Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1231/20
Data wyroku: 2020-09-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art.138 ustawy z dn. 17.12.1998r. o emerytuyrach i rentach z FUS
Teza: nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia jesli opłata świadczenia wynikała z błedu ZUS

Sygn. akt VIII U 1231/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 kwietnia 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.zobowiązałA. P.do zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.02.2020r. do 31.03.2020r. w kwocie 4255,63 zł. , stwierdzając, zeA. P.pobrał , nienależne świadczenie za ten okres z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnegoH. C. (1).
(decyzja k. 114 akt ZUS).
Odwołanie od tej decyzji wniósł, w dniu 18 maja 2020r.,A. P., podnosząc, że nie jest właścicielem konta i nie jest spadkobiercą poH. C. (1), która zmarła w dniu 27.01.2020r. .A. P.dostarczył do ZUS , odpis aktu zgonuH. C. (1), w dniu 29.01.2020r. ( za potwierdzeniem )
(odwołanie k.3 ) .
Organ emerytalny, w odpowiedzi na odwołanie z dnia 5.06.2020r. , wniósł o oddalenie odwołania.
(odpowiedź na odwołanie k. 5)
Rozpoznając odwołanie, Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
H. C. (1),urodzona w dniu (...), była siostrą matkiA. P., zmarła w dniu21 stycznia 2020r.
(kserokopia aktu zgonu)
H. C. (1)miała ustalone prawo do emerytury, decyzją ZUS z dnia 18.03.1982r. , wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, wypłacanej ok. 25 każdego miesiąca.
(decyzja ZUS k. 20 akt ZUS, decyzja ZUS k. 47 akt ZUS, okoliczności bezsporne)
W dniu 20.08.2018r.H. C. (1)udzieliła pełnomocnictwaA. P.,urodzonemu (...), do – „załatwiania wszelkich spraw ZUS”
(pełnomocnictwo k. 104 akt ZUS)
Wdniu 29.01. 2020r.,A. P.złożył wZUS II Oddział wŁ.odpis skrócony aktu zgonuH. C. (1).
/kserokopia odpisu skróconego aktu zgonuH. C. (1)/
W dniu 18.02.2020r. ZUS odesłałA. P.odpis skróconego aktu zgonuH. C. (1)oraz przekazanego pokwitowania z cmentarza .
(dowód doręczenia k. 19 )
W dniu 18.02.2020r. na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowyA. P.,z zaznaczeniem , że zmarłaH. C. (1), wpłynęłoświadczenie pogrzebowe w wysokości 4 000 zł.

(kserokopia potwierdzenie przelewu k. 18)

EmeryturaH. C. (1)za luty 2020r. w kwocie 2091,19 zł. i marzec 2020r. w kwocie 2168,44 zł. została przelana, przez ZUS I Oddział wŁ., na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w(...)III Oddział wŁ., którego współposiadaczką byłaH. C. (1).
/wezwanie(...)III Oddział wŁ.z dnia 25.03.2020r. do zwrotu k. 107 akt ZUS , odpowiedź(...)III Oddział wŁ.k. 108 akt ZUS,identyfikacja współposiadacza rachunku –A. P.k. 109, 110 akt ZUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 kwietnia 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.zobowiązałA. P.do zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.02.2020r. do 31.03.2020r. w kwocie 4255,63 zł. , stwierdzając, zeA. P.pobrał , nienależne świadczenie za ten okres z tytułu emerytury i dodatku pielęgnacyjnegoH. C. (1).
(decyzja k. 114 akt ZUS).
Pieniądze , przekazana tytułem emerytury za luty i marzec 2020r. zostały zużyte na pokrycie kosztów: przygotowania kaplicy i grobu do uroczystości pogrzebowej, opłatę złożenia nagrobka, opłacenia trumny, tablicy nagrobnej, przewozu zmarłej wystrój trumny, oprawa muzyczna pogrzebu , wykonanie napisu na tablicy nagrobnej. Łącznie 5605 zł. , plus, nieudokumentowane koszty udziału księdza w uroczystości pogrzebowej , i zakupu stroju do pochówka dla zmarłej.
/ oryginały rachunków k. 33 - w kopercie)
Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach, załączonych do akt sprawy i akt emerytalnych. Jak podał, w odpowiedzi ZUS na odwołanie z dnia 5.06.2020r. odpis skrócony aktu zgonuH. C. (1)został przekazany z II Oddziału ZUS WŁ., w którym został złożony,do I Oddziału ZUS wŁ.,który wypłacał emeryturęH. C. (1)– przelewem na wspólny rachunek oszczędnościowyH. C. (1)iA. P., w dniu 18.03.2020r. , w związku z tym, nie było możliwości wstrzymania świadczenia za luty i marzec 2020r.
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodniez treściąart. 138Ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2013r. poz. 1440 z późn. Zm )
- Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
2. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się:
1)świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2)świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
3. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.
4. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5.
5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów, o których mowa w art. 104 ust. 1, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji.
6. Organ rentowy może odstąpić od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, zmniejszyć wysokość potrąceń, ustaloną ,zgodnie z art. 140 ust. 4 pkt 1, lub zawiesić dokonywanie tych potrąceń na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.
Przesłanki cytowanego przepisu nie zostały spełnione w przedmiotowo-podmiotowym stanie faktycznym
Z dokonanych ustaleń wynika, żeH. C. (1),urodzona w dniu (...), była siostrą matkiA. P., zmarła w dniu21 stycznia 2020r.
H. C. (1)miała ustalone prawo do emerytury, decyzją ZUS z dnia 18.03.1982r. , wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, wypłacanej ok. 25 każdego miesiąca.
W dniu 20.08.2018r.H. C. (1)udzieliła pełnomocnictwaA. P.,urodzonemu (...), do – „załatwiania wszelkich spraw ZUS”
Wdniu 29.01. 2020r.,A. P.złożył wZUS II Oddział wŁ.odpis skrócony aktu zgonuH. C. (1).
W dniu 18.02.2020r. ZUSodesłałA. P.odpis skróconego aktu zgonuH. C. (1)oraz przekazanego pokwitowania z cmentarza . Uprawniona jest, zatem konkluzja orzecznicza , że ZUS wiedział o śmieci świadczeniobiorczyniH. C. (2), - przed umówioną datą wpłaty świadczenia za luty 2020r. , skoro odesłał odpis skrócony aktu zgonu , nadto wypłacił świadczenie pogrzebowe , należne po udokumentowanej – śmierci ubezpieczonej. Argumentacja ZUS , że dopiero w dniu 18.03.2020r. odpis skrócony aktu zgonuH. C., wpłynął do ZUS , nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji, związanej ze śmiercią ubezpieczonej.
Bezspornym jest fakt, ze w dniu 18.02.2020r. na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowyA. P.,z zaznaczeniem , że zmarłaH. C. (1), wpłynęłoświadczenie pogrzebowe w wysokości 4 000 zł. (k. 18), co implikuje uprawnioną tezę , że ZUS posiadał wiedzę, udokumentowaną – już w tej dacie, o śmierci , ubezpieczonej.
EmeryturaH. C. (1)za luty 2020r. w kwocie 2091,19 zł. i marzec 2020r. w kwocie 2168,44 zł. została przelana, przez ZUS I Oddział wŁ., na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w(...)III Oddział wŁ., którego współposiadaczką byłaH. C. (1).
I odpowiedzialność, za tego typu zaniechanie ZUS, ponosi organ rentowy.
Zaskarżona decyzja organu emerytalnego nie była prawidłowa, zatem Sąd, na podstawieart. 477ze zn. 14 & 2k.p.c, orzekł jak w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS