Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 148/19
Data wyroku: 2019-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt IX U 148/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 lutego 2019 r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., na podstawieart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, odmówił ubezpieczonemuM. K.prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 26 maja 2017 r. z uwagi na naruszenie przez ubezpieczonego, wskutek rażącego niedbalstwa, przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, tj.art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, co stanowiło wyłączną przyczyną zaistniałego wypadku komunikacyjnego.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się przyznania jednorazowego odszkodowania za ww. wypadek przy pracy oraz zasądzenia od organu, na swoją rzecz, kosztów procesu według norm prawem przepisanych. W odwołaniu ubezpieczony zaznaczył, iż przyczyną wypadku było nagłe gwałtowne zahamowanie pojazdów jadących przed nim, spowodowane niespodziewanym wejściem pieszego na pasy, a on sam – w celu uniknięcia kolizji i zminimalizowania strat materialnych – przechylił się razem ze skuterem na lewą stronę i przewrócił na jezdnię. Ubezpieczony podkreślił również, iż w niniejszej sprawie nie sposób zatem mówić o jego rażącym niedbalstwie, które – w świetle art. 21 ustawy z dnia 30 października 2012 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – winno być udowodnione.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podnosząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. K.w dniu 26 maja 2017 r., około godz. 11.40, będąc zatrudnionym w(...) sp. z o.o.na stanowisku sprzedawcy, podczas wykonywania obowiązków pracowniczych uległ wypadkowi przy pracy.
Do wypadku doszło narondzie (...)wS..M. K.poruszał się na skuterze służbowym.Rondo (...)ma trzy pasy ruchu.M. K.znajdował się na środkowym pasie ruchu. Zamierzał zjechać z ronda wul. (...). W odległości 10-15 metrów od ronda naul. (...)znajduje się przejście dla pieszych. Zjechać z ronda wul. (...)można zarówno ze środkowego pasa, jak i zewnętrznego pasa ronda.M. K.postanowił, w celu zjazdu wul. (...), zjechać na zewnętrzny pas. Sprawdził w lusterku, czy pas, na który chciał wjechać, pozostaje wolny, a ponadto odwrócił głowę i spojrzał na zewnętrzny pas. Okazało się, że pas zewnętrzny jest wolny. Po skierowaniu głowy w kierunku jazdyM. K.zorientował się, że nie będzie w stanie wykonać manewru zmiany pasa, albowiem bezpośrednio przed nim, na środkowym pasie ruchu, znajdował się inny samochód. Doszło do zatoru, ponieważ jeden z samochodów, który wcześniej zjechał z ronda zatrzymał się przed przejściem dla pieszych naul. (...), którym przechodził pieszy. Za samochodem tym zatrzymały się kolejne samochody, znajdujące się zarówno na zewnętrznym pasie, jak i pasie środkowym (z którego również można było zjechać wul. (...)), w tym samochód znajdujący się bezpośrednio przedM. K.. W celu uniknięcia zderzenia z tym samochodemM. K.podjął decyzję o położeniu motocykla na lewą stronę i ominięciu samochodów, które się zatrzymały w związku ze zjazdem części samochodów wul. (...), lewym (skrajnie wewnętrznym) pasem. Podczas wykonywania tego manewruM. K.przewrócił się na lewą stron. Ostatecznie doszło również do zderzenia między skuterem, a samochodem przed nim na środkowym pasie. W skuterze pękła szyba. Straty materialne w uderzonym przez skuter samochodzie były minimalne (małe rysy na zderzaku).M. K.ustalił z kierowcą samochodu, który uderzył, że na miejsce zdarzenia nie będzie wzywana policja. W dniu wypadkuM. K.był zatrudniony w(...) sp. z o.o.od trzech tygodni.M. K.nie chciał wzywać policji również dlatego, by nie robić problemów swojemu pracodawcy. Zdecydował się również pokryć we własnym zakresie koszt naprawy szyby skutera.

Dowód:

pismo z dnia 19 grudnia 2018 r., protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, wyjaśnienia poszkodowanego, oświadczenie ubezpieczonego – k. 2, 8-9, 17-19, 21 akt odszkodowawczych, częściowo zeznania ubezpieczonego – zapis zeznań z rozprawy z dnia 10 lipca 2019 r.;
W okresie od 27 maja 2017 r. do 2 czerwca 2017 r.M. K.przebywał w szpitalu, na oddziale chirurgii urazowo - ortopedycznej. Rozpoznano u niego rozległy krwiak pourazowy mięśnia brzuchatego łydki lewej, ranę tłuczoną z krwiakiem podskórnym okolicy kostki przyśrodkowej podudzia lewego. Zastosowano u niego leczenie w postaci usunięcia rozległego, zorganizowanego krwiaka w obrębie mięśnia brzuchatego łydki lewej oraz okolicy kostki przyśrodkowej podudzia lewego. W dniu 2 czerwca 2017 r.M. K.został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym.
W dniach od 26 do 28 lutego 2018 r.M. K.został ponownie przyjęty na ww. oddział celem zastosowania leczenia w postaci wycięcia surowiczaka podudzia lewego. Po zabiegu został wypisany w stanie ogólnym dobrym z dalszymi zaleceniami.
Ostatecznie w dniu 2 listopada 2018 r. w zaświadczeniu o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego,, lekarz prowadzący leczenie stwierdził zakończenie leczenia w poradni ortopedycznej oraz leczenia rehabilitacyjnego.

Niesporne,

a nadto dowód: dokumentacja medyczna zgormadzona dokumentacji lekarskiej akt organu;
W dniu 19 grudnia 2018 r.M. K.złożył do pracodawcy wniosek o uznanie zdarzenia z dnia 26 maja 2017 r. za wypadek przy pracy. W piśmie tym wskazał, że do nagłego zahamowania pojazdów jadących przed nim doszło prawdopodobnie z uwagi na pojawienie się na przejściu dla pieszych pieszego. Taką samą informację zawarł w swoich wyjaśnieniach z tej samej daty. Przedmiotowa informacja została również ujęta w treści protokołu powypadkowego, do któregoM. K.nie zgłosił zastrzeżeń.
W dniu 29 stycznia 2019 r.M. K.sporządził pisemne oświadczenie, w którym wskazał, iż był sprawcą ww. kolizji drogowej, a auto znajdujące się przed nim zahamowało w sposób nagły, bo na przejściu dla pieszych pojawił się pieszy. Przedmiotowe oświadczenie zostało załączone do pisma pracodawcy z dnia 29 stycznia 2019 r. udzielającego odpowiedzi na pytania organu w związku z prowadzonym postępowaniem o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy.

Niesporne, a nadto dowód:

pismo z dnia 19 grudnia 2018 r., protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, wyjaśnienia poszkodowanego, oświadczenie ubezpieczonego – k. 2, 8-9, 17-19, 21 akt odszkodowawczych;
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawę żądania ubezpieczonego stanowiart. 11 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(zwanej dalej: ustawą wypadkową), w myśl którego jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawało, iż ubezpieczony w dniu 26 maja 2017 r. uległ wypadkowi przy pracy. Spór sprowadzał się natomiast do tego, czy w stosunku do ubezpieczonego znajdował zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, w myśl którego świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
Określenie „naruszenie przepisów spowodowanych umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa” wskazuje, iż zamiar w przypadku winy umyślnej lub możliwość i obowiązek przewidywania w przypadku winy nieumyślnej dotyczą naruszenia przepisów, a nie skutków zdarzenia, zaś zakwalifikowanie zdarzenia jako zwykłego czy też rażącego niedbalstwa uzależnione jest od okoliczności faktycznych. Nie ulega również wątpliwości, iż nieprawidłowa technika jazdy samochodem i nienależyta obserwacja drogi, wynikająca z nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego, będącą wyłączoną przyczyną wypadku drogowego mającego charakter wypadku przy pracy, mogą być oceniane jako naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego wskutek rażącego niedbalstwa i stanowić postawę wyłączenia prawa ubezpieczonego do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego (tak m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 265/13).Prawo o ruchu drogowymobejmuje nakazy i zakazy skierowane do uczestników ruchu mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa pieszym i kierującym pojazdami. Naruszanie tych zasad prowadzić może do zdarzeń drogowych – wypadków czy kolizji, w których narażone na uszczerbek jest zdrowie uczestników, a czasem zagrożone ich życie. Narzucenie określonych reguł postępowania użytkownikom dróg ma na celu zminimalizowanie liczby zdarzeń drogowych powodujących zagrożenie ich życia i zdrowia, tym samym przepisyprawa o ruchu drogowymnależy uznać za przepisy dotyczące ochrony tych dóbr. Zachowanie ubezpieczonego stanowi przy tym wyłączną przyczynę wypadku wówczas, gdy oprócz tego zachowania nie występują inne przyczyny wypadku, w szczególności działania lub zaniechania innych osób, które mogą być oceniane jako bezpośrednia lub pośrednia przyczyna zdarzenia (tak: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2016 r., III UK 158/15).
Z uwagi na treść ww. art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej i zarzucone ubezpieczonemu rażące niedbalstwo należy ustalić zakres pojęciowy tego terminu. Wyrażenie to nie jest bowiem zdefiniowane w ustawie, stąd też dla wyjaśnienia jego znaczenia należy odwołać się do terminologii prawa karnego, a także do bogatego orzecznictwa. Wina sprawcy czynu może przybrać różnoraką postać: winy umyślnej, gdy sprawca chce popełnić czyn lub godzi się na jego popełnienie lub winy nieumyślnej - lekkomyślności lub niedbalstwa, gdy sprawca popełnia czyn na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo, że popełnienie czynu przewidywał lub mógł przewidzieć. O rażącym niedbalstwie można mówić wówczas, gdy poszkodowany zachowuje się w sposób odbiegający jaskrawo od norm bezpiecznego postępowania i świadczący o całkowitym zlekceważeniu przepisów - podejmuje działania z naruszeniem przepisów o ochronie zdrowia i życia, chociaż mógł i powinien był przewidzieć grożące mu niebezpieczeństwo, które zwykle występuje w danych okolicznościach faktycznych, co dla każdego człowieka o przeciętnej przezorności jest oczywiste (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 1981r. III URN 40/80(...), podobnie w wyroku z dnia 6 sierpnia 1976 r. III PRN 19/76 , OSNCP 1977/3 poz. 55, w wyroku z dnia 30 listopada 1999 r., II UKN 221/99, OSNAPiUS 2001/6 poz. 20, w wyroku z dnia 4 grudnia 2008 r., II UK 106/08).
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie daje podstawy do przyjęcia, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego wskutek rażącego niedbalstwa. Konkretnie, jak słusznie wskazał organ, chodzi oart. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.prawo u ruchu drogowym, który stanowi że kierujący pojazdem jest obowiązany utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania się poprzedzającego pojazdu.
Przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, dotyczące przebiegu wypadku, ustalono w oparciu o korespondujące ze sobą dowody z dokumentów (szczegółowo wymienione powyżej), a częściowo także w oparciu o zeznania samego ubezpieczonego, z wyjątkiem tej części jego zeznań, w której podkreślał on, iż na przejściu dla pieszych nie było pieszego. Zeznaniom ubezpieczonego w tym zakresie przeczą bowiem jego wcześniejsze wyjaśnienia złożone w toku postępowania powypadkowego, treść oświadczenia z dnia 29 stycznia 2019 r., w którym wprost wskazał, iż pozostawał sprawcą kolizji, a na przejściu dla pieszych pojawiał się pieszy, jak i okoliczności dotyczące zdarzenia zawarte w protokole wypadkowym, którego treści ubezpieczony nie kwestionował. Co więcej, również w samym odwołaniu od zaskarżonej decyzji mowa jest o wejściu pieszego na pasy. W ocenie Sądu obecnie przedstawiana przez ubezpieczonego wersja wydarzeń stanowi jedynie przyjętą przez niego taktykę procesową mając zapewne wykazać, iż samochody przed nim zatrzymały się bez żadnego powodu, a zatem za wyłączną przyczynę wypadku nie można uznać naruszenia przez niego przepisów z zakresu ruchu drogowego. Podkreślenia wymaga również, iż ubezpieczony nie potrafił logicznie wyjaśnić, dlaczego podpisywał się pod pismami zawierającymi informację o przechodzeniu pieszego przez jezdnię, powołując się na nieporozumienia między nim, a specjalistą do spraw bhp, czy między nim a pełnomocnikiem, który sporządził odwołanie.
Jak wskazano już powyżej kierujący pojazdem jest obowiązany utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania się poprzedzającego pojazdu. Niewątpliwie ubezpieczony naruszył ww. przepis, albowiem zahamowanie pojazdu przed nim spowodowało, iż doszło do kolizji. Zaakcentować trzeba, że – jak wynika z zeznań samego ubezpieczonego – doszło do zatrzymania kilku samochodów na obu pasach ruchu pozwalających na skręt wul. (...), a jedynie ubezpieczony, w związku z niezachowaniem niezbędnego odstępu, nie był w stanie uniknąć zderzenia. Inne samochody zdążyły zatem zahamować, co przeczy tezie podnoszonej w uzasadnieniu odwołania o niespodziewanym wejściu pieszego na pasy. W istocie trudno w ogóle mówić o niespodziewanym pojawieniu się pieszego na jezdni, skoro przekraczał on jezdnię w miejscu do tego przeznaczonym, na oznakowanym przejściu dla pieszych. Skoro w bezpośredniej bliskości od ronda znajdowało się przejście dla pieszych, to należało niewątpliwie przewidzieć, że może na nim pojawić się pieszy ubezpieczony, co będzie skutkowało koniecznością przepuszczenia go oraz zahamowania innych samochodów.
W ocenie Sądu powyższe świadczy o tym, iż wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego ww. przepisu, spowodowane przez niego wskutek rażącego niedbalstwa. Ubezpieczony bowiem zlekceważył wymóg bezpiecznego odstępu, choć zjeżdżał z ronda, przy którym znajdowało się oznakowane przejście dla pieszych, a zatem mógł i powinien przewidzieć, tak samo jak każdy przeciętny kierowca, że na przejściu tym może pojawić się pieszy, co będzie skutkowało zatrzymaniem pojazdów znajdujących się bezpośrednio przed nim. W ustalonych okolicznościach nie ma nadto żadnych podstaw do przyjęcia, że jakiemukolwiek innemu uczestnikowi ruchu można przypisać takie działania lub zaniechania, które mogłyby być oceniane jako bezpośrednia lub pośrednia przyczyna przedmiotowego zdarzenia.
Mając na uwadze wszystko powyższe, Sąd, w oparciu oart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie.

ZARZĄDZENIE

1
(...);

2
(...);

3
(...).

30 sierpnia 2019 r.