Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 523/16
Data wyroku: 2020-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt  II  C 523/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2020 roku
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie  II  Wydział Cywilny w składzie następującym:  przewodniczący sędzia Jolanta Mazurek
protokolant stażystaA.(...)S.
po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2020 roku, wL.
na posiedzeniu jawnym
sprawy z pow ództwaB. P.
przeciwko(...)(...)Towarzystwu (...) Spółce AkcyjnejwŁ.
o 15 000 zł otych z odsetkami ustawowymi od dnia 26 maja 2014 roku do dnia
zapłaty, o 8185 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 8 października 2015
roku do dnia zapłaty i o 50 złotych renty miesięcznej

    I. zasądza od(...) Spółki AkcyjnejwŁ.(...)na rzeczB. P.następujące kwoty: 15 000 zł (piętnaście tysięcy  złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 24 października 2014 roku do dnia 31  grudnia 2015 roku i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia l stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, 3841,97 zł (trzy tysiące osiemset czterdzieści jeden  złotych dziewięćdziesiąt siedem groszy) z odsetkami ustawowymi od dnia 24  października 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z odsetkami  ustawowymi za opóźnienie od dnia l stycznia 2016 roku do dnia zapłaty i 30 zł

(trzydzieści złotych) renty miesięcznej poczynając od października 2015 roku,  płatnej z góry do dnia l - go każdego miesiąca, z odsetkami ustawowymi za  opóźnienie od rent płatnych począ wszy od sierpnia 2016 roku, liczonymi od  dnia wymagalności poszczególnych rent miesięcznych;
II.  oddala powództwo w pozostałej części;
III.  zasądza  odU.aTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwŁ.na rzeczB. P.kwotę 1575,81 zł (tysiąc pięćset  siedemdziesiąt pięć złotych osiemdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów  procesu;
IV.  nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego w punkcie I wyroku  kwotę 543,71 zł (pięćset czterdzieści trzy złote siedemdziesiąt jeden groszy) na  rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie tytułem  wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa;
V.  nakazuje pobrać od(...) Spółki AkcyjnejwŁ.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Lublin-Z.d wL.kwotę 690,03 zł (sześćset dziewięćdziesiąt złotych trzy grosze) tytułem  zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Sygn. akt II C 523/15

UZASADNIENIE
Pozwem z 20 czerwca 2016 roku powódkaB. P.wniosła o zasądzenie od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwŁ.następują cych kwot:
1)15  000 złotych z ustawowymi odsetkami od 26 maja 2014 roku do dnia  zapłaty z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w następstwie wypadku z  dnia 8 lipca 2013 roku, w oparciu o treśćart. 445 § l k.c.,
2) 8185 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 8 października 2015 roku (14 dni od dnia wpływu pisma ze sprecyzowaniem roszczeń do(...)wP., to jest od 24 września 2015 roku) do dnia zapłaty, odszkodowania z tytułu zwiększonych potrzeb powódki (koszty leczenia, dojazdów oraz opieki i zastępstwa za powódkę), w oparciu o treśćart. 444 § l k.c.,
3) renty miesięcznej w wysokości 50 złotych miesięcznie, płatnej z góry do dnia 10 - go miesiąca, począwszy od l października 2015 roku tytułem zwiększonych potrzeb powódki (kosztów leczenia powypadkowego, koszty dojazdów) w związku z wypadkiem z dnia 8 lipca 2013 roku, w oparciu oart.  444 § 2 k.c.,
4) kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów  zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 8 lipca 2013 roku idąc chodnikiem wzdłuż ul. l -goM.wN., potknęła się na nierównym chodniku (chodnik w tym miejscu był wyraźnie zapadnięty, przez co pomiędzy poszczególnymi kosatkami pojawiły się liczne szpary/odstępy/dziury), obcas jej buta utknął w szparze pomiędzy kostkami brukowymi, w następstwie czego upadła na lewe kolano i ręce. W wyniku upadku powódka doznała urazu kręgosłupa szyjnego oraz uszkodzenia kłykcia
przyśrodkowego lewej kości udowej z ubytkiem chrząstki stawowej, z powodu  których cierpi dotychczas.
Powódka wskazała dalej, że za stan techniczny chodnika w miejscu  wypadku odpowiada  Zarząd  Dróg Powiatowych wP., wobec czego jest  on również odpowiedzialny za skutki wypadku w związku z niedołożeniem  należytej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków.  Odpowiedzialność pozwanego wynika natomiast z umowy OC łączącej go z  Zarządem Dróg Powiatowych wP.. Pismem z 5 czerwca 2014 roku  powódka zgłosiła szkodę do Powiatowego  Zarządu  Dróg wP.. Pismem z  20 czerwca 2 014 roku powódka zgłosiła szkodę do ubezpieczyciela. Pismem z  24 lipca 2014 roku ubezpieczyciel odmówił zapłaty odszkodowania, uznając  roszczenia powódki za niezasadne.
Powódka podała, że na żądanie w kwocie 8185 złotych składają się:  koszty dojazdów związane z wypadkiem w kwocie 764,94 złote (kwota żądana  to 764 złote) wynikające z wykazu numer l, koszty leczenia powypadkowego  (zakup kołnierza ortopedycznego, leków, opłacanie wizyt lekarskich,  rehabilitacji) w kwocie 2721 złotych, wynikają ce z wykazu numer 2 i koszty  opieki i zastępstwa za powódkę w czynnościach, które przed wypadkiem  wykonywała samodzielnie, w okresie od 8 lipca 2013 roku do 15 września 2015  roku w kwocie 4700 złotych. Natomiast na  żądaną  kwotę renty składają się: 30  złotych - średni miesięczny koszt dojazdów związanych z wypadkiem i 20  złotych - średni miesięczny koszt leczenia powypadkowego.
(pozew - k. 2-9, załączniki do pozwu - wykaz numer l- k. 80-89, wykaz  numer 2  -k. 90)
W odpowiedzi na pozew pozwany(...)qa Towarzystw o(...) Spółka AkcyjnawŁ.wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od  powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm prawem  przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany przyznał, że udzielił Powiatowemu Zarządowi Dróg wP.ochrony ubezpieczeniowej w  ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu  prowadzenia działalności lub posiadania mienia na okres od 9 marca 2013 roku  do 8 marca 2014 roku. Pozwany odmówił powódce wypłaty odszkodowania, albowiem wobec przedstawionych przez powódkę okoliczności zdarzenia nie  sposób przyznać Powiatowemu Zarządowi Dróg wP.winy za powstałą  szkodę. Ubezpieczony Powiatowy  Zarząd  Dróg wP.utrzymywał w  stanie należytymdrogę powiatowa numer (...)wN., w tym chodnik  wzdłuż ulicy l- goM.wN.. Z protokołu okresowej kontrolidrogi powiatowej numer (...)wN.(ul. l- goM.-oddrogo wojewódzkiej (...),ul. (...)) z 21 sierpnia 2012 roku wynika, że  stan jezdni był clobry, nie stwierdzono nieprawidłowości na chodniku wzdłuż ulicy l- goM.wN.. Uwagi dotyczyły pobocza jezdni oraz skar py,  braku oznakowania pionowego jezdni. Kolejna kontrola drogo powiatowej przeprowadzona 16 sierpnia 2013 roku zakończyła się również wynikiem  pozytywnym. Pozwany wskazał, że 8 lipca 2013 roku stan chodnika był dobry, a  przyczyną wypadku była jedynie nieuwaga powódki, która szła w szpilkach szybkim, zdecydowanym krokiem, obcas buta powódki utknął w szparze  pomiędzy kostkami brukowymi, w następstwie czego upadła.
Pozwany zarzucił, że żądana kwota zadośćuczynienia jest zdecydowanie  wygórowana.P.(...)przed wypadkiem posiadała choroby samoistne i  współistniejące, co miało wpływ na leczenie skutków urazów doznanych w  czasie wypadku z 8 lipca 2013 roku, natomiast pozwany odpowiada tylko za  normalne następstwa zdarzenia z 8 lipca 2013 roku. W odniesieniu do żądania  odszkodowania pozwany podniósł, że powódka nie wykazał, iż wymienione  przez nią wydatki były konieczne, celowe i rzeczywiście poniesione we  wskazanej wysokości. Pozwany zakwestionował także żądanie przyznania renty. Podniósł, że powódka nie wykazała zwiększonych potrzeb po wypadku z 8 lipca
2013 roku, ani konieczności ich realnego ponoszenia.
3
(odpowiedź na pozew - k. 133-137)
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 8 lipca 2013 roku pow ó dkaB. P.udała się doN., jako pracownik Urzędu Kontroli Skarbowej. Towarzyszył jejJ. W., mieli podjąć zlecone czynności służbowe. Powódka ubrana była w  strój stosowny do planowanych czynności, to jest w sukienkę oraz pantofle,  typu  szpilki, z obcasem o wysokości 5-7 cm, o wymiarach l cm x l cm u podstawy obcasa. Idąc chodnikiem wzdłuż ul. l-goM.wN., powódka potknęła się na nierównym chodniku, chodnik był w tym miejscu zapadnięty,  pomiędzy kostkami brukowymi były duże szczeliny. Obcas buta powódki utknął  w szparze pomiędzy kostkami brukowymi, w następstwie czego powódka  upadła na lewe kolano i ręce, but pozostał pomiędzy kostkami. Towarzyszący  powódceJ. W.pomógł jej wstać. Kolano powódki krwawiło, skóra na  r ękach była lekko zdarta. Czynności służbowe musiały zostać przerwane, powódka powróciła do miejsca pracy wL.. Po zakończeniu pracy  powódka udała się do domu.
W godzinach wieczornych powódka zaczęła odczuwać dolegliwości, nie  mogła ruszać głową, kolano zaczęło puchnąć, zgłosiła się do Szpitalnego  Oddziału Ratunkowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej MSW wL.. Tam rozpoznano dystorsję kręgosłupa szyjnego i  zalecono kontrolę w poradni ortopedycznej. Powódka podjęła leczeni e w  Poradni chirurgii urazo wo-ortopedycznej w lSzpitalu (...)z Polikliniką  wL., gdzie odbyła wizyty w dniach: 15 lipca 2013 roku, 26 sierpnia 2013  roku, 9 września 2013 roku, 7 października 2013 roku, 18 listopada 2013 roku,  30 grudnia 2013 roku, 22 kwietnia 2014 roku.
W dniu 16 czerwca 2014 roku powódka podjęła leczenie w(...). wL., gdzie stwierdzono pourazową niedomogę lewego stawu kolanowego. Od listopada 2014 roku powódka była
4
leczona wCentrum Medycznym (...) Spółce AkcyjnejwL., gdzie  zastosowane artroskopowe usunięcie licznych ciał wolnych lewego kolana,  zalecono ograniczenie chodzenia, używanie lasek łokciowych. We wskazanym  Ośrodku powódka odbywała wizyty w dniach: 11 listopada 2014 roku, 21  listopada 2014 roku, 8 grudnia 2014 roku, 5 stycznia 2015 roku, 6 lutego 2015  roku. Dnia 6 lutego 2015 roku powódka zakończyła leczenie ortopedyczne  kolana.
Powódka była leczona również w P oradni neurologicznej(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwL., gdzie podczas pierwszej wizyty odnotowano bóle kręgosłupa szyjnego po urazie. W Poradni  powódka odbyła wizyty w dniach: 9 grudnia 2014 roku, 21 kwietnia 2015 ro ku i  2 lipca 2015 roku. Dnia 2 lipca 2015 roku powódka zakończyła leczenie w  Poradni neurologicznej.
Powódka korzystała z zabiegów fizjoterapeutycznych w okresach: od 18  września 2013 roku do l października 2013 roku (zabiegi na okolice kręgosłupa szyjnego), od 30 października 2013 roku do 14 listopada 2013 roku (zabiegi na  okolice kręgosłupa szyjnego i kolana lewego), od 3 marca 2014 roku do 14  marca 2014 roku (zabiegi na okolice kręgosłupa szyjnego i kolana lewego), od  19 maja 2015 roku do 9 czerwca 2015 roku, od 4 stycznia 2016 roku do 18  stycznia 2016 roku, od 2 lutego 2016 roku do 15 lutego 2016 roku, od 13  czerwca 2016 roku do 24 czerwca 2016 roku.
W okresie od 13 lipca 2016 roku do 2 sierpnia 2016 roku powódka była  leczona w sanatorium uzdrowiskowym wP..
Przez 4 tygodnie powódka nosiła kołnierz ortopedyczny, zgodnie z  zaleceniem lekarza. Po operacji kolana przez 2-3 tygodnie pozostawała w  pozycji leżącej, przez 6 tygodni używała lasek łokciowych.P.a  przebywała na zwolnieniu lekarskim od 10 lipca 2013 roku do 18 listopada 2013  roku. W listopadzie 2013 roku powódka powróciła do pracy zawodowej.  Powódka ponownie przebywała na zwolnieniu lekarskim przez cztery miesiące,  od listopada 2014 roku, po operacji kolana lewego.
Podczas wizyt lekarskich powódka otrzymywała zalecenia przyjmowania  leków, wydawano jej również skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne. W  związku z leczeniem powódka poniosła wydatki w łącznej kwocie 2721,64  złotych na leki, zakup kołnierza ortopedycznego, porady lekarskie, rehabilitacje,  to jest: 47,50 złotych - 9 lipca 2013 roku, 35 złotych - 18 lipca 2013 roku, 7,58  złotych - 15 lipca 2013 roku, 40,35 złotych - 23 lipca 2013 roku, 55,45 złotych - l sierpnia 20 13 roku, 70 złotych - 13 sierpnia 2013 roku, 14 złotych - 17  sierpnia 2013 roku, 26,08 złotych - 26 sierpnia 2013 roku, 23,43 złotych - 8  października 2013 roku, 5,68 złotych -18 listopada 2013 roku, 15 złotych - 9  grudnia 2013 roku, 9,05 złotych - 22 kwietnia 2014 roku, 20 złotych - 4 czerwca  2014 roku, 150 złotych - 16 czerwca 2014 roku, 380 złotych - 18 czerwca 2014  roku, 150 złotych - 23 czerwca 2014 roku, 13,82 złote - 8 listopada 2014 roku,  150 złotych - 10 listopada 2014 roku, 150 złotych - 21 listop ada 2014 roku,  52,94 złote - 21 listopada 2014 roku, 150 złotych - 8 grudnia 2014 roku, 80  złotych - 12 grudnia 2014 roku, 80 złotych - 15 grudnia 2014 roku, 80 złotych - 17 grudnia 2014 roku, 80 złotych - 22 grudnia 2014 roku, 80 złotych - 29  grudnia 2014  roku, 80 złotych - 31 grudnia 2014 roku, 150 złotych - 5 stycznia  2015 roku, 105,80 złotych - 5 stycznia 2015 roku, 120 złotych - 15 stycznia  2015 roku, 150 złotych - 6 lutego 2015 roku, 150 złotych - 26 czerwca 2015  roku.
W związku z leczeniem po wypadku,  w okresie od 8 lipca 2013 roku do 9  czerwca 2015 roku, powódka poniosła wydatki na dojazdy do lekarzy, na  zabiegi fizjoterapeutyczne. Dojazdy odbywały się samochodem markiT. (...)(o pojemności skokowej silnika 1598 cm 
3
         ) stanowiącym własność  powó dki, koszty paliwa pokrywała powódka, i pojazdami komunikacji  miejskiej.
W następstwie wypadku z 8 lipca 2013 roku powódka doznała urazu  skrętnego kręgosłupa szyjnego z naruszeniem istniejących zmian  zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w zakresie kręgosłupa szyjnego, a także
stłuczenia kolana lewego z uszkodzeniem chrząstki stawowej kłykcia bocznego  lewej kości udowej lewej.
Przez okres łącznie 10 tygodni powódka odczuwała cierpienia znacznego  stopnia, co związane było z urazem kręgosłupa szyjnego, a następnie z operacją  kolana. W odniesieniu do dolegliwości bólowych kręgosłupa, to po upływie  sześciu tygodni od wypadku do 18 listopada 2013 roku występowały dolegliwości o mniejszym nasileniu (wó wczas na wizycie lekarskiej  odnotowano niewielkie, okresowe bóle). Następnie u powódki występowały dolegliwości w postaci zaostrzenia bólu ze strony kręgosłupa szyjnego przy  wykonywaniu prac fizycznych lub po dłuższym przebywaniu w pozycji  wymuszonej. Dole gliwości tego rodzaju występują obecnie.
Powódka wymagała stosowania leków o działaniu przeciwbólowym i  przeciwzapalnym, zarówno w postaci tabletek jak i maści. Obecnie w przypadku  zaostrzenia dolegliwości wskazane jest stosowanie przez powódkę leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym oraz stosowanie leków  osłonowych. W okresie intensywnego leczenia przez cztery miesiące wydatki na  leki stanowiły około 100 złotych miesięcznie, następnie przez sześć miesięcy - 50 złotych miesięcznie. Obecnie średni miesięczny koszt tych wydatków to  około 30 złotych.
Ze względu na stan kliniczny po wypadku powódka wymagała pomocy i  zastępstwa innych osób przy wykonywaniu czynności dnia codziennego oraz pomocy przy czynnościach związanych z samoobsługą w zakresie toalety. Powódka wymagała takiej zwiększonej pomocy w okresach przebywania na  zwaleniu lekarskim, a potem od 8 grudnia 2014 rok wymagała i wymaga do dnia  dzisiejszego zastępstwa w cięższych czynnościach domowych, robieniu  cięższych zakupów.
W wyniku zdarzenia powódka doznała: urazu kręgosłupa szyjnego na  poziomie C6-C7 i naruszenia zmian zwyrodnieniowych na poziomie C5-C6 (5%  trwałego uszczerbku - na podstawie pozycji 94a załącznika Rozporządzenia
Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku) i stłuczenia  kolana lewego z otarciem skóry, z uszkodzeniem chrząstki stawowej kłykcia  bocznego kości udowej lewej (7% trwałego uszczerbku - na podstawie pozycji  156 załącznika Rozporządzenia Ministra Pracy i PolitykiS.(...)z dnia 18  grudnia 2002 roku). W odniesieniu do urazu kolana doszło do naruszenia  prawidłowych struktur anatomicznych (uszkodzenia chrząstki) i istniejące u  powódki ograniczenie zdjęcia kolana lewego i zaniki mięśnia czworogłowego  uda lewego są trwał e.
W dacie zdarzenia u powódki występowały zmiany chorobowe  (zwyrodnieniowe) kręgosłupa szyjnego, które miały wpływ na zakres i przebieg  następstw urazu, ale jednocześnie predysponowały do cięższych skutków  doznanego urazu, niż miałoby to miejsce w przypadku niewystępowania zmian. Przed wypadkiem powódka nie odczuwała dolegliwości związanych ze  zmianami chorobowymi kręgosłupa szyjnego, to uraz doznany 8 lipca 2013 roku  spowodował wystąpienie tych dolegliwości. U powódki w związku z  następstwami zdarzenia z 8 lipca 2013 roku może wystąpić przyspieszony  rozwój zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w zakresie kręgosłupa  szyjnego, co może wiążąc się z nasileniem dolegliwości bólowych i  wystąpieniem objawów neurologicznych. Powyższe czyni zasadnym  korzystanie  przez powódkę z zabiegów terapeutycznych na okolice kręgosłupa  szyjnego, co jest możliwe w ramach refundacji NFZ. Okresowo raz na dwa lata  powódka powinna korzystać z leczenia uzdrowiskowego.
U pow ódki w zakresie kolana lewego nie stwierdzono zmian  chorobowych lub pourazowych sprzed wypadku. Powódka nie wymaga  rehabilitacji ze względu na uraz kolana lewego.
W wyniku wypadku z dnia 8 lipca 2013 roku powódka doznała zatem  uszczerbku na zdrowiu w wysokości 12%, o charakterze trwałym.
P.ó dka przez wypadkiem była osobą aktywną, uprawiała sport: bieganie
jazdę na rowerze, rolkach, łyżwach, grała w siatkówkę. Powódka samodzielnie

8
prowadziła gospodarstwo domowe, sama wykonywała wszelkie czynności z tym  związane. Powódka bez ograniczeń kierowała samochodem.
Po wypadku aktywność fizyczna powódki została ograniczona. Obecnie  powódka korzysta z roweru stacjonarnego, odbywa krótkie spacery, pływa i  ćwiczy w basenie. Powódka potrzebuje pomocy w niektórych pracach  domowych: pr zy wieszaniu firanek, myciu podłóg, robieniu cięższych zakupów.  Powódka odczuwa dolegliwości bólowe w kolanie, co stwarza dyskomfort w  czynnościach wykonywanych w pozycji kucznej, przy kierowaniu samochodem.  Po dłuższym siedzeniu powódka musi pamiętać  o rozruszaniu kolana. Powódka  nie odzyska sprawności, jaką mała przed zdarzeniem 8 lipca 2013 roku. Pomocy  powódce udzielali jej synowie:T. P.iA. K.,  którzy zastępowali powódkę w cięższych czynnościach domowych, zakupach.P.ali jej też przy czynności higieny osobistej, przygotowywaniu posiłków, przy przemieszczaniu się, wozili powódkę do lekarzy, na zabiegi  fizj oterapeuty czne.
Miejsce, w którym doszło do upadku powódki jest objęte zarządem  Powiatowego  Zarządu  Dróg wP.awach. Stan techniczny nawierzchni miejsca  zdarzenia w dniu 8 lipca 2013 roku nie był dobry. W miejscu upadku powódki  przy ulicy l- goM.wN.chodnik był zapadnięty, pomiędzy  kostkami brukowymi były duże szczeliny.
Uraz którego doznała powódka w dniu 8 lipca 2013 roku nastąpił w  miejscu za utrzymanie którego odpowiada Powiatowy Zarządu Dróg wP.. W okresie od 9 marca 2013 roku do 8 marca 2014 roku pozwany  udzielał Powiatowemu Zarządowi Dróg wP.ochrony ubezpieczeniowej  w ramach obowi ązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu  prowadzenia działalności lub posiadania mienia.
Pismem z 2 czerwca 2014 roku powódka zawiadomiła pozwanego o  szkodzie, jakiej doznała na skutek zdarzenia z 8 lipca 2013 roku. Pismem z 10
września 2014 roku pozwany roszczenia powódki uznał za niezasadne i

9
odmówił wypłaty odszkodowania. Pismem z 22 września 2015 roku powódka  wystąpiła do pozwanego z żądaniem zapłaty kwoty 80 000 złotych tytułem  zadośćuczynienia, kwoty 12 186,58 złotych tytułem zwiększonych potrzeb, w  związku ze skutkami wypadku z 8 lipca 2013 roku. W odpowiedzi, pismem z 8  października 2015 roku, pozwany podtrzymał stanowisko.
(wydruki zdjęć miejsca zdarzenia — k. 12-13, karta informacyjna  Szpitalnego  Oddziału Ratunkowego SP ZOZ MSW wL.- k. 36, historia wizyt pacjenta w lSzpitalu (...)z Polikliniką wL.- k. 42-44,  karta informacyjna leczenia wCentrum Medycznym (...)wL.— k. 37,  karta informacyjna zOśrodka (...)dziennej(...)nr 4 wL.~ k.  38, historia zdrowia i choroby pacjenta z(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.-  k. 39-41,  dokumentacja medyczna z Żagiel(...)Przychodnie wL.-  k. 48-49, zapis wizyt pacjenta wCentrum Medycznym (...) Spółce AkcyjnejwL.- k.  50-60, skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne i potwierdzenia ich odbycia -k.62, k. 63, k. 64, k. 65, k. 66, k. 69, k. 70, k. 75, k. 76, k. 153, k. 154, k. 157, k.  158, k. 159, k. 160, recepty - k. 72, k. 162, zaświadczenia lekarskie o  niezdolności do pracy — k. 73, k. 74, faktury i rachunki — k. 91, k. 92, k. 93, k. k.  94, k. 95, k. 96, k. 97, k. 98, k. 99, k. 100, k. 101, k. 102, k. 103, k. 104, k. 105, k.  k 106, k 107, k 108, k 109, k 110, k 111, k. 112, k 113, k 114, k. 115, k 116. k. k .117, k 118,k 119, k. 120, k 121, k. 122, k. 123, k 161, k 163, historia choroby z(...)nr 4 wL.- k 207-217, historia choroby z(...)wL.-  k.224-236, pismo powódki z 2 czerwca 2014 roku- k 15,  pismo pozwanego z 10 września 2014 roku — k. 21, pismo powódki z 22 września  2015 roku - k. 28-30, pismo pozwanego z 8 października 2015 roku - k 32,  zeznania powódkiB. P.— k 376 — w znacznikach czasowych od  00:05:30 do 00:26:10, 175-177, zeznania świadkaJ. W.- k. 169- 171, zeznania świadkaT. P.- k 171-172, zeznania świadkaA. K.- k 173-174, opinia biegłego z zakresu chirurgii

10
og ólnej, urazowej i chirurgii urazowo-ortopedycznej - k. 290-297, opinia  biegłego z zakresu neurologii i rehabilitacji medycznej - k. 316-337, 355-360)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przywołanych  dowodów z dokumentów, których autentycz ność i wiarygodność nie były  kwestionowane. Sąd oparł się także o dowody z przesłuchania stron,  ograniczonego do przesłuchania powódki oraz zeznań wskazanych świadków.
Istotnymi dowodami, zważywszy na zakres sporu, są dowody z opinii  wskazanych biegłych, których wnioski Sąd w całości podzielił, jako sformułowane w sposób stanowczy, kategoryczny, zgodnie z zasadami logiki,  doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Wedle ugruntowanego  stanowiska judykatury kontrola merytorycznej zawartości opinii przez Są d,  który nie posiada wiadomości specjalnych, ogranicza się do zgodności treści i wniosków opinii z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i  wiedzy powszechnej. Odwołanie się przez Sąd do tych kryteriów oceny stanowi  więc wystarczające i należyte uzasadnienie oceny opinii biegłego  (tak Sąd  Najwyższy w wyroku z 7 kwietnia 2005 roku,  II  CK 572/04 ).
Sąd Rejonowy zważył co następuje.
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Powódka dochodzi swoich roszczeń z tytułu szkody poniesionej 8 lipca 2013 roku od pozwanego jako ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej  Powiatowego Zarządu Dróg wP..
Na wstępie należy zauważyć, że pozwany nie kwestionował, że 8 lipca 2013 roku doszło do wypadku, w którym powódka doznała szkody, że  odpowiedzialnym za utrzymanie miejsca zdarzenia był Powiatowy Zarząd Dróg  wP., oraz że pozwany udzielał Powiatowemu Zarządowi Dróg wP.ochrony ubezpieczeniowej. Spór dotyczył natomiast samej  odpowiedzialności pozwanego, a to z u wagi na podniesiony zarzut braku

11
wykazania winy ubezpieczonego i w następnej kolejności zakresu i rozmiaru  żądanego odszkodowania.
Zgodnie zart. 822 § l i 4 k.c.przez umowę ubezpieczenia  odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia  określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim,  wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo  ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić  roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. W przypadku wystąpienia z  roszczeniem wobec zarówno sprawcy szkody, jak i jego ubezpieczyciela odpowiedzialność pozwanych opiera się na zasadzie in solidum. W istocie bowiem poszkodowany w takim wypadku ma dwa roszczenia, do dwóch dłużników, których odpowiedzialność wynika z dwóch różnych stosunków  prawnych. Odpowiedzialność ubezpieczyciela ma przy tym charakter  akcesoryjny, ubezpieczycie l ponosi odpowiedzialność tylko wtedy i tylko w takim zakresie, w jakim odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony  sprawca. Dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela  konieczne jest więc wykazanie, że za szkodę wyrządzoną powódce ponosi  odpowiedzialność ubezpieczający.
W okolicznościach niniejszej sprawy podstawę prawną odpowiedzialności  Powiatowego  Zarządu  Dróg wP.stanowi przepisart. 416 k.c.Przepis  ten statuuje odpowiedzialność opartą na zasadzie winy sprawcy szkody.  Zdarzenie m sprawczym w rozumieniu tego przepisu jest zarówno działanie jak i  zaniechanie. Pojęcie czynu sprawczego odnoszone jest do osoby fizycznej jak i  prawnej, albowiem zgodnie z regulacją zawartą wart. 416 k.c.- osoba prawna  jest odpowiedzialna za naprawieni e szkody wyrządzonej z winy jej organu.  Czyn sprawczy, aby mógł pociągnąć za sobą odpowiedzialność cywilną musi  mieć znamiona bezprawności rozumianej jako sprzeczność z obowiązującym
porządkiem prawnym. Wina sprawcy jest pojęciem odnoszącym się do sfery

12
zjawisk psychicznych i może przyjąć dwojaką postać - winy umyślnej (dolus)  lub winy nieumyślnej (culpa). Z winą nieumyślną mamy do czynienia w dwóch  sytuacjach: kiedy sprawca przewiduje możliwość nastąpienia skutku  szkodliwego lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć lub kiedy  sprawca nie przewiduje możliwości nastąpienia tego skutku, choć powinien i  może go przewidzieć (culpa levissima). W obu tych sytuacjach mamy do  czynienia z niedbalstwem sprawcy czynu, rozumianym, jako niezachowanie  należytej staranności. Dla odpowiedzialności deliktowej kwestia stopnia winy  ma znaczenie drugorzędne, ponieważ w świetle unormowań zawartych wart.  415 k.c.i416 k.c.- sprawca czynu odpowiada za szkodę, jeśli można mu  pr zypisać choćby najlżejszą postać niedbalstwa (culpa levissima).
W kwestii oceny czy w konkretnej sytuacji sprawcy można postawić  zarzut  niezachowania należytej staranności podstawowe znaczenie ma przepisart. 355 k.c., który odnosi się nie tylko do odpowiedzialności kontraktowej, ale i  deliktowej. Zgodnie z nim dłużnik obowiązany jest do zachowania staranności  ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju.  Zarzut  niedbalstwa jest  uzasadniony w wówczas, gdy sprawca szkody zachował się w sposób  odbiegający od modelu wzorcowego, ujmowanego obiektywnie. Innymi słowy  ustalenie, że konkretnych okolicznościach sprawca szkody mógł zachować się w  sposób należyty - uzasadnia mu przypisanie winy za jego bezprawne działanie  lub zaniechanie.
W sprawie niniejszej bezspornym jest, że miejsce, w którym doszło do  upadku powódki jest objęte zarządem Powiatowego  Zarządu  Dróg wP.. Droga przy ul. l-goM.wN.stanowidrogę powiatową numer (...)4L  wN.(tak wynika z odpowiedzi na pozew), obowiązek jej  utrzymania  spoczywa na  zarządcy  terenu, którym jest Powiatowy  Zarząd  Dróg wP..  Zgodnie zart. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych(t.j. Dz. U. z 2020 roku, póz. 470) drogi powiatowe stanowią  własność właściwego samorządu powiatu. W myśl zaśart. 8 ust. 2wskazanej
ustawy budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dr óg  wewnętrznych oraz  zarządzanie  nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest  zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu. Natomiast pod pojęciem utrzymania terenu ustawa o drogach publicznych  nakazuje przyjąć wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych  zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także  odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej (art 4 pkt 20).
Pozwany nie kwestionował, że Powiatowy  Zarząd  Dróg wP.odpowiada za utrzymanie miejsca, w którym nastąpił upadek powódki.  Twierdził natomiast, że nawierzchnia chodnika przy ul. l-goM.była należycie utrzymana. Zdaniem Sądu chodnik nie był utrzymany z należytą  starannością, skoro doszło do odkształcenia nawierzchni chodnika i następnie do  upadku powódki. Zwrócić należy uwagę, że na zapadnięcie nawierzchni chodnika, na szczeliny pomiędzy kostkami brukowymi wskazała nie tylko powódka, ale również bezpośredni świadek zdarzenia -J. W.. Stan  terenu widoczny jest na wydruku zdjęć załączonych do pozwu, które to zdjęcia zostały wykonane dnia następnego po  zdarzeniu przez syna powódki.  Uszkodzenie chodnika dotyczy miejsca upadku powódki, bez znaczenia jest w  związku z tym stan nawierzchni chodnika w pozostałej części ul. l- goM.. Powiatowy Zarząd Dróg wP.kontrolując stan nawierzchni chodnika  wini en dostrzec wskazane nierówności i je usunąć. Wskazać bowiem należy, że praca jednostki sprawującej  zarząd  drogi powinna być tak zorganizowana, żeby  miała ona możliwość odpowiednio szybkiego stwierdzenia wystąpienia na  drodze zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu i podjęcia działań zmierzających do  usunięcia tego zagrożenia  (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 2003  roku,  II  CKN 1374/00).  Nie ulega zatem wątpliwości, że Powiatowy Zarząd Dróg wP.miał obowiązek utrzymywania przedmiotowego terenu w  stanie pozwalającym na bezpieczne poruszanie się po nim i obowiązku tego nie  dopełnił, podejmowane czynności były bowiem niewystarczające.

14
Powyższe w ocenie Sądu stanowi o przyjęciu winy Powiatowego  Zarządu  Dróg wP.za wypa dek 8 lipca 2013 roku, przy czym w postaci winy  nieumyślnej, polegającej na takim zachowaniu sprawcy, kiedy sprawca nie  przewiduje możliwości nastąpienia danego skutku, choć powinien i może go  przewidzieć. Na tej samej zasadzie zatem odpowiedzialność ponosić będzie  pozwany.
Przepisart. 444 § l zdanie l k.c.wskazuje, że w razie uszkodzenia ciała  lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie  wynikłe z tego powodu koszty.
Uszkodzenie ciała polega na naruszeniu integralności fizycznej człowieka  (np. rany, złamania). Naruszenie to może dotyczyć tylko samej powłoki  cielesnej, ale również tkanek oraz narządów wewnętrznych (uszkodzenie  organów wewnętrznych). Rozstrój zdrowia wyraża się z kolei w zakłóceniu  funkcjonowania poszczególnych organów, bez ich widocznego uszkodzenia (np.  choroba psychiczna).
Zgodnie zaś zart. 445 § l k.c.w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę  tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Ten ostatni przepis  reguluje sposób naprawienia szkody niemajątkowej (krzywdy), polegającej  między innymi na doznaniu przez poszkodowanego cierpień fizycznych i  psychicznych, związanych z wypadkiem. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako  cierpienie f izyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienie psychiczne (ujemne  uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami  uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Zadośćuczynienie pieniężne ma na  celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień, powinno stanowić  rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego.  Krzywdą będzie z reguły trwałe kalectwo poszkodowanego, powodujące  cierpienia fizyczne oraz ograniczenie ruchów i wykonywanie czynności życia  codziennego.

15
Zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym  samym jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość.  Ze względu na niewymierność krzywdy, określenie w konkretnym wypadku  odpowiedniej  sumy, należnej tytułem zadośćuczynienia, pozostawione zostało  sądowi. Kryteria istotne przy ustalaniu „odpowiedniej" sumy zadośćuczynienia  to: 1. rodzaj naruszonego dobra 2. zakres i rodzaj rozstroju zdrowia 3. czas  trwania cierpień 4. wiek pokrzywdzonego 5. intensywność ujemnych doznań  fizycznych i psychicznych 6. rokowania na przyszłość 7. stopień winy sprawcy  (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 20 kwietnia 2006,  IV  CSK 99/05 oraz w wyroku  Sądu Najwyższego z 27 lutego 2004 roku,  V  CK 282/03).  Powinny one  znajdować odzwierciedlenie w całokształcie okoliczności sprawy.
Powódka domagała się tytułem zadośćuczynienia kwoty 15 000 złotych.
Zasadniczą przesłanką przy określeniu wysokości należnego  zadośćuczynienia jest stopień natężenia krzywdy oraz rodzaj naruszonego dobra. W świetle powyższego Sąd przede wszystkim miał na względzie, że  naruszeniu uległo zdrowie powódki. Wskazać należy, że zdrowie jest dobrem  szczególnie cennym, wraz z takimi dobrami jak życie, godność osobista mieści się na szczycie ustalonej przez orzecznictwo hierarchii podlegających ochronie  dóbr. Jak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 16 lipca 1997 roku, w sprawie  II  CKN 273/9, przyjmowanie niskich kwot zadośćuczynienia w przypadkach  ciężkich uszkodzeń ciała prowadzi do niepożą danej deprecjacji tego dobra.
Oceniając w tym aspekcie zasadność przyznania i wysokość  zadośćuczynienia Sąd Rejonowy miał na uwadze, że w dacie zdarzenia  powódka miała 42 lata, była osoba samodzielną, sprawną i aktywną fizycznie.  Co prawda, u powódki występowały zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa  szyjnego na poziomie C5-C6, ale nie dawały one objawów klinicznych. Gdyby  nie wypadek, to wskazane zmiany zwyrodnieniowe mogłyby nie dawać  objawów jeszcze przez wiele lat. Dopiero w wyniku wypadku z 8 lipca 2013

16
roku powódka doznała urazów, które skutkowały trwałym uszczerbkiem na jej  J l  f  zdrowiu. Obecnie powódka z tego powodu doznaje wielu ograniczeń w życiu codziennym, w prostych czynnościach związanych z pracami domowymi,  zakupami, kierowaniem pojazdem. Po wypadku powódka zaniechała właściwie dotychczasowej aktywności fizycznej, uprawiania sportów. Uszkodzenie ciała,  jakiego doznała powódka wymagało podjęcia leczenia i długotrwałej  rehabilitacji. Wszystko to powodowało cierpienia powódki, wzmagało poczucie  jej krzywdy, radykalnie zmieniło jej życie. Powódka nie odzyska sprawności  sprzed wypadku z 8 lipca 2013 roku. Odczuwane dolegliwości kręgosłupa będą  wymagały poddawania się rehabilitacji i przyjmowania leków.
Kierując się wyżej wymienionymi okolicznościami należy uznać, że  adekwatnym do krzywdy powódki będzie zadośćuczynienie w kwocie 15 000 złotych. Stanowić ono będzie naprawienie poniesionej przez powódkę szkody  niemajątkowej, wyrażającej się w krzywdzie w postaci jej cierpień fizycznych i  w trwałych ograniczeniach.
Zadośćuczynienie powinno przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, której wysokość powinna być dostosowana do aktualnych  stosunków majątkowych społeczeństwa. Kwota 15 000 złotych będzie stanowiła  dla powódk i odczuwalną wartość ekonomiczną, jest dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa i w żadnej mierze nie będzie prowadzić  do wzbogacenia się poszkodowanej. Zadośćuczynienie ma charakter  kompensacyjny, ale jego wysokość nie powinna być nad mierna i oderwana od  aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa.
Powódka dochodzi także roszczeń odszkodowawczych. Podstawę tych  roszczeń stanowi przepisart. 444 § l k.c., zgodnie z którym w razie uszkodzenia  ciała lub wywołania rozstroju zdrowia napr awienie szkody obejmuje wszelkie  wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty
17
leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na  koszty przygotowania do innego zawodu. W zakres pojęcia „wszelkich wynikłych kosztów" wchodzą koszty leczenia w szerokim tego słowa znaczeniu  (pobyt w szpitalu, konsultacje lekarskie, dodatkowa pomoc pielęgniarska, wydatki na lekarstwa, koszty związane z transportem poszkodowanego po wypadku do domu, do szpitala, na zabieg, koszty odpowiedniego odżywiania  się, wydatki związane z opieką i pielęgnacją po wyjściu ze szpitala itp.  (tak też  Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 24 paź dziernika 2012 roku, I ACa  456/12).
Obowiązek rekompensaty obejmuje wszelkie koszty powstałe na skutek  uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a więc wszystkie niezbędne  i celowe wydatki, bez względu na to, czy podjęte działania przyniosły poprawę  zdrowia czy też nie  (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 9 stycznia 2008 roku,  sygn. akt  II CSK 425/07).  Tymi kosztami będą koszty leczenia, w szczególności  koszty poniesione w związku z postawieniem diagnozy, terapią i rehabilitacją  poszkodowanego, a ich z akres nie może ograniczać się wyłącznie do wydatków  kompensowanych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, ale powinien również obejmować koszty działań, podjętych z uzasadnionym - zważywszy na aktualny stan wiedzy medycznej - przekonaniem o spodzi ewanej poprawie stanu zdrowia poszkodowanego  (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 12  grudnia 2002 roku,(...)).
Jednocześnie zgodnie z unormowaniem zawartym wart. 361 § l k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania i zaniechania, z którego szkoda wynikła. Równocześnie  stosownie do§ 2powołanego przepisu naprawienie szkody mieszczącej się w  granicach adekwatnego (normalnego) związku przyczynowego obejmuje straty,  które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu  szkody nie wyrządzono. Uszczerbek w majątku -jak wynika z komentowanego  przepisu - może wynikać ze zmniejszenia się aktywów w majątku poszkodowanego przez utratę, ubytek lub zniszczenie poszczególnych jego

18
składników, ze zwiększenia pasywów (powstania nowych zobowiązań lub  zwiększenia zobowiązań już istniejących), jak również z udaremnienia  zwiększenia się majątku przez odpadnięcie korzyści, któ re poszkodowany  mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Na żądanie powódki w kwocie 8185 złotych składają się: koszty  dojazdów związane z wypadkiem w kwocie 764,94 złote (kwota żądana to 764  złote) wynikające z wykazu numer l, koszty leczenia powy padkowego (zakup  kołnierza ortopedycznego, leków, opłacanie wizyt lekarskich, rehabilitacji) w  kwocie 2721 złotych, wynikające z wykazu numer 2 i koszty opieki i zastępstwa  za powódkę w czynnościach, które przed wypadkiem wykonywała  samodzielnie, w okresie  od 8 lipca 2013 roku do 15 września 2015 roku w  kwocie 4700 złotych.
W ocenie Sądu (tak opinia biegłego) stosowane przez powódkę leki i  środki medyczne, odbywane zabiegi fizjoterapeutyczne były uzasadnione, to  znaczy pozostawały w związku z wypadkiem, a ich wysokość i fakt poniesienia  zostały wykazane dowodami z powołanych faktur i rachunków. Sąd zatem w  całości uwzględnił roszczenie powódki o zapłatę kwoty 2721 złotych.
Za uzasadnione Sąd uznał również żądanie powódki co do zasądzenia  zwrotu wydatków poniesionych na dojazdy do lekarzy, na rehabilitacje w  okresie od 8 lipca 2013 roku do 9 czerwca 2015 roku, jako pozostających w  związku w wypadkiem. Sąd uwzględnił wszystkie przejazdy objęte załączonym  do pozwu wykazem numer l, przy czym nie wszystkie w przedstawionej w tym  wykazie wysokości. I tak w przypadku przejazdów pojazdami komunikacji  miejskiej Sąd za każdy przejazd uwzględnił dwa bilety MPK (po 2,80 złotych),  a nie 4 bilety za jeden przejazd. Powódka nie  wskazała bowiem okoliczności  poniesienia wydatku na jeden przejazd przy użyciu 4 biletów MPK. Ponadto dla  przejazdów odbytych pojazdem powódki markiT. (...)(o pojemności  skokowej silnika 1598 cm 
3
         ) Sąd przyjął kwotę wydatków faktycznie
19
poniesionych, a nie wynikającą z zastosowania stawki O,(...)złotego za kilometr, bowiem jest to stawka przysługująca w rozliczeniach pracownika  zatrudnionego w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z  tytułu podróży służbowej i nie znajduje ona zastosowania do dojazdów na leczenie osoby fizycznej. Przypomnieć bowiem należy, że powódka może zasadnie domagać się naprawienia szkody obejmującego wszelkie wynikłe  koszty, czyli koszty faktycznie poniesione, co w przypadku dojazdów oznacza  wydatki poniesione na te dojazdy, których wysokość będzie  zależna  od użytego  środka komunikacji. Sąd uznał zatem za celowe i niezbędne wydatki poniesione  na nabycie benzyny potrzebnej na przebycie łącznej odległości 231,80 km. Do  obliczeń należnej kwoty Sąd przyjął zużycie paliwa w samochodzie, którym  powódka przemieszczała się, w wysokości 9 litrów paliwa na 100 kilometrów  (zeznania powódki), z uwagi na pokonywanie dystansów na terenie miasta, i w  zimie, co jak wiadomo z doświadczenia życiowego zwiększa zużycie paliwa) oraz cenę paliwa w wysokości 5,55 złotych za litr (w okresie przejazdów w  2013 roku).
Reasumując Sąd uznał za zasadne zwrot kosztów za przebycie 231,80 km  w kwocie 115,77 złotych i przejazdów pojazdami komunikacji miejskiej w kwocie 375,20 złotych, łącznie - 490,97 złotych. Żądanie ponad te kwotę  zostało oddalone.
W odniesieniu do żądania powódki zasądzenia kwoty 4700 złotych -kosztów opieki i zastępstwa za powódkę w czynnościach, których na skutek  wypadku nie mogła wykonywać samodzielnie, Sąd oddalił je jako niezasadne.
Korzystanie z pomocy innej osoby i związane z tym koszty stanowią koszty leczenia w rozumieniuart. 444 § l k.c.(wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 1973 roku,  II  CR 365/73, wyrok SąduN.szego z 15 lutego  2007 roku,  II CSK 474/06, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 23 kwietnia
2013 roku, I ACa 19/13, wyrok Sadu Apelacyjnego wK.z 23 września
2014 roku, I ACa 846/14, wyrok Sądu Apelacyjnego wW.z 13 czerwca

20
2014 roku, IA Ca 44/14).  Legitymacja czynna w zakresie żądania zwrotu tych  kosztów przysługuje poszkodowanemu niezależnie od tego, kto sprawuje opiekę  nad nim (osoba bliska lub osoba inna)  (wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego  2007 roku,  II  CSK 474/06, wyrok Sądu Apelacyjnego wW.z 13 czerwca  2014 roku, I Ca 44/14).  Nadto, co zważyć należy, rozmiar roszczenia  przysługującego poszkodowanemu, jeżeli konieczna jest mu pomoc innej osoby,  zależy od wysokości dochodu utraconego przez osobę rezygnującą z pracy lub  działalności gospodarczej  (wyrok Sądu Najwyższego z 4października 1973 roku,  II  CR 365/73, wyrok Sądu Najwyższego z 15 lutego 2007 roku,  II  CSK 474/06,  wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 23 wrześ nia 2014 roku, I ACa 846/14,  wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13 czerwca 2014 roku, I ACa 44/14).
Zatem prawo poszkodowanego do ekwiwalentu z tytułu zwiększonych potrzeb polegających na konieczności korzystania z opieki osoby trzeciej jest  uzależnione od wykazania, że poszkodowany efektywnie wydał odpowiednie  kwoty na koszt opieki  (wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 1969 roku, I PR  28/69).  Powódka natomiast nie udowodniła, aby rzeczywiście poniosła z tego  tytułu wydatki. Odszkodowanie dochodzone w oparciu oart. 444 § l k.c.może  dotyczyć kosztów wyłącznie poniesionych, czyli już wydatkowanych, które powodują powstanie w majątku poszkodowanego określonego uszczerbku.  Ciężar dowodu w tym zakresie, zeodnie z resuła określona wart. 6 k.c.,
(...)

spoczywa na powodzie. Zawsze więc dla skuteczności pretensji wymagany jest  uszczerbek  w majątku żądającego  (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia  26 września 2014 roku,  V ACa 480/14).
Z opinii biegłego istotnie wynika, że powódka potrzebowała pomocy osób  trzecich w wykonywaniu czynności życia codziennego. Powódka nie  udowodniła jednak, że z tego tytułu poniosła szkodę. Nie zatrudniała ona nikogo  do pomocy, a jej synowie wykonywali te czynności w ramach życzliwości, nie  ponieśli z tego tytułu szkody. Dlatego też żądanie pozwu w tym zakresie  należało oddalić.

21
Łącznie, z tytułu odszkodowania za szkodę majątkową Sąd przyznał  powódce kwotę 3211,97 złotych (2721 złotych + 490,97 złotych). Postanowieniem z dnia 31 marca 2020 roku Sąd sprostował w tym zakresie błąd  rachunkowy.
W odniesieniu do żądania powódki zasądzenia renty miesięcznej w  wysokości 50 złotych miesięcznie - materialną podstawę zgłoszonego żądania  renty stanowi przepisart. 444 § 2 k.c., zgodnie z treścią którego - jeżeli  poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej  albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na  przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody  odpowiedniej renty.
Prawo do renty powstaje, jeśli następstwa, których doznał poszkodowany,  mają charakter trwały, niekoniecznie nieodwracalny. Konieczne jest natomiast powstanie szkody, nawet o charakterze przyszłym, jak zwłaszcza w przypadku  renty z tytułu zwiększonych potrzeb czy zmniejszenia widoków powodzenia na  przyszłość. Jeśli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo zwiększyły się jego potrzeby bądź zmniejszyły widoki  powodzenia na przyszłość, może żądać renty. Uprawniony do renty z tytułu  zwiększonych potrzeb jest każdy poszkodowany, a więc również ten, który nie  utrac ił zdolności do pracy zarobkowej. To świadczenie ma ria celu pokrycie stałych, powtarzających się wydatków, których ponoszenie związane jest z  leczeniem poszkodowanego, jego specjalnym odżywianiem, koniecznością  dojazdów do specjalistów, w tym na rehabilit ację, także lepszymi środkami  transportu. Ta renta ma również pokryć szkodę przyszłą związaną z  koniecznością korzystania z odpłatnej pomocy osób trzecich (np. pielęgniarki),  ale także zapewnienia poszkodowanemu innych zajęć (np. koszty rehabilitacji,  poby tu w sanatorium). Można zatem powiedzieć, że ta renta stanowi  „przedłużenie" świadczenia, którego celem jest rekompensata kosztów  wynikłych z doznania szkody na osobie.

22
Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powódki dotyczące renty miesięcznej  (od października 2015 roku) jest częściowo zasadne. Przypomnieć należy, że z  tytułu renty powódka żąda miesięcznie: 30 złotych - średni miesięczny koszt  dojazdów związanych z wypadkiem i 20 złotych - średni miesięczny koszt  leczenia powypadkowego.
Sąd ustalił, że w okresie którego dotyczy żądanie renty uzasadnione  wydatki powódki na leki stanowi kwota 30 złotych miesięcznie, oraz 10 złotych  na dojazdy na rehabilitacje. W odniesieniu do wydatków na dojaz dy na rehabilitacje Sąd miał na względzie, że powódka wymaga korzystania z zabiegów terapeutycznych dwa razy w roku w cyklach, które zazwyczaj obejmują 10 dni w cyklu. Dojazd na rehabilitację to koszt biletów MPK za  dojazdy w obydwie strony, czyli 40 bilet ów MPK w ciągu roku. Do 24 kwietnia  2017 roku cena biletu MPK wynosiła 2,80 złotych, a po tej dacie i obecnie - 3,20 złotych. Roczny wydatek na dojazdy to 108 złotych w okresie do 24  kwietnia 2017 roku i 128 złotych po tej dacie, czyli miesięcznie to około  10  złotych. W zakresie żądania renty Sąd uwzględnił je zatem w kwocie 30 złotych miesięcznie, to jest 20 złotych z tytułu wydatków na leki (zgodnie z żądaniem) i  10 złotych z tytułu wydatków na dojazdy na rehabilitacje.
Sad rozstrzygając o żądaniu powó dki w zakresie odsetek ustawowych  miał na uwadze przepisart. 481 § l k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia  się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za  czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie  było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.  Rozstrzygając o wysokości należnych powódce odsetek ustawowych Sąd miał  na uwadze, że od momentu wniesienia pozwu do dnia wydania wyroku niniejszy  przepis został znowelizowany. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31  grudnia 2015 roku, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należne były odsetki ustawowe. Natomiast w stanie prawnym od  dnia l stycznia 2016 roku, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była
23
oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej  sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów  procentowych.
O dacie popadnięcia pozwanego w opóźnienie w spełnieniu świadc zenia  decyduje data zgłoszenia pozwanemu roszczenia i brzmienie przepisu art. 14  ust. l ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych.  Mając powyższe na względzie Sąd zasądził odsetki od kwoty odszkodowania  (15 000 złotych, 2721 złotych, 490,97 złotych) od dnia 24 października 2014  roku (zważywszy na termin zgłoszenia tego roszczenia pismem z 22 września
2014 roku, które pozwany otrzymał 23 września 2014 roku) w wysokości  odsetek ustawowych od dnia 24 października 2014 roku do dnia 31 grud nia
2015 roku i w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia l stycznia
2016 roku do dnia zapłaty.
Natomiast odsetki od kwoty 30 złotych renty miesięcznie Sąd zasądził,  zgodnie z zasadą powyżej przyjętą, od sierpnia 2016 roku, albowiem roszczenie  z tytułu renty zostało zgłoszone pozwanemu dopiero w pozwie, doręczonym 27  czerwca 2016 roku (twierdzenia pozwanego k. 132).
Zgodnie z brzmieniemart. 108 § l k.p.c.sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Orzeczenie o k osztach  procesu zawarte w punkcie III wyroku wydane zostało w oparciu o dyspozycjęart. 100 k.p.c., mocą którego w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań  koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd w niniejszej  sprawie zastosował zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów.
Na koszty procesu sprawy niniejszej składają się koszty procesu  poniesione przez powódkę w kwocie 7007 złotych oraz poniesione przez  pozwanego w kwocie 5317 złotych, łącznie 12 324 złotych.
Celowe koszty poniesione przez powódkę stanowią: opłata od pozwu - 1190 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika - adwokata - w kwocie 4800  złotych (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22

24
października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z  2015 roku, póz. 1800), 17 złotych - tytułem opłaty skarbowej od złożonego do  akt dokumentu pełnomocnictwa (art. l ust. l pkt 2 ustawy z dnia 16 lis topada  2006 roku o opłacie skarbowej oraz załącznik do ustawy, t. j. Dz. U. z 2019  roku, póz. 1000) i 1000 złotych wykorzystanej zaliczki na wydatki.
Koszty poniesione przez pozwanego stanowią: wynagrodzenie  pełnomocnika - radcy prawnego - 4800 złotych (§ 2 pkt 5 rozporządzenia  Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za  czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, póz. 1804), 17 złotych - tytułem opłaty skarbowej od złożonego do akt dokumentu pełnomocnictwa (art.  l ust. l  pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowejoraz  załącznik do ustawy, t.j. Dz. U. z 2019 roku, póz. 1000) i 500 złotych  wykorzystanej zaliczki na wydatki.
Łączne koszty procesu to suma kosztów poniesionych przez powódkę i  pozwanego czyli kwota 12 324 złotych. Pozwany przegrał sprawę w 55,93% i  powinien ponieść koszty procesu w wysokości 6892,81 złotych, a poniósł w  kwocie 5317 złotych. Różnica w kosztach należnych i poniesionych przez  pozwanego 1575,81 złotych, stanowi kwotę kosztów procesu zasądzonych od  pozwanego na rzecz powódki.
Zważywszy, że w toku postępowania wydatki w kwocie 1233,74 złotych  pokryte zostały tymczasowo przez Skarb Państwa, koniecznym było  rozstrzygnąć o sposobie ich poniesienia. Zgodnie zart. 83 ust. 2w związku zart. 113 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w  sprawach cywilnych(t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz.785) odpowiednio do  zastosowanej zasady rozstrzygnięcia o kosztach procesu, Sąd nakazał ściągnąć z  roszczenia zasądzonego na rzecz powódki wpunkcie Ikwotę 543,71 złotych,  stanowiącą 44,07 % należnej do zwrotu kwoty.
W punkcie  V  wyroku Sąd rozstrzygnął o wydatkach, których nie miała  obowiązku uiścić powódka, zgodnie do zastosowanej zasady rozstrzygnięcia o
25
kosztach procesu, to jest w zakresie wydatków w kwocie 690,03 złotych  stanowiącej 55,93% należnej do zwrotu kwoty. Wskazaną kwotę wydatków Sąd  nakazał pobrać od pozwanego na podstawieart. 83 ust. 2w związku zart. 113  ust. l ustawy  z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach  cywilnych.
Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie powołanych przepisów  prawa Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji wyroku.