Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 73/19
Data wyroku: 2019-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Rafał Kwieciński

Sygn. akt II Ka 73/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2019 r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Robert Rafał Kwieciński
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Sobieraj
przy udziale Ewy Woźniak prokuratora Prokuratury Rejonowej w Słupcy
po rozpoznaniu w dniu: 10 maja 2019 roku
sprawyM. P.
oskarżonego zart. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole
z dnia 29 listopada 2018 roku sygn. akt II K 356//18

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia oskarżonegoM. P.od zarzucanych mu w punktach 1 i 2 aktu oskarżenia czynów, tj. przestępstw zart. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane(t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.).

II
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. R.kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

III
Kosztami procesu obciąża Skarb państwa.

SSO Robert Rafał Kwieciński

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2018r. w sprawie II K 356/18 Sąd Rejonowy w Kole uznał oskarżonegoM. P.za winnego tego, że w lutym 2015 r. w miejscowościT.gm.W.woj.(...)samowolnie wybudował: zjazd z drogi powiatowej(...)poprzez utwardzenie nawierzchni betonową trylinką o powierzchni zabudowy 52,25 m2 na nieruchomościach oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)obr.T., gm.W.- bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz ogrodzenie o długości 180,45 mb (z czego od stronydrogi powiatowej nr (...)o długości 57,75 mb i od strony miejsc publicznych o długości 122,70 mb) z siatki stalowej na nieruchomościach oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)obr.T., gm.W.- bez wymaganego prawem zgłoszenia na budowę, tj. popełnienia przestępstwa zart. 90 ustawy z 07.07.1994 r. – Prawo budowlane(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) i za to na podstawie art. 90 ustawy Prawo budowane wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 20 złotych każda.
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją obrońcy oskarżonego, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlaneprzez jego zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie można uznać, że oskarżony popełnił zarzucany mu czyn.
W oparciu o powyższy zarzut obrońca oskarżonego wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ewentualnie z ostrożności procesowej o umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała częściowo zasadna, a przede wszystkim celowa, bowiem doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienia oskarżonegoM. P.od zarzucanych mu czynów.
O ile Sąd Rejonowy w Kole, co do zasady ustalił prawidłowy stan faktyczny to jednak z całą pewnością, w ocenie Sądu Okręgowego, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj.art. 4 k.k., poprzez jego niezastosowanie.
Faktem jest, iżM. P.w lutym 2015r. w miejscowościT.gm.W.w woj.(...)wybudowałzjazd z drogi powiatowej(...)poprzez utwardzenie nawierzchni betonową trylinką o powierzchni zabudowy 52,25 m kw. na nieruchomościach oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)obr.T., gm.W.– bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co w tamtym okresie stanowiło samowolę budowlaną i było niezgodne z obowiązującymprawem budowlanym. Zgodnie bowiem z obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015r., tj. w dacie popełnienia czynu -art. 29 ust. 1 pkt 11 prawa budowlanegopozwolenia na budowę wymagała budowa zatok parkingowych na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Prawdą też jest, iż zjazd ten nie mieścił się w żadnej z kategorii obiektów budowlanych wymienionych ww. przepisemart. 29pow. ustawy i przed nowelizacją przedmiotowej ustawy wymagał pozwolenia na budowę.
Podobnie rzecz się ma z drugim z zarzucanychM. P.czynów polegającym na tym, że w lutym 2015r. w miejscowościT.gm.W.woj.(...)
    wybudował ogrodzenieo długości 180,45 mb (od stronydrogi powiatowej nr (...)(...)o długości 57,75 mb
    od strony miejsc publicznych(...)o długości 122,70 mb) z siatki stalowej, zlokalizowane na nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym 115/1, 116 obr.T., gm.W., który to czyn w tamtym okresie stanowił samowolę budowlaną, bowiem czynność ta wymagała zgłoszenia do odpowiedniego organu.
    Podnieść należy, iż ogrodzenie to miało wysokość 1,50 metrai mieściło się od strony miejsca publicznego tj. Szkoły Podstawowej wT.. Zgodnie zaś z treściąart. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego– w brzmieniu obowiązującym przed dniem 28.06.2015r., ale w dacie czynu – zgłoszenia właściwemu organowi wymagała budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 metra.
Słusznie również Sąd Rejonowy w Kole zauważył, iż powyższe przepisy z dniem 28 czerwca 2015r. uległy zmianie, poprzez ich znaczne złagodzenie.
W obecnym stanie prawnym, zgodnie z przepisemart. 29 ust. 1 pkt. 11 ustawy Prawo budowlanepozwolenia na budowę nie wymaga budowa zjazdów z dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnychoraz zatok parkingowych na tych drogach, a zgodnie z treściąart. 30ust.pkt. 3 prawa budowlanegozgłoszenia właściwemu organowi wymaga,z zastrzeżeniemart. 29 ust. 3 i 4 prawa budowlanegobudowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 metrai wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu. Zatem, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisamiprawa budowlanegopozwolenia na budowę nie wymaga budowa zjazdu z drogi powiatowej ani też nie wymaga zgłoszenia budowa ogrodzeń od strony miejsc publicznych, co miało miejsce w przypadku działania oskarżonegoM. P., o ile ogrodzenia te nie mają wysokości powyżej 2,20 m.
Mając na uwadze fakt, iżM. P.oskarżony został o wybudowanie zjazdu właśnie z drogi powiatowej oraz wybudowanie ogrodzenia od strony miejsca publicznego, to w chwili obecnej zachowania te nie są penalizowane przez ustawę.
O ile zgodzić można się również ze Sądem Rejonowym w Kole, iż zgodnie z treściąart. 6 ustawy prawo budowlanew brzmieniu aktualnie obowiązującym – do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, o tyle nie można zgodzić się z tym Sądem, iż liberalizacja przepisów niniejszej ustawy nie ma wpływu na możliwość przypisania oskarżonemuM. P.odpowiedzialności za zarzucane mu czyny, które przecież w chwili obecnej, jak już wyżej wskazano nie stanowią czynów karalnych.
Owszem, przepisy przejścioweprawa budowlanego, nakazują stosować do spraw wszczętych a nie zakończonych przepisy dotychczasowe, to jednak w ocenie sądu okręgowego, dotyczy to postępowań stricte administracyjnych np. jak zauważył to sąd meriti decyzji wydawanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czy też wyroków sądów administracyjnych.
Natomiast Sąd Rejonowy w Kole rozstrzygając o odpowiedzialności karnej oskarżonegoM. P.winien mieć na uwadze przepisy prawa karnego materialnego, w szczególności regulujące zasady stosowania ustawy karnej, które zawarte zostały wart. 4 kodeksu karnego. W ocenie bowiem sądu okręgowego, przy orzekaniu w postępowaniu karnym należy uwzględniać wypracowaną w nauce prawa karnego regułę intertemporalną nakazującą stosowanie przepisu obowiązującego w dacie orzekania, a nie w dacie deliktu, jeśli jest względniejszy dla sprawcy (wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2018r.(...) SA/Łd 866/17).
Zgodnie z treściąart. 4 § 1 k.k.jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
W konsekwencji powyższego - Sąd orzekający ma obowiązek rozważać zastosowanie „ustawy względniejszej” w rozumieniuart. 4 § 1 k.k.(postanowienie SN z dnia 16 lutego 2017r., II KK 347/16).
Dodać również należy, iż w dokonywanej ocenie względności ustaw nie jest wystarczające opieranie się tyko na treści znowelizowanych przepisów, ponieważ oceny tej w rozumieniuart. 4 § 1 kknależy dokonywać zarówno na gruncie konkurujących ze sobą przepisów (ustaw), jak i niepowtarzalnych okoliczności konkretnej sprawy. Chodzi zatem o dokonanie kompleksowej oceny całokształtu konsekwencji, które z tego wynikają (wyrok SN z dnia 05.01.2017r., IV KK 188/16).
Zważyć należało, że po dacie 28 czerwca 2015 r. wybudowanie wyżej wskazanych zjazdu i ogrodzenia nie wymagało żadnej zgody ani zgłoszenie, gdyby więc oskarżony wybudował je po tej dacie nie wyczerpałby znamion przestępstwa z art. 90 omawianej ustawy. Zgodnie z regułąart. 4 k.k.ten stan prawny należało odnieść do czynów popełnionych w lutym 2015 r., uznając, że nie doszło do naruszenia prawa karnego. Reguła intertemporalna dotycząca decyzji administracyjnych nie mogła wyłączyć stosowania wyżej wskazanego przepisu prawa karnego materialnego.
W oparciu o powyższe rozważania – z uwagi na fakt, iż zarzucane oskarżonemuM. P., w wyniku nowelizacjiustawy prawo budowlane, czyny nie stanowią czynów karalnych – należało zaskarżony wyrok zmienić poprzez uniewinnienieM. P.od zarzucanych mu w pkt 1 i 2 aktu oskarżenia czynów, tj. przestępstw zart. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane, co też Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 i 2 kpkuczynił w pkt. 1 wyroku.
Mając na uwadze fakt, iż również w toku postępowania odwoławczego oskarżony reprezentowany był przez pełnomocnika z urzędu sąd odwoławczy na podstawie § 17 ust. 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. R.kwotę 516,60 tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
O kosztach procesu Sąd odwoławczy orzekł na podstawieart. 632 pkt. 2 k.p.k.obciążając nimi Skarb Państwa.
SSO R.R. Kwieciński