Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 21/20
Data wyroku: 2020-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 21/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 października 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Grażyna Łazowska

Protokolant

Anna Krzyszkowska

po rozpoznaniu w dniu7 października 2020 r. w Gliwicach
sprawyJ. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaJ. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia13 listopada 2019  r.nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) Sędzia Grażyna Łazowska
Sygn. akt VIII U 21/20

UZASADNIENIE
Decyzją z 13 listopada 2019r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. P.prawa do emerytury pomostowej na podstawieart.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony:
- nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat,
- przed dniem 1 stycznia 1999r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkachlub o szczególnym charakterze w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlub art.32 i art.33 ustawy emerytalnej,
- po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub pracyo szczególnym charakterze w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych,
- nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy.
Organ rentowy wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze nie zaliczył okresów zatrudnienia ubezpieczonego:
- od 1 września 1978r. do 31 grudnia 1999r. w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...), ponieważ w przedłożonym przez ubezpieczonego świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 31 grudnia 1990r. stanowisko ” ślusarz-spawacz elektryczny i gazowy ” pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem wykazanym w zarządzeniu resortowym, dział XIV poz.12 pkt 9, to jest „ spawacz elektryczny ” i pkt 10 „ spawacz gazowy ”, ponadto brak informacji czy praca była pracą na łączonym stanowisku,
- od 9 stycznia 1995r. do 31 maja 2000r. z tytułu zatrudnienia wPHU (...), ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, natomiast w przedłożonym świadectwie pracy z 31 maja 2000r. w pkt 4 ppkt 8 nie został określony charakter pracy zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., brak informacji czy praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury pomostowej po uprzednim zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych zakwestionowanych przez organ rentowy okresów zatrudnienia, kiedy to pracował jako spawacz bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją.
Na rozprawie w dniu 7 października 2020r. pełnomocnik ubezpieczonego wniósło zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej. Organ rentowy złożył wniosek o zasądzenieod ubezpieczonego kosztów postępowania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyJ. P.urodził się (...), legitymuje się co najmniej25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym.
W dniu 14 października 2019r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej, w rozpoznaniu którego organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną.
Ubezpieczony od 1 września 1978r. do 31 grudnia 1990r. był zatrudnionyw(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)wC..W świadectwie pracy z 31 grudnia 1990r. podano, że ubezpieczony pracował na stanowisku ślusarza – spawacza. Ubezpieczony przedłożył do akt organu rentowego świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych dotyczące powyższego okresu przez zaliczenie go do pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazie A dziale XIV poz.12 – prace wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym.
Ubezpieczony pracował w tym czasie jako spawacz w warsztacie gdzie wytwarzane były konstrukcje stalowe między innymi na potrzeby kotłowni, urządzeń na kopalniach,na budynki mieszkalne. Warsztat, to była wielka ogrodzona i zadaszona hala o wysokości około 5-6 metrów, długości około 30-40 metrów i szerokości 20-30 metrów. Pracowały tam dwie brygady. W każdej z nich byli ślusarze, którzy przygotowywali elementy do głównego spawania, to jest przycinali materiały: blachy, kształtowniki. Potem je składali i tak przygotowane elementy szły do spawania. Ubezpieczony jako spawacz zajmowałsię spawaniem różnych konstrukcji stalowych takich jak kratownice, balustrady, okna, drzwi.(...)były spawane w warsztacie, a jeżeli były za duże to na zewnątrz. Podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)ubezpieczony trzy razy spawał kominy – gdy średnica tego komina była większa lub równa 1,5 metra, to spawanie członów komina odbywała się wewnątrz rur jak i na zewnątrz.
W okresie od 9 stycznia 1995r. do 31 maja 2000r. ubezpieczony był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie Handlowo Usługowym (...) Sp. z o.o.wR..
Ubezpieczony pracował w tym czasie jako spawacz i zajmował się spawaniem kratownic. Pracował w tym czasie na hali. Ubezpieczony był wtedy brygadzistą i podlegało mu 4 spawaczy. Dokonywał podziału prac pomiędzy spawaczami, a potem zajmował się spawaniem.
W okresie od 6 sierpnia 2002r. do 30 kwietnia 2019r. był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie Budowlano – (...)M. S.wŚ.. Ubezpieczony w tym czasie wykonywał podobną pracę jak w firmie(...). Pracował w warsztacie o wymiarach 20 na 30 metrów i o wysokościok. 4 metrów. Spawał konstrukcje w większości będące kratownicami, nadto bramy wjazdowe, balustrady itp.
W okresie od 6 maja 2019r. do 31 grudnia 2019r. był zatrudniony w(...)(...)jako spawacz.
Było to ostatnie zatrudnienie ubezpieczonego.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, aktach osobowych ubezpieczonego, świadkówM. W.,M. P.iD. K.oraz zeznań ww. świadków oraz ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozprawy z 7 października 2020r. czas 00:07:44 – 01:14:13 ).
Zeznania świadków i ubezpieczonego zasługują na wiarę, gdyż są one rzeczowe, logiczne, spójne, korespondujące ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieJ. P.nie zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawyz 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1924 ). Ustawata ma charakter przejściowy w tym znaczeniu, że ogranicza prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999r. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010r. K 17/2009 (OTK ZU 2010/3A poz. 21), emerytura pomostowa ma być "pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem".
Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999r.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008r.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z koniecznych warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymienionaw nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach ( praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala, zdaniem Sądu, na zaliczeniedo pracy w warunkach szczególnych z art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)orazPHU (...), kiedy to ubezpieczony wykonywał prace wymienione w wykazie A dziale XIV poz.12 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. „ prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym ”. Ubezpieczony legitymuje się więc wymaganym co najmniej 15 - letnim okresem takiej pracy o jakiej mowa w art.32 i 33 ustawy emerytalnej niemniej jednak nie udowodnił po dniu 31 grudnia 2008r., że wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Ubezpieczony pracował wówczas wPrzedsiębiorstwie (...)oraz(...)jako spawacz, lecz pracy tej nie wykonywał w warunkach o jakich mowa w załączniku nr 1 do ww. ustawy, pkt 28: prace „ bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze,z utrudnioną wentylacją ”. Jako przykład takiej pracy ustawodawca wskazał na pracew podwójnych dnach statków, w zbiornikach, rurach itp. Pracy takiej ubezpieczony niewątpliwie nie świadczył. Wprawdzie pracował w tym czasie jako spawacz, ale niew pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją ( np. w przypadku pracy w Przedsiębiorstwie(...)w latach 2002 - 2019 pracował w dużym warsztacieo wymiarach 20-30 metrów i wysokości 4 metrów, i zajmował się spawaniem głównie kratownic, a także bram wjazdowych, balustrad itp. ).
Skoro ubezpieczony po 31 grudnia 2008r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w nowych wykazach stanowiących załącznik doustawy o emeryturach pomostowych( praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), to nie spełnia wszystkich koniecznych przesłanek prawa do emerytury pomostowej z powołanego powyżej uregulowania prawnego (art.4ww. ustawy ).
Zgodnie zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje także osobie, która:

1
po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, o ile osoba ta:

2
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, co oznacza, że osoba ta:

- urodziła się po dniu 31 grudnia 1948r.,
- ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
- osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,
- ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobieti co najmniej 25 lat dla mężczyzn,
- przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywała prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawyo emeryturach pomostowychlubart. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.),
- nastąpiło z nią rozwiązanie umowy o pracę.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetleart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, jest legitymowaniesię wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach wymienionej wustawie o emeryturach pomostowychpo wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 1 stycznia 2009r. Natomiast osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emeryturyjedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych) –wyrok z 13 marca 2012r., sygn. II UK 164/11. O tym stanowi cytowany powyżejart.49 ustawy o emeryturach pomostowych.
Ubezpieczony nie udowodnił 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnychna dzień wejścia w życieustawy o emeryturach pomostowych, w rozumieniu przepisów tej ustawy (art. 3 ust. 1 i 3 ). Wprawdzie sporne okresy jego pracy w charakterze spawacza gazowego i elektrycznego wfirmach (...)i(...)można zaliczyć do pracyw warunkach szczególnych z wykazu A działu XIV poz.12 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. „ prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym ”, to jednak nie można ich równocześnie zakwalifikować do pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnych charakterze w myśl przepisówustawy o emeryturach pomostowych, bo ubezpieczony nie pracował w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją. Ubezpieczony wPrzedsiębiorstwie (...)wykonywał pracę w warsztacie, który znajdował się na wielkiej hali o długości 30-40 metrów, szerokości 20-30 metrów i wysokości 4-5 metrów. W większości wykonywał pracę w warsztacie, czasami, w przypadku bardzo dużych elementów na zewnątrz warsztatu. Głównie zajmował się spawaniem kratownic, balustrad, okien, drzwi. Tylko sporadycznie, jak wynika z zeznań ubezpieczonego było to trzy razy podczas tego spornego zatrudnienia, wykonywał pracę spawacza w pomieszczeniacho bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją w rozumieniu powołanego przepisu,a mianowicie podczas naprawiania kominów, gdy spawanie członów komina odbywałosię wewnątrz rur. Takie jednak sporadyczne wykonywania takich czynności nie uzasadnia zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych całego spornego okresu, gdy pracaw warunkach szczególnych powinna być wykonywana stale, to jest codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy. Również w przypadku kolejnego spornego okresu zatrudnienia wfirmie (...)ubezpieczony pracował jako spawacz, lecz również nie wykonywał swojej pracy w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, lecz pracował na hali, gdzie zajmował się spawaniem kratownic.
Ubezpieczony zatem nie spełnia także przesłanek prawa do dochodzonego świadczenia zart.49 ustawy o emeryturach pomostowych.
W takiej sytuacji świadczenie to mu nie przysługuje.
W rezultacie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w konsekwencjina podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.odwołanie ubezpieczonego oddalił jako bezzasadne.
O kosztach zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego Sąd orzekłna podstawie §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018r., poz.265 ).
(-) sędzia Grażyna Łazowska