Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 95/18
Data wyroku: 2019-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Mazurek, Barbara Gonera, Ewa Preneta-Ambicka
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 21 ust. o emeryturach pomostowych i art. 386 §1 kpc

Sygn. akt

III AUa 95/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 lutego 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Barbara Gonera

Sędziowie:

SSA Irena Mazurek (spr.)
SSA Ewa Preneta-Ambicka

Protokolant

st. sekr. sądowy Maria Piekiełek

po rozpoznaniu w dniu13 lutego 2019 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuC. C.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o prawo do rekompensaty
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Tarnobrzegu
z dnia23 listopada 2017 r.sygn. aktIII U 692/17
I. z m i e n i a zaskarżony wyrok jak też poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia 31 sierpnia 2017r. w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyC. C.prawo do rekompensaty, począwszy od dnia 1 sierpnia 2017r., stwierdzając brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji,
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.na rzecz wnioskodawcyC. C.kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych)
tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt III AUa 95/18

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 13 lutego 2019 r.
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyC. C.prawa do rekompensaty , dochodzonej wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2017 r. w trybie przepisówustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 664).Powołując w podstawie prawnej decyzjiart.21ww. ustawy organ rentowy stwierdził ,że wnioskodawca nie spełnił koniecznego warunku nabycia prawa do dochodzonego świadczenia ,ponieważ nie udowodnił wymaganego na dzień 1 stycznia 2009 r. 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych a jedynie 9 lat, 2 miesiące i 20 dni. Jednocześnie organ rentowy wyjaśniał ,że nie zostałw tym względzie uznany okres zatrudnienia wnioskodawcy od 1 stycznia 1972 r. do 31 grudnia 1978 r. w(...)M.z uwagi na wadliwość przedłożonego świadectwa pracy w warunkach szczególnych .
WnioskodawcaC. C.odwołał się od powyższej decyzji ZUS do Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu .W odwołaniu z dnia 19 września 2017 r. wnioskodawca , domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do rekompensaty zarzucił , że wbrew stanowisku pozwanego organu rentowego legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych , do którego należy także zaliczyć pracę w(...)M., kiedy to wykonywał prace szlifierskie i frezerskie przy obróbce odlewów żeliwnych pomimo formalnego stanowiska ślusarza i wiertacza maszynowego , co dodatkowo ( poza kwalifikowanym świadectwem pracy z tego okresu) potwierdzić mieli – wnioskowani do przesłuchania - świadkowie.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 16 października 2017 r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o oddalenie żądania wnioskodawcy z tego samego względu jaki powołany został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Niezależnie od tego organ rentowy zwrócił uwagę, że roszczenie wnioskodawcy winno być także rozpoznane w aspekcie przewidzianego wart.2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych, odszkodowawczego charakteru dochodzonego świadczenia .
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia23 listopada 2017 r. (sygn. akt III U 692/17) oddalił odwołanieC. C..U podstaw tego rozstrzygnięcia legło stanowisko sądu pierwszej instancji ,że jakkolwiek odwołujący się na dzień 1 stycznia 2009 r. wykazał ostatecznie wymagany 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych ( przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od 1 stycznia 1972 r. do 31 grudnia 1978 r. w(...)M., jako pracy przewidzianej w Dziale III poz.23 Wykazu A załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tak w oparciuo dowody osobowe jak i dowody z dokumentów ), to jednak w sytuacji gdy był on uprawniony do emerytury w obniżonym wieku , a tylko z prawa tego nie skorzystał wystąpiła , przewidziana wart.21 ust.2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 664). negatywna przesłanka do uwzględnienia jego żądania przyznania rekompensaty . W tym względzie Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu przywoływał bowiem legalną definicję tego świadczenia zawartą w art. 2 pkt 5 ww. ustawy , jako świadczenia o charakterze odszkodowawczym . W podstawie prawnej wyroku powołany także zostałart. 47714§ 1 k.p.c..
Wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 23 listopada 2017 r. zaskarżony został przez wnioskodawcęC. C., który w apelacjiz dnia w 5 stycznia 2018 r ,wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie żądania odwołania przy zasądzeniu od organu rentowego poniesionych kosztów postępowania apelacyjnego zarzucił ,że dokonana przez sąd pierwszej instancji wykładniaart.21 ust.1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 664) jest nieprawidłowa , bo nie uzyskał uprzednio decyzji organu rentowego o przyznaniu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracyw warunkach szczególnych ,stad nie wystąpiła przewidziana wust.2powołanego przepisu przesłanka negatywna wyłączająca jego prawo do rekompensaty.

Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.w odpowiedzi na apelację z dnia 29 sty\cznia 2018 r. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podkreślając prawidłowość oceny prawnej sprawy sądu pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie ,rozpoznając apelację wnioskodawcyC. C., zważył co następuje;
Wniesiony przez wnioskodawcę środek odwoławczy skutkować musi wydaniem przez tut. Sąd orzeczenia reformatoryjnego .
Zgodzić się bowiem co do zasady ze skarżącym przyjdzie , że wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 23 listopada 2017 r. wydany został z naruszeniem prawa materialnego tj.art. 21 ust.2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( t. j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1924) przez nieuzasadnione przyjęcie ,że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła negatywna przesłanka wyłączająca jego prawo do rekompensaty , jakkolwiek z innych względów niż te naprowadzone przez niego w apelacji .
Akceptując bowiem w zupełności wyrażony przez sąd pierwszej instancji pogląd prawny o braku uprawnienia do rekompensaty osób , które ex lege nabyły prawo do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych( względnie do emerytury pomostowej) z uwagi na zawarty w definicji legalnej tego świadczenia zart.2 pkt 5wyżej powołanejustawy o emeryturach pomostowychjego odszkodowawczy charakter ( co potwierdził wprost Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 2018 r. III UK 88/17, OSNP 2019/2/23) , tut . Sąd musi jednocześnie zauważyć ,że poza tak określonym ogólnym stwierdzeniem, Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu nie pokusił się jednak ( co było jego obowiązkiem) o szczegółowe podanie na jakiej podstawie odwołujący się miałby nabyć ex lege prawo do wcześniejszej emerytury , przy jednoczesnym sprawdzeniu spełnienia przez niego koniecznych ku temu przesłanek.
Tymczasem , jak ustalił tut. Sąd w oparciu o akta emerytalne i kapitałowe wnioskodawcyC. C.ur. (...), na dzień 1 stycznia 1999 r. nie legitymował się on 25 letnim stażem ubezpieczeniowym , a jedynie stażemw wymiarze 18 lat, 7 miesięcy i 22 dni , jak również na ww. datę nie mógł wykazać15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych , bo ten z kolei wyniósł zaledwie 7 lat i 4 miesiące a jest to , uznany przez sąd pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie, 7 letni okres zatrudnienia od 1 stycznia 1972 r. do 31 grudnia 1978 r.w(...)M.oraz 4 miesięczna praca ( od 1 września 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. ) wZakładzie (...) Sp. z o.o.wM.przy wywozie nieczystości .Jednocześnie obniżony wiek emerytalny 60 lat odwołujący się uzyskał w dniu 11 kwietnia 2011 r. Tym samym nie wystąpiły przewidziane wart.32, art. 46, czyart.184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t. j. Dz.U . 2018 r., poz. 1270 ze zm.) przesłanki warunkujące nabycie przez niego ex lege prawa do emerytury w obniżonym wiekuz tytułu pracy w warunkach szczególnych .Wnioskodawca nie nabył też ex lege prawa do emerytury pomostowej , skoro po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniuart.3 ust.1i 3 ustawy o emeryturach pomostowych(art.4ww. ustawy ), ten bowiem w wymiarze uwzględnionym przez ZUS : 9 lat 2 miesięcy i 20 dni zakończył się jeszczez dniem listopada 2007 r. ( zatrudnienie wZakładzie (...) Sp. z o.o.wM.- praca przy wywozie nieczystości), a z kolei pozostały okres kwalifikowanego zatrudnienia wnioskodawcy od 1 stycznia 1972 r. do 31 grudnia 1978 r. w(...)M.( praca przy wybijaniu oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów) nie jest kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w przepisach ww.ustawy o emeryturach pomostowych, co wykluczało także nabycie przez wnioskodawcę prawa do tego świadczenia w trybie art.49 tej ustawy. Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów stwierdzić ostatecznie należało ,że po stronie odwołującego się nie wystąpiła przewidziana wart.21 ust.2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych( t. j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1924) negatywna przesłanka wyłączająca jego prawo do rekompensaty . Skoro zaś wnioskodawca legitymuje się wymaganym 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych , to prawo do rekompensaty mu przysługuje .
Mając więc powyższe na względzie i na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku . Tak przyjęty końcowy wynik sprawy uzasadniał z kolei obciążenie pozwanego organu rentowego poniesionymi przez wnioskodawcę kosztami postępowania apelacyjnego w kwocie 270 zł , na którą składają się : oplata sądowa od apelacji w wysokości 30 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł o czym orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawieart.98 §1 k.p.c.w zw.zart.108 §1 k.p.c.oraz § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 22 października 2015 r,. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( t. j. Dz.U. z 2018 r.,poz.265) .