Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 508/18
Data wyroku: 2019-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Goss-Kokot, Wiesława Stachowiak, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Podstawa wymiaru składki
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 plt. 1 ustawy o sus, art. 104 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 9, 10 ustawy z 13.07.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Sygn. aktIII AUa 508/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Dorota Goss-Kokot
Sędziowie: SSA Marta Sawińska
SSA Wiesława Stachowiak /spr./
Protokolant: st. sekr. sądowy Krystyna Kałużna
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r. w Poznaniu
sprawyZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.z siedzibą wG.,R. P. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
o podstawę wymiaru składek
na skutek apelacjiZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.z siedzibą wG.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt VII U 2785/17

1
oddala apelację;

2
zasądza od odwołującej spółki na rzecz pozwanego kwotę 4.050 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

SSA Wiesława Stachowiak

SSA Dorota Goss-Kokot

SSA Marta Sawińska

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...)adresowaną do płatnika składek i ubezpieczonegoR. P. (1), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP., stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotneR. P. (1)z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składekZakład Produkcyjny (...) spółka z o.o.wG.za okres od stycznia 2014r. do grudnia 2016r. wynosi kwoty szczegółowo opisane w treści decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że płatnik nie naliczał składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzeń wypłacanychR. P. (1)z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu spółki. Wykonywanie pracy na stanowisku prezesa zarządu łączyło się z członkostwem w zarządzie oraz z otrzymywanym wynagrodzeniem z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu. Nie jest możliwe rozdzielenie obowiązków wchodzących w zakres stosunku pracy i obowiązków wynikających z pełnienia funkcji członka zarządu. Zadania zarządu ściśle łączą się z zadaniamiR. P. (1)określonymi w umowie o pracę jako odpowiedzialność za całokształt pracy przedsiębiorstwa. W związku z tym wypłacone ubezpieczonemu łączne kwoty wynagrodzenia stanowią przychody tej osoby z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, a w konsekwencji stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne.
Decyzją z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.stwierdził, że dla płatnika składekZakład Produkcyjny (...) spółka z o.o.wG.kwota należnych składek na Fundusz Pracy za okres od stycznia 2014r. do grudnia 2016r. wynosi kwoty szczegółowo opisane w treści decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że w toku kontroli ustalono, że płatnik składek nie naliczył w okresie od 01/2015 r. do 12/2015 r. składek na Fundusz Pracy za członków Rady NadzorczejZakład Produkcyjny (...) spółka z o.o.wG., tj. zaP. P.,P. S.iA. S.od kwot wskazanych w decyzji. Nadto nie uwzględnił w podstawie wymiaru składek na Fundusz Pracy wszystkich przychodów uzyskiwanych przezR. P. (1)z tytułu zawartej umowy o pracę, które powinny stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji płatnik nie naliczył zaR. P. (1)składek na Fundusz Pracy za okres od 01/2014 r. do 12/2016 r. od kwoty wypłaconego wynagrodzenia na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników spółki.
Decyzją z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP., na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zart. 9, art. 10 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(Dz. U. z 2016 r., poz. 1256) stwierdził, że dla płatnika składekZakład Produkcyjny (...) spółka z o.o.wG.kwota należnych składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 2014r. do sierpnia 2016r. wynosi kwoty szczegółowo opisane w treści decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że w toku kontroli ustalono, że płatnik nie naliczył składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zaR. P. (1)w okresie od 01/2014 r. do 08/2016 r. od przychodów z tytułu wykonywania funkcji członka organu zarządzającego. W związku z tym jest zobowiązany w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji przekazać do ZUS deklarację rozliczeniową ZUS DRA z wyliczeniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Zakład Produkcyjny (...) spółka z o.o.wG.odwołał się od wszystkich wymienionych wyżej decyzji, wnosząc o zmianę decyzji i ustalenie, że dotychczas zgłoszone przez płatnika składek podstawy i wielkości składek są prawidłowe ewentualnie o uchylenie decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. NadtoR. P. (1)złożył odrębne odwołanie od decyzji z dnia 29 czerwca 2017r., domagając się jej uchylenia.
Sprawy wszczęte na skutek odwołań od ww. decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VII U 2785/17.
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017r. w sprawie o sygn. akt VII U 2785/17:
1. oddalił odwołanieZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.od decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...),
2. zasądził od odwołującegoZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.na rzecz pozwanego organu rentowego 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
3. oddalił odwołanieR. P. (1)od decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...),
4. zasądził od odwołującegoR. P. (1)na rzecz pozwanego organu rentowego 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
5. oddalił odwołanieZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.od decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...),
6. zasądził od odwołującegoZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.na rzecz pozwanego organu rentowego 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
7. oddalił odwołanieZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.od decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...),
8. zasądził od odwołującegoZakładu Produkcyjnego (...) Spółka z o.o.na rzecz pozwanego organu rentowego 90 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Zakład Produkcyjny (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.została założona na podstawie umowy spółki zawartej w dniu 11 sierpnia 2000 r. Repertorium A numer(...)w formie notarialnej przed notariuszemK. S.. Spółka została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 9 maja 2001 r. pod numerem KRS(...).
Zgodnie z § 25 umowy spółki do zakresu działania zarządu należą wszystkie sprawy spółki nie zastrzeżone dla Zgromadzenia Wspólników i Rady Nadzorczej. Zarząd zarządza majątkiem i sprawami spółki spełniając swoje obowiązki ze starannością wymaganą w obrocie gospodarczym, przy ścisłym przestrzeganiu przepisów prawa oraz postanowień umowy spółki, uchwał i regulaminów powziętych zgodnie z umową przez Zgromadzenie Wspólników i Radę Nadzorczą (§ 26 umowy spółki).
Rada Nadzorcza składa się z trzech do pięciu członków powoływanych przez Zgromadzenie Wspólników na okres trzech lat na podstawie wyboru lub mianowania. Kadencja Rady Nadzorczej kończy się w dniu odbycia Zgromadzenia Wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe spółki za trzeci rok urzędowania Rady Nadzorczej.
Z planów prac Rady Nadzorczej obejmujących lata 2014, 2015, 2016 wynika, że Zarząd na zebraniach Rady Nadzorczej miał za zadanie: informować o aktualnej sytuacji finansowej, dostępnych źródłach finansowania działalności w okresie posezonowym z uwzględnieniem płynności finansowej, informować o polityce zatrudnienia i wynagrodzenia załogi za lata 2014, 2015, 2016, przekazać ustną informację o najważniejszych wydarzeniach w roku bez ocen ekonomicznych.
Obecnie w Radzie Nadzorczej odwołującej spółki zasiada pięciu członków. Posiedzenia odbywają się jeden raz w miesiącu i trwają około dwie godziny.
Kapitał zakładowy spółki wynosi 11 008 000,00 zł i dzieli się na 22.016 udziałów o wartości po 500 zł każdy udział. Każdy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział. Udziały są niepodzielne. Udziały mogą być pokrywane w formie pieniężnej i niepieniężnej. Siedziba spółki znajduje się wG.przyulicy (...). W ramach prowadzonej działalności odwołująca spółka posługuje się numerem NIP(...)oraz numerem REGON(...). Podstawowy zakres działalności spółki obejmuje produkcję pozostałych kurków i zaworów (28.14.Z).
Zakład Produkcyjny (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Spółka nie korzysta z usług świadczonych przezBiuro (...). W spółce funkcjonuje Dział Księgowy, w którym jest zatrudniony dyrektor ekonomiczny i dwóch księgowych. Obsługę prawną prowadzi radca prawny.
Średniomiesięczna liczba ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na dzień 30 listopada 2016 r. wynosiła 129.
Na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Nr(...)z dnia 6 grudnia 2000 r.R. P. (1)został powołany na członka zarządu i prezesa zarządu. Zakres praw i obowiązków oraz odpowiedzialności odwołującego jako prezesa zarządu wynika z postanowień umowy spółki w szczególnościKodeksu spółek handlowych. Obowiązki odwołującego obejmują zarządzanie i planowanie strategiczne działalności spółki, przygotowywanie dokumentów na posiedzenia Rady Nadzorczej i na Nadzwyczajne Zgromadzenia Wspólników, przygotowywanie projektów uchwał wspólnie z członkiem Rady Nadzorczej, zwoływanie Zgromadzeń Wspólników, opracowywanie koncepcji i planów wieloletnich spółki, reprezentowanie spółki na zewnątrz oraz w sporach z członkami Rady Nadzorczej. Odwołujący współpracuje z dyrektorem ekonomicznym, dyrektorem produkcji, dyrektorem marketingu, ewentualnie z Działem Kadr. Odwołujący zatwierdza dokumenty podpisując je jako prezes zarządu.
W dniu 6 grudnia 2000 r. doszło do zawarcia umowy o pracę pomiędzyZakładem Produkcyjnym (...) Sp. z o.o.wG.reprezentowanym przez pełnomocnikaP. P.ustanowionego do podpisania umowy uchwałą Rady Nadzorczej Nr(...)z dnia 6 grudnia 2000 r. aR. P. (1). Spółka zatrudniłaR. P. (1)na stanowisku prezesa zarządu spółki na czas określony od 1 stycznia 2001 r. do dnia odbycia Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników zatwierdzającego bilans za ostatni rok obrotowy obecnej kadencji. W punkcie 2 umowy o pracę wpisano, że odwołujący jako członek jednoosobowego zarządu odpowiada za całokształt pracy przedsiębiorstwa spółki oraz wykonywanie zadań zarządu jako organu spółki. Punkt 6 określił wysokość wynagrodzenia miesięcznego płatnego z dołu w kwocie 2 500,00 zł, zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej Nr(...). Punkt 7 umowy przewidywał, że Rada Nadzorcza może przyznać premię uznaniową za wyniki uzyskane w roku obrotowym, w szczególności za wykonanie budżetu i utrzymanie płynności finansowej. W ramach powierzonych obowiązków pracowniczychR. P. (1)kieruje bieżącą działalnością spółki i wydaje polecenia pracownikom.
R. P. (1)został zgłoszony przez płatnika składek do ubezpieczeń społecznych jako pracownik.
W dniu 7 grudnia 2000 r. Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę Nr(...)o miesięcznym wynagrodzeniu ryczałtowym za sprawowanie funkcji członka organu zarządzającego spółką, tj. członka Zarządu spółki w wysokości 4 000,00 zł, za każdy miesiąc sprawowania funkcji (§ 1). Wypłata wynagrodzenia następowała na koniec miesiąca kalendarzowego w formie przelewu niezależnie od ilości formalnie zwołanych i odbytych posiedzeń zarządu (§ 2).
W związku z wyborem przez Zgromadzenie Wspólników z dnia 28 czerwca 2001 r. w skład zarządu spółki II kadencji zarządu i powierzenia funkcji prezesa zarządu odwołująca spółka reprezentowana przez pełnomocnikaP. P., na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólnikówspółki Nr (...)/(...)z dnia 28 czerwca 2001 r., zawarła w dniu 29 czerwca 2001 r. kolejną umowę o pracę zR. P. (1)na czas określony od 29 czerwca 2001 r. do dnia odbycia Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników zatwierdzającego bilans za ostatni rok obrotowy II kadencji. Odwołujący został zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu spółki. W punkcie 6 tej umowy zostało określone wynagrodzenie w wysokości 3 000,00 zł miesięcznie wypłacane z dołu zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej Nr(...).
W dniu 25 maja 2004 r. została zawarta kolejna umowa o pracę pomiędzyZakładem Produkcyjnym (...) Sp. z o.o.reprezentowaną przez pełnomocnikaP. P., na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Nr(...)z dnia 25 maja 2004 r. aR. P. (1)na czas nieokreślony. Odwołującemu powierzono stanowisko prezesa zarządu spółki. W punkcie 6 umowy zostało wskazane wynagrodzenie miesięczne w wysokości 3 800,00 zł zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej nr(...).
Umowa o pracę z dnia 25 maja 2004 r. była siedmiokrotnie zmieniana w zakresie punktu 6 określającego wysokość wynagrodzenia. Aneksem z dnia 29 września 2005 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało podwyższone do kwoty 4 600,00 zł miesięcznie od 1 października 2005 r. Aneksem z dnia 1 czerwca 2010 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało podwyższone do kwoty 5 600,00 zł miesięcznie. Aneksem z dnia 25 października 2011 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało podwyższone do kwoty 6 120,00 zł miesięcznie. Aneksem z dnia 26 lutego 2013 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało ustalone w wysokości 5 508,00 zł miesięcznie. Aneksem z dnia 27 maja 2014 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało podwyższone do kwoty 5 814,00 zł miesięcznie. Aneksem z dnia 31 marca 2015 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało podwyższone do kwoty 6 120,00 zł miesięcznie. Aneksem z dnia 27 września 2016 r. wynagrodzenie odwołującego zgodnie z uchwałą Nr(...)zostało podwyższone do kwoty 6 500,00 zł miesięcznie. Z tytułu zawartej umowy o pracę odwołujący otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze oraz premię. Wynagrodzenie było wypłacane do ostatniego dnia miesiąca za dany miesiąc.
Uchwałą Nr(...)z dnia 29 stycznia 2013 r. Zgromadzenie Wspólników odwołującej spółki uchwaliło miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe za sprawowanie przezR. P. (1)funkcji członka organu zarządzającego spółką, tj. członka Zarządu spółki w wysokości 4 320,00 zł brutto za każdy miesiąc sprawowania funkcji, które obowiązywało do kwietnia 2014 r. Uchwałą Nr(...)z dnia 27 maja 2014 r. Zgromadzenie Wspólników spółki wprowadziło miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe za sprawowanie funkcji członka organu zarządzającego spółką, tj. członka Zarządu spółki w wysokości 4 560,00 zł brutto za każdy miesiąc sprawowania funkcji, które obowiązywało od maja 2014 r. do marca 2015 r. Z kolei uchwałą Nr(...)z dnia 31 marca 2015 r. Zgromadzenie Wspólników spółki wprowadziło miesięczne wynagrodzenie ryczałtowe za sprawowanie funkcji członka organu zarządzającego spółką, tj. członka Zarządu spółki w wysokości 4 800,00 zł brutto za każdy miesiąc sprawowania funkcji, które obowiązywało od kwietnia 2015 r. do grudnia 2016 r. Wysokość wynagrodzenia ryczałtowego zmieniała się, ponieważ odwołujący miał objąć nadzór operacyjny naspółką (...), która miała być wniesiona aportem do odwołującej spółki.
Płatnik składek nie naliczył składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzeń wypłacanychR. P. (1)z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu. Płatnik składek wypłacił odwołującemu wynagrodzenie, które określił jako wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka organu zarządzającego spółką w następujących kwotach:
— w miesiącu 01/2014 r. w wysokości 4 320,00 zł,
— w miesiącu 02/2014 r. w wysokości 4 320,00 zł,
— w miesiącu 03/2014 r. w wysokości 4 320,00 zł,
— w miesiącu 04/2014 r. w wysokości 4 320,00 zł,
— w miesiącu 05/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 06/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 07/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 08/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 09/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 10/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 11/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł
— w miesiącu 12/2014 r. w wysokości 4 560,00 zł
— w miesiącu 01/2015 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 02/2015 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 03/2015 r. w wysokości 4 560,00 zł,
— w miesiącu 04/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 05/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 06/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 07/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 08/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 09/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 10/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 11/2015 r. w wysokości 4 800,00 zł
— w miesiącu 12/2015r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 01/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 02/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 03/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 04/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 05/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 06/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 07/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 08/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 09/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 10/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 11/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł,
— w miesiącu 12/2016 r. w wysokości 4 800,00 zł.
Wynagrodzenie określane przez płatnika jako wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, od którego naliczono składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, wypłaconoR. P. (1)w następujących kwotach:
- w miesiącu 01/2014 r. w wysokości 5 507,84 zł,
- w miesiącu 02/2014 r. w wysokości 5 507,93 zł,
- w miesiącu 03/2014 r. w wysokości 5 508,00 zł,
- w miesiącu 04/2014 r. w wysokości 5 507,97 zł,
- w miesiącu 05/2014 r. w wysokości 5 508,00 zł,
- w miesiącu 06/2014 r. w wysokości 5 814,00 zł,
- w miesiącu 07/2014 r. w wysokości 5 813,96 zł,
- w miesiącu 08/2014 r. w wysokości 5 813,84 zł,
- w miesiącu 09/2014 r. w wysokości 5 814,00 zł,
- w miesiącu 10/2014 r. w wysokości 20 814,00 zł,
- w miesiącu 11/2014 r. w wysokości 11 814,00 zł,
- w miesiącu 12/2014 r. w wysokości 8 814,00 zł,
- w miesiącu 01/2015 r. w wysokości 11 337,75 zł,
- w miesiącu 02/2015 r. w wysokości 19 486,42 zł,
- w miesiącu 03/2015 r. w wysokości 17 814,00 zł,
- w miesiącu 04/2015 r. w wysokości 17 814,00 zł,
- w miesiącu 05/2015 r. w wysokości 6 120,00 zł,
- w miesiącu 06/2015 r. w wysokości 6 120,00 zł,
- w miesiącu 07/2015 r. w wysokości 6 310,47 zł,
- w miesiącu 08/2015 r. w wysokości 18 120,05 zł,
- w miesiącu 09/2015 r. w wysokości 9 120,00 zł,
- w miesiącu 10/2015 r. w wysokości 8 620,00 zł,
- w miesiącu 11/2015 r. w wysokości 13 421,78 zł,
- w miesiącu 12/2015 r. w wysokości 15 318,40 zł,
- w miesiącu 01/2016 r. w wysokości 6 716,78 zł,
- w miesiącu 02/2016 r. w wysokości 19 291,23 zł,
- w miesiącu 03/2016 r. w wysokości 18 120,00 zł,
- w miesiącu 04/2016 r. w wysokości 20 266,51 zł,
- w miesiącu 05/2016 r. w wysokości 7 437,90 zł,
- w miesiącu 06/2016 r. w wysokości 7 858,96 zł,
- w miesiącu 07/2016 r. w wysokości 6 120,00 zł
- w miesiącu 08/2016 r. w wysokości 6 119,89 zł,
- w miesiącu 09/2016 r. w wysokości 6 120,00 zł,
- w miesiącu 10/2016 r. w wysokości 18 500,00 zł,
- w miesiącu 11/2016 r. w wysokości 21 718,16 zł,
- w miesiącu 12/2016 r. w wysokości 16 843,60 zł.
Od 1 stycznia 2015 r. obowiązek ubezpieczenia dotyczy wszystkich członków rad nadzorczych, którzy pobierają wynagrodzenie z tego tytułu, bez względu na podleganie ubezpieczeniom z innego tytułu i fakt pobierania emerytury i renty przez cały okres sprawowania funkcji. Płatnik składek nie naliczył składki na Fundusz Pracy za:
P. P.członka Rady Nadzorczej:
- w okresie od 01/2015 r. do 03/2015 r. od podstawy wymiaru w kwocie 11 875,00 zł,
- w okresie od 04/2015 r. do 12/2016 r. od podstawy wymiaru w kwocie 12 500,00 zł.
P. S.członka Rady Nadzorczej:
- w okresie od 01/2015 r. do 03/2015 r. od podstawy wymiaru w kwocie 11 875,00 zł,
- w okresie od 04/2015 r. do 12/2016 r. od podstawy wymiaru w kwocie 12 500,00 zł.
A. S.członka Rady Nadzorczej:
- w okresie od 01/2015 r. do 03/2015 r. od podstawy wymiaru w kwocie 11 875,00 zł,
- w okresie od 04/2015 r. do 12/2016 r. od podstawy wymiaru w kwocie 12 500,00 zł.
Wynagrodzenie członkom Rady Nadzorczej było wypłacane do ostatniego dnia miesiąca za dany miesiąc.
Płatnik składek nie naliczył składki na Fundusz Pracy zaR. P. (1)od przychodów, które określił jako wynagrodzenie z tytułu wykonywania funkcji członka organu zarządzającego. Kwoty wynagrodzeń wynosiły za 01/2014 r. – 4 320,00 zł, za 02/2014 r. – 4 320,00 zł, za 03/2014 r. – 4 320,00 zł, za 04/2014 r. – 4 320,00 zł, za 05/2014 r. - 4 560,00 zł, za 06/2014 r. – 4 560,00 zł, za 07/2014 r. – 4 560,00 zł, za 08/2014 r. – 4 560,00 zł, za 09/2014 r. – 4 560,00 zł, za 10/2014 r. – 4 560,00 zł, za 11/2014 r. – 4 560,00 zł, za 12/2014 r. – 4 560,00 zł, za 01/2015 r. – 4 560,00 zł, za 02/2015 r. – 4 560,00 zł, za 03/2015 r. – 4 560,00 zł, za 04/2015 r. – 4 800,00 zł, za 05/2015 r. – 4 800,00 zł, za 06/2015 r. – 4 800,00 zł, za 07/2015 r. – 4 800,00 zł, za 08/2015 r. – 4 800,00 zł, za 09/2015 r. – 4 800,00 zł, za 10/2015 r. – 4 800,00 zł, za 11/2015 r. – 4 800,00 zł, za 12/2015 r. – 4 800,00 zł, za 01/2016 r. – 4 800,00 zł, za 02/2016 r. – 4 800,00 zł, za 03/2016 r. – 4 800,00 zł, za 04/2016 r. – 4 800,00 zł, za 05/2016 r. – 4 800,00 zł, za 06/2016 r. – 4 800,00 zł, za 07/2016 r. – 4 800,00 zł, za 08/2016 r. – 4 800,00 zł.
Płatnik składek nie naliczył składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zaR. P. (1)od przychodów z tytułu wykonywania funkcji członka organu zarządzającego od kwot: 01/2014 r. – 4 320,00 zł, 02/2014 r. – 4 320,00 zł, 03/2014 r. – 4 320,00 zł, 04/2014 r. – 4 320,00 zł, 05/2014 r. - 4 560,00 zł, 06/2014 r. – 4 560,00 zł, 07/2014 r. – 4 560,00 zł, 08/2014 r. – 4 560,00 zł, 09/2014 r. – 4 560,00 zł, 10/2014 r. – 4 560,00 zł, 11/2014 r. – 4 560,00 zł, 12/2014 r. – 4 560,00 zł, 01/2015 r. – 4 560,00 zł, 02/2015r. – 4 560,00 zł, 03/2015 r. – 4 560,00 zł, 04/2015 r. – 4 800,00 zł, 05/2015 r. – 4 800,00 zł, 06/2015 r. – 4 800,00 zł, 07/2015 r. – 4 800,00 zł, 08/2015 r. – 4 800,00 zł, 09/2015r. – 4 800,00 zł, 10/2015 r. – 4 800,00 zł, 11/2015 r. – 4 800,00 zł, 12/2015 r. – 4 800,00 zł, 01/2016 r. – 4 800,00 zł, 02/2016 r. – 4 800,00 zł, 03/2016 r. – 4 800,00 zł, 04/2016r. – 4 800,00 zł, 05/2016 r. – 4 800,00 zł, 06/2016 r. – 4 800,00 zł, 07/2016 r. – 4 800,00 zł, 08/2016 r. – 4 800,00 zł.
W okresie od 22 lutego 2017 r. do 14 marca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.przeprowadził kontrolę u odwołującego płatnika składekZakład Produkcyjny (...) Sp. z o.o.między innymi w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, do których pobierania zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2016r. W czasie kontroli zostały przedstawione wszystkie dokumenty dotyczące pełnienia przezR. P. (1)funkcji członka organu zarządzającego oraz wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę.
Pismem z dnia 27 marca 2017 r., które wpłynęło do organu rentowego płatnik składek wniósł pisemne zastrzeżenia do protokołu kontroli, które nie zostały uwzględnione przez inspektora ZUS prowadzącą czynności kontrolne. Płatnik został o tym fakcie poinformowany pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r.
W 2012 r. w wyniku kontroli przeprowadzonej w odwołującej spółce w zakresie prawidłowości ustalania podstawy wymiaru składek pozwany organ rentowy nie stwierdził uchybień w zakresie obliczania składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne.
W dniu 29 czerwca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP., wydał trzy decyzje. Wdecyzji o numerze (...)organ rentowy stwierdził, że składnik wynagrodzenia uzyskiwanego przez ubezpieczonegoR. P. (1)z tytułu pełnienia funkcji członka organu zarządzającego powinien stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu umowy o pracę. Wdecyzji o numerze (...)organ rentowy stwierdził, że płatnik składek nie naliczył składek na Fundusz Pracy za okres od 01/2014 r. do 12/2016 r. od kwoty wynagrodzenia wypłaconego odwołującemu na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki, nadto nie naliczył składek na Fundusz Pracy w okresie od 01/2015 r. do 12/2016 r. za członków rady nadzorczej spółkiP. P.P. S.iA. S.od kwot wskazanych w decyzji. Wdecyzji o numerze (...)organ rentowy stwierdził, że płatnik składek nie uwzględnił w podstawie wymiaru składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wszystkich przychodów uzyskiwanych przezR. P. (1)w okresie od 01/2014 r. do 08/2016 r. z tytułu wykonywania funkcji członka organu zarządzającego. Kwoty wszystkich wynagrodzeń wypłacone odwołującemu stanowią przychody będące podstawą wymiaru składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że odwołania ubezpieczonego i płatnika składek były bezzasadne.
Przedmiot sporu pomiędzy stronami sprowadzał się do kwestii wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych płatnika składekZakład Produkcyjny (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., w tym czy podstawę tę stanowi wyłącznie wynagrodzenie członka zarząduR. P. (1)zatrudnionego u płatnika składek na podstawie umowy o pracę na stanowisku prezesa zarządu, czy również ryczałt otrzymywany przez niego celem realizacji zadań operacyjnych spółki, na podstawie uchwał Zgromadzenia Wspólników za udział w posiedzeniach zarządu tej spółki.
W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy odniósł się do wniosku odwołującej spółki o zawieszenie postępowania, powołującart. 177 § 1 pkt 31kpci wskazując, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku odwołującej spółki o zawieszenie postępowania w związku z postępowaniem toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. P 9/15 skoro okoliczności prawne sprawy zawisłej przed Trybunałem oraz niniejszej sprawy nie są podobne.
Sąd Okręgowy wskazał, że wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na pytanie prawne Sądu Okręgowego w Częstochowie orzekł, żeart. 83 ust. 1 pkt 3w związku zart. 41 ust. 12 i 13, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 86 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw zakresie, w jakim stanowi podstawę ustalania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych innej − niż wynikająca z umowy o pracę − wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, jest zgodny zart. 2w związku zart. 84 i art. 217oraz zart. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Sad Okręgowy powoływał następnie podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj.art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 9, art. 11 ust 1, art. 12, art. 19 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.),art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz.102),art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.),art. 9, art. 10 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz.272).
Sąd Okręgowy wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że zgodnie z umową o pracę z dnia 29 czerwca 2001 r. odwołującyR. P. (1)został zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu spółkiZakład Produkcyjny (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, dodatkowo zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej Nr(...)z dnia 6 grudnia 2000 r. Rady Nadzorczej odwołujący został powołany w skład zarządu spółki i powierzono mu funkcję prezesa zarządu. Zadania zarządu spółki, w skład którego wchodzi jednoosobowoR. P. (1)określa między innymi umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że od części wynagrodzeniaR. P. (1), nie wykazanego w umowie o pracę oraz określonego w uchwałach Zgromadzenia Wspólników wynagrodzeniem ryczałtowym za sprawowanie funkcji członka organu zarządzającego spółki nie były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.R. P. (1), prezes i jedyny członek zarządu spółki, zatrudniony na podstawie umów o pracę na stanowisku prezesa zarządu odwołującej spółki nieprzerwanie od 6 grudnia 2000 r. w ramach wynagrodzenia wskazanego w umowie otrzymywał wynagrodzenie określane jako wynagrodzenie zasadnicze i premie uznaniowe, natomiast w ramach wynagrodzenia wynikającego z uchwał podjętych przez Zgromadzenie Wspólników otrzymywał wynagrodzenie ryczałtowe za sprawowanie funkcji organu zarządzającego spółki, które nie zostało uwzględnione przez płatnika w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.R. P. (1)zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu spółki wykonywał obowiązki jedynego członka zarządu.
Nie jest bowiem możliwe rozdzielenie obowiązków wchodzących w zakres stosunku pracy od obowiązków wynikających z pełnionej funkcji jedynego członka zarządu. Zgodnie z § 25 i § 26 umowy spółki do zakresu działania zarządu należą wszystkie sprawy spółki nie zastrzeżone dla Zgromadzenia Wspólników i Rady Nadzorczej. Zarząd zarządza majątkiem i sprawami spółki spełniając swoje obowiązki ze starannością wymaganą w obrocie gospodarczym, przy ścisłym przestrzeganiu przepisów prawa oraz postanowień umowy spółki, uchwał i regulaminów powziętych zgodnie z umową przez Zgromadzenie Wspólników i Radę Nadzorczą. Z kolei w punkcie 2 umowy o pracę przewidziano, że prezes zarządu jako członek jednoosobowego zarządu odpowiada za całokształt pracy przedsiębiorstwa spółki oraz wykonywanie zadań zarządu jako organu spółki. Takie zapisy oraz brak jakiegokolwiek rozróżnienia obowiązków z umowy o pracę oraz z tytułu pełnienia funkcji w zarządzie jednoznacznie wskazują, że wynagrodzenie określone w § 24 umowy spółki, ustalane kwotowo uchwałami Zgromadzenia Wspólników, zostało sztucznie rozdzielone od stosunku pracy łączącego spółkę z ubezpieczonym i nie znajduje uzasadnienia w faktycznym zakresie obowiązków wynikającym z umowy o pracę. Zgodnie z planami pracy Rady Nadzorczej odwołującej na lata 2014, 2015, 2016 Zarząd spółki na zebraniach Rady Nadzorczej miał za zadanie: informować o aktualnej sytuacji finansowej, dostępnych źródłach finansowania działalności w okresie posezonowym z uwzględnieniem płynności finansowej, informować o polityce zatrudnienia i wynagrodzenia załogi za lata 2014, 2015, 2016, przekazać ustną informację o najważniejszych wydarzeniach w roku bez ocen ekonomicznych. Zadania zarządu w okresie objętym kontrolą, tj. od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2016 r. ściśle łączyły się z zakresem obowiązkówR. P. (1)wynikających z zawartych umów o pracę. Pełnienie funkcji operacyjnych łączyło się z członkostwem w zarządzie oraz z otrzymywanym wynagrodzeniem z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu. Rację ma organ rentowy, że gdyby przyjąć, że wykonywanie funkcji w zarządzie miało następować wyłącznie w ramach stosunku organizacyjnego łączącego odwołującego ze spółką, wówczas powierzenie obowiązków prezesa zarządu w umowie o pracę byłoby całkowicie zbędne. Wbrew twierdzeniom odwołującej spółki, oddzielenie zarządzania operacyjnego i strategicznego nie znajduje żadnego oparcia w przepisachKodeksu spółek handlowych, a w szczególności w przepisach dotyczących zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 201i następneksh). A zatem twierdzenia odwołującej spółki w tym zakresie są bezpodstawne i nie znajdują oparcia w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy.
Sąd Okręgowy uznał, że wynagrodzenie za pełnienie przezR. P. (1)funkcji prezesa w zarządzie stanowiło przychód ze stosunku pracy. Zawarcie umów o pracę na funkcję prezesa zarządu spowodowało, że osoba, z którą te umowy zawarto, traktowana jest jak osoba zatrudniona. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że stosunek pracy na stanowisku prezesa zarządu nie mógłby funkcjonować bez powołania do tej funkcji zgodnie z przepisamiKodeksu spółek handlowych. Wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu jak i wynagrodzenia z tytułu zawartych umów o pracę stanowią łącznie składniki wynagrodzenia umowy o pracę. W związku z brakiem możliwości rozgraniczenia pełnionych przezR. P. (1)obowiązków określonych w umowach o pracę oraz z tytułu pełnienia funkcji członka organu zarządzającego, od przychodów z tytułu pełnienia tej funkcji uzyskanych w okresie od 01/2014 r. do 12/2016 r. należy naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast w okresie od 01/2014 r. do 08/2016 r. należy naliczyć składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Reasumując - zdaniem Sądu Okręgowego pobieranie wynagrodzenia wynikającego z uchwały zgromadzenia przezR. P. (1)stanowiło przysporzenie na jego rzecz stanowiące przychód będący podstawą wymiaru składek ubezpieczeniowych w rozumieniuart. 18 ust. 1w związku zart. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychi powodowała ich zwiększenie w ramach jednego tytułu ubezpieczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z 2 grudnia 2010 r., II UK 147/10, z 8 grudnia 2000 r., II UKN 128/00, OSNP 2006 nr 23-24, poz. 364, z 10 stycznia 2006 r., I UK 121/05, z 19 czerwca 2012 r., II UK 282/11, LEX ne 1229811).
Odnośnie interpretacji ZUS Oddziału wG.znak(...)na którą powołuje się płatnik w odwołaniu, to Sąd Okręgowy wskazał, że ta interpretacja ma charakter indywidualny, z uwagi na jej wydanie na wniosek innego płatnika i w związku z tym nie ma w myślart. 10a ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczejmocy wiążącej względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie niniejszej, a także odnosi się do okoliczności faktycznych, w których w spółce istnieje wyraźne rozróżnienie wewnątrzstrukturalne pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez osobę fizyczną jako członka zarządu, a czynnościami wykonywanymi na podstawie umowy o pracę na stanowisku kierownika robót. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
R. P. (1)został zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu i w zakresie swoich obowiązków pracowniczych pełnił funkcję członka zarządu. Nie doszło do ścisłego rozdzielenia obowiązków pracowniczych (zarządzanie organizacyjne) od obowiązków członków zarządu (zarządzanie strategiczne).
Odwołująca spółka nie naliczyła również składek na Fundusz Pracy za członków rady nadzorczej, tj.P. P.,P. S.iA. S.. Od 1 stycznia 2015 r. członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tytułu pełnienia tej funkcji zostali objęci obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi. Jedną z przesłanek powodujących konieczność opłacania składki na Fundusz Pracy jest osiąganie przez ubezpieczonego odpowiednio wysokiego przychodu podlegającego składkom emerytalno-rentowym. Składkę na ten Fundusz nalicza się bowiem od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania jej ograniczenia do kwoty rocznego limitu), wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Tak wynika zart. 104 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponadto ustawodawca wart. 104 ust. 1 pkt 3wskazuje zamknięty katalog osób, za które nie należy naliczać składek na Fundusz Pracy. Do tych osób ustawodawca nie zaliczył członków rad nadzorczych. Zgodnie zart. 107 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyskładki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. W myślart. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpłatnikiem składek dla osób będących członkami rady nadzorczej jest podmiot, w którym działa rada nadzorcza. Obowiązek ubezpieczenia dotyczy wszystkich członków rad nadzorczych, którzy pobierają wynagrodzenie z tego tytułu, bez względu na podleganie ubezpieczeniom z innego tytułu i fakt pobierania emerytury i renty przez cały okres sprawowania funkcji.
Odnosząc się do ustaleń kontroli przeprowadzonej w 2012 r. w wyniku, której organ rentowy nie zakwestionował sposobu naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzeń wypłaconychR. P. (1), Sąd Okręgowy wskazał, że kontrola ta dotyczyła okresu wcześniejszego niż kontrola przeprowadzona w 2017 r., która doprowadziła do wydania trzech zaskarżonych decyzji. W tej sytuacji ustalenia kontroli z 2012 r. nie mogą być wiążące dla organu rentowego.
Mając powyższe na uwadze, uznając zaskarżone decyzje za słuszne, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania płatnika składek, o czym orzekł w punktach 1, 5 i 7 wyroku. Z kolei o oddaleniu odwołaniaR. P. (1)orzekł w punkcie 3 wyroku.
O kosztach Sąd Okręgowy orzekł wpunktach 2, 4, 6 i 8na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Apelację od powyższego wyroku, w całości, wniósł płatnik składek,zarzucając naruszenie przepisów:
- prawa materialnego w postaciart. 4 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zart. 2031kodeksu spółek handlowychpoprzez przyjęcie, że ryczałtowe wynagrodzenie ustalone uchwałą wspólników z tytułu pełnienia funkcji w zarządzie jest przychodem w rozumieniu ustawy systemowej i stanowa podstawę do naliczania składek na ubezpieczenie społeczne,
- prawa materialnego w postaciart. 104 ust. 1-3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracypoprzez uznanie, że od świadczeń wpłacanych członkom Rady Nadzorczej z tytułu pełnienia funkcji w radzie należy naliczać składki na Fundusz Pracy
- rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. zasądzenie od płatnika składek 2 razy po 3600 zł pomimo, że połączone decyzje dotyczyły tego samego postępowania kontrolnego i przedmiotu sporu, a nakład pracy pełnomocnika organu rentowego nie uzasadniał takiego wynagrodzenia oraz nie zastosowanie § 9 rozporządzenia tylko § 2 ust. 5 rozporządzenia.
- prawa procesowego w postaci naruszeniaart. 231 k.p.c.w zw. zart. 233 k.p.c.poprzez dokonanie błędnej interpretacji materiału dowodowego zebranego w sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem błędnej interpretacji uchwał zgromadzenia wspólników oraz zeznań stronyR. P. (1)i przyjęcie, że wynagrodzenie ustalone uchwałą wspólników z tytułu pełnienia funkcji w zarządzie wchodzi w skład umowy o pracę i należy je objąć składkami ZUS.
W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie w całości odwołań lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do Sądu I instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy oraz zasądzenie na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Postanowieniem z dnia 7.03.2018 r. Sąd Okręgowy odrzucił ponownie apelację odwołującegoR. P. (1).
W odpowiedzi na apelacjępozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja płatnika składek jest bezzasadna.
W ocenie Sądu Apelacyjnego - Sąd I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, zebrany materiał poddał wszechstronnej analizie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów i prawidłowo ustalił stan faktyczny, jak również dokonał trafnej wykładni przepisów prawnych.
Apelujący kwestionował wyrok Sądu Okręgowego w całości, przy czym w niniejszej sprawie zostały zaskarżone trzy opisane wyżej decyzje organu rentowego z dnia 29 czerwca 2017r., zaś kwestą sporną była wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotneR. P. (1)z tytułu zatrudnienia u płatnika składekZakład Produkcyjny (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG., w tym ustalenie czy podstawę wymiaru składek stanowi wyłącznie wynagrodzenieR. P. (1)zatrudnionego u płatnika składek na podstawie umowy o pracę na stanowisku prezesa zarządu, czy również ryczałt wypłacanyR. P. (1)z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu spółki. Nadto sporna była wysokość składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla płatnika składekZakład Produkcyjny (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwG..
Zdaniem Sądu Apelacyjnego analiza materiału dowodowego sprawy wskazuje, że prawidłowe są ustalenia Sądu I instancji, żeR. P. (1)powołany na stanowisko prezesa i jedynego członka zarządu spółki, dodatkowo zatrudniony na podstawie umów o pracę na stanowisku prezesa zarządu odwołującej spółki, w ramach wynagrodzenia wynikającego z uchwał podjętych przez Zgromadzenie Wspólników otrzymywał wynagrodzenie ryczałtowe za sprawowanie funkcji organu zarządzającego spółki, które błędnie nie zostało uwzględnione przez płatnika w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Sąd Okręgowy trafnie ustalił, że w okolicznościach sprawy nie było możliwe rozdzielenie obowiązkówR. P. (1)wchodzących w zakres stosunku pracy na stanowisku prezesa zarządu od obowiązków wynikających z pełnionej funkcji jedynego członka zarządu. Zarzuty apelacji w tym zakresie stanowią jedynie nieskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.
Sąd Apelacyjny zgodził się zatem w pełni z ustaleniami Sądu Okręgowego, że wynagrodzenieR. P. (1)z tytułu pełnionej funkcji w zarządzie spółki ustalane kwotowo uchwałami Zgromadzenia Wspólników, zostało sztucznie rozdzielone od wynagrodzenia ze stosunku pracy łączącego spółkę zR. P. (1)i nie znajduje uzasadnienia w faktycznym rozdziale obowiązków z umowy o pracę. Zadania zarządu spółki w skład którego wchodził jednoosobowoR. P. (1)w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2016 r. ściśle łączyły się z zakresem obowiązkówR. P. (1)wynikających z zawartych umów o pracę na stanowisku prezesa zarządu.
Wbrew twierdzeniom apelującego oddzielenie zarządzania operacyjnego i strategicznego nie znajduje żadnego oparcia w przepisachkodeksu spółek handlowych, a w szczególności wart. 201 k.s.h.i następnek.s.h.Czynności zarządu zostały określone wart. 201 k.s.h.szeroko - jako prowadzenie spraw spółki i reprezentacja spółki. Prowadzenie spraw spółki obejmuje realizację stosunków wewnętrznych, które ogranicza się co do zasady do czynności faktycznych i organizacyjnych. Prowadzenie spraw jest pewnym procesem, polegającym na podejmowaniu uchwał, wydawaniu decyzji i opinii, organizowaniu działalności spółki w ten sposób, aby było to zgodne z jej przedmiotem działalności, w celu realizacji jej zadań. Z kolei sfera reprezentacji obejmuje dokonywanie czynności w stosunkach zewnętrznych.
W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowano pogląd, że jeżeli obowiązki członka zarządu spółki kapitałowej są wykonywane w ramach stosunku pracy, to uzależniony od średniej płacy w spółce miesięczny ryczałt za udział w posiedzeniach zarządu tej spółki jest składnikiem wynagrodzenia za pracę podlegającym zaliczeniu do podstawy wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne, choćby posiedzenia zarządu odbywały się po godzinach pracy (wyrok SN z 2 grudnia 2010r., II UK 147/10). W uzasadnieniu tego orzeczenia zwrócono uwagę, że uznanie ryczałtów, będących zwrotem kosztów za czynności zarządu pełnione w ramach stosunków pracy, za część pracowniczego wynagrodzenia i przychód ze stosunków pracy na stanowiskach pracy przeznaczonych i pełnionych przez członków zarządu w żaden sposób nie uchybia, ale odpowiada zasadom wykładni oświadczeń woli stron stosunku pracy (art. 65 § 1 k.c.w związku zart. 300 k.p.). Przeciwne stanowisko wymagałoby niebudzącego wątpliwości oddzielenia funkcji członków zarządu w spółce (stosunku organizacyjnego) od zatrudnienia w ramach stosunków pracy na stanowiskach pracy wyraźnie przeznaczonych i pełnionych przez członków zarządu (stosunku pracy).
W ocenie Sądu Apelacyjnego nie jest możliwe rozdzielenie obowiązkówR. P. (1)wchodzących w zakres stosunków pracy i obowiązków wynikających z pełnionej w zarządzie funkcji. Obowiązki te były ze sobą ściśle powiązane i miały na celu zasadniczo prowadzenie spraw spółki. W konsekwencji należało przyjąć, że wynagrodzenie za pełnienie przezR. P. (1)funkcji prezesa w zarządzie stanowiło przychód ze stosunku pracy. Wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu jak i wynagrodzenia z tytułu zawartych umów o pracę stanowią zatem łącznie składniki wynagrodzenia umowy o pracę.
W związku z brakiem możliwości rozgraniczenia pełnionych przezR. P. (1)obowiązków określonych w umowach o pracę oraz z tytułu pełnienia funkcji członka organu zarządzającego od przychodów z tytułu pełnienia tej funkcji uzyskanych w okresie od stycznia 2014 r. do grudnia 2016 r. prawidłowo zatem naliczono w zaskarżonej decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. Nr(...)składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, na podstawieart. 18 ust. 1w związku zart. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychiart. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz.102), a w kolejnych decyzjach z 29 czerwca 2017 r. za okres od stycznia 2014r. do sierpnia 2016r. także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - w myślart. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.),art. 9, art. 10 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz.272).
Chybiony był przy tym zawarty w apelacji zarzut naruszenia przepisuart. 104 ust. 1-3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uznanie, że od świadczeń wpłacanych członkom Rady Nadzorczej z tytułu pełnienia funkcji w radzie należy naliczać składki na Fundusz Pracy. Wbrew argumentacji apelującego – obowiązek taki wynika właśnie z treściart. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że obowiązkowe składki na Fundusz Pracy od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby inne niż wymienione wpkt 1 i 2podlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, przy czym stosownie doart. 6 ust. 1 pkt 22 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychobowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tytułu pełnienia tej funkcji.
Wbrew argumentacji apelującego Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił również wysokość kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych od odwołujących na rzecz pozwanego, przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu, stosując przepisy § 2 pkt 5 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Sąd Okręgowy trafnie przy tym uwzględnił, że odwołania oddecyzji nr (...)złożył zarówno płatnik składek jak iR. P. (1), co uzasadniało zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od każdego z odwołujących na rzecz organu rentowego. Tym samym zarzut apelującego w tym zakresie jest całkowicie chybiony, tym bardziej, że nie zawiera szerszego uzasadnienia w tym przedmiocie.
Reasumując - wbrew zarzutom zawartym w apelacji – wyrok Sądu Okręgowego ma oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.iart. 108 § 1 k.p.c.oraz§ 2 pkt 6w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) - stosownie do ostatecznego wyniku sprawy - zasądzając od odwołującej spółki jako strony przegrywającej na rzecz pozwanego kwotę 4.050 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

SSA Wiesława Stachowiak

SSA Dorota Goss-Kokot

SSA Marta Sawińska