi X Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12.12.2017 r. o wydanie decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracy wykonywanej w Polsce w okresie od 1.05.2007 r. do 5.03.2010 r. przez PaniąS. J.na rzecz firmy O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wrześniu 2010 r., I Odział ZUS wŁ., dokonał wobecS. J.poświadczenia dokumentu E 101 , na podstawie art. 14.2 b Rozporządzenia Rady (EWG) 1408/71 z dnia 14.06.1971 na okres od dnia 1.05.2007 r. do 5.03.2010 r. Z treści tego dokumentu wynikało, żeS. J.wykonywała pracę w Polsce na rzecz O'(...) Sp. z o.o.siedzibą wŁ., a w Irlandii na rzecz O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii. W dniu 10.10.2011 r. pełnomocnik odwołującej się powiadomił organ, żeS. J.nie wykonywała pracy w Irlandii i w Polsce, ale wyłącznie w Polsce. Organ ustalił, że PaniS. J.została zgłoszona do ubezpieczeń w systemie irlandzkim z tytułu umowy o pracę zawartej z O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii. Pismem z 21 maja 2018 r. irlandzka instytucja(...)ofE. A.andS.P.,C.R.,W.poinformowała I Oddział ZUS wW., że PaniJ.jest zgłoszona przez firmę O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii w okresie od 1 maja 2007 r. do 5 marca 2010 r. do irlandzkiego systemu ubezpieczeń społecznych.
W ocenie organu, zgodnie z art. 11.1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. , nie można podlegać ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych w dwóch państwach jednocześnie, ale tylko ustawodawstwu jednego kraju. W ocenie organu, wobec powyższego dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego, w niniejsze sprawie, stało się bezprzedmiotowe, zgodnie z treściąart. 105 § 1 k.p.a.należało je umorzyć.
[decyzja k. 36-38 w aktach ZUS ]
W odwołaniu od tej decyzji, w dniu 16 października 2018 roku,S. J.wniosła o jej uchylenie lub zmianę. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że umorzenie postępowania przez organ jest przedwczesne. W ocenie odwołującej, podlega ona z mocy prawa, ubezpieczeniom społecznym w miejscu wykonywania pracy, tj. w Polsce, a fakt ubezpieczenia jej przez pracodawcę w Irlandii nic w tej kwestii nie zmienia, ponieważ pracodawca ubezpieczył ją niezgodnie z prawem.
[odwołanie k. 3-4 akt sprawy VIII U 2244/18 ]
Zarządzeniem z dnia 26.11.2018r., obie sprawy zostały połączone , celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
[zarządzenie k. 8 akt VIII U 2244/18]

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
S. J.została zatrudniona w O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii, od 1 maja 2007 r., na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem rocznym wynoszącym 15 000 euro.
[niesporne, umowa o pracę k. 17]
S. J.wykonywała pracę na rzecz O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii na terenie Polski. Do jej obowiązków należało nadzorowanie produkcji na terenie zakładów produkcyjnych, zlokalizowanych w Polsce.
[zeznaniaS. J.e-protokół z rozprawy z dnia 19 grudnia 2018 roku od 00:02:51 do 00:09:00, pismo k. 27]
W okresie od czerwca 2007 roku do maja 2008 rokuS. J.otrzymywała od O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii wynagrodzenie w formie przelewu na rachunek bankowy, którego posiadaczem była odwołująca się, prowadzony przezBank (...) S. A.Przelewy opisane były jako „salary”.
[potwierdzenia przelewów k. 43-53, 118-134]
Kwoty do przelewów dysponowane były w wartościach określonych w euro, a następnie bank dokonywał przeliczenia kwoty po należnym kursie i przelewał na rachunek powódki kwotę wyrażoną w złotówkach.
[opisy operacji k. 118-134]
Pismem z dnia 5 marca 2010 roku pracodawca rozwiązał zS. J.stosunek o pracę.
[bezsporne, pismo k. 16]
W rozliczeniach podatkowych za lata 2007-2010S. J.nie wykazywała dochodów uzyskiwanych za granicą.
[deklaracje PIT-36 k. 87-89, 92-94, 96-98, 100-101]
S. J.nie została zgłoszona do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, wypadkowego i chorobowego na podstawie tytułu do ubezpieczenia wynikającego z zawartej z O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii umowy o pracę. Pracodawca opłacał składki z tytułu zawartej z odwołującą się umowy o pracę w Irlandii.
[bezsporne]
Pracę w spółce O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii odwołująca się świadczyła do 3 marca 2010 r.Od dnia 4 marca 2010 rokuprzebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą do dnia porodu tj. 11 października 2010 r.
[niesporne]
Wyrokiem z dnia 10 maja 2016r. w sprawie VIII U 1553/12 Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił , zaskarżoną przez wnioskodawczyniędecyzję numer (...)Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.z dnia 22.02.2012r. i ustalił, żeS. J.podlega od 1 maja 2010r. do 30 czerwca 2011r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia w O`(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ., oddalając odwołanie w pozostałej części i nie obciążając wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego .
Wskutek apelacji organu rentowego, Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 20.06.2017r. w sprawie III AUa 983/16 oddalił apelację organu rentowego.
[ akta sprawy VIII U 1552/12 załączone do akt przedmiotowej sprawy – dokumentacja i orzeczenia w aktach tej sprawy]
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o dowody z dokumentówzawarte w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, których wiarygodność nie była przez strony kwestionowana oraz zeznaniach odwołującej się.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r., w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ( DZ.U. UE. L. 2004, Nr 166, poz. 1) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r., dotyczące wykonywania rozporządzenia Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DZ.U. UE.L. 2009, Nr 284, poz. 1). Te rozporządzenia regulują, bowiem kwestie związane z ustaleniem i stosowaniem właściwego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego w stosunku do osób podejmujących zatrudnienie w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej.
Zgodnie z ogólną zasadą osoby, do których stosuje się rozporządzenie 883/2004, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Zgodnie z art. 11 ust. 3a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego.
W myślart. 13 ust. 3powołanego rozporządzenia osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną. Zgodnie, zaś, zprzepisem art. 1 lit. a i b wskazanegorozporządzenia określenie „praca najemna” oznacza wszelką pracę lub sytuację równoważną, traktowaną, jako taką do celów stosowania ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego Państwa Członkowskiego, w którym taka praca lub sytuacja równoważna ma miejsce.
Odwołująca się, świadczyła pracę na rzecz podmiotu O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii. Miejscem świadczenia przez nią pracy była Polska, zatem, zastosowanie w zakresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu będą miały przepisy polskie.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt.l, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 Nr 205 poz.(...)z późn. zm.) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym,chorobowemu i wypadkowemu.
Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym określaart. 13i, w przypadku pracowników, jest to okres od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pojęcie pracownika definiuje przepisart. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Przez nawiązanie stosunku pracy,zgodnie zart. 22 § 1 ustawyz dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy(tj. Dz. U. z 1998, Nr 21, poz. 94, ze zm.) pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W myśl§ 11 art. 22 k.p., zatrudnienie w warunkach określonych w§ 1jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę, zawartej przez strony umowy.
W rozpoznawanej sprawie, skarżoną decyzją zdnia 17 sierpnia 2018r. Zakład(...)stwierdził, żeS. J.nie podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartej z podmiotem zagranicznym umowy o pracę, a to dlatego, że pracodawca opłacał należne składki na ubezpieczenie społeczne w Irlandii. Jednocześnie organ rentowy zdaje się nie kwestionować, że odwołująca świadczyła pracę na terenie Polski. Odwołująca się wykazała, za pomocą przedłożonych dokumentów, że jej wynagrodzenie, z tytułu zatrudnienia w O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii, przelewane było na konto w banku polskim , w kwocie wyrażonej w złotówkach, a odwołująca uiszczała należny od ww. dochodu podatek - w Polsce. Organ rentowy trafnie powołał przytoczone wyżej przepisy UE, z których wynika, że składki na ubezpieczenie społeczne należy opłacać w państwie członkowskim, w którym pracownik świadczy pracę, nie prawidłowo je, jednak, zastosował. Skoro odwołująca się świadczyła pracę na terenie Polski, w ocenie sądu, nie ma wątpliwości, że winna zostać objęta obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, wypadkowym i chorobowym z tytułu zawartej z O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii, umowy o pracę ,wg polskich przepisów. Rację ma pełnomocnik odwołującej się, że fakt opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez pracodawcę w błędnie określonym państwie członkowskim, nie ma znaczenia dla istnienia tytułu ubezpieczenia, który uprawnia odwołującą się do świadczeń w Polsce.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714 § 2 k.p.c.zaskarżoną decyzję ZUS zmienił i orzekł, że odwołująca się jako pracownik z tytułuzatrudnienia u płatnika składek O'(...) LTDz siedzibą w Irlandii podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 maja(...). do dnia 5 marca 2011 r.
W zakresie odwołania w przedmiocie - niewydania decyzji przez organ rentowy w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia, Sąd, zgodnie ztreściąart. 355 k.p.c.,postępowanie, umorzył, wobecwydania przez organ decyzji z w dniu 17 sierpnia 2018 roku,(wydanie orzeczenia, w tym przedmiocie, jest zbędne)

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawczyni