Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 23/18
Data wyroku: 2019-08-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Turliński

Sygn. aktXVII AmE 23/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 sierpnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:

Przewodniczący -

Sędzia SO Andrzej Turliński

Protokolant –

Sekretarz sądowy Iwona Hutnik

po rozpoznaniu 9 sierpnia 2019 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołaniaM. J.i Wspólnicy Sp .J.(...)z siedzibą w miejscowościD.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania(...)Sp. J.(...)z siedzibą w miejscowościD.od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 10 listopada 2017 r. Nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od(...)Sp. J.(...)z siedzibą w miejscowościD.na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Andrzej Turliński

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10 listopada 2017 r. Nr(...)Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (pozwany) orzekł, że powodowy przedsiębiorca(...) Spółka JawnawD.naruszył warunek 2.1.5 posiadanej koncesji na obrót paliwami ciekłymi w ten sposób, że dokonywał w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 29 sierpnia 2016 r., sprzedaży paliw ciekłych (gazu płynnego) przedsiębiorcy, który nie posiadał koncesji na obrót paliwami ciekłymi, podczas, gdy koncesja taka była wymagana przepisamiPrawa energetycznego(pkt I decyzji).
W punkcie II decyzji Prezes URE wymierzył powodowi za to działanie karę pieniężną w wysokości 7500 zł.
Powód zaskarżył tę decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie ewentualnie o jej zmianę w części dotyczącej orzeczonej kary przez odstąpienie od jej wymierzenia.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
- naruszenieart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo energetyczneprzez jego zastosowanie i uznanie, że powód naruszył warunki udzielonej mu koncesji, w sytuacji gdy podjęte przez niego działania świadczą, iż nie zamierzał i nie chciał dokonać sprzedaży gazu płynnego podmiotowi nie legitymującemu się stosowną koncesją, a ponadto przedsięwziął działania mające na celu sprzedaż paliwa przedsiębiorcy koncesjonowanemu, ale został przez niego wprowadzony w błąd co do faktu.
Rozpoczynając współpracę z kontrahentemB. B.zażądał i otrzymał od niej dokumenty przyznanej jej koncesji na obrót paliwami ciekłymi.
W czasie współpracy handlowej kontrahent ten stale zapewniał powoda, że wszystkie jego dokumenty i uprawnienia są aktualne czego potwierdzeniem były potwierdzenia dokonania opłat za koncesję.
W związku z tym, w ocenie powoda, stopień jego zawinienia w opisanej w decyzji sytuacji nie uzasadniał nałożenia tak wysokiej kary pieniężnej.
Co więcej w sprawie istnieją przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia z uwagi na znikomy stopień szkodliwości czynu określonego w punkcie pierwszym zaskarżonej decyzji. Ponadto powód nie powinien ponieść bardziej surowych konsekwencji finansowych niż kontrahent, który wprowadził go w błąd (naB. B.w tym samym stanie faktycznym została nałożona kara pieniężna w kwocie 1400 zł).
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes URE wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił w sprawie następujący stan faktyczny.
Fakt popełnienia przez powoda deliktu administracyjnego określonego w punkcie pierwszym decyzji jest w sprawie bezsporny. Wskazano bowiem w odwołaniu (k. 13), że do sprzedaży gazu płynnegoB. B.w okresie, w którym nie posiadała stosownej koncesji dochodziło w wyniku wprowadzenia go w błąd przez tego kontrahenta.B. B.stale zapewniała, że posiada wszelkie niezbędne dokumenty i uprawnienia dla dokonywania obrotu gazem płynnym, co okazało się nieprawdą.
Do wyjaśnień złożonych pozwanemu w postępowaniu administracyjnym (k. 9 akt adm.) powód dołączył m.in. decyzję koncesyjną na obrót paliwami ciekłymi dlaB. B.z dnia 20 grudnia 2004 r. ważną w okresie od 30 grudnia 2004 r. do 30 grudnia 2014 r. (k. 14 akt adm.) oraz decyzję koncesyjną dla tego przedsiębiorcy z dnia 30 sierpnia 2016 r. na obrót paliwami ciekłymi na okres od 30 sierpnia 2016 r. do 30 sierpnia 2026 r. (k. 13 akt adm.).
Bezsporne jest, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 29 sierpnia 2016 r.B. B.nie miała koncesji na obrót paliwami ciekłymi.
Jednakże w tym okresie powód sprzedał jej takie paliwo (vide przedstawiony przez powoda wykaz faktur k. 10 – 12 akt adm.).
Sąd Okręgowy w Warszawie zważył, co następuje.
Odwołanie okazało się nieuzasadnione, a zaskarżona nim decyzja jest prawidłowa.
Postanowieniem 2.1.5 koncesji powód został zobowiązany do nie zawierania umów kupna sprzedaży paliw ciekłych z przedsiębiorstwami energetycznymi, które nie posiadają stosownej koncesji w przypadkach, gdy koncesja taka jest wymagana przepisamiPrawa energetycznego(k. 35 – 39).
Zgodnie z unormowaniemart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawa energetycznego(t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 220) powoływanym dalej jako PE karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Decyzją z dnia 26 maja 2009 r. Prezes URE udzielił powodowi koncesji na obrót paliwami ciekłymi na okres od 1 czerwca 2009 r. do 31 maja 2019 r.
Odpowiedzialność z tytułu naruszenia przepisówPrawa energetycznegoma charakter odpowiedzialności obiektywnej, za samo urzeczywistnienie się zdarzenia stanowiącego delikt administracyjny tego prawa. Bezsporne jest, że w okresie wskazanym w decyzji zdarzenie takie miało miejsce w postaci czynu ciągłego na co wskazuje również przedłożone przez powoda zestawienie faktur ze sprzedaży paliwa ciekłego przedsiębiorcy nie dysponującemu stosowną koncesją.
Biorąc to pod uwagę Sąd zważył, że w sprawie doszło do naruszenia przez pozwanego przepisu art. 56 ust. 1 pkt 12 PE. W konsekwencji prawidłowa okazała się treść punktu pierwszego zaskarżonej decyzji.
Wbrew stanowisku odwołania nie można było zastosować w stosunku do powoda instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, o której mowa w art. 56 ust. 6a PE, gdyż w świetle treści tego przepisu jest to możliwe tylko jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszenia prawa lub zrealizował obowiązek. O ile powód zaprzestał naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 12 PE, to nie sposób przyjąć, że znikomy był stopień szkodliwości jego czynu, ponieważ przez rok i osiem miesięcy sprzedawał paliwo przedsiębiorcy nie legitymującemu się ważną koncesją naruszając obowiązek zdefiniowany w postanowieniu 2.1.5 własnej koncesji z dnia 26 maja 2009 r. i uczestnicząc w ten sposób w szerszej strefie handlu paliwem, któremu to zjawisku przeciwdziałać ma koncesjonowanie obrotu paliwami. W świetle powyższego stopień szkodliwości czynu powoda był znaczny.
W ocenie Sądu powód z własnej winy nie wywiązał się z obowiązku zawartego w postanowieniu 2.1.5 wydanej mu koncesji nie dochowując należytej staranności w obrocie zB. B..
Stosownie do treściart. 355 § 2 k.c.należytą staranność powoda w obrocie w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. W rozpoznawanej sprawie jest to działalność zawodowa, kwalifikowana dodatkowo jej koncesjonowanym charakterem.
Należy zgodzić się z Prezesem URE, który w odpowiedzi na odwołanie podkreślił, że z treściart. 355 § 2 k.c.wynika, że należyta staranność przedsiębiorcy uzasadnia zwiększone oczekiwania co do wiedzy, umiejętności, skrupulatności i rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. W stanie faktycznym sprawy powód nie sprostał tym zwiększonym oczekiwaniom. Działając z należytą starannością powinien nie tylko przy nawiązaniu współpracy z nabywcą paliw, ale również w trakcie jej trwania, na bieżąco weryfikować, czy legitymuje się on ważną koncesją na obrót paliwami, w szczególności czy koncesja ta nie wygasła, ani nie została cofnięta. W tym celu powód powinien mieć wdrożony określony sposób postępowania. Jak jednak sam przyznał w piśmie wyjaśniającym złożonym w postępowaniu administracyjnym (k. 9 akt adm.) dopiero „w wyniku zaistniałej sytuacji poczyniliśmy wszelkie kroki, aby weryfikacja naszych klientów była bardziej precyzyjna (…)”.
Dysponując koncesją wydanąB. B.mógł i powinien był z łatwością ustalić, że zachowuje ona ważność do 30 grudnia 2014 r. W związku z tym kontynuacja sprzedaży paliwa po tej dacie powinna być uzależniona od przedłożenia nowej koncesji. Niedochowanie należytej staranności w ocenie dokumentów kontrahenta skutkowało wielokrotnym nielegalnym obrotem paliwem w długim okresie czasu. Wskazuje to na duży stopień zawinienia po stronie powoda.
Już tylko na marginesie trzeba dodać, że dokument potwierdzający dokonanie przez kontrahenta opłat koncesyjnych, na który powołano się w odwołaniu wskazuje, żeB. B.wniosła opłatę koncesyjną za 2015 r. dopiero w lipcu 2016 r. Tak więc powód mija się z prawdą twierdząc, że potwierdzenia wniesienia opłat koncesyjnych zostały mu przedstawione w czasie dokonywania zakwestionowanych w decyzji transakcji. Nie mogły zatem stanowić nawet pośredniego dowodu na okoliczność posiadania przez kontrahenta koncesji w okresie objętym zaskarżoną decyzją.
W tym stanie rzeczy wymierzona kara pieniężna w wysokości(...)% przychodów powoda osiągniętych przez niego z działalności koncesjonowanej w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym wydano decyzję, nie jest nadmiernie surowa.
Jest ona adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i możliwości finansowych powoda niekaranego uprzednio za naruszeniaprawa energetycznego. Uwzględnia więc w sposób wyważony przesłanki określone wart. 56 ust. 6PE.
Wbrew stanowisku powoda nie można porównywać wymierzonej mu kary z karą nałożoną naB. B., gdyż sankcja ta jest powiązana bezpośrednio z wielkością przychodów z działalności koncesjonowanej, a te po stronie powoda kształtowały się w 2016 r. na poziomie(...)zł i były według niekwestionowanej informacji pozwanego (k. 32V)(...)wyższe od przychodów z takiej działalności osiągniętych przezB. B..
Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy Sąd oddalił odwołanie na podstawieart. 47953 § 1 k.p.c.nie znajdując żadnych podstaw do jego uwzględnienia.
O kosztach procesu orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.,art. 99 k.p.c.oraz § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych uwzględniającego jego nowelizację wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1667).
SSO Andrzej Turliński