Sąd Apelacyjnyw Warszawie
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 209/18
Data wyroku: 2019-04-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bernard Chazan, Aleksandra Kempczyńska, Bogdan Świerczakowski
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność solidarna
Podstawa prawna: art. 521§2 kc

Sygn. akt V ACa 209/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 kwietnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSA Aleksandra Kempczyńska (spr.)
Sędziowie:  SA Bernard Chazan
SA Bogdan Świerczakowski
Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Tlaga
po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaStowarzyszenia (...)z siedzibąwW.
przeciwkoJ. W.iJ. N.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II C 112/15

I
oddala apelacje;

II
zasądza odJ. W.iJ. N.solidarnie na rzeczStowarzyszenia (...)z siedzibą wW.kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego;

III
przyznaje na rzecz r. pr.P. L.ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego pozwanemuJ. N.z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.

Bernard Chazan Aleksandra Kempczyńska  Bogdan Świerczakowski
Sygn. aktV ACa 209/18

UZASADNIENIE
PowódStowarzyszenie (...)z siedzibą wW.pozwem z dnia 28 października 2012 r., złożonym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, sprecyzowanym następnie pismem procesowym z dnia 19 lutego 2014 r., wniósł o zasądzenie od pozwanychJ. W.,S. N.iH. S.solidarnie kwoty 345.072,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzi zwrotu kwoty, którą uiścił na rzecz(...) SAw związku z poręczeniem weksla in blanco przez działających w imieniuStowarzyszenia (...), a wystawionego przezH. S.. W związku z poręczeniem wekslowym pozwaniJ. W.iS. N.w dniu 8 września 2009 r. podpisali porozumienie z przedstawicielami Stowarzyszenia, w którym przystąpili do długu i zobowiązali się do uregulowania zobowiązania. W związku z postępowaniem egzekucyjnym przeciwko Stowarzyszeniu, powód zapłacił na rzecz(...) SAkwotę 345.072,99 zł dochodzoną pozwem.
Powód podniósł, że roszczenie o zapłatę jest uzasadnione z uwagi na złożone przez pozwanegoJ. W.oświadczenie o poddaniu się egzekucji wobec(...) SAoraz na podstawieart. 8 ustawy prawo wekslowe. Powód wskazał, że pozwany przekroczył uprawnienia udzielając poręczenia wekslowego, z uwagi na brak upoważnienia do dokonania tej czynności. Odpowiedzialność pozwanejH. S.jest uzasadniona na podstawie prawa regresu, wynikającego zprawa wekslowego.
Nakazem zapłaty z dnia 8 listopada 2012 r., wydanym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie nakazał pozwanymS. N.,J. W.iH. S., aby zapłacili solidarnie na rzeczStowarzyszenia (...)z siedzibą wW.kwotę 349.285,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 października 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 11.567 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Pismem z dnia 28 listopada 2012 r.J. W.iS. N.złożyli oświadczenie o cofnięciu powództwa w sprawie o sygn. VI Nc-e 1847558/12.
PozwanyS. N.złożył sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Podniósł, że podpisując porozumienie z dnia 8 września 2009 r., jego intencją było przystąpienie do wymagalnego długu powoda i pozwanejH. S.wobec(...) SA, a nie zwolnienie ich z długu. W jego ocenie nie ma podstaw, aby powód zażądał od niego zwrotu całej zapłaconej przez powoda na rzecz(...) SAkwoty, a jedynie pewnej części tego zobowiązania, uwzględniając fakt, iż Stowarzyszenie również było dłużnikiem i winno w takiej samem części jak inni dłużnicy pokryć dług.
PozwanyJ. W.złożył sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości.
PozwanaH. S.także złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty i wniosła o oddalenie powództwa w całości. Podniosła zarzut przedawnienia roszczenia oraz wskazała, że roszczenie jest oczywiście bezzasadne.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości. Ponadto Sąd przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie. Postanowieniem z dnia 5 marca 2013 r. Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie uchylił punkt II postanowienia z dnia 21 grudnia 2012 r. oraz przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Postanowieniem z dni 29 lipca 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie w związku ze śmiercią pozwanegoS. N..
PozwanyJ. W.w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o odrzucenie pozwu. Wskazał, że umowa przystąpienia do długu jest nieważna z uwagi na niewłaściwą reprezentację Stowarzyszenia.Zdaniem pozwanego w chwili składania powództwa przez pełnomocnika w imieniu Stowarzyszenia powód nie miał organu, który mógłby w sposób zgodny z prawem upoważnić adwokataR. S.do działania w jego imieniu. Jego zdaniem,J. B.iZ. B.– osoby, które podpisały pełnomocnictwo, nie mogły działać w charakterze organu Stowarzyszenia. Pozwany podniósł, że sąd rejestrowy odmówił rejestracji zmian w statucie Stowarzyszenia, przyjętych w uchwale z dnia 25 listopada 2011 r., jak również odmówił dokonania rejestracji zmian w składzie Zarządu Krajowego i Krajowej Komisji Rewizyjnej, gdyż wybór tych osób dokonany został w oparciu o niezarejestrowane zmiany w statucie Stowarzyszenia. Tym samym, osoby działające rzekomo jako Zarząd Krajowy Stowarzyszenia i udzielające w dniu 21 czerwca 2012 r. pełnomocnictwa adwokatowi do wniesienia powództwa w niniejszej sprawie nie były to tego w rzeczywistości uprawnione.
Pozwany podniósł, że w oświadczeniu o poddaniu się egzekucji przystąpił do wymagalnego długu powoda i pozwanejH. S.wobec(...) SA. Jego zdaniem, oświadczenie to może stanowić podstawę odpowiedzialności pozwanego tylko wobec(...) SA. Zdaniem pozwanego, brak zgody(...) SAna przejęcie długu czyni je nieważnym. Jego zdaniem, przystąpił on do długu jako dłużnik solidarny, a nie przejął dług. Jego ewentualna odpowiedzialność wobec Stowarzyszenia wynika zart. 415 k.c., jednak roszczenie powoda jest przedawnione.
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie z udziałem pozwanegoJ. N.– spadkobiercy pozwanegoS. N..
PozwanyJ. N.wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Zdaniem pozwanegoS. N.nie przekroczył swoich uprawnień, działając jako Prezes Zarządu Stowarzyszenia, działał zawsze na korzyść i w interesie reprezentowanego przez siebie Stowarzyszenia. Pozwany podniósł, żeS. N.podpisał porozumienie z dnia 8 września 2009 r. pod groźbą i w okolicznościach, w których nie mógł swobodnie złożyć oświadczenia. Zdaniem pozwanegoS. N.nie miał woli podpisania porozumienia i bez wątpienia nie było jego zamiarem osobiste przejęcie lub przystąpienie do długu. Ponadto podniósł, że wierzyciel(...) SAnie wyraził zgody na przejęcie długu przezS. N., co powoduje, że porozumienie z dnia 8 września 2009 r. należy uznać za nieważne.
W piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2015 r. pozwanyJ. N.podniósł, żeS. N.kilka lat przed śmiercią zaczął poważnie chorować, w wyniku czego od 2009 r. mógł nieświadomie zgodzić się na podpisanie m.in. porozumienia z dnia 8 września 2009 r.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. Sąd odmówił odrzucenia pozwu.
Wyrokiem z dnia 11 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie:

I
zasądził odJ. W.,J. N.iH. S.solidarnie na rzeczStowarzyszenia (...)z siedzibą wW.kwotę 345.072,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia od dnia 28 października 2012 r. do dnia zapłaty;

II
zasądził odJ. W.,J. N.iH. S.solidarnie na rzeczStowarzyszenia (...)z siedzibą wW.kwotę 11.567 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
nieuiszczone koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie;

IV
przyznał ze środków Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz radcy prawnegoP. L.kwotę 7.200 zł, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemuJ. N.z urzędu.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ich ocena prawna:
Stowarzyszenie (...)z siedzibą wW.posiada osobowość prawną. Zgodnie z § 23 statutu, naczelnymi władzami Stowarzyszenia są: Kongres, Zarząd Krajowy i Krajowa Komisja Rewizyjna. Zgodnie z § 26 pkt 3 statutu do zadań Zarządu Krajowego Stowarzyszenia należy kierowanie całokształtem działalności Stowarzyszenia w okresie między kongresami oraz nadzór nad działalnością jednostek organizacyjnych Stowarzyszenia. Zgodnie z § 31 statutu, majątkiem i funduszami Stowarzyszenia zarządza i rozporządza Zarząd Krajowy oraz stosowanie do jego postanowień Prezydium Zarządu Krajowego. Osobami uprawnionymi do reprezentowania oraz zaciągania zobowiązań majątkowych w Zarządzie Krajowym są prezes, wiceprezes, sekretarz generalny oraz osoby przez nich upoważnione w dwuosobowym składzie.
Funkcję prezesa zarządu krajowego Stowarzyszenia od 1995 r. do 2011 r. pełniłS. N.. W skład zarządu Stowarzyszenia w latach 2007 - 2011 wchodzili takżeJ. W.,T. S. (1),J. B.iZ. B..S. N.jako prezes zarządu Stowarzyszenia kierował jego pracami, reprezentował w stosunkach zewnętrznych i wewnętrznych.
Kilka razy w tygodniu na stacji benzynowej wG., prowadzonej przezH. S., kierowcy pracujący na rzecz Stowarzyszenia tankowali paliwo. Stowarzyszenie regulowało zobowiązania wobecH. S., prowadzącej stację benzynową, z odroczonym terminem płatności.
W dniu 9 października 2002 r.(...) SAz siedzibą wP.przyznał na rzeczH. S., prowadzącej stację paliw wG., uczestnictwo w sieci stacjistowarzyszenia (...) SAna zasadzie wyłącznego zaopatrzenia w określone produkty i zobowiązał się do terminowej sprzedaży zamówionych produktów.
Tytułem zabezpieczenia wykonania umowy zawartej z(...) SA,H. S.wystawiła dwa weksle własne in blanco. Jeden z weksli, który został wystawiony w dniu 3 października 2002 r., na prośbęH. S., został poręczony przez Stowarzyszenie, poprzez złożenie na jego odwrocie pod wyrazem „poręczam” i pieczęcią firmową Stowarzyszenia, podpisu dwóch członków zarządu:S. N.iJ. W.. Poręczenie weksla odbyło się w siedzibie Stowarzyszenia, w obecności przedstawiciela handlowego(...) SA.H. S.jest znajomąJ. W..
J. W.iS. N.jako członkowie zarządu krajowego Stowarzyszenia byli upoważnieni do reprezentowania Stowarzyszenia w dniu poręczenia weksla, jednak nie posiadali zgody zarządu krajowego na poręczenie weksla.
H. S., prowadząca stację benzynową wG., z uwagi na problemy finansowe nie regulowała terminowo zobowiązań z tytułu dostaw paliw na rzecz(...) SA.
W dniu 3 sierpnia 2007 r.(...) SAdokonał uzupełnienia weksla na kwotę 415.411 zł.
Pismami z dnia 6 sierpnia 2007 r.H. S.i Stowarzyszenie zostali wezwani przez(...) SAdo wykupu weksla w terminie do dnia 13 sierpnia 2007 r. Pismem z dnia 13 sierpnia 2007 r. w związku z nieuregulowaniem należności, wynikających z umowy wyłącznego zakupu z dnia 9 października 2002 r. przez stację paliw –bar (...), Stowarzyszenie zostało wezwane do wykupu weksla złożonego w(...) SAi stanowiącego zabezpieczenie roszczeń na kwotę zobowiązania, którego wykonanie zabezpieczał weksel, tj. 52.254,34 zł.
W związku z brakiem zapłaty należności wynikających z weksla,(...) SAskierował przeciwkoStowarzyszeniu i (...)powództwo o zapłatę w postępowaniu nakazowym.
W dniu 29 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w Lublinie w sprawie o sygn. IX GNc 10/08, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym orzekł, że pozwaniH. S.iStowarzyszenie (...)z siedzibą wW.w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu powinni zapłacić solidarnie na rzecz powoda(...) SAz siedzibą wP.kwotę 415.410,69 zł wraz z odsetkami w stosunku rocznym w wysokości 11,5 % od dnia 20 listopada 2007 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 12.410 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 30 października 2008 r. Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał w mocy powyższy nakaz zapłaty, zaś wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 maja 2009 r., sygn. I ACa 150/09, zostały oddalone apelacje obu pozwanych.Tym samym wyrok stał się prawomocny i wykonalny.
W dniu 15 grudnia 2008 r.J. W.złożył pisemne oświadczenie, że w przypadku prawomocnego zasądzenia na rzecz(...) SAkwoty 415.410,69 zł solidarnie odH. S.i Stowarzyszenia zobowiązuje się pokryć wymienioną kwotę ze środków własnych, w takim terminie, aby nie było konieczne wszczynanie postępowania egzekucyjnego wobec Stowarzyszenia. Oświadczenie to przekazał Stowarzyszeniu.
S. N.z uwagi na chorobę nowotworową, m.in. w 2009 r. przebywał kilkakrotnie w szpitalu, był poddawany chemioterapii. W czasie, w którym nie przebywał w szpitalu ani na zwolnieniu lekarskim, pracował w siedzibie Stowarzyszenia.S. N.do 2011 r. wykonywał funkcję prezesa zarządu Stowarzyszenia.
W dniu 8 września 2009 r.J. B.iZ. B.– działający w imieniu Stowarzyszenia orazJ. W.iS. N.zawarli porozumienie w sprawie przystąpienia do długu. Zgodnie z porozumieniem Stowarzyszenie wyraziło zgodę na przystąpienie do długu wobec(...) SAwynoszącego na dzień podpisania porozumienia łącznie kwotę 511.574,69 zł w charakterze dłużnikówJ. W.iS. N., którzy oświadczyli, iż(...) SAna takie przystąpienie wyraził zgodę. Strony porozumienia zgodnie postanowiły, że przystępujący są zobowiązani do uregulowania długu wobec(...) SAw całości na warunkach i w terminie ustalonym przez nich ze Spółką. Przystępujący do długu zobowiązali się, nie później niż do dnia 15 września 2009 r., porozumieć się z(...) SAco do zasady i terminów płatności długu. Przystępujący do długu oświadczyli, że przystępując do przedmiotowego długu ich intencją jest zwolnienie Stowarzyszenia z obowiązków dłużnika wobec(...) SAz uregulowania całości zadłużenia. Ponadto oświadczyli, że w przypadku nie uregulowania przez nich długu wobec(...) SAporozumienie stanowi podstawę upoważniającą Stowarzyszenie do dochodzenia wobec nich należnych(...) SAkwot.Porozumienie zostało podpisane w siedzibie Stowarzyszenia.
W dniu 9 września 2009 r. Prezydium Zarządu Krajowego Stowarzyszenia wyraziło pisemną zgodę na przystąpienie do długu wobec(...) SA, wynoszącego na dzień 9 września 2009 r. łącznie 511.574,69 zł w charakterze dłużnikaJ. W., który oświadczył, że(...) SAna takie przystąpienie wyraził zgodę.
W dniu 10 września 2009 r.J. W.złożył w formie aktu notarialnego oświadczenie o poddaniu się egzekucji, w którym oświadczył, że za zgodą wierzyciela(...) SAz siedzibą wP.z dnia 28 sierpnia 2009 r. oraz dłużnikówStowarzyszenia (...)z siedzibą wW.z dnia 9 września 2009 r. orazH. S.z dnia 10 września 2009 r. przystępuje do wymagalnego długuStowarzyszenia i (...)wobec(...) SAz siedzibą wW.w wysokości 511.574,69 zł.J. W.zobowiązał się zapłacić dług w siedmiu ratach. Ponadto poddał się egzekucji w trybieart. 777 § 5 k.p.c.na rzecz(...) SAz siedzibą wP..
W 2011 r.S. N.przestał pełnić funkcję prezesa Zarządu Stowarzyszenia. Nie kandydował na kolejną kadencję. Prezesem Stowarzyszenia zostałJ. B.. WcześniejS. N.iJ. W.zostali zawieszeni w sprawowaniu funkcji członków zarządu Stowarzyszenia, aleS. N.w czasie, gdy nie przebywał w szpitalu lub na zwolnieniu lekarskim, przychodził do Stowarzyszenia i kierował nim.
Pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie powiadomił Stowarzyszenie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przeciwko niemu, prowadzonego na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie i wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, z wniosku wierzyciela(...) SA.
W wyniku przeprowadzonej egzekucji Stowarzyszenie zapłaciło na rzecz(...) SAkwotę 345.072,99 zł.
W dniu 2 lutego 2012 r. Stowarzyszenie złożyło do Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przezJ. W.przekroczenia przyznanych uprawnień poprzez poręczenie w imieniu Stowarzyszenia weksla własnego in blanco, przez co wyrządził Stowarzyszeniu znaczną szkodę majątkową. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa Śródmieście Północ w Warszawie umorzył śledztwo w sprawie.
S. N.zmarł w dniu 12 maja 2014 r. Spadek po nim, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 9 października 2012 r., nabył w całości synJ. N..
H. S.,J. W.,S. N.aniJ. N.nie uiścili na rzecz Stowarzyszenia żadnych kwot z tytułu zapłaconej przezStowarzyszenie (...) SAkwoty zasądzonej przez Sąd w Lublinie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dowodów w postaci dokumentów i ich odpisów, a także zeznań świadków:Z. B.,T. S. (2),K. N.,T. S. (1),R. P.oraz przesłuchania w charakterze strony powodowejJ. B.oraz przesłuchania pozwanychJ. W.iJ. N..
Sąd uznał przedstawione dokumenty i ich odpisy za wiarygodny materiał dowodowy. Strony nie kwestionowały ich autentyczności ani prawdziwości, a Sąd nie znalazł podstaw do ich podważenia z urzędu. Sąd uznał za wiarygodne również zeznania wyżej wymienionych świadków oraz stron.
Sąd pominął dowód z zeznań pozwanejH. S.z uwagi na jej nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. PozwanaH. S.została prawidłowo wezwana na termin rozprawy i pouczona, że jej stawiennictwo na rozprawie jest obowiązkowe, zaś niestawiennictwo spowoduje pominięcie dowodu z jej zeznań.
W ocenie Sądu powództwo jest zasadne w całości. PowódStowarzyszenie (...)z siedzibą wW.wnosił o zasądzenie od pozwanychJ. W.,S. N.iH. S.solidarnie na swoją rzecz kwoty 345.072,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty. Powód wskazał, że dochodzi zwrotu kwoty, którą uiścił na rzecz(...) SAw związku z poręczeniem weksla in blanco przez działających w imieniuStowarzyszenia (...), a wystawionego przezH. S..
Sporna w niniejszej sprawie była interpretacja treści porozumienia w sprawie przystąpienia do długu z dnia 8 września 2009 r., zawartego pomiędzy Stowarzyszeniem aJ. W.iS. N.. Ponadto spór dotyczył stanu świadomościS. N.podczas poręczenia weksla w dniu 3 października 2002 r. oraz w czasie podpisania porozumienia z dnia 8 września 2009 r., dotyczącego przystąpienia do długu.
Bezsporny był natomiast fakt dokonania zapłaty przezStowarzyszenie na rzecz (...) SAkwoty dochodzonej pozwem na podstawie prawomocnego wyroku zapadłego z powództwa(...) SAprzeciwko Stowarzyszeniu, fakt poręczenia weksla przezS. N.iJ. W.w imieniu Stowarzyszenia, jak i fakt zawarcia porozumienia w sprawie przystąpienia do długu.
Nie było także kwestionowane, że pozwanaH. S.– tytułem zabezpieczenia wykonania umowy zawartej z(...) SAna uczestnictwo w sieci stacjistowarzyszenia (...) SAwystawiła w dniu 3 października 2002 r. weksel własny in blanco, który następnie został poręczony przez Stowarzyszenie, w imieniu którego działaliS. N.iJ. W.. Z uwagi na nieterminowe regulowanie płatności przezH. S.z tytułu dostaw paliw,(...) SAuzupełnił weksel na kwotę 415.411 zł, a następnie skierował pozew w postępowaniu nakazowym przeciwkoStowarzyszeniu i (...). W wyniku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie prawomocnych orzeczeń Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w Lublinie, Stowarzyszenie jako poręczyciel weksla zapłaciło na rzecz(...) SAłącznie kwotę 342.072,99 zł.S. N.iJ. W.jako osoby działające w imieniu poręczającego Stowarzyszenia zobowiązali się na podstawie porozumienia w sprawie przystąpienia do długu z dnia 8 września 2009 r. do uregulowania długu wobec(...) SAw całości.
PozwanyJ. N.podnosił, że jego ojciecS. N.podpisał porozumienie z dnia 8 września 2009 r. pod groźbą i w okolicznościach, w których nie mógł swobodnie złożyć oświadczenia, gdyż kilka lat przed śmiercią zaczął poważnie chorować, w wyniku czego w 2009 r. mógł nieświadomie zgodzić się na przystąpienie do długo wobec(...) SA.
Zgodnie zart. 82 k.c., nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
Brak świadomości jest powszechnie definiowany jako stan braku rozeznania, niemożność zrozumienia zachowań własnych i cudzych, czy niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2016 r., sygn. V CSK 578/15, Legalis).
Zgodnie zart. 84 § 1 k.c., w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.
W ocenie Sądu, pozwanyJ. N.nie wykazał, abyS. N.pod wpływem błędu, groźby lub w stanie nieświadomości podpisał weksel lub oświadczenie o przystąpieniu do długu.J. N.przedstawił dokumentację medyczną, z której wynika, żeS. N.z uwagi na chorobę nowotworową przebywał przez pewien czas w szpitalu, został poddany chemioterapii, przebył zabiegi operacyjne. Bezsporne jest, że do podpisania porozumienia doszło w czasie, w którym uS. N.rozpoczęła się już choroba nowotworowa.
Jednak z zeznań świadkówZ. B.,K. N., którym Sąd dał wiarę, wynika, żeS. N.w tym czasie pełnił funkcję w Stowarzyszeniu, pracował w siedzibie Stowarzyszenia. Oświadczenie o przystąpieniu do długu także zostało podpisane w siedzibie Stowarzyszenia. SamJ. N.zeznał, że ojciec chodził do Stowarzyszenia, nawet w okresie późniejszym niż 2009 r., gdyż co najmniej do 2011 r., chciał tam chodzić, jak również, że nie przypuszcza, żeby ojciec mógł podpisać coś „w ciemno.”J. N.zeznał, że ojciec w wyniku poddania go chemioterapii wolniej kojarzył, nie rozumiał pewnych spraw, trzeba mu było tłumaczyć.
Sąd wskazał, że nie wiadomo, jakiego okresu dotyczą powyższe stwierdzenia. Nawet jednak biorąc pod uwagę zeznaniaJ. N.uznał, że stan zdrowiaS. N.w dacie podpisania porozumienia z dnia 8 września 2009 r. nie wyłączał świadomego zaciągnięcia przez niego zobowiązania, wynikającego z tego porozumienia. Skoro tego dniaS. N.poszedł do siedziby Stowarzyszenia, podpisał oświadczenie (mogąc domagać się jego wyjaśnienia, wytłumaczenia), to brak jest podstaw do twierdzenia, że w chwili podpisywania oświadczenia, nie rozumiał jego treści. Zauważyć należy, żeS. N.przez wiele lat kierował Stowarzyszeniem, podpisywał wiele dokumentów, był osobą o wysokiej świadomości prawnej.
Sąd podkreślił, że z dokumentacji medycznej przedstawionej przez pozwanegoJ. N.wynika jedynie, żeS. N.chorował i że się leczył, w tym, że był hospitalizowany. Nie wynika z niej natomiast, żeby miał zaburzenia świadomości. Brak jest adnotacji w dokumentacji medycznej odnośnie złego stanu psychicznego lub umysłowego pacjenta. Takie adnotacje zwyczajowo są wpisywane.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu,S. N.do 2011 r. faktycznie kierował Stowarzyszeniem, był świadomy swoich decyzji, a wobec tego nie sposób uznać, że z uwagi na chorobę nowotworową poręczył weksel i przystąpił do długu w 2009 r. pod wpływem błędu, groźby lub w stanie nieświadomości. Brak jest zatem przesłanek do stwierdzenia nieważności oświadczeń woliS. N..
Powód podnosił, że odpowiedzialność pozwanychJ. N.– spadkobiercyS. N.orazJ. W.wynika między innymi z faktu podpisania porozumienia z dnia 8 września 2009 r. w sprawie przystąpienia do długu. Zdaniem pozwanegoJ. N.,S. N.nie miał woli podpisania porozumienia i bez wątpienia nie było jego zamiarem osobiste przejęcie lub przystąpienie do długu. Taka wola nie wynika też, zdaniem pozwanego, z podpisanego porozumienia. Może z niego wynikać ewentualnie, że pozwani przystąpili do długu jako kolejni dłużnicy, a więc odpowiadają za dług na równi ze Stowarzyszeniem.
Z powyższymi zarzutami zdaniem Sądu nie sposób się zgodzić. Z treści porozumienia z dnia 8 września 2009 r. (k. 146 - 147) wynika jednoznacznie, żeJ. W.iS. N.wprost zobowiązali się zapłacić w całości dług wobec(...) SA(§ 2), ich intencją jest zwolnienie z długu Stowarzyszenia i uregulowanie całości zadłużenia (§ 4), a w przypadku nie wykonania powyższego zobowiązania upoważniają Stowarzyszenie do dochodzenia od nich należnych(...)kwot (§ 5). W porozumieniu opisano także dokładnie, o jaki dług chodzi, w jakiej wysokości, z jakiego tytułu. Zgodnie z porozumieniem Stowarzyszenie wyraziło zgodę na przystąpienie do długu wobec(...) SAwynoszącego na dzień podpisania porozumienia łącznie 511.574,69 zł w charakterze dłużnikówJ. W.iS. N., którzy oświadczyli, iż(...) SAna takie przystąpienie wyraził zgodę.
Zgodnie z § 2 porozumienia, przystępujący do długuJ. W.iS. N.zobowiązali się do uregulowania długu wobec(...) SAw całości na warunkach i w terminie ustalonym przez nich ze Spółką. Przystępujący do długu oświadczyli, że ich intencją jest zwolnienie Stowarzyszenia z obowiązków dłużnika wobec(...) SAi uregulowanie całości zadłużenia. W § 5 porozumienia przystępujący oświadczyli, iż w przypadku nie uregulowania przez nich długu wobec(...) SAporozumienie stanowi podstawę upoważniającą Stowarzyszenie do dochodzenia wobec nich należnych(...) SAkwot.
Sąd podkreślił, że z co najmniej kilku, wyżej powołanych zapisów porozumienia, wynika jednoznacznie jego sens, którym jest przejęcie długu przezS. N.iJ. W., jaki zaciągnęli oni wobec(...) SA, podpisując w imieniu Stowarzyszenia poręczenie wekslowe. W porozumieniuS. N.iJ. W.przejmują na siebie zobowiązanie, jakie zaciągnęli w imieniu Stowarzyszenia i sami zobowiązują się zapłacić dług Stowarzyszenia wobec(...). Gdyby zaś nie spłacili tego długu, upoważniają Stowarzyszenie do dochodzenia od nich należnych(...)kwot. Wprost również wyjaśniają w porozumieniu, że ich intencją jest zwolnienie z długu Stowarzyszenia i uregulowanie całości zadłużenia. Przy tak sformułowanym porozumieniu nie ma zdaniem Sądu żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do intencji stron. ZobowiązańS. N.iJ. W.nie można interpretować inaczej niż jak przejęcia długu Stowarzyszenia i zobowiązania się wobec niego do zapłaty tego długu.
W wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. IV CSK 558/08 (LEX nr 512966) Sąd Najwyższy podkreślił, że przy wykładni woli stron ujętej w umowie pisemnej sens oświadczeń ustala się przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu, a podstawowe znaczenie przypada językowym regułom znaczeniowym.
Umowa o przystąpienie do długu jest dopuszczalna w ramach ogólnej swobody umów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1998 r., sygn. II CKN 825/97, OSNC 1999/1/18). Przystąpienie do długu stanowi wynikające z woli stron podmiotowe przekształcenie stosunku zobowiązaniowego po stronie dłużniczej, w którym przystąpienie do długu osoby trzeciej nie powoduje zwolnienia dotychczasowego dłużnika z odpowiedzialności za zaciągnięte przez niego zobowiązanie. W przeciwnym przypadku zachodziłoby przejęcie długu. Umowne przystąpienie do długu może mieć postać zarówno umowy między osobą trzecią a wierzycielem, jak i między osobą trzecią a dłużnikiem. Nie wymaga przy tym formy szczególnej ani też zgody - w pierwszym wypadku dłużnika, a w drugim wierzyciela. Skutkiem tzw. kumulatywnego przystąpienia do długu jest pojawienie się dodatkowego dłużnika ponoszącego solidarną odpowiedzialność wraz z dłużnikiem głównym wobec wierzyciela (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r., sygn. I CKN 1287/00, LEX nr 462965, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. IV CSK 558/08, LEX nr 512966 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 1 września 2010 r., sygn. I ACa 612/10, LEX nr 756681).
PozwanyJ. W.podnosił, że brak zgody(...) SAna przejęcie długu czyni je nieważnym. Jego zdaniem, przystąpił on do długu jako dłużnik solidarny, a nie przejął długu.
Konstrukcja przystąpienia do długu ze swej istoty polega na tym, że wierzyciel zyskuje kolejnego dłużnika solidarnego, od którego może – stosownie według własnego wyboru żądać spełnienia całości lub części świadczenia, jak również może żądać spełnienia świadczenia od dłużnika pierwotnego. Stosunek zobowiązaniowy pomiędzy wierzycielem a pierwotnym dłużnikiem pozostaje dla wierzyciela niezmieniony i nadal może on żądać spełnienia świadczenia od tego dłużnika.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie istotne są jednakże stosunki wewnętrzne pomiędzy Stowarzyszeniem aS. N.iJ. W.. Niezależnie od tego, czy(...) SAmógł domagać się zapłaty długu wprost odS. N.iJ. W.na podstawie porozumienia, istotne jest z punktu widzenia odpowiedzialności tych ostatnich, że zobowiązali się oni wobec Stowarzyszenia do zapłaty długu na rzecz(...), a w przypadku niewykonania tego, upoważnili Stowarzyszenie do dochodzenia od nich należnych(...)kwot.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że odpowiedzialność pozwanychJ. W.iJ. N., który przyjął spadek wprost po swoim ojcuS. N., wynika przede wszystkim z porozumienia z dnia 8 września 2009 r. Dodatkowo odpowiedzialnośćJ. W.wynika ze złożonego przez niego oświadczenia, w którym zobowiązał się, że pokryje zasądzoną kwotę 415.410,69 zł ze środków własnych i koszty apelacji (k. 304) oraz z oświadczenia o przystąpieniu do długu i poddaniu się egzekucji wobec(...) SA(k. 157).
Powód podnosił, że odpowiedzialność pozwanejH. S.uzasadniona jest na podstawie prawa regresu, wynikającego zprawa wekslowego.H. S.tytułem zabezpieczenia wykonania umowy zawartej z(...) SAwystawiła dwa weksle własne in blanco. Jeden z weksli, wystawiony w dniu 3 października 2002 r., został poręczony przez Stowarzyszenie, w imieniu którego działaliS. N.iJ. W..
Zgodnie zart. 9 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe(Dz.U. z 2016 r. poz. 160 t.j.), wystawca odpowiada za przyjęcie i za zapłatę wekslu. Warunkiem odpowiedzialności wystawcy jest złożenie podpisu na wekslu w charakterze wystawcy. Na skutek podpisania weksla powstaje zobowiązanie wekslowe regulowane przez przepisyprawa wekslowego. Zgodnie zart. 32 prawa wekslowego, poręczyciel wekslowy, który zapłacił weksel, nabywa prawa, wynikające z wekslu, przeciw osobie, za którą poręczył, i przeciw tym, którzy wobec tej osoby odpowiadają z wekslu.
Stowarzyszenie jako poręczyciel wekslowy zapłaciło na rzecz(...) SAkwotę wynikającą z weksla, wystawionego przezH. S., która nie uregulowała należności wynikającej z weksla.(...) SAjako remitent weksla wyegzekwował od Stowarzyszenia jako poręczyciela zobowiązanie wekslowe na skutek postępowania sądowego i egzekucyjnego.
Wobec powyższego, podstaw odpowiedzialności pozwanejH. S.wobec Stowarzyszenia należy upatrywać zarówno wprawie wekslowym, z uwagi na fakt, że pozwana jako wystawca weksla była zobowiązana do zapłaty za weksel jak i pozawekslowo, ponieważ jej zobowiązanie zostało zapłacone przez poręczyciela - Stowarzyszenie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził od pozwanychJ. W.,J. N.iH. S.solidarnie na rzecz Stowarzyszenia kwotę 345.072,99 zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. IV CSK 558/08, kumulatywne przystąpienie do długu skutkuje tym, że osoba trzecia staje się dodatkowym dłużnikiem, ponoszącym solidarną odpowiedzialność wraz z dłużnikiem głównym wobec wierzyciela. Wobec powyższego odpowiedzialność pozwanych względem powoda jest solidarna.
Powód domagał się również zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Zgodnie zart. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że odsetki od świadczenia pieniężnego należą się wierzycielowi zawsze w przypadku opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia, niezależnie do tego, czy wierzyciel poniósł z tytułu opóźnienia jakąś szkodę. Jedyną przesłanką jaką powinien wykazać wierzyciel jest fakt opóźnienia w spełnieniu świadczenia przez dłużnika.
Wobec tego, że pozew został wniesiony w dniu 28 października 2012 r., Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 28 października 2012 r. do dnia zapłaty. W tej dacie pozwani pozostawali już w opóźnieniu z zapłatą należnej powodowi kwoty. Nie dokonali bowiem zapłaty, pomimo wzywania ich do zapłaty i pomimo zawartego porozumienia.
W ocenie Sądu, nie jest zasadny podniesiony przez pozwanegoJ. W.zarzut przedawnienia. Jego zdaniem, ewentualna odpowiedzialność pozwanych wobec Stowarzyszenia wynika zart. 415 k.c., co powoduje, że roszczenie jest przedawnione.
Sąd wskazał, że odpowiedzialność pozwanych wynika przede wszystkim z treści porozumienia z dnia 8 września 2009 r. Nie jest to zatem odpowiedzialność deliktowa, a więc również przepisy odnośnie przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych nie mogą mieć zastosowania.
Zgodnieart. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie 10-letni termin przedawnienia, co powoduje, że roszczenie powoda nie jest przedawnione.
W ocenie Sądu domaganie się przez powoda zasądzenia od pozwanych kwoty 345.072,99 zł wraz z odsetkami jest zgodne z zasadnymi współżycia społecznego. Zgodnie zart. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Wskazać należy, że regulując zobowiązanie na rzecz(...) SA, które powstało w związku z wystawieniem weksla przez pozwanąH. S., poręczonego przezS. N.iJ. W.w imieniu Stowarzyszenia, powód miał w pełni prawo żądać od pozwanych zwrotu zaspokojonego roszczenia, a jego działań nie sposób uznać za naruszenie zasad współżycia społecznego.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, weksel został poręczony przezS. N.iJ. W.w imieniu Stowarzyszenia, gdyżH. S., prowadząca stację benzynową była znajomąJ. W.. Wyjaśnienia pozwanegoJ. W., że Stowarzyszenie mogło regulować zapłatę za benzynę z pewnym opóźnieniem oraz żeH. S.dokonała sfinansowania jakiegoś wydarzenia artystycznego na rzecz Stowarzyszenia za niewielką kwotę, nie uzasadniają, zdaniem Sądu, zaciągnięcia zobowiązania przez Stowarzyszenie w postaci poręczenia weksla in blanco. Dochodzenie zapłaty zwrotnej od osób odpowiedzialnych za powyższe nie może zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd wskazał także, że samiJ. W.iS. N.czuli się odpowiedzialni za spowodowanie pociągnięcia Stowarzyszenia do odpowiedzialności finansowej, skoro podpisali porozumienie z dnia 8 września 2009 r.
Mając na uwadze powyższe rozważania faktyczne i prawne Sąd uwzględnił powództwo w całości jako zasadne.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Wobec uwzględnienia powództwa w całości za stronę przegrywającą sprawę Sąd uznał pozwanych. Dlatego też Sąd obciążył pozwanych solidarnie kwotą 11.567 zł, na którą składa się opłata sądowa od pozwu w wysokości 4.367 zł oraz koszty zastępstwa procesowego strony powodowej w wysokości 7.200 zł, zgodnie z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. 2013.490 – tekst jedn.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015.1804).
W związku z uiszczeniem przez powoda tylko w części opłaty sądowej od pozwu, Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie, na podstawieart. 113 ust. 1(a contrario)ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. 2016.623 – tekst jedn.), nieuiszczone koszty sądowe.
W związku z reprezentowaniem pozwanegoJ. N.przez pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnegoP. L., Sąd przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 7.200 zł, zgodnie z§ 6 pkt 7w związku z§ 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. 2013.490 – tekst jedn.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015.1804).
Apelację od powyższego orzeczenia wnieśli pozwaniJ. W.iJ. N., zaskarżając wyrok w całości.
PozwanyJ. W.w swej apelacji zarzucił wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 233 § 1 k.p.c., mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) rażąco wybiórczą ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie w tym uznanie, iż:
- pozwaniJ. W.iS. N.poręczając weksel z dnia 3 października 2002 r. nie posiadali zgody Zarządu Krajowego na przedmiotowe poręczenie przy czym zgodnie z ówcześnie obowiązującym statutem do zaciągania zobowiązań majątkowych byli uprawnieni w szczególności prezes i wiceprezes czyli zgoda Zarządu Krajowego nie była konieczna;
- porozumienie z dnia 8 września 2009 r. w sprawie przystąpienia do długu zostało podpisane przez osoby mające umocowanie prawne do reprezentowania powoda na dzień zawarcia porozumienia pomimo braku takiego umocowania i wobec braku zgody Zarządu Krajowego na przystąpienie pozwanych do długu powoda;
- porozumienie z dnia 8 września 2009 r. stanowi przejęcie długu przez pozwanychJ. W.iS. N.w sytuacji w której z tytułu porozumienia i jego treści jednoznacznie wynik, iż porozumienie dot. przystąpienia, a nie przejęcia długu powoda;
- pozwanyS. N.pomimo wykazanej choroby i trudnego, długotrwałego a także obciążającego lecenia w tym chemioterapii i operacji w roku 2009 nie znajdował się wstanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli co do podpisania porozumienia z dnia 8 września 2009 r. pomimo iż z załączonej dokumentacji medycznej wynika, iż na dwa dni przed podpisaniem powyższego dokumentu pozwanyS. N.przyjął dużą dawkę chemioterapii co z urzędu powinno zostać ocenione jako wpływające na zaburzenia poznawcze pozwanegoS. N.w szczególności w zakresie trudności zapamiętywania nowych informacji, obniżenia szybkości przypominania, luk w pamięci, wyraźnego zmniejszenia pojemności pamięci krótkotrwałej, zmniejszenia pojemności i przerzutności uwagi, problemów z koncentracją czy też wydłużenia czasu reakcji;
- pozwani w niniejszej sprawie ponoszą odpowiedzialność solidarną w sytuacji gdy zgodnie z treściąart. 376 §1 k.c.powinni ponosić odpowiedzialność na zasadzie regresu dłużników solidarnych czyli w częściach równych tj. w wysokości po 86.268,25 zł każdy; a w konsekwencji tych naruszeń:
b) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że
- pozwaniJ. W.iS. N.pełnili funkcję w zarządzie powoda do roku 2011 przy czym z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika że w okresie od 2008 do 2011 Pozwani byli zawieszeni w sprawowaniu zajmowanych funkcji w związku z czym nie mogli w tym czasie sprawować swoich obowiązków w tym świadczyć pracy na rzecz powoda czy też kierować pracami powoda lub go reprezentować;
- powód zawarł z pozwanymiJ. W.iS. N.ważne postanowienie z dnia 8 września 2009 r., pomimo braku właściwej reprezentacji po stronie powoda i zgody Zarządu Krajowego;
- pozwanyS. N.nie znajdował się w dniu 8 września 2009 r. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli pomimo wykazanej choroby i przyjmowania silnych leków zaburzających świadomość;
- pozwaniJ. W.iS. N.ponoszą odpowiedzialność solidarną w sytuacji w której z porozumienia z dnia 8 września 2009 r. wynika iż pozwani przystąpili do długu który został zaspokojony przez powoda a nie przejęli go w związku z czym powinni ponosić ewentualnie odpowiedzialność na zasadzie regresu dłużników solidarnych czyli wyłącznie w częściach równych;
- w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia w sytuacji w której upłynął 3 letni okres przedawnienia zart. 118 k.c.w związku z faktem złożenia przez powoda powództwo w niniejszej sprawie w dniu 28 października 2012 r., i wymagalnością długu wynikającego z porozumienia z dnia 8 września 2009 r. na wrzesień 2009 r.
2. naruszenie prawa materialnego tj.art. 5 k.c.przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż domaganie się przez powoda żądanej kwoty jest zgodne z zasadami współżycia społecznego w sytuacji w której powód w dniu 13 sierpnia 2007 r. został wezwany do wykupu weksla za kwotę 52.254,34 zł w wyniku czego powód mógł ograniczyć swoją odpowiedzialność czego nie uczynił co bez wątpienia stanowi nadużycie prawa, które jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa oraz z zasadami współżycia społecznego.
Mając powyższe zarzuty na uwadze pozwany wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości;

2
zasądzenie od powoda na rzecz pozwanegoJ. W.kosztów procesu za obydwie instancje;

3
zwolnienie pozwanegoJ. W.od kosztów sądowych i ustanowienie dla pozwanego adwokata albo radcy prawnego ewentualnie o:

1
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji;

2
orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie;

3
zwolnienie pozwanegoJ. W.od kosztów sądowych i ustanowienie dla pozwanego adwokata albo radcy prawnego.

PozwanyJ. N.w swej apelacji zarzucił wyrokowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 233 § 1 k.p.c., mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) rażąco wybiórczą ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie w tym uznanie, iż:
- pozwanyS. N.pomimo wykazanej choroby i trudnego, długotrwałego a także obciążającego lecenia w tym chemioterapii i operacji w roku 2009 nie znajdował się wstanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli co do podpisania porozumienia z dnia 8 września 2009 r., pomimo iż z załączonej dokumentacji medycznej wynika, iż na dwa dni przed podpisaniem powyższego dokumentu pozwanyS. N.przyjął dużą dawkę chemioterapii co z urzędu powinno zostać ocenione jako wpływające na zaburzenia poznawcze pozwanegoS. N.w szczególności w zakresie trudności zapamiętywania nowych informacji, obniżenia szybkości przypominania, luk w pamięci, wyraźnego zmniejszenia pojemności pamięci krótkotrwałej, zmniejszenia pojemności i przerzutności uwagi, problemów z koncentracją czy też wydłużenia czasu reakcji;
- pozwanyS. N.poręczając weksel z dnia 3 października 2002 r. nie posiadał zgody Zarządu Krajowego na przedmiotowe poręczenie przy czym zgodnie z ówcześnie obowiązującym statutem do zaciągania zobowiązań majątkowych byli uprawnieni w szczególności prezes i wiceprezes czyli zgoda Zarządu Krajowego nie była konieczna;
- porozumienie z dnia 8 września 2009 r. w sprawie przystąpienia do długu zostało podpisane przez osoby mające umocowanie prawne do reprezentowania powoda na dzień zawarcia porozumienia pomimo braku takiego umocowania i wobec braku zgody Zarządu Krajowego na przystąpienie pozwanych do długu powoda;
- porozumienie z dnia 8 września 2009 r. stanowi przejęcie długu przez pozwanegoS. N.w sytuacji w której z tytułu porozumienia i jego treści jednoznacznie wynika, iż porozumienie dotyczy przystąpienia, a nie przejęcia długu powoda;
- pozwanyJ. N.ponosi odpowiedzialność solidarną w sytuacji gdy zgodnie z treściąart. 376 § 1 k.c.powinien ponosić odpowiedzialność na zasadzie regresu dłużników solidarnych czyli w częściach równych tj. w wysokości po 86.268,25 zł każdy;
a w konsekwencji tych naruszeń:
b) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że
- pozwanyS. N.nie znajdował się w dniu 8 września 2009 r. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli pomimo wykazanej choroby i przyjmowania silnych leków zaburzających świadomość;
- pozwanyS. N.pełnił funkcję w zarządzie powoda do roku 2011 przy czym z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika że w okresie od 2008 do 2011 pozwany był zawieszony w sprawowaniu zajmowanej funkcji w związku z czym nie mógł w tym czasie sprawować swoich obowiązków w tym świadczyć pracy na rzecz powoda czy też kierować pracami powoda lub go reprezentować;
- powód zawarł z pozwanymS. N.ważne postanowienie z dnia 8 września 2009 r., pomimo braku właściwej reprezentacji po stronie powoda i zgody Zarządu Krajowego;
- pozwanyS. N.ponosi odpowiedzialność solidarną w sytuacji w której z porozumienia z dnia 8 września 2009 r. wynika, iż pozwany przystąpił do długu, który został zaspokojony przez powoda a nie przejął go w związku z czym powinien ponosić ewentualnie odpowiedzialność na zasadzie regresu dłużników solidarnych czyli wyłącznie w częściach równych;
- w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia w sytuacji w której upłynął 3 letni okres przedawnienia zart. 118 k.c.w związku z faktem złożenia przez powoda powództwa w niniejszej sprawie w dniu 28 października 2012 r., i wymagalnością długu wynikającego z porozumienia z dnia 8 września 2009 r. na wrzesień 2009 r.;

2
naruszenie prawa materialnego tj.art. 5 k.c.przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż domaganie się przez powoda żądanej kwoty jest zgodne z zasadami współżycia społecznego w sytuacji w której powód w dniu 13 sierpnia 2007 r. został wezwany do wykupu weksla za kwotę 52.254,34 zł w wyniku czego powód mógł ograniczyć swoją odpowiedzialność czego nie uczynił co bez wątpienia stanowi nadużycie prawa, które jest sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa oraz z zasadami współżycia społecznego.

Nadto zarzuty apelacji stanowią również nowe fakty i dowody, których pozwanyJ. N.nie mógł powołać w pierwszej instancji (art. 381w zw. zart. 368 § 1 pkt 4 k.p.c.), a mianowicie dokumentacja medyczna w której pozwanyJ. N.wszedł w posiadanie dopiero po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze pozwany wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości;

2
zwolnienie pozwanegoJ. N.od kosztów sądowych postępowania apelacyjnego ewentualnie o:

1
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji;

2
orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie;

3
zwolnienie pozwanegoJ. N.od kosztów sądowych postępowania apelacyjnego;

4
zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za II instancję, które to koszty nie zostały opłacone w całości lub w części.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacje pozwanych pozbawione są uzasadnionych podstaw prawnych i jako takie podlegały oddaleniu.
Sąd Apelacyjny aprobuje ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy, które w istocie nie były sporne pomiędzy stronami i przyjmuje je za własne, jak również w przeważającym zakresie uznaje za trafną ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, odnoszącą się do zebranego w sprawie materiału dowodowego a pozwalającą na uwzględnienie powództwa w ogólności, mając przy tym na względzie, że ta ostatnia stanowiła oś sporu pomiędzy stronami niniejszego procesu.
Za bezzasadny uznać należy zarzut naruszeniaart. 233 par. 1 k.p.c.w sposób wskazany przez pozwanych w apelacji. Naruszenie tego przepisu może nastąpić bowiem wyłącznie przy dokonywaniu oceny dowodów przeprowadzonych przez sąd, nie zaś w sytuacji subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod określone normy prawne. Sąd Okręgowy przeprowadził prawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonał trafnych ustaleń faktycznych. Ustalenia te Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne, wskazując przy tym, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sądart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 maja 2015 r. VI ACa 745/15) a skuteczne podniesienie zarzutu wadliwej oceny dowodów i w konsekwencji sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie może polegać na zaprezentowaniu ustalonego przez skarżącego, na podstawie własnej oceny dowodów, stanu faktycznego a wymaga wskazania przy użyciu argumentów jurydycznych rażącego naruszenia dyrektyw oceny dowodów, wyrażonych wart. 233 § 1 k.p.c.(wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2004 r. sygn. akt II CK 369/03). Takich zarzutów apelacje pozwanych nie zawierają. Z treści apelacji, a także z materiału procesowego zgromadzonego przed Sądem I instancji wynika, że pozwani nie kwestionują w istocie ustaleń faktycznych Sądu I instancji. Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy ten stan faktyczny stanowi podstawę odpowiedzialności pozwanych, a w szczególności ważności i skutków porozumienia zawartego w dniu 8 września 2009 r.
Słusznie uznał Sąd Okręgowy, iż skarżącyJ. N.nie udowodnił, by składane przezS. N.w porozumieniu z dnia 8 września 2009 r. oświadczenie woli obarczone było jakąkolwiek wadą. W toku procesu pozwany powoływał się zarówno na okoliczność, iż w dniu zawierania porozumieniaS. N.znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jak i na działanie pod wpływem błędu i groźby. Twierdzenia te zasadnie uznane zostały za całkowicie gołosłowne. Pozwany nie może przy tym powoływać się na błąd lub groźbę, jeżeli nie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli wobec wierzyciela w czasie trwania stosunku zobowiązaniowego. Sąd Apelacyjny zważył także, że zgodnie z
art. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu, że z uwagi na stan zdrowiaS. N.nie miał w dniu 8 września 2009 r. świadomości i możliwości swobodnego wyrażenia woli, spoczywał na pozwanym, jako stronie, która wywodzi z niego skutki prawne. Sąd ten podziela przy tym, jako prawidłową i nie naruszającą
art. 233 § 1 k.p.c., ocenę Sądu Okręgowego, iż dowód potwierdzający tę okoliczność nie został w toku procesu przedstawiony. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy nie pominął przedstawionych mu dowodów, dotyczących stanu świadomościS. N.w dacie zawierania spornego porozumienia. Przeciwnie, dokonał analizy i oceny zarówno dowodów z dokumentów (historia choroby), jak i z zeznań świadków. Również w ocenie Sądu Apelacyjnego dowody te nie uzasadniają twierdzenia, jakobyS. N.w dniu 8 września 2009 r. działał w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Nie wynika z nich bowiem, by ojciec pozwanego doznawał wówczas zaburzeń świadomości bądź innego zaburzenia czynności psychicznych, skutkujących brakiem rozeznania lub zaburzeniami woli. Historia choroby pozwala jedynie na wnioski, iż od 2009 r.S. N.cierpiał na chorobę nowotworową, przebywał przez pewien czas w szpitalu, został poddany chemioterapii, brak jest natomiast w dokumentacji medycznej adnotacji odnośnie złego stanu psychicznego lub umysłowego pacjenta. Zapisy te nie wykluczają więc działania chorego w dniu 8 września 2009 r. z rozeznaniem co do znaczenia i skutków oświadczenia, które kierował w stosunku do powoda. Tym bardziej, że jak słusznie podkreślił Sąd Okręgowy,S. N.w tym czasie pełnił funkcję Prezesa w Stowarzyszeniu, pracował w jego siedzibie i kierował nim, był osobą o wysokiej świadomości prawnej. Dodatkowo jak wynika z zeznań świadkówZ. B.iJ. B.to pozwani byli inicjatorami zawarcia porozumienia, w sytuacji w której realna była groźba wyegzekwowania wierzytelności przezP.od powodowego Stowarzyszenia, poczuwali się bowiem do odpowiedzialności za narażenie Stowarzyszenia na szkodę. Sąd Okręgowy nie naruszył zatem również
art. 82 k.c.uznając, iż brak jest podstaw do przypisaniaS. N.działania w dniu 8 września 2009 r. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, skutkującym nieważnością oświadczenia woli skierowanego do Stowarzyszenia.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Apelacyjny uznał, iż w tak ustalonym stanie faktycznym, jak to uczynił Sąd Okręgowy, przeprowadzona przez ten Sąd ocena prawna zgłoszonego roszczenia jest prawidłowa, chociaż należy ją uzupełnić.
W tym miejscu należy wskazać, iż w procesie cywilnym zgodnie z treściąart. 6 k.c.orazart. 232 k.p.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak podkreślał Sąd Najwyższy twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (wyrok SN z dnia 22 listopada 2001 r., I PKN 660/00). Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar dowodu że wierzyciel(...) S.A.wyraził pisemną zgodę na przejęcie długu przez pozwanegoJ. W.i poprzednika prawnegoJ. S.N.. Powód w przedmiotowej sprawie nie sprostał jednak temu obowiązkowi i nie udowodnił tej okoliczności. Brak jest bowiem w aktach sprawy tego rodzaju pisemnego oświadczenia wierzyciela.
Odmowa wyrażenia zgody przez wierzyciela bądź jej brak powoduje bezskuteczność umowy przejęcia długu, a jednocześnie zobowiązuje osobę trzecią, która w umowie z dłużnikiem zobowiązała się przejąć dług, do odpowiedzialności za to, że wierzyciel nie będzie żądał od dłużnika spełnienia świadczenia (art. 521 § 2 k.c.). Należy podnieść, że o braku pisemnej zgody na przejęcie długu świadczy fakt wystąpienia o egzekucję świadczenia przez(...) S.A.wobec powodowego Stowarzyszenia. A zatem nawet gdyby wiedział o porozumieniu zawartym stronami niniejszego postępowania to fakt egzekucji roszczenia od powoda dobitnie świadczy o braku zgody na przejęcie długu przez wierzyciela, co powoduje bezskuteczność umowy przejęcia długu. W orzeczeniu z 11 września 1958 r. (III CR 1168/57, OSN 1960, nr II, poz. 40), Sąd Najwyższy uznał, że forma pisemna, wymagana dla zgody wierzyciela, zostanie zachowana, jak również zostanie spełnione wymaganie wyrażenia zgody, w wypadku wniesienia przez wierzyciela pozwu przeciwko przejemcy o spełnienie świadczenia. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia.
Wbrew stanowisku powoda skutkiem oświadczenia pozwanych z 8 września 2009 roku nie jest przejęcie jego długów przez pozwanych wobec wierzyciela z uwagi na brak wymaganejart. 519 § 2 pkt 2 k.c.zgody wierzyciela. Nie jest ono jednak w zupełności pozbawione doniosłości prawnej, a jego skutki prawne należy rozważać w ramach instytucji kumulatywnego przystąpienia do długu osoby trzeciej. Zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych i Sądu Najwyższego nieudzielenie przez wierzyciela zgody na zmianę dłużnika powoduje konwersję wadliwej umowy o translatywne przejęcie długu w umowę przystąpienia do długu. Należy wyjaśnić, że przystąpienie do długu, nieuregulowane ustawowo, stanowi wynikające z woli stron podmiotowe przekształcenie stosunku zobowiązaniowego po stronie dłużniczej, w którym przystąpienie do długu osoby trzeciej nie powoduje zwolnienia dotychczasowego dłużnika z odpowiedzialności za zaciągnięte przez niego zobowiązanie. Może ono mieć postać zarówno umowy między osobą trzecią a wierzycielem, jak i między osobą trzecią a dłużnikiem. Nie wymaga przy tym formy szczególnej ani też zgody - w pierwszym wypadku dłużnika, a w drugim wierzyciela. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że skutkiem kumulatywnego przystąpienia do długu jest pojawienie się dodatkowego dłużnika ponoszącego solidarną odpowiedzialność wraz z dłużnikiem głównym wobec wierzyciela (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 26 czerwca 1998 roku, sygn. akt II CKN 825/97, OSNC 1999/1/18 oraz w wyroku z 5 września 2001 roku, I CKN 1287/00, LEX nr 462965). Sąd Apelacyjny pogląd ten aprobuje.
Zwrócić przy tym należy jeszcze uwagę, że przystępujący do długu odpowiada za cały dług (o ile umowa nie stanowi inaczej), tj. za świadczenie główne i świadczenia uboczne oraz koszty, powstałe w wyniku dochodzenia należności. Za kształtem roszczeń regresowych przemawiają bez wątpienia relacje panujące między współdłużnikami. Już nawet z regulacji ustawowych wynika, że można obciążać ostatecznie całym świadczeniem jednego tylko dłużnika solidarnego (art. 789 § 3 zdanie pierwsze k.c.), wszystkich w stosownych częściach (art. 789 § 3 zdanie drugie k.c.) lub kilku w stosownych częściach (art. 789 § 3 zdanie trzecie k.c.) (tak Ewa Kosior w monografii Umowa o kumulatywne przystąpienie do długu jako sposób zabezpieczenia wierzytelności, Wolters Kluwer 2016 r.).
    De lege lataart. 376 k.c.stanowi dostateczną podstawę do wyznaczenia zakresu roszczeń regresowych. Jest on przepisem dyspozytywnym, pozostawiając stronom danego stosunku swobodę kształtowania wzajemnych relacji. Przy ustalaniu rozmiaru roszczeń regresowych pod uwagę powinny zostać wzięte wszelkie okoliczności, leżące u podstaw przystąpienia do długu, w szczególności relacje miedzy dotychczasowym dłużnikiem a przystępującym, jak też okoliczność korzystania z długu bądź też wpływ na jego powstanie. Sąd Apelacyjny co do zasady podziela pogląd, zgodnie z którym dłużnik solidarny może odpowiadać za powstałe zobowiązania jako dłużnik wyłączny w sytuacji, w której zadłużenie spowodowane zostało jego zawinionym działaniem lub jeżeli w prowadzeniu spraw wspólnikowi temu można było zasadnie postawić zarzut niedbalstwa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że Stowarzyszenie nie miało żadnego interesu faktycznego lub ekonomicznego, aby poręczyć za zapłatę zobowiązania, wynikającego z weksla, wystawionego przezH. S.na zlecenie(...) S.A.Działalność związana z obrotem paliwami ciekłymi pozostaje poza zakresem zainteresowania Stowarzyszenia, a egzekucja na rzecz(...) S.A.naraziła powoda na dużą stratę finansową. Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż wyjaśnienia pozwanegoJ. W., że Stowarzyszenie mogło regulować zapłatę za benzynę z pewnym opóźnieniem oraz żeH. S.dokonała sfinansowania jakiegoś wydarzenia artystycznego na rzecz Stowarzyszenia za niewielką kwotę, nie uzasadniają zaciągnięcia zobowiązania przez Stowarzyszenie w postaci poręczenia weksla
    in blanco. Dochodzenie zapłaty zwrotnej od osób odpowiedzialnych za powyższe nie może zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Z powyższych względów za bezzasadny uznał Sąd Apelacyjny także zarzuty naruszeniaart. 5 k.c.Powodowemu Stowarzyszeniu jako wierzycielowi nie można zarzucić, że dochodząc należności także od przystępujących do długu pozwanych czyni ze swego prawa użytek sprzeczny z zasadami słuszności. Ponownie podkreślić wypada, że Stowarzyszenie za poręczenie nie otrzymało żadnego świadczenia, pozwani natomiast wykazali się daleko posuniętą nieostrożnością, narażając majątek powoda poprzez poręczenie wekslain blanco. Powód dochodzi roszczeń wynikających z zobowiązania wekslowego, do wykonania którego dobrowolnie przystąpili pozwani. W tym stanie rzeczy roszczenie powoda nie narusza zasad współżycia społecznego.
Niezasadne są zarzuty, dotyczące nieważności porozumienia z dnia 8 września 2009 r. z powodu braku właściwej reprezentacji po stronie powoda i zgody Zarządu Krajowego na przystąpienie pozwanych do długu powoda. Wskazać należy, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 27 marca 2009 r.Z. B.jako sekretarz generalny był uprawniony do reprezentowania stowarzyszenia i zaciągania zobowiązań majątkowych w jego imieniu, a zatem był uprawniony do podpisania porozumienia z dnia 8 września 2009 r. Dodatkowo Sąd Apelacyjny nie podziela poglądów skarżącego co do skutków ograniczenia nałożonego na zarząd postanowieniami statutu w kwestii możliwości dysponowania majątkiem i zaciągania zobowiązań. Działania osób umocowanych zgodnie z KRS odnoszą bowiem skutek w stosunkach zewnętrznych bezpośrednio dla reprezentowanego podmiotu.
Niezasadny jest także zarzut naruszeniaart. 118 k.c.Roszczenie regresowe dłużnika solidarnego przedawnia się z upływem lat 10, a gdy jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – z upływem lat 3, chyba że istniejący między dłużnikami stosunek prawny uzasadnia przyjęcie innego terminu przedawnienia (art. 118 k.c.). Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym stało się ono wymagalne (art. 120 § 1 k.c.), tj. zazwyczaj z chwilą, gdy dłużnik żądający regresu mógł wezwać zobowiązanego do zaspokojenia roszczenia regresowego (art. 455 k.c.), co może nastąpić nie wcześniej niż po spełnieniu świadczenia przez dłużnika żądającego regresu (w razie potrącenia – gdy do wierzyciela doszło oświadczenie o potrąceniu). Przedawnienie to jest niezależne od terminu przedawnienia roszczenia wierzyciela wobec dłużników. Współdłużnik nie może bowiem powoływać się na to, że roszczenie wierzyciela w stosunku do niego uległo przedawnieniu, jeżeli roszczenie wierzyciela w stosunku do dłużnika, który spełnił świadczenie, w chwili spełnienia nie było przedawnione. W sprawie bezsporne jest, że Stowarzyszenie dokonało zapłaty na rzecz(...) S.A.po wszczęciu egzekucji, która na skutek zapłaty została umorzona w dniu 28 lutego 2012 r. Należność dochodzona pozwem z dnia 28 października 2012 r. nie jest zatem przedawniona.
Z tych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawieart. 385 k.p.c.oraz – w zakresie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym – na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.iart. 105 § 2 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie adwokata z stawce minimalnej, obowiązującej w dacie wniesienia apelacji. Jednocześnie Sąd Apelacyjny przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi pozwanegoJ. N.z urzędu. Wysokość jego wynagrodzenia określono w oparciu o§ 8 pkt 7w zw. z § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Bernard Chazan  Aleksandra Kempczyńska  Bogdan Świerczakowski