Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1803/18
Data wyroku: 2019-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: B. Kempa
Słowa kluczowe: Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art.173, 174 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Teza: zawarte przez ubezpieczonego umowy o pracę i wystawione przez pracodawcę świadectwo pracy, jest dowodem na wykonywanie pracy

Sygn. akt VIII U 1803/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia z dnia 9 lipca 2018 roku znak(...)-2018 Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział wŁ., ustalił wysokość kapitału początkowegoA. S.na dzień 1 stycznia 1999 roku, na kwotę 104 754,98 zł. Wskaźnik wysokości podstawy kapitału początkowego wyniósł 91,54 %. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 1117,60 zł, okresy składkowe w wymiarze 20 lat, 11 miesięcy i 5 dni, tj. 251 miesięcy. Ustalony współczynnik, proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego, wyniósł dla ubezpieczonego 67,35 %. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresów:
- od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku;
- od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku;
- ze względu na urlop bezpłatny na pracę na kontrakcie, brak świadectw pracy potwierdzających zatrudnienie
- od 1kwietnia 1992 r. do 1 kwietnia 1992 r.,
- od 1 sierpnia 1992 r. do 4 lutego 1993 r.,
- od 15 września 1995 r. do 15 września 1995 r.,
- od 16 września 1996 r. do 25 maja 1997 r.,
- od 7 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r.,
- ponieważ wniosodawca był zarejstrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku,
- od 16 października 1986 r. do 16 października 1986 r.,
- od 1 listopada 1989 r. do 1 listopada 1989 r.,
- od 1 lutego 1990 r. do 3 lutego 1990 r.,
- ze względu na nieobecność nieusprawiedliwioną,
- od 18 listopada 1990 r. do 4 kwietnia 1991 r.,
- od 1 sierpnia 1991 r. do 31 sierpnia 1991 r.
- ze względu na brak wynagrdzenia w karcie wynagrodzeń po powrocie z racy na eksporcie.
Przy przeliczeniu podstawy wymiaru kapitału początkowego, z uwagi na brak dokumentacji płacowej z tytułu zatrudnienia w(...)w okresie od 8 lipca 1974 r. do 25 sierpnia 1975 r.,(...)w kresie od 16 września 1975 r.do 17 stycznia 1976 r.,Zakłady (...)w okresach od 16 kwietnia 1976 r. do 27 października 1976 r. i od 12 listopada 1978 r. do 23 czerwca 1979 r. oraz w(...)w okresach od 9 paździenrika 1986 r. do 15 października 1986 r. oraz od 17 października 1976 r. do 21 października 1976 r., organ rentowy przyjął wynagrodzenie minimalne, obowiązujące w tych latach.
(decyzja z dnia 9 lipca 2018 roku k. 35-36 akta ZUS)
Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji złożyłA. S.. Ubezpieczony podniósł, że nie zgadza się z decyzją w części dotyczącej nie uwzględnienia, przy ustaleniu wartości kapitału początkowego, okresów od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku oraz od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku, w których wykonywał pracę na kontrakcie za granicą oraz okresów pracy od 18 listopada 1990 r. do 4 kwietnia 1991 r. oraz od 1 sierpnia 1991 r. do 31 sierpnia 1991 r. - z uwagi na brak wynagrodzeń w karcie wynagrodzeń.
(odwołanie – k. 3)
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podkreślił, że zgodnie zart. 116 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdo wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość, określone w drodze rozporządzenia przez miniatra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Przepisy rozporządzenia wymieniają dowody z dokumentów, pisemne zeznania świadków oraz pisemne oświadzcenia zainteresowanego, które powinny być dołączone w oryginale. Ponieważ wnioskodawca nie udowodnił kwestionowanych okresów zatrudnienia ani za pomocą zaświadczenia od pracodawcy ani za pomocą jakichkolwiek innych dowodów, organ rentowy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. Przedstawione przez wnioskodawcę w formie kserokopii dokumenty – t.j. świadectwo pracy zPrzedsiebiorstwa (...)oraz zaświadczenie dotyczące pracy na budowie wL., nie stanowią środka dowodowego w rozumieniu powłanych przepisów prawa.
(odpowiedź na odwołanie – k. 10-11)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny
A. S.,urodzony (...)z zawodu jest śliusrtzem remontowym
(okoliczności bezsporne)
W okresie od 3.11.1986r. do 31.03.1992r. wnioskodawca był zatrudniony w(...)wS.na stanopwiku sztukatora.
W dniu 10.09.1990r. wnioskodawca, będąc zatrudnionym wP.Robot Gipsowych(...)wS.zawarł umowę o prace na budownie eksportowej z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąna okres od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku wC.
W dniu od 5 kwietnia 1991 roku , wnioskodawca, nadal będąc zatrudnionym wP.Robot Gipsowych(...)wS., zawarł umowę o prace na budownie eksportowej z(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąna okres od 5 kwietnia 1991 r. do 31 lipca 1991 roku wC..
Macierzysty zakład pracy -Przedsiebiorstwo (...)wS.udzielił wnioskodawcy urlopu bezpłatnego na powyższy okres.
Wnioskodawca wykonywał prace na budowie wL.na stanowisku monter-izolator.

(dokumentacja , przesłana przezŚ.Urząd Wojewódzki wK.k. 11 akt ZUS,

oryginał świadectwa pracy wystawionego przez(...) Sp. z o.o.k. 19, orygibnalna dokumentacja k. 35 akt sądowych ).

Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia 9 lipca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział wŁ., ustalił wysokość kapitału początkowegoA. S.na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 104 754,98 zł. Wskaźnik wysokości podstawy kapitału początkowego wyniósł 91,54 %. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 1117,60 zł, okresy składkowe w wymiarze 20 lat, 11 miesięcy i 5 dni, tj. 251 miesięcy. Ustalony współczynnik, proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego, wyniósł dla ubezpieczonego 67,35 %. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresów:
- od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku;
- od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku;
- ze względu na urlop bezpłatny na pracę na kontrakcie, brak świadectw pracy potwierdzających zatrudnienie
- od 1kwietnia 1992 r. do 1 kwietnia 1992 r.,
- od 1 sierpnia 1992 r. do 4 lutego 1993 r.,
- od 15 września 1995 r. do 15 września 1995 r.,
- od 16 września 1996 r. do 25 maja 1997 r.,
- od 7 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r.,
- ponieważ wniosodawca był zarejstrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku,
- od 16 października 1986 r. do 16 października 1986 r.,
- od 1 listopada 1989 r. do 1 listopada 1989 r.,
- od 1 lutego 1990 r. do 3 lutego 1990 r.,
- ze względu na nieobecność nieusprawiedliwioną,
- od 18 listopada 1990 r. do 4 kwietnia 1991 r.,
- od 1 sierpnia 1991 r. do 31 sierpnia 1991 r.
- ze względu na brak wynagrdzenia w karcie wynagrodzeń po powrocie z pracy na eksporcie.
Przy przeliczeniu podstawy wymiaru kapitału początkowego, z uwagi na brak dokumentacji płacowej z tytułu zatrudnienia w(...)w okresie od 8 lipca 1974 r. do 25 sierpnia 1975 r.,(...)w kresie od 16 września 1975 r.do 17 stycznia 1976 r.,Zakłady (...)w okresach od 16 kwietnia 1976 r. do 27 października 1976 r. i od 12 listopada 1978 r. do 23 czerwca 1979 r. oraz w(...)w okresach od 9 paździenrika 1986 r. do 15 października 1986 r. oraz od 17 października 1976 r. do 21 października 1976 r., organ rentowy przyjął wynagrodzenie minimalne, obowiązujące w tych latach.
(decyzja z dnia 9 lipca 2018 roku – akta ZUS)
W piśmie procesowymz dnia 11 grudnia 2018 roku wnioskodawcaprzedłożył do akt sprawyodnaleziony oryginał świadectwa pracy wystawionego przez(...) Sp. z o.o.potwierdzającego zatrudnienie w okresie od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku wC.oraz w okresie od 5 kwietnia 1991 r. do 31 lipca 1991 r. wL..
(pismo procesowe – k. 18, świadectwo pracy – k. 19)
Sad przeprowadził postępowanie dowodowe, na okolicznośc – zatrudnienia wnioskodawcy w okresie- od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku;
- od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku;
, albowiem- tylko tego okresu dotyczyło odowłanie od zaskzrzonej decyzji .
W piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2019 r. pełnomocnik ZUS poinformował, że organ rentowy nadal kwestionuje okresy zatrudnienia wnioskodawcy na kontrakcie od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku oraz od 5 kwietnia 1991 r. do 31 lipca 1991 r., ponieważ przedożone świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych t.j. nie podana została data wystawienia świadectwa pracy oraz wymiar czasu pracy.
(pismo procesowe – k. 32)
W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2019 roku,wnioskodawca przedłożył dokumenty związane z zatrudnieniem wprzedsiębiorstwie (...), t.j. umowę o pracę na budowie eksportowej z dnia 10 września 1990 r.,aneks nr (...)do umowy z dnia 13 listopada 1990 r., umowę o pracę na budowie eksportowej z dnia 5 kwietnia 1991 r., aneks do umowy z dnia 6 lipca 1991 r., żaświadczenie(...) Sp. z o.o.z dnia 10 lutego 1992 r. wydane dla potrzeb kontroli celnej, potwierdzające okres zatrudnienia na kontrakcie.
(pismo procesowe – k. 35 umowę o pracę na budowie eksportowej z dnia 10 września 1990 r.,aneks nr (...)do umowy z dnia 13 listopada 1990 r., umowę o pracę na budowie eksportowej z dnia 5 kwietnia 1991 r., aneks do umowy z dnia 6 lipca 1991 r., żaświadczenie(...) Sp. z o.o.z dnia 10 lutego 1992 r. wydane dla potrzeb kontroli celnej, potwierdzające okres zatrudnienia na kontrakcie – k. 35.)
Na podstawie umowy o pracę na budowie eksportowej z dnia 10 września 1990 r., zawartej pomiędzy(...) Sp. z o.o.aA. S.zatrudnionym w(...)GipsowychM., wnioskodawca wykonywał w okresie od 17 września 1990 r.do 17 listopada 1990 r. pracę za granicą na budowie(...).C.– NRD. Zgodnie z postanowieniami umowy na powyższy okres zakład macierzysty zobowiązł się udzielić mu urlopu bezpłatnego.W umowie określny został czas pracy w wymiarze 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień.
(świadectwo pracy k.19, umowa o pracę na budowie eksportowej z dnia 10 września 1990 r. k. 35)
Na podstawie umowy o opracę na budowie eksportowej z dnia 5 kwietnia 1991 r. zawartej pomiędzy(...) Sp. z o.o.aA. S.zatrudnionym w(...)GipsowychM.wnioskodawca wykonywał w okresie od 4 maja 1991 r.do 4 lipca 1991 r. pracę za granicą na stanowisku montera – izolatora na budowie wL.w ramach kontraktu zawartego zfirmą (...). Zgodnie z postanowieniami umowy na powyższy okres zakład macierzysty zobowiązł się udzielić mu urlopu bezpłatnego.W umowie określny został czas pracy w wymiarze 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień.
Umowa ta została przedłużona przez strony do dnia 30 września 1991 r. na podstawieaneksu nr (...)z dnia 6 lipca 1991 r.
(świadectwo pracy k.19, umowa o pracę na budowie eksportowej z dnia 10 września 1990 r. k. 35, aneks do umowy z dnia 6 lipca 1991 r.k. 35).
Z zaświadczenia wydanego przez(...) Sp. z o.o.z dnia 10 lutego 1992 r. dla potrzeb kontroli celnej wynika, że Wnioskodawca przebywał w RFN w okresie od 17 września 1990 r. do 31 sierpnia 1991 r. w związku z zatrudnieniem na kontrakcie(...) Sp. z o.o.z formaL.AG –L..
(zaświadczenie z dnia 10 lutego 1992 r., k.35)
Na rozprawie z dnia 15 kwietnia 2019 r. wnioskodawca wyjaśnił, że podpisał załączone umowy o pracę oraz aneksy do umów, co oznacza, że podjął i kontynuował pracę.W.o uwzględnienie przy ustaleniu wartości kapitału początkowego okresów od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku oraz od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku w których wykonywał pracę na kontrakcie za granicą.
(protokół z rozprawy k. 39-40)
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS, których prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Tym samym,ze względu na brak wątpliwości, co do wiarygodności powołanych w sprawie dowodów,Sąd Okręgowy zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał za spójny i kompletny, a przez to mogący stanowić podstawę prawdziwych ustaleń w sprawie.
Sąd Okręgowy przyjął, iż wiarygodne i odpowiadające rzeczywistości jest wydane przezL.Sp z o.o. świadectwo pracy, potwierdzające fakt zatrudnienia wnioskodawcy na kontraktach zgranicznych w okresach od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku oraz od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku, które w uzupełnieniu z załączonymi umowami o pracę i aneksami do zawartych umów stanowi podstawę do uwzględniania wskazanych w nim okresówprzy ustalaniu wysokości kapitału początkowego przez organ rentowy.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejściaw życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2).
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy,tj. na dzień 1 stycznia 1999 roku (ust. 3). Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 (art. 174 ust. 1 ww. ustawy).
Jak stanowiart. 174 ust. 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6,
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5,
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12,w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
W myśl ust. 3 ww. przepisu podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się przed dniem 1 stycznia 1999 roku.
Natomiast ust. 7 art. 174 stanowi, że do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 roku.
Ustęp 8 analizowanego przepisu stanowi zaś, że przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24 % tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowegoi nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku według określonego w ustawie wzoru. Wartość współczynnika, obliczonego na podstawie ust. 8, w zależności od płci, wieku ubezpieczonego oraz stażu ubezpieczeniowego w dniu 31 grudnia 1998 r., przedstawiona jest w tabeli, stanowiącej załącznik do ustawy (ust. 13).
Średnie trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osoby w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy, co wynika z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu statystycznego w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Zgodnie z§ 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237, poz. 1412), środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.
Wskazana regulacja niewątpliwie wyznacza kierunek postępowania dowodowego,nie oznacza jednak, iż zarówno okres zatrudnienia jak i wysokość uzyskiwanego uposażenia nie może być wykazana w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków(por. wyrok Sądu Najwyższego z 25.07.1997 r. II UKN 186/97, OSNAPiUS 1998/11/342, a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997-03-04, III AUa 105/97 opubl: OSA wW.rok 1997, Nr. 2, poz. 7; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstokuz 1993-08-18, III AUr 294/93 opubl:P.. Sąd. rok 1994, Nr. 3, poz. 6).
Należy zauważyć, że w odwołaniu wnioskodawca kwestionował tylko - nie uwzglednienie przez organ rentowy części okresów składkowych tj. od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku oraz od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku, w których wykonywał pracę na podstawie kontraktów.
Mając to na uwadze Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe, obejmujące analizę uzupełnianej przez wnioskodawcę dokumentacji związanej ze spornymi okresami zatrudnienia i uznał, na podstawie wystawionego świadectwa pracy, podpisanych przez strony umów o pracę oraz aneksów do umów, jak też załączonych do sprawy wiz oraz potwierdzeń kontroli granicznej, że wyjazd i zatrudnienie w powyższych okresach miały miejsce.
Co prawda świadectwo pracy nie zostało opatrzone datą, z jaką zostało wystawione i nie przedstawia informacji oraz nie podano w nim wymiaru czasu pracy, jednak dane te wynikają z zawartych umów o pracę.
Mając, powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawieart. 477ze zn. 14§ 2k. p. c., zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 9 lipca 2018 roku, w ten sposób,że uwzględnił do ustalenia wartości kapitału początkowegoA. S.okresy składkowe od 17 września 1990 roku do 17 listopada 1990 roku oraz od 5 kwietnia 1991 roku do 31 lipca 1991 roku.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, wyrażając zgodę na wypożyczenie akt ZUS.