Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 647/19
Data wyroku: 2019-12-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Andrzej Tekieli
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 283 § 1 kp

Sygn. akt VI Ka 647/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie :
Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli
Protokolant Agnieszka Telega
po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r.
sprawyA. C. (1)ur. (...)wB.
s.E.iD.z domuL.
obwinionego zart. 283 § 1 kpi inne
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim
z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II W 649/17

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec obwinionegoA. C. (1)w ten sposób, że:

1
uniewinnia obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku;

2
w pkt. 1 części dyspozytywnej wyroku jako podstawę wymiaru kary za czyn z pkt. I części wstępnej wyroku przyjmujeart. 283 § 1 k.p.iart. 39 § 1 i 2k.w. i na podstawie tych przepisów wymierza obwinionemu karę 700 (siedemset) zł grzywny;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 50 zł i wymierza mu opłatę w kwocie 70 zł za obie instancje.

Sygn. akt VI Ka 647/19

UZASADNIENIE
A. C. (1)został obwiniony o to, że:

I
jako dyrektorzakładu (...) S.A.wR., odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa nie zorganizował pracy w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy przy montażu form betonowych elementów prefabrykowanych w nawie pięciu hal produkcyjnych na terenie zakładu i do dnia 07.07.2017 r. dopuszczał do wykonywania pracy z użyciem dwóch suwnic sterowanych ręcznie z kabin bez zapewnienia koordynacji i obsługi dwóch współpracujących suwnic, uzgodnionej z dozorem technicznym, co w dniu 07.07.2017 r. doprowadziło do zbiorowego wypadku ,

tj. o czyn zart. 283 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracyw zw. zart. 212 pkt. 1,3 i 5 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy,§ 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, pkt. 10 instrukcji eksploatacji i obsługi dwóch współpracujących suwnic pomostowych nr(...)i nr(...);

II
jako dyrektorzakładu (...) S.A.wR., odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa nie zorganizował pracy w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy przy montażu form betonowych elementów prefabrykowanych w nawie pięciu hal produkcyjnych na terenie zakładu w dniu 07.07.2017 r. dopuścił pracownikówD. O.iM. P. (1)do wykonywania pracy z użyciem dwóch suwnic sterowanych ręcznie z kabin bez zapoznania ich z instrukcja eksploatacji obsługi dwóch współpracujących suwnic pomostowych o(...)i nr(...), co w dniu 07.07.2017 r. uzgodnioną z dozorem technicznym, określającą warunki pracy suwnic w tandemie,

tj. o czyn zart. 283 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracyw zw. zart. 212 pkt. 1,3 i 5 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy,§ 39 ust. 2 pkt. 8 § 41 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r.w sprawie ogólnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy,§ 30 ust. 1, 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30.10.2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy;

III
jako dyrektorzakładu (...) S.A.wR., odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa nie zorganizował pracy w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy przy montażu form betonowych elementów prefabrykowanych w nawie pięciu hal produkcyjnych na terenie zakładu i do dnia 07.07.2017 r. nie wydał i nie udostępnił pracownikom instrukcji prowadzenia procesu technologicznego przy przygotowaniu form do zalania betonem i wykonywania pracy przy zamykaniu w nawie nr 5 i nie ustalił jak zapewnić stabilność burty zamykającej gdy jest odstawiona w miejsce uchwytów dla sztyc w sposób uniemożliwiający założenie sztyc stabilizujących burtę ,

tj. o czyn zart. 283 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracyw zw. zart. 212 pkt. 1,3, art. 237.4 § 2 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy,§ 39 ust. 2 pkt. 8 § 41 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r.w sprawie ogólnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy;

IV
jako dyrektorzakładu (...) S.A.wR., odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa nie zorganizował pracy w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy przy montażu form betonowych elementów prefabrykowanych w nawie 5 hali produkcyjnej na terenie zakładu i od dnia 07.07.2017 r. nie zapewnił przeszkolenia pracownikówD. O.iM. P. (1)w zakresie sposobów wykonywania pracy przy zamykaniu formy w nawie nr 5 z udziałem dwóch suwnic w sposób spełniający wymagania przepisów o szkoleniach z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy , tj. bez szczegółowego programu szkolenia określającego bezpieczne sposoby prac przy montażu i zamykaniu formy , w tym zabezpieczeń jakie trzeba wykonać aby burty formy były stabilne w trakcie prac i do czasu uniesienia ich przez suwnice , gdy nie można użyć do tego sztyc mocowanych do posadzki;

tj. o czyn zart. 283 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracyw zw. zart. 212 pkt. 1,3 i 5 art. 237.3 § 2 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy,39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r.w sprawie ogólnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Sąd Rejonowy w Lwówku Śląskim wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie II W 649/17:

1
obwinionegoA. C. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt I i II części wstępnej wyroku, eliminując z opisu II czynu dopuszczenie do pracyM. P. (1), tj. czynów stanowiących wykroczenia zart. 283 § 1 Kodeksu pracyi za to na podstawieart. 283 § 1 Kodeksu pracyw związku zart. 9 § 2k.w. wymierzył mu łącznie karę grzywny w kwocie 1000 (jednego tysiąca) złotych,

2
uniewinnił obwinionegoA. C. (1)od popełnienia wykroczeń opisanych w pkt III i IV części wstępnej wyroku,

3
na podstawieart. 118 § 1 k.p.s.w. w zw. z§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10.10.2001 r., w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania (...) w sprawach o wykroczenia orazart. 3 ust. 1w zw. zart. 21 pkt 2 Ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 100 zł i wymierzył mu opłatę w kwocie 100 zł.

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionego, który na podstawieart. 103 § 2, art. 105 § 1 oraz art. 109 § 2 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczeniaw związku zart. 427 § 1 k.p.k.zaskarżył je w części, tj. w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach 1 i 3 jego sentencji oraz – na podstawie 109§ 2 k.p.o.w związku zart. 27 § 2 k.p.k.w związku zart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.– zarzucając:

1
mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 2 § 2, art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k.w związku zart. 8 k.p.o.w., poprzez wadliwą, sprzeczną z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na:

1
uznaniu za w pełni wiarygodne zeznań świadkaD. O., zaprzeczającego faktowi zapoznania go z obowiązującą wzakładzie produkcyjnym (...) S.A.wR.instrukcją obsługi dwóch współpracujących suwnic pomostowych o ni(...)i nr(...)w sytuacji, gdy z zeznań tego świadka wynika również, że po wypadku z dnia 7 lipca 2017 r. świadek ten ma problemy za pamięcią,

2
uznaniu za w pełni wiarygodne zeznań świadkaE. M. (1)i przyjęciu na ich podstawie, że obwinionyA. C. (1)nie zapewnił koordynacji i obsługi dwóch współpracujących ze suwnic pomostowych o nr(...)i(...)w sytuacji, gdy z treści zeznań tego świadka wynika, że w praktyce procesu technologicznegozakładu produkcyjnego (...) S.A.wR.majster, który nie jest brygadzistą, pojawia się w miejscu prowadzenia prac związanych z przygotowaniem form produkcyjnych w celu ich sprawdzenia i wydania polecenia o zamknięciu burty;

2. mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych,polegający na przyjęciu, że:

1
świadekD. O.został dopuszczony do wykonywania pracy z użyciem dwóch suwnic sterowanych ręcznie z kabin bez zapoznania się z instrukcją eksploatacji dwóch współpracujących suwnic pomostowych o numerach(...)i(...), uzgodnioną z dozorem technicznym, określającą warunki pracy suwnic w tandemie w sytuacji, gdy z treści zeznań tego świadka, złożonych na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. takiego wniosku wysnuć się nie da,

2
obwinionyA. C. (1), jako dyrektorzakładu produkcyjnego (...) S.A.wR., odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa nie zorganizował pracy w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy przy montażu form betonowych elementów prefabrykowanych w nawie V hali produkcyjnej na terenie tego zakładu i do dnia 7 lipca 2017 r. dopuszczał do wykonywania pracy z użyciem dwóch suwnic sterowanych ręcznie z kabin bez zapewnienia koordynacji i obsługi dwóch współpracujących suwnic, uzgodnionej z dozorem technicznym, co w dniu 7 lipca 2017 r. doprowadziło do zbiorowego wypadku, w sytuacji gdy z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaś z wyjaśnień obwinionego, zeznań świadkówG. B. (1),M. W.,T. M. (1),G. D. (1),M. P. (1),M. P. (2)oraz przedstawionej do akt dokumentacji wynika, że w dniu wypadku, któremu ulegliD. O.iM. P. (1), wzakładzie (...) S.A.wR.istniała i obowiązywała instrukcja wykonywania pracy z użyciem dwóch współpracujących suwnic pomostowych o numerach(...)i(...)oraz wyznaczeni byli pracownicy koordynujący pracę tych suwnic, zaś do samego zdarzenia wypadkowego doszło wyłącznie wskutek nieprzestrzegania przepisów tej instrukcji przez pracowników wykonujących pracę w obrębie formy, której burta uległa przewróceniu.

Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie 427§ 1 k.p.k.w związku zart. 109 § 2 k.p.w.obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie obwinionegoA. C. (1)od czynów przypisanych mu w punkcie 1 sentencji tego wyroku, ewentualnie o uchylenie przedmiotowego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lwówku Śląskim w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja w części zasługiwała na uwzględnienie.
Zarzuty apelacji nie były pozbawione racji w części dotyczącej czynu z pkt II części wstępnej, przypisanego obwinionemu w pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Odwołując się do opisu tego czynu wskazać należy, że zarzucono obwinionemu iż dopuścił pracownikówD. O.iM. P. (1)do wykonywania pracy z użyciem dwóch współpracujących suwnic pomostowych o nr(...)i nr(...)bez zapoznania ich z instrukcją obsługi tychże suwnic. Słusznie jednakowoż zarzuca skarżący, że ustalenia Sądu Rejonowego co do sprawstwa obwinionego w tym zakresie są dowolne, błędne. ObwinionyJ. C.konsekwentnie wyjaśniał, że wymienieni pracownicy odbyli wszelkie szkolenia z zakresu BHP, wbrew twierdzeniom zawartym w pisemnym uzasadnieniu wyroku przesłuchany w charakterze świadkaD. O.nie zeznał w sposób jednoznaczny, że nie został zapoznany z instrukcja obsługi suwnic, raz zasłaniał się w tym zakresie niepamięcią, następnie na kolejne pytanie Sądu potwierdził, że nie został zapoznany z instrukcją, by zaraz potem stwierdzić, że sam już nie wie czy tak było (k. 196 odwrót). ŚwiadekM. P. (1)mówił natomiast „..nie wiem czy zostałem zapoznany z instrukcją eksploatacji i obsługi dwóch współpracujących suwnic pomostowych… udostępniono mi instrukcję prowadzenia procesu technologicznego przy przygotowaniu formy do zalania betonem…”. ŚwiadekT. M.zeznał natomiast jednoznacznie, żeM. P.został przeszkolony w zakresie obsługi suwnic (k. 226). Przy tak niejednoznacznych zeznaniach nie sposób budować ustaleń co do sprawstwa i winy obwinionego odnośnie powyższego czynu, wszak w postępowaniu o wykroczenia będącym jedną z form postępowania karnego obowiązuje zasada rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego. W przekonaniu Sądu Okręgowego wątpliwości tych nie usuwa także eksponowany przez Sąd I instancji fakt braku danych i podpisu świadkaD. O.pod oświadczeniem o zapoznaniu się z instrukcją obsługi suwnic (k. 87). Realizując zasadęin dubio pro reoSąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób że uniewinnił obwinionegoA. C. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku.
Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast zapatrywań skarżącego co do błędnych ustaleń faktycznych Sądu I instancji dotyczących czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku, również przypisanego w pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Nie ulega wątpliwości , że obwinionyA. C. (1)będący dyrektoremzakładu (...) S.A.odpowiadając za zapewnienie bezpiecznych warunków pracy przy montażu form betonowych elementów prefabrykowanych, nie zapewnił koordynacji i właściwej obsługi dwóch współpracujących suwnic, co doprowadziło do wypadku w dniu 7.07.2017 r. Jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji w dniu zdarzenia mistrzem w miejscu gdzie wykonywane były pracy byłT. M. (1)a koordynatorem suwnic wyznaczony zostałG. D. (1). W czasie podnoszenia burty bezpośrednio przed wypadkiem w bliskiej odległości od miejsca zdarzenia nie było jednak koordynatoraG. D., o tych czynnościach nie był poinformowany także mistrzT. M., który wcześniej dopuścił do pracy pracowników D.O.iM. P.. Trafnie Sąd I instancji ustalił, że taki stan rzeczy był nie tylko w dniu zdarzenia ale także wcześniej tolerowany przez obwinionegoA. C., w szczególności wskazują na to zeznania świadkówM. P.,E. M.,G. B.. Zdaniem Sądu Okręgowego nieuprawnione jest – jak to zdaje się czynić skarżący obrońca – obciążanie zaistniałym zdarzeniem jedynie pokrzywdzonych pracowników nieprzestrzegających przepisów znanej im instrukcji.
Utrzymując zaskarżony wyrok w zakresie sprawstwa i winy co do czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku, Sąd Okręgowy dokonał jednocześnie jego zmiany odnośnie wysokości wymierzonej kary grzywny. Wobec uniewinnienia obwinionego od popełnienia jednego z wykroczeń dotychczasowa kara 1000 zł grzywny wymierzona przy zastosowaniuart. 9 § 2k.w. została zdezaktualizowana i zachodziła konieczność wymierzenia nowej kary. Sąd Okręgowy miał przy tym na względzie nie tylko fakt częściowego uniewinnienia obwinionego ale także okoliczności popełnienia przez niego przypisanego mu wykroczenia i stopień zawinienia. Najniższa kara grzywny za czyn zart. 283 § 1 kodeksu pracyto 1000 zł, w związku z czym uznając że zachodzą do tego podstawy, Sąd Okręgowy nadzwyczajnie złagodził obwinionemu karę na podstawieart. 39 § 1 i 2k.w. wymierzając ją w wysokości 700 złotych. W ocenie Sądu Okręgowego tak wymierzona kara spełni swoje zadanie tak w zakresie prewencji ogólnej jak i szczególnej. W pozostałej części Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 121 § 1 k.p.o.w. w zw. zart. 119 § 1 k.p.o.w. Sąd Okręgowy zasądził od obwinionego na rzecz Skarby Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 50 zł. i wymierzył mu opłatę w kwocie 70 zł za obie instancje.