Sąd Okręgowy w Sieradzu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 132/19
Data wyroku: 2019-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Klęk
Słowa kluczowe: Apelacja
Podstawa prawna: art. 438 pkt 1 kpk, art. 2 § 1 kpw

Sygn. akt II Ka  132/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 07 sierpnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu – II Wydział Karny,w składzie:

Przewodniczący

-

SSO Jacek Klęk

Protokolant

-

staż. Magdalena Tomczyk

przy udziale Prokuratora Okręgowego w Sieradzu Marzenny Monwid-Olechnowicz, po rozpoznaniu w dniu 7 VIII 2019 r. sprawy

D. O.,oskarżonego o czyn zart. 278§1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k., na skutek apelacji obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z 25 lutego 2019 r. sprawie II K 216/18,

1
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
przyjmuje, iż przypisanym czynem oskarżony dopuścił się wykroczenia wyczerpującego dyspozycję art. 119§1 k.w. w brzmieniu obowiązującym 13 marca 2018 r. w zw. z art. 2§1 k.w.

b
za podstawę wymiaru kary przyjmuje art. 119§1 k.w. w brzmieniu obowiązującym 13 marca 2018 r.

c
w miejsce wymierzonych w pkt. 1. kar pozbawienia wolności i grzywny wymierzaD. O.karę 28 (dwudziestu ośmiu) dni aresztu;

d
wskazany w pkt. 2. okres zatrzymania zalicza ukaranemu na poczet wykonania kary aresztu;

2
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. D.516,60 (pięćset szesnaście i 60/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ukaranemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
Zasądza odD. O.na rzecz Skarbu Państwa:

a
60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty za obie instancje oraz

b
566,60 (pięćset sześćdziesiąt sześć i 60/100) złotych tytułem wydatków postępowania odwoławczego.

Sygn. akt II Ka  132/19

UZASADNIENIE
D. O.został oskarżony o to, że:

–

w dniu 13 marca 2018 roku około godziny 16:30 wZ., województwa(...), przyulicy (...)zesklepu (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia 10 sztuk opakowań wody toaletowej marki(...)o łącznej wartości 199,90 zł, 2 sztuk dezodorantu marki(...)o łącznej wartości 19,98 zł; 3 sztuk sztyftu marki(...)o łącznej wartości 19,47 zł, 3 sztuk sztyftu marki(...)o łącznej wartości 26,67 zł, 3 sztuk pasty do zębów marki(...)o łącznej wartości 38,97 zł, 2 sztuk balsamu po goleniu marki(...)o łącznej wartości 45,98 zł; 2 sztuk żelu do kąpieli marki(...)o łącznej wartości 23,98 zł, 4 sztuk lakieru marki(...)o łącznej wartości 27,96 zł, 1 sztuki lakieru do paznokci(...)o wartości 6,99 zł, 1 sztuki perfum marki(...)o wartości 15,99 zł oraz 16 sztuk pomadekfirmy (...)o łącznej wartości 111,84 zł, czym spowodował straty w łącznej kwocie 537,73 zł na szkodęfirmy (...) S.A.” z siedzibą wK., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za podobne przestępstwo umyślne, to jest o czyn zart. 278§1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.

Kwestionowanym wyrokiem opublikowanym 25 lutego 2019 r. w sprawie II K 216/18 Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli uznał oskarżonego za winnego dokonania zarzucanego mu czynu i na podstawieart. 278§1 k.k.w zw. zart. 33§1, 2 i 3 k.k.wymierzył mu karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10,00 (dziesięć) złotych. Nadto Sąd, na podstawieart. 63§1 i §5 k.k.zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 13 marca 2018 roku od godz. 16:50 do godz. 20:20, przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności. W wyroku rozstrzygnięto także o zabezpieczonych w toku postępowania przedmiotach oraz kosztach sądowych w całości obciążając nimi oskarżonego.
W ustawowym terminie apelacje od wyroku, kwestionując go całości wywiodła obrońca oskarżonego zarzucając orzeczeniu:

I
Obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie

1
art. 278§1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k, poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa kradzieży mienia o łącznej wartości 537,73 zł podczas, gdy prawidłowa subsumpcja ustalonego przez sąd orzekający stanu faktycznego, nadto zgodna z zastosowaniem reguł intertemporalnych zart. 4§1 k.k., które nakazywały, przy ustalaniu wartości granicznej mienia, decydującej o potraktowaniu czynu oskarżonego, należącego do tzw. zachowań przepołowionych, za przestępstwo bądź za wykroczenie, stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, co powinno doprowadzić ten Sąd do zastosowania w niniejszej sprawie art. 119§1 k.w. w zw. art. 2§1 k.w.,

2
art. 119§1 k.w. w zw. 2§1 k.w. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy w warunkach w niniejszej sprawy zastosowanie mieć powinien art. 119§1 k.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2018 roku, zmienionym następnie ustawą z dnia 04.10.2018 r. (Dz. U. 2018.2077), jako względniejszym dla sprawcy, a uzależniającym wartość skradzionego mienia od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego w dniu wyrokowania tj. w dniu 25 lutego 2019 roku, które stosownie do Rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 11 września 2018 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019 roku (Dz. U. z 2018 r., poz. 1794), wynosiło 2 250 zł, a zatem 1/4 części tego wynagrodzeni określona była kwotą 562,50 zł;

II
Naruszenie przepisów postępowania tj.art. 170§1 pkt. 2 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrony o zwrócenie się do zarządu spółkiJ.M.z siedzibą wK.przyul. (...), o wskazanie cen jednostkowych zakupu towarów opisanych w stawianym oskarżonemu zarzucie bez uwzględnienia marży (zysku) uzyskiwanego ze sprzedaży tych towarów i zwolnienie zarządu spółki(...) SA, z obowiązku zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie niezbędnym do wykonania zobowiązania tj. to jest do wskazania cen jednostkowych zakupu hurtowego w sytuacji, gdy okoliczność ta miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności oskarżonego przyznającego się do winy w kategoriach przestępstwa bądź wykroczenia;

III
Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na nierzetelnym ustaleniu wysokości szkody rzeczywiście poniesionej wskutek działań oskarżonego przez(...) Sp. z o.o., poprzez uwzględnienie przy jej określaniu marży przedsiębiorcy podczas, gdy o wielkości skutku (szkody) wywołanego działaniem przestępnym decyduje tylko sama wartość zabranych rzeczy (damnum emergens), a nie wlicza się do niej np. zysku czy też odsetek od sumy pieniędzy; liczy się bowiem szkodę rzeczywistą, a nie zysk spodziewany, chociażby jego osiągnięcie graniczyło z pewnością (lucrum cessans).

W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie oskarżonego winnym wykroczenia z art. 119§1 k. w. w zw. z art. 2§1 k.w. i w tym zakresie wydatne miarkowanie kary i orzeczenie jej w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy, mimo niezasadnie podniesionego zarzutu obrazyart. 170§1 pkt. 2 k.p.k.skutkować musiała zmianą zaskarżonego orzeczenia, a to z uwagi na oczywistą obrazę prawa materialnego, a to art. 2§1 k.w. wynikająca z bezzasadnego zakwalifikowania czynu przypisanego oskarżonemu jako przestępstwa, podczas gdy w istocie uwzględniając brzmienie art. 2§1 k.w. stanowiło ono wykroczenie z art. 119§1 k.w.
Co tyczy się obrazyart. 170§1 pkt. 2 k.p.k.należy podkreślić, że Sąd Rejonowy zasadnie oddalił wniosek obrońcy o zwrócenie się do zarządu spółkiJ.M.o wskazanie cen jednostkowych zakupu towarów opisanych w stawianym oskarżonemu zarzucie bez uwzględnienia marży (zysku) uzyskiwanego ze sprzedaży tych towarów i zwolnienie zarządu wskazanej spółki z obowiązku zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie niezbędnym do wykonania zobowiązania, albowiem ustalenie powyższego nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wadliwym jest przy tym twierdzenie, że dla ustalenia wartości rzeczy w rozumieniu art. 119§1 k.w. w przypadku zaboru rzeczy oferowanej do sprzedaży ma owa marża jakiekolwiek znaczenie. Przecież przedsiębiorca, by ową rzecz zaoferować, już poniósł koszty związane nie tylko z jej nabyciem, ale transportem, zabezpieczeniem, przechowywaniem czy ekspozycją. Oczywiście w kontekście działalności gospodarczej sama czynność sprzedaży ma również określone koszty, jednakowoż te mają znaczenie nie dla ustalenia „wartości rzeczy”, a wyłącznie szkody jaką przedsiębiorca ponosi w związku z zaborem rzeczy. Powyższe jest zgodne z logiką i ugruntowaną linią orzeczniczą, zgodnie z którą wartość „szkody” nie może być utożsamiana z wartością „cudzej rzeczy”, albowiem to brzmienie odpowiednich przepisów warunkuje kryteria wartościowania, a wobec zaboru cudzej rzeczy należy kierować się wartością rzeczy - odmiennie niż przy wykroczeniu uszkodzenia cudzej rzeczy, gdzie istotna jest wysokość samej szkody (por. postanowienie SN z 26 września 2012 r. w sprawie II KK 223/12;(...)Prawnej LEX nr 1220806 oraz postanowienie SN z 8 listopada 2012 r. w sprawie III KK 326/12;(...)Prawnej LEX nr 1231568). Powyższe rozważania stanowią o oczywistej bezzasadności zarzutu z pkt. II apelacji oraz czynią zbędnym odniesienie się do zarzutu sprecyzowanego w pkt. III apelacji.
Z punktu widzenia obrazy prawa materialnego (zarzuty z pkt. I) kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia mają:

–

wartość rzeczy będących przedmiotem zaboru określona kwotą 537,73 zł,

data popełnienia czynu 13 marca 2018 r.,

nowelizacja art. 119§1 k.w. dokonana art. 1 pkt. 7 ustawy z 4 października 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2077) obowiązująca od 15 listopada 2018 r. oraz

data orzekania (25 lutego 2019 r.),

stanowią bowiem o tym, że w chwili orzekania obowiązywał inny stan prawny, niż w chwili dokonania czynu. Sąd za podstawę rozstrzygnięcia przyjął stan prawny z chwili orzekania.
Sąd orzekając w przedmiocie czynu zagrożonego przez ustawę zobligowany jest do ustalenia, czy stan prawny od daty popełnienia czynu do chwili orzekania uległ zmianie, a jeśli tak, która z ustaw jest względniejsza dla sprawcy. Stanowią o tymart. 4§1 k.k.na gruncieKodeksu karnegoorazart. 2§1k.w. na gruncieKodeksu wykroczeń.
Zgodnie z brzmieniemart. 119§1k.w. obowiązującym od 15 listopada 2018 r. zabór cudzej rzeczy, której wartość nie przekracza 500 zł jest wykroczeniem. W dacie dokonania czynu i w okresie od tegoż, do 14 listopada 2018 r. wartość rzeczy nie była określana kwotowo, a jako ¼ minimalnego wynagrodzenia, a definiowanego przezart. 47 pkt. 9k.w. w brzmieniu obowiązującym od 13 marca do 14 listopada 2018 r. (minimalnym wynagrodzeniem jest wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawieustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę/Dz. U. z 2017 r. poz. 847). Obowiązujący w owym czasieK.wykroczeń nie regulował przy tym tego, czy owym minimalnym wynagrodzeniem jest wynagrodzenie z chwili orzekania czy też z chwili dokonania czynu. W konsekwencji, skoro zasadą jest stosowanie prawa z chwili orzekania cezurą czynów przepołowionych w stanie prawnym 14 listopada 2018 r. pozostawało minimalne wynagrodzenia z chwili orzekania (analogicznie wyrok SN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie II KK 212/17;(...)Prawnej LEX nr LEX nr 2337343).
To oznacza, iż Sąd Rejonowy dokonując oceny prawnej czynu przypisanego oskarżonemu winien sięgnąć do §1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019 r. (Dz. U. poz. 1794), zgodnie z którym minimalnym wysokość minimalnego wynagrodzenia od 01 stycznia 2019 r. został oznaczona na 2.250 zł. Wartość ta obowiązuje do dnia dzisiejszego, a jej ¼ to 562,50 zł. Oznacza to, że w chwili orzekania przez Sąd Rejonowy wartość rzeczy będących przedmiotem zaboru przypisanego oskarżonemu nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia (573,73 zł wobec 562,50 zł), a tym samym, zgodnie z zasadą zart. 2§1k.w. Sąd ten powinien przyjąć za podstawę orzeczeniaKodeks wykroczeńw brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu. Okoliczność te legła u podstaw zmiany, w następstwie rozpoznania apelacji, kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu czynu i przyjęciem za podstawę ukaraniaart. 119§1k.w. w brzmieniu obowiązującym 13 marca 2018 r. w zw. zart. 2§1k.w.
Oczywistym następstwem powyższego była konieczność ustalenia wymiaru kary. Czyn zart. 119§1 k.k.zagrożony jest karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Uwzględniając wymogi art. 33 k.w. Sąd odrzucił jako niespełniające kryteriów wskazanej normy kary grzywny i ograniczenia wolności. Oskarżony nie jest sprawcą przypadkowym bowiem w przeszłości był wielokrotnie karany za przestępstwa p-ko mieniu (art. 33§4 pkt. 5 k.w.), a przy tym działał w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej (art. 33§4 pkt. 3 k.w.), której wartość była bliska górnej granicy kwalifikowania zachowania jako wykroczenia. Jednocześnie co do oskarżonego nie zachodzą żadne ustawowe okoliczności łagodzące wskazane w art. 33§3 k.w. Uwzględniwszy powyższe Sąd Okręgowy za współmierna uzna karę sprawiedliwą uznał karę 28 dni aresztu. W ocenie Sądu kara ta odpowiada stopniowi społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, a jednoczenie realizuje cele kary w zakresie społecznego oddziaływania i cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do ukaranego, który działał z premedytacją, z pobudek zasługujących na potępienie. Oskarżony ma zaledwie 23 lat, nie uczy się, nie ma nikogo na utrzymaniu i jest zdrowy, a przy tym już uprzednio był karany – to wprost stanowi o tym, że wyłącznie kara aresztu i to w orzeczonym wymiarze 28 dni jest w stanie swoją dolegliwością uzmysłowić oskarżonemu, że gromadzenie dóbr poprzez zabór jest zachowaniem nieopłacalnym.
Z uwagi na fakt, iż w dniu dokonania czynu w godzinach 1550– 2020oskarżony był pozbawiony wolności w ramach zatrzymania okres ten zaliczono mu na poczet wykonania kary aresztu.
W toku postępowania odwoławczegoD. O.był reprezentowany przez obrońcę wyznaczonego z urzędu. Sam oskarżony (ani tez nikt w jego imieniu) nie opłacił wynagrodzenia na rzecz obrońcy. W związku z powyższym Sąd uwzględnił wniosek obrońcy i przyznał mu wynagrodzenie w kwocie 516,60 zł (§17 ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na zasadzieart. 119§1 k.p.w.(ryczałt 50 zł i koszty obrony) orazart. 2 ust. 1 pkt. 1w zw. zart. 10 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz.U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.) (opłata 60 zł).