Sąd Okręgowy w Warszawie
XXIV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXIV Ns 34/20
Data wyroku: 2020-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia () Krzysztof Tarapata

Sygn. akt XXIV Ns 34/20

POSTANOWIENIE
12 czerwca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia (del.) Krzysztof Tarapata
Protokolant: st. sekretarz sądowy Milena Gładysiak
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2020 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z wnioskuD. K.
z udziałemStowarzyszenia (...)z siedzibą wM.orazP. R.
o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym
postanawia:

1
zakazaćStowarzyszeniu (...)z siedzibą wM.rozpowszechniania materiałów zawierających nieprawdziwe informacje o treści:

- „(…)(...)P. R.(...)M.”,
- „(...).”,
– „(...).”;

2
nakazaćStowarzyszeniu (...)z siedzibą wM.sprostowania nieprawdziwych informacji podanych w kolportowanej ulotce poprzez:

a) zamieszczenie na fanpage uczestnikaStowarzyszenie (...)wserwisie (...)pod adresem:(...)sprostowania o treści: „Stowarzyszenie (...)prostuje nieprawdziwe informacje zawarte w wydanych przez stowarzyszenie materiałach agitacyjnych dotyczących referendum w sprawie odwołania Burmistrza MiastaM.i oświadcza, iż: - twierdzenie jakobyP. R.(...)M.jest nieprawdziwe, - twierdzenie jakoby(...)jest nieprawdziwe, - twierdzenie jakoby(...)jest nieprawdziwe;
b) zablokowanie do dnia 14 czerwca 2020 r. wpisu sprostowania wskazanego w pkt. 2 lit. a postanowienia, na samej górze fanpage(...)poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przezserwis (...)tj. „Przypnij na górze strony”, tak aby odbiorcy korzystający z fanpageStowarzyszenia (...)mogli zapoznać się z treścią wpisu;

3
oddalić wniosek w pozostałym zakresie;

4
stwierdzić, że każdy z uczestników ponosi koszty postepowania związane ze swym udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 12 czerwca 2020 r.
W dniu 10 czerwca 2020 r. do tut. Sądu wpłynął wniosekD. K.o wydanie orzeczenia w trybieart. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, w którym wnioskodawca domagał się:

1
wydania uczestnikowiStowarzyszenie (...)zakazu rozpowszechniania materiałów zawierających nieprawdziwe informacje, jakoby:

- „(…)(...)P. R.(...)M.”,
- „(...).”,
– „(...).”,
- „(...).”;

2
nakazania uczestnikowiStowarzyszenie (...)sprostowania nieprawdziwych informacji podanych w kolportowanej ulotce poprzez:

a) zamieszczenie na fanpage uczestnikaStowarzyszenie (...)wserwisie (...)pod adresem:(...)sprostowania o treści: „Stowarzyszenie (...)prostuje nieprawdziwe informacje zawarte w wydanych przez stowarzyszenie materiałach agitacyjnych dotyczących referendum w sprawie odwołania Burmistrza MiastaM.i oświadcza, iż: - Twierdzenie jakobyP. R.(...)M.jest nieprawdziwe, - Twierdzenie jakoby(...)jest nieprawdziwe, -(...)jest nieprawdziwe, -(...)jest nieprawdziwe.”;
b) zablokowanie do dnia 14 czerwca 2020 r. w/w wpisu na samej górze fanpage(...)poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przezserwis (...)tj. „Przypnij na górze strony” tak aby odbiorcy korzystający z fanpageStowarzyszenia (...)mogli się zapoznać z treścią wpisu;

3
nakazania uczestnikowiStowarzyszenie (...)wpłacenia kwoty 1.000,00 zł na rzecz instytucji charytatywnej w postaci Fundacji im.(...),ul. (...),(...)-(...) W., nr konta:(...)– z dopiskiem „(...)”.

W uzasadnieniu wniosku,D. K.wyjaśnił, żeStowarzyszenie (...)włączyło się w trwającą kampanię referendalną dotyczącą referendum gminnego w sprawie odwołania burmistrza MiastaM.-P. R.przed upływem kadencji i prowadzi działania ukierunkowane na obniżenie frekwencji pod hasłem „(...)”. Zdaniem wnioskodawcy przygotowany przez Stowarzyszenie materiał agitacyjny w postaci ulotki zawiera korzystne dla urzędującego burmistrze ale nieprawdziwe informacje dotyczące: wyniku wyborczego burmistrzaP. R.w wyborach samorządowych, kwoty środków unijnych pozyskanych przez burmistrza dla miasta, ponoszonych w przeszłości kosztów wylewania niezdatnej do użytku wody do kanalizacji, torpedowania przez radnych miejskich niemal wszystkich działań burmistrza. (

    wniosek – k. 3-57)
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2020 r. Sąd wezwałP. R., będącego burmistrzem MiastaM., do wzięcia udziału w sprawie w charakterze uczestnika. (postanowienie – k. 59)
Na rozprawie stawił się jedynie wnioskodawca i podtrzymał swoje żądania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Na dzień 14 czerwca 2020 r. ogłoszone zostało referendum gminne w sprawie odwołania burmistrza MiastaM.przed upływem kadencji. Jednym z inicjatorów referendum jest wnioskodawcaD. K.-(...)będący członkiem inicjatywy referendalnej oraz pełnomocnikiem Inicjatora Referendum. (niesporne)
BurmistrzemM.jestP. R., wybrany na to stanowisko w wyborach samorządowych w roku 2018, uzyskując w drugiej turze wyborów 4558 głosów, co w ujęciu procentowym przełożyło się na(...)%. (
    strona internetowa
(...)

Od czasu objęcia stanowiska burmistrza przezP. R.,M.pozyskał w ramach tzw. środków unijnych kwotę niższą niż(...)złotych.(informacje i wykazy k. 8-13v.)
W czasie kadencji burmistrzaP. R.doszło do zmian w funkcjonowaniu ujęcia wody, na skutek których miasto zaprzestało dokonywać zrzutu całej pozyskanej wody do kanalizacji sanitarnej. W konsekwencjiM.nie jest już obciążany przez przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne kosztami wspomnianego zrzutu. W 2018 r.M.Przedsiębiorstwo (...)za zrzut wody z ujęcia przyul. (...)pobrało od miastaM.łącznie(...)zł. (odpowiedź i faktury – k. 14-16)
Część uchwał podjętych przez Radę MiastaM.w trakcie kadencji burmistrzaP. R.została podjęta zgodnie z intencją burmistrza. (protokoły i wynika głosowań – k. 17-50, k. 52-54v.)
W trakcie kampanii referendalnej dotyczącej referendum wyznaczonego na 14 czerwca 2020 r. w sprawie odwołania burmistrzaM.,Stowarzyszenie (...)wydało i rozpowszechniało ulotkę o charakterze agitacyjnym mającą na celu wsparcie burmistrzaP. R.. W ulotce tej zawarto m.in. następujące treści:
- „(…)(...)P. R.(...)M.”,
- „(...).”,
– „(...).”,
- „(...).”
(niesporne, ulotka – k. 6)
Sąd zważył co następuje
Wniosek należało częściowo uwzględnić.
Zgodnie zart. 35 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, jeżeli plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zawierają nieprawdziwe dane i informacje, każdy zainteresowany ma prawo złożyć do sądu okręgowego wniosek o:
1) orzeczenie konfiskaty takich materiałów;
2) wydanie zakazu publikowania takich materiałów;
3) nakazanie sprostowania informacji;
4) nakazanie przeproszenia pomówionego;
5) nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 10 000 złotych na rzecz instytucji charytatywnej;
6) zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty do 10 000 złotych tytułem odszkodowania.
Oczywistym jest, że wnioskodawca, jako mieszkaniecM., czyli miasta, w którym ma odbyć się referendum w sprawie odwołania burmistrza, a ponadto jako jeden z inicjatorów referendum posiada legitymację do złożenia wniosku w trybieart. 35przywołanej jużustawy o referendum lokalnym. Legitymowanym do udziału w postepowaniu jest równieżStowarzyszenie (...)wspierające burmistrzaP. R.i będące twórcą ulotki, w której zawarto treści zdaniem wnioskodawcy nieprawdziwe.
Jako zainteresowanego w sprawie należało uznać równieżP. R., pełniącego funkcje burmistrzaM., którego dotyczą informacje, których prawdziwość jest przedmiotem postępowania. Wprawdzie wnioskodawca nie wskazałP. R.jako uczestnika, jednakże stosownie doart. 510 § 2 k.p.c.Sąd ma obowiązek z urzędu wezwać zainteresowanego do udziału w sprawie, jeśli okaże się, że nie jest uczestnikiem. (zob. komentarz do art. 35 ustawy o referendum lokalnym, Rakowska – Trela 2019, wyd. 1) W konsekwencji, Sąd postanowieniem z dnia 12 czerwca 2020 r. wezwałP. R.do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
Jak wykazało przeprowadzone postepowanie, niektóre z informacji wskazanych w przedmiotowej ulotceStowarzyszenia (...), są nieprawdziwe. Chodzi tu o informację dotyczącą wyniku wyborczego burmistrzaP. R., informację dotyczącą sumy pozyskanych przez burmistrza środków unijnych oraz informację dotyczącą ponoszonych w przeszłości kosztów wylewania niezdatnej do użytku wody do kanalizacji.
W ulotce Stowarzyszenia wskazano, iżP. R.wygrał wybory na burmistrza z(...)poparciem mieszkańcówM.. Z powszechnie dostępnych za pośrednictwem internetu danych Państwowej Komisji Wyborczej wynika, iż w drugiej turze wyborówP. R.uzyskał wynik(...)%. Niewątpliwie zatem informacja zawarta w ulotce jest nieprawdziwa.
Jeśli chodzi kwestię środków unijnych, z przedmiotowej ulotki wynika, że burmistrzP. R.pozyskał z tego źródła na rozwój miasta(...)złotych. Z twierdzeń wnioskodawcy i z przedstawionego przez niego materiału dowodowego wynika, że podczas kadencjiP. R.pozyskane środki unijne wyniosły mniej niż wskazano w ulotce i że w ulotce doszło do zniekształcającego rzeczywistość zsumowania wszelkich środków pozyskanych z zewnątrz pod hasłem „środki unijne”. Również i ta informacja z ulotki okazała się więc nieprawdziwa.
W przypadku kosztów wylewania niezdatnej do użytku wody do kanalizacji, z ulotki wynika, iż wynosiły one w przeszłości(...)złotych. Wedle twierdzeń wnioskodawcy i przedstawionych przez niego dowodów, koszty te wynosiły mniej i np. w 2018 r. osiągnęły w sumie(...)zł. Podaną w ulotce informację należało więc uznać za nieprawdziwą.
Należy podkreślić, iż uczestnicy nie zakwestionowali żadnych ze wskazanych we wniosku żądań, twierdzeń i faktów.
W rezultacie za uprawnione należało uznać zawarte w pkt. 1 i 2 wniosku żądania wnioskodawcy w zakresie wspomnianych trzech informacji.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu.
Co do żądania dotyczącego zawartego w ulotce zarzutu o torpedowaniu działań burmistrza przez pewną grupę osób, stwierdzić należy, iż jest to sformułowanie bardzo niejasne, trudne do weryfikacji. Nie sposób jednoznacznie odczytać, o jakie osoby, czy grupy chodziło autorom ulotki, jakie konkretnie działania miałyby być torpedowane i w jakiej formie. Tego typu sformułowanie umyka weryfikacji prawdziwości. Nieprzekonujące są też zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia, iż przedmiotowy fragment ulotki dotyczy wyłącznie działalności oponentów burmistrza na forum rady miasta i że może zostać oceniony pod względem prawdziwości na podstawie załączonych do wniosku niektórych protokołów z posiedzeń oraz wyników niektórych głosowań.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał za nieuzasadnione zgłoszone w pkt. 3 wniosku żądanie nakazania uczestnikowiStowarzyszenie (...)wpłacenia kwoty 1000 zł na rzecz wskazanej instytucji charytatywnej. Instytucja nakazania dokonania wpłaty na rzecz instytucji charytatywnej nosi znamiona sankcji karnej, która w sprawie o charakterze cywilnym może być stosowana jedynie wyjątkowo. Nie doszło do tego typu naruszeń aby obciążać uczestnika tego rodzaju karą.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE
(...)
(...)
(...)
(...)
(...)