Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 118/19
Data wyroku: 2019-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 118/19

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

- wyrok łączny Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2019 roku, sygn. akt III K 271/18;

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

skazanyK. P.

1. popełnienie przestępstwa objętego wyrokiem Sądu Okręgowego wP.z dnia(...)roku, w sprawie o sygn. akt III K 213/17 w dniu(...)roku, tj. w czasie odbywania przez skazanego kary pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku, w sprawie o sygn. akt II K 349/15, która była wykonywana w okresie od(...)roku, kiedy to skazany uciekł z miejsca pracy, położonego poza terenem jednostki penitencjarnej przed końcem kary w dniu(...)roku, a następnie, po jego ujęciu, kontynuowano jej wykonywanie od dnia(...)roku do dnia(...)roku;
2. objęcie karą łączną pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku, w sprawie o sygn. II K 351/16, kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 349/15 Sądu Rejonowego wS.;
3. objęcie karą łączną orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 36/17 kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku, w sprawie o sygn. II K 351/16;
4. umiarkowanie pozytywna opinia penitencjarna skazanego i odbycie kary przez skazanego w sprawie o sygn. akt II K 36/17 Sądu Rejonowego wS.z dniem(...);

1. Informacja o pobytach i orzeczeniach skazanego w aktach Sądu Rejonowego wS.o sygn. II K 36/17;
1.1. obliczenie kary w sprawie II K 349/15 Sądu Rejonowego wS.;
1.2. wyrok Sądu Rejonowego wG.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 330/17;
1.3. odpis wyroku Sądu Okręgowego wP.z dnia(...)roku w sprawie III K 213/17;
2. Informacja o pobytach i orzeczeniach skazanego w aktach niniejszego postępowania;
3. odpis wyroku łącznego Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 36/17 w aktach niniejszego postępowania;
4. Opinia o skazanym w sprawie o wydanie wyroku łącznego Dyrektora Aresztu Śledczego wM.z dnia(...)roku w aktach niniejszego postępowania;

– k. 3-6
– k. 3 akt II K 330/17
– k. 60 akt II K 330/17
– k. 1-4 akt III Wp 117/18 Sądu Okręgowego wP.
– k. 3-7
– k. 38;
– k. 135-136

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

nr 1.
nr 2.
nr 3.
nr 4.

1. Informacja o pobytach i orzeczeniach skazanego w aktach Sądu Rejonowego wS.o sygn. II K 36/17;
1.1.obliczenie kary w sprawie II K 349/15 Sądu Rejonowego wS.;
1.2. wyrok Sądu Rejonowego wG.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 330/17;
1.3. odpis wyroku Sądu Okręgowego wP.z dnia(...)roku w sprawie III K 213/17;
2. Informacja o pobytach i orzeczeniach skazanego w aktach niniejszego postępowania;
3. odpis wyroku łącznego Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 36/17;
4. Opinia o skazanym w sprawie o wydanie wyroku łącznego Dyrektora Aresztu Śledczego wM.z dnia(...)roku;

- dowody nr 1., 1.1., 1.2. i 1.3. – to dokumenty o charakterze urzędowym, których treści, jak i pochodzenia w toku postępowania żadna ze stron nie kwestionowała, do czego i sąd odwoławczy nie znalazł podstaw z urzędu, bowiem zostały sporządzone w przepisanej formie, przez uprawnione do tego podmioty i w zakresie ich kompetencji;
- dowód nr 2. – to dokument o charakterze urzędowym, którego treści, jak i pochodzenia w toku postępowania żadna ze stron nie kwestionowała, do czego i sąd odwoławczy nie znalazł podstaw z urzędu, bowiem został sporządzony w przepisanej formie, przez uprawniony do tego podmiot i w zakresie jego kompetencji;
- dowód nr 3. – to dokument o charakterze urzędowym, którego treści, jak i pochodzenia w toku postępowania żadna ze stron nie kwestionowała, do czego i sąd odwoławczy nie znalazł podstaw z urzędu, bowiem został sporządzony w przepisanej formie, przez uprawniony do tego podmiot i w zakresie jego kompetencji;
- dowód nr 4. – to dokument o charakterze urzędowym, którego treści, jak i pochodzenia w toku postępowania żadna ze stron nie kwestionowała, do czego i sąd odwoławczy nie znalazł podstaw z urzędu, bowiem został sporządzony w przepisanej formie, przez uprawniony do tego podmiot i w zakresie jego kompetencji;

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

1. obraza prawa materialnego, tj.art. 85 § 3 k.k.iart. 85 § 3a k.k., poprzez ich niezastosowanie skutkujące połączeniem kar pozbawienia wolności, mimo braku warunków do ich połączenia;

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- faktyczną podstawę odwoławczą skarżącego prokuratora stanowiart. 438 pkt 1 a k.p.k., co wprost wynika z opisu zarzutu, a nie jego formalnej podstawy wskazanej w petitum apelacji –art. 438 pkt 1 k.p.k.dotyczy bowiem obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego, a nie innej obrazy przepisów prawa materialnego, skutkującej wydaniem orzeczenia, które nie odpowiada prawu (art. 438 pkt 1a k.p.k.);
- tak odkodowany zarzut zasługiwał w całości na uwzględnienie, albowiem w niniejszej sprawie zaistniały wskazane przez prokuratora materialne przesłanki negatywne, które sprzeciwiały się orzeczeniu kary łącznej pozbawienia wolności wobec skazanego wyrokiem łącznym;
- zgodnie zart. 85 § 3 k.k., jeżeli po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary lub kary łącznej sprawca popełnił przestępstwo, za które orzeczono karę tego samego rodzaju lub inną podlegającą łączeniu, orzeczona kara nie podlega łączeniu z karą odbywaną w czasie popełnienia czynu;§ 3ajeżeli kara wykonywana lub orzeczona, o której mowa w§ 3, stanie się następnie podstawą orzeczenia kary lub kar łącznych, zakaz łączenia kar odnosi się również do tej kary lub kar łącznych;
- opisana wyżej sytuacja zaistniała w realiach rozpatrywanego przypadku, albowiem:
- zaskarżonym wyrokiem łącznym objęto karę 4 lat pozbawienia wolności - orzeczoną wobec skazanego wyrokiem Sądu Okręgowego wP.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt III K 213/17, za przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.iart. 278 § 5 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i w zw. zart. 11 § 2 k.k.,

    popełnione w dniu(...)roku– oraz karę łączną 3 lat pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 36/17, którym połączono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 144/16 oraz karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 351/16, przy czym na poczet kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności zaliczono skazanemu okres odbytej kary w sprawie II K 144/16 od dnia(...)roku ze sprawy II K 351/16; wyrok łączny Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 351/16 obejmował: wyrok Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 1285/15, którym wymierzono skazanemu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, a także wyrok łączny Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 349/15, którym wymierzono mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności; wyrok łączny Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku w sprawie o sygn. akt II K 351/16 uprawomocnił się w dniu(...)roku, a zatem do tego czasu odrębnemu wykonaniu podlegały kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami, które weszły w skład ww. wyroku łącznego; z(...)o pobytach i orzeczenia dotyczącej skazanego – znajdującej się w aktach sprawy II K 36/17 Sądu Rejonowego wS.wynika, że karę wymierzoną w sprawie II K 1285/15 Sądu Rejonowego wS.skazany odbył w okresie od(...)roku, z kolei kara łączna z wyroku łącznego orzeczonego w sprawie II K 349/15 Sądu Rejonowego wS.wykonywana była w okresie od(...)roku, kiedy to skazany zbiegł z miejsca pracy poza terenem jednostki penitencjarnej, a następnie po ujęciu skazanego kontynuowano jej wykonywanie od dnia(...)roku;
- z powyższego wynika, że kara łączna pozbawienia wolności orzeczona w sprawie II K 349/15 Sądu Rejonowego wS.weszła następnie w skład kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 351/16 Sądu Rejonowego wS., która w dalszej kolejności objęta została karą łączną orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.w sprawie II K 36/17, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku łącznego – obok kary wymierzonej wyrokiem Sądu Okręgowego wP.w sprawie III K 213/17 za przestępstwo popełnione w dniu(...)roku, czyli w czasie kiedy skazany odbywał karę łączną pozbawienia wolności z wyroku łącznego w sprawie II K 349/15 Sądu Rejonowego wS.;
- faktu odbywania kary orzeczonej w sprawie II K 349/15 w dniu(...)roku nie podważa ucieczka skazanego z jednostki penitencjarnej w dniu(...)roku – procedura wykonywania kary w ww. sprawie nie została względem skazanego zakończona, mimo iż faktycznie nie był on pozbawiony wolności – pojęcia kary odbywanej w czasie popełnienia nowego czynu nie można utożsamiać wyłącznie z rzeczywistym pozbawieniem wolności skazanego, a więc z okresem pobytu skazanego w zakładzie karnym i tym samym premiować karą łączną przestępstwa popełnionego w czasie gdy skazany bezprawnie przebywał poza zakładem karnym z powodu ucieczki czy w okresie, gdy korzystał z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego, co przewidują przepisyKodeksu karnego wykonawczego(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2017 r. w sprawie I KZP 6/17, LEX nr 2361670); jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 r., I KZP 12/16, dla wystąpienia negatywnej przesłanki materialnej zart. 85 § 3 k.k.kluczowe jest ustalenie, że sprawca popełnił przestępstwo "po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary" (kary łącznej), wówczas to bowiem orzeczonej za to przestępstwo kary nie można łączyć z "karą odbywaną w czasie popełnienia czynu"; użyty przez ustawodawcę zwrot: "popełnienie przestępstwa po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary" oznacza pewien przedział czasu, okres "od-do", do którego odnieść należy popełnienie przez sprawcę przestępstwa; odbywanie kary w rozumieniu ww. przepisu jest więc pojęciem węższym od wykonywania kary i stanowi element postępowania wykonawczego związany z poddaniem się przez skazanego oddziaływaniu penitencjarnemu charakterystycznemu dla danego rodzaju kary orzeczonej w wyroku skazującym; jednocześnie w przypadku kary pozbawienia wolności jej odbywanie nie musi się wiązać wyłącznie z pobytem skazanego w zakładzie karnym;
- w konkluzji stwierdzić należy, iż połączenie kar pozbawienia wolności, orzeczonych wobec skazanego wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego wS.w sprawie o sygn. akt II K 36/17 oraz wyrokiem Sądu Okręgowego wP.w sprawie o sygn. akt III K 213/17 z powodu wystąpienia negatywnej przesłanki materialnej, o jakiej mowa wart. 85 § 3 i § 3a k.k., było niedopuszczalne;

Wniosek

o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego;

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

- wniosek zasługiwał na uwzględnienie, zgodnie bowiem z treściąart. 572 k.p.k., jeżeli brak warunków do wydania wyroku łącznego, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, co determinowało wniosek, iż niedopuszczalnym było wydanie w sprawie wyroku łącznego;

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

- brak wymierzonych i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniemart. 89 k.k., w całości lub w części kar lub kar łącznych za przestępstwa, o których mowa w§ 1 art. 85 k.k.w rozumieniuart. 85 § 2 k.k.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

- ponieważ z dniem(...)roku, jak wynika z Opinii o skazanym,K. P.odbył karę łączną 3 lat pozbawienia wolności z wyroku łącznego Sądu Rejonowego wS.z dnia(...)roku, sygn. akt II K 36/17, którą Sąd Okręgowy wP.połączył wraz z karą 4 lat pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Okręgowego wP.z dnia(...)roku, sygn. akt III K 213/17, w ramach zaskarżonego wyroku łącznego, na etapie postępowania odwoławczego zaktualizowała się negatywna przesłanka do wydania wyroku łącznego, po myśliart. 85 § 2 k.k., której zaistnienie wyklucza prowadzenie postępowania w przedmiocie wyroku łącznego, a w razie jego wszczęcia obliguje do umorzenia postępowania; skarżący prokurator zarzutu tego nie podniósł, bowiem okoliczność ta zaistniała już po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, w związku z czym, sąd odwoławczy uwzględnił ją z urzędu (tzw. kroczący charakter kary łącznej);

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

- zaistnienie innej okoliczności wykluczającej wszczęcie i prowadzenie postępowania, która obligowała do umorzenia postępowania, po jego formalnym wszczęciu przez Sąd Okręgowy wP.z urzędu postanowieniem z dnia(...)roku - sąd odwoławczy w oparciu o treśćart. 572 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.w zw. zart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w punktach I, II., IV., V. (rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III. sentencji wyroku o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, jako niedotyczącego bezpośrednio przedmiotu postępowania, skarżący nie kontestował);

☒art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

- wystąpienie negatywnej przesłanki materialnoprawnej zart. 85 § 2 k.k.- stojącej na przeszkodzie w objęciu karą łączną w ramach wyroku łącznego kar pozbawienia wolności orzeczonych względem skazanego w sprawach o sygn. akt II K 36/17 Sądu Rejonowego wS.oraz III K 213/17 Sądu Okręgowego wP.;
- zgodnie z treściąart. 572 k.p.k., jeżeli brak warunków do wydania wyroku łącznego, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, co determinowało wniosek, iż niedopuszczalnym było wydanie w sprawie wyroku łącznego;
- uwzględnieniu tej okoliczności z urzędu nie stała na przeszkodzie treśćart. 439 § 2 k.p.k., albowiem nie był to „jedyny” powód uchylenia wyroku;

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☒art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

- ponieważ w sprawie wystąpiły negatywne przesłanki materialnoprawnego zart. 85 § 3 i 3a k.k.- stojące na przeszkodzie w objęciu karą łączną w ramach wyroku łącznego kar pozbawienia wolności orzeczonych względem skazanego w sprawach o sygn. akt II K 36/17 Sądu Rejonowego wS.oraz III K 213/17 Sądu Okręgowego wP., które obligowały do umorzenia postępowania, po jego formalnym wszczęciu z urzędu postanowieniem z dnia(...)roku - sąd odwoławczy w oparciu o treśćart. 572 k.p.k.w zw. zart. 437 § 2 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w punktach I, II., IV., V. (rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III. sentencji wyroku o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu jako niedotyczącego bezpośrednio przedmiotu postępowania skarżący nie kontestował);

4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1. in fine;

2.

ad.1. kosztami postępowania w sprawie obciążono w całości Skarb Państwa, zgodnie z unormowaniemart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.;
ad. 2. zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. M.kwotę 147,60 zł, w tym, 23 % VAT, tytułem koszów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, na podstawie§ 17 ust. 5w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. zart. 634 k.p.k., tj. w wysokości opłaty minimalnej, jako adekwatnej do nakładu pracy obrońcy;

7

PODPIS

I. P.
M. T.M. K.