Sąd Okręgowy w Suwałkach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 222/20
Data wyroku: 2020-09-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Alicja Wiśniewska, Agnieszka Kluczyńska, Aneta Ineza Sztukowska

Sygn. akt I.Ca 222/20

POSTANOWIENIE
Dnia 15 września 2020 roku
Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:
Sędziowie :

SSO Agnieszka Kluczyńska
SSO Aneta Ineza Sztukowska
SSO Alicja Wiśniewska

po rozpoznaniu w dniu 10 września 2020 roku w Suwałkach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuSkarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego wE.
z udziałemM. L.

o wpis do księgi wieczystej

na skutek apelacji uczestniczkiM. L.od postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku IV Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 6 maja 2020 Dz Kw 2021/20
oddala apelację.

A. A.I. A.W.
Sygn. akt I. Ca. 222/20

UZASADNIENIE
Na wniosek Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego wE., starszy referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Ełku V Wydziale Ksiąg Wieczystych wpisem dokonanym w dniu 17 stycznia 2020 r. w sprawie(...)ujawnił w dziale IIIksięgi wieczystej nr (...)ostrzeżenie o treści: „zakaz zbywania i obciążania nieruchomości”. Podstawą wpisu było postanowienie Sądu Okręgowego w Suwałkach I Wydziału Cywilnego z dnia 18 grudnia 2019 r. wydane w sprawie I. C. 1019/19 o uznaniu czynności prawnej za bezskuteczną w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia poprzez ustalenie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości objętej wskazaną księgą wieczystą.
Skargę od powyższego orzeczenia starszego referendarza sądowego wywiodła uczestniczka postępowania – właścicielka tejże nieruchomościM. L.. W uzasadnieniu powołała się na fakt, iż wskazane jako podstawa wpisu postanowienie nie jest tożsame z orzeczeniem doręczonym jej wraz z zawiadomieniem o jego dokonaniu. Podniosła ona również, że Sąd Rejonowym w Ełku V Wydział Ksiąg Wieczystych wraz z zawiadomieniem o dokonaniu wpisu przesłał jej również postanowienie będące podstawą wpisu, jednak bez dołączenia do niego żadnych pouczeń o przysługujących jej prawach, tj. o dopuszczalności, warunkach, terminie i sposobie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia i wniesienia środka zaskarżenia albo o tym, że postanowienie nie podlega uzasadnieniu lub zaskarżeniu.
Postanowieniem z dnia 06 maja 2020 r. Sąd Rejonowy w Ełku V Wydział Ksiąg Wieczystych w sprawie(...)KW (...)utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2020 r.
Sąd Rejonowy ustalił, że postanowieniem wydanym 18 grudnia 2019 r. w sprawie I. C. 1019/19 z powództwa Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego wE.przeciwkoM. L.o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny na skutek wniosku powoda udzielił mu na czas trwania tego postępowania zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania przezM. L.m.in. nieruchomości gruntowej oznaczonej nr geodezyjnym(...)o pow. 0,9507 ha, położonej w miejscowościB.nr 35, w gminieE., powiecie(...), woj.(...)- (...), dla której Sąd Rejonowy w Ełku V Wydział Ksiąg Wieczysty prowadziksięgę wieczystą o nr (...). Sąd ten jednocześnie stwierdził wykonalność orzeczenia w tym przedmiocie.
Sąd Rejonowy powołał się przy tym na treśćart. 6268§ 1 k.p.c., zgodnie z którym wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Natomiast treśćart. 6268§ 2 k.p.c.stanowi, że rozpoznając wniosek o wpis, Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
W ocenie Sądu Rejonowego, biorąc pod uwagę treść powołanego postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach I Wydziału Cywilnego z 18 grudnia 2019 r., jak również treśćksięgi wieczystej o nr (...)– brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżony wpis jest w jakimkolwiek zakresie wadliwy. Podkreślił jednocześnie, że starszy referendarz sądowy, dokonując go nie był uprawniony do merytorycznego badania prawidłowości tego orzeczenia, która kwestionowana może być jedynie w trybie stosownego trybu odwoławczego w toku postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Suwałkach pod sygn. akt I. C. 1019/19.
Mając na uwadze niniejsze względy, w oparciu o powołane przepisy jak równieżart. 5181§ 3 k.p.c., Sąd Rejonowy postanowił jak w sentencji.
Apelację od powyższego postanowienia wniosła uczestniczkaM. L., zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie:
1)art. 357 § 2 zd. 1 k.p.c.poprzez doręczenie jej w dniu 02 lipca 2020 r. uzasadnienia postanowienia z dnia 28 kwietnia 2020 r., podczas gdy uczestniczka nigdy nie otrzymała postanowienia z dnia 28 kwietnia 2020 r., nie zna jego treści oraz nigdy nie wniosła o doręczenie takiego postanowienia, a co za tym idzie nigdy nie otrzymała prawidłowego pouczenia wraz z przedmiotowym orzeczeniem.
W związku z powyższym wniosła o doręczenie jej postanowienia z dnia 28 kwietnia 2020 r. (celem zapoznania się z jego treścią) wraz ze stosownym pouczeniem informującym ją o przysługujących jej prawach i obowiązkach, a następnie umożliwienie wniesienia ewentualnego środka odwoławczego od przedmiotowego orzeczenia.
Jednocześnie, z ostrożności procesowej, uczestniczka zarzuciła następujące naruszenia:
1)art. 328 § 1 k.p.c.w zw. zart. 361 k.p.c.poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych przez nią w treści skargi z dnia 30 stycznia 2020 r., a tym samym wadliwe uzasadnienie postanowienia, które w swojej treści powinno odnosić się do zarzutów podniesionych przez nią w treści wniesionego środka odwoławczego;
2)art. 379 pkt 5) k.p.c.w zw. zart. 6262§ 3 k.p.c.poprzez brak uchylenia zaskarżonego orzeczenia referendarza sądowego, mimo zaistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowego postępowania, gdyż została ona pozbawiona prawa do obrony swoich praw, a dokonany wpis nie jest tożsamy z treścią orzeczenia, stanowiącego podstawę do dokonania wpisu z dnia 17 stycznia 2020 r.;
3)art. 7563§ 3 k.p.c.poprzez brak uchylenia zaskarżonego orzeczenia referendarza sądowego, mimo doręczenia jej postanowienia przez Sąd Okręgowy w Suwałkach o udzieleniu zabezpieczenia ustanawiającego zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości, podczas gdy podmiotem zobowiązanym do doręczenia przedmiotowego postanowienia był Sąd Rejonowy w Ełku V Wydział Ksiąg Wieczystych;
4)art. 357 § 2 k.p.c.poprzez brak uchylenia zaskarżonego orzeczenia referendarza sądowego, mimo braku doręczenia jej jako stronie niereprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika wraz z przedmiotowym postanowieniem pouczenia o dopuszczalności, warunkach, terminie i sposobie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia i wniesienia środka zaskarżenia albo o tym, że postanowienie nie podlega uzasadnieniu lub zaskarżeniu.
W związku z powyższymi naruszeniami, apelująca wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia, ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w treści jej skargi na orzeczenie starszego referendarza sądowego.
Wnioskodawca Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego wE.wniósł o oddalenie apelacji uczestniczki postępowania w całości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja uczestniczki postępowaniaM. L.jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Na wstępie Sąd Okręgowy chciałby zaznaczyć, iż odebrany przez uczestniczkęM. L.w dniu 02 lipca 2020 r. odpis uzasadnienia dotyczy postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku V Wydziału Ksiąg Wieczystych wydanego w dniu 06 maja 2020 r. w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonego przez nią wpisu referendarza sądowego dokonanego 17 stycznia 2020 r. w dziale IIIksięgi wieczystej o nr (...)w sprawie(...). Okoliczność ta wynika wprost z samej treści uzasadnienia, a jedynie w wyniku oczywistej omyłki zatytułowano go jako: „Uzasadnienie postanowienia z dnia 28 kwietnia 2020 r.” (zamiast „Uzasadnienie postanowienia z dnia 06 maja 2020 r.”). Dlatego też wniosek uczestniczki postępowania o doręczenie jej odpisu postanowienia z dnia 28 kwietnia 2020 r. jest bezzasadny, gdyż w niniejszej sprawie takiego postanowienia w ogóle nie wydano.
Przechodząc zaś do merytorycznej części uzasadnienia, Sąd Okręgowy chciałby odnieść się do zarzutów podniesionych przez uczestniczkę we wniesionej przez nią apelacji.
UczestniczkaM. L.w pierwszej kolejności wskazywała, że Sąd Rejonowy nie odniósł się w swoim uzasadnieniu do zarzutów przez nią podnoszonych w treści skargi na orzeczenie referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2020 r., a tym samym należy przyjąć, iż wadliwie je sporządził. W ocenie Sądu Okręgowego zarzut ten choć oparty na błędnej podstawie prawnej był zasadny, albowiem Sąd niższej instancji poprzestał wyłącznie na odniesieniu się do podstaw prawnych uzasadniających dokonanie wpisu w księdze wieczystej (tj. nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów przedmiotowej skargi). Jednakże wadliwość ta w żaden sposób nie ma przełożenia na trafność rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd Rejonowy. Przedmiotem postępowania była bowiem ocena, czy wpis referendarza w księdze wieczystej był słuszny i miał podstawę w przepisach prawnych, tj. wart. 6268§ 1 i § 2 k.p.c.Jak słusznie bowiem zauważył ten Sąd, treść samego wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego wE., jak również postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie I. C. 1019/19 (będącego podstawą wpisu) iksięgi wieczystej nr (...)nie dawała podstaw do przyjęcia, że wpis referendarza w przedmiocie ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania wskazanej nieruchomości był w jakimkolwiek zakresie wadliwy. Sąd Okręgowy chciałby zaznaczyć, iż sporządzenie uzasadnienia służy wytłumaczeniu stronom i Sądowi odwoławczemu, dlaczego Sąd zajął określone stanowisko w sprawie. Dla realizacji celów, którym służy postępowanie cywilne, jest ważne, aby strony i inne podmioty, których dotyczy wynik postępowania, nabrały przeświadczenia o słuszności rozstrzygnięcia Sądu(A. G.-B., Postanowienia, s. 263; por. teżJ. J., Uzasadnienie, s. 7).Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisuart. 328 § 2 k.p.c.może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia Sądu całkowicie uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego(wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2017 r., I ACa 1362/16, Legalis).W niniejszej sprawie z sytuacją taką nie mamy do czynienia, gdyż Sąd niższej instancji podał podstawę swojego rozstrzygnięcia (które z resztą odpowiada prawu), a brak w nim odniesienia się do zarzutów uczestniczki podniesionych w skardze nie stanowi takiego uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na zmianę tego orzeczenia.
Sąd Okręgowy nie podziela również dalszego zarzutu apelującej jakoby referendarz sądowy dokonujący wpisu w przedmiocie ostrzeżenia w księdze wieczystej na nieruchomości należącej do apelującej przy doręczeniu zawiadomienia o rzeczonym wpisie nie dołączył do niego odpowiedniego postanowienia, będącego podstawą wpisu. Należy bowiem zauważyć, iż w zawiadomieniu w rubryce zatytułowanej: „Wnioski i podstawy wpisów w księdze wieczystej” wskazano na postanowienie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia poprzez ustalenie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości wydane przez Sąd Okręgowy w Suwałkach w dniu 18 grudnia 2019 r. w sprawie I. C. 1019/19, zaś do przedmiotowego zawiadomienia dołączono – jak sama apelująca wskazała – postanowienie zabezpieczające Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie I. C. 1019/19. Nie można więc tutaj zgodzić się zM. L., że podstawa wpisu wskazana w księdze wieczystej nie jest tożsama z doręczonym jej postanowieniem Sądu Okręgowego w Suwałkach. Orzeczenie doręczone jest bowiem identyczne z tym, które było podstawą wpisu – wskazuje na to nazwa Sądu, sygnatura sprawy, data wydania, przedmiot sprawy, czy też określenie rodzaju postanowienia.
Nadto, apelująca zarzucała, iż została pozbawiona prawa do obrony, albowiem wraz z przedmiotowym postanowieniem o udzieleniu zabezpieczenia nie doręczono jej jako stronie niereprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika pouczenia o dopuszczalności, warunkach, terminie i sposobie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia i wniesienia środka zaskarżenia albo o tym, że postanowienie nie podlega uzasadnieniu lub zaskarżeniu, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia referendarza sądowego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że faktycznie apelującej doręczono odpis zawiadomienia o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej jedynie wraz z odpisem postanowienia Sądu Okręgowego, będącego podstawą wpisu(zarządzenie, k. 231), jednakże uchybienie to nie wpływa w żaden sposób na dokonany wpis o ostrzeżeniu, a tym bardziej nie powoduje jego uchylenia jak to zaznaczałaM. L.. Prawidłowość doręczenia postanowienia o zabezpieczeniu wraz z niezbędnymi w tym zakresie pouczeniami, a tym samym początek biegu do wniesienia stosownego środka zaskarżenia od tego postanowienia może być kwestionowana jedynie w toku postępowania przed Sądem Okręgowym w Suwałkach w sprawie I. C. 1019/19, nie zaś na gruncie postępowania dotyczącego wpisu w księdze wieczystej, gdyż jak zaznaczono przesłanką do dokonania prawidłowego wpisu jestart. 6268§ 1 i § 2 k.p.c., który to został w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy prawidłowo zastosowany.
Dodatkowo, Sąd Okręgowy, odnosząc się do kolejnego zarzutu, chciałby zaznaczyć, iż nie zgadza się z apelującą jakoby postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia zostało jej doręczone przez Sąd Okręgowy w Suwałkach w sytuacji, gdy z zarządzenia znajdującego się na k. 232 wyraźnie wynika, że odpis postanowienia o zabezpieczeniu został doręczony apelującej przez Sąd wieczystoksięgowy wraz z zawiadomieniem o wpisie w księdze wieczystej. Ponadto, sama uczestniczka w treści tej samej apelacji wskazywała, że orzeczenie to zostało jej jednak doręczone przez Sąd wieczystoksięgowy wraz z zawiadomieniem o wpisie w księdze wieczystej. Na marginesie dodać należy, iż gdyby rzeczywiście doszło do takiego naruszenia to nie jest to naruszenie takiej wagi, które wpływałoby na uchylenie orzeczenia o dokonaniu wpisu.
Z tych wszystkich powodów, uznając apelację w całości za pozbawioną podstaw prawnych, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
SSO Agnieszka Kluczyńska  SSO Aneta Ineza Sztukowska  SSO Alicja Wiśniewska