Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 237/19
Data wyroku: 2020-08-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Jarosław Dłużniewski

Sygn. akt I Ns 237/19

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu z dnia(...)r. w zakresie punktu 1, 2 i 4
W sprawie z wnioskuP.1 Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wK.o stwierdzenie nabycia spadku poZ. P.córceA.iA.zmarłej w dniu(...)r. wG.– uczestnicy postępowaniaJ.M.orazM. M. (2)złożyli wnioski w pismach procesowych z dnia(...)r. (k. 145 i k. 151) o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku i przyjęcie oświadczeń z dnia(...)r. o odrzuceniu spadku przypadających im na podstawie ustawy po zmarłejZ. P., w których złożenie własnoręcznego podpisu w obecności notariuszaA. D.w jej kancelarii notarialnej wO.została urzędowo poświadczone (k. 147, k. 154).
Uzasadniając złożone wnioski uczestnicy postępowania wskazali, żeZ. P.była ich daleką krewną i nie wiedzieli o jej śmierci ani o pozostawionym długu, dodatkowo w chwili śmierciZ. P.uczestniczka postępowaniaJ. M.była małoletnią. Uczestnicy postępowania jak i ich rodzice nie utrzymywali żadnych kontaktów ze spadkodawczynią. Matka uczestnikówD. M.w dniu(...)r. złożyła przed notariuszemD. N.oświadczenie o odrzuceniu spadku poZ. P., natomiast nie poinformowała swojego synaM. M. (2), że jako osoba pełnoletnia powinien również z ostrożności złożyć stosowne oświadczenie o odrzuceniu spadku.D. M.nie złożyła także oświadczenia o odrzucaniu spadku w imieniu swojej małoletniej córkiJ. M., pozostając w błędnym przekonaniu, że krąg spadkobierców ustawowych po zmarłejZ. P.zamyka się na niej i jej rodzeństwu i że do kręgu tego nie wchodzą jej dzieci.
Uczestnicy postępowaniaJ. M.iM. M. (2)oświadczyli, że dowiedzieli się o długach swojej dalekiej krewnej dopiero, kiedy doręczone im zostało z Sądu Rejonowegow. O.wezwanie na rozprawę oraz wniosek wierzycielaP.1 Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wK.o zawezwaniu do próby ugodowej, w którym wskazano, że zmarłaZ. P.pozostawiła dług wynikający z niespłaconej pożyczki (kredytu konsumenckiego) (k.148, k. 155).

Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Do Sądu Rejonowegow. O.został złożony w dniu(...)r. wniosek wierzycielaP.I Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wK.o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie o zapłatę należności w kwocie(...)złotych wynikającej z tytułu umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego nr(...)zawartego przezZ. P.zmarłą w dniu(...)r. (k.4-5 akt sprawy SRw. O.o sygn. akt(...)). Uczestnicy postępowaniaM. M. (2)orazJ. M.na rozprawie w dniu(...)r. przed Sądem Rejonowymw. O.oświadczyli, że nie chcą zawrzeć ugody.

M. M. (2)orazJ. M.w dniu(...)r. złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłejZ. P., własnoręczność złożonego podpisu w obecności notariuszaA. D.została urzędowo poświadczona (w jej kancelarii notarialnej wO.za numerem Rep.(...)oraz Repertorium A Nr(...)(oświadczania k. 147, k. 154).
Na rozprawie przed Sądem Rejonowymw. Z.w dniu(...)r. przesłuchani uczestnicy postępowaniaJ. M.orazM. M. (2)wskazali, że zmarłej krewnejZ. P.nigdy nie poznali osobiście. O jej długach dowiedzieli się dopiero z momentem otrzymania wezwania na rozprawę w przedmiocie zawezwania do próby ugodowej. Wtedy to ustalili, że mogą być spadkobiercami, na których będzie ciążył obowiązek spłaty należności wynikającej z zaciągniętego przez zmarłą krewną kredytu konsumenckiego. Uczestnicy postepowania oświadczyli, że ich matkaD. M.nigdy ich nie poinformowała, że po złożeniu przez nią oświadczenia o odrzuceniu spadku wchodzą automatycznie do kręgu spadkobierców po zmarłej krewnej (akt notarialny z dnia(...)r. - oświadczenie o odrzuceniu spadku akt sprawy Sądu Rejonowegow. Z.o sygn.(...)). Powyższą okoliczność potwierdziła w swoich zeznaniach matka uczestników postępowania (k. 252v-253). ŚwiadekD. M.zeznała, że została błędnie poinformowana przez notariusza przy składaniu przez nią oświadczenia o odrzuceniu spadku, iż jej dzieci nie muszą składać żadnych oświadczeń, ponieważ krąg spadkobierców po zmarłejZ. P.zamyka się na niej. Świadek dodatkowo wyjaśniła, że w tamtym czasie ona sama jak i jej dzieci przeżywali osobistą tragedię z powodu śmierci ich ojca, a jej męża, dlatego też sprawy dalszych krewnych miały znaczenie drugorzędne.
Zgodnie z przepisemart. 1019 k.c.jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się oświadczenie o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: uchylenie się od skutków prawnych oświadczenie powinno nastąpić przed sądem, spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca (§1). Spadkobierca, który pod wypływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu (§2). Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd (§3).
W sprawie uczestnicy powołali się na błąd co do przedmiotu spadku, ponieważ jak wynika z ich oświadczeń o długach spadkowych po zmarłejZ. P.mieli dowiedzieć się dopiero z momentem otrzymania wezwania w przedmiocie zawarcia próby ugodowej przed Sądem Rejonowymw. O.. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, ze uczestnicy postępowania mieli być informowani w inny sposób o pozostawionych długach przez ich krewną. Ponadto matka uczestników postępowania przyznała, że dołożyła ze swojej strony należytej staranności i sama złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku poZ. P., natomiast jako przedstawicielka ustawowa wówczas małoletniejJ. M.została wprowadzona w błąd, co do braku konieczności złożenia dalszego oświadczenia za zgodą sądu rodzinnego w imieniu swojej córki. Pozostając w błędzie co do prawa przedstawicielka ustawowa nie przekazała informacji o powyższym obowiązku swojemu pełnoletniemu synowiM. M. (2).
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że w przypadku uczestników postępowaniaM. M. (2)i jego siostryJ. M.zachodzą uzasadnione okoliczności, aby stwierdzić, że pozostawali oni w błędnym przeświadczeniu, że nie wchodzą do kręgu spadkobierców po zmarłej kuzynceZ. P.. Małoletnia wówczasJ. M.i niewiele od niej straszy bratM. M. (2)na chwilę śmierci kuzynki oraz na datę złożonego przez ich matkę oświadczenia o odrzuceniu spadku – nie posiadali wiedzy i świadomości jako spadkobiercy. Uczestnicy postępowania nie znali okoliczności uzasadniających ich powołanie do spadku, nie mieli wiedzy o tytule powołania. W tych okolicznościach zdaniem Sądu za uzasadnione było złożenie przez uczestników oświadczeń o odrzuceniu spadku i następnie wystąpienie przed sądem spadku do ich zatwierdzenia. Gdyby uczestnicy mieli wiedzę o tytule powołania ich do spadku oraz o okoliczności pozostawienia długu przez zmarłą, to z pewnością złożyliby w ustawowym terminie stosowne oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne oraz oceną prawną Sąd uwzględnił wnioski uczestników postępowaniaM. M. (2)orazJ. M.i zatwierdził ich oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczeń o odrzuceniu spadku i przyjął ich oświadczenia o odrzuceniu spadku poZ. P.córceA.iA.zmarłej w dniu(...)r. wG..
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął o nich na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.uznając, że zainteresowani w sprawie ponoszą koszty związane ze swym udziałem we własnym zakresie. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie od uczestników postępowania kosztów postępowania na rzecz wnioskodawcy, wśród których wymieniono koszty zastępstwa prawnego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 2 w zw. z § 15 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych tj. kwotę 720 złotych oraz kosztów opłaty sądowej od wniosku, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów wpisu do Rejestru Spadkowego oraz kosztów pięciu odpisów aktu urodzenia uczestników postępowania. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca i uczestnicy postępowania byli w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, ponieważ w przypadku wnioskodawcy chodziło o ustalenie kto będzie odpowiedzialny za długi spadkowe, zaś w przypadku uczestników postępowania ich zainteresowanie sprowadzało się do tego, aby również ustalić prawnego spadkobiercę po zmarłej i jak wynika z dokonanych przez nich czynności dopełnić prawnych formalności, aby w odpowiednim czasie złożyć oświadczenia o odrzuceniu spadku i prawa do spadku nie zostały na nich stwierdzone. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie generalna zasada orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym wyrażona wart. 520 § 1 k.p.c.i brak jest przesłanek, aby Sąd miał od tej zasady odstąpić i zasądzić koszty postępowania w sposób zawnioskowany przez wnioskodawcę.
S. (...)