Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 23/19
Data wyroku: 2019-07-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kalbarczyk, Marzanna A. Piekarska – Drążek, Adam Wrzosek
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art.286§1 kk i inne

Sygn. akt II AKa 23/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lipca 2019 roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący SA Marzanna A. Piekarska – Drążek
Sędziowie  SA Adam Wrzosek
SO del. Anna Kalbarczyk (spr.)
Protokolant: Aleksandra Cichocka

    przy udziale Prokuratora Agaty Wujastyk oraz oskarżyciela posiłkowego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta StołecznegoW.

po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2019 roku sprawy

1
J. S., synaJ.iS. z domu S.,urodzonego (...)wW.

oskarżonego o czyny zart. 258 § 3 k.k.,art. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 272 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart.12 k.k.w zw. zart.65§1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.i inne

2
B. Ż., córkiT.iA. z domu C.,urodzonej (...)wK.

oskarżonej o czynart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 272 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart.12 k.k.w zw. zart. 31 § 2 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 21 maja 2018 roku, sygn. akt XVIII K 155/15

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. R.kwotę  738 zł., w tym 23% VAT, z tytułu zwrotu kosztów obrony z urzędu oskarżonej przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie;

3
zasądza od oskarżonegoJ. S.kwotę 600 (sześćset) złotych a od oskarżonejB. Ż.kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem opłaty oraz pozostałe koszty sądowe za postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie.

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 maja 2018 roku, sygn. akt XVIII K 155/15, oskarżonyJ. S.w ramach zarzucanych mu czynów został uznany za winnego tego, że:

1
w okresie od co najmniej listopada 2009r. do 5 maja 2014r. wW., kierował zorganizowaną grupą mającą na celu popełnianie przestępstw polegających na nieuprawnionym pozyskiwaniu z urzędówD.(...) W.danych chronionych dotyczących nieruchomości gruntowych położonych na terenie(...) W.o nieuregulowanym staniem prawnym, tzw. „nn", podrabianiu dokumentów w postaci aktów własności ziemi, postanowień sądów ze spraw spadkowych z lat danych i następnie przywłaszczaniu praw własności takich nieruchomości poprzez składanie do Sądu Rejonowego dla WarszawyM.Wydziałów właściwych dla Ksiąg Wieczystych wniosków o założenie księgi wieczystej wraz z podrobionymi dokumentami w postaci aktów własności ziemi bądź postanowieniami sądów ze spraw spadkowych z lat dawnych, czym wprowadzano pracowników sądu w błąd co do rzetelności składanych dokumentów i praw osób wnioskodawców do tych nieruchomości, po czym po uzyskaniu wpisu do założonej księgi wieczystej dla takiej nieruchomości dokonywano ich sprzedaży na rzecz innych osób pokrzywdzonych, wprowadzając ich w błąd co do faktycznego stanu prawnego takiej nieruchomości, czym działano na szkodę ustalonych osób fizycznych bądź Skarbu Państwa lub Prezydenta(...) W.oraz nowych nabywców nieruchomości tj. czynu zart. 258 § 3 k.k.w zw. zart. 258 § 1 k.k.i skazał na karę 3 lat pozbawienia wolności;

2

    a)w ramach czynów zarzucanych w punkcie II i III tego, że w okresie od co najmniej listopada 2009r. do 25.06.2010r. wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu, kierował wykonaniem czynu zabronionego przezP. K.iB. S.(poprzednioL.), polegającego na tym, iżB. S.(poprzednioL.) wykorzystując osobęL. T.iP. T.i ich dane osobowe, posługując się notarialnym pełnomocnictwemL. T.z dnia 2.02.2010r. doprowadziła do założeniaksięgi wieczystej nr (...)dladziałek niezbudowanych nr (...)położonych wW.przyul. (...)/(...)z obrębu(...)z wpisem osobyP. T.iL. T.jako jedynych właścicieli ww. działek, w wyniku czego przywłaszczono prawa własności ww. nieruchomości stanowiącego mienie znacznej wartości w kwocie łącznej 2.984.198 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., w ten sposób żeB. S.(poprzednioL.) wprowadzającL. T.iP. T.w błąd co do faktycznego charakteru podejmowanej przez nią czynności uzyskała od nich notarialne pełnomocnictwa, przedłożyła w DelegaturzeBiura Geodezji i (...)urzędu(...) W.wD.W.kopię w dniu 3.03.2010r. podrobionego uprzednio w celu użycia za autentyczny dokumentu w postaci wypisu z rejestru gruntów wraz z wyrysem z dnia 9.02.2010r., który został wydany faktycznie przez ww. Urząd w dniu 18.12.2009r., po czym wypisała wniosek o założenie księgi wieczystej, który po jego podpisaniu przezL. T.złożyła w dniu 25.02.2010r. do Sądu, wraz z podrobionym w celu użycia za autentyczne przezJ. S.postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7.08.1941 r. sygn. V Co 697/40 stwierdzającym nabycie prawa do spadku po zmarłymZ. S.przezC. W., z którego to dokumentu wynikały fikcyjne prawaL. T.iP. T.do ubieganie się o nabycie własności tej nieruchomości, wprowadzając tym samym podstępnie pracownika Sądu Rejonowego dla WarszawyM.XV Wydział Ksiąg Wieczystych upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd co do rzetelności przekładanych dokumentów, po czym w trakcie procedury zakładania księgi wieczystej podrobiła podpisyL. T.na składanych do ww. Sądu w związku z zakładaniem tej księgi wieczystej dokumentach w postaci wniosku o rozpoznanie wniosku poza kolejnością, odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego, wniosku o wydanie dokumentu, wniosku o wpis w księdze wieczystej, w wyniku których to czynności jako pełnomocnikL.iP. T.wyłudziła od pracownika ww. Sądu poświadczenie nieprawdy w postaci wpisu w dniu 22.04.2010r. do założonejksięgi wieczystej numer (...)osobyP. T.iL. T.jako jedynych właścicieli ww. nieruchomości, po czym działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w dniu 25.06.2010r. doszło do doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 625.000 złB.iA. B. (1)i w kwocie 375.000 złR.iM. K. (1)w wyniku zawarcia przezB. S.(poprzednioL.) przed notariuszemG. R. (1)w Kancelarii Notarialnej wW.przyAl. (...)z ww. osobami jako kupującymi umowy sprzedaży w/w nieruchomości objętejksięgą wieczystą numer (...)po uprzednim wprowadzaniu ich w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;

    b)w ramach czynów zarzucanych w punkcie IV i V tego, że w okresie od 09.11.2010r. do 21.02.2011r. wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, kierował wykonaniem czynu zabronionego przezP. K.,M. M. (1)iB. S.(poprzednioL.) polegającego na przywłaszczeniu przezB. S.(poprzednioL.) prawa własności nieruchomości położonej wW.przyul. (...)- oznaczonej jakodziałki numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)stanowiącego mienie znacznej wartości 2.983.894 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., w ten sposób, iż uzyskał od pracownika Sądu Okręgowego Warszawa Praga w WarszawieE. W. (1)akta sprawy spadkowej sygn.(...)z Sądu Rejonowego dlaW.M.wraz z oryginałem testamentu poH. B., poleciłP. D.podrobienie tego testamentu w celu użycia za autentyczny poprzez dopisanie dodatkowej treści o testowaniu na rzeczB. S.(poprzednioL.) fikcyjnego aktu własności ziemi rep. 721/73 z dnia 21 XII 1973r., z którego to dokumentu wynikał rzekomy tytuł prawny do ubiegania się przezB. S.(poprzednioL.) o założenie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości, a następnie podrobił w celu użycia za autentyczny ww. akt własności ziemi, któryB. L.złożyła, wraz z wnioskiem o założeniu księgi wieczystej do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa VI Wydział Ksiąg Wieczystych, wprowadzając tym samym podstępnie pracownika Sądu w błąd co do rzetelności przedłużonych dokumentów w wyniku czego uzyskała w dniu 10.01.2011r. poświadczający nieprawdę wpis w założonejksiędze wieczystej (...), iżB. S.(poprzednioL.) jest jedynym właścicielem tej nieruchomości, po czym działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w dniu 21.02.2011r. doszło do doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 1.400.000 złA. P.orazW. W.iE. W. (2)w wyniku zawarcie przezB. S.(poprzednioL.) z ww. osobami jako kupującymi umowy sprzedaży w.w. nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)po uprzednim wprowadzaniu ich w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;

    c)w ramach czynów zarzucanych w punkcie VI i VII tego, że w okresie od 12.07.2011r. do 27.09.2011r. wW., działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, kierował wykonaniem czynu zabronionego przezB. S.(poprzednioL.),P. K.i osobę o ustalonych personaliach, polegającego na przywłaszczeniu prawa własności nieruchomości położonej wW.przyul. (...), dzielnicaW.-działki niezabudowanej numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer 1-05-40 stanowiącego mienie znacznej wartości - 2.111.766 zł na szkodę spadkobierców poK.iM. M. (2), w ten sposób, że osoba o ustalonych personaliach działając w wykonaniu poleceńB. S.(poprzednioL.) iP. K.przy sporządzaniu aktu poświadczenia dziedziczenia wprowadziła w błąd notariuszaK. B.- zastępcę notariusza w Kancelarii Notarialnej wW.przyul. (...)(...), poprzez zatajenie iż posiada żyjące rodzeństwo, w wyniku czego uzyskała w dniu 12.07.2011r. poświadczający nieprawdę akt dziedziczenia nr rep(...)i nr(...)po rodzicach, a następnie podpisała wniosek o założenie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości, który wraz z podrobionym w celu użycia za autentyczny przezJ. S.aktem własności ziemi numer(...)rep.(...)i ww. notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia został złożony w dniu 1.09.2011r. do Sądu Rejonowego dla WarszawyM.Wydział VI Ksiąg Wieczystych, wprowadzając tym samym podstępnie pracownika Sądu Rejonowego dla WarszawyM.VI Wydział Ksiąg Wieczystych upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd, czym wyłudzono w dniu 09.09.2011 r. poświadczenie nieprawdy w postaci wpisu doksięgi wieczystej numer (...), że osoba o ustalonych personaliach jest jedynym właścicielem wymienionej wyżej nieruchomości, po czym działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej w dniu 27.09.2011r. doszło do doprowadzeniaS.iB. Z.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 1.000.000 zł w wyniku zawarcie przez osobę o ustalonych personaliach w kancelarii notarialnej wW.przyul. (...)przed notariuszemP. O.z ww. osobami jako kupującymi umowy sprzedaży w.w. nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)po uprzednim wprowadzaniu ich w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;
przy czym przyjął, iż czyny opisane wpunktach 2a, 2b, 2cstanowią ciąg przestępstw zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 91 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. i za to na podstawieart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 91 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. skazał, a na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw.art. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył mu karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

3
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. orzekł względem oskarżonegoJ. S.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W.:

a
w zakresie czynu przypisanego w punkcie 2a kwoty 2.984.198 zł;

b
w zakresie czynu przypisanego w punkcie 2b kwoty 2.983.894 zł, w tym solidarnie do kwoty 298.389 zł wraz ze skazanymM. M. (1),

4
w ramach czynów zarzucanych w punkcie VIII, IX, X, XI tego, że w okresie od 29.11.2011r. do 04.06.2012r. wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, kierował poprzezM. M. (1)wykonaniem czynu zabronionego przezB. Ż.polegającego na przywłaszczeniu prawa własności dwóch nieruchomości -działki nr (...)z obrębu(...)orazdziałki nr (...)z obrębu(...)położonych wW.D.W.przyul. (...)stanowiącego mienie znacznej wartości - łącznie 1.698.797 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., poprzez podrobienie w celu użycia za autentyczny aktu własności ziemi nr 793 rep 793/73, wskazującego na rzekomy tytuł prawny własności rodzicówB. Ż.do ww. nieruchomości, który to podrobiony dokument został złożony przezM. M. (1)jako autentyczny wraz z wnioskiem o założenie księgi wieczystej w dniu 29.11.2011r. w Sądzie Rejonowym dla WarszawyM.wW.Wydział XV Ksiąg Wieczystych wraz z poświadczającymi nieprawdę notarialnymi aktami poświadczenia dziedziczenia poT. C.iA. A.z dnia 12.07.2011 rep(...)i 21/20/2011r., w wyniku czego wprowadzono tym samym podstępnie pracownika Sądu Rejonowego dla WarszawyM.XV Wydział Ksiąg Wieczystych upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd co do rzetelności tych dokumentów i prawB. Ż.do nieruchomości, czym wyłudzono w dniu 8.12.2011r. poświadczenie nieprawdy w postaci wpisów doksiąg wieczystych nr (...)założonych dla tych nieruchomości, iżB. Ż.jest jedynym ich właścicielem, po czym działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w zakresie nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)w dniu 05.01.2012r. wW.doszło do doprowadzeniaM. J.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 770.000 zł, poprzez zawarcie z ww. przezB. Ż.w 23.12.2011 r. umowy przedwstępnej sprzedaży i następnie poprzez zawarcie przezM. M. (1)działającego jako pełnomocnikB. Ż.w dniu 5.01.2012r. umowy sprzedaży w.w. nieruchomości za kwotę 770.000 zł przed notariuszemL. Z.wW.przyul. (...), po wprowadzaniu nabywcy w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, natomiast w zakresie nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), po uprzednim przeniesieniu w dniu 30.01.2012r. przed notariuszemK. L.w Kancelarii Notarialnej wS.przy ul.(...)przezM. M. (1), posługującego się pełnomocnictwem notarialnym odB. Ż.z 4.01.2012r., działającego w porozumieniu zW.G., prawa własności w.w. nieruchomości w wyniku fikcyjnej transakcji sprzedaży prawa własności tejże nieruchomości na rzeczW. G. (1), w celu udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia jej przestępczego pochodzenia, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doszło do doprowadzenia w dniach 6.02.2012r i 4.06.2012r.M. B.iA. B. (2)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 1.540.000 zł, w ten sposób, iżW. G. (2)posługując się uzyskanym odM. M. (1)w drodze fikcyjnej umowy sprzedaży prawem własności w.w. nieruchomości, przed notariuszemK. N.wW.przyul. (...), zawarła w dniu 6.02.2012 r. umowę przedwstępną sprzedaży oraz w dniu 4.06.2012r. umowę sprzedaży ww. nieruchomości z w.w. osobami za kwotę 1.540.000zł, po wprowadzaniu nabywców w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 299 § 5 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. i za to na podstawieart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 299 § 5 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. skazał go, a na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności;

5
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. orzekł względem oskarżonegoJ. S.w zakresie czynu przypisanego w punkcie 4 obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W.kwoty 1 698 797 zł, w tym solidarnie do kwoty 500.000 zł wraz ze skazanymM. M. (1);

6

a
w ramach czynów zarzucanych w punkcie XIV i XV tego, że w okresie od co najmniej 01.10.2012r. do 21.12.2012r. wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, kierował poprzezP. L.wykonaniem czynu zabronionego przezG. T.polegającego na przywłaszczeniu prawa własności nieruchomości -działek numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)przyul. (...)wW., stanowiącego mienie znacznej wartości łącznie 1.539.309 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., poprzez wprowadzenie przezG. T.w błąd notariuszaG. P.prowadzącej kancelarię notarialną wS.przyul. (...)(...), w drodze złożenia w dniu 1.10.2012 r. do protokołu dziedziczenia poT. T. (2)rep A nr(...)nieprawdziwego oświadczenia co do osób spadkobierców po ww. osobie, a następnie złożenie w dniu 31.10.2012r. w Sądzie Rejonowym dla WarszawyM.VI Wydział Ksiąg Wieczystych wniosku o założenie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości, wraz z podrobionym w celu użycia za autentyczny przezJ. S.aktem własności ziemi numer(...)z dnia 23.12.1973r. na dane uprawnionegoT. T. (2)oraz poświadczającym nieprawdę odpisem aktu poświadczenia dziedziczenia poT. T. (2)numer repertorium(...)z 1.10.2012r., w wyniku czego podstępnie wprowadzono pracownika Sądu upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd co do rzetelności przedłożonych dokumentów i rzekomych prawG. T.do tej nieruchomości i wyłudzono w dniu 6.11.2012 r. poświadczenie nieprawdy w postaci wpisu doksięgi wieczystej numer (...), żeG. T.jest współwłaścicielem wymienionych wyżej działek wraz z matkąT. T. (3), po czym działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej w dniu 21.12.2012r. doszło do doprowadzenia(...) spółkę z o.o.wJ.reprezentowanej przezS. K.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 300.000 zł. w wyniku zawarcia w kancelarii notarialnej wW.przyul. (...)przed asesorem notarialnymP. C.przezG. T.posługującego się nadto pełnomocnictwem odT. T. (3)umowy sprzedaży ww. nieruchomości na rzecz(...) sp. z o.o.po uprzednim wprowadzaniuS. K.w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;

b
w ramach czynów zarzucanych w punkcie XVI i XVII tego, że w okresie od 15.02.2013r. do 18.04.2013r. wW.iS.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, kierował poprzezP. L.wykonaniem czynu zabronionego przezG. T.polegającego na przywłaszczeniu prawa własności nieruchomości gruntowejdziałek numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)oraz(...)w obrębie ewidencyjnym(...)położonych przyul. (...)wW.stanowiącego mienie znacznej wartości 1.324.221 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., w ten sposób, że podrobił w celu użycia za autentyczny dokument - akt własności ziemi nr(...), a następnie w dniu 15.02.2013r.P. L.złożył w imieniuG. T.do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa XV Wydział Ksiąg Wieczystych podpisany przezG. T.wniosek o założenie księgi wieczystej dla w.w. nieruchomości, załączając do tego wniosku jako autentyczny ww. podrobiony akt własności ziemi oraz poświadczający nieprawdę dokument w postaci odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia poT. T. (2)numer repertorium(...)sporządzony w dniu 1.10.2012r., czym wprowadzono podstępnie pracownika Sądu upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd co do rzetelności przedłożonych dokumentów i prawG. T.do tej nieruchomości i wyłudzono poświadczenie nieprawdy w postaci wpisu doksięgi wieczystej nr (...), żeG. T.jest współwłaścicielem wymienionych wyżej działek wraz z matkąT. T. (3), po czym działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej w dniu 18.04.2013r. doszło do doprowadzeniaG. R. (2)iG. R. (3)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 880.000 zł w wyniku zawarcie w kancelarii notarialnej notariuszaG. P.wS.przyul. (...)(...)wW.przezG. T.umowy sprzedaży ww. nieruchomości z w/w nabywcami, po uprzednim wprowadzaniu ich w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;

c
w ramach czynów zarzucanych w punkcie XII i XIII tego, że w okresie od 16.11.2012r. do 23.08.2013r. wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, poprzezM. M. (1), który działał wspólnie i w porozumieniu zP. M. (1), kierował wykonaniem czynu zabronionego przezR. B. (1), polegającego na przywłaszczeniu prawa własności trzech nieruchomości położonych wW.przyul. (...)/(...)-działek nr (...)z obrębu(...)stanowiącego mienie znacznej wartości - łącznie 3.843.690 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., w ten sposób, iżR. B. (1)uzyskał w wyniku wprowadzenia notariusza w błąd co do nieposiadania rodzeństwa, akty poświadczenia dziedziczenia po rodzicachT.iJ. B., sporządzone przed notariuszemK. L.w Kancelarii Notarialnej wS.w dniu 16.11.2012r. - rep(...)i(...)i udzielił w dniu 28.11.2012r.M. M. (1)pełnomocnictwa notarialnego rep. A numer(...)do działania w jego imieniu, złożył podpisy na wnioskach o założenie ksiąg wieczystych podanych niżej nieruchomości, które to ww. wnioski o założenie ksiąg wieczystychM. M. (1)złożył w dniu 27.11.2012r. w imieniuR. B. (1)do Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa XV Wydział Ksiąg Wieczystych, załączając do nich podrobiony w celu użycia za autentyczny wspólnie przezJ. S.iM. M. (1)dokument w postaci aktu własności ziemi nr(...)rep(...)
(...), z którego to dokumentu wynikał fikcyjny tytuł prawny własnościR. B. (2)do ww. nieruchomości, czym wprowadzono podstępnie pracownika Sądu upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd co do rzetelności złożonych dokumentów i praw przysługującychR. B. (1)do ww. nieruchomości i wyłudzono w dniu 27.11.2012r. poświadczenie nieprawdy w postaci wpisów do założonychksiąg wieczystych nr (...)/, z których wynikało, iżR. B. (1)jest jedynym właścicielem w/w nieruchomości, po czym działając w celu osiągniecia korzyści majątkowejM. M. (1)w dniu 23.08.2013r. doprowadziłI.iJ. L.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 800.000 zł, w ten sposób, że w Kancelarii NotarialnejU. W.wW.przyul. (...)posługując się pełnomocnictwem notarialnym odR. B. (1)dokonał sprzedaży dwóch ww. nieruchomości za kwotę po 400.000 zł, na rzeczI.iJ. L., po uprzednim wprowadzaniu nabywców w błąd co do stanu prawnego tychże nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomości te mają wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;

przy czym przyjął, iż czyny opisane wpunktach 6a, 6b, 6cstanowią ciąg przestępstw zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 91 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. i za to na podstawieart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 91 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r skazał go, a na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności;

7
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. orzekł względem oskarżonegoJ. S.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W.:

a
w zakresie czynu przypisanego w punkcie 6a kwoty 1.539 309 zł, w tym solidarnie do kwoty 100.000 zł wraz ze skazanymP. L.i do kwoty 20.000 zł wraz ze skazanymG. T.;

b
w zakresie czynu przypisanego w punkcie 6b kwoty 1.324 221 zł, w tym solidarnie do kwoty 100.000 zł wraz ze skazanymP. L.i do kwoty 20.000 zł wraz ze skazanymG. T.;

c
w zakresie czynu przypisanego w punkcie 6c kwoty 3 843 690 zł, w tym solidarnie do kwoty 500.000 zł (pięćset tysięcy złotych) wraz ze skazanymP. M. (1);

8
w ramach czynów zarzucanych w punkcie XVIII i XIX tego, że:

a
w okresie października - listopada 2013r., daty bliżej nieustalonej wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, wspólnie i w porozumieniu zP. L., udzieliłM. K. (2)pełniącej funkcję głównego specjalisty w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami(...) W.dlaD.B.korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 15.000 zł w zamian za naruszenie przepisów prawa - udostępnienieJ. S.iP. L.jako osobom nieuprawnionym, wbrew warunkom określonym wart. 24 ust. 5 pkt 3 Ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17.05.1989 r.( Dz.U. 2010.193.1287 tj.) danych z ewidencji gruntów dotyczących osoby właściciela nieruchomości gruntowej położonej przyul. (...)wW.nrKW (...)z wewnętrznego systemu teleinformatycznego ww.(...), tj. popełnienia czynu zart. 229 § 3 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.;

b
w okresie grudzień 2013 - luty 2014 r. daty bliżej nieustalonej wW., działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, wspólnie i w porozumieniu zP. L.udzieliłM. K. (2)pełniącej funkcję głównego specjalisty w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami(...) W.dlaD.B.korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 25.000 zł w zamian za naruszenie przepisów prawa - ustalenie w wewnętrznym systemie teleinformatycznym ww.(...)danych dotyczących gruntów położonych na terenie(...) W.o nieuregulowanym statusie prawnym co do osoby właściciela i następnie udostępnienieJ. S.iP. L.jako osobom nieuprawnionym, wbrew warunkom określonym wart. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17.05.1989 r.( Dz.U. 2010.193.1287 tj.), informacji z tego systemu odnośnie stanu własności nieruchomości położonej przyul. (...)wW.nrKW (...), tj. popełnienia czynu zart. 229 § 3 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.

przy czym przyjął, że czynu opisane wpunktach 8a i 8bstanowią ciąg przestępstw zart. 229 § 3 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 91 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. i za to na podstawieart. 229 § 3 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 91 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. skazał go, a na podstawieart. 229 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności;

9
w ramach czynów zarzucanych w punkcie XX, XXI, XXII tego, że w okresie od co najmniej 28.03.2013r. do 21.10.2013r. wW.iS., działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, kierował poprzezP. L.wykonaniem czynu zabronionego przezA. D. (1), polegającego na przywłaszczeniu prawa własności nieruchomości gruntowej -działek numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)przyul. (...)wW., stanowiącego mienie znacznej wartości - 4.018.194 zł na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., w ten sposób żeA. D. (1)udostępnił swoje dane osobowe, w dniu 28.03.2013r. w Kancelarii NotarialnejG. P.wS.złożył do protokołu dziedziczenia rep A nr(...)nieprawdziwe oświadczenie co do osób spadkobierców po rodzicach -A. D. (2)iI. D., zatajając, iż w chwili śmierci ww. żyła siostraA. D. (3), w wyniku czego uzyskał poświadczający nieprawdę dokument w postaci aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. osobach rep A nr(...)oraz podpisał wniosek o założenie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości, po czymP. L.złożył ww. dokumenty w dniu 3.06.2013r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych, załączając do nich podrobiony w celu użycia za autentyczny przezJ. S.dokument w postaci aktu własności ziemi nr rep.(...)z dnia 21.03.1973r. wydany przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej(...)na dane uprawnionychA.iI. D., wprowadzając podstępnie pracownika Sądu upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej w błąd co do rzetelności złożonych dokumentów i prawA. D. (1)do podanej nieruchomości czym wyłudzono poświadczenie nieprawdy w postaci wpisu w dniu 6.06.2013r. doksięgi wieczystej (...), żeA. D. (1)jest właścicielem tej nieruchomości, po czym po uprzednim przeniesieniu w dniu 28.06.2013 r. w kancelarii notarialnej wS.przyul. (...)(...)przed notariuszemG. P.prawa własności w.w. nieruchomości na rzeczP. L.iA. W., w wyniku fikcyjnego zakupu ww. nieruchomości odA. D. (1), a następnie ponownego przeniesienia w dniu 15.07.2013r. przezP. L.własności przedmiotowej nieruchomości - połowy udziału, w ww. kancelarii notarialnej, na rzeczA. W., w celu udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia jej przestępczego pochodzenia, doszło działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do doprowadzeniaA. K. (1),P. G.,J. K.,A. K. (2),W. K.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci pieniędzy w kwocie 700.000 zł, w ten sposób, iżA. W.w kancelarii notarialnej wW.przyul. (...)przed notariuszemT. W.zawarła z ww. osobami jako kupującymi umowę sprzedaży w dniu 21.10.2013r. ww. nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)za podaną powyżej kwotę, po wprowadzeniu nabywców w błąd co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 299 § 5 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. i za to na podstawieart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 299 § 5 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. skazał go, a na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności;

10
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. orzekł względem oskarżonegoJ. S.w zakresie czynu przypisanego w punkcie 9 obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W.kwoty 4.018.194 zł, w tym solidarnie do kwoty 200.000 zł wraz ze skazanymP. L.;

11
w ramach czynów zarzucanych w punkcie XXIII i XXV tego, że w okresie od 17.01.2014r. do 14.03.2014r. wW.działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru kierował poprzezP. L.iG. T.wykonaniem czynu zabronionego przezA. D. (1), polegającego na przywłaszczeniu prawa własności nieruchomości położonej wW.przyul. (...)działka nr (...)z obrębu(...)o wartości - 535.723 zł stanowiącego mienie znacznej wartości na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., poprzez podrobienie w celu użycia za autentyczny postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. V Co 697/41 z dnia 21.12.1942r. stwierdzającego rzekome nabycie przezA. D. (2)prawa do spadku po zmarłejB. W., które wraz z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla ww. nieruchomości oraz poświadczającym nieprawdę dokumentem w postaci aktu poświadczenia dziedziczenia poA. D. (2)orazI. D.numer repertorium nr(...)złożono w dniu 17.01.2014r. do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa IX Wydział Ksiąg Wieczystych, czym podstępnie wprowadzono w błąd pracownika Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa IX Wydział Ksiąg Wieczystych upoważnionego do sporządzania dokumentacji wieczystoksięgowej, co do rzetelności złożonych dokumentów i prawA. D. (1)do tej nieruchomości i wyłudzono w dniu 03.02.2014r. poświadczenie nieprawdy w postaci wpisu doksięgi wieczystej numer (...), żeA. D. (1)jest jedynym właścicielem wymienionej wyżej nieruchomości, po czym działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w dniu 14.03.2014r. wW., doprowadzono do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.000 zł i usiłowano doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenie mieniem w kwocie 680.000 zł co stanowiło mienie znacznej wartościJ. K.,A. K. (1),A. K. (2),P. G.poprzez zawarcie przezG. T.działającego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przezA. D. (1)w kancelarii notarialnejT. W.przyul. (...)wW.z ww. pokrzywdzonymi jako kupującymi umowy przedwstępnej sprzedaży wskazanej nieruchomości za cenę 700.000 zł i przyjęcie kwoty 20.000 zł zadatku, po uprzednim wprowadzeniu nabywców w błąd co do stanu prawnego w/w nieruchomości poprzez zatajenie, że nieruchomość ta ma wadę prawną, do którego to czynu nie doszło na wskutek zorientowania się przez nabywców przed zawarciem umowy finalnej sprzedaży, że nieruchomość ta posiada wadę prawną, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zb zart. 13 § 1 k.k.w zw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.. w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. i za to na podstawieart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zb zart. 13 § 1 k.k.w zw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. skazał go, a na podstawieart. 284 § 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności;

12
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. orzeka względem oskarżonegoJ. S.w zakresie czynu przypisanego w punkcie 11 obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W.kwoty 535.723 zł, w tym solidarnie do kwoty 100.000 zł wraz ze skazanymP. L.;

13
w ramach czynu zarzucanego w punkcie XXIV tego, że w 2014r. dacie bliżej nieustalonej, lecz nie później niż 6.03.2014r. wW., działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, przy użyciu wytworzonych w celu przestępczym pieczęci na dane notariuszG. P., wspólnie i w porozumieniu zP. L.podrobił w celu użycia za autentyczny dokument notarialny w postaci Aktu Poświadczenia Dziedziczenia Rep A nr(...)poA. D. (2)iI. D., sporządzony faktycznie w dniu 14.03.2013r. przed notariuszemG. P., poprzez zmianę daty jego wystawienia, który to dokument został następnie przedłożony jako autentyczny w dniu 6.03.2014r. w Urzędzie SkarbowymW.T.przyul. (...)wW.wraz z 2 deklaracjami zgłoszeniowymi SD − Z2 i dwoma wnioskami podpisanym przezA. D. (1)o wydanie zaświadczenia w zakresie potwierdzenia uregulowania podatku od spadków i darowizn, tj. popełnienia czynu zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawiaart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.skazał go, a na podstawieart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

14
w ramach czynu zarzucanego w punkcie XXVI tego, że w dniu 5.04.2014 r. wS., działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, kierował wykonaniem czynu zabronionego przezP. L.,G. T.iM. W., polegającego na przeniesieniu prawa własności nieruchomości położonej wW.przyul. (...)nrdziałki (...)z obrębu(...)oznaczonejksięgą wieczystą nr (...)pochodzącego z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego przezA. D. (1)polegającego na przywłaszczeniu w dniu 03.02.2014 r. prawa własności w/w nieruchomości na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., poprzez zawarcie przezG. T., działającego w imieniu i na rzeczA. D. (1)na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia 14.11.2013r., umowy sprzedaży w Kancelarii NotarialnejK. L.ww. nieruchomości na rzecz kupującego -M. W., czym znacznie utrudniono stwierdzenie przestępczego pochodzenia ww. nieruchomości i jej zajęcie, tj. popełnienia czynu zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.skazał go, a na podstawieart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

Sąd na podstawieart. 91 § 2 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. w zw zart. 4 § 1 k.k.połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wpunktach 1, 2, 4, 6, 8, 9, 11, 13, 14i wymierzył oskarżonemuJ. S.karę łączną 10 lat pozbawienia wolności;
Tym samym wyrokiem z dnia 21 maja 2018 roku Sąd Okręgowy w Warszawie uznał oskarżonąB. Ż.w ramach zarzucanych jej w punkcie I i II czynów za winną tego, że w okresie od co najmniej 28.11.2011r. do 04.01.2012r. wW.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pod bezpośrednim kierownictwemM. M. (1)iJ. S.przywłaszczyła prawa własności dwóch nieruchomości -działki nr (...)z obrębu(...)orazdziałki nr (...)z obrębu(...)położonych wW.D.W., stanowiących mienie znacznej wartości - łącznie 1.698.797 zł, w ten sposób, iż udostępniłaM. M. (1)swoje dane osobowe oraz poświadczające nieprawdę dokumenty - notarialne akty poświadczenia dziedziczenia poT. C.iA. A.z dnia 12.07.2011 rep(...)i(...)uzyskane w wyniku wprowadzenia asesora notarialnegoK. B.w Kancelarii NotarialnejA. U.wW.w błąd co do faktycznych osób spadkobierców po ww. osobach oraz podpisała dwa wnioski o założenie ksiąg wieczystych dla wskazanych nieruchomości, które to dokumenty następnieM. M. (1)złożył wraz z sfałszowanym aktem własności ziemi z dnia 21 XII 1973r. nr 793 rep(...)wydanym rzekomo dla uprawnionegoT. C.przez Komisję ds. Uwłaszczenia Wydział(...)i Leśnictwa Prezydium Dzielnicowej Rady NarodowejW.P.w dniu 29.11.2011r. w Sądzie Rejonowym dla WarszawyM.wW.Wydział XV Ksiąg Wieczystych, wprowadzając tym samym podstępnie pracownika Sądu w błąd co do rzetelności ww. dokumentów i rzekomych praw własnościB. Ż.do ww. nieruchomości, w wyniku czego wyłudziła poświadczenie nieprawdy w dniu 8.12.2011r. w postaci wpisów doksiąg wieczystych nr (...)założonych dla tych nieruchomości, iż jest jedynym ich właścicielem, czym działała na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta(...) W., po czym działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłaM. J.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 770.000 zł, co stanowiło mienie znacznej wartości, w ten sposób w dniu 23.12.2011 r. przed notariuszemL. Z.wW.podpisała zM. J.akt notarialny rep A nr(...), obejmujący przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)za cenę 770.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu nabywcy w błąd co do braku wady prawnej sprzedawanej przez siebie nieruchomości, a następnie w dniu 4.01.2012r. udzieliłaM. M. (1)notarialnego pełnomocnictwa do sprzedaży tej nieruchomości, którą następnieM. M. (1)zbył w jej imieniu jako pełnomocnik na rzeczM. J., przy czym w czasie popełnienia czynu jej zdolność rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, tj. popełnienia czynu zart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 31 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r.i za to na podstawieart. 284 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 272 k.k.w zb zart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw zart. 12 k.k.w zw. zart. 31 § 2 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. skazał ją, a na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. wymierzył jej karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. w zw zart. 4 § 1 k.k.Sąd orzekł względem oskarżonejB. Ż.karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych.
Na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do dnia 01.07.2015r. w zw zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności wobec oskarżonejB. Ż.warunkowo zawiesił na okres próby 4 lat.
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuJ. S.okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 06 maja 2014r. do dnia 26 listopada 2015r., zaś oskarżonejB. Ż.na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 29 października 2014 roku, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dziennym stawkom grzywny i tym samym orzeczoną wobec tejże oskarżonej karę grzywny uznając za wykonaną do wysokości 2 stawek dziennych.
Sąd na podstawieart. 44 § 2 k.k.orazart. 230 § 2 k.p.k.orzekł o dowodach rzeczowych. Zasądził od Skarbu Państwa tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu na rzecz adw.P. R.kwotę 2220 zł plus podatek VAT. Ponadto zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty od oskarżonegoJ. S.kwotę 600 zł, zaś od oskarżonejB. Ż.kwotę 500 zł i obciążył ich pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie w częściach ich dotyczących.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoJ. S.. Zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:

⚫

obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:

-

art. 6 k.p.k.w zw. zart. 399 § 2 k.p.k.poprzez nieuwzględnienie wniosku obrońcy o odroczenie rozprawy z dnia 21 maja 2018 r., w sytuacji gdy wcześniejsze umocowanie upoważniało obrońcę jedynie do przejrzenia akt, a nadto w toku rozprawy doszło do licznych zmian w zakresie kwalifikacji zarzucanych oskarżonemu czynów, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa oskarżonego do obrony, albowiem obecny na rozprawie obrońca nie był w stanie, w sposób należyty ustosunkować się do zarzucanych oskarżonemu przestępstw,

art. 167 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie nieustalenie prawidłowego kręgu osób pokrzywdzonych i uznanie, że przywłaszczone przez oskarżonego nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa, co ostatecznie doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia kręgu osób pokrzywdzonych i pogorszenia sytuacji procesowej oskarżonego, albowiem został on pozbawiony możliwości podjęcia mediacji z pokrzywdzonymi, w tym możliwości naprawienia szkody, co mogło mieć realny wpływ na rodzaj i wysokość orzeczonej kary,

art. 167 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a dotyczących zapoczątkowania przez oskarżonego działalności przestępczej, faktycznej roliL. T., a także podjęcia współpracy oskarżonego z organami ścigania, o których to okolicznościach oskarżony szczegółowo informował Sąd w toku postępowania, jednakże nie zostało to w żaden sposób zweryfikowane,

art. 410 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych istotnych okoliczności korzystnych dla oskarżonego, a wynikających z jego wyjaśnień, a także zeznań świadków tj. okoliczności wskazujących na brak świadomości i zamiaru po stronie oskarżonego do doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem, istnienia zorganizowanej grupy przestępczej, jak również okoliczności dotyczących współpracy oskarżonego z organami ścigania i ujawnionych przez niego przestępstw tymże organom,

art. 7 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w postaci zeznańP. M. (2),P. L.,M. M. (1), a także wyjaśnień oskarżonegoJ. S.w zakresie dotyczącym przestępstw opisanych w punktach I, XII i XIII aktu oskarżenia i uznanie zeznańM. M. (1)za w pełni wiarygodne, w sytuacji gdy zeznaniaP. M.iR. B.nie korespondują i nie uzupełniają zeznańM. M., sam świadek zaś miał powód aby pomówić oskarżonego i jednocześnie pomniejszyć swoją rolę w popełnionych przestępstwach,

a w konsekwencji obrazy tych przepisów zarzucił także:

⚫

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że:

-

przywłaszczone przez oskarżonego nieruchomości stanowiły mienie Skarbu Państwa,wsytuacji gdy, co ostatecznie doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia kręgu osób pokrzywdzonych i pozbawienia oskarżonego możliwości naprawienia wyrządzonej szkody,

oskarżony obejmował swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim to, że doprowadza pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a nadto że chciał tego, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z wyjaśnień oskarżonego wynika, iż w jego ocenie wprowadzał w błąd jedynie pracowników sądów wieczystoksięgowych, odnośnie zaś kupujących nieruchomość był przekonany, iż nie wyrządza im jakiejkolwiek szkody,

oskarżony swoim zachowaniem doprowadził pokrzywdzonych (nabywców nieruchomości) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w sytuacji gdy jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci opinii biegłego do spraw wyceny nieruchomości, rzeczywista wartość tych nieruchomości w dacie czynu była większa niż cena po jakiej zostały zakupione przez pokrzywdzonych,

oskarżony poprzezM. M. (1)kierował wykonaniem czynu zabronionego przezR. B. (1), polegającego na przywłaszczeniu praw własności do nieruchomości położonych wW., przyul. (...)/(...), a następnie wspólnie i w porozumieniu zM. M. (1)doprowadziłI.iJ. L.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez sprzedaż im w/w nieruchomości, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału w postaci wyjaśnień oskarżonego, a takżeR. B. (1)i zeznańP. M. (2)jednoznacznie wynika, iżJ. S.nie popełnił zarzucanych mu czynów,

oskarżony kierował zorganizowaną grupą mającą na celu popełnianie przestępstw i wszystkie zarzucone mu przestępstwa zostały popełnione w ramach działalności tej grupy, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie nie istniała zorganizowana grupa przestępcza, o której mowa w akcie oskarżenia, zarzucane zaś czyny zostały zrealizowane w ramach zwykłego współsprawstwa,

Obrońca w konsekwencji podniesionych zarzutów apelacyjnych wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
Jednocześnie, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów i wniosków wyrokowi zarzucił również rażącą niewspółmierność orzeczonych wobecJ. S.kar jednostkowych i kary łącznej 10 lat pozbawienia wolności, przy wymiarze których sąd pominął istotne okoliczności łagodzące takiej jak: złożenie przez oskarżonego obszernych wyjaśnień i opisanie przestępstw, o których organy ścigania nie miały uprzednio wiedzy, przyznanie się do winy, wyrażenie skruchy, co świadczy o pozytywnej prognozie kryminologicznej wobec oskarżonego i powinno skutkować orzeczeniem kary pozbawienia wolności w znacznie niższym wymiarze.
Apelacja została również wywiedziona przez obrońcę oskarżonejB. Ż., który wyrok zaskarżył w zakresie punktu 16 i 23 i zarzucił mu obrazę przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania karnego mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:



art. 284 1 k.k.poprzez jego błędną wykładnię wskutek niezasadnego przyjęcia, iż można przywłaszczyć prawa własności dwóch nieruchomości, w sytuacji gdy nieruchomości nie mają właściciela i są niczyje;

art 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.i art.art. 424 1 k.p.k.poprzez dokonanie oceny dowodów niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w tym nie dokonanie pełnej oceny wszystkich zeznań pokrzywdzonegoM. J., co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, iż oskarżona swoim zachowaniem zrealizowała wszystkie znamiona występku uregulowanego wart. 286 1 k.k., a mianowicie, że doprowadziłaM. J.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, przy tym biorąc pod uwagę fakt, iż nikt nie występował i nie występuje z żadnymi roszczeniami związanymi z rzekomo przywłaszczonymi nieruchomościami opisanymi w punkcie 16 wyroku skazującego m.in. osk.B. Ż.; a także nie wskazanie przez Sąd Okręgowy żadnej podstawy prawnej, z której wynikałoby, że Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta(...) W.jest poszkodowany jeżeli nie jest i nie był właścicielem rzekomo przywłaszczonych niczyich nieruchomości, co powoduje, iż w tym zakresie oskarżona została pozbawiona możliwości podważenia zaskarżonego wyroku.

W związku z wyżej sformułowanymi zarzutami obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej, ewentualnie uniewinnienie od zarzutu określonego wart. 284 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k., oraz zwolnienie oskarżonej od kosztów sądowych w całości, a także wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonej w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacje wniesione przez obu obrońców są całkowicie bezzasadne. W związku z powyższym nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski o uchylenie wyroku do ponownego rozpoznania w przypadku oskarżonego, czy też uniewinnienie w przypadku oskarżonej. ObrońcaJ. S.w świetle postawionych zarzutów, czy też treściart. 437 § 1 zdanie drugie k.p.k.nie uzasadnił w żaden sposób, z jakiego powodu sprawa winna być rozpoznana po raz kolejny przez sąd pierwszej instancji.
Zawarte w środku odwoławczym zarzuty obrazy przepisów postępowania, będące ich konsekwencją zarzuty błędnych ustaleń faktycznych, jak również obrazy prawa materialnego są chybione. Wbrew stanowisku obu skarżących, sąd pierwszej instancji rozstrzygał w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który z poszanowaniem reguł procesu karnego ujawnił w toku rozprawy głównej. Zgromadzone dowody ocenił z uwzględnieniem wskazań wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a w następstwie w ten sposób dokonanej oceny, ustalił prawidłowo stan faktyczny w zakresie każdego z czynów poddanych rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu wyroku, sąd odniósł się do całokształtu materiału dowodowego sprawy wskazując, które dowody, ewentualnie w jakiej części, uznał za wiarygodne, a którym atrybutu takiego odmówił. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wyroku, jako rzeczowa i logiczna, zasługuje na aprobatę, tym bardziej, że żaden z obrońców nie sformułował takich zarzutów, które mogłyby ją skutecznie zakwestionować. Wniesione apelacje zawierają argumentację stricte polemiczną z prawidłowymi ustaleniami sądu, a ich autorzy przedstawiają własną ocenę materiału dowodowego, którą – ich zdaniem – sąd winien przyjąć jako swoją.
Nie jest zasadny zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonegoJ. S.naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisówart. 399 § 2 k.p.k.w zw. zart. 6 k.p.k.Po pierwsze, by zasadnie podnieść zarzut obrazy przepisów postępowania karnego, należy wykazać, w jaki sposób owo naruszenia mogło mieć wpływ na treść wyroku. O ile obrońca zarzut naruszenia wskazanych przepisów procedury postawił, o tyle w żaden sposób nie wskazał, w jaki sposób mogło się to przełożyć na treść wyroku. Już samo takie stwierdzenie o merytorycznej niepełności zarzutu pozwoliłoby na pozostawienie go bez dalszej analizy. Niemniej jednak z uwagi na postawę procesową oskarżonego, ale także reprezentujących go obrońców, w tym także w trakcie rozpoznawania sprawy na etapie odwoławczym, sąd odniesie się szerzej do jego zasadności. Wniosek o odroczenie rozprawy złożony przez kolejnego obrońcę, na ostatnim terminie rozprawy głównej w dniu 21 maja 2018 roku, winien być bowiem usytuowany w kontekście wszystkich czynności procesowych podejmowanych przez oskarżonegoJ. S.i jego obrońców. Czynności, których nie można ocenić inaczej, aniżeli jako mających na celu doprowadzenie do przewlekłości postępowania, skutkującej przesunięciem w czasie wydania prawomocnego orzeczenia.
Zgodnie z treściąart. 399 § 2 k.p.k.sąd na wniosek oskarżonego może przerwać rozprawę w celu umożliwienia mu przygotowania się do obrony, co wskazuje, że przepis ten nie przewiduje w tym zakresie żadnego obowiązku. To, czy istnieje taka konieczność jest kwestią rozważenia w okolicznościach konkretnej sprawy, czy jest to niezbędne z punktu widzenia obrony oskarżonego. W wypadku, gdy wskazywana przez sąd zmiana kwalifikacji wynika z obowiązujących przepisów prawa, które winny być obrońcy znane z racji wykonywanego zawodu, a także mając na uwadze czas i sposób jego ustanowienia, sąd pierwszej instancji był uprawniony do odmowy uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Poza powyższym uprzedzenie o zmianie kwalifikacji prawnej w dniu 21 maja 2018 roku było już drugim uprzedzeniem sądu w tym przedmiocie. Pierwsze pouczenie zostało dokonane w dniu 10 kwietnia 2018 roku. Wówczas sąd poinformował strony o możliwości zastosowania uregulowań dotyczących ciągu przestępstw zart. 91 k.k.(w zakresie czynów XVIII i XIX, ale także XII, XIV, XVI, XX, XXIII i XI, XV, XIII i XVII, XXII, XXV), czy też wyeliminowaniaart. 273 k.k.(czyny III, VI, VIII, XII, XIV, XVI, XX, XXIII). Pouczenie dokonane w dniu 21 maja 2018 roku również odnosiło się do kwestii ciągu przestępstw, w nieco zmodyfikowanym zakresie. Mając na uwadze zakres uprzedzenia sąd w dniu 21 maja 2018 roku nie pouczał o możliwości zastosowania, nieznanej dotychczas obronie, kwalifikacji prawnej. Z tego też powodu nie sposób uznać, by doszło do naruszenia przepisuart. 399 § 1 k.p.k.
Postawa procesowa oskarżonego, ale także jego obrońców świadczyła o podejmowaniu czynności nieobjętych prawem do obrony, mających na celu jedynie obstrukcję procesową. Prawo do obrony jest jednym z fundamentalnych praw w procedurze karnej, nie może być jednak traktowane i wykorzystywane do celów sprzecznych z zasadami postępowania karnego, do realizacji doraźnych interesów oskarżonego, mających li tylko na celu, poprzez przewlekłość postępowania, odsunięcie w czasie rozstrzygnięcia w sprawie. Prawa do obrony nie można traktować instrumentalnie, a wymaganie od sądu sankcjonowania takiej postawy procesowej strony nie może doprowadzić do zamierzonego skutku. Prawo to powinno być wykorzystywane w takim celu, w jaki zostało zapisane wkodeksie postępowania karnego, czyli w celu obrony. Korzystanie ze swoich uprawnień jedynie w celu przedłużenia postępowania, podejmowanie wszelkich dostępnych czynności, które mają prowadzić do niezakończenia sprawy jest przekroczeniem przysługujących uprawnień. Jak wynika z orzecznictwa sądowego prawo do obrony nie może być utożsamiane z prawem do stosowania obstrukcji procesowej, zaś przekonanie o tym, iż prawo do obrony wiąże się z uprawnieniem do przewlekania procesu podważa fundamenty wymiaru sprawiedliwości, a także szkodzi interesowi społecznemu1. Uprawnienia przysługujące oskarżonemu dla realizacji prawa do obrony nie mogą być nadużywane dla celów godzących w prawidłowy tok procesu karnego2. Jeżeli oskarżony, czy też jego obrońca podejmuje w sensie formalnym działania mieszczące się co do zasady w granicach prawa, ale w sposób instrumentalny, spotkać się musi z właściwą reakcją sądu. A przebieg postępowania, w tym i ostatni wniosek o odroczenie rozprawy w związku z uprzedzeniem w trybieart. 399 k.p.k.postępowaniu takiemu dowodzi.
Wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na uprzedzenie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej był jednym z kolejnych wniosków procesowych złożonych przez oskarżonego bądź jego obrońców od momentu skierowania sprawy na rozprawę. O ile wszystkie czynności podejmowane były w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, o tyle ich nagromadzenie, składanie wniosków niemających uzasadnienia, wnioskowanie o dopuszczenie czasochłonnych dowodów, mających wykazać okoliczności doskonale znane stronie postępowania, nie może być traktowane jako realizację prawa do obrony.
Na pierwszym terminie rozprawy w dniu 17 grudnia 2015 roku, kiedy zaplanowane było odebranie wyjaśnień od oskarżonych, obrońca oskarżonegoJ. S.złożył wniosek o wyłączenie prokuratora, wnosząc dodatkowo o odroczenie rozprawy. Po odmowie uwzględnienia wniosku o odroczenie i przekazaniu wniosku o wyłączenie do właściwej prokuratury, oskarżony odczytał swój pisemny wniosek (z tego samego dnia) o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania przeciwko prokuratorowi w związku ze złożeniem przez niego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez prokuratora. Ten wniosek również nie został przez sąd rozpoznany pozytywnie i otwarto przewód sądowy. Na kolejnym terminie wyznaczonym na dzień 22 grudnia 2015 roku obrońca przedłożył zwolnienie lekarskie oskarżonego obejmujący czas od 21 do 30 grudnia 2015 roku od lekarza chorób wewnętrznych. Kolejna rozprawa wyznaczona na 4 stycznia 2016 roku również się nie odbyła z uwagi na przedłożenie kolejnego zwolnienia lekarskiego od tego samego lekarza na okres do 15 stycznia 2016 roku. Kolejne terminy rozpraw nie odbyły się z tych samych powodów, gdyż oskarżony przedkładał kolejne zwolnienia lekarskie. W tym okresie dopuszczono dowód z kilku opinii sądowych biegłych lekarzy specjalistów, żadna z nich nie wskazywała na niemożność uczestnictwa oskarżonego w postępowaniu sądowym. W opinii nefrologa z dnia 18 stycznia 2016 roku wskazano nawet, że brak jest jakichkolwiek przewlekłych i zaawansowanych schorzeń nerek, pomimo tego że oskarżony uskarżał się na takie problemy zdrowotne. W związku z powyższym kolejny merytoryczny termin odbył się dopiero po pół roku, w dniu 20 czerwca 2016 roku. Na tym terminie obrońca oskarżonego złożył wniosek o skierowanie sprawy do mediacji oraz przedłożył kolejne zwolnienie lekarskie. Wniosek o mediację nie został przez sąd uwzględniony. Oskarżony przedłożył kolejne zwolnienie lekarskie, aczkolwiek wobec treści opinii biegłych, sąd odebrał od niego dalsze wyjaśnienia. Na kolejną rozprawę wyznaczoną na 11 sierpnia 2016 roku stawił się nowy obrońca ustanowiony przez oskarżonego dzień przed terminem rozprawy, to jest w dniu 10 sierpnia 2016 roku. W związku z ustanowieniem obrońcy dzień przed rozprawą został złożony wniosek o jej odroczenie. Wniosek ten został uwzględniony i rozprawę odroczono. Na kolejnym terminie nie stawił się nowo wyznaczony z uwagi na własną chorobę, nie ustanawiając substytuta. Na kolejnych rozprawach prowadzone było postępowanie dowodowe zakreślone wnioskiem obrońcy oskarżonego o przesłuchanie w sprawie wszystkich świadków, włącznie z tymi wnioskowanymi przez prokuratora do odczytania. Następnie oskarżonyJ. S.złożył wniosek o zwrot sprawy prokuratorowi, który na rozprawie w dniu 22 maja 2017 roku nie został uwzględniony. Gdy postępowanie dowodowe zmierzało ku końcowi na rozprawie w dniu 8 stycznia 2018 roku oskarżony wniósł o zakreślenie terminu do ustanowenia innego obrońcy celem przygotowania do mowy końcowej. Rozprawa została odroczona. Następnie odbyły się rozprawy w dniu 5 marca 2018 roku (oskarżonyS.nie stawił się), w dniu 24 kwietnia 2019 roku kiedy wznowiono przewód sądowy celem uprzedzenia o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej. W dniu 26 kwietnia 2018 roku wpłynęło do akt upoważnienie do obrony z dnia 17 kwietnia 2018 roku dla adwokataK.sporządzone na formularzu zatytułowanym „upoważnienie do obrony” zawierające także dopisek „do przeglądu akt sprawy”. Sąd prawidłowo potraktował adw.K.jako obrońcę, gdyż osobom nie występującym w tym charakterze nie przysługuje prawo do „przeglądu akt” w imieniu oskarżonego. W związku z powyższym prawidłowo został on powiadomiony o kolejnym terminie rozprawy, które to zawiadomienie obrońca otrzymał w dniu 7 maja 2018 roku. Natomiast w dniu rozprawy to jest 21 maja 2018 roku ten sam obrońca złożył podpisane tego samego dnia kolejne upoważnienie do obrony, na tożsamym druku, bez dopisków. Po pouczeniu o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej obrońca wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na„obszerność sprawy, w celu przygotowania się”. Sąd prawidłowo nie uwzględnił wniosku o odroczenie uznając, że obrońca miał wystarczający czas na przygotowanie do rozprawy. Pierwsze upoważnienie do obrony zostało podpisane przez oskarżonego w dniu 17 kwietnia 2018 roku. Nawet jeżeli dotyczyło jedynie przeglądu akt obrońca miał wystarczający czas na tenże „przegląd”, czyli zapoznanie się z aktami sprawy. Co więcej w dniu 7 maja 2018 roku, a więc na dwa tygodnie przed terminem rozprawy, został powiadomiony o jej terminie przez sąd. Podejmując się obrony oskarżonego miał świadomość zakresu postępowania i dotychczasowego jego przebiegu. Samo wypisanie kolejnego upoważnienia do obrony z datą tożsamą jak rozprawa oglądu całej sytuacji nie zmienia. Nie powoduje również uznania, że dopiero w dniu rozprawy adw.K.występuje jako obrońca. Dodatkowo podać należy, że oskarżony w dniu 8 stycznia 2018 roku sygnalizował sądowi chęć ustanowienia nowego obrońcy. To, że faktycznie to uczynił przed końcem postępowania jest jego osobistą decyzją, z której konsekwencjami winien się liczyć.
Kulminacyjnym momentem podejmowania czynności, które miały nie doprowadzić do wydania prawomocnego rozstrzygnięcia były czynności podjęte przed Sądem Apelacyjnym poprzez podanie nieprawdziwych informacji odnoszących się do stanu zdrowia oskarżonego przez jego obrońcę. Obrońca wnosząc o odroczenie rozprawy odwoławczej podał całkowicie fałszywe dane usiłując wykazać, że stan zdrowia oskarżonego nie pozwala na jego udział w postępowaniu. Stwierdził, że oskarżony„z uwagi na problemy kadrowe”na oddziale psychiatrycznymSzpitala (...), w którym przebywał, dzień przed terminem rozprawy, został przeniesiony do innej placówki medycznej to jest do(...)Szpitala i Centrum (...), również na oddział psychiatryczny. Na pytania sądu obrońca podał, że nie dysponuje wiedzą, czy jest to prywatna, czy publiczna placówka zdrowia. Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się natomiast wcześniej doSzpitala (...), ordynatora oddziału psychiatrycznego o nadesłanie pełnej dokumentacji lekarskiej oskarżonego. Z dokumentacji tej wynikało, że oskarżony został przyjęty do tego szpitala w dniu 25 czerwca 2019 roku, dzień przed terminem rozprawy odwoławczej w innej sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, w której występuje również jako osoba oskarżona. Z załączonej dokumentacji lekarskiej zeSzpitala (...), przedstawiającej przebieg hospitalizacji oskarżonego i znajdujących się tam zapisów lekarzy wynika, że„Pomimo deklaracji pacjenta dotyczących jego stanu psychicznego nie znajdują one potwierdzenia w jego funkcjonowaniu na oddziale i nie układają się także w spójny zespół psychosomatyczny.”(26 czerwca 2019 roku dzień po przyjęciu).Już tego dnia wstrzymano podawanie psychoaktywnych leków, utrzymując jedynie leki na nadciśnienie tętnicze. Kolejne zapisy z przebiegu hospitalizacji wskazują, że pacjent„nie sprawia wrażenia osoby będącej pod wpływem doznań psychotycznych”(27, 28 czerwca 2019 roku). Odnośnie spraw sądowych podaje, że występuje w charakterze świadka (28 czerwca 2019 roku). Z kolejnych zapisów wynika, że„treści, które wypowiada nie wskazują, aby był chory psychicznie”(1 lipca 2019 roku),„ze względu na prawdopodobną symulację objawów, nie zaleca się leczenia psychiatrycznego pacjentowi.”(2 lipca 2019 roku). Ponadto z opinii psychologa, który poddał oskarżonego badaniu w trakcie pobytu wynika, że pacjent„ujawnia cechy osobowości nieprawidłowej, głównie dyssocjalnej: wrogi wyższościowy stosunek do innych, nie liczy się z uczuciami innych osób, skłonny jest przekraczać w relacjach granice, prezentuje zachowania obliczone na „zrobienie wrażenia”, reaguje napięciem i drażliwością na frustracje swoich potrzeb w kontaktach z innymi, egocentryzm, przeżywa duże poczucie krzywdy.”(2 lipca 2019 roku). W zapisach z dnia 3 lipca 2019 roku po raz kolejny lekarz podał, że oskarżony nie sprawia wrażenia osoby będącej pod wpływem doznań psychotycznych, a z wywiadu od oskarżonego wynika, że najbardziej doskwiera mu ból kręgosłupa. Tego dnia zgłosiła się do szpitala współpracowniczka pacjenta z prośbą o otrzymanie zaświadczenia, że pacjent przebywa wSzpitalu (...). Prośbę motywowała tym, że musi pokazać to pismo adwokatowi pacjenta, dopominała się, aby na piśmie było zaznaczone, że pacjent przebywa na oddziale psychiatrycznym. W dniu 4 lipca 2019 oskarżony został wypisany ze szpitala. Karta wypisu z tego dnia wskazuje, że w trakcie pobytu przeprowadzono szereg badań oskarżonego tam wymienionych. Z epikryzy wynika natomiast, iż podczas pobytu na oddziale oskarżony nie sprawiał wrażenia osoby będącej pod wpływem doznań psychotycznych, zachowywał się w sposób teatralny, w zależności od wymaganej sytuacji. Główne dolegliwości, na które się uskarżał dotyczyły zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i jego obawy, że niedługo nie będzie mógł chodzić, a także traumatycznych przeżyć z okresu młodości. Nadto z epikryzy wynika, iż ze względu na brak ewidentnych zaburzeń psychopatologicznych u pacjenta, brak współpracy z jego strony przy przeprowadzeniu diagnostyki psychologicznej, rozbieżny wywiad odnośnie funkcjonowania pacjenta w pracy, zebrane informacje od współpracowników, z którą pacjent prowadzi kancelarię, a samą relacją pacjenta nie może ewidentnie rozpoznać u niego zaburzeń psychicznych. Relacjonowane przez pacjenta barwne nasilone objawy nie znajdują potwierdzenia w obserwacji i jego funkcjonowania na oddziale. Reasumując w epikryzie podano, iż pacjent jest w stanie psychicznym dobrym, w kontakcie słowno-logicznym, wszechstronnie zorientowanym, bez objawów wytwórczych, bez myśli tendencyjnych samobójczych, bez zachowań zagrażających, w afekcie żywym, modulowanym, nastroju obojętnym.
Kolejne przyjęcie, w odstępie 6 dni, do prywatnej placówki zdrowia w świetle oświadczeń obrońcy, o rzekomym„przeniesieniu”zeSzpitala (...), z uwagi na problemy kadrowe jest świadomym i celowym wprowadzaniem sądu w błąd i uznać to należy za próbę bezprawnego wpłynięcia na bieg postępowania odwoławczego, w szczególności, że oskarżony przebywał w tej placówce w dniach 9 i 10 lipca 2019 roku, czyli został wypisany w dniu rozprawy apelacyjnej. Ze zwięzłych danych o przebiegu choroby wynikało, że lekarze nie zostali poinformowani o zakończonej kilka dni wcześniej hospitalizacji psychiatrycznej. Stan psychiczny przy przyjęciu określono:„bez zaburzeń świadomości i orientacji. Nastrój nieco obniżony, napęd bliski normy, w zachowaniu spokojny, bez zachowań zagrażających, nie ujawnia myśli samobójczych.”Z przebiegu hospitalizacji wynikało, że„w trakcie pobytu pacjent po zastosowaniu leczenia spał dobrze, był spokojny, dostosowany, stan somatyczny był stabilny. Obecne były duszności poranne. Pacjent nie wyraził zgody na dalszy pobyt w szpitalu że względów finansowych. W związku z brakiem wskazań do zatrzymania wbrew woli pacjenta został wypisany do domu na własne żądanie.”Stan psychiczny przy wypisie określono jako„bez zaburzeń świadomości i orientacji. Nastrój i napęd wyrównany. W nocy w szpitalu spał dobrze. Obecnie bez niepokoju. Afekt spłycony. Bez zaburzeń snu w ciągu ostatniej doby.”Stan somatyczny określono jako„stabilny, bez dolegliwości.”.
Postawa procesowa oskarżonego, zresztą sankcjonowana i powielana przez jego obrońców, świadczy o manipulacyjnym wykorzystywaniu prawa do obrony celem uzyskania doraźnego zysku w postaci odroczenia rozprawy, skutkującym odłożeniem w czasie prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o bardzo poważne przestępstwa. O tym, że oskarżony ma cechy osobowości świadczące o przyjmowaniu postaw manipulacyjnych świadczy nie tylko aktualna dokumentacja lekarska zeSzpitala (...), ale także zeznania przesłuchanych w sprawie świadków. Mając powyższe na względzie nie sposób również uznać, by oskarżony nie był w stanie brać udziału w postępowaniu apelacyjnym. To, czy przedstawi osobiście swoje stanowisko na rozprawie odwoławczej, czy też reprezentować go będzie jedynie jego obrońca zależy jedynie od jego woli. Mając na uwadze czas, powód przyjęcia dopublicznego Szpitala (...), przebieg pobytu i płynące z niego wnioski, czas przyjęcia do prywatnej placówki zdrowia i dwudniowy okres pobytu, nie sposób uznać, by jakakolwiek niedyspozycja psychiczna uniemożliwiała oskarżonemu stawiennictwo na rozprawę odwoławczą.
Zarzut obrońcy oskarżonegoJ. S.naruszenia przez sądart. 167 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.(drugi) w świetle jego uzasadnienia, jest zbieżny z zarzutem obrońcy oskarżonejB. Ż.obrazy prawa materialnego. Obaj obrońcy inaczej uzasadniając i inaczej formułując zarzuty wskazują na błędność ustalenia sądu, że to Skarb Państwa jest pokrzywdzony w zakresie czynów przypisanych oskarżonemu w punktach 2a, 2b, 4, 6a, 6b, 6c, 9, 11, 14 oraz czynu przypisanego oskarżonej w punkcie 16, który immanentnie związany jest z czynem 4 przypisanym oskarżonemu.
Obrońca oskarżonejB. Ż.argumentując obrazę prawa materialnego, tj.art. 284 § 1 k.k.stara się wywieść, że dwie nieruchomości to jestdziałki nr (...)z obrębu(...)orazdziałki nr (...)z obrębu(...)położone wW.D.W.były niczyje. Obrońca oskarżonegoJ. S.natomiast wywodził, że objęte czynami:

⚫

XXIII − przypisany czyn 11 – nieruchomość położona wW.przyul. (...)działka nr (...)z obrębu 4−06−33;

XVI – przypisany czyn 6b − nieruchomość gruntowadziałki numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)oraz(...)w obrębie ewidencyjnym(...)położone przyul. (...)wW.;

XX – przypisany czyn 9 − nieruchomość gruntowadziałki numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)przyul. (...)wW.;

XIV – przypisany czyn 6a − nieruchomośćdziałki numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)przyul. (...)wW.;

IV − przypisany czyn 2b − nieruchomość położona wW.przyul. (...)oznaczona jakodziałki numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)

miały bądź innego właściciela bądź pozostawały określone jako właściciel nieustalony.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że modus operandi oskarżonegoJ. S.i działającej pod jego kierownictwem oskarżonejB. Ż.w zakresie wszystkich przywłaszczonych nieruchomości był jednolity. Pierwszą fazą całego przestępnego czynu było ustalenie działki, która w ewidencji gruntów widniała jako„nn”.Oskarżony wyszukiwał bowiem nieruchomości o nieustalonym wówczas stanie prawnym. W innym przypadku całe przestępcze przedsięwzięcie mogłoby się nie powieść. Ze stwierdzenia, że właściciel nieruchomości pozostawał nieustalony nie można jednak wywodzić takich wniosków jak to czynią obrońcy w uzasadnieniach wniesionych środków odwoławczych. Sąd w uzasadnieniu, oceniając wyjaśnienia oskarżonego wskazał, że„Powszechnie wiadomym bowiem jest, iż nie ma nieruchomości „niczyich”(str. 33 uzasadnienia), nie rozwinąwszy jednakże tej konstatacji w sposób bardziej szczegółowy. Pogląd Sądu Okręgowego jest prawidłowy, a obrońcy w żaden sposób nie przedstawili argumentacji, czy to prawnej czy faktycznej, podważającej takie stwierdzenie.

    Obrońca oskarżonejB. Ż.w żaden sposób nie podał podstawy prawnej udowadniającej jego tezę, że nieruchomościdziałki nr (...)z obrębu(...)orazdziałki nr (...)z obrębu(...)położone wW.D.W.przyul. (...)pozostawały

      „niczyje”. Polskie ustawodawstwo nie przewiduje dla nieruchomości pojęcia

      „niczyje”, co ma swoje historyczne już uzasadnienie. W polskim prawie występuje pojęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, określane w niniejszym postępowaniu jako

      „nn”, co nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że nieruchomość jest niczyja. Wręcz przeciwnie pojęcie

      „nn”potwierdza tezę, że każda nieruchomość musi mieć właściciela, choć nie zawsze musi on być znany. Pod tym pojęciem rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługiwałyby do niejprawa rzeczowe. Polskie ustawodawstwo nie wyłącza natomiast możliwości nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości w różny sposób, tj. przez zasiedzenie lub ex lege, np. na podstawieart. 713 kodeksu cywilnegoNapoleona.Kodeks cywilnyNapoleona, który w „księdze trzeciej” wart. 713wskazywał, że

      „Dobra nie mające pana, należą do narodu.”, co obecnie należy odczytywać jako

      „dobra nie mające właściciela należą do państwa”. Jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego3

      „argumenty systemowe i funkcjonalne przemawiają za wykładnią, żeart. 713 k.c.Nap. należy rozumieć nie tylko jako dotyczący nieruchomości niczyich, których w znaczeniu prawnym nie było i nie ma, ale jako odnoszący się również do sytuacji, w których właściciel nieruchomości jest nieznany. (…) Taki pogląd jest zgodny z argumentami płynącymi z wykładni systemowej, a podobny kierunek rozwiązań został przyjęty m.in. wdekrecie z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich.”.W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy4 uznał, żeart. 713 k.c.Nap. był źródłem nabycia przez państwo własności rzeczy ruchomych i nieruchomości, nieposiadających właściciela. Na podstawieart. 713 k.c.Nap. państwo, z mocy samego prawa, stawało się właścicielem takich nieruchomości, bez konieczności potwierdzenia tego faktu decyzją administracyjną lub jakimkolwiek innym dokumentem. Wyrażał on bowiem domniemanie własności Skarbu Państwa rzeczy niczyich. Tym samym uznać należy, że nawet jeżeli Skarb Państwa nie posiada dokumentu stwierdzającego nabycie własności nieruchomości, przy czym z wypisu i wyrysu z rejestru gruntów wynika, że właściciel tej nieruchomości nie jest ustalony, a teren nie posiada założonej księgi wieczystej uznać należy, że tytuł Skarbu Państwa do nieruchomości wynika z określonej wart. 713 kodeksu cywilnegoNapoleona. Wszystkie nieruchomości objęte czynami przypisanymi wyrokiem sądu, za wyjątkiem czynu 2c, były nieruchomościami których status był określony jako

      „nn”, czyli prawidłowo ustalono, że to Skarb Państwa jest pokrzywdzonym w sprawie.

    Argumentacja obrońcy oskarżonegoJ. S.dotycząca dokumentów związanych z zarzutami IV, XIII, XIV, XVI i XX nie podważa prawidłowości ustalenia, że przestępstwa te zostały popełnione między innymi na szkodę Skarbu Państwa. W zakresie czynu XXIII (czyn przypisany 11) i nieruchomości położonej wW.przyul. (...)działka nr (...)z obrębu(...)wskazać należy, żedziałka (...)w momencie założenia ewidencji gruntów tj. w 1968 roku wchodziła w część działki dawnej dz. ew. 148 z dawnego obrębu(...). Dawna działka ew. 148 wykazana została w archiwalnym rejestrze gruntów nr 5 razem z dawnymi dz. ew. 145, 146, 147. Odnośnie nomenklatury prawnej nieruchomości wskazanych pod w/w jednostka rejestru gruntów zamieszczono wpisyO.W.działka orazKW (...), przy czym nie wskazano, jakie dawne działki ewidencyjne były objęte daną księgą hipoteczną a jakie księgą wieczystą. Jako władający i użytkownik dawnej działki ew. 148 z obr.(...)figurowało Prezydium Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. W wyniku kolejnych aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z dawnej dz. ew. 126 z obr. 4−06−33 został wydzielony grunt o jednorodnym stanie prawnym między innymi obecna dz. ew. 147 o powierzchni 0,1847 ha z obr. 4−06−33 pochodząca w całości z nieruchomościO.W.i do której jako właściciel została wskazanaW. B.– bez imion rodziców i adresu zamieszkania. Zgodnie z treścią badań hipotecznychB. W.była właścicielem działki o obszarze 1584,13 m(
      2)stanowiącej część nieruchomości hipotecznejO.W.. (k. 261 tom 3B). O ileB. W.została wpisana jako właścicielka wyodrębnionej działki o nr ew. 147, gdyż widniała jako właścicielka działki o innym obszarze, o tyle nie dowodzi nieprawidłowości ustaleń sądu. Osoba o tych danych personalnych bez jakiegokolwiek innego sprecyzowania świadczy, że faktycznie działka ta pozostawała jako „nn”.

W zakresie czynu XVI (czyn przypisany 6b) dotyczącego nieruchomości gruntowejdziałek numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)oraz(...)w obrębie ewidencyjnym(...)położonych przyul. (...)wW.wskazane zostało, że w rejestrze gruntów od momentu odnowienia ewidencji gruntów w 1981 roku do 2013 roku właściciel figurował nieustalony. W zasobach Biura nie odnaleziono wcześniejszych dokumentów mogących stanowić podstawę wpisu właściciela dla przedmiotowych działek. (k. 488 tom 4C).
W zakresie czynu XX (czyn przypisany 9) dotyczącego nieruchomości gruntowejdziałek numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)przyul. (...)wW.pozostawał właściciel nieustalony (k. 503 tom 4C).
W zakresie czynu XIV (czyn przypisany 6a) dotyczącego nieruchomościdziałek numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)przyul. (...)wW.wszystkie zostały wykazane jako własność „nn”. W przypadkudziałki nr (...)podano, że pozostaje we władaniuS.I votoC. J., natomiastdziałka o nr (...)we władaniuR. M.(k. 532 tom 4C). Wskazane osoby władające (zresztą podstaw wpisu nie odnaleziono) nie zmieniają stanu prawnego nieruchomości.
W zakresie czynu IV (czyn przypisany 2b) dotyczącego nieruchomości położonej wW.przyul. (...)oznaczonej jakodziałki numer (...)w obrębie ewidencyjnym numer(...)stwierdzić należy, że częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 0,1773 ha w obrębie(...)została objęta decyzją Naczelnika DzielnicyW.−W.z dnia 14 lipca 1979 roku o wywłaszczeniu nieruchomości. Natomiast częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 0,0870 ha w obrębie(...)została objęta decyzją Naczelnika DzielnicyW.−W.z dnia 9 czerwca 1979 roku o wywłaszczeniu nieruchomości (k. 5789).
Mając powyższe na względzie wszystkie przedstawione w apelacji nieruchomości nie miały faktycznie ustalonego właściciela, dlatego też widniały w ewidencji jako„nn”, bądź stały się przedmiotem wywłaszczenia. Ustalenie to nie zmienia wcześniejszej argumentacji odnoszącej do prawidłowego przyjęcia, że czyn został popełniony na szkodę Skarbu Państwa.
Nie jest tak, jak twierdzi obrońcaJ. S., że poprzez nieprawidłowe ustalenie osób pokrzywdzonych, oskarżony został pozbawiony możliwości naprawienia szkody, gdyż nie mogła zostać podjęta mediacja. Mediacja nie jest jedynym sposobem naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Oskarżony w tym zakresie nie podjął żadnych innych działań, za wyjątkiem złożenia wniosku o mediację powiązanego z wnioskiem odroczenie rozprawy. Ponadto jak wynika z jego wyjaśnień, wielokrotnie powtarzał, że nikomu nie wyrządził żadnej szkody. Wręcz przeciwnie wielokrotnie podkreślał, że przystąpił do przestępstwa w zasadzie z tego powodu, że wiedział, że„nikogo nie okrada”. Co więcej w sprawie występował ustalony pokrzywdzony Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta(...) W.. Z akt nie wynika, by oskarżony podjął jakąkolwiek próbę negocjacji odnoszących się do naprawienia szkód, za wyjątkiem wniosku do sądu o skierowanie sprawy do mediacji.Kodeks postępowania karnegonie wskazuje katalogu spraw, czy też zakresu mediacji. Sprawa powinna jednak zostać przekazana do mediacji, gdy istnieje szansa na pojednanie się między pokrzywdzonym a oskarżonym. Analizując całość sprawy, w tym także wyjaśnienia oskarżonego, nie sposób uznać by szansa taka istniała. Natomiast w związku z zapadłym wyrokiem oskarżony będzie miał szansę naprawić szkody wyrządzone licznymi przestępstwami. Czy jego zapewnienia co do chęci faktycznego zadośćuczynienia wyrządzonym szkodom okażą się szczere, pokaże czas po uprawomocnieniu się wyroku, w którym stosowne obowiązki naprawienia szkody zostały zasądzone. Wszystkie deklaracje i„przysięgi”oskarżonego, między innymi te zawarte w piśmie z k. 1555−1578, będą miały szansę się zmaterializować.
Nie jest również zasadny zarzut apelacji oskarżonejB. Ż.zawarty w punkcie drugim, skupiający się na wykazaniu braku popełnienia czynu zart. 286 § 1 k.k.poprzez brak doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonegoM. J., ale także argumentacja obrońcy oskarżonegoJ. S.zawarta w uzasadnieniu środka odwoławczego, o braku zamiaru oskarżonego co do popełnienia czynów zart. 286 § 1 k.k.właśnie poprzez uznanie, że oskarżony nie doprowadził finalnie kupujących do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Oceniając tenże zarzut należy podać, że przepisart. 286 § 1 k.k.wymaga ustalenia i przypisania następujących znamion czynu: 1. działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, 2. doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, 3. za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wszystkie te okoliczności zostały prawidłowo ustalone i przypisane przez sąd pierwszej instancji. Błędność argumentacji obrońców sprowadza się do utożsamiania pojęcia niekorzystnego rozporządzenia mieniem z pojęciem szkody. Pojęcie niekorzystnego rozporządzenia mieniem zawarte wart. 286 § 1 k.k.jest natomiast szersze od pojęcia straty/szkody. Ustawodawca penalizując przestępstwo oszustwa zart. 286 § 1 k.k.nie zawarł w jego znamionach stwierdzenia, że sprawca wyrządza pokrzywdzonemu szkodę, tylko że doprowadza go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Wielokrotnie okoliczności te się pokryją, aczkolwiek nie można z tego faktu wyciągać globalnych wniosków mających prowadzić do stwierdzenia o pokrywającym się zakresie pojęciowym niekorzystnego rozporządzenia mieniem i szkody.
Nie wymaga dalszego, szczegółowego wywodu okoliczność, że każda transakcja polegająca na zakupie nieruchomości od osoby nie będącej jej faktycznym prawnym właścicielem jest niekorzystnym rozporządzeniem mieniem.B. Ż.nigdy nie stała się właścicielemdziałek nr (...)z obrębu(...)orazdziałki nr (...)z obrębu(...)położonej wW.D.W.przyul. (...)w sposób przewidziany przepisami prawa regulującymi obrót nieruchomościami. Tożsamy wniosek należy odnieść do pozostałych osób, które były tzw.„słupami”w przypisanych przestępstwach. Tego, że nie były one właścicielami sprzedawanych nieruchomości nie zmienia fakt, że na skutek licznych sprzecznych z prawem działań, zarówno oskarżona, jak i inne osoby uzyskali wpis do księgi wieczystej stwierdzający nieprawdę.B. Ż., ani innym, nigdy nie przysługiwało prawo własności do sprzedawanych nieruchomości, gdyż uzyskali wpis do księgi wieczystej na skutek popełnienia przestępstwa. Sprzedając nieruchomości czy toM. J., czy to innym osobom sprzedający wprowadzili w błąd kupujących co do braku wady prawnej. Obrońca oskarżonejŻ., wywodzi brak doprowadzenia kupującego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ze stwierdzenia świadkaM. J.„nikt nie kierował do mnie żadnych roszczeń w związku z tą nieruchomością. Jesteśmy nadal jej właścicielami”(k. 2008). Taki fakt, późniejszy, całkowicie niezależny od oskarżonej, nie zmienia charakteru dokonanego wcześniej rozporządzenia mieniem i jego niekorzystności.Nie uchyla cech oszustwa okoliczność, że w wyniku niezależnych od sprawcy, dokonujący dyspozycji majątkowej nie poniósł szkody. Ocena faktu dokonania oszustwa jest przecież niezależna od okoliczności, które nastąpiły po dokonaniu czynu przez sprawcę, które nie będąc następstwem działań samego sprawcy w konsekwencji doprowadziły do spełnienia celu zamierzonego przez osobę dysponującą mieniem.5 Tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy wskazując, żeustawowe znamię, stanowiące skutek przestępstwa oszustwa, określonego wart. 286 § 1 k.k., wypełnione zostaje wtedy, gdy sprawca, działając w sposób opisany w tym przepisie, doprowadza inną osobę do rozporządzenia mieniem, które jest niekorzystne z punktu widzenia interesów tej osoby lub innej osoby pokrzywdzonej. Powstanie szkody w mieniu nie jest koniecznym warunkiem do przyjęcia, że doszło do tak pojmowanego niekorzystnego rozporządzenia.6 Okoliczność, że nikt nie kierował żadnych roszczeń doM. J.jest zdarzeniem całkowicie irrelewantnym dla ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonej. Nabywcę nieruchomości w dobrej wierze chronią bowiem przepisy obowiązującego prawa, to jest rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zgodnie bowiem zart. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotecew razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inneprawo rzeczowe.
Mając powyższe na względzie nie można uznać za zasadny zarzut obrońcy, że sąd dokonał nieprawidłowej oceny zeznańM. J.. Abstrahując od powyższych rozważań należy podnieść że obrońca dość wybiórczo odniósł się do jego zeznań pomijając całkowicie dalsze jego depozycje. W toku postępowania przygotowawczego świadek, będąc słuchany przez funkcjonariusza policji, po uzyskaniu informacji o wadzie prawnej nieruchomości stwierdził„W tej sytuacji czuję się oszukany i żądam ścigania i ukarania sprawców tego procederu przestępczego”(k. 253 załącznik t. IX B). Również na rozprawie przed sądem świadek potwierdził, że„Czuję się pokrzywdzony, bo jest niepewność i strach. Nie jestem zobowiązany do żadnych wpłat na rzecz kogoś, ale muszę się stawiać w sądzie, na policji.”(k. 2009). Nie zmienia ogólnej konkluzji podnoszona przez obrońcę oskarżonegoJ. S.kwestia ceny, za jaką zostały sprzedane nieruchomości. Powtórzyć bowiem należy, że każde kupno nieruchomości od osoby nie będącej jej legalnym i rzeczywistym właścicielem jest niekorzystnym rozporządzeniem mieniem, chociażby kupujący nie poniósł w tym zakresie szkody.
Przechodząc do dalszych rozważań, już jedynie dotyczących apelacji oskarżonegoJ. S.uznać należy, że i kolejne zarzuty obrazyart. 167 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.,art. 410 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.,art. 7 k.p.k.są pozbawione jakiejkolwiek słuszności. Obrońca w tym zakresie przedstawił wysoce polemiczną ocenę zebranego materiału dowodnego zarzucając sądowi pierwszej instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności korzystnych dla oskarżonego, czy też dowodną ocenę zeznań świadkówP. M. (2),P. L.(za wyjątkiem zarzutu, uzasadnienie apelacji nie odnosi się w żaden sposób do tej osoby),M. M. (1)i wyjaśnień oskarżonego.
Po pierwsze wskazać należy, że sąd nie jest zobowiązany do weryfikowania przeprowadzanymi dowodami każdej okoliczności, która zostaje podana przez oskarżonego. Przedmiotem postępowania jest czyn zakreślony skargą oskarżyciela i w takim aspekcie przeprowadzane są dowody, które muszą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obrońca zarzucając sądowi „zaniechanie zweryfikowania okoliczności podnoszonych przez oskarżonego a dotyczących jego współpracy z organami ścigania”nie podał w jaki sposób brak tejże, w zasadzie pogłębionej weryfikacji, mógł mieć wpływ na treść wyroku. I domyślić się tego z uzasadnienia apelacji nie sposób. Oskarżony na tę okoliczność złożył szerokie wyjaśnienia w toku rozprawy głównej, wyjaśniając o powyższym na dwóch jej terminach. Podawane przez niego okoliczności zostały wzięte pod uwagę przez sąd i ocenione. Wnioskować można, że obrońca postawę procesową oskarżonego, tj. wyjaśnienia o przestępczym procederze stara się nakierować na kwestie nadzwyczajnego złagodzenia kary. Wskazuje na to stwierdzenie„w toku postępowania przygotowawczego uniemożliwiono mu(oskarżonemu – przypis wł.), skorzystanie w pełni z dobrodziejstwaart. 60”k.k.W związku z powyższym oskarżony złożył zawiadomienie o przestępstwie. O ile obrońca nie wskazał, który paragrafart. 60 k.k.ma na myśli, a przepis ten, określając tzw. nadzwyczajne złagodzenie kary, reguluje różne zakresy stosowania tego przepisu, o tyle z uzasadnienia można wywnioskować, że obrońca ma na myśliart. 60 § 4 k.k.Tak też formułował swoje oczekiwania oskarżony w piśmie datowanym 20 czerwca 2016 roku (k. 1555−1578). Zgodnie zart. 60 § 4 k.k.na wniosek prokuratora sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa, który, niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności. Jak wskazuje sama geneza tego przepisu, to prokurator decyduje, czy wniosek taki złożyć do sądu, czy nie. Nie ma możliwości„przymuszenia”Prokuratora do podjęcia takiej decyzji, nawet w sytuacji spełnienia zawartych w przepisie przesłanek. Przesłanką skorzystania z tej podstawy jest przede wszystkim postawa sprawcy, a prokurator jako rzecznik interesu publicznego rozważając złożenie takiego wniosku, winien ważyć również dobro wymiaru sprawiedliwości. Po wtóre, omawiana podstawa nadzwyczajnego złagodzenia ma charakter fakultatywny. Nawet jeżeli taki wniosek zostałby złożony przez prokuratora nie jest wiążący dla sądu, który finalnie podejmujące decyzję o zastosowania bądź nie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia. Wobec braku wniosku prokuratora złożonego w trybieart. 60 § 4 k.k.nie ma żadnych podstaw do podjęcia rozważań co do nadzwyczajnego złagodzenia kary oskarżonemuJ. S.. Prowadzenie postępowania dowodowego mającego wykazać te okoliczności nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie tej okoliczności, czy to pozytywne, czy negatywne w żaden sposób, wobec braku wniosku prokuratora, nie wpłynęłoby na treść wyroku.
Sąd prawidłowo ocenił wyjaśnienia oskarżonego jako zmienne, częściowo wiarygodne, częściowo niewiarygodne. Oskarżony w toku postępowania przygotowawczego przyznał się do winy, nie kwestionował okoliczności zarzucanych mu czynów. Jego wyjaśnienie z tamtego etapu korelowały z pozostałym wiarygodnym materiałem dowodowym. Natomiast przed sądem oskarżony zmienił częściowo swoje wyjaśnienia, nie przyznając się do czynów zarzucanych wpunktach I, XII i XIII.W zakresie pozostałych czynów podał motywację popełnianych przestępstw, stwierdzając że faktycznie„nikogo nie okradał”, co miało być podstawowym warunkiem podjęcia przez niego działalności przestępczej. W tym zakresie ponowić należy argumentację sądu pierwszej instancji, że przyjęcie za wiarygodne takich twierdzeń oskarżonego byłoby wysoce naiwne. Materiał dowodowy dowiódł, że oskarżony, dodatkowo kierując grupą przestępczą, miał pełną świadomość wszystkich podejmowanych przez siebie działań mających na celu najpierw przywłaszczenie nieruchomości, które co oczywiste do niego nie należały, tylko po to by poprzez między innymi fałszowanie dokumentów, wprowadzenie funkcjonariuszy publicznych w błąd, nieruchomości te sprzedać i osiągnąć w ten sposób korzyść majątkową, w postaci zapłaty, która mu się nie należała. Regulacje prawne chroniące kupców, o czym była mowa wcześniej, nie ekskulpują oskarżonego. Natomiast w sensie finansowym pokrzywdzonym jest Skarb Państwa, co znalazło odzwierciedlenie w treści orzeczeń opartych naart. 46 § 1 k.k.Subiektywne pojęcie„krzywdy”,jakie starał się zaprezentować oskarżony, nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia jego odpowiedzialności karnej. Oskarżony próbował dowieść, że poprzez podejmowanie sprzecznych z prawem działań polegających między innymi na fałszowaniu dokumentów, otrzymuje„prawdziwe”dokumenty (patrz potwierdzający nieprawdę wpis do księgi wieczystej) i tym samym nie popełnia dalej przestępstwa. Takie wyjaśnienia są wysoce naiwne i świadczą o jego poczuciu bezkarności w tworzeniu całej siatki przestępczego procederu.
Znamienne, w kontekście argumentacji obrońcy zawartej w apelacji, także tej odnoszącej się do rzekomo błędnie ustalonej roliL. T., są wyjaśnienia oskarżonego. W trakcie swoich wyjaśnień oskarżony rozwijając genezę swoich przestępstw podał początkowo, że postanowił popełniać przestępstwa, gdyż popadł w kłopoty finansowe w związku z toczącym się wcześniej, innym postępowaniem karnym„Jak wyczerpały się środki do wypłacania zaliczek i stojąc w obliczu kilkudziesięciu spraw karnych za wyłudzenie tych zaliczek postanowiłem coś zrobić, żeby tym klientom zwracać te pieniądze. W tym czasie współpracowałem już z mecenasemW. M.zeS.. AdwokatW. M.znając zakres pracy naszego biura przedstawił mi jak możemy zarobić pieniądze na pokrycie tych wszystkich długów. Wyjaśnił mi, że w różnych miastach w szczególności wW.jest sporo ziemi, która od około 70−100 lat nie stanowi niczyjej własności, że gdybyśmy posiadali jakiś spadek stary, miał na myśli sfałszowany spadek na jakąś legalną osobę to ta osoba mogłaby stać się właścicielem niczyjej nieruchomości. Doszedłem do wniosku analizując tę propozycję, że tak naprawdę robiąc tego typu przestępstwa nikomu tej ziemi nie zabieramy skoro jest niczyja. Taka była wówczas wizja, patrzenie na te rzeczywistości, na te sprawę.”(k. 1579). Na rozprawie głównej w dniu 20 czerwca 2016 roku chcąc wykazać humanitarność swoich pobudek odnosząc się do tzw. dekretuB.podał„mieliśmy zatem problem jak zrozumieć jawną kradzież Skarbu Państwa dokonaną na obywatelach. Było dla nas jasne, że taka jest wola włodarzy miasta, żeby nie dopuścić do reprywatyzacji. (…) To były nasze przemyślenia, częste rozmowy choć z pewnością nie nadające się do publicznej dyskusji, albowiem panuje powszechne przekonanie, że Skarb Państwa i(...) W.może kraść, czego nie wolno czynić malutkim ludziom”(k. 1581). Podawał również, że asumptem do podjęcia działalności przestępczej było wyrównywanie szkód wyrządzonych dekretemB.. Oskarżony nie patrząc na żadne regulacje prawne, sprzedawał z zyskiem dla siebie to, co kilkadziesiąt lat temu państwo innym odebrało. Takiego pojmowania rzeczywistości sąd uznać nie może. Oskarżony nie utrzymał do końca tejże wersji i na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 roku chcąc udowodnić inną okoliczność i podkreślić swoją „wiodącą” rolę w ujawnianiu szeregu przestępstw stwierdził, że toL. T.był jego wspólnikiem i w zasadzie motywatorem działań (k. 1654). Nie tylko pozostały materiał dowodowy, ale także nawet same wyjaśnienia oskarżonego nie mogą spowodować uznania błędności ustalenia sądu o tym, żeL. T.nie miał nic wspólnego z popełnionym przez oskarżonego przestępstwem przypisanym w czynie 2a), a był osobą którego dane zostały przez oskarżonego wykorzystane bez jego wiedzy i zgody, gdyż sam oskarżony podawał różne powody rozpoczęcia swojej działalności. Nie bez znaczenia dla oceny udziałuL. T.było to, że był wówczas 81 letnią osobą, która zgłosiła się, do oskarżonego, by odzyskać odebrane dekretemB.kamienice. Oskarżony natomiast wykorzystał udzielone pełnomocnictwa, by bezprawnie kierując przywłaszczyć grunty wW.przyul. (...)/(...), poza wiedzą i zgodą świadka. Kamienic nie odzyskał.

    Nie jest również zasadny zarzut obrazyart. 7 k.p.k.co do dowolnej oceny zeznań świadkówM.,M.,L.i wyjaśnień oskarżonegoS.. Sąd wbrew twierdzeniom obrońcy nie poprzestał na przyznaniu się (częściowym) oskarżonego do popełnienia zarzucanych czynów i dokonał wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego, które to rozważania zawarte są na od str. 30 do str. 43. Faktem jest, że oskarżony w toku postępowania sądowego zaprzeczył, by brał udział w czynie zarzucanym w punktach XII i XIII, czyli trzech nw. nieruchomości położonych wW.przyul. (...)/(...)−działek nr (...)z obrębu(...), ale także czynu I czyli kierowaniu zorganizowaną grupą mającą na celu popełnianie przestępstw. Słusznie jednak sąd pierwszej instancji uznał te wyjaśnienia za przyjętą przez niego linię obrony. Podzielić należy również ocenę tychże wyjaśnień zawartą na stronach od 31 do 32 uzasadnienia bez konieczności powielania zawartej tam argumentacji, której obrońca w swoim stanowisku w żadnym stopniu nie podważył. Odnieść się w tym zakresie należy do wyszczególnionych w uzasadnieniu wyroku na wyżej wymienionych kartach cytatów z zeznań świadkaM., które dowodzą podejmowanym czynnościom w tym przestępstwie przez oskarżonego, czynnościom związanym z kierowaniem grupą. Co znamienne obrońca kwestionuje jedynie część zeznańM. M. (1), dotyczącą czynów XII i XIII (czyn 6c przypisany przez sąd). Nie stawia zarzutów odnośnie treści pozostałych zeznań. Niewiarygodność tego świadka ma wynikać zatem z odmienności wyjaśnień oskarżonego. Na potwierdzenie swojej tezy o niespójności zeznań świadka obrońca wskazuje dwa cytaty z zeznań świadka z rozprawy w dniu 19 stycznia 2017 roku.M. M. (1)(początkowo osoba objęta oskarżeniem, przed wyłączeniem do odrębnego postępowania) składał zeznania wielokrotnie na przestrzeni co najmniej od stycznia 2015 roku do stycznia 2017 roku, a protokoły jego przesłuchań liczą dziesiątki stron. Podanie zatem trzech zdań z jego wypowiedzi, jako dowód na niespójność jego zeznań jest nieporozumieniem. Poza powyższym obrońca wysoce wybiórczo posłużył się cytatami zamieszczonymi na str. 9 uzasadnienia apelacji. Nie podał bowiem, że świadek zeznał na początku, że

      „nie przypominam sobie nieruchomości naulicy (...).”(k. 1724), kilkukrotnie wskazując na rozprawie na niepamięć co do szczegółów tej transakcji. Świadek odpowiadając na pytania odnośnie zacytowanego sformułowania

      „Potem nie uczestniczył w tymS., bo ja przejąłem całość działań”wyjaśniał, że transakcji, o których nie wiedziałS.były dwie i dokonał ich zL.iM., wykorzystując wiedzę nabytą odS.. Obie transakcje nie obejmowały tej przypisanej oskarżonemu. Następnie świadek wielokrotnie potwierdzał, że przekazał pieniądze z przestępstwa z czynu 6c oskarżonemuS.. Na to, że oskarżony nie był w trakcie tego czynu tak zaangażowany jak we wcześniejszych przestępstwach wskazują słowa świadkaM. M. (1), stwierdzającego, że nabrał już

      „doświadczenia i niezbędnych kontaktów”. Nie zmienia to jednak faktu, że oskarżony w czynie tym uczestniczył i uzyskał korzyść majątkową, o czym zeznawał świadekM..

ŚwiadekM.wyjaśnił kwestię słabej znajomości oskarżonego iR. B. (1), który był tzw.„słupem” „Zazwyczaj staraliśmy się, aby osoby końcowe, czyli słupy nie znały osób kierujących procederem. (…) Na pewno staraliśmy się, aby słup nie wiedział głównie o oskarżonym, albo przynajmniej nie dawaliśmy odczuć, że jesteśmy osobami, które opracowały ten proceder”(k. 1725). Świadek podał również że„PanS.był osobiście świadkiem, jak pojechaliśmy doR.szukać słupa, czyliB..”(k. 1727). Po odczytaniu wyjaśnień z dnia 19 stycznia 2015 roku złożonych na etapie postępowania przygotowawczego świadek je potwierdził i podał„MyB.poznaliśmy przezP. M. (4). Była taka sytuacja, żeS.poznałB.wR.. Mówiąc dzisiaj, żeS.nie znał osobiścieB.chodziło mi o to, że panS.poznałB.dopiero wR., nie znał go wcześniej.”(k. 1727). To, że faktycznie słupów nie kontaktowano z kierującymi działalność świadczy to, co zeznał świadekR. B. (1)„Ja nie wiem w jakimtowarzystwie (...)się obraca”(K. 2687 tom VII N). Również nie można zgodzić się z obrońcą, że zeznaniaR. B. (1)są sprzeczne z zeznaniamiM. M. (1). ŚwiadekB.był przesłuchiwany jedynie na etapie postępowania przygotowawczego. W toku postępowania sądowego nie udało się ustalić miejsca jego pobytu i jego zeznania, za zgodą stron, zostały odczytane (k. 2134). Jego zeznania obejmują działania podejmowane już tylko w obecnościM. M. (1)i odnoszą się do innego etapu. O wcześniejsze zdarzenia, o których zeznawałM., nikt bowiem świadka nie pytał. To, żeR. B. (1)nie znał nazwiska oskarżonegoS.nie świadczy, że nie poznał go osobiście. Doświadczenie zawodowe wskazuje, że w trakcie rozmów uzgadniających popełnienie przestępstwa nie wszyscy jego uczestnicy, w szczególności ci stojący w hierarchii najwyżej legitymują się przed osobami z najniższego szczebla.

    Również zeznaniaP. M. (2)nie stoją w jawnej opozycji do zeznańM. M. (1). ŚwiadekM.zeznał wprawdzie, że

      „Jeżeli chodzi o transakcję sprzedaży działek na daneB.to według mnieJ. S.nie brał w nim żadnego udziału, to była sprawa moja iM.”(k. 4999), nie świadczy to jednakże, że oskarżony nie kierował tym czynem. Zeznania te wskazują, że świadekP. M. (2)nie posiadał w tym zakresie pełnej wiedzy, co potwierdzają wyjaśnienia oskarżonegoJ. S., który w dniu 28 stycznia 2015 roku wyjaśnił

      „Gdy współpracowałem zM.zawsze mu mówiłem, aby nie ujawniał szczegółów naszej działalnościM., ponieważ w pół-światku przestępczym jest tak, że gdyby on się o tym dowiedział to ja zM.byśmy musieli pracować dla niego, bo on by miał na nas haki.”(k. 3510). Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2017 rokuP. M. (2)zeznał, że czynnościami związanymi z nieruchomością(...)/(...)zajmował sięM. M. (1). Dodał jednak także (tak jak świadekM.), że wydaje mu się że oskarżony poznałB.. Wszystkie te okoliczności nie wykluczają zeznańM. M. (1)odnośnie udziału oskarżonego w przestępstwie dotyczącym nieruchomości przyul. (...)/(...). Zeznań i wyjaśnień świadkaM.nie cechuje niespójność, czy też nie sposób na ich podstawie wywieść wniosku, żeM. M. (1)celowo obciąża oskarżonego. Świadek zeznawał na rozprawie po upływie pięciu/sześciu lat od zdarzeń, zrozumiałym jest zatem, że mógł nie pamiętać wszystkich szczegółów wszystkich czynów. Czynienie zarzutu z trzech wypowiedzianych zdań, które później świadek sprecyzował nie może odnieść oczekiwanego skutku uznania zeznań za niespójne.

Oceny zeznań tego świadka dokonanej przez sąd pierwszej instancji nie zmienia podnoszona przez obrońcę okoliczność, że oskarżony i świadekM.pozostają w konflikcie, a ich relacje od co najmniej 2012 roku są oschłe. Co do ochłodzenia znajomości nie sposób się dziwić, mając na uwadze wyspecjalizowanie sięM. M. (1)w dokonywaniu przestępstw poprzez wykorzystanie wiedzy pochodzącej od oskarżonego i dokonywanie ich następnie poza wiedzą oskarżonegoS.. Przez takie działanie świadka oskarżony został pozbawiony częściowo chociażby dostępu do korzyści majątkowych i zmuszony został do poszukiwania innych osób z nim współpracujących. Nie powoduje to z góry prawdziwości tezy, że świadek bezpodstawnie obciąża oskarżonego, w domyśle z zemsty. Powody do tejże zemsty leżą bowiem bardziej po stronie oskarżonego aniżeli świadka. Świadek poszedł bowiem swoją drogą, pozbawiając oskarżonego częściowo przestępczego dochodu. Poza tym w postępowaniu przeciwkoM. M. (1)zastosowano nadzwyczajne złagodzenie wymierzonej mu kary, na co prokurator wyraził zgodę (wyrok XVIII K 245/15 k. 3080−3122). Takie rozstrzygniecie w świetle podkreślanych bezskutecznych starań oskarżonego o umożliwienie skorzystania zart. 60 § 4 k.k.może powodować jego rozgoryczenie, nie dezawuuje jednak zeznań świadka.
Całkowicie bezzasadne są również zarzuty obrońcy odnoszące się do czynu pierwszego, czyli kierowania przez oskarżonego zorganizowaną grupą mającą na celu popełnianie przestępstw polegających na nieuprawnionym pozyskiwaniu z urzędówD.(...) W.- danych chronionych dotyczących nieruchomości gruntowych położonych na terenie(...) W.o nieuregulowanym staniem prawnym, tzw. „nn", podrabianiu dokumentów w postaci aktów własności ziemi, postanowień sądów ze spraw spadkowych z lat danych i następnie przywłaszczaniu praw własności takich nieruchomości poprzez składanie do Sądu Rejonowego dla WarszawyM.Wydziałów właściwych dla Ksiąg Wieczystych wniosków o założenie księgi wieczystej wraz z podrobionymi dokumentami w postaci aktów własności ziemi bądź postanowieniami sądów ze spraw spadkowych z lat dawnych, czym wprowadzano pracowników sądu w błąd, co do rzetelności składanych dokumentów i praw osób wnioskodawców do tych nieruchomości, po czym po uzyskaniu wpisu do założonej księgi wieczystej dla takiej nieruchomości dokonywano ich sprzedaży na rzecz innych osób pokrzywdzonych, wprowadzając ich w błąd co do faktycznego stanu prawnego takiej nieruchomości, czym działano na szkodę ustalonych osób fizycznych bądź Skarbu Państwa lub Prezydenta(...) W.oraz nowych nabywców nieruchomości.
Zupełnie niezrozumiałe jest stwierdzenie, że sąd w tym zakresie oparł się na domniemaniach a nie konkretnych dowodach. Materiałem dowodowym w tym zakresie były wskazane przez sąd pierwszej instancji zeznania świadkówM. M. (1)iP. L.. Sąd w uzasadnieniu na stronie pierwszej ustalił, że w skład zorganizowanej grupy przestępczej, w różnych okresach jej funkcjonowania, wchodzili m.in.P. L.,M. M. (1),G. T.,P. M. (1),M. K. (2). Osobą kierującą wskazaną zorganizowaną grupą przestępczą był oskarżonyJ. S.. W/w był inicjatorem całego procederu przestępczego, jakim zajmowała się wskazana zorganizowana grupa przestępcza oraz wydawał polecenia członkom grupy dotyczące działalności przestępczej, w jego gestii leżało podejmowanie zasadniczych dla funkcjonowania grupy decyzji, określanie kierunków działania grupy, koordynowanie działalności uczestników grupy, werbowanie osób uczestniczących w popełnianiu poszczególnych przestępstw. OskarżonyJ. S.partycypował nadto w zyskach z działalności przestępczej wskazanej zorganizowanej grupy przestępczej. Nie tylko zeznania wyżej wymienionych świadków wskazują na prawidłowość ustaleń sądu o kierowaniu przez oskarżonego grupą przestępczą. O świadomości tej świadczą bowiem także jego wyjaśniania.J. S.nie przyznał się do popełnienia tego czynu, ale na rozprawie w dniu 20 czerwca 2016 roku wyjaśniając odnośnie czynu XII i XIII podał„Zarzut, który jest w punkcie 12 i 13 dotyczy jakoby mojego udziału w procederze przestępczym. Chcę wyjaśnić, że w tym czasie z tymi ludźmi byłem pokłócony i nie kontaktowałem się z nimi. Ja nie wiem co oni zeznawali. Sami ci ludzie twierdzą, że się nie spotykaliśmy,oni stworzyli własną grupęi robili własne rzeczy co potwierdził panM..”(k. 1354, podkr. wł.). Nie sposób uznać stwierdzenia „o stworzeniu własnej grupy” jako przejęzyczenia oskarżonego, gdyż później również w tym tonie się wypowiadał„M. M. (1)wprowadził mnie w błąd, już wówczas tworzyłnastępna grupę przestępczą, na czele której stał.”(k. 1584, podkr. wł.). Te wypowiedzi oskarżonego dowodzą, że skoroM. M. (1)oszukał go i stworzył własną grupę, to wcześniej był w grupie kierowanej przez oskarżonego. Zresztą utworzenie nowej grupy stało się zarzewiem konfliktu pomiędzy nimi. Te wyjaśnienia oskarżonego są zgodne z zeznaniami świadków będących podstawą czynionych ustaleń faktycznych.
Wszystkie te dowody, czyli zeznaniaM. M. (1)iP. L., ale też częściowo wyjaśniania oskarżonego dowodzą pełnej świadomości oskarżonego, co do istnienia i kierowania przez niego zorganizowaną grupą przestępczą. To, że świadkowie nie czuli zagrożenia ze strony oskarżonego, bądź mogli z grupy odejść nie świadczy o braku jej istnienia. Lakoniczność uzasadnienia tego zarzutu nie pozwala na głębszą ocenę jego słuszności. Można stwierdzić, że w zasadzie obrońca przyjmuje, że skoro oskarżony do czynu się nie przyznał, to oznacza że go nie popełnił. Materiał dowodowy wskazuje na prawidłowość odmiennych ustaleń, tych poczynionych przez sąd.
Reasumując apelacja obrońcy oskarżonegoJ. S.jest niezasadna. Nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego, tym samym, nie doszło w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych wskazanych w apelacji. Z powodów podanych powyżej również nie można uznać słuszności apelacji oskarżonejB. Ż..
Również nie jest zasadny zarzut rażącej niewspółmierności kary odnoszący się do kar jednostkowych i kary łącznej wymierzonych oskarżonemuJ. S.. Argumentacja obrońcy po raz kolejny wysoce lakoniczna, odnosi się do podnoszonych już kwestii związanych zart. 60 § 4 k.k., o czym już była mowa wcześniej.
Analiza całości sprawy prowadzi do wniosku, że kary wymierzone oskarżonemu zarówno te jednostkowe, jak i ta łączna nie noszą cech jakiejkolwiek rażącej surowości. Mając na uwadze zakres działalności przestępczej oskarżonego, jej zorganizowanie, liczbę podjętych czynności przestępczych rozciągniętych w czasie, zmierzających do osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej, uczynienie sobie z tej działalności stałego źródła dochodu, można stwierdzić, że kary jednostkowe i kara łączna 10 lat pozbawienia wolności są umiarkowane. Sąd prawidłowo uznał za okoliczności obciążające stopień winy, stopień społecznej szkodliwości każdego z czynów, karalność oskarżonego, jego główną i kluczową rolę w organizacji i funkcjonowaniu procederu przestępczego, umyślność działania, działania skierowane przeciwko różnym dobrom chronionym prawem, tj. mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów oraz działalności instytucji państwowych. Prawidłowo sąd ocenił, że przestępstwa zaliczane do tzw. przestępstw„białych kołnierzyków”, to przestępstwa o dużej społecznej szkodliwości czynu, wiążące się z wysokimi szkodami materialnymi. Nie bez znaczenia dla wymiaru kary ma łączna wysokość szkód wyrządzonych przez oskarżonego, która wyniosła 21.039.792 zł. Prawidłowo ustalono, że na niekorzyść oskarżonego przemawiały jego właściwości osobiste, o których zeznawali przesłuchiwani w sprawie świadkowie, które wskazywały, że jest osobą wysoce manipulującą innymi osobami i traktującą innych instrumentalnie. W pełni należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że oskarżonegoJ. S.należy izolować od społeczeństwa przez wiele lat, gdyż jest to celowe i współmierne do czynów, które popełnił. Takiej oceny sądu nie może podważyć to, że oskarżony przyznał się częściowo do popełnienia zarzucanych mu czynów, wskazując na okoliczności ich popełnienia, stwierdzone także innymi dowodami. Nie sposób natomiast uznać, że oskarżonych wyraził skruchę w toczącym się postępowaniu, wręcz przeciwnie. Jego wyjaśnienia uwypuklające jego przekonanie o tym, że faktycznie nikogo nie okrada, a jego działania są w zasadzie rekompensatą na szkody wyrządzone dekretemB., nie sposób w racjonalny sposób uznać za skruchę. Tym samym uznać należy, że jego deklaracje co do naprawienia szkód są przejawem działań podjętych na poczet niniejszego postępowania, mające przynieść oskarżonemu doraźny cel związany z wymierzeniem niskiej kary. Oskarżony przed długi okres czasu wykorzystując swoje wykształcenie, znajomości czerpał nienależne mu w jakikolwiek sposób korzyści materialne, używając terminologii oskarżonego„okradając”społeczeństwo. Przyjętego przez oskarżonego sposobu funkcjonowania w tak długim czasie, z taką wysokością uzyskanych w sposób przestępczy korzyści, nie sposób premiować niskim wymiarem kary.
Na marginesie rozważań zauważyć należy z urzędu, że oskarżonyJ. S.dopuścił się szkód, w niektórych czynach kwalifikowanych zart. 294 § 1 k.k., w rozmiarze wielkim a nie jak przyjął sąd znacznym. Tak samo jak i oskarżonaB. Ż.. Zgodnie z treściąart. 115 § k.k.w brzmieniu od dnia 8 czerwca 2010 roku mieniem wielkiej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 1.000.000 złotych. Szkoda natomiast wyrządzona przez oskarżonego w zakresie czynów przypisanych wpunktach 2a, 2b, 2c, 4, 6a, 6b, 6c i 9, czy też oskarżonej wpunkcie 16przekraczała tę kwotę. Jedynie szkoda wyrządzona czynem przypisanym wpunkcie 11ma wysokość szkody znacznej wartości. Z uwagi jednak na kierunek wniesionych apelacji żadnych zmian w tym zakresie czynić sąd odwoławczy nie mógł.
Mając powyższe na względzie, sąd odwoławczy orzekł jak w wyroku. O kosztach nieopłaconej obrony oskarżonej w postępowaniu odwoławczym orzeczono zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie.
1 (tak: M. W., "Pojęcie "nadużycia prawa" w procesie karnym", Prok. i Pr. nr 11/2007, str. 48 - 67)
2 Postanowienie Sądu Najwyższego w z dnia 10 lutego 2004 r., LEX nr 84462
3z dnia 27 czerwca 2013 r.,III CZP 29/13
4wyrok z dnia 20 września 2012 r. IV CSK 46/12
5PatrzT. O.„Oszustwo jako przestępstwo majątkowe i gospodarcze” str. 67
6Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2000 roku, VKKN 267/00