Sąd Rejonowy w Głubczycach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 84/19
Data wyroku: 2019-04-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt I C 84/19

UZASADNIENIE
Pozwem złożonym do Sądu Rejonowego w Głubczycach dnia 27 grudnia 2018 roku powód(...)domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanegoB. L.kwoty 2.320,43 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Roszczenie powoda wynikało z umowy pożyczki, z której pozwany nie wywiązał się, a którą to wierzytelność powód nabył na podstawie przelewu wierzytelności. Na kwotę dochodzoną pozwem składały się następujące sumy: 984,80 zł należności głównej; 67,99 zł odsetek umownych liczonych przez powoda; 626,61 zł odsetek karnych; 641,03 zł tytułem opłat związanych z realizacją umowy między(...) Finanse Sp. z o. o.wW.a pozwanym.
Pozwany nie stawił się na termin rozprawy pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie żądał przeprowadzenia rozprawy podczas swojej nieobecności, nie złożył w sprawie żadnych wyjaśnień, w tym odpowiedzi na pozew.
Sąd ustalił  następujący stan faktyczny :
Umową z 22 maja 2014 roku zawartą z(...) Finanse Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.B. L.otrzymał pożyczkę na następujących warunkach: kwota do wypłaty 1.000, kwota pożyczki 1.000 zł, łączne zobowiązanie 2.099,84 zł, odsetki 96,64 zł, na okres 60 tygodni z(...)17,4 % zgodnie z § 1 umowy pożyczki. Opłata za obsługę pożyczki w domu wynosiła 1003,20 zł zgodnie z § 2 umowy pożyczki.
Dowód: umowa pożyczki k. 38, regulamin k. 39-39v.
Umową cesji z 13 kwietnia 2018 roku powód(...)nabył od(...) Finanse Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąnależność przysługującą ww. odB. L., na którą składały się należność główna 984,80 zł; koszty dodatkowe 641,03 zł; odsetki 626,61 zł.
Dowód: wyciąg z listy dłużników k. 20, 35, umowa cesji k. 10-11v
Wezwaniem z 13 czerwca 2018 roku pozwany został wezwany przez powoda do zapłaty kwoty 2.268,90 zł
Dowód: kserokopia wezwania do spłaty zadłużenia k. 8
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części.
W przedmiotowej sprawie Sąd wydał wyrok zaoczny, z uwagi na spełnienie przesłanek zart. 339 § 1 k.p.c.iart. 340 k.p.c.Wydanie wyroku zaocznego nie przesądzało przy tym o uwzględnieniu powództwa w całości. Z przepisuart. 339 § 2 k.p.c.wynika bowiem, że sąd przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba, że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W przedmiotowej sprawie twierdzenia faktyczne powoda dot. prowizji budziły jednak uzasadnione wątpliwości Sądu w świetle dokumentów załączonych do pozwu, co w konsekwencji skutkowało jedynie częściowym uwzględnieniem powództwa.
Nie ulega wątpliwości, że stronę pozwaną z pierwotnym wierzycielem łączyła umowa pożyczki, o której mowa wart. 720 k.c.Zgodnie z tym przepisem przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Głównymi świadczeniami stron w przypadku umowy pożyczki są: po stronie pożyczkodawcy udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony okres czasu, a ze strony pożyczkobiorcy, zwrot tych środków. Umowa pożyczki co do zasady może być zarówno umową odpłatną, jak i nieodpłatną. W przypadku zawarcia przez strony odpłatnej umowy pożyczki, wynagrodzenie pożyczkodawcy winno być wyraźnie określone w umowie, przy czym zwyczajowo formę wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału stanowią odsetki ewentualnie zapłata prowizji.
Z istotą pożyczki sprzeczne jest „przeniesienie” na rzecz pożyczkobiorcy sum pieniężnych, których w rzeczywistości nigdy on nie otrzymuje, a które automatycznie zostają zaliczone na poczet związanych z pożyczką kosztów i opłat lub umów dodatkowych. W wyniku tego pożyczkobiorca jest zobowiązany do spłaty znacznego zobowiązania, nie otrzymując przy tym na własność żadnych środków pieniężnych. Taką konstrukcję umowy pożyczki należy uznać za sprzeczną z zasadą swobody umów wyrażoną wart. 3531k.c., zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Ponadto zgodnie zart. 3851§ 1-2 k.c.postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 05 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE.L Nr 95, str. 29) warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków.
W art. 7 ust. 1 dyrektywy postanowiono, że zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami.
Na tle stosowania powyższej dyrektywy, w wyroku z dnia 21 kwietnia 2014 roku ((...)) Trybunał Sprawiedliwości stwierdził między innymi, że 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, takiego jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które w kontekście postępowania upadłościowego, po pierwsze, nie zezwala sądowi, przed którym toczy się owo postępowanie, na badanie z urzędu ewentualnie nieuczciwego charakteru warunków umowy, z której wywodzone są wierzytelności zgłoszone w odnośnym postępowaniu upadłościowym, nawet jeśli sąd ten dysponuje niezbędnymi ku temu informacjami na temat stanu prawnego i faktycznego, a po drugie, zezwala temu sądowi na zbadanie jedynie niezabezpieczonych wierzytelności, i to jedynie w oparciu o ograniczoną liczbę zarzutów dotyczących ich przedawnienia lub wygaśnięcia.
Trybunał wskazał, że skuteczna ochrona konsumenta nie mogłaby zostać osiągnięta, gdyby sąd krajowy nie miał kompetencji do dokonania z urzędu oceny poszanowania wymogów wynikających z norm prawa Unii obowiązujących w dziedzinie ochrony konsumentów.
W rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.za sprzeczne z dobrymi obyczajami należy uznać m.in. działania wykorzystujące niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 r,(...)).
Uzasadnione wątpliwości Sądu budzi określenie w pozwie opłat związanych z realizacją umowy zawartej miedzy pierwotnym wierzycielem a pozwanym w kwocie 641,03 zł. Powód nie sprecyzował w żaden sposób, co wchodzi w skład tych opłat. Z treści umowy z 22 maja 2014 roku wywnioskować można, że opłatami tymi jest m. in. koszt obsługi pożyczki w domu. Rzeczą Sądu nie jest natomiast „domniemywać”, z jakiego tytułu powód wywodzi swe roszczenie.
Koszt obsługi pożyczki w miejscu zamieszkania pożyczkobiorcy jest kosztem związanym z wykonaniem umowy, a nie z jej zawarciem. Jest świadczeniem dodatkowym polegającym na tym, że pracownik pożyczkodawcy przychodzi w określonych datach do pożyczkobiorcy i odbiera od niego raty. Powód pomimo stosownego zobowiązania nie wykazał kosztów obsługi pożyczki w domu, ani nie wskazał, co wchodzi w ich skład. Na Sądzie natomiast nie spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia rzeczywistych kosztów poniesionych przez pierwotnego wierzyciela w związku z zawartą umową pożyczki. Okoliczności te powód jako podmiot profesjonalny winien wykazać zgodnie ze spoczywającym ciężarem dowodu.
Powód nie wykazał żadnych opłat związanych z realizacją umowy między pierwotnym wierzycielem a pozwanym. Wskazać trzeba, że nie jest rolą Sądu ustalanie, w jakiej wysokości pożyczkodawca był uprawniony naliczyć opłaty od udzielonej pozwanej pożyczki. To powód winien wykazać kryteria, jakimi kierował się ustalając określone koszty dodatkowe i właściwie uzasadnić konieczność naliczenia wynagrodzenia w tej właśnie wysokości, której to powinności powód nie sprostał.
Tym samym powództwo w zakresie 641,03 zł tytułem opłat związanych z realizacją umowy między(...) Finanse Sp. z o. o.wW.a pozwanym podlegało oddaleniu. Tym samym na rzecz powoda należało zasądzić kwotę 1.679,40 zł (2,320,43 – 641,03 zł). O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i § 2 k.c.zgodnie z żądaniem pozwu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.Powód poniósł następujące koszty: 100,00 zł opłata sądowa od pozwu, 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 900,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika. Razem koszty te wyniosły 1.017,00 zł. Powód wygrał sprawę w 72 %,dlatego należy mu się zwrot 732,24 zł z tytułu poniesionych kosztów procesu.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować;

2
odpis wyroku uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem

3
kal. 14 dni

G., dnia 08.04.2019 r.