Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX Pa 37/19
Data wyroku: 2019-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Stańczak, Joanna Smycz, Mariola Łącka
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art.2 ust.1 pkt a i b ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla ( Dz.U. z 2017r., poz.1971)

Sygn. akt IX Pa 37/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 06 czerwca 2019 r.
Sąd Okręgowyw Gliwicach

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

Wydział IX Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący : SSO Mariola Łącka /spr/
Sędziowie: SSO Joanna Smycz
del. SSR Renata Stańczak
Protokolant: st. sekretarz sądowy Dagmara Mazurkiewicz
przy udziale ./.
po rozpoznaniu w dniu 06 czerwca 2019 w Rybniku
sprawy z powództwaM. A.
przeciwkoSpółce (...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wB.
o rekompensatę z tytułu utraty prawa do deputatu węglowego
na skutek apelacji pozwanej(...)Spółki Akcyjnej z siedzibą wB.

od wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju Wydziału IV Pracy
z dnia 04 grudnia 2018 r. sygn. akt IV P 644/18
oddala apelację
Sędzia:   Przewodniczący:   Sędzia:
SSO Joanna Smycz SSO Mariola Łącka del. SSR Renata Stańczak
Sygn. akt IX Pa 37/19

UZASADNIENIE
PowódkaM. A.wniosła odwołanie od odmowy przyznania rekompensaty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla i żądały wypłaty rekompensaty.
W uzasadnieniu powódka wskazała, że decyzja jest oparta na błędnych ustaleniach faktycznych. Argumentowała, że jest wdową po zmarłym w dniu(...).H. A., który był emerytem górniczym i był uprawniony z tytułu emerytury do pobierania bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy. Dalej wskazała, że posiada prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu.
Pozwana –Spółka (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wB.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, iż odwołanie powódki nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazała, że mąż powódkiH. A.był zatrudniony w(...) S.A, tymczasem prawo emerytów do deputatu węglowego zostało zlikwidowane na mocy uchwały nr 875/2014 r., ze skutkiem obowiązującym od 1 stycznia 2015 roku. Powódka nie wykazała również, że jej mąż przeszedł na emeryturę przed 1 stycznia 2015 roku.
Sąd Rejonowy Sąd Pracy w Jastrzębiu-Zdroju wyrokiem z dnia 04.12.2018r. zasądził od pozwanej na rzecz powódkiM. A.kwotę 10.000, zł tytułem świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla;
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaM. A.jest wdową po zmarłymH. A.i jest z tego tytułu uprawniona do renty rodzinnej z ZUS, którą to rentę ma przyznaną i pobiera.
Zmarły mąż powódkiH. A.był zatrudniony do 31.12.1995 roku naKWK (...). Stosunek pracy uległ rozwiązaniu w związku z przejściem w/w na emeryturę.H. A.zmarł(...). Po przejściu na emeryturę nigdzie już nie pracował. Przysługiwał mu deputat węglowy w wysokości 3 tony. W dniu 26.09.2014 roku doH. A.wysłano pismo w którym informowano go o likwidacji prawa emerytów, rencistów i innych osób do bezpłatnego węgla.
Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił w oparciu o decyzję ZUS-u, pismo(...)z 01.10.2018r., zaświadczenia zwolnienia z pracy i zeznania powódki.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał powództwoM. A.za zasadne.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt a i b ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r, poz.1971) osobą uprawnioną jest:

a
emeryt i rencista mający ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zwanej dalej"rentą", i pobierający to świadczenie, uprawniony w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury lub renty do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń,

b
wdowa, wdowiec i sieroty mające ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w lit. A.

Zdaniem Sądu Rejonowego definicja osoby uprawnionej zawarta w powyższym przepisie stanowi tzw. definicję legalną (czy też ustawową) , co oznacza zakaz stosowania rozszerzających czy zawężających wykładni systemowych czy funkcjonalnych odnośnie przepisów stanowiących definicję legalną.
Sąd I instancji wskazał, że skoro mąż powódkiH. A.był emerytem górniczym, gdyż miał ustalone prawo do emerytury i pobierał to świadczenie i jednocześnie był uprawniony do bezpłatnego węgla na podstawie układów zbiorowych pracy, to był osobą uprawnioną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt a). PowódkaM. A.będąc zaś wdową poH. A.nabyła prawo do renty rodzinnej po nim, które to świadczenie pobiera, zatem mieści się w dyspozycji przepisu art. 2 ust. 1) pkt b).
Dlatego też Sąd Rejonowy przyjął, iż decyzja pozwanej odmawiająca prawa do rekompensaty nie odpowiada prawu, a tym samym należało zasądzić od pozwanej na rzecz powódkiM. A.kwotę 10.000,00 zł tytułem rekompensaty, o czym sąd orzekł w punkcie 1 wyroku.
W punkcie 4 wyroku wydatkami obciążającymi pracownika, a poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa, Sąd Rejonowy obciążył pozwaną stosownie do dyspozycjiart. 97w zw. zart. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Apelację od powyższego wyroku wniosła strona pozwana.
Zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania , a toart.233 kpc, poprzez brak wszechstronnej oceny
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, zamiast
swobodnej oceny dowodów;
- naruszenie prawa materialnego, a to art.2 pkt.1 oraz art.5 ust.3 pkt.1 ustawy z dnia
12.10.2017r.o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego
węgla, poprzez uznanie powódki za osobę uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu tego
przepisu w sytuacji, w której powódka nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rekompensatę
dokumentów potwierdzających uprawnienie do żądanego świadczenia;
- naruszenie prawa materialnego, a to art.2 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu
rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, poprzez uznanie powódki
za osobę uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, w której
powódka nie udowodniła spełnienia przez nią przesłanki posiadania prawa do deputatu
węglowego z przedsiębiorstwa górniczego w rozumieniu ustawy, a więc nie wykazała, że
jest osoba uprawnioną w rozumieniu powołanego przepisu..
Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie przez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej obowiązku zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że po myśli art.5 ust.3 pkt.1 ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla w przypadku osób, które(tak jak powódka) dochodzą uprawnienia z tytułu rekompensaty jako wdowy po osobie, o której mowa w art.2 pkt.1 lit.a ustawy, obowiązkiem strony powodowej na etapie przedsądowym było przedłożenie wraz z wnioskiem dokumentów potwierdzających uprawnienie do przedmiotowej rekompensaty.
Tymczasem powódka nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Powódka nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego, że posiadała uprawnienie do bezpłatnego węgla zgodnie z zakładowymi przepisami prawa pracy. Złożenie zaś prawidłowego wniosku jest przesłanką niezbędną do otrzymania bezpłatnego węgla. Natomiast powódka nie udowodniła, iż otrzymywała bezpłatny węgiel po zmarłym mężu, ani że złożyła wniosek o przyznanie jej tego prawa.
Wskazać przy tym należy, że pozwana jest wyłącznie płatnikiem przedmiotowego roszczenia i nie powinna ponosić odpowiedzialności majątkowej z tytułu spornego roszczenia w sytuacji, w której decyzja odmowna wydana przezSpółkę (...) S.A.była uzasadniona w świetle przepisów ustawy.
Zdaniem strony skarżącej Sąd I instancji całkowicie bezzasadnie przerzucił na pozwaną ciężar dowodu w zakresie okoliczności, pobierania przez zmarłego męża powódki deputatu węglowego , choć zgodnie zart.6 kcciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a zatem do obowiązków powódki należało wykazanie, iż spełnia wszelkie przewidziane przesłanki do otrzymania ekwiwalentu za deputat węglowy.
W oparciu o powyższe Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie zachodzą zarzucane uchybienia.
Sąd Rejonowy w sposób należyty dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów , nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów zart.233 kpc.
W sposób nie budzący wątpliwości Sąd Rejonowy ustalił, że zmarły w dniu(...)mąż powódki do 31.12.1995r. pracował w KWK ”M.” , skąd przeszedł na emeryturę i ją pobierał wraz z deputatem węglowym.
(...) OddziałKWK (...)przyznała w piśmie z 1.10.2018r, żeH. A.w dniu 26.09.2014r. zawiadomiono pisemnie o likwidacji prawa emerytów i rencistów do bezpłatnego węgla.
Powódka zaś od chwili śmierci męża pobiera po nim rentę rodzinną.
Chybiony jest również zarzut apelacji naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.
W świetle ustaleń faktycznych poczynionych przed Sądem Rejonowym powódka jest niewątpliwie osobą uprawnioną do rekompensaty w rozumieniu art. 2 ust.1 „b” ustawy z dnia 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ( Dz. U. z 2017r.,poz. 1971) skoro pobiera rentę rodzinną po zmarłym mężu, który pobierał emeryturę i deputat węglowy, który utracił na skutek zawartych porozumień.
Sąd Okręgowy uważa także za bezzasadny zarzut apelacji naruszenia art.5 ust.3 pkt.1 ww ustawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji złożenie niekompletnego wniosku nie jest podstawą odmowy wypłaty rekompensaty. Stosownie bowiem do art.5 ust.5 ww ustawy , gdy wniosek nie zawiera danych , o których mowa w ust.2 lub nie dołączono dokumentów o których mowa w ust.3 pkt. 1 lub oświadczenia o którym mowa w ust. 3 pkt.2 , przedsiębiorstwo wypłacające niezwłocznie wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub dołączenia dokumentów w terminie 7 dni , od dnia doręczenia wezwania z pouczeniem , że nieuzupełnienie danych lub niedołączenie dokumentów lub oświadczenia w tym terminie, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocyart.385 kpcoddalił apelację jako bezzasadną.
Sędzia Przewodniczący Sędzia
SSO Joanna Smycz SSO Mariola Łącka del. SSR Renata Stańczak