Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III S 147/19
Data wyroku: 2019-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Barbara Braziewicz, Henryk Brzyżkiewicz
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: art. 2 ustawy o skardze

Sygn. akt III S 147/19

POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia SO Andrzej Dyrda (spr.)
Sędziowie SO Henryk Brzyżkiewicz
SO Barbara Braziewicz
po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargiE. T.
z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego wT. G.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy
w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
w sprawie o sygn. akt I Ns 1313/17 Sądu Rejonowego wT. G.
postanawia:

1
stwierdzić, że w postępowaniu sądowym toczącym się przed Sądem Rejonowym wT. G.pod sygn. I Ns 1313/17 nastąpiła przewlekłość postępowania;

2
przyznać skarżącej od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego wT. G.kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych);

3
oddalić skargę w pozostałym zakresie;

4
nakazać Sądowi Rejonowemu wT. G.niezwłoczne wyznaczenie terminu rozprawy, nie później niż w terminie 6 tygodni od zwrotu akt z Sądu Okręgowego w Gliwicach;

5
zwrócić skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem opłaty od skargi;

6
zasądzić od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego wT. G.na rzecz skarżącej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego.

SSO Barbara Braziewicz   SSO Andrzej Dyrda   SSO Henryk Brzyżkiewicz

UZASADNIENIE
SkarżącaE. T.wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, w której żądała: stwierdzenia przewlekłości postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym wT. G.(w sprawie o sygn. akt I Ns 1313/17) oraz przyznania jej kwoty 2.000 zł, a także wydania Sądowi Rejonowemu wT. G.zalecenia do podjęcia dalszych czynności mających na celu nadanie sprawie biegu.
Skarb Państwa – Prezes Sadu Rejonowego wT. G., zgłaszając swój udział w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy, na podstawie akt o sygn. I Ns 1313/17 Sądu Rejonowego wT. G., ustalił następujący przebieg postępowania.
21 grudnia 2017r. do Sądu Rejonowego wT. G.wpłynął wniosekE.iS. T.o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie.
Zarządzeniem 22 grudnia 2017r. sprawa została wpisana do repertorium Ns i przydzielona sędziemu referentowi.
W dniu 17 stycznia 2018 r. wydano zarządzenie o dołączeniu akt sprawy I Ns 136/14
7 maja 2018r. wydano zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Zarządzenie wykonano dnia 9 maja 2018r. Pismo uzupełniające braki formalne przedstawiono Sądowi 28 maja 2018 r.
11 marca 2019r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 8 maja 2019r.
Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jednolity: Dz.U. z 2018r. poz. 75) przewlekłość postępowania zachodzi wtedy, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.
Badanie, czy w konkretnej sprawie nastąpiła zwłoka w jej rozpoznaniu musi uwzględniać ustalenie rozsądnego terminu postępowania w oparciu o wszystkie okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postępowanie samego skarżącego i właściwych organów, jak również znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (porównaj: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 stycznia 2013r.,(...); wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 25 września 2012r.,(...); decyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 maja 2012r.,(...), wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 stycznia 2013r.,(...)).
Zwrócić należy uwagę, że zbędną zwłoką nie jest każdy upływ czasu, ale dopiero nadmierne odstępstwo od czasu zwykle koniecznego dla wykonania określonych czynności, dlatego przewlekłość postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka w czynnościach jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. (porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2013r.(...)3/13, postanowienie Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 10 stycznia 2013r. sygn. akt II S 33/12; postanowienie Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 23 listopada 2010r. sygn. akt II S 28/10; postanowienie Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 2 września 2015r., II S 18/15).
Ustawa nie określa przeciętnego czasu oczekiwania na rozpatrzenie sprawy. W judykaturze zasadniczo za przewlekłe uznaje się postępowanie trwające ponad 12 miesięcy, (porównaj: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2006 r.,I (...)64/06 i z dnia 24 lipca 2008 r.,(...)20/08 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2005 r.,(...)96/05), co ma swoją podstawę w domniemaniu ustawowym ustalonym art. 14 w/w ustawy. Wskazać przy tym należy, że samo przekroczenie wskazanego terminu, co niewątpliwie ma miejsce w analizowanej sprawie wszczętej w marcu 2014r., nie prowadzi do automatyzmu wyrażającego się stwierdzeniem przewlekłości, gdyż uwzględnić należy nadto terminowość i celowość podejmowanych czynności. Zatem, w świetle utrwalonego orzecznictwa, o przewlekłości postępowania nie decyduje ogólny czas trwania postępowania ani też odczucia skarżącego, a jedynie taki przypadek, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie strony, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. (porównaj: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2013r.,(...)9/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2013 r.(...)1/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2012r.,(...)8/12).
Przewlekłość postępowania musi być nadto następstwem okoliczności, które pozostają w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością organu prowadzącego postępowanie. Tym samym, jeżeli zwłoka wynika z zachowania strony, uczestników postępowania lub innych organów, na które organ prowadzący postępowanie nie ma wpływu, a równocześnie podejmuje on skutecznie działania dyscyplinujące i naprawcze, zmierzające do jak najszybszego zakończenia sprawy, to brak jest podstaw do stwierdzenia w takich okolicznościach o naruszeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 maja 2013r., I ACa 36/13).
Nie można również pominąć tzw. czynnika ludzkiego. Pomimo, iż sąd ma obowiązek rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki wszystkich wniesionych spraw, nie można całkowicie abstrahować od obciążenia sędziego pracą, jak również pomijać realia funkcjonowania sądów, na które to realia składa się przede wszystkim ilość i rodzajowość rozpoznawanych spraw, ale też charakter podejmowanych przez sądy czynności, za którymi stoją interesy konkretnych podmiotów i które tym samym wymagają analizy, namysłu i rozwagi. (postanowienie Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 10 stycznia 2013r. II S 33/12; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 maja 2013r., III S 5/13).
Przenosząc wskazane powyżej rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należało, że zaistniały podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane 21 grudnia 2017r. Skarga została wniesiona 6 marca 2019r. W niniejszym postępowaniu występowało zatem wskazane powyżej domniemanie przewlekłości, w szczególności, jeżeli uwzględni się, że przez okres ponad jednego roku nie wyznaczono terminu rozprawy. W szczególności zwrócić należy uwagę, że już 28 maja 2018r. do sądu wpłynęło pismo skarżącej usuwające braki formalne do których była wzywana zarządzeniem z 9 maja 2018r., natomiast termin pierwszej rozprawy zostały wyznaczony już po wniesieniu skargi.
W ocenie Sądu Okręgowego, odpowiednia suma pieniężna wyraża się kwotą 2.ooo zł. Określając wysokość przyznanej skarżącemu sumy pieniężnej Sąd Okręgowy miał na względzie czas trwania stwierdzonej przewlekłości postępowania, jak również przesłanki wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy, a w szczególności charakter sprawy, stopień jej zawiłości i znaczenie dla skarżącej, jak również wysokość żądanej przez skażającej kwoty pieniężnej.
Wobec braku wyznaczenia terminu pierwszej rozprawy, w ocenie Sądu Okręgowego uzasadnione jest wydanie sądowi zaleceń niezbędnych do podjęcia czynności, tj. wyznaczenia terminu pierwszej rozprawy w ciągu 6 tygodni od zwrotu akt sądowi .
Sąd Okręgowy, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocyart. 12 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji.
O sumie pieniężnej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie  art. 12 ust. 4  w/w  ustawy.
Na podstawie art. 17 ust. w/w ustawy nakazano zwrócić skarżącej opłatę od skargi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98  §  1 i 3 k.p.c.orazart. 99 k.p.c.w związku z  art. 8 ust. 2 w/w ustawy iart. 397 § 2 k.p.c.orazart. 391 § 1 k.p.c.przy uwzględnieniu § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych  (tekst jednolity: Dz.U. z 2018r. poz. 265)

SSO  Barbara Braziewicz   SSO Andrzej Dyrda  SSO Henryk Brzyżkiewicz