Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 343/19
Data wyroku: 2019-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: A. Domańska-Jakubowska
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art.138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygnatura akt VIIIU 343/19

UZASADNIENIE
Decyzja z dnia 12 grudnia 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT. M.dokonał rozliczenia renty w związku z osiągniętym przychodem w roku 2017 i ustalił ,że łączny dochód osiągnięty przez wnioskodawczynięM. M.wyniósł 38 296,03 zł i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku tj. 35522,10 zł, łącznie o kwotę 2773,93 zł. W związku z powyższym osiągnięty przez wnioskodawczynię przychód uzasadniał zmniejszenie łącznej kwoty świadczenia za rok 2017 o kwotę przekroczenia niższej kwoty granicznej przychodu tj. o 2773,93 zł a świadczenie było wypłacone w pełnej wysokości. Organ rentowy ustalił ,że wnioskodawczyni pobrała nienależnie świadczenie 2773,93 zł i zobowiązał do jego zwrotu w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji./ decyzja w aktach ZUS/.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosłaM. M., podnosząc ,że kwota graniczna jest w decyzji przyjęta błędnie a od kwoty renty został jej potrącona zaliczka na podatek / odwołanie k- 3/;.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymano argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji./ odpowiedź na odwołanie k- 5-6/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
WnioskodawczyniM. M.(poprzednioP.) od dnia 1 sierpnia 2014 roku sama pobiera rentę rodzinną. Renta rodzinna przysługiwała wnioskodawczyni do dnia 30 września 2018 roku /decyzje z dnia 22.07.2014 r w aktach ZUS, niesporne/
W 2017 roku wnioskodawczyni osiągnęła przychód w kwocie 38 296 zł 03 grosze, przychód ten podlegał opodatkowaniu. Przychód ten podlegał oskładkowaniu na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne / informacja o dochodach k- 129-31 akt ZUS/.
W miesiącach styczniu i lutym 2017 roku wnioskodawczyni wypłacono tytułu renty rodzinnej miesięcznie po 882,56 zł brutto a w okresie od marca do grudnia 2017 roku kwoty brutto renty wynosiły miesięcznie po 1000 zł.
Z uwagi na osiągany przez wnioskodawczynię przychód w kolejnych miesiącach roku 2017 jej świadczenie brutto powinno być pomniejszane. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia, nadpłaconego przez organ rentowy, wynosiły kolejno po 336,79 zł w miesiącach styczniu i lutym 2017 roku ,
po 252,09 zł, w miesiącach od marca do maja 2017 roku ,
po 157,89 zł, w miesiącach czerwca do sierpnia 2017 roku,
po 250,89 zł w miesiącach od września do października 2017 roku ,
kwotę 82,24 zł w miesiącu listopadzie 2017 roku i
kwotę 226,39 w miesiącu grudniu 2017 roku.
Łącznie wysokość nienależnie pobranego świadczenia wynosi 2773,93 zł /zestawienie i wyliczenie kwot w aktach ZUS/.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie opierając się na dokumentach załączonych do akt sprawy w tym aktach ZUS. Wnioskodawczyni nie kwestionowała kwoty osiągniętego w 2017 roku przychodu jaki do obliczeń nadpłaty renty przyjął ZUS.
Sad zważył , co następuje :
Odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Znajduje ona podstawę prawną w treści przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 roku(tekst jednolity Dz. U 2018 poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisuart. 103 .1powyższej ustawy prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103a-106. Natomiast przepis art.103.3 ustawy stanowi ,że prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. W tym miejscu podnieść należy ,że przepisy o zmniejszaniu i zawieszaniu rent stosuje się również do renty rodzinnej. A zatem mają one zastosowanie do świadczenia otrzymywanego przez wnioskodawczynię. Przepis art. 104 powyższej ustawy reguluje zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń w razie osiągnięcia przychodu podlegającego obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Przychód taki w 2017 roku osiągnęła wnioskodawczyni , czego potwierdzeniem jest złożoną przez nią w organie rentowym informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2017 roku. Przychód ten wynosił 38 296,03 zł . Zgodnie z treścią przepisu art. 104.1. prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6. Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.(art.104.1a). Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust. 3.(ust2.) Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do emerytów i rencistów osiągających przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą.(ust3) Przepisy ust. 1, 1a i 2 stosuje się również do osób wyłączonych z obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu ustalenia prawa do emerytury i renty lub wykonujących działalność niepodlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z uwagi na podleganie temu obowiązkowi z innego tytułu.(ust4). Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do honorariów z tytułu działalności twórczej i artystycznej.(ust5) Za przychód, o którym mowa w ust. 1, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wypłacanego na podstawie przepisówKodeksu pracy, i kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.(ust.6) Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.(7) W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości:
1) 24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;
2) 18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;
3) 20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.
Kwoty maksymalnych zmniejszeń, o których mowa w ust. 8, podlegają podwyższeniu, przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych terminach waloryzacji.(ust.9) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski":
1) w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego - kwoty przychodu, o których mowa w ust. 7 i 8, z zaokrągleniem w górę do pełnych 10 groszy;
2) w terminie do 14 roboczego dnia listopada - kwoty graniczne przychodu dla mijającego roku kalendarzowego.
W oparciu o treść przepisu art. 104 ust 10 pkt 2 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydaje komunikaty ogłaszane w Monitorze Polskim w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2017 roku stosowanych przy zawieszaniu albo zmniejszaniu emerytur i rent
W oparciu o powyższy przepis opublikowano Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2017 r.w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2017 r. stosowanych przy zawieszaniu albo zmniejszaniu emerytur i rent. Na podstawieart. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, 1386 i 2120) ogłaszano, że kwoty graniczne przychodu dla 2017 r. wynoszą odpowiednio:
1) 35 522,10 zł - co stanowi sumę kwot przychodu odpowiadających 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w wysokości:
- 2838,60 zł - od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r.,
- 2953,30 zł - od 1 marca 2017 r. do 31 maja 2017 r.,
- 3047,50 zł - od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r.,
- 2954,50 zł - od 1 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r.,
- 2979,00 zł - od 1 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.;
2) 65 969,10 zł - co stanowi sumę kwot przychodu odpowiadających 130% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w wysokości:
- 5271,60 zł - od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r.,
- 5484,60 zł - od 1 marca 2017 r. do 31 maja 2017 r.,
- 5659,70 zł - od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r.,
- 5486,90 zł - od 1 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r.,
- 5532,30 zł - od 1 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.
W spornym okresie czasu tj. w roku 2017 kwoty przychodu odpowiadające 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń wynosiły w następujących okresach :
- 2838,60 zł - od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r., zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za III kwartał 2016 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (Monitor Polski z 2016 roku poz. 1129 )
- 2953,30 zł - od 1 marca 2017 r. do 31 maja 2017 r., zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2017 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2016 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (Monitor Polski z 2017 roku poz. 215)
- 3047,50 zł - od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r., zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 2017 roku w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2017 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (Monitor Polski z 2017 roku poz.466)
- 2954,50 zł - od 1 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r., zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 sierpnia 2017 roku w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2017 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (Monitor Polski z 2017 roku poz.817)
- 2979,00 zł - od 1 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.; zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2017 roku w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2017 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (Monitor Polski z 2017 roku poz.1041)
Zgodnie z treścią przepisuart.138 ust 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychosoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
Wnioskodawczyni osiągnęła w 2017 roku przychód w kwocie 38 296,03 zł co spowodowało przekroczenie łącznej kwoty przychodu odpowiadającej 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2017 roku . Kwota o jaką nastąpiło przekroczenie wynosi 2773,93 zł. Wobec powyższego organ rentowy zasadnie wezwał wnioskodawczynię do zwrotu powyższej kwoty bowiem jest ona świadczeniem nienależnym w rozumieniu przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wobec powyższego Sąd oddalił odwołanie .