Sąd Rejonowy w Kaliszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2612/19
Data wyroku: 2020-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 2612/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2020r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:
Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Dulas
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020r.
sprawy z powództwa(...) Bank S.A.z/s weW.(KRS(...))
przeciwko pozwanejI. L.(PESEL (...))
o zapłatę
oddala powództwo w całości.

Sygn. akt I C 2612/19

UZASADNIENIE
W dniu 9 maja 2019r. powód(...) Bank S.A.z/s weW.skierował do elektronicznego postępowania upominawczego żądanie zasądzenia od pozwanejI. L.kwoty 594,28zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości w stosunku rocznym czterokrotności stopy lombardowej NBP liczonymi od kwoty 545,69zł od dnia 9 maja 2019r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód przytoczył okoliczności wskazujące na jego legitymację czynną oraz oznaczył źródło zobowiązania i jego wysokość podając, iż dochodzone roszczenie stanowi należność wynikającą z nienależycie wykonanej umowy kredytu łączącej pozwaną z powodem.
Nakazem zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym z dnia 10 czerwca 2019r. w sprawie o sygn. akt VI Nc – e(...)uwzględniono w całości roszczenia powództwa oraz rozstrzygnięto o kosztach postępowania.
Pozwana wniosła sprzeciw od opisanego wyżej orzeczenia.
Pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty w całości oraz wniosła o oddalenie powództwa w całości.
Pozwana podniosła, iż żądanie zapłaty wynika z powodu odmowy wypłaty ubezpieczenia dotyczącego umowy kredytu łączącej strony w związku z powstaniem po stronie pozwanej trwałej i całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej udarem niedokrwiennym mózgu.
W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko procesowe.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu 5 sierpnia 2013r. pozwanaI. L.zawarła z powodem(...) Bank S.A.z/s weW.umowę powtórnej pożyczki nr(...).
W ramach tego kontraktu powód udostępnił pozwanej kwotę pieniężną m.in. na sfinansowania spłaty innych jej zobowiązań w wysokości 25.869,52zł. Całkowita kwota do zapłaty została ustalona przez powoda w wysokości 54.211,83zł. Wykonanie warunków umowy zostało objęte ubezpieczeniem, którego koszt wyniósł 11.712,50zł.
Umowa została zawarta na czas określony. Pozwana miała obowiązek zapłaty kapitału i należności ubocznych w 83 ratach począwszy od dnia 6 września 2013r. do dnia 6 sierpnia 2020r.
Strony ustaliły również wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany, sposób zabezpieczenia spłaty oraz prowizje i opłaty.
Pozwana nie wykonała w całości postanowień łączącego strony kontraktu. Powyższe było wynikiem zachorowania pozwanej w 2014r. W związku z jej stanem zdrowia pozwana dokonała zgłoszenia ubezpieczeniowego.
(przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 19-20, umowa pożyczki k. 21-27, harmonogram spłat k. 28-29, przekaz pocztowy k. 30, wniosek kredytowy k. 31, korespondencja k. 51)
Sąd Rejonowy zważył, co następuje.
Stosownie do treściart. 353 § 1 kc, podstawowym obowiązkiem dłużnika jest spełnienie świadczenia. Prowadzi ono do zaspokojenia interesu wierzyciela, wskutek czego zobowiązanie wygasa.
Artykuł 354 kcokreśla obowiązki dłużnika w ten sposób, że oprócz treści zobowiązania rozumianej jako nakazy wyrażone w czynności prawnej stanowiącej źródło zobowiązania oraz odnoszących się do tego zobowiązania normach prawnych jego zachowanie powinno odpowiadać trzem dalszym wzorcom postępowania - celowi społeczno-gospodarczemu, zasadom współżycia społecznego, a także ewentualnie ustalonym zwyczajom, natomiastart. 355 kcokreśla sposób, w jaki dłużnik powinien wykonywać zobowiązanie i w tym znaczeniu stanowi swoistą kontynuację uregulowań zawartych wart. 354 kci jednocześnie przepis ten definiuje pojęcie należytej staranności oraz ustanawia obowiązek dokładania owej staranności.
Niedostosowanie się przez dłużnika do opisanych wyżej wymagań sprawia, że dojdzie do nienależytego wykonania zobowiązania lub niewykonania całkowitego (art. 471 kc). Każda bowiem rozbieżność pomiędzy prawidłowym spełnieniem świadczenia a rzeczywistym zachowaniem się dłużnika rodzi odpowiedzialność kontraktową. Nienależyte wykonanie zobowiązania ma bowiem miejsce wtedy, gdy zachowanie dłużnika zmierzało do spełnienia świadczenia, jednak osiągnięty przez niego wynik nie spełnia wymogów świadczenia, do którego dłużnik był zobowiązany. Wskazać jednak należy, że dłużnik zawsze, bez względu na rodzaj winy, odpowiada wobec wierzyciela za uchybienia obowiązkowi dołożenia należytej staranności (art. 355 kc).
Powoda oraz pozwaną wiąże ważna i skuteczna umowa w rozumieniuart. 720 i n. kciart. 69 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. prawo bankowe(Dz. U. 2018.2187 – j.t. ze zm.).
Strony w ramach istniejącego kontraktu uzgodniły elementy przedmiotowo i podmiotowe istotne oraz w sposób jednoznaczny i indywidualny określiły prawa i obowiązki podmiotów zobowiązań.
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 232 kpc), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 kpc) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 kc).
Dobór dowodów należy do strony, to ona powinna wskazywać wyłącznie takie, które są dopuszczalne i wiarygodne. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia spraw.
Przepis prawa materialnego –art. 6 kcokreśla na czyje ryzyko idzie nieudowodnienie określonego faktu. Z koleiart. 232 kpcstanowi procesowe narzędzie za pomocą, którego strony mogą osiągnąć skutek w postaci udowodnienia dla nich korzystnych faktów istotnych z punktu widzenia dochodzonego roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym.Art. 6 kczawiera normę decyzyjną, pozwalającą ocenić wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Obowiązkiem powoda było przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie (art. 187 § 1 pkt 2 kpc) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach (art. 232 kpciart. 6 kc), czemu nie sprostał. Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc.,art. 3 kpc,art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel wB.z dnia 28sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).
W szczególności należy mieć na względzie, iż powód nie sprostał obowiązkowi dowodowemu w zakresie wykazania wymagalności dochodzonego pozwem roszczenia i tym samym możliwości skutecznego wszczęcia i dochodzenia tego roszczenia w postępowaniu sądowym.
Powód zaniechał również przedstawienia Sądowi dowodów potwierdzających zachowanie wymagańart. 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. prawo bankowe(Dz. U. 2018.2187 – j.t. ze zm.).
Wymagalność to cecha roszczenia (stan), wyrażająca się w istnieniu prawnej możliwości skutecznego żądania przez wierzyciela spełnienia przez dłużnika świadczenia (por. wyr. SN z 12.2.1991 r., III CRN 500/90, OSNCP 1992, Nr 7–8, poz. 137; uchw. SN z 20.4.2012 r., III CZP 10/12, OSNC 2012, Nr 10, poz. 117; wyr. SN z 27.9.2013 r., I CSK 690/12,L.).
Dniem wymagalności najczęściej jest dzień powstania roszczenia. W przypadku zobowiązań terminowych dzień powstania roszczenia i jego wymagalności wynika z treści zobowiązania. Jednak wymagalność niektórych roszczeń uzależniona jest od działań wierzyciela (por.art. 455 kc).
Skutkiem wezwania dłużnika przez wierzyciela do spełnienia świadczenia jest to, że staje się ono wymagalne. Wymagalność oznacza pierwszy termin, w którym wierzyciel mógłby wystąpić do sądu z powództwem o zasądzenie świadczenia i tego samego dnia sąd mógłby takie powództwo uwzględnić (por. uzasadnienie uchw. SN z 26.11.2009 r., III CZP 102/09, OSNC 2010, Nr 5, poz. 75; uzasadnienie uchw. SN z 22.11.2013 r., III CZP 72/13, OSNC – Zb. dodatkowy 2014, Nr B, poz. 40; wyr. SN z 28.10.2015 r., II CSK 822/14, Legalis;) – por.Kodeks cywilny. Komentarz. red. dr hab.K. O.. Legalis 2019.
Skorzystanie z prawa do wypowiedzenia kredytu przez bank powoduje, że po upływie terminu wypowiedzenia stosunek prawny kredytu ulega rozwiązaniu, a kredytobiorca ma obowiązek spłaty kredytu, wraz z odsetkami i innymi kosztami (w tym prowizją), w dniu rozwiązania umowy (upływu terminu wypowiedzenia), jeśli kredyt został mu już wypłacony. Wypowiedzenie umowy przez bank w wyniku jej naruszenia przez kredytobiorcę, m.in. poprzez zaniechanie lub nieterminowe dokonywanie spłaty kredytu, ma charakter sankcyjny. Uprawnienie to realizowane jest przez dokonanie jednostronnej czynności prawnej prawokształtującej i powoduje, z upływem terminu wypowiedzenia, nie tylko następcze wygaśnięcie zobowiązania w zakresie praw i obowiązków kontraktowych ciążących na obu stronach (skutekex nunc), ale i ukształtowanie dalszych stosunków prawnych. Po tej dacie bank może też skorzystać z przyjętych zabezpieczeń i przez wykonanie wynikających z nich uprawnień doprowadzić do zaspokojenia swojej wierzytelności. Jeśli kredytobiorca nie spłaci długu po upływie terminu wypowiedzenia, bank jest też uprawniony do dochodzenia roszczenia, w tym na drodze egzekucyjnej. Jeśli środki kredytowe nie zostały przekazane kredytobiorcy, wówczas na skutek wypowiedzenia dokonanego przez bank wygasa uprawnienie kredytobiorcy do ich uzyskania.
Wypowiedzenie kredytu należy uznać zatem za uprawnienia kształtujące, zmierza bowiem do rozwiązania stosunku prawnego. Oświadczenie o wypowiedzeniu, aby odnieść zamierzony skutek, musi dojść do adresata (por.art. 61 kc). Możliwość skorzystania przez bank z uprawnienia do rozwiązania umowy za wypowiedzeniem może podlegać kontroli sądu (por.art. 189 kpc). Poza możliwością domagania się przez bank spłaty kredytu i należnych zgodnie z umową odsetek i kosztów bank uprawniony jest także do żądania naprawienia szkody na podstawie przepisów ogólnych –art. 471 kc– por.art. 75 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. prawo bankowe(Dz. U. 2018.2187 – j.t. ze zm.).
Niezależnie od powyższego nawet gdyby przyjąć, co nie wynika z zaofiarowanych przez powoda dokumentów, iż roszczenie jest wymagalne, to należy wskazać, iż na skutek okoliczności leżących po stronie pozwanej, w związku z jej chorobą, wymagalność całego zobowiązania nastąpiła w 2014r., a nie jak wskazuje powód w 2018r., co wiąże on z dokumentem przedsądowego wezwania do zapłaty. Przywołane zdarzenie, tj. wynikająca ze stanu zdrowia pozwanej trwała utrata możliwości spełnienia świadczenia, spowodowało bowiem uruchomienie procedury pokrycia zobowiązania przez ubezpieczyciela w związku z objęciem kontraktu łączącego strony gwarancją jego spłaty w związku z zajściem przypadku ubezpieczeniowego.
Zakładając zatem, iż stan wymagalność całej wierzytelności kredytowej powoda należy powiązać ze zdarzeniem ubezpieczeniowym dotyczącym pozwanej, to w dacie wytoczenia o nie powództwa wystąpił stan jej przedawnienia.
Na podstawieart. 118 kcw brzmieniu obowiązującym do dnia 8 lipca 2018r. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata – por. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.2018.1104), natomiast stosownie do treściart. 123 § 1 pkt 2 kcbieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje, natomiast na podstawieart. 124 § 1 kcpo każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
Na podstawieart. 120 § 1 zd. 1 kcbieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Przerwanie biegu terminu przedawnienia może wynikać z zachowania wierzyciela lub dłużnika.
Przyczynami przerwania biegu terminu przedawnienia mogą być zarówno zdarzenia (czynności) w znaczeniu materialnoprawny, jak i o charakterze procesowym.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, iż w stosunku do pozwanej nastąpiło jakiekolwiek zdarzenie natury materialnej czy procesowej, które skutkowałoby uznaniem, iż nie upłynął do daty wniesienia pozwu możliwy termin dochodzenia roszczenia.
Przedawnieniu uległy również należności uboczne.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w treści uchwały Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 26 stycznia 2005r. w sprawie o sygn. akt III CZP 42/04, opubl. OSNC 2005/9/149.
Roszczenie o odsetki za opóźnienie jest roszczeniem akcesoryjnym w stosunku do roszczenia głównego, gdyż akcesoryjność ta wyraża się uzależnieniem ich powstania od istnienia niespełnionego w terminie roszczenia o świadczenie pieniężne (roszczenia głównego). Roszczenie o odsetki za opóźnienie, po jego powstaniu, uzyskuje samodzielny byt niezależny od długu głównego i ulega przedawnieniu odrębnie od niego, osobno za każdy dzień, w ustanowionym wart. 118 kctrzyletnim terminie dla roszczeń okresowych, jednak najpóźniej w chwili przedawnienia się roszczenia głównego (por. wyrok SN z dnia 17 lutego 2005r. w sprawie o sygn. akt IV CK 579/04, opubl. LEX nr 176005, wyrok SN z dnia 29 kwietnia 2005r. w sprawie o sygn. akt V CK 50/05, opubl. LEX nr 511028).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.