Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 17/18
Data wyroku: 2020-01-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Gierzyński
Słowa kluczowe: Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo
Podstawa prawna: art. 56 ust 1 pkt 3 a prawa energetycznego

Sygn. akt XVII AmE 17/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Protokolant – sekretarz sądowy Wioleta Donoch
po rozpoznaniu 8 stycznia 2020 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wG.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 30 października 2017 r., znak:(...)(...)

I
zmienia zaskarżoną decyzję w punkcie 2. decyzji z dnia 30 października 2017 r., znak:(...)(...)w ten sposób, że obniża wysokość kary pieniężnej nałożonej na(...) Spółkę Akcyjnąz siedzibą wG.do kwoty 2.395,35 zł (dwa tysiące trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych trzydzieści pięć groszy);

II
oddala odwołanie w pozostałym zakresie;

III
zasądza od powoda(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wG.na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia SO Bogdan Gierzyński

Sygn. akt XVII AmE 17/18

UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 30 października 2017 r., znak:(...)(...), na podstawieart. 56 ust. 1 i 2, art. 56 ust. 1 pkt 3a, w związku zart. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz.U. z 2017 r., poz. 220 z późn. zm.), w związku z§5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła(Dz.U. z 2007 r., Nr 133, poz. 924), oraz na podstawieart. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 tekst jedn.), w związku zart. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 13 kwietnia 2017 r., na podstawieart. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia spółce:(...) S.A.z siedzibą wG.kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. orzekł, że:

1
(...) S.A.z siedzibą wG., w dniach: 10 - 13 sierpnia 2015 r., w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego wG.przyul. (...), naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający zart. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy.

2
Za działanie wymienione w punkcie 1. wymierzył(...) S.A.z siedzibą wG.karę pieniężną w kwocie 23.225 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył(...) S.A.z siedzibą wG.zaskarżając ją w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.
Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:

a
rażące, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, naruszenie procedury, w tym wypadkuart. 107 § 3 1 i 3 k.p.a., poprzez pominięcie, a tym samym nie odniesienie się w treści uzasadnienia decyzji, do stanowiska i wyjaśnień składanych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego, odnoszących się do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy;

b
rażące naruszenie prawa materialnego, w tym wypadkuart. 56 ust. 3a ustawy prawo energetyczne, poprzez jego zastosowanie do przekroczenia przez skarżącą ograniczeń w poborze energii elektrycznej w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. wprowadzonych przez(...)na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. pomimo, że przekroczenie wprowadzonych na tej podstawie ograniczeń pozostaje poza zakresem „karnej” regulacji art. 56 ust. 1 pkt. 3a P.e., które to naruszenie pozostawało w ścisłym związku z wysokością nałożonej na skarżącą kary pieniężnej;

c
niewspółmierność nałożonej na stronę kary pieniężnej w stosunku do stopnia faktycznego, karalnego przekroczenia ograniczeń w poborze energii elektrycznej oraz okoliczności, w jakich do tego przekroczenia doszło.

W oparciu o powyższe odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zmniejszenie wymierzonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej do jej minimalnej, symbolicznej wielkości, przy uwzględnieniu stosunkowo niewielkiego w wymiarze Kw przekroczenia ograniczeń w poborze energii elektrycznej, nieświadomości przekroczenia oraz natychmiastowego zaniechania przekroczenia po powzięciu informacji w wprowadzonych ograniczeniach.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
(...) S.A.w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowieńart. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetycznewprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 tej ustawy, od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej./okoliczność bezsporna/
W dniu 10 sierpnia 2015 r.(...) S.A., działając na podstawieart. 11 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, powiadomiły Ministra Gospodarki (obecnie: Minister Energii) i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawieart. 11 ust 7 ustawy - Prawo energetycznew trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r./okoliczność bezsporna/
Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Ministra Gospodarki, Rada Ministrów wydała w dniu 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej./okoliczność bezsporna/
Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło wskazane wyżej ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00./okoliczność bezsporna/
Na wezwanie Prezesa URE,(...)wG., do której sieci jest przyłączony(...) S.A.z siedzibą wG.(Odbiorca), przedstawił zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w „Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej” obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do punktu poboru energii elektrycznej zlokalizowanego pod adresem:G.,ul. (...).

    /k. 64-64v, k. 3, k. 79-82, k. 83-84, k. 87-88 akt adm./

W wyniku analizy ww. dokumentów Prezes URE powziął podejrzenie, że Odbiorca, we wskazanym obiekcie, nie dostosował się do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa jest wart. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne./k. 1-2, k. 3, k. 64-64v, k. 76-77, k. 79-82, k. 83-84, k. 87-88 akt adm./
Wartość przekroczenia przez Odbiorcę dopuszczalnego poboru mocy [MW w godzinie] w poszczególnych dniach:

1
10 sierpnia 2015 r. łącznie 4,718300 (MW w godzinie);

2
11 sierpnia 2015 r. łącznie 2,224950 (MW w godzinie);

3
12 sierpnia 2015 r. łącznie 0,791250 (MW w godzinie);

4
13 sierpnia 2015 r. łącznie 0,007200 (MW w godzinie);

Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył 7,741700 MW w godzinie.
W dniach 12-13 sierpnia 2015 r. Odbiorca przekroczył 0,79845 MW w godzinie.
Przychody (przychody netto ze sprzedaży i pozostałe przychody operacyjne) Odbiorcy osiągnięty w roku podatkowym 2016, wyniosły(...)zł./k. 61 akt adm./
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Powód nie kwestionował w odwołaniu faktu naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.
Stosownie do treściart. 56 ust. 3a ustawy - Prawo energetyczne, karze pieniężnej podlega ten, kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawieart. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3.
Wskazany wyżej przepis daje zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej wyłącznie w przypadku nie stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie wymienionych enumeratywnie przepisów tj.:art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne.
Bezspornym w sprawie jest, że(...) S.A.stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniuart. 3 pkt 16d ustawy - Prawo energetycznei wprowadziły, na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 tej ustawy od godziny 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
Uprawnienia określone wart. 11c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznei art. 11d ust. 3 tej ustawy nie są jednakże, zdaniem Sądu, tym samym uprawnieniem.
Przepisart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo energetycznestanowi, że w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawieart. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin.
W myśl art. 11d ust. 3 ww. ustawy, w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.
Treść powyższych przepisów nie pozostawia zatem wątpliwości, że w odniesieniu do ich podstaw prawnych różny pozostaje zakres podmiotowy uprawnionych oraz zakres przedmiotowy uprawnienia.
Przepisart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczneuprawnia wyłącznie operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego do wprowadzenia ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
Natomiast przepis art. 11d ust. 3 tej ustawy, daje wszystkim operatorom systemu elektroenergetycznego (a więc również operatorom systemu dystrybucyjnego) uprawnienie do wprowadzania ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a więc nie w zakresie dostarczania i poboru.
W świetle powyższego należało uznać, że naruszenie ograniczenia wprowadzonegoart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo energetycznenie jest równoznaczne z naruszeniem ograniczenia wprowadzonego na podstawie art. 11d ust. 3 tej ustawy.
W ocenie Sądu, brak jest zatem podstaw do nałożenia na powoda kary na podstawieart. 56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczneza naruszenia ograniczenia wprowadzone na innej podstawie niż wymienione w niniejszym przepisie.
Sąd podziela stanowisko przyjęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2008 r., III SK 3/08 LEX nr 577776, że skoro kara pieniężna stanowi sankcję, dolegliwość, i to znaczną dla przedsiębiorcy, to odnoszą się do niej pewne najbardziej podstawowe zasady stosowania sankcji. Nie jest w związku z tym dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej w zakresie definiowania czynu, za który przewidziana jest sankcja w postaci kary pieniężnej.
W odniesieniu do niedostosowania się przez powoda do ograniczeń w dostarczaniu i poborze mocy w dniach 12 i 13 sierpnia 2015 r., stwierdzić należy, że Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej (Dz.U. 2015 r., poz.1136) wprowadziła od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej dla odbiorców energii elektrycznej o mocy umownej powyżej 300 kW.
Podstawą wprowadzonego ograniczenia był przepisart. 11 ustawy Prawo energetyczne, a zatem norma wskazana w dyspozycjiart. 56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne. Nałożenie kary za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawieart. 11, w wyżej wskazanych dniach było zatem uzasadnione. Łączne przekroczenia przez Odbiorcę dopuszczalnego poboru mocy w dniach 12 i 13 sierpnia 2015 r. wyniósł 0,79845 MW w godzinie. Stąd też ustalając kwotę kary pieniężnej wyliczono ją jako iloczyn 3.000 zł i łącznego przekroczenia mocy odpowiadającego ilości MW w poszczególnych godzinach doby, tj. 3.000 x 0,79845 MW w godzinie = 2.395,35 zł. Przy czym przy ustalaniu mnożnika Sąd wziął pod uwagę poziom najwyższej możliwej ceny rozliczeniowej za 1 MW energii elektrycznej na rynku bilansującym, tj. 1.500 zł (odnotowanej 7 stycznia 2016 r.), której to wartości należałoby się spodziewać przy ograniczonej podaży energii elektrycznej w okresie 10 - 31 sierpnia 2015 r. i - dodatkowo - aby kara spełniła swoją wychowawczą i represyjną funkcję, podwoił ją z tytułu sankcji.
Zwrócenia uwagi wymaga, że dla zasadności nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 nie ma znaczenia, czy pobór mocy (wartość przekroczenia) mógł stanowić realne zagrożenie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej kraju. Celem wprowadzanych ograniczeń jest zbilansowanie mocy w sieci elektroenergetycznej kraju. Każde przekroczenie poboru mocy skierowane jest zatem przeciwko celowi wprowadzonego ograniczenia, a zatem godzi w bezpieczeństwo energetyczne kraju.
Należy mieć również na względzie, że „dotychczasowe zachowanie podmiotu” polegało na niestosowaniu się do ograniczeń w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r., jakkolwiek było dla powoda wiążące, jednakże niestosowanie się do ograniczeń w tych dniach nie było zagrożone karą, o czym była mowa wyżej.
Mając powyższe na uwadze, należało zmienić zaskarżoną decyzję na podstawieart. 47953§2 k.p.c., obniżając wysokość nałożonej kary pieniężnej do kwoty 2.395,35 zł, tj. proporcjonalnie do łącznego przekroczenia mocy odpowiadającego ilości MW w poszczególnych godzinach doby w dniach 12 i 13 sierpnia 2015 r.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawieart. 98 k.p.c., albowiem co do zasady pozwany prawidłowo stwierdził zaistnienie przekroczenia poboru mocy przez powoda i nałożył na powoda karę pieniężną, którą Sąd zmniejszył o wartość przekroczenia w dniach 12 i 13 sierpnia 2015 r., kiedy to zastosowanie kary pieniężnej nie było zasadne. Jednakże, co do zasady, nałożenie kary pieniężnej przez pozwanego było prawidłowe za zaistniałe przekroczenie poboru mocy w dniach kolejnych, stąd na jego rzecz należą się od powoda koszty wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym po 27 października 2016 r.
Sędzia SO Bogdan Gierzyński