Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 469/18
Data wyroku: 2020-11-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Wioletta Sychniak

Sygn. akt I C 469/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 listopada 2020 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia SR Wioletta Sychniak
po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2020 roku w Łodzi
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaK. W.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza odK. W.na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

3
nakazuje pobrać odK. W.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwotę 2866,96 zł (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt sześć złotych i dziewięćdziesiąt sześć groszy) na pokrycie koszów postępowania tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa.

Sygn. akt I C 469/18

UZASADNIENIE
W pozwie złożonym 30 lipca 2018 rokuK. W.wniósł o zasądzenie na jego rzecz od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.kwoty 22 626 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu wskazano, że Powód wraz z żoną nabył nieruchomość objętąksięgą wieczystą (...). Przezdziałkę nr (...), na całej szerokości, przeprowadzony jest gazociąg wysokiego ciśnieniaØ 300stanowiący własność(...) sp. z o.o., która nie posiada żądnego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości Powoda. Roszczenie objęte niniejszym pozwem stanowi wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawieart. 225 k.c.w zw. zart. 224 § 2 k.c.za okres od 1 sierpnia 2008 roku do 1 sierpnia 2011 roku./pozew k. 3 – 8/
W odpowiedzi na pozew(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie kosztów procesu.
Pozwana przyznała, że jest właścicielem gazociągu wysokiego ciśnieniaDN 250, wybudowanego na działce Powoda w ramach gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250R.–P.. Jednak powództwo o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest niezasadne, ponieważ Pozwana jest posiadaczem w dobrej wierze. Nadto Pozwana zgłosiła zarzut zasiedzenia na nieruchomości strony powodowej prawa odpowiadającego treścią obecnej służebności przesyłu. Powoływała się na korzystne rozstrzygnięcia, uzyskane w innych sprawach, dotyczących tego samego gazociągu na innych jego odcinkach.
Pozwana twierdziła nadto, żeprzez nieruchomość Powoda biegnie jeden gazociąg wysokiego ciśnienia DN 250relacjiP.–R.. Dodatkowo zgłosiła zarzut przedawnienia oparty na aktualnym brzmieniu przepisuart. 118 k.c.
/odpowiedź na pozew k. 62-66, pisma przygotowawcze k. 110-111, 249-250, 260/
Powód nie uznał zarzutu zasiedzenia na jego nieruchomości prawa odpowiadającego treścią obecnej służebności przesyłu. Popierał powództwo w niezmienionej formie. Podkreślił, że Pozwana prowadzi negocjacje dotyczące budowy nowej linii gazociągu pokrywającej się z urządzeniami stanowiącymi przedmiot sporu w niniejszej sprawie. Nadto podkreślił, że przedstawione przez stronę przeciwną orzeczenia dotyczą gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 250, a nie objętego powództwem gazociągu ciśnienia Ø 300. Powód obstawał, że przez jego nieruchomość biegnie gazociąg Ø 300.Podniósł, że nie ma informacji, aby na jego działce znajdował się gazociąg Ø 250, a nawet jeżeli taki istnieje, to nie jest to przedmiotem sprawy.
/pisma przygotowawcze k. 94-99, 123-126, 253-254, głos do protokołu k. 239-244, 266-268/

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W 1964 roku, na zlecenie(...) Fabryki (...)wP., został opracowany wstępny projekt gazociągu magistralnego wysokiego ciśnienia na trasieR.–P.. W zakres opracowania wchodził odcinek magistralny gazociągu Ø 250 mm wysokiego ciśnienia podłączony do istniejącego gazociągu Ø 300P.-Ł.w punkcie położonym na południe odR., doprowadzający gaz koksowniczy doP.. Ten projekt został zatwierdzony decyzją z 20 lipca 1964 roku nr 59/64. Zgodnie z pismemZjednoczenia (...)z 10.09.1964 r., inwestycja miała być wykonana na koszt(...) Fabryki (...)wP.w 1965 roku.
O przystąpieniu do realizacji inwestycji, pismem z kwietnia 1966 roku, byli zawiadamiani właściciele prywatnych nieruchomości, położonych wW.,K.i we wsiD..

/projekt k. 67-73 z uwagami k. 76-79, decyzja k. 74, pismo(...)k. 75v, kosztorys k. 80, pismo z wykazem właścicieli k. 81-83, szkic sytuacyjny k. 84-86/
K.iE.małżonkowieW.kupili w dniu 27 sierpnia 2002 roku odR. T.nieruchomość, położoną wK.przyul. (...), stanowiącą działkę ziemi zbudynkami o nr (...)o pow.(...)ha. Nabycia dokonali do wspólności majątkowej małżeńskiej, na potrzeby prowadzonej przezK. W.działalności gospodarczej.
Dla nieruchomości prowadzona jestksięga wieczysta (...). W dziale III księgi wieczystej nie ma żadnych wpisów. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 4.07.2016 r., nieruchomość składa się z dwóchdziałek ewidencyjnych: nr (...)przyul. (...)i nr(...)przyul. (...). Zmian w oznaczeniu nieruchomości nie ujawniono w księdze wieczystej.
/umowa sprzedaży k. 12-14, odpis zwykły księgi wieczystej k. 15-18, wypis z rejestru gruntów k. 19/
Zgodnie z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego GminyK.,działka ewidencyjna nr (...)położona jest w terenie 2.P.29 – tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów z istniejącym gazociągiem wysokiego ciśnienia Ø 300 i Ø 250 wraz ze strefą ochronną, istniejącą linią wysokiego napięcia 110 kV wraz ze strefą ochronną i linią wysokiego napięcia 220kV wraz ze strefą ochronną.
W ustaleniach dotyczących obsługi w zakresie infrastruktury technicznej (rozdział 6) zapisano, że w zakresie zaopatrzenia w gaz ustala się, że magistralne elementy sieci gazowej ze względów eksploatacyjnych i bezpieczeństwa wymagają strefy ochronnej,szczególnie dotyczy to gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 300.

/wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego k. 22-30/
Na nieruchomości Powoda jest posadowiony gazociąg; przecina ją w części znajdującej się za zabudowaniami , na tyłach nieruchomości. Gazociąg został wybudowany w latach 1966 – 1968. Gazociąg cały czas jest w eksploatacji. W odniesieniu do niego dokonywane są przez pracowników Pozwanego czynności kontrolne, polegające na kontroli jego przebiegu i trasy, posadowienia, głębokości i oznakowania trasy. Na trasie gazociągu ustawiane są słupki co kilkaset metrów, oznaczane są przeszkody. Obchód wykonywany jest 4 razy w roku. Zakłada się niezbędny pas eksploatacyjny po 3 metry z każdej strony gazociągu. Na odcinku gazociągu przebiegającym przez działkę Powoda, w ciągu ostatnich kilkunastu lat nie było większych remontów ani przebudowy.

/zeznania świadkaK. K. (2)k. 236v i 238 [znacznik czasowy 00:07:04- 00:17:55]/
Pismem z 30.01.2017 r. pełnomocnikK. W.zwrócił się do(...) sp. z o.o.wW.o zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu i o ustalenie odszkodowania. W odpowiedzi Spółka poinformowała, że nie jest właścicielem jakichkolwiek urządzeń usytuowanych na nieruchomości Powoda. Działalność w zakresie obrotu paliwami gazowymi i dystrybucja zajmuje się odrębny podmiot, tj.(...) sp. z o.o.wW../wezwanie k. 31-32, odpowiedź(...)k. 33-34/
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości Powoda w związku z usytuowaniem na niej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 wynosi:
- w 2008 roku: miesięcznie - 569 zł; za okres 5 miesięcy 2008 r. – 2845 złotych,
- w 2009 roku: miesięcznie - 569 zł; za okres 12 miesięcy 2009 r. – 6828 złotych,
- w 2010 roku: miesięcznie - 519 zł; za okres 12 miesięcy 2010 r. – 6228 złotych,
- w 2011 roku: miesięcznie - 519 zł; za okres 7 miesięcy 2011 r. – 3633 złotych.
Spadek wartości nieruchomości w powyższym okresie wyniósł 5145 złotych.

/opinia biegłegoT. C.k. 138-207/
W „Strategii(...)do 2020 roku” zapisano m.in., że „w okresie perspektywicznym głównym źródłem ciepła w gminie będzie gaz ziemny wysokometanowy. Zaopatrzenie to będzie pochodzić z wybudowanego w 1998 roku gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 relacjiP.–S.wraz ze stacją redukcyjno – pomiarową wW.(…)”. Natomiast w „Zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowywania przestrzennego GminyK.” stanowiącej załącznik nr 1 do Uchwały nr LXXII/506/10 Rady GminyK.z 9.11.2010 r. odnotowano : „Magistralne elementy sieci gazowej ze względów eksploatacyjnych i bezpieczeństwa wymagają strefy ochronnej, szczególnie dotyczy to gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 300 mm.”
/Strategia(...)do 2020 r. – załącznik nr 1 k. 269-316, załącznik nr 1 do Uchwały nr LXXII/506/10 Rady GminyK.k. 317-413/

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Podstawą prawną roszczenia Powoda są przepisyart. 225 k.c.w zw. zart. 224 § 2 k.c.Stanowią one o obowiązku samoistnego posiadacza rzeczy w złej wierze wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, za jej zużycie, pogorszenie lub utratę z wyłączeniem sytuacji, gdy pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy oraz o obowiązku zwrotu pobranych pożytków, których nie zużył i zwrocie wartości tych, które zużył.
Roszczenia uzupełniające, o których mowa we wskazanych wyżej przepisach, kierowane są przede wszystkim do posiadacza rzeczy w złej wierze, a w pewnych okolicznościach, również do posiadacza rzeczy w dobrej wierze. Zasadność tych roszczeń, tak co do zasady, jak i wysokości, stosownie doart. 6 k.c.w zw. zart. 232 k.p.c., obowiązany jest udowodnić powód. Stosownie bowiem doart. 232 k.p.c.strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej (art. 217 § 2 k.p.c.). Sąd rozstrzyga sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego przedstawionego w sprawie. Ciężar dowodowy w toku postępowania spoczywa co do zasady wyłącznie na stronach. Sąd może dopuścić dowód z urzędu, jednakże uprawnienie to ma charakter wyjątkowy. Dopuszczenie przez Sąd dowodu z urzędu może nastąpić jedynie wtedy, gdy nie ma innej możliwości doprowadzenia do właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to prawo Sądu, a nie obowiązek, stąd skorzystanie z tego uprawnienia uzależnione jest od oceny sytuacji procesowej danej sprawy (por. wyrok SN z 7 lipca 2017 roku, V CSK 629/16, Legalis nr 1675533). W szczególności Sąd nie jest zobowiązany do zarządzenia dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń i wykrycia środków dowodowych, pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony, a „jedynie” spoczywającym na nim ciężarem procesowym. Nie istnieje żadna możliwość egzekwowania od strony aktywności w sferze dowodowej; w szczególności sąd nie może nakazać czy zobowiązać do przeprowadzenia dowodu. Tylko od woli strony zależy, jakie dowody sąd będzie prowadził. Przeciwko stronie natomiast - co wynika zart. 6 k.c.- skierują się ujemne następstwa jej pasywnej postawy; fakty nieudowodnione zostaną pominięte i nie wywołają skutków prawnych z nimi związanych, co ostatecznie może oznaczać oddalenie żądania (por. wyroki SN: z dnia 11 lipca 2001 r., V CKN 406/00, Lex nr 52321; z dnia 12 kwietnia 2000 r., IV CKN 22/00, Lex nr 52438).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy: w pierwszej kolejności należy podkreślić, że Pozwany nie uznał powództwa w żadnej części, ani co do zasady, ani tym bardziej – co do wysokości. Rolą Powoda było więc udowodnienie wszystkich faktów uzasadniających tak zasadę odpowiedzialności, jak i wysokość roszczenia. W rozpoznawanej sprawie sporne ostatecznie okazało się nie tylko to, czy Pozwany jest posiadaczem urządzeń przeznaczonych do przesyłania gazu, zlokalizowanych na gruncie Powoda w dobrej czy złej wierze, ale czy w ogóle ma przymiot posiadacza tych urządzeń.
Strona powodowa dochodzi w niniejszej sprawie wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w związku z lokalizacją na niejgazociągu wysokiego ciśnienia Ø 300 mm – i tylko tego urządzenia.Wynika to zarówno z pozwu, jak i dalszych pism przygotowawczych, w szczególności pisma, które wpłynęło do akt 14.04.2020 r. (k. 253-254). Tymczasem Pozwany w odpowiedzi na pozew (błędnie zatytułowanej jako odpowiedź na wniosek) przyznał, że jest właścicielem gazociągu wysokiego ciśnienia DN 250. W odniesieniu do tego urządzenia podniósł zarzut posiadania w dobrej wierze oraz zarzut zasiedzenia. Ani w odpowiedzi na pozew, ani w dalszych pismach, Pozwany nie przyznał, że jest właścicielem gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 300 mm. Co więcej – kwestionował okoliczność, aby takie urządzenie było posadowione na nieruchomości Powoda.
Odnosząc się po kolei do argumentów obu stron:
Zebrany w sprawie materiał (dokumenty złożone przez stronę powodową) są dostateczne do ustalenia, że na terenieK.jest zlokalizowany gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 300 mm. Nie da się ustalić, kiedy został wybudowany. Z dokumentów, które przedstawił Pozwany wynika, że istniał już w dacie projektowania i budowy gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 250 mm. W projekcie, wykonanym na zlecenie(...) Fabryki (...)wP., mowa o połączeniu gazociągu Ø 250 mm z istniejącym już Ø 300. Natomiast w „Strategii(...)do 2020 roku” mowa o gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 relacjiP.–S.wybudowanym w 1998 roku. O gazociągu wysokiego ciśnienia Ø 300 mm mowa również w Zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowywania przestrzennego GminyK.”, stanowiącej załącznik nr 1 do Uchwały nr LXXII/506/10 Rady GminyK.z 9.11.2010 r., ale bez bliższego określenia daty jego powstania. Z dwóch wyżej wymienionych dokumentów wynika, że omawiany gazociąg istnieje, ale nie dowodzą one, że przebiega przez nieruchomość Powoda, ani, że stanowi własność Pozwanego. O tym, że taki gazociąg jest posadowiony na nieruchomościK. W.wskazuje zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego GminyK.. Wynika z niego, żedziałka ewidencyjna nr (...)położona jest w terenie obiektów produkcyjnych, składów, magazynów z istniejącym gazociągiem wysokiego ciśnienia Ø 300 i Ø 250 wraz ze strefą ochronną, istniejącą linią wysokiego napięcia 110 kV wraz ze strefą ochronną i linią wysokiego napięcia 220kV wraz ze strefą ochronną. Jednak zapis ten nie jest precyzyjny. Wskazuje, że w terenie, na którym znajduje się nieruchomość Powoda, przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia Ø 300. Nie jest jednak pewne, że przebiega przez działkę Powoda. Nie ma też dowodu, że jest własnością Pozwanego. Tymczasem Pozwany twierdził, że przez działkę Powoda przebiega inny gazociąg: mianowicie Ø 250, którego Pozwany jest właścicielem i – tylko ten. Jednak w odniesieniu do tego urządzenia, Powód nie zgłosił żadnego roszczenia. Powód powoływał się w tym względzie na opinię biegłegoT. C. (2). Jest to jednak biegły z zakresu wyceny nieruchomości. Biegły nie ma wiedzy specjalnej, przydatnej do analizy dokumentacji technicznej, w oparciu o którą można byłoby jednoznacznie określić, czy sporny gazociąg przebiega przez nieruchomość Powoda. Co istotne, biegły w opinii odnosi się do gazociągu Ø 300, bo tak została skonstruowana teza dowodowa, uwzględniająca wniosek dowodowy strony powodowej.
Podsumowując: nie ma wystarczających dowodów pozwalających na ustalenie, zgodnie z twierdzeniami Powoda, że na jego nieruchomości położonej wK.jest posadowiony gazociąg wysokiego ciśnienia Ø 300 i, że jest własnością Pozwanego. Oznacza to, że nie zostały udowodnione przesłanki zart. 225 k.c.w zw. zart. 224 § 2 k.c.Dlatego powództwo podlegało oddaleniu jako nieudowodnione.
Powyższe zwalniało Sąd z oceny zarzutu, zgłoszonego przez Pozwanego, zasiedzenia prawa odpowiadającego treścią obecnej służebności przesyłu. W istocie zarzut ten nie dotyczył urządzenia, z którego posadowieniem związane było roszczenie objęte pozwem w niniejszej sprawie.
Odnosząc się – już tylko na marginesie – do zarzutu przedawnienia roszczenia, uznać należy, że jest on niezasadny. Przepisart. 118 k.c., aktualne obowiązujący stanowi, że termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Przepis ten został zmieniony ustawą z 13.04.2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1104), a zmiana weszła w życie 9 lipca 2018 roku. Do wskazanej zmiany termin przedawnienia wynosił 10 lat. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W realiach niniejszej sprawy, roszczenie Powoda wedługart. 118 k.c.w brzmieniu obowiązującym do 8 lipca 2018 roku przedawniało się w terminie 10 lat. Nowy termin jest krótszy, zatem zastosowanie ma norma z art. 5 ust. 2 ustawy. Przy tym pozew został złożony 30 lipca 2018 roku. Roszczenie obejmujące okres od 1.08.2018 r. według przepisów dotychczasowych nie było przedawnione, według nowych – termin przedawnienia był krótszy i rozpoczął bieg z datą wejścia ustawy w życie. Tym samym przedawnienie roszczenia nie nastąpiło.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c., stosując zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu. Powód przegrał sprawę w całości, obowiązany jest zatem do zwrotu na rzecz Pozwanego całości poniesionych przez niego kosztów procesu. W toku postępowania Pozwany wydatkował kwotę 3 600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem (na podstawie § 2 punkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
W toku procesu Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi tymczasowo wydatkował na koszt opinii biegłego kwotę 2866,96 zł. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. zart. 98 k.p.c.Sąd obciążył Powoda wskazaną kwotą celem pokrycia nieuiszczonych kosztów sądowych.