Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 885/19
Data wyroku: 2020-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek, Sądu Okręgowego Artur Żymełka, Sędzia Sądu Okręgowego Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art.102 kpc, art.108 zd 2 kpc

Sygn. akt III Cz 885/19

POSTANOWIENIE
Dnia 20 marca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący:  Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Sędziowie:  Sędzia Sądu Okręgowego Gabriela Sobczyk
Sędzia Sądu Okręgowego Artur Żymełka
po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2020 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaD. B.
przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego wG.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I C 1163/18
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że ustalić, iż powód ponosi w całości koszty procesu – pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu w Sądzie Rejonowym w Gliwicach;

2
ustalić, iż powód ponosi w całości koszty postępowania zażaleniowego – pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu w Sądzie Rejonowym w Gliwicach.

SSO Artur Żymełka   SSO Leszek Dąbek   SSO Gabriela Sobczyk
Sygn. akt III Cz 885/19

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicachw wyroku z dnia 31 10 2018 r. umorzył postępowanie, w części, w której powód ograniczył powództwo, oddalił powództwoD. B.przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego wG.
o zapłatę oraz odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacjęart. 102 k.c.którą zastosował z uwagi na trudną sytuację materialną powoda.
Orzeczenie o kosztach procesu zaskarżył pozwanySkarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego wG.który wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie ne jego rzecz od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych oraz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przypisanych.
Zarzucił, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia niezasadnie uwzględniono regulacjiart. 102 k.p.c., który ustanawia zasadę słuszności będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, o której mowa wart. 98 k.p.c..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 11 04 2019r. umorzył postępowanie, w części, w której powód ograniczył powództwo oraz – w pozostałym zakresie – oddalił powództwo.

W następstwie tego powód w całości „przegrał sprawę” w rozumieniaart. 98 § 1 k.p.c., co z mocy zawartej w nim regulacji rodzi po jego stronie obowiązek zwrócenia pozwanej poniesione przez nią „koszty niezbędne do celowej obrony”.

Prawodawca przewidując w regulacjiart. 102 k.p.c.możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami procesu uzależnił zastosowanie tej regulacji od wystąpienia w sprawie „wypadków szczególnie uzasadnionych”, nie precyzując jednak bliżej, kiedy one mają miejsce, pozostawiając to ocenie sądu.

Przy zastosowaniu tej regulacji w sprawie umknęło jednak uwadze Sądu pierwszej instancji, że trudna sytuacja materialna strony sama w sobie nie przesądza – tak jak w istocie przyjęto przy ferowaniu zaskarżone postanowienie – o występowania w sprawie wskazanych powyżej „wypadków szczególnie uzasadnionych”.

Żeby mogło do tego dojść, konieczne jest bowiem występowania w sprawie oprócz trudnej sytuacji materialnej powoda dalszych szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie omawianej regulacji, które w sprawie nie występują.

Wprost przeciwnie, z materiału sprawy wynika, że powód posiada środki pieniężne w łącznej kwocie 999,30 zł oraz że po wydaniu zaskarżonego postanowienia został zwolniony z aresztu śledczego i obecnie przebywa na wolności, co rodzi uzasadnione domniemanie faktyczne, że podjął lub może podjąć pracę zarobkową i z uzyskiwanych dochodów będzie w stanie pokryć koszty procesu.

Tym samym brak jest podstaw do zastosowania w sprawie omawianej regulacji prawnej i dlatego - stosownie do przywołanej na wstępie regulacji art.art. 98 § 1 k.p.c.- na powodzie ciąży obowiązek zwrócenia pozwanemu poniesionych przez niego kosztów procesu.

Nie znajduje to prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonym postanowieniu, co czyni zażalenie uzasadnionym, co w oparciu o regulacjęart. 386 § 1 k.p.c.

w związku zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.oraz przy zastosowaniu regulacjiart. 108 zd. 2 k.p.c.prowadziło do jego zmiany w sposób określony w sentencji.

Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego zażalenie jako uzasadnione uwzględniono orzekając jak w sentencji przy zastosowaniu w regulacjiart. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosując regulację

art. 98 § 1 i 3 k.p.c.orazart. 108 zd. 2 k.p.c.z tych samym względów, które legły

u podstaw orzeczenia o kosztach procesu za pierwszą instancję.

SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek SSO Artur Żymełka