Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1765/19
Data wyroku: 2020-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: aet. 21 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych  ( teks jednoity: dz.u.2018., poz.1924)

Sygn. aktVIII U 1765/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu28 stycznia 2020 r. w Gliwicach
sprawyE. G.(G.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do rekompensaty
na skutek odwołaniaE. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia9 maja 2019  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuE. G.prawo do rekompensaty.
(-) Sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 1765/19

UZASADNIENIE
Decyzją z 9 maja 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuE. G.przyznania prawa do rekompensaty argumentując, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony wskazywał, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy od 1982 r. do 2009 r. podczas zatrudnienia wFabryce (...) S.A.wT..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyE. G.urodził się (...)
W dniu 20 marca 2019 r. ubezpieczony złożył wniosek o prawo do emerytury oraz prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Decyzją z 9 maja 2019 r. przyznano ubezpieczonemu emeryturę od 15 kwietnia 2019 r., tj. od daty nabycia uprawnień do emerytury.
Zaskarżoną decyzją z 9 maja 2019 r.(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu prawa do rekompensaty, argumentując iż nie udowodnił na dzień 1 stycznia 2009 r. wymaganego 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wFabryce (...) S.A.wT.od 1 października 1982 r. do 31 grudnia 2008 r., ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracodawca nie określił charakteru wykonywanej prace ściśle według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
W okresie od 17 lipca 1975 r. do 30 kwietnia 2009 r. ubezpieczony pracował wFabryce (...) S.A.wT.. W trakcie całego zatrudnienia w tym zakładzie, pracodawca przypisywał ubezpieczonemu kolejno stanowiska:

-

montera układów elektronicznych (od 17 lipca 1975 r. do 30 września 1982 r.);

automatyka (od 1 października 1982 r. do 30 listopada 1998 r.);

galwanizera konserwatora kąpieli galwanicznej (od 1 grudnia 1998 r. do 31 października 2005 r.);

automatyka galwanizera (od 1 listopada 2005 r. do 30 września 2007 r.);

automatyka (od 1 października 2007 r. do 30 kwietnia 2009 r.).

W Fabryce (...) S.A.produkowano obudowy ścianowe dla kopalń. Wytwarzane obudowy były chromowane, brązowane i cynkowane.
Ustalono, że w rzeczywistości ubezpieczony, bez względu na nazwę zajmowanego stanowiska pracy i nazwę wydziału, któremu służbowo podlegał, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się wyłącznie wykonywaniem napraw, remontów i usuwaniem awarii na halach produkcyjnych galwanizerni, malarni i neutralizatorni ścieków poprodukcyjnych (ścieków galwanicznych), gdzie produkcja była w toku. Na galwanizerni były 4 ciągi chromowania i 2 ciągi brązowania, przerobione w późniejszym czasie na ciągi miedziowania. Ubezpieczony zajmował się naprawami i remontami automatyki maszyn i urządzeń obsługujących ciąg technologiczny galwanizerni i malarni oraz urządzeń kontrolno-pomiarowych i sterujących w urządzeniach służących do utylizacji ciekłych odpadów po procesie galwanizacji. W trakcie wykonywania tych prac, ubezpieczony wraz z innymi członkami brygady remontowej znajdowali się na halach, gdzie w dalszym ciągu trwał proces technologiczny i pracowały pozostałe urządzenia. Bywało, że naprawiano urządzenie, które uległo awarii bezpośrednio nad urządzeniem galwanizującym, bądź trawiącym. W takim wypadku jego naprawa odbywała się bezpośrednio nad pracującą linią technologiczną. Przeważnie jednak w czasie remontu urządzeń produkcyjnych było wyłączane urządzenia naprawiane, z kolei pozostałe na hali urządzenia w dalszym ciągu pracowały. Podobna sytuacja miała miejsce w wypadku prac na malarni i przy urządzeniach utylizujących ścieki poprodukcyjne. Ze względu na agresywne warunki środowiska pracy wymienionych urządzeń oraz instalacji, ulegały one ciągłym awariom, konieczne zatem były ich częste remonty. Z kolei liczba tych urządzeń oraz instalacji determinowała konieczność ciągłej pracy ekipy remontowej. Jeśli danego dnia nie dochodziło do awarii, to ubezpieczony wykonywał bieżącą konserwację szynoprzewodów. Taką pracę ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Na wydziałach, gdzie ubezpieczony wykonywał swoje prace remontowe, na stale pracowali galwanizerzy i malarze antykorozyjni oraz osoby obsługujące urządzenia do utylizacji ścieków potechnologicznych (galwanicznych). Czynnikami szkodliwymi na tym stanowisku pracy było narażenie na opary kwasów, odczynników chemicznych do galwanizacji oraz pyłu farb antykorozyjnych.
Razem z ubezpieczonym w spornym okresie pracowali:K. K.(zatrudniony w latach 1974-2013),A. L.(zatrudniony w latach 1975-2009) iK. W.(zatrudniony w latach 1974-2003).
W świadectwach wykonywania prac w szczególnych warunkach z 30 kwietnia 2009 r. (k. 9 i 10 akt ZUS) pracodawca ubezpieczonego wskazał, że ubezpieczony w okresach od 1 października 1982 r. do 30 listopada 1998 r., od 1 grudnia 1998 r. do 26 października 2005 r., od 27 października 2005 r. do 30 września 2007 r. oraz od 1 października 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., pracując na stanowiskach automatyka, galwanizera konserwatora kąpieli galwanicznej i automatyka-galwanizera, wykonywał prace określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. wymienione w wykazie A, dziale XIV, poz. 24 pkt 1 i dziale III poz. 76 pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z 12 sierpnia 1983 r. w sprawie określenia stanowisk prac w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego zFabryki (...) S.A., zeznań świadkówK. K.(nagranie z rozprawy z 28 stycznia 2020 r. m. 13.34 i n. k.50),A. L.(nagranie z rozprawy z 28 stycznia 2020 r. m. 35.08 i n. k.50) iK. W.(nagranie z rozprawy z 28 stycznia 2020 r. m. 43.53 i n. k.50) oraz przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z 28 stycznia 2020 r. m. 51.28 i n. k.50).
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia sporna w przedmiotowej sprawie dotyczy uprawnień ubezpieczonego do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1924) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Zgodnie z ust. 2 rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Art. 21 ustawy o emeryturach pomostowychokreśla ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, czyli – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 5 ustawy – do odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze przez osoby, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Prawo do rekompensaty przysługuje ubezpieczonemu, który legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są:
- utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008r. – w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., a przed dniem 1 stycznia 1969r. – podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie;
- niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej;
- legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
- nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do wcześniejszej emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.
Bezspornie ubezpieczony jest uprawniony do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, w oparciu o przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.). Jednak nabycie prawa do emerytury na zasadach ogólnych nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia do rekompensaty.
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015r. sygn. akt III AUa 717/15 (LEX nr 1964970), celem rekompensaty jest złagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Nie polega ona jednak na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, ale na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Zauważyć także trzeba, iż skoro zgodnie z art. 23 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 u.e.r.f.u.s. kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany wart. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowychnależy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczonej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Jedynie więc nabycie prawa do wcześniejszej emerytury stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty, natomiast nabycie prawa do emerytury na zasadach ogólnych nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia do rekompensaty.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła zatem ostatecznie posiadania przez ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 2009 r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem(...) OddziałwZ.w zaskarżonej decyzji z 9 maja 2019 r. nie uwzględnił mu okresu zatrudnieniaFabryce (...) S.A.wT.od 1 października 1982 r. do 31 grudnia 2008 r., ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracodawca nie określił charakteru wykonywanej prace ściśle według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15-letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach, w okresie zatrudnienia wFabryce (...) S.A.wT.od 1 października 1982 r. do 31 grudnia 2008 r.
U wymienionego powyżej pracodawcy ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się wykonywaniem napraw, remontów i usuwaniem awarii na halach produkcyjnych galwanizerni, malarni i neutralizatorni ścieków poprodukcyjnych (ścieków galwanicznych), gdzie produkcja była w toku. W ocenie Sądu czynności te bezsprzecznie można zakwalifikować do prac wymienionych w wykazie A,dziale XIV, poz. 25 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), tj. bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Bez znaczenia na taką ocenę jego pracy pozostaje, że pracodawca przypisał mu stanowiska: automatyka, automatyka galwanizera i galwanizera konserwatora kąpieli galwanicznej, bowiem praca na tych stanowiskach wiązała się nierozerwalnie z nieprzerwaną konserwacją urządzeń automatyki linii produkcyjnej galwanizerni, malarni antykorozyjnej i urządzeń do utylizacji chemicznych ścieków potechnologicznych (galwanicznych), tj. na wydziałach, gdzie jako podstawowe były wykonywane prace przez pracowników wykonujących prace galwanizerów cynkiem, miedzią, chromem, kadmem i niklem (wykaz A, dział III, poz. 76), prace związane z utylizacją oraz niszczeniem odpadów chemicznych i biologicznych (wykaz A, dział IV, poz. 37), prace antykorozyjne urządzeń (wykaz A, dział IV, poz. 38), przy malowaniu minią (wykaz A, dział III, poz. 72).
W związku z powyższym Sąd uznał, że odwołujący w całym spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach określone w wykazie takich prac.
Wobec faktu, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki uprawniające go do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji wyroku.
(-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek