Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1942/18
Data wyroku: 2019-07-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Marcin Rak Andrzej Dyrda SSO Artur Żymełka, Artur Żymełka, Marcin Rak
Słowa kluczowe: Nieważność postępowania
Podstawa prawna: art. 386 § 4 kpc

Sygn. akt III Ca 1942/18

POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Andrzej Dyrda
Sędziowie   SO Artur Żymełka
SO Marcin Rak
po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa Prokuratora Rejonowego wW. Ś.działającego na rzeczZ. H.
przeciwkoD. Ż.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego wW. Ś.
z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt I C 3310/17
uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Rejonowym w całości i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu wW. Ś.do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSO Marcin Rak SSO Andrzej Dyrda SSO Artur Żymełka
Sygn. akt III Ca 1942/18

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy wW. Ś.wniósł o zasądzenie od pozwanegoD. Ż.na rzeczZ. H.kwoty 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 listopada 2017 roku i zasądzenie kosztów procesu.
Uzasadniając powództwo wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego wW. Ś.z dnia 7 listopada 2013 roku w sprawie o sygn. II K 651/13D. Ż.został uznany za winnego tego, że w dniu 29 sierpnia 2013 roku wW.wsklepie (...)zabrał w celu przewłaszczenia artykułu spożywcze w postaci jednej paczki parówek a następnie w celu utrzymania się w posiadaniu zabranych rzeczy bezpośrednio po dokonaniu kradzież używał przemocy wobec pracownika ochronyZ. H.w postaci wyrywania się i szarpania za ubranie w wyniku czegoZ. H.doznał obrażeń ciała w postaci złamania III palca prawej ręki, co naruszyło czynności narządów jego ciała powyżej 7 dni tj. o czyn zart. 281 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.W wyniku zdarzenia poszkodowanyZ. H.doznał licznych cierpień psychicznych i fizycznych, a przez miesiąc nie mógł pracować. 20 kwietnia 2017 roku poszkodowany złożył oświadczenie, że chciałby uzyskać od pozwanego zadośćuczynienie z tytułu doznanej krzywdy. Mając to na względzie odpowiednia suma zadośćuczynienia to 2.000 zł – o zasądzenie której powód wnosi. Odsetki za opóźnienie należą się od daty wskazanej w wezwaniu, doręczonego kuratorowi.
Kurator dla pozwanego, którego miejsce pobytu było nieznane – adw.B. J. (1)wniósł o oddalenie powództwa. Kurator oświadczył, że nie udało mu się ustalić gdzie przebywa pozwany. Podniósł, że brak jest dowodów na krzywdę poszkodowanego, a dochodzona kwota jest nieadekwatna do rozmiarów ewentualnej krzywdy.
Poszkodowany oświadczył, że nie chce wstępować do sprawy w charakterze powoda.
Sąd Rejonowy wW. Ś.wyrokiem z dnia 3 lipca 2018r. zasądził od pozwanegoD. Ż.na rzeczZ. H.kwotę 2.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 lipca 2018r do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie oddalając powództwo. Sąd nadto przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego wW. Ś.na rzecz kuratora pozwanego – adwokataB. J. (2)kwotę 738 zł, w tym 138 zł podatku od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia kuratora oraz nakazał pobrać od pozwanegoD. Ż.kwotę 838 zł - na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego wW. Ś.tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że 29 sierpnia 2013 roku wW.wsklepie (...)pozwanyD. Ż.ukradł jedną paczkę parówek o wartości około 2 złotych. Został zauważony przez ochroniarzaZ. H., który podszedł doD. Ż., po tym jak on przeszedł linię kas.D. Ż.zaczął uciekać, został jednak dogoniony przezZ. H.. Wyrywając sięD. Ż.złamałZ. H.palec – III palec (środkowy) prawej ręki. Za ten czymD. Ż.został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego wW. Ś.(sygn. II K 651/13). Jako kwalifikację czynu przyjętoart. 281 k.k.w zw zart. 157 § 2 k.k.
Z. H.jest osoba praworęczną. Na złamany palec założono opatrunek gipsowy. Opatrunek gipsowy był noszony przez około 1 miesiąc. Po zdjęciu gipsu okazało się, że palec krzywo się zrósł (w niewielkim stopniu). Po zdjęciu gipsu poszkodowany potrzebował jeszcze około 3 – 4 tygodni aby powrócić do normalnej sprawności w ręce, jednak okres zwolnienia chorobowego wynosił tylko 1 miesiąc. W początkowym okresie leczenia poszkodowany zażywał leki przeciwbólowe. Odczuwa do dzisiaj ten palec na zmianę pogody.
W tak ustalonym stanie faktycznym, uprzednio wskazując, że prokurator był uprawniony do wytoczenia powództwa na rzecz oznaczonej osoby zgodnie zart. 7 k.p.c.i55 k.p.c., stwierdził, że roszczenie zadośćuczynienia (na rzeczZ. H.) jest uzasadnione. Sąd wskazując na podstawy prawne roszczenia, tj. 445§ 1 k.c.oraz wyjaśniając, że o rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas trwania, nieodwracalność następstw wypadku i inne podobne okoliczności, stwierdził, żeZ. H.doznał cierpień i ograniczeń związanych ze złamanym palcem. Sąd zwrócił uwagę, że przez miesiąc miał założony opatrunek gipsowy, potem jeszcze przez kilka tygodni po zdjęciu opatrunku trwał okres powrotu do pełnej sprawności prawej dłoni. Doznał on również pewnych cierpień i w początkowym okresie leczenia zażywał środki przeciwbólowe. Dodatkowo złamany palec zrósł się krzywo.
Uwzględniając te okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 2.000 zł. Ponieważ określając wysokość zadośćuczynienia Sąd opierał się na stanie faktycznym, który został ustalony dopiero na rozprawie, dlatego ustawowe odsetki za opóźnienie (art. 481 § 1 i 2 k.c.) zasądził od daty wyrokowania, a żądanie zasądzenia odsetek od wcześniejszej daty należało oddalić.
Sąd przyznał na rzecz kuratora pozwanego wynagrodzenie w wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu, a na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obciążono pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi – wynagrodzeniem kuratora i opłatą od pozwu.
Apelację od tego orzeczenia wniósł kurator pozwanego zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 i 4.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego, a toart. 445 § 1 k.c.poprzez błędne przyjęcie, że kwota 2 000 zł stanowi odpowiednią sumę z tytułu zadośćuczynienie należnegoZ. H.od pozwanego, podczas gdy przeczą temu ustalenia poczynione przez Sąd I instancji.
Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa ponad kwotę 100 zł jak również zasądzenie na rzecz kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja musiała odnieść skutek, choć na obecnym etapie postępowania nie podlegały badaniu podniesione w niej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego.
Merytoryczne rozpoznanie apelacji stron jest możliwe tylko w ważnym postępowaniu sądowym. Sąd drugiej instancji bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (art. 378 § 2 k.p.c.). Zgodnie z treściąart. 386 § 2 i 3 k.p.c.w razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi dotychczasowe postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Poza wypadkami określonymi w§ 2 i 3sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. (art. 386 § 4 k.p.c.)
Sąd Okręgowy uznał, że w rozpoznawanej sprawie pozwany został pozbawiony możliwości obrony swych praw, a wadliwość tego rodzaju, zgodnie z treściąart. 379 pkt. 2 k.p.c., stanowi przyczynę nieważności postępowania. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 listopada 1982r. (I CR 389/82) zarzut pozbawienia uczestnika możności obrony swych praw może wynikać z wyznaczenia kuratora w trybieart. 143 i art. 144 k.p.c.mimo nieuprawdopodobnienia, że miejsce pobytu uczestnika postępowania jest nieznane.
W niniejszej sprawie pozew wpłynął do Sądu Rejonowego wW. Ś.w dniu 21 grudnia 2017r.
Postanowieniem Sądu Rejonowego wW. Ś.z dnia 26 września 2017r. (sygn. akt III RNs 222/17) dla nieznanego z miejsca pobytuD. Ż.ustanowiono kuratora procesowego w osobie adwokataB. J. (1)celem reprezentowania praw pozwanego w sprawie o zadośćuczynienie przeciwkoD. Ż.w związku z jego prawomocnym skazaniem za popełnienie przestępstw zart. 281 k.k.w zw zart. 157 § 2 k.k.w związku zart. 11 § 2 kkna szkodęZ. H..
We wniosku z dnia 5 stycznia 2018r. prokurator wskazał, że pozwany nie zamieszkuje pod ostatnim adresem zamieszkania.
Sąd Okręgowy w toku postępowania odwoławczego ustalił, że pozwany od 10 sierpnia 2017r. przebywa w Areszcie Śledczym wŁ.. (k. 73) Z tych względów, uznać należało, że nie zostało prawidłowo uprawdopodobnione, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane.
Z powyższej przyczyny, na zasadzieart. 386 § 4 k.p.c.Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając mu w oparciu oart. 108 § 2 k.p.c.rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy usunie wadliwości w zakresie ustanowienia kuratora procesowego jak również doręczy odpis pozwu pozwanemu, po uprzednim zweryfikowaniu, czy Areszt Śledczy wŁ.stanowi jego aktualne miejsca pobytu.

SSO Marcin Rak   SSO  Andrzej Dyrda  SSO  Artur Żymełka