Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 504/19
Data wyroku: 2019-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Renta socjalna
Podstawa prawna: art. 4 ust 1 ustawy o rencie socjalnej

Sygn. akt VII U 504/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 września 2019 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan- Karasińska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2019 r. w Warszawie
sprawyT. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o rentę socjalną
na skutek odwołaniaT. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 29 stycznia 2019 r. znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
W dniu 28 lutym 2019 r.

T. D.
złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 29 stycznia 2019 r.znak:(...)na podstawie której odmówiono mu prawa do renty socjalnej. Odwołujący wniósł o zmianę skarżonej decyzji oraz ustalenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał,że przedmiotowa decyzja, wydana w oparciu o orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS,nie odpowiada faktycznemu stanowi jego niepełnosprawności i jest dla niego krzywdząca. Wyjaśnił przy tym, że jego niepełnosprawność polega na całkowitym i trwałym porażeniu lewej kończyny górnej od urodzenia. Nie jest w stanie wykonywać samodzielnie niektórych czynności niezbędnych w codziennym życiu, jest zmuszony do korzystania z pomocy osoby drugiej, co jest dla niego uciążliwe, krępujące i dokuczliwe. Wskazał przy tym,że z wykształcenia jest mechanikiem samochodowym, a przy tego rodzaju pracy trzeba mieć sprawność obu rąk, w związku z czym nie może wykonywać pracy związanej z jego zawodem
    (odwołanie k. 3 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 19 marca 2019 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na treśćart. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, wskazując, że ubezpieczony złożył w dniu 3 grudnia 2018 r. wniosek o ww. świadczenie. W toku postępowania został skierowany na badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która uznała, że nie jest całkowicie niezdolny do pracy. W oparciuo powyższe organ rentowy wydał skarżoną decyzję i odmówił odwołującemu prawado roszczonego świadczenia(odpowiedź na odwołanie k. 6 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 3 grudnia 2018 r.T. D.złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o rentę socjalną

    (wniosek z załącznikamik. 1-4 a.r.). Odwołujący został skierowany na badania do lekarza orzecznika ZUS,który orzeczeniem z dnia 8 stycznia 2019 r. stwierdził, że nie jest on całkowicie niezdolnydo pracy. Na skutek sprzeciwu od powyższego orzeczenia odwołujący został skierowanyna badanie do Komisji Lekarskiej ZUS, która orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2019 r. podtrzymała stanowisko lekarza orzecznika stwierdzając, że odwołujący nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Lekarz orzecznik ZUS i Komisja Lekarska ZUS rozpoznaliu odwołującego okołoporodowe porażenie splotu barkowego lewego, obecnie z naruszeniem sprawności układu nerwowo-mięśniowo-szkieletowego z naruszeniem całego organizmu,co powoduje w znacznym stopniu utratę zdolności do pracy zgodnie z poziomem kwalifikacji. Wskazano, że naruszenie sprawności ma charakter przewlekły i trwały, jednakże powoduje jedynie częściową niezdolność do pracy

    (orzeczenia lekarza orzecznika ZUS k. 5 a.s.i Komisji Lekarskiej ZUS k. 6 a.r.). W oparciu o powyższe ZUS(...)Oddział wW.wydał w dniu 29 stycznia 2019 r. decyzję znak:(...)na podstawie której odmówiłT. D.prawa do renty socjalnej

    (decyzja ZUS z 29.01.2019 r.k. 7 a.r.).
Sąd Okręgowy ustalił, żeT. D.posiada wykształcenie techniczne jako mechanik pojazdów samochodowych. W latach 2003-2007 uczęszczał doZespołu Szkół Technikum im. (...)wT.. Obecnie jest zatrudnionyw(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.na podstawie umowy o pracę na czas określony do 31 grudnia 2020 r., gdzie pracuje na stanowisku pracownik ochrony, w pełnym wymiarze czasu pracy i za wynagrodzeniem w kwocie 2.100 zł brutto miesięcznie(umowao pracę z 30.11.2018 r. k. 3 a.r., zaświadczenie z 03.12.2018 r. k. 4 a.r.).
U odwołującego występuje uraz okołoporodowy splotu barkowego lewego z utrwaloną dysfunkcją lewej kończyny górnej. Badanie(...)z 1988 roku wykazało znaczne uszkodzenie wszystkich pni i korzeni splotu ramiennego lewego oraz duży ubytek włókien zaopatrujących mięsnie ramienia i dłoni. Próby rehabilitacji nie przyniosły żadnych efektów. W konsekwencji u odwołującego w zakresie lewej ręki od obręczy barkowej występuje znaczne ograniczenie ruchomości, a także mrowienie przy zmianach temperatury. W badaniach neurologicznych biegła sądowa nie stwierdziła istotnych patologii w z zakresie centralnego układu nerwowego. Stwierdziła przy tym znacznego stopnia ograniczenie ruchomości w zakresie barku lewego, lewego ramienia i lewej ręki. Chwytność lewej ręki i siła uścisku była wyraźnie osłabiona,a funkcje manualne ręki znacznie ograniczone. Oceniając stan zdrowia odwołującego biegła sądowa stwierdziła, że odwołujący nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Istniejąca znaczna dysfunkcja organizmu sprowadza trwałą częściową niezdolność do pracy, a zdaniem biegłej stan neurologiczny odwołującego daje jednak możliwość wykonywania przez niego pracy zarobkowej(opinia neurologiczna k. 26-27 a.s., dokumentacja medyczna w aktach rentowych).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebranym w sprawie materiał dowodowy, obejmujący dowody z dokumentów załączonych do akt rentowych i akt sprawy oraz opinię biegłej sądowej z zakresu neurologii drB. A.. Treść dowodów nie nasuwała zastrzeżeń co do ich wiarygodności, same zaś dowody nie były kwestionowane przez strony postępowania. W szczególności Sąd podzielił wnioski opinii neurologicznej, które były dostateczne stanowcze i jednoznaczne.
W tych okolicznościach Sąd uznał materiał dowodowy za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie było niezasadne.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie zart. 1481§ 1 k.p.c.Zgodnie treścią tego przepisu Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowychi dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Analizując treść złożonych przez strony i zgromadzonych w aktach rentowych dokumentów, Sąd uznał, że okoliczności faktyczne nie były w sprawie sporne. Nie zachodziła również przeszkoda określona wart. 1481§ 3 k.p.c., gdyż ani odwołujący, ani organ rentowy, nie wnosili o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawieart. 1481§ 1 k.p.c.zważył, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne,co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii niezdolności do pracyT. D..Na podstawie skarżonej decyzji z dnia 29 stycznia 2019 r. organ rentowy rozpoznał wniosek odwołującego o rentę socjalną i odmówił przyznania mu prawa do tego świadczenia z uwagi na stwierdzony przez lekarzy orzeczników brak całkowitej niezdolności do pracy.Z kolei odwołujący domagał się przyznania mu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Co więcej, w piśmie procesowym z dnia 6 kwietnia 2019 r. odwołujący wprost wskazał, że domaga się renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie renty socjalnej w związku z całkowitą niezdolnością do pracy. Niemniej jednak Sąd rozpatrując odwołanie jest związany treścią zaskarżonej decyzji. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza bowiem decyzja organu rentownego od której wniesiono odwołanie (art. 4779k.p.c.,art. 47714k.p.c.), a sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Skoro zatem decyzja ZUS z 29 stycznia 2019 r. dotyczyła odmowy prawa do renty socjalnej, to Sąd był zobligowany do rozpoznania odwołania jedynie co do prawidłowości tej decyzji w zakresie tego właśnie świadczenia. Brak natomiast możliwości do zmiany przez sąd ubezpieczeń społecznych zaskarżonej decyzji dotyczącej konkretnego świadczenia i przyznania odwołującemu innego, wybranego przez niego świadczenia.
Warunki przyznania osobie prawa do renty socjalnej zostały precyzyjnie określonew stosownych regulacjach z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1455). Zgodnie z art. 4 ww. ustawy renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

1
przed ukończeniem 18. roku życia;

2
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia;

3
w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Osobie, która spełnia warunki określone powyżej, przysługuje renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała albo renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Renta socjalna okresowa przysługuje przez okres wskazany w decyzji jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Ponadto w myślart. 5 ust. 1 i 2 ustawy o rencie socjalnejustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”, na zasadach i w trybie określonych wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustalając całkowitą niezdolność do pracy, lekarz orzecznik, za zgodą osoby ubiegającej się o rentę socjalną lub jej przedstawiciela ustawowego, zgłoszoną nie później niż w trakcie badania tej osoby, ustala niezdolność tej osoby do samodzielnej egzystencji, na zasadach i w trybie określonymustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w celu uzyskania świadczenia, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Przepisart. 15 ust. 1u.r.s. zawiera odesłanie ustawowe do stosownych przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 1270 – dalej również jako „ustawa emerytalna”),z zaznaczeniem, że przepisy te stosuje się odpowiednio. Odesłanie to obejmuje między innymi art. 12 ustawy emerytalnej zawierający definicję niezdolności do pracy. Zgodniez treścią tego przepisu niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy; natomiast osobą częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
Zaznaczyć należy, że niezdolność do pracy jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu(art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania, co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji,jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej)(wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 roku, II UK 222/03). Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi siędo każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 r., II UKN 134/00 i z dnia 7 września 1979 r., II URN 111/79).Ze względu na specjalistyczny charakter wiedzy wymaganej przy ocenie rodzaju schorzeń i stopnia ich zaawansowania decydujących o zdolności danej osoby do pracy, sąd zobligowany jest oprzeć się na opinii biegłych i nie może dokonywać ustaleń we wskazanym powyżej zakresie wbrew wnioskom wynikającym z prawidłowo sporządzonych i uzasadnionych opinii biegłych sądowych(zob. wyrok Sądu ApelacyjnegowG.z dnia 22 marca 2017 r. III AUa 476/16).
W oparciu o powyższe Sąd Okręgowy w toku postępowania przeprowadził dowodyz dokumentów oraz opinii biegłej sądowej z zakresu neurologii drB. A.,która w oparciu o dokumentację medyczną odwołującej oraz badania przedmiotowe i wywiad analizowała jej stan zdrowia z uwzględnieniem powyższych okoliczności. Skutkiemtak przeprowadzonego postępowania było ustalenie, żeT. D.nie jest całkowicie niezdolny do pracy, a tym samym nie spełnia kluczowego warunku koniecznegodo przyznania mu prawa do renty socjalnej. Jak wynika z opinii biegłej sądowej, odwołujący od urodzenia cierpi na niedowład lewej kończyny górnej, spowodowany okołoporodowym urazem lewego splotu nerwowego. Skutkiem urazu jest znaczna dysfunkcja lewej ręki odwołującego w zakresie od lewego barku aż do dłoni. Z badań przeprowadzonych przez biegłą wynika, że lewą rękę odwołującego cechuje zanik mięśni, ograniczenie ruchomości, wyraźne osłabienie chwytności i uścisku, a w efekcie znaczne obniżenie funkcji manualnych kończyny. W konsekwencji zdaniem Sądu okoliczności stanu zdrowia odwołującego niewątpliwie pozwalają uznać go za osobę częściowo niezdolną do pracy – i w tym też zakresie opinia biegłej sądowej była zbieżna z treścią orzeczeń lekarzy orzeczników ZUS – nie były jednak wystarczające do stwierdzenia niezdolności do pracy w stopniu całkowitym. Biegła sądowa wskazała przy tym, że odwołujący mimo znacznej, utrwalonej i wrodzonej dysfunkcji organizmu ma zachowaną możliwość wykonywania pracy zarobkowej innej niż wyuczona (mechanik samochodowy). Takie stanowisko biegłej znajduje zresztą potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że odwołujący aktualnie pozostaje w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracęw charakterze pracownika ochrony, a tym samym wykonuje działalność zarobkową.To z kolei daje podstawy do przyjęcia, że odwołujący zaadaptował się do schorzenia istniejącego u niego od urodzenia w stopniu pozwalającym na podjęcie działalności zarobkowej na wolnym rynku pracy.
Opinia neurologiczna nie budziła przy tym wątpliwości zarówno co do treści, sposobu jej sporządzenia, jak i wniosków co do oceny stanu zdrowia odwołującego w kontekście możliwości podjęcia pracy. Odwołujący nie zajął stanowiska wobec sporządzonej przez biegłą opinii i nie była ona również kwestionowana przez organ rentowy. W takim wypadku sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeśli jest ona prawidłowai jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 września 2017 r., III AUa 258/17).
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał odwołanieT. D.za niezasadne. Ustalenia poczynione w toku postępowania nie dawały podstawdo stwierdzenia, że ze względu na stan zdrowia odwołujący jest osobą całkowicie niezdolnado pracy, a tylko taki stopień niezdolności, zgodnie zart. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej, kwalifikuje do uzyskania prawa do tego świadczenia. Tym samym skarżoną decyzjęz dnia 29 stycznia 2019 r. należało uznać za prawidłową, wobec czego Sąd Okręgowy, stwierdzając brak podstaw do jej zmiany, oddalił odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Na marginesie Sąd Okręgowy wskazuje, że odmowa przyznania odwołującemu prawa do renty socjalnej nie wyklucza możliwości ubiegania się przez niego o innego rodzaju świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, których uzyskanie jest uwarunkowane istnieniem niezdolności do pracy, zaś ewentualna decyzja organu rentowego w tym zakresie, jeśli odwołujący uzna ją za niekorzystną dla siebie, będzie podlegać weryfikacji przez sąd ubezpieczeń społecznych w przypadku zaskarżenia jej w drodze odwołania.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć(...)
K.S.