Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 934/19
Data wyroku: 2019-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt III Ca 934/19

UZASADNIENIE
W dniu 21 sierpnia 2018 roku do Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydziału Ksiąg Wieczystych doksięgi wieczystej (...)wpłynął wniosek(...)Dz. Kw. 35189/18, zawierający żądanie wpisu przysługującego syndykowi masy upadłościM. Z. (1)- wspólnika Art. Dom M.M.(...) spółki jawnejw upadłości likwidacyjnej prawa zaspokojenia z nieruchomości objętej przedmiotową księgą wieczystą wierzytelności zgłoszonych przez wierzycieli do masy upadłości. Do wniosku załączono kserokopię odpisu postanowienia XIV GU 485/15 z dnia 14 czerwca 2016 roku, wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XIV Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych - poświadczoną za zgodność z oryginałem przez adwokata oraz odpis prawomocnego wyroku z dnia 06.11.2017 roku wydanego w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną i zobowiązanie, Sygn. Akt II C 980/14.
Postanowieniem z 28 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi w osobie referendarza sądowego oddalił wniosek, wskazując, że w księdze wieczystej mogą być ujawnianeprawa rzeczowea ponadto prawa osobiste i roszczenia należące do dwóch kategorii: wymienione w ustępie 2 art. 16 u.k.w.h. oraz inne, co do których wyraźne przepisy ustawowe zezwalają na ujawnienie w księdze wieczystej. Ustawodawca nie wprowadził przepisu dającego możliwość dokonania wpisu w dziale III księgi wieczystej przysługującego syndykowi prawa zaspokojenia z nieruchomości wierzytelności zgłoszonych przez wierzycieli do masy upadłości.
Skargę na powyższe orzeczenie złożył syndyk masy upadłościM. Z. (1), zarzucając naruszenieart. 16u.k.w.h. w zw. zart. 1 ust. 1u.k.w.h., polegające na bezzasadnym przyjęciu, że przysługujące wnioskodawcy prawo zaspokojenia z nieruchomości objętej przedmiotową księgą wieczystą wierzytelności zgłoszonych przez wierzycieli do masy upadłości (przewidziane wart. 532 k.c.) nie może zostać ujawnione w księdze wieczystej, podczas gdy wpis prawa nabytego ze skargi pauliańskiej winien zostać ujawniony w dziale III Księgi wieczystej Z uwagi na jego charakter i cel zbieżny z celami, którym służy prowadzenie ksiąg wieczystych.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2019r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek.
Sąd I instancji ustalił, żeksięga wieczysta (...)prowadzona jest dla nieruchomości, położonej wŁ.przyul. (...),działki gruntu nr (...)o łącznej powierzchni 0,2003 ha. W dziale II jako współwłaściciele wpisani sąM. Z. (2)w udziale wynoszącym1/2 części iM. Z. (3)w udziale wynoszącym ½ części.
W dziale III ujawniony jest zakaz zbywania i obciążania nieruchomości, orzeczony w sprawie II C 980/14.
Przy takich ustaleniach stanu faktycznego, Sąd I instancji wywiódł, że brak jest podstawy do dokonania żądanego wpisu, gdyż ani art. 16 ustęp 2 u.k.w.h , ani inne przepisy ustawowe nie zawierają podstawy, dającej możliwość dokonania wpisu w dziale III księgi wieczystej, przysługującego syndykowi prawa zaspokojenia z nieruchomości wierzytelności zgłoszonych przez wierzycieli do masy upadłości.
W tym stanie rzeczy, Sąd I instancji, stosownie do treściart. 6269k.p.c., oddalił wniosek o dokonanie wpisu.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca.
Skarżący zarzucił orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotecew zw. zart. 1 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że przysługujące wnioskodawcy prawo zaspokojenia z nieruchomości objętej przedmiotowa księgą wieczystą wierzytelności zgłoszonych przez wierzycieli do masy upadłości ( przewidziane wart. 532 k.c.) nie może zostać ujawnione w księdze wieczystej, podczas gdy wpis prawa nabytego ze skargi pauliańskiej winien zostać ujawniony w księdze wieczystej z uwagi na jego charakter i cel zbieżny z celami, którym służy prowadzenie ksiąg wieczystych.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wpisanie w dziale III przedmiotowej księgi wieczystej przysługującego Syndykowi masy upadłościM. Z. (1)–(...) spółki jawnej (...). – Dom M.M.(...) Spółki jawnejw upadłości likwidacyjnej z siedzibą wŁ.prawa zaspokojenia z nieruchomości objętej przedmiotowa księgą wieczystą wierzytelności zgłoszonych przez wierzycieli do masy upadłości.
Ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Wbrew zarzutom skarżącego podniesionym w apelacji, Sąd I instancji nie naruszył przepisu prawa materialnego tj.art. 16 art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece(Dz.U. z 2018 r. poz. 1360, dalej: u.k.w.h.),zgodnie z którym w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej, pozaprawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia. Przepisart. 16 ustęp 2u.k.w.h. stanowi, że w szczególności mogą być ujawniane:

1
prawo najmu lub dzierżawy, prawo odkupu lub pierwokupu, prawo dożywocia;

2
roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonegoprawa rzeczowego; dotyczy to także roszczeń przyszłych;

3
roszczenie wynikające z określenia zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli lub wieczystych użytkowników;

4
roszczenie współwłaścicieli wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności;

5
wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipoteką oraz informacje, że zostały one wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych, o którym mowa wustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych(Dz. U. z 2016 r. poz. 1771);

6
prawo z umowy timeshare, o którym mowa wustawie z dnia 16 września 2011 r. o timeshare(Dz. U. poz. 1370)

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że z cytowanegoart. 16u.k.w.h. wynika, iż nie ma dowolności w żądaniu ujawnienia w dziale III księgi wieczystej roszczeń, czy też praw osobistych. W księdze wieczystej mogą być ujawnianeprawa rzeczowea ponadto prawa osobiste i roszczenia należące do dwóch kategorii: wymienione wustępie 2 art. 16u.k.w.h. oraz inne, co do których wyraźne przepisy ustawowe zezwalają na ujawnienie w księdze wieczystej.
Wbrew stanowisku Sądu Najwyższego zawartemu w wyroku z dnia 26 października 2005r ( V CK 776/04), do którego odwołuje się skarżący w apelacji, nie podlega ujawnieniu przewidziane wart. 532 k.c.prawo wierzyciela do dochodzenia zaspokojenia z nieruchomości, ponieważ brak jest ustawowej podstawy do ujawnienia takiego prawa w dziale III księgi wieczystej, ale także dla tego, że skarga pauliańska jest wyjątkowa, dotkliwie ingerującą w prawa własności instytucja prawa cywilnego, której zakres i skutki powinny być wyraźnie ustalone przez ustawodawcę a nie pozostawione uznaniu sądu. Interesy wierzyciela pauliańskiego mogą być w należytym stopniu zabezpieczone przez wszczęcie egzekucji z nieruchomości ( vide Księgi wieczyste i hipoteka – Komentarz pod red, J. Pisulińskiego LexisNexis Warszawa 2014 str. 386).
W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu Okręgowego, brak jest podstawy prawnej do dokonania wpisu zgodnego z wnioskiem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.