Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 102/20
Data wyroku: 2020-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Sławomir Jamróg, Józef Wąsik, Paweł Rygiel
Słowa kluczowe: Umowa ubezpieczenia
Podstawa prawna: art 805 kc

Sygn. akt I AGa 102/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 października 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Paweł Rygiel

Sędziowie:

SSA Józef Wąsik (spr.)
SSA Sławomir Jamróg

Protokolant:

st. sekr. sądowy Marta Matys

po rozpoznaniu w dniu 5 października 2020 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...)spółki z o.o. wK.

przeciwko(...)S.A. wW.

o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt IX GC 27/19
oddala apelację.
SSA Józef Wąsik SSA Paweł Rygiel SSA Sławomir Jamróg
Sygn. Akt I A Ga 102/20
U Z A S A D N I E N I E N I E
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020r Sąd Okręgowy w Krakowie:
1/ zasądził od strony pozwanej(...)spółki akcyjnej wW.na rzecz strony powodowej(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wK.kwotę 84 950,70 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 27 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty;
2/ w pozostałym zakresie powództwo oddalił;
3/ zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 7 145 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Za podstawę faktyczną wyroku Sąd przyjął następujący stan faktyczny:
Na podstawie umów najmu zawieranych nieprzerwanie od dnia 11 sierpnia 2015r, na czas określony(...) s.a.wK.zajmowała pomieszczenia hali magazynowej na nieruchomości strony powodowej położonejK.przyul. (...), składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...)obręb(...)dla której Sąd Rejonowy dlaK.wK.prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Ostatnia umowa najmu została zawarta 1 lutego 2018r. na okres 5 lat, uprawniała najemcę do korzystania z powierzchni magazynowo- produkcyjnej o powierzchni 2617 m2, zaplecza biurowego o powierzchni 447, 32 m2na pierwszym piętrze i zaplecza biurowego o powierzchni 544,41 m2na trzecim piętrze hali. W protokole zdawczo- odbiorczym najemca potwierdził, że stan powierzchni wynajmowanejjest z zastrzeżeniem §4[mogącego dotyczyć ewentualnych usterek]zgodna z postanowieniami umowy najmu(k. 50, k. 59/2).
Załącznik nr(...)do umowy szczegółowo opisywał standard wykończenia lokali, w tym co do posadzki w hali magazynowo- produkcyjnej z oznaczeniembetonowa, niepyląca, dylatowana, obciążenie użytkowe 5t/m2, obciążenie dopuszczalne na jedną nogę regału 7 t, minimalna odległość nogi regału od dylatacji płyty posadzkowej ok. 30 cm;a co do posadzki w zapleczu biurowymwykładzina dywanowa biurowa, płytki gresowe posadzkowe(k.42- 43). W wynajętych halach magazynowych(...) s.a.za zgodą wynajmującego prowadziła zgodnie z ujawnioną w rejestrze przedsiębiorców KRS produkcję wyrobów materiałów chemii budowlanej – głównie produkcji farb i pokostów na bazie polimerów. Strony umowy najmu w załączniku nr(...)szczegółowo opisały zakres produkcji, sposób produkcji, rodzaj materiałów magazynowanych w hali (k. 44- 45).
W §6 umowy najemca zobowiązał się zwrócić powierzchnie wynajęte  w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy najmu,posprzątane, oczyszczone z wszelkiego sprzętu lub wyposażenia, uporządkowane, w odpowiednim stanie oraz z urządzeniami i innymi elementami wyposażenia w stanie zgodnym ze stanem w jakim powinny się znajdować, jeżeli Najemca wywiązywał się ze wszystkich zobowiązań wynikających z Umowy Najmu, z zastrzeżeniem normalnego zużycia, przy czym dla celów niniejszej umowy za normalną eksploatację nie uznaje się: przebarwienia ścian i posadzki rozumianych jako częściową zmianę koloru, otworów powstałych w posadzce po elementach kotwiących lub uszkodzenia bram obniżających wartość użytkową, techniczną i estetyczną zajmowanych Powierzchni. W przypadku wystąpienia w/w/ przebarwienia posadzki lub ścian w tym wystąpienia otworów w posadzce po elementach kotwiących, Najemca zobowiązany będzie do naprawy, tj. ujednolicenia (pokrycia jednym kolorem ścian) i wypełnienia odpowiednim materiałem w/w/ otworów powstałych w posadzce.
Pismem z datą 23 marca 2018r. strona powodowa wypowiedziała umowę najmu z dnia 01 lutego 2018r. na podstawie §11 pkt 11.2 umowy z dwutygodniowym okresem wypowiedzenia (k. 61). Przepis ten uprawniał do wypowiedzenia umowybez konieczności podania uzasadnienia i przyczyny(k. 30).
W dniu 09 kwietnia 2018 r. sporządzony zostałProtokół zwrotu powierzchni przez Najemcę nr(...)Obiekt(...)z następującymi uwagami:
- co do powierzchni magazynowo- produkcyjnej:powierzchnia hali magazynowo- produkcyjnej zostanie opuszczona oraz opróżniona z asortymentu przez Najemcę do dnia 16.04.2018 r.(k. 64)
-co do powierzchni biurowej:na poziomie +1 „antresola” zostanie opuszczona oraz opróżniona z asortymentu przez Najemcę w terminie do dnia 16.04.2018 r.(k.66/2)
W punkcie 3.1 protokołu pt.Uwagi Wynajmującego n.t. stanu technicznego odbieranej od Najemcy powierzchni (k. 71):
- Intensywne zabrudzenia na posadzce przemysłowej; zarówno w części magazynowej, jak i w części produkcyjnej hali (zabrudzenia pochodzące z produkcji farb, lakierów oraz pozostałych art. chemii budowlanej), ślady po kotwach mocujących regały magazynowe,
- otwór w ścianie zewnętrznej pomieszczenia laboratorium (w miejscu dotychczasowej lokalizacji dygestorium).
Do dnia 23.04.2018r. Najemca wywiąże się z obowiązku wynikającego z paragrafu 6 umowy najmu. W przypadku braku podjęcia działania przez Najemcę, Wynajmujący własnym staraniem dopełni wykonania ww. obowiązku i obciąży kosztami z tym związanymi Najemcę
(…) Najemcy zostanie przekazany kosztorys z tytułu usunięcia usterek przez Wynajmującego na powierzchni magazynowo- produkcyjnej, użytkowanej przez Najemcę:

1
awaria kanalizacji w części produkcyjnej,

2
uszkodzenie elewacji magazynu.

Najemca zostanie obciążony kosztami usunięcia ww. usterek.
Protokół został podpisany przez obie strony umowy najmu, reprezentowane: wynajmujący przez prokurentów, najemca przez prezesa zarządu.
W §2 aneksu nr 1 z dnia 12 kwietnia 2018r. do
    Protokół zwrotu powierzchni przez Najemcę nr(...)Obiekt(...)strony reprezentowane przez prezesów zarządów postanowiły zgodnie, że
     w terminie do 13.04.2018 Wynajmujący przekaże Najemcy pełne zestawienie awarii oraz usterek, powstałych na powierzchni użytkowanej przez Najemcę w trakcie trwania Umowy najmu wraz z określonym terminem ich usunięcia przez Najemcę, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z §6 do Umowy najmu(k.72). Załącznikiem tego aneksu był rejestr 18 rodzajów usterek, uszkodzeń i awarii powstałych na powierzchni magazynowej.
W dniu 28 maja 2018r. strona powodowa odebrała odJ. D.prowadzącego jednoosobowo przedsiębiorstwo pod nazwą

(...)wykonane roboty zdefiniowane w protokole odbioru jako (k.87):
-roboty budowlane - doczyszczenie i naprawa posadzek przemysłowych w hali magazynowej przyul. (...)po byłym najemcy(...)wykonane na podstawie umowy z dnia 30 kwietnia 2018r. w tym:
a) doczyszczenie posadzki betonowej 1724, 00 m2 x 22, 00 zł/ m2wartość robót 37 928 zł,
b) doczyszczenie posadzki żywicznej 689,67 m2* 60 zł/ m2wartość robót 41 380, 20 zł,
c) wymiana uszkodzonych dylatacji 315 mb x 19,5 zł/ mb.wartość robót 6 142,50 zł (k.88).
W tym samym dniu wykonawca wystawiłfakturę VAT nr (...)na kwotę 105 104, 36 zł, w tym 19 653, 66 zł podatku VAT, określając w niej rodzaj robót: doczyszczenie i naprawa posadzek przemysłowych na podstawieumowy nr (...)z dn.30.04.2018 r. Należność ta została zapłacona przez powoda.
W dniu 31 sierpnia 2017r. pozwana wystawiła polisę nr(...)(stanowiącą kontynuację polisy nr(...)na podstawie której oznaczonym w treści polisy spółkom, w tym(...) s.a.wK.udzieliła ochrony ubezpieczeniowej na okres od 1 września 2017r. do 31 sierpnia 2018r. Jako przedmiot ubezpieczenia w polisie oznaczono:

    Odpowiedzialność cywilna z tytułu prowadzenia działalności lub posiadania mienia z włączeniem odpowiedzialności za wprowadzenie produktu do obrotu.Jako działalność objętą
ubezpieczeniem w polisie oznaczono:wszelkiego rodzaju działalność związana z branżą (…) w tym działalność m.in. produkcyjna, budowlana, projektowa, biurowa, consutlingowa, sprzedaż i dystrybucja (w tym również paliw i energii),a w stosunku do(...) s.a.wK.ze wskazaniem:w szczególności  produkcja i sprzedaż następujących wyrobów chemii budowlanej: farby, systemy posadzek przemysłowych, materiały do gruntowania, impregnacji i zabezpieczenia konstrukcji inżynierskich, system ochrony antykorozyjnej konstrukcji stalowych, system wzmacniania konstrukcji budowlanymi materiałami kompozytowymi, zastaw zapraw cementowych, kity budowlane.
Zgodnie z §3 ust. 1 ogólnych warunków ubezpieczenia (na płycie CD, k. 115, ostatni dokument) pozwana zobowiązała się ubezpieczać:odpowiedzialność cywilną za szkody osobowe i rzeczowe, którą w myśl przepisów prawa Ubezpieczający ponosi w związku z prowadzeniem określonej w umowie ubezpieczenia działalności i posiadaniem mienia wykorzystywanego w tej działalnościlub wprowadzeniem do obrotu produktu określonego w umowie ubezpieczenia, jeżeli wypadek ubezpieczeniowy miał miejsce w okresie ubezpieczenia.
3.(...)ponosi odpowiedzialność, jeżeli roszczenia poszkodowanych związane z ubezpieczoną odpowiedzialnością cywilną Ubezpieczającego zostaną zgłoszone przed upływem ustawowego terminu przedawnienia roszczeń.
4. Zakresem ubezpieczenia objęte są szkody osobowe i rzeczowe spowodowane nieumyślnie, w tym wskutek rażącego niedbalstwa, przez Ubezpieczającego lub jego pracowników.
5.(...)ponosi odpowiedzialność za straty, które poszkodowany poniósł (rzeczywiste straty) oraz korzyści, które mógłby osiągnąć (utracone korzyści), stanowiące szkody osobowe lub rzeczowe, z zastrzeżeniem wyjątków ustalonych w Klauzulach Nr 12-14 wg Załącznika Nr 1 do OWU.
6.  
Szkody osobowe i rzeczowe objęte są zakresem ubezpieczenia bez względu na to, czy w myśl przepisów prawa Ubezpieczający ponosi za nie odpowiedzialność cywilną o charakterze pozaumownym (OC deliktową), czy też odpowiedzialność cywilną wynikającą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (OC kontraktową).

7 (…)
Wyłączenia dotyczące zakresu odpowiedzialności uregulowano następująco:§ 5. 1. Na podstawie odrębnych warunków ubezpieczana jest odpowiedzialność cywilna: 1) będąca przedmiotem obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej (…) tym pojazdów mechanicznych); 2) związana z wykonywaniem określonego zawodu (tzw. odpowiedzialność cywilna zawodowa); (…), 3) związana z posiadaniem, użytkowaniem lub prowadzeniem maszyn
i urządzeń latających lub pływających (…), 2. Odpowiedzialność cywilna, o której mowa w ust. 1 pozostaje poza zakresem ubezpieczenia OWU.

    § 6 1.(...)nie ponosi odpowiedzialności za szkody spowodowane: 1) umyślnie, przy czym za szkody spowodowane umyślnie uznaje się również szkody spowodowane przez produkt albo wykonywaniem czynności, pracy lub usługi, jeżeli wadliwość produktu wprowadzanego do obrotu albo wadliwość wykonywanej czynności, pracy lub usługi była znana Ubezpieczającemu lub jego pracowników, osób działających na zlecenie, w imieniu i na rzecz Ubezpieczającego; 2) przez osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości (…); 3) osobom bliskim Ubezpieczającego; 4) przez maszyny, urządzenia lub pojazdy nie posiadające aktualnych badań stanu technicznego, jeżeli obowiązek posiadania takich badań wynika z przepisów prawa, o ile stan techniczny był przyczyną szkody; (…), 23) przez produkty stanowiące elementy, podzespoły, części lub wyposażenie statków powietrznych. 2. Ponadto zakres odpowiedzialności(...)nie obejmuje: 1) szkód osobowych (…) 2) szkód, których naprawienie uregulowane jest przepisamiprawa geologicznego i górniczego; 3) szkód, których naprawienie dochodzone jest na podstawie przepisów o rękojmi za wady,gwarancji jakości lub sprzedaży konsumenckiej; 4) nałożonych na Ubezpieczającego grzywien, kar administracyjnych lub sądowych (…)5) odpowiedzialności Ubezpieczającego wykraczającej poza ustawowy zakres odpowiedzialności oraz wynikającej z umownego przejęcia przez Ubezpieczającego odpowiedzialności innych podmiotów; 6) (…)

    § 7 1. O ile zakres ubezpieczenia nie został zmodyfikowany poprzez zastosowanie odpowiednich klauzul zawartych w Załączniku Nr(...)do OWU,(...)nie ponosi odpowiedzialności za szkody: (…) 2) powstałe w związku z posiadaniem, użytkowaniem lub prowadzeniem wózków widłowych; 3) wyrządzone Ubezpieczającemu/Ubezpieczonemu objętemu tą samą umową ubezpieczenia; (…) 6) związane z uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą rzeczy ruchomych lub nieruchomości znajdujących się w pieczy, pod dozorem lub kontrolą Ubezpieczającego; 2. W przypadku zastosowania klauzul(...)ponosi odpowiedzialność za szkody wymienione w ust.1 w zakresie ubezpieczenia określonym w tych klauzulach. Wyłączenia odpowiedzialności z §§ 5 – 7 nie będące przedmiotem ubezpieczenia zastosowanych klauzul pozostają w mocy.Jako klauzule rozszerzające odpowiedzialność pozwanej ujawniono w polisie 18 różnych przypadków, w tym: - klauzula nr 2

    Szkody spowodowane przez wózki widłowez limitem odpowiedzialności 1 mln zł, - klauzula nr 9

    Szkody w nieruchomościach, w których Ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterzez limitem odpowiedzialności 15 mln zł, z franszyzą redukcyjną 500 zł, - klauzula nr 15

    Szkody powstałe w związku z przedostaniem się substancji chemicznych do powietrza, wody lub gruntuz limitem odpowiedzialności 1 mln zł, franszyzą redukcyjną 10 % odszkodowania nie mniej niż 500 zł. Niezależnie od klauzul dodatkowych odpowiedzialność OC wiązała się z franszyzą redukcyjną 500 zł

    zakres podstawowy.
W związku z treścią klauzul strony zastrzegły, że z ogólnych warunków ubezpieczenia usuwa się § 3 ust. 2 oraz §7 ust. 1 pkt 9). Natomiastw uzupełnieniu wyłączeńprzewidzianych w ogólnych warunkach ubezpieczenia zastrzeżono, że ubezpieczeniem nie są objęte roszczenia z tytułu szkód w produkcie, przedmiocie usługi lub pracy,a także roszczenia o wykonanie umów, o należyte wykonanie umów, roszczenia z tytułu zastępczego wykonania umów, roszczenia o zwrot świadczeń oraz roszczenia o zwrot kosztów na poczet i w celu wykonania umów. Jednakże ochrona ubezpieczeniowa obejmuje odpowiedzialności za szkody będące następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (odpowiedzialność kontraktowa)(k. 82).
Odnośnie klauzuli nr 9 ogólne warunki ubezpieczenia obejmowały regulację:Klauzula Nr 9. Szkody w nieruchomościach, z których Ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze.1. Z zachowaniem pozostałych, nie zmienionych niniejszą klauzulą postanowień OWU, w tym wyłączeń określonych w §§ 5 – 7, rozszerza się zakres ubezpieczenia o odpowiedzialność cywilną Ubezpieczającego za szkody rzeczowe związane z uszkodzeniem lub zniszczeniem nieruchomości lub ich części składowych, z których Ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze. 2.(...)nie ponosi odpowiedzialności za szkody: 1) wynikłe z normalnego zużycia rzeczy; 2) związane z utratą rzeczy lub części składowej nie wynikającą z jej uszkodzenia lub zniszczenia.
W ogólnych warunkach ubezpieczenia zdefiniowano m.in.: 1) franszyzę redukcyjną wskazując, że jest toustalona kwotowo lub procentowo w umowie ubezpieczenia wartość, którą każdorazowo potrąca się od odszkodowania należnego każdemu poszkodowanemu z tytułu naprawienia szkody z zastrzeżeniem, że franszyzy redukcyjnej nie potrąca się od odszkodowania za szkodę osobową; 2) odszkodowanie, oznaczając je jakoświadczenie pieniężne należne poszkodowanemu w świetle przepisów prawa w związku ze szkodą osobową lub rzeczową, za którą Ubezpieczający ponosi odpowiedzialność cywilną; w przypadku szkody osobowej odszkodowanie obejmuje również zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, jeżeli jest ono należne poszkodowanemu w świetle przepisów prawa;10) szkodę rzeczową jakowyrażony w pieniądzu uszczerbek poniesiony przez poszkodowanego wskutek uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy ruchomych lub nieruchomości;
16) wypadek ubezpieczeniowy jakozdarzenie polegające na uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia, uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy ruchomych lub nieruchomości, powodujące szkodę;ze wskazaniemprzyjmuje się, że: a) w razie wątpliwości za datę powstania wypadku ubezpieczeniowego uznaje się dzień, w którym stwierdzono zaistnienie uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy ruchomych lub nieruchomości.
W dniu 26 kwietnia 2018r. strona powodowa zgłosiła pozwanemu zakładowi ubezpieczeń szkodę spowodowaną przez byłego najemcę, sygnalizując w treści dokumentu, że
(...)przystąpił do usuwania części z zaistniałych szkód (za wyjątkiem naprawy posadzki przemysłowej), ale dysponuje dokumentacją fotograficzną, obrazującą poszczególne szkody.Pismem z dnia 30 kwietnia 2018r. zakład ubezpieczeń zwrócił się o przesłanie mu oznaczonych pismem dokumentów: umowy najmu, protokołu opisującego stan ww. hali sporządzony podczas przekazywania jej przez wynajmującego, protokołu opisującego stan ww. hali sporządzony podczas odbioru jej przez wynajmującego, dokumentacji fotograficznej przedstawiającej stwierdzone wskutek „dewastacji” uszkodzenia, opis okoliczności powstania i stwierdzenia powstałych szkód. Zgodnie z wnioskiem powód przekazał posiadane dokumenty za pismem 07 maja 2018r.
W protokole zgłoszenia szkody ujawniono następujące informacje:Najemca, zgodnie z uzyskanymi w Internecie informacjami, to producent chemii budowlanej i oferował wyroby stosowane w budownictwie przemysłowym, inżynieryjnym, w budownictwie przemysłowym: posadzki przemysłowe, naprawa betonu, iniekcje i kotwienie, izolacje przeciwwodne, powłoki ochronne na beton.
Roszczenia poszkodowanego dotyczą: 1. Naprawy posadzki betonowej i żywicznej: Posadzka żywiczna: 4,00x6,80+13,60x19,50 +9,20 x 7,30 +16,10x26,70 = 789,43 m2. Posadzka betonowa - 2604,91 m2 minus 789,43m2 = 1815,48 m2. W dniu oględzin wskazano na liczne przebarwienia, pozostałości po rozlanych farbach, naniesione inne powłoki antystatyczne, konieczność demontażu kotew po maszynach produkcyjnych. Poszkodowany okazał kosztorys mechanicznego czyszczenia posadzki na kwotę 145 325,00 zł. Zgodnie z otrzymaną informacją kwota wynika z przetargu a szczegółową ofertę poszkodowany zobowiązał się udostępnić ubezpieczycielowi. 2. Demontaż pozostawionego przez najemcę rurociągu instalacji sprężonego powietrza i rur instalacji wodnej (…) 3. Wycena odtworzenia pomieszczenia sanitarnego (…) 4. Pozostałe uszkodzenia ujawnione po odbiorze hali i zapisane w protokole odbiorczym (...).
Strona pozwana otrzymała także szacunkowy kosztorys usunięcia/ naprawy zaistniałych szkód, dostrzeżonych podczas odbioru powierzchni od najemcy, na łączną kwotę 221 400 zł brutto:Odtworzenie ściany zewnętrznej (płyta GK) pomieszczenia laboratorium,(…). Odtworzenie pomieszczeń sanitarnych, zgodnie z załącznikiem nr 1 i standardem wykończenia, obowiązującym na dzień zawarcia Umowy najmu, tj. 11.08.2015r.: (…), Demontaż instalacji sprężonego powietrza: (…), Mechaniczne czyszczenie posadzki przemysłowej/ naprawa uszkodzeń/ usunięcie kotew/ uzupełnienie ubytków: 4.1 szlifowanie w 6 krokach - przy pomocy samojezdnych maszyn zacierających (maszyny spalinowe – benzyna):
- usunięcie zalegających farb żywicznych przy użyciu maszyny szlifującej, wyposażonej w narzędzia diamentowe metalowe o ziarnistości 70 na mokro,
- wygładzenie chropowatości oraz zniwelowanie lekkich zarysowań posadzki przy użyciu maszyny szlifującej, wyposażonej w narzędzia diamentowe o ziarnistości 50 oraz 100 na mokro,
- bieżące zmywanie powierzchni za pomocą profesjonalnej maszyny zbierająco – myjącej,
- obróbka powierzchni posadzki przy użyciu maszyny szlifującej, wyposażonej w narzędzia diamentowe o ziarnistości 200 na mokro,
- zmycie posadzki za pomocą profesjonalnej maszyny zbierająco – myjącej,
- naniesienie impregnatu na bazie krzemianu,
- utrzymywanie impregnatu w postaci mokrej nawierzchni przez ok. 30 min.,
- obróbka powierzchni posadzki przy użyciu maszyny szlifującej wyposażonej w narzędzia diamentowe o ziarnistości 400 na mokro,
- zmycie posadzki za pomocą profesjonalnej maszyny zbierająco – myjącej,
- obróbka powierzchni posadzki przy użyciu maszyny szlifującej, wyposażonej w narzędzia diamentowe o ziarnistości 800 na sucho,
- zmycie posadzki,
- naniesienie impregnatu krzemianowo-polimerowego,
- polerowanie posadzki maszyną wysokoobrotową;
4.2 wymiana i uzupełnienie dylatacji:
- wycięcie starej masy dylatacyjnej,
- oczyszczenie dylatacji,
- uzupełnienie sznurem dylatacyjnym polietylenowym,
- naniesienie warstwy gruntującej –(...)
- wypełnienie dylatacji masą poliuretanową(...)w kolorze szarym;
4.3 uzupełnienie otworów po kotwach stalowych regałów:
- dobicie kotew (jeśli zachodzi taka konieczność),
- oczyszczenie otworów,
- uzupełnienie otworów 2 składnikową masą epoksydową;
4.4 posadzka żywiczna epoksydowa w systemie(...)(...)w dowolnym kolorze(...):
- szlifowanie diamentem całości powierzchni wg technologiiB.,
- odkurzanie całości powierzchni,
- uzupełnienie ubytków w podłożu,
- wykonanie warstwy lissage w kolorze(...),
- lekkie szlifowanie wyrównujące i odkurzanie całości powierzchni,
- wykonanie warstwy zamykającej w kolorze(...)malowanej wałkiem,
- odtworzenie dylatacji,
- wypełnienie dylatacji uszczelniającą masą poliuretanową.
Po wymianie korespondencji odnoszącej się do odmowy dobrowolnego świadczenia pismem z dnia 20 lipca 2018r. strona powodowa wezwała pozwana do świadczenia kwoty 160 502, 77 zł z tytułuubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (…) za szkodę powstałą w pomieszczeniach hali (…) w okresie jej wynajmowania(k. 94).
Powyższe okoliczności były między stronami bezsporne.
Ponadto Sąd ustaliłnastępujące okoliczności;
Pierwszym najemcą po wybudowaniu w 2013r. hali magazynowo – produkcyjnej był przedsiębiorca prowadzący tu do 2015r. . magazyn sprzętu AGD. Ulokowane w lokalu regały usunął bez szkód dla posadzki po zakończeniu umowy najmu. W kwietniu 2015r. wynajmujący przeprowadził remont hali, po którym pierwszym najemcą została(...) s.a.W toku trwania umowy najmu, jeszcze przed zawarciem umowy z dnia 01 lutego 2018 r. za zgodą strony powodowej najemca pokrył wynajmowaną powierzchnię warstwą żywicy epoksydowej (702 m2hali, 74 m2pomieszczeń zaplecza), czego wymagała technologia produkcji.Pozostała część nawierzchni (1715 m2) pozostawała w stanie opisanym protokołem zdawczo- odbiorczym przy zawarciu umowy najmu 01 lutego 2018 r. /dowód: zeznania świadkaW. F.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k.182- 183; zeznania świadkaW. Z.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183; zeznania świadkaJ. D.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183/2- 184; opinia biegłego sądowego: k. 216- 227/
Udokumentowane protokołem odbioru pomieszczeń po zakończeniu umowy najmu, w tym fotograficznie, następnie objęte kosztorysem usunięcia szkód, w tym toku postępowania likwidacyjnego uszkodzenia zlokalizowane na 80- 90% powierzchni posadzki hali produkcyjno- magazynowej przyul. (...)wK.w postaci odbarwień, tłustych plam, śladów kół pojazdów, nieusuniętych stalowych prętów z otworów mocujących regały do posadzki, niewypełnionych kilkuset otworów po kotwach mocujących regały do posadzki, plam po wylanych i roztartych świeżo preparatach, lakierach, farbach, które doprowadziły także do uszkodzenia dylatacji w posadzce, uszkodzeń w postaci wydarcia taśm dylatacyjnych na długości ok. 300 metrów, wżerów, odbarwień trwałych, w tym na posadzce pokrytej warstwą epoksydową, w tym na powierzchni zaplecza biurowego, zaistniały w okresie opróżniania pomieszczeń, a w nieznanym zakresie- niedostrzegalnym w toku rutynowych lub możliwych kontroli wynajmującego, wcześniej (zakład pozostawał zamknięty przed dostępem osób postronnych). W szczególności, w wyniku oddziaływania substancji żrących pojawiły się w niektórych miejscach ubytki w posadzce już w 2016r. Kilkaset otworów w posadzce po montażu kotew regałów wysokiego magazynowania, ujawniły się po usunięciu tych regałów, także w chwili opróżniania hali i pomieszczeń biurowych. /dowód: zdjęcia złożone przez świadkaW. F.z okresu przed naprawą: k.145- 180; zeznania świadkaE. M.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 181/2- 182; zeznania świadkaW. F.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k.182- 183; zeznania świadkaW. Z.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183; zeznania świadkaJ. D.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183/2- 184; zeznania świadkaM. B. (1): protokół elektroniczny rozprawy z dnia 23 października 2019 r., skrócony: k. 211- 212/.
Czynności podjęte przez powoda w celu usunięcia zniszczeń posadzki, w tym oznaczone przekazanym zakładowi ubezpieczeń i przywołanym wyżej kosztorysem przewrócenia stanu poprzedniego, opisane przez wykonawcę w toku prac naprawczych, pozostawały w ścisłym związku z przywróceniem stanu poprzedniego, doprowadziły do przywrócenia stanu poprzedniego kosztem, który pozostaje na poziomie cen rynkowych. Żaden z elementów naprawy nie zmierzał do ulepszenia stanu poprzedniego, w szczególności: czyszczenie, ścieranie, usunięcie ubytków, odtwarzanie dylatacji, ścięcie śrub po mocowaniach regałów nieusuniętych z posadzki, uzupełnienie wylewką naprawczą otworów, szlifowanie istniejącej powłoki żywicznej, rozciąganie posadzki epoksydowej na 600 m2, polerowanie powierzchni betonowej po naprawie, uzupełnienie lub naprawa szczelin dylatacyjnych. Tak przeprowadzona naprawa nie doprowadza do wzrostu wartości przedmiotu najmu w stosunku do poprzedniego.
/dowód: opinia biegłego sądowego: k. 216- 227; zeznania świadkaW. F.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k.182- 183; zeznania świadkaJ. D.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183/2- 184 /.
Ustalenia faktyczne Sądu w części odnoszącej się do informacji wynikających z dokumentów złożonych przez strony (przez pozwaną na płycie CD k. 115) pozostawały niesporne. W oparciu o spójne, wiarygodne, wzajemnie się uzupełniające zeznania świadków, w tym pracowników powodowej spółki, prezesa zarządu spółki ubezpieczonej – najemcy, oraz wykonawcy dokonującego usunięcia szkód w posadzce pozostałych po najemcy, Sąd ustalił możliwy do odtworzenia sposób korzystania z oznaczonej hali produkcyjno – magazynowej, udostępnionej(...) s.a.w 2015 r. po gruntownym remoncie w stanie wolnym od jakichkolwiek uszkodzeń posadzki, co także stwierdza protokół zdawczo – odbiorczy spisany w dniu 01 lutego 2018r., a zatem przy zawarciu kolejnej umowy najmu. Zeznania te potwierdzają także, że ujęta i szczegółowo opisana w umowie najmu działalność najemcy w hali produkcyjno- magazynowej, była tam faktycznie wykonywana i w żaden innych sposób, hala nie była wykorzystywana. Podkreślenia wymaga, że nie zostało w sprawie wykazane, by w pomieszczeniach zlokalizowane były szczególne, specjalistyczne maszyny produkcyjne, których praca mogła powodować samoistnie zniszczenie posadki oraz by produkcja lakierów, farb, pokostów, odbywała się w sposób umożliwiający (maszynie, operatorowi maszyn) dokonywanie wylania preparatu na posadzkę. Właśnie profil tej działalności nakazywał wyłożenie przez najemcę ochronnej nawierzchni epoksydowej, zabezpieczającej. Nie sposób założyć przy tym, że rozlanie większej ilości preparatu, na powierzchni pomieszczeń, w których stale pracują ludzie, pozostawało nieuprzątnięte, czy wręcz rozjeżdżone w zwykłym toku produkcji. Hala była zajęta w całości. Miejsca możliwego przemieszczania ludzi i maszyn niewielkie. Niespornie w pomieszczeniach usytuowano regały wysokiego magazynowania, wyroby produkcyjne składowane były również na paletach. Tymczasem ślady udokumentowane na zdjęciach, co przywoływali także zeznający w sprawie świadkowie, świadczą o tym, że wylane na posadzce preparaty były rozjeżdżane, rozcierane. Miejsca usytuowania tych uszkodzeń – na 80- 90 % powierzchni, włącznie z ponad 300 metrami bieżącymi dylatacji (taśmy były tu powyrywane), wskazuje, że to usuwając regały, palety, opróżniając pomieszczenia najemca doprowadzał do uszkodzeń praktycznie całej nawierzchni, w tym przez rozlanie lub roztarcie. Wedle możliwości wynajmującego, hala była przedmiotem oględzin rutynowych, w czasie których nie dostrzeżono istotnych uszkodzeń. Protokół zdania lokalu przy zawarciu umowy (brak zastrzeżeń w szczególności co do posadzki), oraz brak protokołu utrwalającego stan nieruchomości przy zawarciu umowy ubezpieczenia z dnia 31 sierpnia 2017r. (umowy- podobnie jak umowa najmu- kolejnej w relacjach z(...) s.a.) stwarzają domniemanie, że w dniu rozpoczęcia umowy najmu tj. 1 lutego 2018 r. nawierzchnia lokalu nie była w żaden sposób uszkodzona i w sposób, który zaistniał następnie, z wyjątkiem niewielkich lub niedostrzegalnych uszkodzeń (przebarwień, plam), które musiały powstać wcześniej, o czym zapewniał także prezes zarządu spółki najemcyM. B. (2), obecny przy protokole zdania lokalu (po zakończeniu umowy najmu) i aneksie do tego protokołu.
W oparciu w zeznania świadków, w szczególnościW. F.orazJ. D.Sąd ustalił stan posadzki w okresie najmu, przy zdaniu pomieszczeń przez najemcę, bezpośrednio przed pracami naprawczymi, a także zakres i sposób przeprowadzenia prac naprawczych. Relacje te, w powiązaniu z dokumentami protokołu oględzin stanu nawierzchni, treścią kosztorysu przekazanego zakładowi ubezpieczeń jeszcze przed rozpoczęciem prac naprawczych, jak również z opinią biegłego sądowego, nakazują uznać za wykazaną przez powoda (art. 6 k.c.,art. 232 k.p.c.), że zakres i rodzaj czynności podjętych na skutek zaniechania najemcy przez powoda w zakresie posadzki zmierzał do usunięcia wad stanu nawierzchni pozostających w związku z działalnością najemcy, ponadto był celowy i przeprowadzony w zakresie niezbędnym, odbył się na podstawie cen rynkowych. Tu osobnego podkreślenia wymaga, że z żadnego dokumentu i relacji nie wynika, by pokrycie przez najemcę części nawierzchni warstwą epoksydową, która następnie także została nieusuwalnie uszkodzona w części, było samoistnie stanem nieprawidłowym, niezgodnym z umową najmu. Takie działanie najemcy zostało zaakceptowane przez wynajmującego, a samoistnie i nieodwracalnie zmieniło stan tej nawierzchni w stosunku do betonowej- polerowanej i pokrytej preparatem impregnującym ostatecznie prowadzącej do stanu „niepylącego” opisanego protokole zdania lokalu.
W efekcie, na najemcy nie ciążył obowiązek usunięcia warstwy żywicy epoksydowej z blisko 800 m2nawierzchni, co za tym idzie przywrócenie stanu poprzedniego w rozumieniuart. 363 i art. 361 k.c.nie oznaczało konieczności usunięcia tej nawierzchni i doprowadzenia do stanu nawierzchni jednolicie niepokrytego warstwą żywiczną. Wynajmujący zaakceptował bowiem wzbogacenie, jakie otrzymał od najemcy, w postaci innej warstwy ochronnej nawierzchni, nie był zarazem zobowiązany do zwrotu równowartości wzbogacenia. Wyłożenie warstwy żywicznej nie było zmianą niedopuszczalną w rozumieniu §6 umowy, do odwrócenia której najemca był zobowiązany. Okoliczności przeciwnych pozwana nie wykazała. Tymczasem i ta nawierzchnia została trwale uszkodzona wylanymi na nią preparatami (wżery, odbarwienia) i dla przywrócenia stanu poprzedniego w rozumieniu §6 umowy najmu, w szczególności uzyskania jednolicie kolorystycznej i gładkiej (bez dziur i ubytków) nawierzchni i z zastrzeżeniem uzgodnień czynionych przy protokole odbioru, należało zeszlifować i uzupełnić tę nawierzchnię. S ad podkreślił, że takiego sposobu usunięcia szkody zakład ubezpieczeń nie kwestionował w toku likwidacji szkody. Opinię biegłego inż.Z. D.(przeprowadzana już po naprawie posadzki), ale w oparciu o cały osobowy i dokumentacyjny materiał dowodowy, Sąd uznał, że jest spójna, jasna, logiczna i przekonująca. W żaden sposób nie została zakwestionowana przez strony. Z tego też względu za niewykazaną przez pozwaną Sąd uznał okoliczność, jakoby prace naprawcze odbyły się bez związku z uszkodzeniami nawierzchni, w zakresie zbędnym lub zmierzającym do ulepszeń, a przy tym w oparciu o ceny nierynkowe. Zwłaszcza że strona powodowa otrzymała trzy oferty prac naprawczych, z których wybrała ofertę najniższą.
Za niewykazaną przez pozwaną Sąd uznał okoliczność, by przy zawarciu umowy ubezpieczenia strony uzgodniły, że franszyza redukcyjna odnosiła się do poszczególnych uszkodzeń nawierzchni. Umowa ubezpieczenia nie zawiera w tym zakresie żadnych regulacji. Pozwana nie podniosła natomiast żadnych twierdzeń i nie wykazała także, w jaki inny sposób, aniżeli obniżający jednorazowo oraz o 500 zł należało ustalić zakres udziału własnego ubezpieczonego w usuwaniu szkody zgłoszonej w dniu 26 kwietnia 2018r.
W ocenie Sądu Okręgowegopowództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Sąd przywołał następujące okoliczności:
Strona powodowa, powołując się na status poszkodowanego wynajmującego, domaga się naprawienia szkody wyrządzonej przez wynajmującego, którego z pozwanym zakładem ubezpieczeń łączyła w okresie umowy najmu umowa ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia obejmowała odpowiedzialność cywilną z tytułu prowadzenia działalności lub posiadania mienia z włączeniem odpowiedzialności za wprowadzenie produktu doobrotu przy czym działalnością tą w stosunku do(...) s.a.wK.byłaszczególności  produkcja i sprzedaż następujących wyrobów chemii budowlanej: farby, systemy posadzek przemysłowych, materiały do gruntowania, impregnacji i zabezpieczenia konstrukcji inżynierskich, system ochrony antykorozyjnej konstrukcji stalowych, system wzmacniania konstrukcji budowlanymi materiałami kompozytowymi, zastaw zapraw cementowych, kity budowlane.Zgodnie z §3 ust. 1 ogólnych warunków ubezpieczenia pozwana zobowiązała się ubezpieczaćodpowiedzialność cywilną za szkody osobowe i rzeczowe, którą w myśl przepisów prawa Ubezpieczający ponosi w związku z prowadzeniem określonej w umowie ubezpieczenia działalności i posiadaniem mienia wykorzystywanego w tej działalności lub wprowadzeniem do obrotu produktu określonego w umowie ubezpieczenia, jeżeli wypadek ubezpieczeniowy miał miejsce w okresie ubezpieczenia,przy czym zakresem ubezpieczenia objęte zostałyszkody rzeczowe spowodowane nieumyślnie, w tym wskutek rażącego niedbalstwa, przez Ubezpieczającego lub jego pracowników (…) bez względu na to, czy w myśl przepisów prawa Ubezpieczający ponosi za nie odpowiedzialność cywilną o charakterze pozaumownym (OC deliktową), czy też odpowiedzialność cywilną wynikającą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (OC kontraktową).Przepis § 6 ust. 2 pkt 5) ogólnych warunków ubezpieczenia wyłączał odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń w sytuacjiodpowiedzialności Ubezpieczającego wykraczającej poza ustawowy zakres odpowiedzialności oraz wynikającej z umownego przejęcia przez Ubezpieczającego odpowiedzialności innych podmiotów,z tym że w polisie zastrzeżono, żew uzupełnieniu wyłączeńprzewidzianych w ogólnych warunkach ubezpieczenia zastrzeżono, że ubezpieczeniem nie są objęte roszczenia z tytułu szkód w produkcie, przedmiocie usługi lub pracy,a także roszczenia o wykonanie umów, o należyte wykonanie umów, roszczenia z tytułu zastępczego wykonania umów, roszczenia o zwrot świadczeń oraz roszczenia o zwrot kosztów na poczet i w celu wykonania umów. Jednakże ochrona ubezpieczeniowa obejmuje odpowiedzialności za szkody będące następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (odpowiedzialność kontraktowa)(k.82). Zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń został rozszerzony 18. Klauzulami,  z zastrzeżeniem jednak w §7 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia, żew przypadku zastosowania klauzul(...)ponosi odpowiedzialność za szkody wymienione w ust.1 w zakresie ubezpieczenia określonym w tych klauzulach,a wówczas i tylkoWyłączenia odpowiedzialności z §§ 5 – 7 nie będące przedmiotem ubezpieczenia zastosowanych klauzul pozostają w mocy.
Jako klauzule rozszerzające odpowiedzialność pozwanej ujawniono m.in.
    Szkody spowodowane przez wózki widłoweoraz
    Szkody w nieruchomościach, w których Ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterzez limitem odpowiedzialności 15 mln zł, z franszyzą redukcyjną 500 zł. Klauzula nr 9 wskazywała jednak, że 1
    . Z zachowaniem pozostałych, nie zmienionych niniejszą klauzulą postanowień OWU, w tym wyłączeń określonych w §§ 5 – 7, rozszerza się zakres ubezpieczenia o odpowiedzialność cywilną Ubezpieczającego za szkody rzeczowe związane z uszkodzeniem lub zniszczeniem nieruchomości lub ich części składowych, z których Ubezpieczający korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użyczenia, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze. 2.(...)nie ponosi odpowiedzialności za szkody: 1) wynikłe z normalnego zużycia rzeczy; 2) związane z utratą rzeczy lub części składowej nie wynikającą z jej uszkodzenia lub zniszczenia.

Wreszcie, definiując wypadek ubezpieczeniowy, zakład ubezpieczeń wskazał, że chodzi tu ozdarzenie polegające na (…) uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy ruchomych lub nieruchomości, powodujące szkodę;ze wskazaniemw razie wątpliwości za datę powstania wypadku ubezpieczeniowego uznaje się dzień, w którym stwierdzono zaistnienie uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy ruchomych lub nieruchomości.
Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd po pierwsze wskazał, że wbrew argumentacji pozwanej wypadkiem ubezpieczeniowym nie było wedle twierdzeń powoda, w tym na etapie zgłoszenia szkody i jej likwidacji, uszkodzenie nawierzchni hali magazynowo- produkcyjnej poprzez wylanie, odbarwienie czy ubytki powierzchni, w tym uszkodzenie taśm dylatacyjnych lub wywierceniu kilkuset otworów dla umocowania regałów magazynowych. Szkodą powoda był koszt doprowadzenia posadzki do stanu poprzedniego w rozumieniu § 6 umowy, do czego najemca zobowiązał się nie tylko w tym przepisie umownym, ale także w protokole zdania pomieszczeń po zakończeniu umowy i aneksie nr 1 do tego protokołu. Innymi słowy, to nie plama (ubytek, porysowanie, wyrwanie taśmy dylatacyjnej) a nieusunięcie tej szkody stanowiące nienależyte wykonanie zobowiązań umownych jest przyczyną odpowiedzialności pozwanej, która wedle zastrzeżenia polisy jest objęta odpowiedzialnością pozwanej.
Wymieniona odpowiedzialność cywilna - kontraktowa najemcy związana z niewykonaniem obowiązku umownego przywrócenia stanu poprzedniego, w okolicznościach sprawy niewątpliwie powstała w okresie od 9 kwietnia do 28 maja 2018r. a zatem w okresie trwania ubezpieczenia (zastrzeżone polisą od 1 września 2017r. do 31 sierpnia 2018r.). Tylko wówczas, gdyby pozwana wykazała, że ubezpieczony przyjął na siebie umową odpowiedzialnośćwykraczającą poza ustawowy zakres odpowiedzialności, odpowiedzialność za nienależyte wykonanie zobowiązania pozwanej ograniczałby właśnie ustawowy zakres odpowiedzialności.
W § 6 umowy z dnia 1 lutego 2018r. najemca zobowiązał się zwrócić powierzchnie wynajęte  w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy najmu,posprzątane, oczyszczone z wszelkiego sprzętu lub wyposażenia, uporządkowane, w odpowiednim stanie oraz z urządzeniami i innymi elementami wyposażenia w stanie zgodnym ze stanem w jakim powinny się znajdować, jeżeli Najemcę wywiązywał się ze wszystkich zobowiązań wynikających z Umowy Najmu, z zastrzeżeniem normalnego zużycia, przy czym dla celów niniejszej umowy za normalną eksploatację nie uznaje się: przebarwienia ścian i posadzki rozumianych jako częściową zmianę koloru, otworów powstałych w posadce po elementach kotwiących lub uszkodzenia bram obniżających wartość użytkową, techniczną i estetyczną zajmowanych Powierzchni. W przypadku wystąpienia w/w/ przebarwienia posadzki lub ścian w tym wystąpienia otworów w posadzce po elementach kotwiących, Najemca zobowiązany będzie do naprawy, tj. ujednolicenia (pokrycia jednym kolorem ścian) i wypełnienia odpowiednim materiałem w/w/ otworów powstałych w posadzce.
W ocenie Sądu, wymieniona klauzula umowna nie wykracza poza ustawowy zakres odpowiedzialności  w rozumieniu umowy ubezpieczenia, przy czym Sąd podkreślił, że strona pozwana błędnie utożsamia zwykłe następstwa oznaczonej działalności najemcy ze zwykłym (normalnym) zużyciem rzeczy najętej. Niewątpliwie, działalność gospodarcza polegająca na produkcji, magazynowaniu i sprzedaży farb, lakierów, pokostów i innych wyrobów chemii budowlanej, może wiązać się z oddziaływaniem na każdą powierzchnię preparatów chemicznych. Ale nie każda hala produkcyjno- magazynowa, a ściślej jej posadzka, zużywa się normalnie poprzez wżery chemiczne, wyrwane taśmy dylatacyjne, wylane i rozjeżdżone na 80- 90% powierzchni plamy czy kilkaset otworów. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że porysowania, drobne uszkodzenia na skutek upadku ostrego narzędzia, zabrudzenie zmywalne lub ścieralne, stanową normalne zużycie posadzki.
To, że wobec znanej wynajmującemu i planowanej w lokalu działalności strony podjęły decyzję o uregulowaniu dokładnie, jakich następstw strony nie uznają za normalne zużycie rzeczy, nie oznacza że rozszerzyły ustawową odpowiedzialność najemcy. Wręcz przeciwnie, zgodnie zart. 675 kodeksu cywilnego:§ 1. Po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie niepogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania;§ 2.Jeżeli najemca oddał innej osobie rzecz do bezpłatnego używania lub w podnajem, obowiązek powyższy ciąży także na tej osobie.§ 3.Domniemywa się, że rzecz była wydana najemcy w stanie dobrym i przydatnym do umówionego użytku.
Brzmienie przepisu prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie wynajmującemu, że skoro ma obowiązek oddać rzecz najemcy w staniedobrym i przydatnym do umówionego użytku, w takim też staniedobrym i przydatnym do umówionego użytkuorazniepogorszonymwinien rzecz zwrócić najemca. Nie ponosi on tylko odpowiedzialności zazużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania, przy czy podkreślenia wymaga, że chodzi o zużycie rzeczy, po drugie będące następstwem prawidłowego używania i po trzecie, będące następstwem prawidłowego używania rzeczy. Prawidłowe używanie rzeczy najętej hali produkcyjno- magazynowej to w zakresie posadzki: postawienie na niej maszyn, urządzeń, regałów innych ruchomości, przemieszczenie po niej, w tym pojazdami dopuszczalnej masy. Nieprawidłowe byłoby np. gromadzenie materiałów wybuchowych lub gromadzenie rzeczy o masie nieodpowiadającej normom wytrzymałościowym posadzki. Prawidłowym nie jest korzystanie z posadzki przez zalewanie jej nieusuwalnymi substancjami, nie jest także prawidłowym nieusuwanie na bieżąco i w sposób wykluczający trwałą zmianę substancji, pozostałości po rozlaniu (spadnięciu z maszyny, z regału, z palety), danej substancji. Prawidłowe korzystanie z posadzki to na bieżąco jej czyszczenie, uprzątanie i konserwowanie. Jak wynika z okoliczności sprawy, najemca prawdopodobnie mając problem z usunięciem umocowanych kotwami do podłoża regałów, w tym prętów mocujących, część z mocować pozostawić, cześć regałów usunął siłowo. Opróżniając pomieszczenia pracownicy najemcy doprowadzili do rozlania różnych substancji a następnie ich rozjeżdżenia lub roztarcia na całej powierzchni. Na posadzce pozostały tez ślady kół pojazdu, z dużym prawdopodobieństwem wózka lub wózków widłowych, które rozjeżdżały także tłuste plamy oleju. Powstające od 2016 r. plamy związane z cyklem produkcji farm i lakierów nie były na bieżąco usuwane (neutralizowane, czyszczone).
Zgodnie zart. 662 k.c:§ 1. Wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu.§ 2. Drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę.§ 3. Jeżeli rzecz najęta uległa zniszczeniu z powodu okoliczności, za które wynajmujący odpowiedzialności nie ponosi, wynajmujący nie ma obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego. Zgodnie zart. 681 k.c.do drobnych nakładów, które obciążają najemcę lokalu, należą w szczególności: drobne naprawy podłóg, drzwi i okien, malowanie ścian, podłóg oraz wewnętrznej strony drzwi wejściowych, jak również drobne naprawy instalacji i urządzeń technicznych, zapewniających korzystanie ze światła, ogrzewania lokalu, dopływu i odpływu wody.
Przepisy powyższe nie stanowią o zakresie czyszczenia, uprzątania i konserwowania posadzki wynajętego lokalu, lecz o nakładach, które rzeczy wymagałaby, gdyby pojawiały się uszkodzenia, z powodu których rzecz nie byłaby w stanie przydatnym do umówionego użytku. To dlatego ustawodawca wart. 663 k.c.stanowi:Art. 663.Jeżeli w czasie trwania najmu rzecz wymaga napraw, które obciążają wynajmującego, a bez których rzecz nie jest przydatna do umówionego użytku, najemca może wyznaczyć wynajmującemu odpowiedni termin do wykonania napraw. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu najemca może dokonać koniecznych napraw na koszt wynajmującego.
Najemca hali produkcyjno- magazynowej przyul. (...)wK.nie podnosił, że skutkiem jakichkolwiek okoliczności najęty lokal, nie nadaje się do umówionego użytku. Nie kwestionował przy tym, w trakcie najmu, stanu lokalu. Istotą odpowiedzialności ubezpieczonego najemcy nie jest kwestia utrzymywania rzeczy najętej w czasie trwania umowy w stanie zdatnym do celów umowy najmu, lecz istotą tej odpowiedzialności jest niedopełnienie obowiązku ustawowego i umownego najemcy przywrócenia rzeczy do stanudobrego i przydatnego do umówionego użytku, w jakim rzecz była w chwili rozpoczęcia umowy najmu, z zastrzeżeniem dopuszczalnegozużycia rzeczy będącego następstwem prawidłowego używania. W § 6umowy najmu, strony jedynie doprecyzowały, co oznacza stan odpowiedni, dobry, prawidłowy.
Z mocyart. 676 k.c.Jeżeli najemca ulepszył rzecz najętą, wynajmujący, w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.
Także i ten przepis, wobec okoliczności że w czasie trwania umowy najmu, najemca za zgodą wynajmującego, dla zapewnienia warunków szczególnych możliwości dokonywania określonej produkcji, wyłożył nawierzchnię posadzki warstwą żywicy epoksydowej, nie stanowi o tym, że strony uzgadniając pozostawienie tej warstwy dokonały rozszerzenia odpowiedzialności ustawowej najemcy w sposób wykluczający odpowiedzialność pozwanej. Najemca od dnia zawarcia umowy miał świadomość obowiązków utrzymywania nawierzchni hali w oznaczony sposób i obowiązku przywrócenia jej do stanu gładkiego, niepokrytej ubytkami, otworami i plamami. To, jaki rodzaj wykończenia nawierzchni pozostawał w chwili rozwiązania umowy, pozostaje bez znaczenia dla obowiązku najemcy doprowadzenia nawierzchni do stanu dobrego, przydatnego do dalszego użytku. Dziury i trwałe odbarwienia, wyrwane dylatacje (ponad 300 metrów bieżących) takiego prawidłowego użytku nie gwarantują. Narażają wręcz wynajmującego na utratę możliwości dalszego wynajmowania rzeczy.
Poza wymienioną odpowiedzialnością cywilną ubezpieczonego najemcy, strona pozwana dodatkowo podjęła się odpowiedzialności za szkody wyrządzone w nieruchomościach m.in. wynajętych, wydzierżawionych, z zastrzeżeniem, że nie ponosi odpowiedzialności za szkody1) wynikłe z normalnego zużycia rzeczy. Jak już wskazano wyżej, o ile ustawienie regału czy regałów jest typowym przeznaczeniem hali produkcyjno- magazynowym, nawet z jego/ ich mocowaniem do podłoża (zwłaszcza w sposób nakazany przepisami branżowymi), to już pozostawienie po opuszczeniu najmu powierzchni z kilkuset otworami, nie oznacza normalnego zużycia posadzki prawidłowo użytkowanej. W ogóle nie oznacza zużycia rzeczy (podobnie: zużycie drzwi może oznaczać porysowania, zardzewienie zawiasów, ale nie jest zużyciem drzwi przewiercenie ich w dowolnym celu i pozostawienie w takim stanie).
Mając powyższe na względzie Sąd przyjął, że nie istnieją okoliczności faktyczne uzasadniające brak odpowiedzialności pozwanej za skutki niedopełnienia przez ubezpieczonego najemcę obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego (stanu prawidłowego, pozwalającego na dalsze użytkowanie hali zgodnie z jej wszechstronnym przeznaczeniem. Pozwana nie wykazała, by mimo stanu lokalu, w jakim pozostawiał go ubezpieczający, lokal mógł pełnić funkcję dotychczasową, w tym nie narażał wynajmującego na odpowiedzialność związaną z nienależytym, nieprawidłowym stanem nawierzchni.
Istotą odpowiedzialności pozwanej jako ubezpieczającego – oznaczonej z uwzględnieniem treści polisy szeroko i przy tym z jednoznacznym uwzględnieniem profilu działalności podmiotów ubezpieczanych - nie jest to, że na posadzce ktoś wylał farbę czy lakier, przesunął nieuważnie regał, lub przewiercił posadzkę. Nie ma zatem znaczenia, kiedy takie zdarzenia miały miejsce (jakkolwiek postępowanie dowodowe uprawnia do wniosku, że zasadniczo większość lub prawie wszystkie miały miejsce w związku z opróżnianiem lokalu, a na pewno po 1 lutego 2018r.), odpowiedzialność ubezpieczonego wynika z nienależytego wykonania przyjętego przez niego zobowiązania (kontraktu) w zakresie odnoszącym się do przywrócenia stanu poprzedniego posadzki lokalu do stanu prawidłowego, pozwalającego na dalsze użytkowanie hali zgodnie z jej wszechstronnym przeznaczeniem.
Pozwana nie podnosiła twierdzeń, jakoby skutkiem przyjętego sposobu przywrócenia stanu posadzki do dobrego, zgodnego z przeznaczeniem (z zastrzeżeniem zużycia jako następstwa normalnego użytkowania) strona powodowa pozostaje bezpodstawnie wzbogacona. Nie wykazano w szczególności, że na skutek oznaczonego sposobu lub zakresu naprawy wzrosła wartość przedmiotu najmu w stosunku do stanu, jaki byłby, gdyby najemca prawidłowo zrealizował swoje obowiązki kontraktowe. Tym bardziej brak jest dowodów w sprawie, które uzasadniałyby takie twierdzenia.
Odnośnie podniesionego w odpowiedzi na pozew zarzutu dotyczącego franszyzy redukcyjnej strona powodowa nie odniosła się jednoznacznie (podtrzymała dotychczasowe stanowisko). Umowa ubezpieczenia nie daje podstaw do wnioskowania, z czym dokładnie związana jest franszyza: z pojedynczym uszkodzeniem, odnosi się do każdego zgłoszenia, z każdą podstawą odpowiedzialności (w zakresie podstawowym, osobno dodatkowo w zakresie rozszerzonym i ewentualnie w przypadku, gdy darzenie wyczerpuje kilka podstaw rozszerzenia z kumulacją zastrzeżonych franszyz. Z uwagi na to, że ubezpieczony w realiach sprawy odpowiadał w ramach odpowiedzialności kontraktowej za nienależyte wykonanie obowiązku najemcy (jedno zdarzenie), wykluczona jest w ocenie Sądu interpretacja sugerowana odpowiedzią na pozew, że każde zaplamienie (odbarwienie, uszkodzenie), posadzki to osobne zdarzenie, osobna szkoda i osobna franszyza. Nie ma zarazem podstaw do kumulowania franszyz nawet jeśli opisane pozwem zdarzenie, jednocześnie może uzasadniać odpowiedzialność pozwanej z różnych przepisów umowy ubezpieczenia. Skoro strona powodowa, po zwróceniu uwagi w szczególności na kwestie franszyzy (w tym w kontekście okoliczności, że przed zainicjowaniem postępowania wzywała pozwaną do zapłaty kwoty znacznie wyższej niż dochodzona pozwem), ograniczyła żądanie pozwu tylko w aspekcie podatku VAT, z uwzględnieniemart. 229 k.p.c.iart. 230 k.p.c.Sąd uwzględnił zarzut odnoszący się do franszyzy tylko w zakresie kwoty 500 zł jeden raz naliczonej, adekwatnie do jednej (jednolitej) podstawy odpowiedzialności sprawcy szkody i co za tym idzie pozwanej. Powyższe doprowadza do uwzględnienia ostatecznie ukształtowanego żądania pozwu w zakresie kwoty 84 950, 70 zł. W zakresie kwoty 500 zł powództwo jest bezzasadne.
O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawieart. 481 k.c., mając przy tym na względzie, że żądanie to zostało prawidłowo ukształtowane: strona pozwana pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu słusznie zgłoszonego żądania pieniężnego co najmniej od 10 sierpnia 2018r.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.a zatem zgodnie z zasadą, że w razie częściowego uwzględnienia roszczenia koszty te zostaną wzajemnie zniesione lub rozdzielone. W zakresie, w jakim powód cofnął pozew z przyczyn innych aniżeli spełnienie świadczenia w toku procesu (w zakresie pierwotnie dochodzonej równowartości podatku VAT), za przegrywającego spór na podstawie odpowiednio tu stosowanegoart. 98 k.p.c.Sąd uznaje stronę powodową.
Apelację od tego wyrokuw zakresie punktu 1 i 3 wniósł pozwany zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego, a toart. 805 kcw związku z Klauzulą 9 ust. 2 pkt 1 OWU w związku zart. 675 kcpoprzez nieprawidłową interpretację i ustalenie, iż(...) S.A.wW.ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za usunięcie zabrudzeń posadzek oraz otworów po kotwach na regały, podczas gdv zabrudzenia posadzek oraz otwory po mocowaniach regałów stanowią normalne zużycie rzeczy, zaś powód nie wykazał, iż najemca/ubezpieczony używał rzeczy w sposób nieprawidłowy. W umowie najmu w wyczerpujący sposób ustalono jaką działalność prowadzi najemca. Pogorszenie rzeczy należy oceniać przez pryzmat przeznaczenia tejże rzeczy określonej w umowie najmu. Skoro więc wynajmujący wiedział, że najemca będzie prowadził w hali produkcję chemikaliów (farb i lakierów) oraz ich magazynowanie i liczył się z możliwością zabrudzenia posadzek oraz mocowania w posadzkach kotw, to nie może żądać odszkodowania za usunięcie tychże zabrudzeń i dziur;
2/ naruszenie prawa materialnego, a toart. 805 kcw związku z par. 3 ust. 1 OWU w związku z par. 6 ust. 2 pkt 5 OWU poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za umowne rozszerzenie odpowiedzialności najemcy, podczas gdy odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń ograniczona jest do przepisów prawa. W niniejszej sprawie odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń ograniczona jest przezart. 675 kcoraz zapisy OWU;
3/ naruszenie prawa materialnego, a toart. 805 kcw związku z par. 3 ust. 1 OWU w związku z par. 2 ust. 15 OWU, poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że wypadkiem ubezpieczeniowym jest moment poniesienia kosztu naprawy posadzki, podczas gdy w rzeczywistości wypadkiem ubezpieczeniowym jest uszkodzenie lub zniszczenie rzeczy, a więc moment powstania zabrudzeń posadzki oraz osadzenia kotw;
4/ błąd w ustaleniach faktycznych poprzez domniemanie, iż uszkodzenia posadzki powstały w okresie trwania umowy ubezpieczenia, podczas gdy działalność polegająca na produkcji chemikaliów prowadzona była w hali nieprzerwanie od 2015r., a więc zabrudzenia posadzek musiały powstawać już wcześniej. Tym samym powód nie wykazał, że zdarzenie wywołujące szkodę powstało w dacie trwania umowy ubezpieczenia, a tym samym, że to pozwane Towarzystwo ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.
Na tej podstawie wniosła o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za obie instancje.
Powód nie wniósł odpowiedzi na apelację.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Na podstawieart. 374 k.p.c.Sąd Apelacyjny uznał, że przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie nie jest konieczne, a żadna ze stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Brak podstaw prawnych do uwzględnienia apelacji. Sąd I Instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny przyjął za swoje oraz trafnie zastosował przepisy prawa procesowego i materialnego.
Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów (III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz.55), której nadano moc zasady prawnej, sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.
Odnosząc się do zarzutów apelacji należy wskazać, że prawidłowe zastosowanie prawa materialnego jest uzależnione od poczynienia prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Temu służy postępowanie dowodowe zgodnie z którym na podstawieart.6 k.c.i232 k.p.c.strony zobowiązane są przedstawić sądowi rozpoznającemu sprawę dowody na poparcie swych twierdzeń.
Jedynym zarzutem odnoszącym się do stanu faktycznego jest zarzut domniemania, iż uszkodzenia posadzki powstały w okresie trwania umowy ubezpieczenia, podczas gdy działalność polegająca na produkcji chemikaliów prowadzona była w hali nieprzerwanie od 2015r., a więc zabrudzenia posadzek musiały powstawać już wcześniej. Tym samym powód nie wykazał, że zdarzenie wywołujące szkodę powstało w dacie trwania umowy ubezpieczenia, a tym samym, że to pozwane Towarzystwo ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą. W uzasadnieniu apelacji pozwany powołał się na zeznania świadkaM. B. (1).
Powyższy zarzut jest chybiony. Apelujący nie odnosi się do ustalenia Sądu, że w toku użytkowania hali przez(...) SAprzed zawarciem umowy w dniu 1 lutego 2018r posadzka hali została odnowiona. Za zgodą powoda najemca pokrył wynajmowaną powierzchnię warstwą żywicy epoksydowej (702 m (2) hali, 74 m (2) zaplecza, czego wymagała technologia produkcji. Na uzasadnienie tego faktu Sąd powołuje szereg dowodów: zeznania świadkaW. F.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k.182- 183; zeznania świadkaW. Z.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183; zeznania świadkaJ. D.: protokół elektroniczny rozprawy z dnia 29 maja 2019r., skrócony: k. 183/2- 184; opinia biegłego sądowego: k. 216- 227. Jeśli zatem umowa ubezpieczenia została zawarta w dniu 31 października 2017r, to przyjęcie, że do uszkodzenia posadzki doszło po tej dacie jest zgodne nie tylko z powołanymi dowodami, ale także z zasadami doświadczenia życiowego. Nie wydaje się też możliwym, aby osoba zawierająca w imieniu pozwanego umowę ubezpieczenia nie zapoznała się ze stanem hali i z obowiązkami najemcy, którego odpowiedzialność zdecydowała się ubezpieczyć. Nie podniosła tez zarzutów co do braku lojalnościspółki (...)przy zawieraniu umowy.
Apelujący w żaden sposób nie podważa tych dowodów, lecz wybiórczo traktuje zeznania świadka M.B. (1), który zeznał, że część uszkodzeń posadzki „mogła” powstać w 2016r. Zeznania te nie są zatem pewne, zwłaszcza, że świadek sprawował funkcję prezesa zarządu i prokurenta, był więc bardzo zajęta, zwłaszcza, że firma przechodziła trudny okres.
Wobec niewzruszenia ustaleń faktycznych nie mogą odnieść skutku zarzuty naruszenia prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny w pełni podziela przyjętą przez Sąd I instancji ocenę prawną, w szczególności co do wykładniart. 805 k.c.w zw. Z klauzula 9 ust. 2 pkt 1 OWU w zw. zart. 675 k.c.orazart. 805 k.c.w zw. z § 3 ust. 1 OWU w zw. z § 6 ust.2 pkt 5 OWU i § 3 ust. 1 OWU oraz § 2 ust. 15 OWU. Nie zachodzi potrzeba powtarzania przytoczonej przez Sąd Okręgowy argumentacji.
Dodatkowo jedynie wskazać należy, że strony związane były umową ubezpieczeniową, a jej treść wynikała tak z samej umowy, stanowiących jej integralną część postanowień zawartych w ogólnych warunkach umowy, jak i kształtujących treść umowy postanowień ustawowych, tak zawartych w przepisachkodeksu cywilnego, jak i przede wszystkim – przepisach ustawy. Tym samym zapisy umowy należy tłumaczyć w sposób odpowiadający jej celowi społeczno – gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego. Zgodnie bowiem doart. 354 § 1 k.c., dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.
Należy bowiem mieć na uwadze, że celem umowy ubezpieczenia jest uzyskanie przez ubezpieczającego umówionego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku tj. zdarzenia losowego, w zamian za świadczoną składkę. Ubezpieczający opłaca zatem składkę w zamian za ochronę ubezpieczeniową. Jak się przy tym podkreśla w doktrynie,„Prawidłowość realizacji ochrony ubezpieczeniowej w znacznej mierze opiera się na wzajemnej lojalności stron umowy. Z tego względu umowa ubezpieczenia określana jest jako umowa najwyższego zaufania (contractus uberrimae fides). Powinność uwzględniania interesów drugiej strony umowy wynika natomiast z konieczności respektowania zasady dobrej wiary (good faith principle). Ubezpieczyciel, jako strona silniejsza ekonomicznie, dysponująca doświadczeniem i profesjonalnym przygotowaniem do świadczenia usług ubezpieczeniowych, powinien bowiem podejmować wszelkie działania, mając na względzie interes kontrahenta. Z kolei na ubezpieczającym spoczywa obowiązek lojalnego postępowania względem ubezpieczyciela, przejawiający się w rzetelnym informowaniu ubezpieczyciela o znanych mu okolicznościach, które pozostają w związku z ryzykiem poddanym ochronie ubezpieczeniowej czy podejmowaniu środków prewencyjnych, mających na celu ograniczenie zarówno samego prawdopodobieństwa powstania szkody, jak i ograniczenia jej rozmiarów już po zajściu wypadku ubezpieczeniowego.(M.Fras, Kodeks cywilny. Komentarz, WKP 2018 – komentarz do art. 805 k.c.).
Powyższe zasady także uzasadniają wykładnie przesłanki zwolnienia ubezpieczyciela od odpowiedzialności, w sposób zawężający. W związku z powyższym, przedmiotowe uregulowanie w OWU musi być rozumiane zgodnie z jego celem społeczno – gospodarczym. Nadto, jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r., II CSK 207/16, (lex nr 2216186)„1. Przesłanką niezwalniającą ubezpieczyciela od odpowiedzialności lub od zapłaty odszkodowania jest istnienie w danych okolicznościach konkretnej sprawy podstaw do zapłaty uzasadnionych względami słuszności, i to bez względu na postanowienia umowy lub ogólnych warunków ubezpieczenia zwalniające ubezpieczyciela od odpowiedzialności. Ocena, czy w danych okolicznościach zapłata odszkodowania przez ubezpieczyciela odpowiada względom słuszności musi więc być dokonana przez Sąd rozstrzygający sprawę merytorycznie. 2. W każdym przypadku, a więc nawet niezależnie od wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela w postanowieniach o.w.u. lub w postanowieniach umowy, poszkodowany może żądać od ubezpieczyciela zapłaty odszkodowania, jeśli zapłata ta odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności”.Skoro zatem nawet w przypadku ziszczenia się przesłanek do zwolnienia ubezpieczyciela od odpowiedzialności, jest on zobowiązany do spełnienia świadczenia, jeżeli odpowiada to zasadom słuszności, to tym bardziej wykładnia zastosowania postanowienia umownego wyłączającego taką odpowiedzialność musi być ścisła i odpowiadająca celowi tej regulacji.
W tym stanie rzeczy na aprobatę zasługuje wskazana przez Sąd I instancji argumentacja prawna, uzasadniająca zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda przyjętej w zaskarżonym wyroku kwoty.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.
SSA Józef Wąsik SSA Paweł Rygiel SSA Sławomir Jamróg