Sąd Rejonowy w Łomży
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 158/18
Data wyroku: 2019-01-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Zaleska
Słowa kluczowe: Odszkodowanie jednorazowe
Podstawa prawna: art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2015 r. Nr 167 poz. 1242 ze zm.)

Sygn. akt IVU 158/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 stycznia 2019r.
Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSR Urszula Zaleska

Protokolant: st.sekr.sąd. Magdalena Laskowska

po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 r. w Łomży
na rozprawie
sprawyR. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o jednorazowe odszkodowanie
na skutek odwołania od decyzji
z dnia 2 października 2018r., znak:(...)
Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż odwołujący sięR. K.w wyniku wypadku przy pracy z dnia 03.07.2017r. doznał 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i w związku z tym przyznaje jemu tytułem jednorazowego odszkodowania kwotę 4270,-(cztery tysiące dwieście siedemdziesiąt ) złotych.
Sygn. akt IV U 158/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 02.10.2018r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówiłR. K.prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, który miał miejsce w dniu 03.07.2017r.
W uzasadnieniu tejże decyzji(...) OddziałwB.stwierdził, powołując się na treśćart. 22 ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy nie przysługuje ubezpieczonemu, gdyż zaistniałe zdarzenie nie posiada znamion wypadku w pracy z powodu braku przyczyny zewnętrznej. Na tej podstawie organ uznał, że protokół powypadkowy zawiera twierdzenia bezpodstawne. W opinii organu odwołujący się wykonywał w tym dniu zwykłe czynności wynikające ze stosunku pracy, nie wymagające ponadnormatywnych wysiłków, które mogłyby spowodować uraz kręgosłupa. Stwierdził, że wykonywane przez ubezpieczonego w dniu wypadku prace mogły tylko nasilić dolegliwości bólowe związane z bólem kręgosłupa, którego doznał wcześniej, lecz nie spowodowały urazu.
Odwołanie od tejże decyzji złożyłR. K., który stwierdził ,że nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji (k.2).
W odpowiedzi na odwołanie(...) OddziałwB.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zdarzenie nie spełnia definicji wypadku przy pracy, ponieważ nie zostało spowodowane przyczyną zewnętrzną. powstało w wyniku działania przyczyny zewnętrznej. Powstałe schorzenie było wynikiem istniejącej wcześniej choroby samoistnej, a uraz z dnia 03.07.2017r. nasilił jedynie jej dolegliwości( vide: odpowiedź na odwołanie – k.3-3v).
Sąd ustalił, co następuje:
R. K.jest zatrudniony w(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.od 30.11.2011r. na stanowisku robotnika drogowego - montera instalacji wodno – kanalizacyjnych . W dniu 03.07.2017r. od godz. 6.00R. K.wraz z pracownikamiK. K.iP. K. (1)pracował na terenie inwestycji prowadzonej przez firmę wB.(budowa przedłużeniaul. (...)doul. (...)) i wykonywał prace związane z wypłukiwaniem igłofiltrów do odwodnienia terenu, tj. z obsługą pompy tłokowej do wody. Około godziny 8.00 doszło do wypadku w czasie kolejnego uruchomienia silnika do pompy.R. K.w momencie raptownego pociągnięcia za sznurek rozruchowy poczuł nagle silny ból w dolnej części kręgosłupa, a następnie nastąpiło promieniowanie bólu do lewej nogi powodujące jej drętwienie. Nie mógł wykonać żadnego ruchu. Został odwieziony na(...)Wojewódzkiego Szpitala (...)wB., gdzie poddano go badaniu tomografii komputerowej. Rozpoznano tylną, szerokopodstawną, lateralizującą na lewo przepuklinę krążka międzykręgowego L5/S1 z cechami ucisku na lewy korzeń nerwowy , symbol choroby M 51 (dowód: wynik badania TK - dokumentacja medyczna – akta ZUS). Otrzymał skierowanie do poradni neurologicznej i na rehabilitację (dowód: historia choroby z poradni neurologicznej(...)wW.Mazowieckiem - k. 12-14). Przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 03.07.2017r. do 29.08.2017r. W sierpniu 2017r. przebył także rehabilitację leczniczą. W styczniu 2018r. nastąpił nawrót choroby. Leczenie zakończono w dniu 30.08.2018r.( dowód: dokumentacją medyczna – akta ZUS).
W protokole powypadkowym nr(...)ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku stwierdzono, że bezpośrednią przyczyną wypadku było nagłe zachorowanie spowodowane nadwyrężeniem kręgosłupa. Powyższe zdarzenie zostało uznane przez pracodawcę za wypadek przy pracy, powodujące czasową niezdolność do pracy (dowód-protokół Nr (...)ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z dnia 14.11.2017R. - akta ZUS).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 02.10.2018r.. odmówiłR. K.prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 03.07.2017r. wskazując, że zaistniałe zdarzenie nie posiada znamion wypadku w pracy z powodu braku przyczyny zewnętrznej. W opinii organu rentowego odwołujący się wykonywał w tym dniu zwykłe czynności wynikające ze stosunku pracy, nie wymagające ponadnormatywnych wysiłków, które mogłyby spowodować uraz kręgosłupa. Stwierdził, że wykonywane przez ubezpieczonego w dniu wypadku prace mogły tylko nasilić dolegliwości bólowe związane z chorobą kręgosłupa, wcześniej istniejącą, a nie spowodowały urazu (dowód; decyzja z dnia 02.10.2017r. - akta organu rentowego).
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwołanie jako zasadne, zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu,R. K.uległ w dniu 03.07.2017r. wypadkowi przy pracy. Nieuzasadnionymi są twierdzenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jakoby zdarzenie z dnia 03.07.2017r. nie stanowiło wypadku przy pracy, z uwagi na brak przyczyny zewnętrznej. Organ rentowy nie zakwestionował zarówno faktu wykonywania przez odwołującego się w dniu 03.07.2017r. wskazanych przez niego czynności pracowniczych, jak również ich zakresu, jednakże wyciągnął z nich niezasadne wnioski.
W rozumieniu art. 3 ust. 1 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych.
Wskazać należy, iż przez przyczynę zewnętrzną rozumie się natomiast przyczynę stanowiącą źródło wypadku, leżącą poza organizmem pracownika. Podkreślenia wymaga również, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się trafny pogląd polegający na szerokim rozumieniu przyczyny zewnętrznej. Zgodnie z nim zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny - w istniejących warunkach - wywołać szkodliwe skutki (zob. wyrok SN z 18.8.1999 r., II UKN 87/99, OSNP Nr 20/2000, poz. 760). Pogląd ten został zaakceptowany także w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, który stwierdził, że w tym znaczeniu przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, ale także siły przyrody, a nawet sama praca i czynności samego poszkodowanego (zob. wyrok SN z 28.4.2005 r., I UK 257/04, niepubl.).
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przyczyna zewnętrzna nie musi być wyłączną przyczyną wypadku przy pracy. Wystarczające jest, że przyczyni się ona do powstania urazu. A zatem jeżeli przyczyna wypadku ma charakter mieszany, wystarczające jest, jeśli zostanie wykazane, że bez czynnika zewnętrznego nie doszłoby do szkodliwego skutku (zob. wyrok SN z 29.11.1990 r., II PR 52/90,(...)Nr(...), s. 63). Oznacza to, że istotne jest, by przyczyna ta była przyczyną sprawczą. Natomiast nie musi być przyczyną wyłączną (jedyną). Wynika więc z tego, że jeżeli sąd nie jest w stanie ustalić jednoznacznie przyczyny zdarzenia, to przy spełnieniu pozostałych przesłanek zdarzenie należy kwalifikować jako wypadek przy pracy. Sposób szerokiego rozumienia przyczyny zewnętrznej został wyrażony również w wyroku SN z 18.2.1998 r., II UKN 529/97 (OSNP Nr 4/1999, poz. 144).
Na podkreślenie zasługuje, iż wykonywanie pracy w normalnych warunkach może także być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy, polegającego na urazie wewnętrznym, jeśli warunki te były nieodpowiednie ze względu na stan zdrowia pracownika. Już w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r., III PO 15/62 (OSNCP 1963 nr 10, poz. 215) stwierdzono, że przyczyną sprawczo-zewnętrzną zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny (tzn. taki, który nie wynika z wewnętrznych właściwości człowieka) zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. W tym znaczeniu przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, maszyna, siły przyrody, ale także praca i czynności samego poszkodowanego (np. potknięcie się, niefortunny odruch, w omawianym przypadku gwałtowane/raptowne szarpnięcie za sznurek rozruchowy. Taką przyczyną jest również nadmierny wysiłek pracownika, za który u człowieka dotkniętego schorzeniem samoistnym może być uważana praca wykonywana jako codzienne zadanie w normalnych warunkach, gdyż nadmierność wysiłku pracownika powinna być oceniana przy uwzględnieniu jego indywidualnych właściwości - aktualnego stanu zdrowia, sprawności ustroju. W szczególności w odniesieniu do wysiłku fizycznego przyjmuje się, że wykonywanie zwykłych, codziennych obowiązków w typowych dla danego stanowiska warunkach może - przy uwzględnieniu indywidualnych predyspozycji zdrowotnych pracownika - stanowić dla niego nadmierne obciążenie i stać się zewnętrzną przyczyną zdarzenia będącego wypadkiem przy pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego z: II PRN 10/83, niepublikowany; 4 maja 1984 r., III PRN 6/84, Sł. Prac. 1985 nr 1 s. 28; 9 lipca 1991 r., II PRN 3/39, OSP 1992 nr 11-12, poz. 263; 25 października 1994 r., II URN 38/94,(...)nr 4, poz. 52; 21 maja 1997 r., II UKN 130/97, OSNP 1998 nr 7, poz. 219; 30 czerwca 1999 r., II UKN 22/99, OSNP 2000 nr 18, poz. 696; 18 sierpnia 1999 r., II UKN 87/99, OSNP nr 20, poz. 760; 19 czerwca 2001 r., II UKN 419/00, OSNP 2003 nr 5, poz. 136 i z 12 listopada 2008 r., I UK 96/08, niepublikowany).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zdarzenie któremu uległ odwołujący się w dniu 03.07.2017r. ma znamiona wypadku i w omawianym stanie faktycznym sprawy potwierdzono istnienie czynnika zewnętrznego powodującego powyższe zdarzenie. Sąd stanął na stanowisku, że okoliczność gwałtownego/raptownego pociągnięcia za sznurek rozruchowy w czasie kolejnego uruchomienia silnika do pompy wodnej, stanowiła przyczynę zewnętrzną zaistniałego wypadku i skutkowała urazem odwołującego się w postaci silnego bólu w dolnej części kręgosłupa z promieniowaniem bólu do lewej nogi, powodującym jej drętwienie. Wiarygodne są w tym zakresie twierdzenia odwołującego się, zawarte w zapisie jego wyjaśnień złożonych w prowadzonym przez zespół powypadkowy postępowaniu. Sąd stwierdził, że zaprezentowane przez odwołującego się twierdzenia są logiczne, spójne a nadto znajdują potwierdzenie zebranym w sprawie materiale dowodowym, tj. w zeznaniach świadków:P. K. (2)iK. K.(dowód: zapis informacji uzyskanych od świadków wypadku – akta ZUS). Tym samym, po wnikliwej analizie i ocenie materiału dowodowego Sąd uznał, że podana przez odwołującego się sekwencja zdarzeń stanowi miarodajną podstawę dla oceny przyczyny zaistniałego zdarzenia. W związku z powyższym, w ocenie Sądu odmienne stanowisko organu rentowego, że zdarzenie z dnia 03.07.2017r. nie posiada znamion wypadku w pracy z powodu braku przyczyny zewnętrznej, a protokół powypadkowy zawiera twierdzenia bezpodstawne - nie jest zasadne.
Organ rentowy nie kwestionował tego, że do zdarzenia doszło podczas wykonywania przez odwołującego się zwykłych czynności w ramach stosunku pracy. Kwestią poddaną w wątpliwość przez organ rentowy było istnienie przyczyny zewnętrznej . Zdaniem organu rentowego zmiany w stanie zdrowia poszkodowanego nie zostały spowodowane przyczyną zewnętrzną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych doszedł bowiem do wniosku, iż były one spowodowane wcześniej zdiagnozowaną chorobą samoistną kręgosłupa, a wykonywane czynności w dniu 03.07.2017r. jedynie nasiliły dolegliwości związane z bólem kręgosłupa, lecz nie spowodowały urazu.
Organ rentowy nie kwestionował ustalonych okoliczności zdarzenia z 03.07.2017r. Zatem niewątpliwie odwołujący się doznał nagłego , silnego bólu kręgosłupa w okolicznościach ustalonych przez zespół powypadkowy w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy , zatwierdzonym przez pracodawcę odwołującego się. Ustalono ,że odwołujący się pracował przy obsłudze pompy tłokowej i musiał wielokrotnie wykonywać czynność uruchamiania silnika pompy do wody poprzez pociągniecie za sznurek rozruchowy. W momencie, gdy po raz kolejny usiłował uruchomić silnik, raptownie pociągnął za sznurek rozruchowy i nagle poczuł silny ból dolnej części kręgosłupa , promieniujący do lewej nogi, powodujący jej drętwienie i niemożność wykonania przez odwołującego się żadnego ruchu.
Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu celem ustalenia :
- czy schorzenie, na które był leczony odwołujący sięR. K.od dnia 3 lipca 2017r. do 29 sierpnia 2017r. mogło być: - skutkiem nagłego pogorszenia się jego stanu zdrowia (schorzenia samoistnego) w wyniku okoliczności opisanych wProtokole Nr (...)ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy; w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - ustalenie czy odwołujący się doznał w wyniku zdarzenia z dnia 3 lipca 2017r. trwałego bądź długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i w jakiej wysokości
- czy też było skutkiem wyłącznie choroby samoistnej.
Biegły sądowy rozpoznał u odwołującego się: 1. Zespół bólowo – korzeniowy w postaci rwy kulszowej lewostronnej w przebiegu dyskopatii L5/S1; 2. Chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa L-S. W opinii biegłego stwierdzone u opiniowanego schorzenia z zakresu układu nerwowego w postaci rwy kulszowej lewostronnej w przebiegu dyskopatii L5/S1, z początkiem objawów w dniu 03.07.2017r., powodującą powstanie długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Stwierdził, że przedmiotowe zdarzenie z dnia 03.07.2017r. było współprzyczyną wystąpienia ostrych objawów bólowych kręgosłupa L-S w postaci rwy kulszowej lewostronnej. Zdarzenie opisane w protokole powypadkowym stanowiło, w ocenie biegłego, współprzyczynę wystąpienia dolegliwości, które nałożyły się na bezobjawową chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa. Biegły uznał na podstawieRozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002r., że badany doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5 % (pkt. 94c)(dowód: opinia główna k. 6-11).
Organ rentowy zgłosił zarzuty do wydanej opinii. Wskazał, że z ewidencji zwolnień(...)wynika ,że odwołujący się kilka razy w roku przebywał na zwolnieniach z powodu zaburzeń korzeni nerwowych o typie dyskopatii , więc nie jest prawdą twierdzenie biegłego sądowego, że odwołujący się nigdy nie był leczony z powodu bólu kręgosłupa. Wniósł o dodatkowe skompletowanie dokumentacji medycznej i dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu neurologii na okoliczność wypowiedzenia się czy nowa dokumentacja medyczna wpływa na zmianę opinii głównej czy nie (pismo z dnia 17.01.2019r. k. 19,20).
Sąd oddalił wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu neurologii , ponieważ opinia biegłego sądowego zawiera ustalenie , że odwołujący się przed dniem 03.07.2017r. miał chorobę samoistną, Biegły wskazał, że była to choroba wcześniej nie rozpoznana , albowiem nie została jemu przedstawiona dokumentacja leczenia sprzed daty 03.07.2017r (k.24).
W związku z powyższym,  Sąd oceniając stan faktyczny odnośnie stanu zdrowia odwołującego się po dniu 03.07.2018r. oparł się na pisemnej opinii biegłego sądowego z zakresu neurologii. Stwierdził, że opinia zawiera rzeczową, logiczną i spójną argumentację ustaloną po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną leczenia odwołującego się oraz po zapoznaniu się z wynikami jego badań. Opinia została wydana przez lekarza specjalistę, mającego szeroką wiedzę i doświadczenie zawodowe i orzecznicze, została specjalistycznie uzasadniona. Przedstawiona opinia zawiera podstawy teoretyczne, sposób motywowania przez biegłego jest przekonywujący, a wnioski przez niego sformułowane są stanowcze. W tym stanie rzeczy Sąd oceniając opinię, doszedł do wniosku, iż została ona sporządzona w oparciu o wiedzę i praktyczne doświadczenie zawodowe biegłego, w konsekwencji podzielając zawarte w niej konkluzje. Z uwagi na powyższe okoliczności, w opinii Sądu, opinia ta może stanowić miarodajny i wiarygodny materiał pozwalający na ferowanie rozstrzygnięcia sprawy. Brak jest jakichkolwiek podstaw, które mogłyby podważyć rzetelność i prawdziwość wydanej opinii. Organ rentowy nie dowiódł zasadności swojego stanowiska.
Sąd stwierdził, że opinia stanowi wiarygodny dowód i dlatego tut. Sąd orzekając o uszczerbku na zdrowiu oparł się na ustaleniach zawartych w tejże opinii. Na tej podstawie Sąd uznał, że protokół powypadkowy nie zawiera bezpodstawnych stwierdzeń i dlatego stosownie doart. 3 ust.1 pkt.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznymw razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych ustalił, iż zdarzenie z dnia 03.07.2017r., któremu uległR. K.było wypadkiem przy pracy. Było to zdarzenie nagłe, spowodowane przyczyną zewnętrzną ( niefortunne , raptowne szarpnięcie za sznurek rozruchowy) , pozostające w związku z pracą, którego skutkiem był uraz kręgosłupa. W związku z tym odwołującemu się przysługują więc świadczenia z ustawy wypadkowej.
Odwołujący się w wyniku tego wypadku doznał 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, więc przysługuje jemu jednorazowe odszkodowanie w kwocie: 4.270 zł. Wysokość przysługującego odwołującemu się jednorazowego odszkodowania Sąd ustalił w oparciu o obowiązującą w dniu wydania zaskarżonej decyzji stawkę za 1 % uszczerbku na zdrowiu (vide- uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2009r, I UZP 2/09). Na dzień wydania zaskarżonej decyzji wysokość jednorazowego odszkodowania wynosiła po 854 zł za każdy procent uszczerbku na zdrowiu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, zmieniając zaskarżoną decyzję na podstawieart. 47714§ 2 kpc.