Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1390/18
Data wyroku: 2020-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art. 46 w zw art 6 ust. 1p. 5 ustawy i art 32 o sus art. 66 ust 1 c, art 82 ust 8 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej

Sygn. aktVIII U 1390/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

Sędzia SO Mariola Szmajduch

Protokolant

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu15 stycznia 2020 r. w Gliwicach
sprawyW. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oskładki
na skutek odwołaniaW. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia9 stycznia 2018 r.nr(...)- (...)

1
umarza postępowanie w przedmiocie zadłużenia odwołującejW. S.z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2017r. do sierpnia 2017r.;

2
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż odwołująca nie jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od stycznia 2016r. do lutego 2016r. oraz od stycznia 2017r. do lutego 2017r.;

3
oddala odwołanie w pozostałej części;

4
znosi wzajemnie między stronami koszty postepowania.

(-) Sędzia SO Mariola Szmajduch
Sygn. akt VIII U 1390/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 9 stycznia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naart. 83 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustalił dla płatnika składekW. S.wysokość zaległych składek:

-

na ubezpieczenia społeczne za okres od października 2012r. do stycznia 2013r.w kwocie 2.245,93 zł, wraz z odsetkami za zwłokę, w kwocie 995,00 zł;

na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2014r. do sierpnia 2017r.w kwocie 11.632,16 zł, wraz z odsetkami za zwłokę, w kwocie 1.823,00 zł;

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, żeW. S.jako płatnik składek była zobowiązana do opłacania comiesięcznych składek na poszczególne ubezpieczenia oraz, że od składek nieuiszczonych w terminie naliczane są odsetki za zwłokę.
W odwołaniu od powyższej decyzjiW. S.wniosła o zmianę oraz o zwolnienie jej z obowiązku zapłaty należności określonych w zaskarżonej decyzji ZUS. W uzasadnieniu podała, że w okresie od 30 września 2013r. nie prowadziła już faktycznie działalności gospodarczej, wskutek bankructwa apteki, będącej przedmiotem tej działalności, a w efekcie od momentu praktycznej niemożności prowadzenia tej działalności. Dodatkowo wskazała, że organ rentowy błędnie ustalił wysokość spornego zadłużenia za okres od października 2012r. do stycznia 2013r., bowiem w jej ocenie należności te zostały już wcześniej ściągnięte przez ZUS, w ramach prowadzonej przez ten organ egzekucji. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. W pierwszej kolejności ZUS wskazał, że zadłużenie składkowe, w związku ze składkami na ubezpieczenia społeczne, należnymi za okres od października 2012r. do stycznia 2013r., nigdy nie było przez organ rentowy dochodzone w drodze egzekucji. Egzekucji natomiast podlegała kwota nienależnie pobranego przez odwołującą, zasiłku chorobowego. Dalej ZUS podkreślił, że odwołująca dokonała zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w ramach spółki jawnej, w oparciu o wpis do ewidencji takiej działalności. Nadto organ rentowy podkreślił, że odwołująca nie przedstawiła dokumentów rozliczeniowych, ani też wyrejestrowujących powyższą działalność gospodarczą. Z kolei sam okres faktycznego nieprowadzenia działalności, przy równoczesnym braku jej zawieszenia, nie pozwala na stwierdzenie, że do prowadzenia tej działalności nie doszło. W tym zakresie ZUS powołał się na domniemanie prowadzenia działalności, jakie implikuje wpis tej działalności do stosownego rejestru.
Sąd ustalił:
UbezpieczonaW. S.była wspólnikiem „Apteki (...)G. G., W.(...) Spółki Jawnej” z siedzibą wG..
Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej odwołująca jako płatnik składek była zobowiązana opłacać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Przedmiotem działalności odwołującej było prowadzenie apteki. Odwołująca wraz ze wspólniczką, były właścicielkami budynku, w którym mieściła się apteka. Aptekę prowadziły one osobiście i dodatkowo zatrudniały do pomocy pracowników. Faktycznie działalność apteki została w roku 2013 zakończona przez wspólników, co było związane z narastającymi problemami finansowym, spowodowanymi konkurencją ze strony aptek sieciowych. W efekcie pozostałe jeszcze leki, zostały poddane utylizacji, kasy fiskalne zostały oddane do Urzędu Skarbowego, zaś pracownicy przejęci przez inne apteki.
Uchwałą nr 2/2013 z 5 listopada 2013r., „Apteka (...).G.,W.(...) spółka jawna” wspólnicy postanowili o likwidacji spółki z dniem30 listopada 2013r.

Ś.Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny wK.prawomocną decyzją z 4 kwietnia 2014r., na podstawieart. 99 ust 2 i art. 104 ust. 1 pkt2 i ust.2 ustawy z 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne, stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenieApteki (...)wG.z dniem 14 marca 2014r., z uwagi na zakończenie działalności gospodarczej.
Postanowieniem z 30 stycznia 2015r. Sąd Rejonowy w Gliwicach, X Wydział Krajowego Rejestru Sądowego w sprawie o sygn. akt GL.X NS-REJ.KRS/(...), rozpoznając wniosek z wspólników 30 kwietnia 2014r. odmówił wykreślenie z rejestru podmiotuApteka (...)zarzucając, że w treści uchwały z 5 listopada 2014r. nie zawarto sformułowania o rozwiązaniu spółki. Postanowiono natomiast wyłącznie o jej likwidacji. W powyższym postanowieniu sąd rejestrowy podkreślił, że postępowanie likwidacyjne jest następstwem rozwiązania spółki, polegającym na podjęciu czynności faktycznych i prawnych, które zmierzają do upłynnienia majątku spółki. Spółka może zaś istnieć nierozwiązana z zakończoną działalnością. Wspólnicy nie podjęli skutecznej uchwały w przedmiocie rozwiązania umowy spółki i ta okoliczność przesądziłao oddaleniu wniosku o wykreślenie spółki z rejestru. Sąd uznał bowiem, że stwierdzenie w umowie o likwidacji Spółki spowoduje, iż pozostały majątek spółki zostanie przeznaczony na pokrycie długów spółki, za zbyt ogólnikowe. Wskazał też, że w uchwale nie postanowiono o losie licznych zobowiązań spółki, sposobie ich zaspokojenia, a także ich podziale. Z uchwały nie wynika natomiast, kto stanie się następcą prawnym spółki w toczących się z udziałem spółki postępowaniach egzekucyjnych.
W dniu 9 stycznia 2018r. ZUS wydał zaskarżoną decyzję ustalając dla ubezpieczonejW. S.wysokość zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, w kwotach i za okresy wskazane w tej decyzji.
Sąd postanowieniem z 19 września 2018r. zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego przed Dyrektorem(...)WojewódzkiegoOddziału (...)o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu za okresy objęte zaskarżoną decyzją.
Decyzją z 21 grudnia 2018r. Dyrektor(...)WojewódzkiegoOddziału (...)wK.stwierdził, żeW. S.z tytułu działalności pozarolniczej prowadzonej w(...) spółki jawnej Apteka (...).G., W.(...) Spółki Jawnej” z siedzibą wG., podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 kwietnia 2014r. do 27 lutego 2017r. i równocześnie nie podlega obowiązkowi tego ubezpieczenia w okresie od 28 lutego 2017r. do 31 sierpnia 2017r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że kluczowym dla ustalenia okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, przez członka spółki osobowej – w tym spółki jawnej – jest samo członkostwo w tej spółce, nie zaś osobiste wykonywanie działalności pozarolniczej, przez samego członka. Istotnym przy tym jest, aby sama spółka prowadziła działalność gospodarczą. W konsekwencji od momentu zawieszenia przez spółkę prowadzenia działalności gospodarczej, ustaje obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Od decyzji tej ubezpieczona nie składała odwołania, doprowadzając tym samym do jej uprawomocnienia się.
W związku z powyższym, postanowieniem z 14 marca 2019r. Sąd z urzędu podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.
Organ rentowy decyzją z 10 kwietnia 2019r. zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił składki na ubezpieczenia społeczne za okres od października 2012r. do stycznia 2013r. w kwocie 2.245,93 zł, wraz z odsetkami za zwłokę, w kwocie 1.220,00 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, za okres od kwietnia 2014r. do lutego 2017r., w kwocie 9.848,48 zł, wraz z odsetkami za zwłokę, w kwocie 2.732,00 zł.
Sąd ustalił ponadto, że od maja 2013r., tj. osiągnięcia wieku emerytalnego, ubezpieczona uprawniona jest do emerytury. Świadczenie to w miesiącach styczniu i lutym 2016r. wyniosło 1.847,19 zł brutto, od marca 2016r. do lutego 2017r., wynosiło 1.851,62 zł brutto. Świadczenie to w miesiącach, styczniu i lutym 2016r. oraz w styczniu i lutym 2017r. nie przekroczyło kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które do 31 grudnia 2016r., kształtowało się na poziomie 1.850 zł brutto, zaś od 1 stycznia 2017r., na poziomie 2.000 zł brutto.
Niezależnie od powyższego Sąd ustalił, iż decyzją z 12 listopada 2013r.(...) OddziałwZ.zobowiązałW. S.do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od 1 października 2012r. do 28 lutego 2013r., wraz z odsetkami, w łącznej kwocie 7.971,41 zł. Należność ta została od ubezpieczonej ściągnięta w drodze egzekucji administracyjnej pod nr(...)(...)
Z przedłożonych przez Naczelnika(...)Urzędu Skarbowego wG., odpisów deklaracji podatkowych ubezpieczonej wynika, że w roku 2014, osiągała ona jeszcze dochód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, łącznie z dochodem ze stosunku pracy i z emerytury. Natomiast od roku 2015 osiągała już dochód wyłącznie z tytułu pobieranej przez nią emerytury.
W toku procesu, na żądanie Sądu, Sąd Rejonowy w Gliwicach X Wydział Gospodarczy KRS, nadesłał sprawozdania finansowe składane corocznie przez „Aptekę (...).G., W.(...) Spółkę Jawną” z siedzibą wG.. Ze sprawozdań tych wynika, że za lata obrotowe 2014, 2015 i 2016, apteka wykazywała stałą stratę z lat poprzednich. Z kolei z odpisu pełnego KRS „Apteki (...).G., W.(...) Spółki Jawnej” z siedzibą wG., wynika że w rejestrze tym nie odnotowano żadnych wpisów w dziale 6, w tym w szczególności w rubrykach dotyczących likwidacji, rozwiązaniu lub unieważnieniu podmiotu, a także o postępowaniu upadłościowym, czy też układowym. Jedynie w rubryce nr 7 zawarto informację o zawieszeniu działalności gospodarczej z dniem 28 lutego 2017r.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, dokumentów złożonych przez odwołującą (k.7-25), akt sprawy VIII U 938/16 dot.G. G. (3)w zakresie poczynionych ustaleń związanych z prowadzeniem działalności w(...) Spółki jawnej Apteka"podK." i decyzji Dyrektora(...)NFZ z 30.10.2017r. dot.G. G. (3)oraz wyjaśnieńG. G. (3)(k.166), jak również akt Dyrektora(...)NFZ dotyczącychW. S.w zakresie ustaleń poczynionych odnośnie prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności jako wspólnika Sp.j. oraz decyzji Dyrektora(...)WojewódzkiegoOddziału (...)wK.z 31 grudnia 2018r. (koperta k.104), odpisu pełnego KRS „Apteki (...).G., W.(...) Spółki Jawnej” z siedzibą wG.(k.112-120), informacji Naczelnika I Urzędu Skarbowego wG.( k.126 ), sprawozdań finansowych „Apteki (...).G., W.(...) Spółki Jawnej” z siedzibą wG.(k.130-160).
Zebrane dowody Sąd uznał za wystarczające i mogące być podstawą ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonejW. S.zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, regulują przepisyustawyz 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 300 ze zm.), zwanej ustawą systemową. Zgodnie z art. 1 ustawy ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe i ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 4 ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3).
Natomiast po myśli art. 17 w związku z art. 46 ustawy, płatnik składek obowiązany jest według zasad wynikających z przepisów niniejszej ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczenie składek oraz wypłaconych przez płatnika w tym samym miesiącu świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.
Po myśli art. 47 ustawy płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 8 omawianej ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.
Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wynika zart. 66 ust 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U. z 2019r., poz. 1373 ze zm.). Zgodnie zart. 81 ust 2podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa wart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Sąd podkreśla, iż z cytowanych wyżej przepisów wynika, że to na ubezpieczonej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, jako na płatniku składek, ciążył obowiązek dokonania w swoim imieniu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Nadto ciążył na niej obowiązek składania na bieżąco deklaracji rozliczeniowych, korekty ewentualnych nieprawidłowości oraz opłacania należnych skałdek. W wypadku zaś niedopełnienia obowiązku opłacania składek w prawidłowej wysokości, ZUS miał prawo ustalić wymiar składki z urzędu, w tym ustalić wysokość składek zaległych. W myśl art. 83 ust 1 pkt 3 ustawy systemowej ZUS wydaje bowiem decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. przebiegu ubezpieczeń w tym również ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że ubezpieczona w pierwszym ze spornych okresów, tj. od października 2012r. do stycznia 2013r. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia, w ramach spółki cywilnej, apteki. Bezsporne było też, że z tego tytułu zalegała z opłatą składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy jak to podnosi ubezpieczona, organ rentowy dokonał egzekucji tych należności składkowych.
W tej kwestii ZUS powoływał się na brak egzekucji należności składkowychw jakiejkolwiek formie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, żew drodze egzekucji administracyjnej pod nr(...)-443/(...), organ rentowy wyegzekwował kwoty nienależnie przez odwołującą pobranego zasiłku chorobowego za okres od 1 października 2012r. do 28 lutego 2013r., ustalonego decyzją(...) OddziałwZ.z 12 listopada 2013r. Odwołująca natomiast nie przedłożyła w toku procesu, jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczność wyegzekwowania przez ZUS zaległych należności składkowych. Tym samym nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku, o którym mowa wart. 6 k.c.
Sąd zwraca uwagę, iż to na odwołującej, a nie na organie rentowym spoczywa obowiązek udowodnienia, że kwoty składek zostały obliczone i opłaconew nieprawidłowej wysokości. Jedną z zasad w postępowaniu cywilnym, a takim również w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest bowiem zasada kontradyktoryjności. A zatem to na stronach spoczywa ciężar dowodzenia swoich racji.
W myślart. 6 kodeksu cywilnego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zatem w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia, że decyzja ZUS jest nieprawidłowa spoczywa na odwołującej. Tymczasem ubezpieczona zachowała się w sposób bierny, ograniczając się w istocie jedynie do negowania zaskarżonej decyzji, nie wnosząc żadnych merytorycznych zarzutów i nie składając żadnych wniosków dowodowych na obalenie twierdzeń ZUS. Natomiast w aktach organu rentowego znajdują się wyliczenia, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, brak podstaw do kwestionowania dokonanych przez ZUS wyliczeń.
Przechodząc do dalszych rozważań, należy zauważyć, że przedmiotem sporu było także zadłużenie odwołującej z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne, za okres od kwietnia 2014r. do sierpnia 2017r. Skarżąca bowiem podnosiła, że(...)Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny wK.prawomocną decyzją z 4 kwietnia 2014r., na podstawieart. 99 ust 2 i art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne, stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenieApteki (...)wG.z dniem 14 marca 2014r., z uwagi na zakończenie działalności gospodarczej. Tym samym od tej daty formalnie nie można już było prowadzić tej aptekii w związku z tym wszystkie pozostałe jeszcze leki, zostały przekazane do utylizacji, podobnie jak kasy fiskalne, które zostały zdane do Urzędu Skarbowego. W konsekwencji nastąpiła fizyczna niemożliwość prowadzenia działalności gospodarczej w ramachApteki (...)wG..
W tym miejscu należy podkreślić, że decyzją z 21 grudnia 2018r. Dyrektor(...)WojewódzkiegoOddziału (...)wK.stwierdził, żeW. S.z tytułu działalności pozarolniczej prowadzonej w(...) spółki jawnej Apteka (...).G., W.(...) Spółki Jawnej” z siedzibą wG., podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 kwietnia 2014r. do 27 lutego 2017r. i równocześnie nie podlega obowiązkowi tego ubezpieczenia w okresie od 28 lutego 2017r. do 31 sierpnia 2017r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor NFZ powołał się na wyrok z 10 kwietnia 2015r. sygn. akt III AUa 1455/14 w uzasadnieniu którego Sądu Apelacyjny w Gdańsku wskazał, iż „(...) Stosownie do treści ort. 8 list. 6pkt 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2015 r.. poz. 121, nazywanej dalej ustawą systemowej) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólników spółki jawnej. Zgodnie zaś zart. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej(Dz. U. z 2013r., poz. 672 ze zm., nazywanej dalejustawą o swobodzie działalności gospodarczej) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczej. Chociaż na mocy art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej wspólnik spółki jawnej jest uznawany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, jednak nie jest przedsiębiorcą na podstawieart. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż taką osobą jest spółka jawna, a nie jej wspólnik. To spółka jawna, jako spółka osobowa (art. 4 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych), może bowiem we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inneprawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1 Kodeksu spółek handlowych), a zatem mieści się w kręgu jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa ta przyznaje zdolność prawną, o których mowa wart. 33 (1) § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. Ponadto spółka jawna jako spółka osobowa prowadzi również przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2 Kodeksu spółek handlowych). O objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólników spółek osobowych, w tym spółki jawnej, decyduje prowadzenie przez nich działalności pozarolniczej. Na tle art. 8 ust. 6 ustawy systemowej należy stwierdzić, że prowadzenie działalności pozarolniczej jest pojęciem niepokrywającym się z prowadzeniem działalności gospodarczej, o której stanowi art. 2 ustawy o swobodzie, działalności gospodarczej jako o zarobkowej działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej lub poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, z uwzględnieniem działalności zawodowej, wykonywanych w sposób zorganizowany i ciągły. Z kolei obowiązek ubezpieczenia społecznego wspólnika spółki jawnej wynika wyłącznie z członkostwa w tej spółce (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2012r. w sprawie II UK 121/12, OSNP 2013/23-24/281). Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10 lipca 2013r. w sprawie III AUa 1796/12, LEX nr 1345533). W konsekwencji wspólnicy spółki jawnej, stosownie do treściart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą (art. 82 ust. 5 pkt 3).
Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko judykatury, Dyrektor NFZ stwierdził, iż odwołująca jest osobą prowadząca pozarolniczą działalność jako wspólnik spółki jawnej w rozumieniuart. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a tym samym jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z ww. tytułu w okresie figurowania w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z wyłączeniem okresu, na który działalność spółki na podstawieart. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczejzostała zawieszona.
Ubezpieczona nie składała odwołania od powyższej decyzji doprowadzając do jej uprawomocnienia.
Zdaniem Sądu, skoro doszło do uprawomocnienia się decyzji, która ustalała w jakim okresie ubezpieczenia odwołująca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, z tytułu działalności prowadzonej w ramachApteki (...), to zaskarżona decyzja, po jej zmianie decyzją z 10 kwietnia 2019r., jest konsekwencją prawomocnej decyzji Dyrektora NFZ ustalającej podleganie i tytuł podlegania temu ubezpieczeniu. Taka decyzja Dyrektora NFZ, jest wiążąca zarówno dla organu rentowego, który ustala jedynie wysokość należnych z tytułu podlegania temu ubezpieczeniu składek podobnie, jak dla Sądu rozpoznającego odwołanie od tej decyzji ZUS.
Sąd dopatrzył się jednak w ustaleniach organu rentowego nieprawidłowości. Mianowicie czym innym jest obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, czym innym natomiast jest obowiązek opłacania z tego tytułu należnych składek, do naliczenia i pobrania których organ rentowy jest zobowiązany.
W ocenie Sądu należało zwrócić uwagę na przepisy, które normują obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, w razie zbiegu tytułów do tego ubezpieczenia.
Wprawdzieart. 82 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w§ 1wskazuje, że w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa wart. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Od zasady tej ustawodawca przewidział jednak wyjątki. Mianowicie w § 8 wskazano, iż składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, lub tytułu, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1a, w przypadku gdy osoba ta:
1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub
2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że od 14 marca 2014r., z uwagi na zakończenie działalności gospodarczej przez spółkę, ubezpieczona nie osiągała już dochodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki. Z tą datą bowiem(...)Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny wK., prawomocną decyzją z 4 kwietnia 2014r., na podstawieart. 99 ust 2 i art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne, stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenieApteki (...)wG.. Odpadła zatem formalna możliwość prowadzenia tej apteki i w konsekwencji uzyskiwania też z tego tytułu dochodów. Równocześnie Sąd ustalił, w oparciu o niekwestionowane zestawienie organu rentowego, że odwołująca w styczniu i lutym 2016r., podobnie jak w styczniu i lutym 2017r., otrzymywała emeryturę na poziomie niższym niż obowiązujące w tych okresach, minimalne wynagrodzenie za pracę. Mianowicie w pierwszym z wymienionych okresów, jej emerytura wynosiła 1.847,19 zł brutto, zaś minimalne wynagrodzenie wynosiło 1.850 zł brutto. Z kolei w drugim z wymienionych okresów emerytura odwołującej wynosiła 1.851,62 zł brutto, zaś minimalne wynagrodzenie wynosiło 2.000 zł brutto.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd uznał, że ubezpieczona, na skutek spełnienia przez nią przesłanek określonych wart. 82 § 8 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, z tytułu członkostwa w spółce jawnej prowadzącejAptekę (...), w miesiącach styczniu i lutym 2016r., podobnie jak i w styczniu oraz lutym 2017r.
Reasumując, ponieważ w toku procesu organ rentowy wydał nową decyzję z 10 kwietnia 2019r., mocą której zmienił zaskarżoną decyzję i ograniczył wysokość zadłużenia odwołującej z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne z prowadzonej działalności gospodarczej do okresu od kwietnia 2014r. do lutego 2017r., w punkcie 1 sentencji Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie jej zadłużenia z tego tytułu za okres od marca 2017r. do sierpnia 2017r.
Stosownie bowiem do treściart. 47713k.p.c., zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
Z kolei zgodnie zart. 355 § 1 k.p.c.Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
Równocześnie, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja organu rentowego, w zakresie, w jakim określa dla odwołującej obowiązek uiszczania zaległych składek za miesiące styczeń i luty 2016r. oraz styczeń i luty 2017r. nie jest prawidłowa, w związku czym Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c., w punkcie drugim sentencji wyroku zmienił ją, stwierdzając, że odwołująca nie jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od stycznia 2016r. do lutego 2016r. oraz od stycznia 2017r. do lutego 2017r.
W pozostałej natomiast części zaskarżoną decyzję, Sąd uznał za prawidłową i na mocyart. 47714§ 1 k.p.c., orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku, oddalając w tym zakresie odwołanie ubezpieczonej.
O kosztach procesu Sąd orzekł po myśliart. 100 k.p.c.wpunkcie czwartymorzeczenia.
(-)SSO Mariola Szmajduch