Sąd Rejonowy w Szczytnie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 661/17
Data wyroku: 2019-04-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Herman

Sygn. akt II K 661/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 kwietnia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Szczytnie w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący SSR Joanna Herman
Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Strzelec
po rozpoznaniu sprawy z oskarżenia subsydiarnegoM. M. (1)
na rozprawie w dniach 19.04., 7.06., 30.08., 5.10., 15.11.2018r., 11.01., 1.03., 12.04.2019r.
przeciwkoM. M. (2)synaL.iS. z domu B.,ur. (...)wS.
oskarżonemu o to, że:
działając w okresie od listopada 2013 r. do 10 kwietnia 2015 wG.(ul. (...)), w krótkich odstępach czasu, z zamiarem przywłaszczenia i kradzieży,

1
przywłaszczył kwotę2.143,34 złzwróconych mu kwot należnych pokrzywdzonemu z hurtowni budowlanej (Firma Handlowa (...) Sp. Z.o.o.,ul (...),G.-K.), z tytułu 28 faktur korygujących,

2
przywłaszczył kwotę917,79 złnie zwracając pokrzywdzonemu jej z tytułu rozliczenia kwoty 6.000,00 zł wręczonej mu 10 kwietnia 2015 r. wG.gotówką, kwoty 1.900,00 zł wypłaconej z należącego do pokrzywdzonego rachunku bankowego gotówką, i 200,00 zł wręczonej mu przez pokrzywdzonego wS.dnia 7 kwietnia 2015 r. gotówką, kwoty 53,67 zł – płatność jednej z faktur kartą ( to jest łącznie kwoty 8.153,67 zł) z której rozliczył się jedynie do kwoty 7.235,88 zł,

3
przywłaszczył kwotę148,62 zł, płacąc środkami pokrzywdzonego zafakturę (...)(i przedstawiając ją do rozliczenia jako koszty budowy wG.), według której zakupione rzeczy przeznaczył na remont części domu teściów, gdzie mieszkał,

4
przywłaszczył z budowy prowadzonej przez pokrzywdzonego wG., przyul. (...), wełnę mineralną o grubości 5 cm, 15 cm i 10 cm, zakupioną wFirmie Handlowej (...) Sp. Z o.o.,ul (...),G.–K.wedługfaktury nr (...)o wartości2.770,00 zł,

5
przywłaszczył z budowy prowadzonej przez pokrzywdzonego wG., przyul. (...)papę(...)K 7,5 m2(...)(dwie rolki) i folię w płynie 15 kg o łącznej wartości224,34 zł,

to jest działał na szkodę pokrzywdzonego przywłaszczając i kradnąc jego rzeczy oraz pieniądze o łącznej wartości6.204,09 zł.
tj. o popełnienie przestępstwa zart. 284 § 1 i 2w zw. zart. 12 k.k.

I
oskarżonegoM. M. (2)uniewinnia od popełnienia zarzucanego czynu;

II
na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982r. Prawo o adwokaturzezasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatA. W.prowadzącej Kancelarię Adwokacką wS.kwotę 864 zł (osiemset sześćdziesiąt cztery złote) tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego w postępowaniu sądowym oraz podatek od towarów i usług w kwocie 198,72 zł (sto dziewięćdziesiąt osiem złotych siedemdziesiąt dwa grosze);

III
na podstawieart. 632 pkt. 1 kpkw zw. zart. 640 § 1 kpkkoszty procesu ponosi oskarżyciel subsydiarnyM. M. (1).

UZASADNIENIE
M. M. (2)został oskarżony o to, że:
działając w okresie od listopada 2013 r. do 10 kwietnia 2015 wG.(ul. (...)), w krótkich odstępach czasu, z zamiarem przywłaszczenia i kradzieży,

1
przywłaszczył kwotę2.143,34 złzwróconych mu kwot należnych pokrzywdzonemu z hurtowni budowlanej (Firma Handlowa (...) Sp. Z.o.o.,ul (...),G.-K.), z tytułu 28 faktur korygujących,

2
przywłaszczył kwotę917,79 złnie zwracając pokrzywdzonemu jej z tytułu rozliczenia kwoty 6.000,00 zł wręczonej mu 10 kwietnia 2015 r. wG.gotówką, kwoty 1.900,00 zł wypłaconej z należącego do pokrzywdzonego rachunku bankowego gotówką i 200,00 zł wręczonej mu przez pokrzywdzonego wS.dnia 7 kwietnia 2015 r. gotówką, kwoty 53,67 zł – płatność jednej z faktur kartą (to jest łącznie kwoty 8.153,67 zł), z której rozliczył się jedynie do kwoty 7.235,88 zł,

3
przywłaszczył kwotę148,62 zł, płacąc środkami pokrzywdzonego zafakturę (...)(i przedstawiając ją do rozliczenia jako koszty budowy wG.), według której zakupione rzeczy przeznaczył na remont części domu teściów, gdzie mieszkał,

4
przywłaszczył z budowy prowadzonej przez pokrzywdzonego wG., przyul. (...), wełnę mineralną o grubości 5 cm, 15 cm i 10 cm, zakupioną wFirmie Handlowej (...) Sp. Z o.o.,ul (...),G.–K.wedługfaktury nr (...)o wartości2.770,00 zł,

5
przywłaszczył z budowy prowadzonej przez pokrzywdzonego wG., przyul. (...)papę(...)K 7,5 m2(...)(dwie rolki) i folię w płynie 15 kg o łącznej wartości224,34 zł,

to jest działał na szkodę pokrzywdzonego przywłaszczając i kradnąc jego rzeczy oraz pieniądze o łącznej wartości6.204,09 zł.
tj. o przestępstwo zart. 284 § 1 i 2 kkw zw. zart. 12 kk
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. M. (2)iM. M. (1)od wielu lat łączyły relacje towarzyskie i koleżeńskie.M. M. (1), który z wykształcenia jest prawnikiem reprezentowałM. M. (2)w sprawie pracowniczej przed sądem w ramach łączącej ich stałej umowy zlecenia zawartej w dniu 12 października 2010r.
W czerwcu 2013 roku wymienieni zawarli ustną umowę, na podstawie którejM. M. (2)miał, przy pomocy osób trzecich, wybudować wG.przyulicy (...)dwa budynki dwurodzinne o powierzchni ok. 140 m2każdy. W ramach swych obowiązków miał on koordynować prace budowlane i dokonywać zakupu materiałów budowlanych. Szczegółowe warunki współpracy ani terminarz robót nie zostały uzgodnione ani spisane z uwagi na fakt wzajemnych relacji wymienionych opartych na zaufaniu.
M. M. (2)miał otrzymywać wynagrodzenie w wysokości 3.000 zł miesięcznie , a w razie zakończenia inwestycji w terminie 1,5 roku od jej rozpoczęcia dodatkowo premię w kwocie 60.000 zł.M. M. (2)prowadząc przedmiotową inwestycję dokonywał zakupu towarów, faktury za zakupione towary przekazywał osobiścieM. M. (1), odnotowywał nadto dokonywane zakupy i wypłaty z konta w prowadzonym przez siebie zeszycie, zaś wydatki wpisywał do tygodniowych arkuszy rozliczeniowych, które okazywałM. M. (1). Płatności za materiały budowlane i narzędzia dokonywał płacąc gotówką, którą otrzymywał odM. M. (1)lub płacił kartą bankomatową, która otrzymał od wymienionego. W przypadku niektórych zakupów, płatności dokonywał bezpośrednioM. M. (1)przelewem lub płacąc w hurtowni budowlanej. Nie wszystkie transakcje międzyM. M. (1), aM. M. (2)były dokumentowane, przekazywanie gotówki niejednokrotnie odbywało się bez pokwitowania pieniężnego. Materiały na budowę przywoziłM. M. (2)busem należącym doM. M. (1)oddanym mu do dyspozycji na czas budowy.
Materiały budowlaneM. M. (2)kupował m.in. whurtowni (...) sp. z o.o.wG.. W okresie od 10 marca 2014 roku do kwietnia 2015r. wymieniony zwracał we wskazanej hurtowni nadwyżki zakupionych uprzednio materiałów budowlanych i palet otrzymując wówczas faktury korygujące VAT i zwroty gotówki o łącznej wartości 2143,34 zł. Z uwagi na problemy finansowe i braki gotówkowe, otrzymywane pieniądze przeznaczane były niezwłocznie na zakup kolejnych, w danym momencie potrzebnych materiałów budowlanych, zakup farb, gruntu, piasku czy ziemi bądź na opłacenie wcześniej wystawionych faktur, gdyM. M. (2)sygnalizował bowiem brak gotówki,M. M. (1)wskazywał, że aktualnie nie przekaże mu pieniędzy i by radził sobie sam w tej sytuacji. Niejednokrotnie w związku z prowadzoną budowąM. M. (2)pożyczał wówczas pieniądze od innych osób, czy zastawiał w lombardzie własną obrączkę, by uzyskać środki finansowe potrzebne na zakup materiałów, czy dokonanie wymaganych płatności. Nadto niejednokrotnieM. M. (1)przekazywał kwoty pieniężneM. M. (2)bez pisemnego potwierdzenia ich przekazania, daty przekazania, czy przekazanej kwoty.M. M. (2)tak otrzymywane kwoty przeznaczał na wydatki związane z prowadzona budową, w tym również na wypłaty zaliczek dla pracowników budowy, czy zakup paliwa.
(dowody: wyjaśnienia oskarżonego k. 157v. 159, zeznania świadkaM. B.k. 322v. akt PR 2Ds 1150.2016, k. 213, stała umowa zlecenia i pełnomocnictwo k. 24 i 25 akt PR2Ds 1150.2016, projekt budowlany k. 51 – 52, zestawienie faktur VAT k. 8 – 36, 163 - 164 akt PR2 Ds. 1150.2016, zeszyty w kopercie na k. 162)
W dniu 23 lipca 2014 roku wystawiona została faktura(...)na zakup materiałów budowlanych i narzędzi za łączna kwotę 148,62 zł, w tym na zakup pigmentów w kolorze cytrynowym i pistacjowym. Faktura ta została przedstawionaM. M. (1)przezM. M. (2)w jego rozliczeniach w dniu 26 lipca 2014r.
(dowody: wyjaśnienia oskarżonego k. 157v. – 159, zeznania świadkaZ. S.k. 170, arkusz rozliczeniowy k. 98 akt PR 2Ds. 1150.2016)

M. M. (1)whurtowni (...)wG.osobiście zakupił również wełnę mineralną o grubości 5 cm, 15 cm i 10 cm. Z uwagi na prośbęM. M. (1), by budynek był dobrze ocieplony, została położona na jednym z budynków warstwa wełny mineralnej o grubości średnio 20 cm, „z zakładem”, przy czym prawie całość zakupionej wełny została zużyta do ocieplenia dachu tego budynku, pozostałości zaś zostały przerzucone na teren budowy drugiego budynku, który ogrodzony był prowizorycznym płotem.M. M. (2)zamówił nadto papę(...)i folię w płynie, które przechowywane były na terenie budowy, przy czym część folii znajdowała się również w samochodzie dostawczym, którego używałM. M. (2), a który następnie odebrałM. M. (1). Teren budowy nie był zabezpieczony, dostęp do niego miały również osoby trzecie. W marcu 2015 roku na terenie budowy doszło do włamania do garażu znajdującego się na terenie prowadzonej budowy i zaboru z niej w celu przywłaszczenia szeregu przedmiotów, w tym narzędzi budowlanych. Postępowanie przygotowawcze w tej sprawie zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa.
(dowody:faktury (...), FV 2015 – 03 –(...)k. 49 akt PR2 Ds. 1150.2016, protokół oględzin miejsca k. 211 – 212 akt PR2Ds. 1150.2016, wyjaśnienia oskarżonego k. 157v. – 159, zeznania świadkaZ. S.k. 152, 289 – 290 akt PR2Ds. 1150.2016, k. 170 – 170v., kserokopia postanowienia o umorzeniu postępowania k. 202)
W związku z narastającymi nieporozumieniami w kwestiach finansowych oraz brakiem płatności na rzeczM. M. (2)przezM. M. (1),M. M. (2)w kwietniu 2015 roku zaprzestał prac na budowie. Na tym etapie budowa jednego z budynków mieszkalnych była zakończona, nie zakończono natomiast budowy drugiego z budynków. Po zakończeniu współpracy międzyM. M. (1), aM. M. (2)nie został dokonany odbiór robót ani inwentaryzacja przedmiotów i materiałów budowlanych pozostawionych na budowie.
(dowody: wyjaśnienia oskarżonego k. 157v. – 159, pismo wypowiadające pełnomocnictwo k. 28, zawiadomienie k. 30)
OskarżonyM. M. (2)nie przyznał siędo popełnienia zarzucanego czynu. Podniósł, że współpraca między nim, a oskarżycielem subsydiarnym przebiegała prawidłowo,M. M. (1)informowany był o wszystkich dokonywanych zakupach i sposobie rozliczania pieniędzy, zaś faktury, w tym również na zakup pigmentów były mu przekazywane. Jak wskazał natomiast, z uwagi na fakt, że współpraca ta oparta była na wzajemnym zaufaniu, szczegółowe rozliczenia miały niejednokrotnie charakter niesformalizowany, co utrudnia mu wypowiedzenie się na temat konkretnych kwot pieniężnych, czy faktur. Jak podał, on sam, gdy brakowało mu pieniędzy na materiały budowlane dokonywał drobnych pożyczek u członków rodziny bądź zastawiał swoją obrączkę, by móc dokonać niezbędnych zakupów, następnie zaś rozliczał te kwoty z pieniędzy uzyskiwanych odM. M. (1). Podkreślił, że część rozliczeń gotówkowych było kwitowanych, część zaś odbywała się bez pokwitowania. Jak wskazał, nie jest w stanie wypowiedzieć się odnośnie konkretnych zarzutów, podkreślił jednak, że nie przywłaszczył żadnych materiałów budowlanych ani kwot pieniężnych.
Jak dodałM. M. (2), zakończenie współpracy zM. M. (1)odbyło się w atmosferze konfliktu i pretensji na tle rozliczeń finansowych dotyczącej sprawy pracowniczej, w którejM. M. (1)reprezentował go jako pełnomocnik i w związku z którą nie zwrócił mu należnych, wyegzekwowanych kosztów procesu. Podkreślił, że w momencie opuszczenia przez niego budowy nie została przeprowadzona inwentaryzacja, ani jakikolwiek spis pozostałych materiałach budowlanych.
Oskarżony podkreślił, że kwoty pieniężne z faktur korygujących wystawianych przezhurtownię (...)były natychmiast przeznaczane na opłacanie zaległych faktur albo zakup materiałów potrzebnych w danym momencie na budowę, podobnie, jak wszystkie otrzymywane od oskarżyciela subsydiarnego kwoty pieniężne. Podkreślił, że zakupione materiały budowlane, w tym wełna mineralna były wykorzystane na budowie, natomiast papa i folia w płynie zostały na budowie po zakończeniu współpracy z oskarżycielem subsydiarnym.
(wyjaśnienia oskarżonego k. 157v. – 159)
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa polegającego na przywłaszczeniu opisanych w zarzucie materiałów budowlanych i kwot pieniężnych.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że jak wynika zarówno z zeznań oskarżyciela subsydiarnegoM. M. (1), jak i wyjaśnień samego oskarżonego, wymienionych łączyła nieformalna – ustna umowa, na podstawie którejM. M. (2)miał koordynować budowę dwóch budynków mieszkalnych wG., przy czym szczegółowe warunki współpracy, terminarz robót, sposób rozliczenia robót, czy ich finansowanie nie zostały konkretnie uzgodnione ani spisane z uwagi na fakt wzajemnych relacji wymienionych, opartych na zaufaniu. Jednocześnie, jak wynika z relacji takM. M. (1), jak iM. M. (2), płatności za materiały budowlane i narzędzia oskarżony dokonywał płacąc gotówką, którą otrzymywał odM. M. (1)lub kartą bankomatową, którą otrzymał od wymienionego, zaś niektóre z nich opłacał samM. M. (1)przelewem lub płacąc osobiście za nie w hurtowni budowlanej. Jak wynika z powyższych relacji, nie wszystkie transakcje międzyM. M. (1), aM. M. (2)były przy tym dokumentowane, a przekazywanie gotówki niejednokrotnie odbywało się bez pokwitowania pieniężnego. Okoliczności powyższe, wynikające ze zgodnych w tym zakresie relacji tak pokrzywdzonego, jak i oskarżonego, niewątpliwie uniemożliwiają ustalenie wszystkich kwot, jakie były przekazane oskarżonemu, dat i sposobu ich przekazania oraz celu, na który miały być przeznaczone, a tym samym jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy i w jakim zakresie oskarżony z nich się rozliczył.
Jak wynika z zestawienia faktur korygujących, w okresie od 10 marca 2014 roku do 1 kwietnia 2015 roku oskarżonemu w związku ze zwrotem nadwyżek towarów i palet whurtowni (...)wG.wystawiane były faktury korygujące. Z ich analizy wynika, że faktury te wystawiane były na drobne kwoty, najczęściej rzędu kilkudziesięciu złotych. Jak wskazał natomiast oskarżony, z uwagi na problemy finansowe i braki gotówkowe, w tym wynikające z nieregularnego przekazywania pieniędzy na finansowanie budowy przezM. M. (1), otrzymywane z faktur korygujących drobne kwoty niezwłocznie przeznaczał on na zakup kolejnych, w danym momencie potrzebnych materiałów budowlanych, zakup farb, gruntu, piasku czy ziemi bądź na opłacenie wcześniej wystawionych faktur. Okoliczność, iż oskarżony na własną rękę poszukiwał sposobów sfinansowania zakupu potrzebnych materiałów budowlanych czy narzędzi wynika nie tylko z jego wyjaśnień, ale również znajduje potwierdzenie w zapiskach z prowadzonego przez niego zeszytu, w którym znajdują się zapiski o zastawieniu w dniach 2 września 2014r., 3 lutego 2015r. i następnie 8 kwietnia 2015 roku własnej obrączki w lombardzie, czy o wypłacie pieniędzy z konta żony w dniu 12 marca 2015 roku. Zauważyć ponadto należy, że dokumenty w postaci tygodniowych arkuszy rozliczeniowych, które prowadził oskarżony były sformułowane w sposób nieprecyzyjny, zawierały rubryki dotyczące kwot pieniężnych wydatkowanych, natomiast nie uwzględniały kwot pozyskanych, brak w nich było zatem rubryki przeznaczonej na dokonanie ewentualnych wpłat z tytułu faktur korygujących. Dodatkowo porównanie zapisków w zeszycie prowadzonym przez oskarżonego odnośnie danego tygodnia oraz arkusza rozliczeniowego za tożsamy okres czasu wskazuje, że nie wszystkie zapiski w obu dokumentach są tożsame, a między rozliczeniami w obu dokumentach są różnice. Okoliczność ta niewątpliwie wskazuje, że rozliczenie kosztów budowy nie było prowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny, zapiski dokonywane były niedbale i niedokładnie, niemniej jednak nie może sama w sobie przesądzać o przywłaszczeniu przez oskarżonego poszczególnych kwot pieniężnych.
Na marginesie zaznaczyć należy, że zeznania świadkówM. B.iM. L., choć spójne, logiczne i nie budzące wątpliwości sądu w zakresie ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, nie wniosły do sprawy okoliczności istotnych z punktu widzenia zarzutu stawianego w powyższym zakresie oskarżonemu. Sam fakt, iżM. L.prowadząc dokumentację księgową powzięła informację o wystawieniu faktur korygujących nie przesądza o przywłaszczeniu przez oskarżonego kwot pieniężnych z nich wynikających.M. B.natomiast potwierdzając fakt wystawienia faktur korygujących nie pamiętała – również z uwagi na wielość podobnych transakcji - żadnych okoliczności związanych z ich wystawieniem.
Wszystkie powyższe okoliczności w ocenie sądu wskazują, że choć w dokumentacji, która miała zresztą charakter nieformalny i nierzetelny, zawierała bowiem niejednokrotnie zapiski niemożliwe do zweryfikowania w oparciu o jakiekolwiek inne dokumenty, brak jest zapisów odnośnie faktur korygujących, tym niemniej nie sposób jednoznacznie przesądzić, że kwoty z tych faktur wynikające zostały przez oskarżonego przywłaszczone, nie zaś przeznaczone na potrzeby związane z prowadzoną budową.
Podobnie, w ocenie sądu, z przyczyn opisanych powyżej brak jest dowodów przesądzających w sposób nie budzący wątpliwości o przywłaszczeniu przez oskarżonego kwot pieniężnych opisanych w zarzucie opisanym w pkt. 2 subsydiarnego aktu oskarżenia. Jak wynika z zapisków w prowadzonym przezM. M. (2)zeszycie, w czasie tygodnia rozliczeniowego rozpoczynającego się w dniu 7 kwietnia 2014 roku otrzymał on odM. M. (1)kwotę 6000 zł, kwotę 200 zł i wypłacił kwotę 1900 zł. Z zapisków w zeszycie oskarżonego dotyczących tego okresu rozliczeniowego wynika, że nie zostały w nim uwzględnione wszystkie dokonywane przez niego zakupy, wydatki opiewają bowiem na kwotę 6618,25 zł, podczas, gdy sam oskarżyciel subsydiarny wskazuje, że oskarżony rozliczył się z nim do kwoty 7235,88 zł. Nieformalny charakter prowadzonej dokumentacji, rozliczenia oparte na wzajemnym zaufaniu, bez pokwitowań, uniemożliwiają, zdaniem sądu jednoznaczne określenie do jakiej kwoty i w jaki sposób oskarżony rozliczył się ze wskazanej sumy pieniężnej, w szczególności zaś sam fakt nieprecyzyjnych zapisków odnośnie kwot pieniężnych nie stanowi podstawy do przypisania oskarżonemu przestępstwa przywłaszczenia kwot pieniężnych, zwłaszcza w sytuacji prowadzenia, w zasadzie za przyzwoleniem inwestora, tak niefrasobliwie dokumentacji związanej z prowadzoną budową. Podkreślenia dodatkowo wymaga fakt, że ze złożonych do akt sprawy przez oskarżonego arkuszy rozliczeniowych wynika, że rozliczenia na nich nie obejmują ostatniego okresu współpracyM. M. (1)iM. M. (2)kończąc się na dacie 20 marca 2015r., co uniemożliwia ustalenie, jakiego rodzaju dalsze rozliczenia dokonane zostały do kwietnia 2015 roku, kiedy to wymienieni zakończyli faktycznie współpracę, zaś zapiski w zeszycie oskarżonego odnośnie tygodni rozliczeniowych pozostają w wyraźny sposób niedokończone kończąc się właśnie na powyższym okresie czasu i nie zawierając dalszych notatek odnośnie rozliczeń finansowych. Z zeznań świadkaZ. S.wynika natomiast, że na budowie wG.faktycznie wykonywał on roboty do 26 kwietnia 2015 roku. Nie sposób zatem w sposób jednoznaczny, zdaniem sądu wykluczyć, że część dalszych, nieformalnych rozliczeń związanych z wykonywanymi jeszcze przez pewien okres czasu pracami budowlanymi nie została po prostu ujęta w dokumentacji z uwagi na narastający konflikt i zakończenie w kwietniu 2015 roku współpracy międzyM. M. (1)iM. M. (2).
Jednocześnie, zdaniem sądu, brak jest podstaw do przypisania oskarżonemu przywłaszczenia materiałów budowlanych w postaci pigmentów, wełny mineralnej, papy, czy folii w płynie. Jak wynika z wyjaśnieńM. M. (2), nie wykorzystywał on jakichkolwiek materiałów z budowy oskarżyciela subsydiarnego na własne potrzeby, czy celem wyremontowania pomieszczeń wykorzystywanych przez członków jego rodziny. Również świadkowieJ. W.,K. W.,A. M.,D. O.,B. O.iM. M. (3)wykluczyli, by podczas któregokolwiek z remontów dokonywanych często i w szeregu pomieszczeniach należących do oskarżonego i członków jego rodziny były wykorzystywane farby czy pigmenty w kolorze cytrynowym i pistacjowym przywiezione przezM. M. (2). Jakkolwiek świadkowie ci niejednokrotnie nie pamiętali szczegółów konkretnych remontów, stanowczo podkreślali, że materiały budowlane do nic wykorzystywane kupowane były przez nich samych, we własnym zakresie, sam zaś fakt, że po upływie kilku lat nie posiadają rachunków na zakup farby do malowania pomieszczeń w ich mieszkaniach nie może dziwić, tym bardziej, że wymienieni nie posiadają obowiązku dokumentowania tego rodzaju wydatków i przechowywania paragonów poświadczających ich zakup. Zwrócić uwagę również należy na zeznania świadkaZ. S.wykonującego na zlecenieM. M. (2)prace budowlane na budowie budynków mieszkalnychM. M. (1), który wskazał, że kojarzy fakt malowania ścian pokoi w jednym z budynków na kolory żółty i zielony. Zeznania powyższe, oceniane w powiązaniu z wyjaśnieniami oskarżonego zaprzeczającego, by przywłaszczył wspomniane pigmenty i podkreślającego, że, choc nie pamięta szczegółów w tym zakresie, musiały one zostać wykorzystane na budowie, wskazują, że brak jest podstaw do uznania, że pigmenty te zostały przezM. M. (2)przywłaszczone. Na marginesie jedynie zaznaczyć należy, że faktury na zakup powyższych materiałów przedstawione zostały na bieżącoM. M. (1)(k. 98 i 99) i nie były przez niego kwestionowane.
Podobnie, jak wynika z relacji takM. M. (2), jak i świadkaZ. S., na budowie była wykorzystana wełna mineralna zakupiona w celu izolacji dachu, przy czym jak wskazał wymieniony świadek, z uwagi na fakt, żeM. M. (1)chciał, by budynek był dobrze ocieplony, została położona na jednym z budynków warstwa wełny mineralnej o grubości średnio 20 cm, „z zakładem”, w niektórych miejscach – narożnikach dachu kładziona była grubiej, przy czym prawie całość zakupionej wełny została zużyta do ocieplenia dachu tego budynku, pozostałości zaś zostały przerzucone na teren budowy drugiego budynku, który ogrodzony był jedynie prowizorycznym płotem. Okoliczności te wynikają również protokołu oględzin budynku, z którego wynika, że średnia grubość wełny wynosi 20 cm, przy czym w niektórych miejscach położone są dodatkowe pasy wełny mineralnej o grubości np. 10 cm. Mając na uwadze charakter prac budowlanych koordynowanych przez oskarżonego, nierównomierne położenie wełny mineralnej, dokładanie grubszych warstw w określonych miejscach, wynikającą z zeznań takZ. S., jak i wyjaśnieńM. M. (2)wolę kładzenia grubszej niż wymagana w projekcie (18 cm) warstwy wełny mineralnej, dokładania jej w narożnikach dachu, uwzględniając ewentualne straty wełny w związku z koniecznością jej przycinania, pozbywania się niewłaściwie przyciętych, niepotrzebnych drobnych fragmentów wełny, czy wreszcie umiejętności konkretnych pracowników dokonujących izolacji i sposobu dokonywania przez nich cięcia i dopasowywania pasm wełny, trudno przesądzić, by faktycznie pewna jej ilość została przez oskarżonego przywłaszczona. W szczególności nie sposób wnioskować o popełnieniu przestępstwa przywłaszczenia przez oskarżonego w tym zakresie jedynie w oparciu o braki pozostałej wełny faktycznie przecież wykorzystywanej do ocieplenia dachu budynku i na dachu tego budynku się znajdującej. Wreszcie zauważyć należy, że na budowie opróczM. M. (2)faktycznie pracowali teżZ. S.iW. M., trudno zatem uznać jednoznacznie, by ewentualne braki wełny mineralnej obciążać miały oskarżonego. O ile, na podstawie umowy ustnej zawartej między oskarżonym, a oskarżycielem subsydiarnym, odpowiedzialność taka możliwa byłaby w rozumieniu cywilnoprawnym, o tyle nie sposób w oparciu o powyższy materiał dowodowy przypisać mu odpowiedzialności karnej za tego rodzaju braki.
Podobnie, jak wynika z zeznań świadkaZ. S., nie ma on jakiejkolwiek wiedzy, by oskarżony wywoził z budowy papę, czy folię w płynie, kojarzy natomiast, że takie materiały znajdowały się na budowie i były wykorzystywane. Okoliczność, iż oskarżyciel subsydiarny nie otrzymał od oskarżonego rozliczenia wykorzystania powyższych materiałów, przy uwzględnieniu nieformalnego, nieprecyzyjnego rozliczania kosztów powyższej budowy, braku jakiegokolwiek udokumentowania robót i wydatków dokonanych w ostatnim okresie budowy, braku wreszcie spisu inwentarza i dokonanych robót przy zakończeniu współpracy międzyM. M. (2)iM. M. (1)powoduje, że nie sposób jednoznacznie stwierdzić, że materiały te zostały przywłaszczone przez oskarżonego.
Na marginesie jedynie zaznaczyć należy, że materiały budowlane, jak wynika z zeznańZ. S.i wyjaśnieńM. M. (2), przechowywane były w różnych miejscach, zarówno w blaszanym garażu, jak i po prostu na terenie budowy, na której zresztą doszło również uprzednio do włamania i kradzieży innych materiałów budowlanych, nie sposób zatem przesądzić, by zostały one przywłaszczone przez oskarżonego, tym bardziej, że jak wynika z zeznańM. M. (1)część folii w płynie odnalazł w samochodzie dostawczym oddanym mu przezM. M. (2).
Reasumując, w ocenie sądu, aczkolwiek dokumentowanie wydatków związanych z budową przez oskarżonego oceniać należy jako niedokładne i nierzetelne, niejednokrotnie w sposób uniemożliwiający weryfikację poszczególnych zapisanych kwot jako bądź otrzymanych bądź wydatkowanych, tym niemniej brak jest dowodów wskazujących w sposób bezpośredni i jednoznaczny na przywłaszczenie przez niego kwot pieniężnych wynikających z nieprecyzyjnych zapisków, czy brakujących, nie uwzględnionych w zapiskach tych faktur bądź przywłaszczenie materiałów budowlanych.
Przestępstwo przywłaszczenia jest przestępstwem umyślnym, charakteryzuje je zamiar bezpośredni o szczególnym zabarwieniu, którego treścią jest cel przywłaszczenia. Jak przyjmuje się w doktrynie i judykaturze, cel przywłaszczenia oznacza dążenie do definitywnego pozbawienia osoby uprawnionej określonej rzeczy ruchomej lub prawa (por. wyrok SN z 27.07.2016 r., V KK 7/16, LEX nr 2080109), przy czym przywłaszczeniem nie jest w szczególności powstanie niedoboru, nawet zawinione przez sprawcę, w takim przypadku sprawca nie działa bowiem w sposób charakteryzujący się rozporządzeniem brakującym mieniem jak własnym (por. wyrok SN z dnia 9 grudnia 2003 r., III KK 165/03, LEX nr 140098). Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku wydanym w sprawie II AKa 12/2018 z dnia 7 marca 2018 roku, (LEX nr 2531899), strona podmiotowa przestępstwa zart. 284 § 1 k.k.ma charakter umyślny i kierunkowy, a sprawca musi działać w ściśle określonym celu, jakim jest przywłaszczenie rzeczy.
W ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że oskarżony przywłaszczył należące do oskarżyciela subsydiarnego rzeczy w postaci materiałów budowlanych i pieniędzy. Wprawdzie rozliczenia finansowe między wymienionymi nie mogą być uznane za rzetelne i dokładne, ale przez długo okres czasuM. M. (1)godził się na taki sposób rozliczenia finansowego swej inwestycji i brak szczegółowych, udokumentowanych rozliczeń wszystkich wydatków. Niewątpliwie jest również, zdaniem sądu, że niezależnie od jakości wykonanych przez oskarżonego robót budowlanych, umiejętności jego samego i jego podwykonawców, a w związku z tym też zakresu i prawidłowości wykorzystania materiałów budowlanych,M. M. (2)borykał się z problemem finansowania budowy. Świadczą o tym nie tylko jego wyjaśnienia, ale również zapiski w zeszycie prowadzonym przez niego wskazujące na dokonywanie przez niego pożyczek u członków rodziny, czy zastawiania kilkakrotnie w lombardzie własnej obrączki w celu uzyskania środków pieniężnych na finansowanie zakupu materiałów budowlanych, czy innych niezbędnych wydatków związanych z prowadzona budową. Powyższe oznacza, że mimo trudności finansowych, to oskarżony starał się pozyskiwać dodatkowe fundusze umożliwiające mu dalsze prowadzenie budowy. W tym stanie rzeczy trudno uznać, że zastawiając własne przedmioty wartościowe na potrzeby budowy oskarżyciela subsydiarnego działał jednocześnie w sposób świadomy, z zamiarem bezpośrednim, ukierunkowanym na pozbawienieM. M. (1)stanowiących jego własność materiałów budowlanych, czy pieniędzy. Niezależnie od ewentualnych nieprawidłowości w rozliczeniach robót budowlanych, które mogą być przedmiotem postępowania cywilnego, zdaniem sądu, brak jest dowodów wskazujących na faktyczne przywłaszczenie opisanych wyżej rzeczy ruchomych przez oskarżonego i leżący po jego stronie zamiar kierunkowy pozbawienia ich oskarżyciela subsydiarnego oraz władania nimi jak właściciel.
Z tych przyczyn oskarżonego sąd uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu.
O kosztach procesu orzeczono zgodnie zart. 632 pkt. 1 kpkmającym zastosowanie z mocyart. 640 § 1 kpk.