Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 948/18
Data wyroku: 2019-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art.477^13^kpc, art.184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecxzeń Społecznych
Teza: wykonywanie czynności - zbrojarza, stele i w pełnym wymiarze czasu pracy, przez okres 15 lat - jest pracą w szczególnych warunkach i stanowi podstawę do przyznania prawa do tzw. wcześniejszej emerytury

Sygn. akt VIII U 948/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 lutego 2018 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ., po rozpoznaniu wniosku z dnia 29 stycznia 2018 r., odmówiłM. W. (1)prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy, powołując się na przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, orazRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r. nr 8 poz. 43 ze zm.) wskazał, że ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31.12.1948 r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 1.01.1999 r. osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn, w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej 15 lat.
Zakład odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury, ponieważ: do dnia 01.01.1999 r. nie udowodnił 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku — uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1.01.1999 r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz 11 lat 10 miesięcy i 4 dni stażu w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze.
/decyzja z dnia 27 lutego 2018 roku k. 33 akt ZUS /
Odwołanie od powyższej decyzji złożył, w dniu 11 kwietnia 2018 roku, wnioskodawca wnosząc zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wP. (...)wO.od 4 października 1976 do 28 lutego 1981 r. tj zarówno okresu pracy jak i okresu nauki w(...) Szkole Zawodowejwydział dla Pracujących a w konsekwencji zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury. Odwołujący podniósł iż we wskazanym okresie pomimo nauki (która dobywała się w godzinach popołudniowych by nie kolidowała z pracą) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace zbrojarza określoną w wykazie A dział V poz 4 załącznika doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r. nr 8 poz. 43 ze zm.)
/odwołanie k. 3-6 akt ZUS/
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniósł, iż świadectwo pracy z 3.03.1981 r., wskazuje na zatrudnienie wnioskodawcy wP. (...)wO.od 4.10.1976 r. do 28.02.1981: na stanowisku „zbrojarza", a w okresie od 4.10.1976 r. do 30.08.1978. na odbywanie nauki zawodu w(...)w tym przedsiębiorstwie. W ocenie zakładu, praca ucznia nie jest pracą wykonywaną w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy, ustanowionym dla danego stanowiska pracy, wobec czego nie być traktowana jako praca w szczególnych warunkach. Również, w pozostałym zakresie, w ocenie organu rentowego, nie przedstawiono środków dowodowych w zakresie udowadniania prac w szczególnych warunkach.
/odpowiedź na odwołanie k. 8-9/
Pismem procesowym złożonym dnia 25 maja 2018 r. pełnomocnik wnioskodawcy ponadto wniósł o zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wnioskodawcy w(...)w okresie od 2 czerwca 1986 r. do 31 grudnia 1987 r. kiedy to wnioskodawca wykonywał prace w charakterze szkliwierza ceramiki wzakładzie (...)k/R.na terenie Czechosłowacji oraz okresu zatrudnienia od 27 lipca 1983 do 31 grudnia 1983 r. wPrzedsiębiorstwie (...)kiedy to wnioskodawca wykonywał pracę szkliwierza ceramiki będąc oddelegowanym do pracy na terenieW..
Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, iż praca ta wymieniona w wykazie A dziale V poz. 11 prace przy produkcji materiałów ogniotrwałych oraz wyrobów ceramicznych załącznika doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r. nr 8 poz. 43 ze zm.) oraz zarządzeniu nr. 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z lipca 1987 w sprawie stanowisk prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładzie pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego poz 11 pkt 17 (szkliwierz ceramiki) stanowiła prace w warunkach szczególnych.
Na dowód powyższego załączył zaświadczenie o zatrudnieniu oraz opinie o pracowniku za okres zatrudnienia wL.na terenie Czechosłowacji oraz świadectwo pracy za okres zatrudnienia w wPrzedsiębiorstwie (...)
/ pismo procesowe k.13-15/
Pismem procesowym złożonym dnia 15.06.2018 r. orkan rentowy w związku z pismem procesowym wnioskodawcy wniósł o zawieszenie postępowania sądowego na podstawieart. 177 § 1 pkt 3 kpcdo czasu rozpoznania sprawy przez inny uprawniony organ właściwy w zakresie objęcia sprawy przepisami podlegającymi koordynacji wspólnotowej, wobec przebytych okresów zatrudnienia na terminie Czechosłowacji iW..
/ pismo procesowe k. 48/
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2018 r., Sąd Okręgowy w Łodzi, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie w sprawie, na podstawieart. 177 § 1 pkt 3 kpc
/postanowienie k 49/
Postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. na wniosek organu rentowego złożony dnia 27 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podjął zawieszone postępowanie.
/ postanowienie k. 71/
Decyzją z dnia 14 marca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN., Wydział(...)Umów Międzynarodowych wN.na podstawieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.),Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U.UE L 04.166.1), Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE,L.09.284.1), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29-01-2018 r. oraz po otrzymaniu dodatkowych dokumentów mających wpływ na prawo do świadczenia zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 27 lutego 2018 r. i ponownie odmówiłM. W. (1)prawa do emerytury.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy podniósł, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy emerytalnej prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonym urodzonym po 31.12.1948 r. po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego dla mężczyzn co najmniej 65 lat.
Zgodnie z art. 184 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy: tj. w dniu 1.01.1999 r. osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ: z art. 24 ustawy, wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego 65 lat, z art. 184 ustawy z związku z art. 32 do dnia 1.01.1999 r. ubezpieczony nie udokumentował co najmniej 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Na podstawie dowodów, dołączonych do wniosku - uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania, Zakład przyjął za udowodnione okresy na dzień 01-01-1999 składkowe i nieskładkowe w łącznym wymiarze 25 lat 1 miesiąca 8 dni , składkowe zagraniczne 1 rok i 8 miesięcy. Staż w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat 6 miesięcy i 4 dni.
Na prawo do emerytury, Zakład uwzględnił okres pracy w szczególnych warunkach w(...) S.Aw latach 1982-1996 oraz na terenie Republiki Czeskiej. Na prawo do emerytury, Zakład nie uwzględnił okresu: od 27.07.1983 r. do 31.12.1983 r. jako pracy w szczególnych warunkach - na podstawie przedłożonych dokumentów brak było bowiem podstaw do uznania, że wykonywana praca była pracą w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
/ decyzja k. 11 akt ZUS załączonych do akt VIII U 1407/19 oraz w aktach ZUS k nienumerowane/
Również, od wskazanej decyzji , obwołał się ubezpieczonyM. W. (1). W odwołaniu z dnia 18 kwietnia 2019 r. zaskarżył wskazaną decyzji w całości domagając się jej zmiany i przyznania emerytury od dnia 29 stycznia 2018 r. Odwołujący podniósł iż domaga się zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach obok okresów uznanych przez ZUS także okresu zatrudnienia wP. (...)wO.od 1 października 1978 r. do 28 lutego 1981 r. kiedy to, po zakończeniu okresu nauki, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace zbrojarza wymienioną w wykazie A dział V poz 4 załącznika doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r. nr 8 poz. 43 ze zm.) podnosząc iż okres ten jest wystarczający do spełnienia warunku posiadania 15 letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.
/ odwołanie k. 37 akt VIII U 1407/19/
W odpowiedzi na odwołanie podtrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji.
/ odpowiedz na odwołanie k. 9-10 akt VIII U 1407/19/
Zarządzeniem z dnia 23 maja 2019r. połączono sprawę VIII U 1407 ze sprawą VIII U 948/18 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnatura akt VIII U 948/18
/zarządzenie k. 12 akt VIII U 1407/19/
Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł oba odwołania i wniósł o uznanie pracy szczególnych warunkach w okresie od 1.10.78 do 28.02.81 pełnomocnik ZUS wniósł o ich oddalenie
/ stanowisko procesowe stron protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. 00;39:35 – 00:41:21/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaM. W. (1)urodził się dnia (...).
/bezsporne /
W dniu 29 stycznia 2018 r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę.
/wniosek w aktach ZUS/
Wnioskodawca w okresie od dnia 4 października 1976 r. do dnia 28 lutego 1981 był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wP. (...)wO.na stanowisku zbrojarz przy czym w okresie od 4 października1976 r. do 30 sierpnia 1978 r. był uczniem(...) Szkoły Zawodowej (...)dla Pracujących i uczył się zawodu, w ramach Ochotniczego Hufca Pracy, w tym przedsiębiorstwie .
/ świadectwo pracy k. 39 akt ZUS, k. 7 arkusz ocen k. 25- 26 v., dokumentacja osobowa k. 31 – 46, zeznania wnioskodawcy 00:37:20-00:39:35 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00;06:45-00:21:05 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r./
W okresie od 1 października 1978 r. do 28 lutego 1981 wnioskodawca pracował jako zbrojarz na urządzeniach typu prościarka, giętarki mechaniczne, giętarki ręczne, gilotyna do ciecia prętów o różnym przekroju. Używał specjalnych drutów do wiązania. Nie pracował na betoniarce wykonywał tylko prace zbrojarskie. Przygotowywał belki, podciągi, nadproża płyty mieszkaniowe do bloków.
/zeznania wnioskodawcy 00:37:20-00:39:35 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00;06:45-00:21:05 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. zeznania świadkaM. W. (2)00;22;58 – 00:27:02 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. zeznania świadkaC. B.00:27:54 -00:36:19 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. /
Wnioskodawca w tym charakterze pracował w pełnym wymiarze czasu pracy od 7-15 nie był oddelegowany do innych prac.
/zeznania wnioskodawcy 00:37:20-00:39:35 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00;06:45-00:21:05 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. zeznania świadkaM. W. (2)00;22;58 – 00:27:02 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. zeznania świadkaC. B.00:27:54 -00:36:19 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r. /
Za wskazany okres zatrudnienia, wnioskodawca nie dysponuje świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
/ bezsporne zeznania wnioskodawcy 00:37:20-00:39:35 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00;06:45-00:21:05 protokół z rozprawy z dnia 17 czerwca 2019 r./
Zakład nie uwzględnił wskazanego okresu jako okresu pracy w szczególnych warunkach
/bezsporne, decyzja z dnia 27 lutego 2018 roku k. 33 akt ZUS, decyzja z 14.03.2019 r. k. 11 akt ZUS załączonych do akt VIII U 1407/19 oraz w aktach ZUS k nienumerowane/
W okresie od 2 czerwca 1986 r. do 31 grudnia 1987 r. wnioskodawca w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w charakterze szkliwierza ceramiki wzakładzie (...)k/R.na terenie b.Czechosłowacji
/ zaświadczenie o zatrudnieniu k. 17 oraz 48 akt ZUS, opinia pracownika w związku z odejściem z pracy k. 18 oraz 49 akt ZUS zaświadczenie z dnia 21.11.2018 r. k. nienumerowane w aktach ZUS/
Wskazany okres zatrudnienia został zaliczony wnioskodawcy do okresu pracy w szczególnych warunkach na mocy zaskarżonej decyzji z dnia 14 marca 2019 r.
/bezsporne, decyzja k. 11 akt ZUS załączonych do akt VIII U 1407/19 oraz w aktach ZUS k nienumerowane/
W okresie od 27 lipca 1983 do 31 grudnia 1983 r. wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wC.gdzie wykonywał pracę szkliwierza ceramiki na stanowisku ceramik /(...)/ będąc oddelegowanym w ramach umowy eksportowej do pracy na terenieW..
/ świadectwo pracy k 19 -20 oraz 50 -51 akt ZUS, dokumenty osobowe kartu obiegowe umowa o pracę z dnia 25 lipca 1983 r., karta przekazania pracownika, charakterystyka o pracowniku, karta wynagrodzeń za 1983 r. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wewnętrzne świadectwo pracy, świadectwo pracy k. nienumerowane w aktach ZUS/
Za wskazany okres zatrudnienia wnioskodawca nie dysponuje świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
/ bezsporne/
Zakład nie uwzględnił wskazanego okresu jako okresu pracy w szczególnych warunkach
/bezsporne, decyzja k. 11 akt ZUS załączonych do akt VIII U 1407/19 oraz w aktach ZUS k nienumerowane/

Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał następującej oceny materiału dowodowego i zważył, co następuje:
Postępowanie w sprawie, w zakresie objętym decyzją z dnia 14 marca 2019 r., podlega umorzeniu, w pozostałej, zaś, części odwołania, skutkowały zmianą zaskarżonej decyzji z dnia 27 lutego 2018 r. .
Stosowniedoart. 47713kpczmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
Zgodnie zaś zart. 355 § 1 kpcsąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli wydanie wyroku stało się zbędne.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy, w toku postępowania sądowego, wydał decyzję z dnia 24 marca 2019 r. zmieniającą decyzję z dnia 27 lutego 2018 r. w przedmiocie prawa do emerytury, uwzględniającą wyłącznie żądanie odwołującego zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia od 2 czerwca 1986 r. do 31 grudnia 1987 r. na terenie byłej Czechosłowacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Łodzi, w punkcie 1 wyroku, na podstawieart. 47713kpcw związku zart. 355 § 1 kpc, postępowanie w sprawie w zakresie objętym wskazaną decyzją umorzył.
Co do pozostałego żądania przyznania prawa do emerytury w wieku wcześniejszym na skutek uwzględnienia w zakresie stażu w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 1 października 1978 r. do 28 lutego 1981 wP. (...)wO.(żądanie uwzględnienia do stażu w szczególnych warunkach okresu od 4 października1976 r. do 30 sierpnia 1978 r. kiedy to wnioskodawca był uczniem(...) Szkoły Zawodowej (...)dla Pracujących i uczył się zawodu w ramach(...)będąc zatrudnionym w tym przedsiębiorstwie, oraz okresu zatrudnienia od 27 lipca 1983 do 31 grudnia 1983 r. wPrzedsiębiorstwie (...)wC.nie było przez wnioskodawcę podtrzymywane) wskazać należy, iż jest ono uzasadnione.
Zgodnie z treściąart. 184ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Stosownie doart. 32 ust. 1powołanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustęp 4 cytowanego przepisu stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ustępie 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ustępie 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przywołane przepisy dotychczasowe toRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz.43 z późn zm.). W myśl § 2 tego Rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 Rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W § 3 ustawodawca wskazał, że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany „wymaganym okresem zatrudnienia” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Z kolei § 4 tego rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazieA, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było udowodnienie przez wnioskodawcę wymaganego okresu - 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie uwzględnił do wskazanego stażu pracy okresu zatrudnienia od 1 października 1978 r. do 28 lutego 1981 r. wP. (...)wO.ponieważ za wskazany okres zatrudnienia wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na te okoliczność w szczególności świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych.
Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest - w myśl § 2 ust. 2 - świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione według określonego wzoru lub świadectwo pracy, w którym zakład pracy stwierdza charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym nawet zeznaniami świadków (uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 roku, III UZP 5/85, Lex 14635, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 roku III UZP 6/84, Lex 14625; wyrok Sądu Najwyższego z 30 marca 2000 r. II UKN 446/99, Lex 48778). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłączone jest, stosownie do treściart. 473 §1 k.p.c., zastosowanie przepisów ograniczających dopuszczalność dowodów ze świadków i przesłuchania stron (art. 246 i 247 k.p.c.). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest wykazywanie wszelkimi dowodami okoliczności, od których zależą uprawnienia do świadczeń, z ubezpieczenia społecznego, także gdy z dokumentów wynika co innego.
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, sygn. II UKN 598/00, Lex nr 79840, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2009 roku sygn. I PK 194/08, Lex nr 653420). Nie jest natomiast dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika, przez co tak zatrudniony nie spełniał koniecznego warunku dla uzyskania wcześniejszych uprawnień emerytalnych, jakim było stałe wykonywanie pracy szkodliwej w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na zajmowanym stanowisku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. II UK 306/07 Lex 528599).
Należy również wskazać, że świadectwo pracy w warunkach szczególnych wydane pracownikowi przez pracodawcę z zachowaniem warunków przewidzianych normą § 2 ww. rozporządzenia stanowi domniemanie i podstawę do przyjęcia, iż okres pracy w nim podany jest okresem pracy w warunkach szczególnych. Samo jednakże posiadanie świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych organu rentowego nie wiąże i nie przesądza automatycznie o przyznaniu świadczenia emerytalnego na podstawieart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu sądowym traktuje się jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki może być więc weryfikowany pod kątem prawdziwości wskazanych w nim faktów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2008 roku sygn. III AUa 3113/08, Lex nr 552003; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 listopada 2006 roku sygn. III AUa 466/06, opubl: Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach rok 2007, Nr 3, poz. 8; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 24 września 2008 roku sygn. III AUa 795/08, opubl: Orzecznictwo Sądów ApelacjiB.rok 2008, Nr 4, str. 60). Sąd nie jest, zatem, w żaden sposób , związany oceną charakteru zatrudnienia pracownika, dokonaną przez pracodawcę, w wystawionym, pracownikowi, świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ma ono służyć jedynie celom dowodowym. Dokument ten podlega, co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej, takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód (art. 233 § 1 k.p.c.) – vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. I UK 316/08, LEX nr 707858, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2011r., sygn. akt III UK 213/10, LEX nr 950436). Oczywiście brak odpowiedniego świadectwa pracy jest uchybieniem formalnym, jednak Sąd bada rzeczywisty stan sprawy. Jeżeli, pracownik nie otrzymał odpowiedniego dokumentu, poświadczającego jego pracę w szczególnych warunkach, może okoliczność tę udowadniać przed Sądem, wykorzystując do tego przewidziane wkodeksie postępowania cywilnegośrodki dowodowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na okoliczność pracy, wykonywanej przez wnioskodawcę, w szczególnych warunkach, dopuścił, zarówno, dowody z dokumentów, oraz z osobowych źródeł dowodowych : z zeznań świadków i wnioskodawcy.
Podkreślić, także, należy, iż istotnym jest, jakie prace faktycznie, w toku swojego zatrudnienia wykonywał skarżący, oraz czy prace te, są wymienione w cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku, gdyż właśnie to rozporządzenie, jest aktem prawnym, w oparciu o który należy orzekać, czy dana praca była pracą w warunkach szczególnych. Sama, natomiast, nazwa stanowiska, nie może dyskwalifikować faktycznie wykonywanych prac w spornym okresie zatrudnienia. Podkreślić należy, iż ustawodawca w obecnie obowiązujących przepisach celowo odszedł od szczegółowego określania stanowisk pracy, skupiając się na zakresach obowiązków, bowiem nazwy stanowisk pracy mogły być bardzo różne w zależności od zakładu pracy. Ponadto ustalano je często na długo przed wejściem w życie przepisów określających pracę w warunkach szczególnych. Z tej przyczyny Sąd ma, nie tylko prawo, ale i obowiązek, ustalać rzeczywisty zakres obowiązków, bez względu na nazwę stanowiska.
Analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia wskazuje, że wymienione w Dziale V. - w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych – poz 4 prace zbrojarskie i betoniarskie są pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ponadto w świetle załącznika Nr 1 do zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 , w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach prace wymienione wwykazie A, dziale V „w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych” poz.4 pkt 1„prace zbrojarskie i betoniarskie” na stanowisku zbrojarz są pracą w takich warunkach.
Zdaniem Sądu Okręgowego, przeprowadzone postępowanie, daje podstawy do przyjęcia, iż sporny okres zatrudnienia wP. (...)wO., stanowi okres pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca, będąc zatrudnionym nastanowisku zbrojarz stalei w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace stricte zbrojarskie pracował na urządzeniach typu prościarka, giętarka mechaniczna, giętarka ręczne, gilotyna służąca do ciecia prętów o różnym przekroju. Używał specjalnych drutów do wiązania. Przygotowywał belki, podciągi, nadproża płyty mieszkaniowe do bloków. Za takim przyjęciem przemawiają zeznania słuchanych w sprawie świadków, którzy pracowali wraz z ubezpieczonym. Wyżej wymienieni zgodnie potwierdzili, iż wnioskodawca wykonywał tylko te obowiązki w pełnym wymiarze czasu pracy tj od 7-15 bez zadnych przestojów. W konsekwencji przyjąć należało, że wskazane prace należały do wyłącznych obowiązków powoda na stanowisku zbrojarz.
Przy czym, w ocenie Sądu, niewątpliwym jest, że prace te wykonywane były w branży budowlanej, chociaż zakład, zatrudniający powoda, był przedsiębiorstwem, świadczącym usługi dla przemysłu rolniczego. Wnioskodawca wykonywał belki, podciągi, nadproża płyty, wykorzystywane dla realizacji zadań w innej branży . Z tych, jednak, przyczyn wykonywanie przez wnioskodawcę prac w ramach tego działu - „w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych” , nie może być kwestionowane.
Zatem ubezpieczonyM. W. (1), udowodnił, zarówno zeznaniami świadków, jak i przedłożonymi dokumentami (osobowe źródła dowodowe znalazły potwierdzenie w dokumentach – świadectwie pracy, zeznania wnioskodawcy i świadków były spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniały), iż będąc zatrudnionym wP. (...)wO., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał pracę wymienioną wwykazie A Działu V poz. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. - Dz.U. Nr 8, poz. 43, to jest pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca w sposób niewątpliwy wykazał więc przed Sądem, że przepracował ponad 15 lat – 13 lat 6 miesięcy i 4 dni (uznane przez organ rentowy), oraz 3 lata (okres zatrudnienia od 1 października 1978 r. do 28 lutego 1981 r. wP. (...)wO.nie zaliczony przez organ rentowy ), w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Dochodząc do powyższych wniosków Sąd nie badał kwestii zasadności braku uwzględnienia, w spornych decyzjach, do stażu pracy w szczególnych warunkach, okresu zatrudnienia wP. (...)wO.od 4 października 1976 r. do 30 sierpnia 1978 r. kiedy to wnioskodawca był uczniem(...) Szkoły Zawodowej (...)dla Pracujących i uczył się zawodu w ramach Ochotniczego Hufca Pracy , będąc zatrudnionym w tym przedsiębiorstwie, nadto okresu zatrudnienia od 27 lipca 1983 do 31 grudnia 1983 r. wPrzedsiębiorstwie (...)wC., gdy wnioskodawca, w ramach umowy eksportowej, podejmował prace naW., ponieważ już zaliczenie, do stażu pracy w szczególnych warunkach, okresu zatrudnienia od 1 października 1978 r. do 28 lutego 1981 r., było wystarczające dla przyznania spornych uprawnień, ponadto żądanie pierwotnie, zgłoszone przez stronę odwołującą, w tym zakresie, nie było w procesie podtrzymywane i wykazywane.
Wnioskodawca spełnia, także, wszystkie pozostałe wymagane przepisami prawa przesłanki, zarówno w zakresie ogólnego stażu pracy oraz brakiem członkostwa Otwartego Funduszu Emerytalnego, jak i wieku, który osiągnął w dniu 11 listopada 2017 r.
W myślart. 100 ust.  1.ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń, określonych w ustawie, powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
Na mocyart. 129 ust. 1cytowanej ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca składając odwołania,wyraźnie wnosił o przyznanie emerytury od dnia 29 stycznia 2018 r.,nie zaś od miesiąca, w którym złożono wniosek. Sąd był związany wskazanym żądaniem.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w pkt. 2 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 27 lutego 2018 r. i przyznał wnioskodawcy prawo do emeryturyod dnia 29 stycznia 2018 r.
J.L.