Sąd Rejonowy w Brzezinach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 408/18
Data wyroku: 2019-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Joanna Rezler-Wiśniewska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art.34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich

Sygnatura akt I Ns 408/18

POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2019 r.
Sąd Rejonowy w Brzezinach I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodnicząca: Sędzia Joanna Rezler-Wiśniewska
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Jolanta Ostrowska
po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2019 r. w Brzezinach
na rozprawie sprawy z wniosku(...)B.

    z udziałem Skarbu Państwa -(...), kuratora spadku poD. R.,H.K.adw.(...)oraz kuratora spadku poJ. S.K., ,C. R.K.asystentki sędziego(...)

o zasiedzenie
POSTANAWIA:

1

    stwierdzić nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej wB.oznaczonej jakodziałka gruntu nr (...)w obrębie geodezyjnym nr(...)uregulowanej w Rep.H.nr(...)prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Brzezinach – w drodze przemilczenia z dniem 1 stycznia 1956 r. ;

2
nie obciążać wnioskodawcy i uczestników postępowania nieuiszczonymi kosztami sądowymi

( ogłoszenie ) ;

3
ustalić, że w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, przy czym wynagrodzenie kuratorów ustali Sąd, w sprawach w których ich ustanowił kuratorami spadku.

sygn. akt I Ns 408/18

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 19 października 2018r. wnioskodawca(...)
(...)wniósł o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej wB., oznaczonej jakodziałka gruntu nr (...)w obrębie geodezyjnym nr(...)uregulowanej w Rep.H.nr(...)i(...)prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Brzezinach – w drodze przemilczenia z dniem 1 stycznia 1956 r. ; o ustanowienia kuratorów spadku po zmarłych uczestnikach; o ustalenie, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Żądanie ustanowienia kuratorów spadku zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 21 marca 2019r. w sprawie I Ns 409/18 został ustanowiony kurator spadków po:J. S.K.iC. R.K.– w osobie Asystenta sędziego(...).
(postanowienie k. 49) .

    Kurator spadków poD. R.iH.K.adw.(...)został ustanowiony w sprawie I Ns 443/06 iI Ns 18/15 ( postanowienia k. 111 i k. 154 akt INs 18/15)

Uczestnik Skarb Państwa –(...)
B.ostatecznie przyłączył się do wniosku o stwierdzenie nabycia własności przez przemilczenie na rzecz Skarbu Państwa, wniósł jednak o nieobciążanie kosztami postępowania, bo
    de factonie jest zainteresowany wynikiem niniejszej sprawy, gdyż nieruchomość przypadnie gminie (komunalizacja), a przyłączenie się do wniosku nastąpiło, aby odpowiedzieć na zarzut kuratora(...)dotyczący braku legitymacji czynnej po stronie wnioskodawcy.
Kuratorzy spadków ostatecznie pozostawili wniosek o zasiedzenie do uznania sądu, wnieśli o zasądzenie wynagrodzenia od wnioskodawcy.
(...)B.wniosło o oddalenie wniosku o zasądzenie wynagrodzenia kuratorów spadków od wnioskodawcy.
(protokół rozprawy k. 100)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli:H.iC. R.małż.K.,J. K. (1)C.iB.małż.K..
(zaświadczenie Rep.H.. K.12, k. 13 – 14, k. 24)
C. K.zmarł w 1930r., spadek po nim nabyła małżonkaB., a spadek po niej, zmarłej w 1940r., nabył jej siostrzeniecD. R..
(postanowienie k. 14)
Postanowieniem z dnia 21 września 2016r. w sprawie I Ns 830/15 tutejszy Sąd uznał za zmarłegoJ. K. (2)z dniem 1stycznia 1947r.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018r. w sprawie I Ns 292/17 tutejszy Sąd uznał za zmarłąC. R.K.z dniem 1stycznia 1947r.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2019r. w sprawie I Ns 409/18 został ustanowiony kurator spadków po:J. S.K.iC. R.K.– w osobie Asystenta sędziego(...)

    Kuratora spadków poD. R.iH.K.adw.(...)został ustanowiony w sprawach I Ns 443/06 i I Ns 18/15.

Postanowienia te są prawomocne.
H. K.zmarł w dniu 3 lipca 1933r.
Postępowania spadkowe po tych osobach nie toczyły się.
(postanowienia k. 16, k.17, k. 49 skrócony odpis aktu zgonu k. 15 oraz postanowienia k. 111 i k. 154 akt INs 18/15)
Przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniuGminnej Spółdzielni (...)wL.” z siedzibą wB.od 1946r. Nieruchomość tę oddano Spółdzielni definitywnie w użytkowanie w dniu 31 grudnia 1950r.przez 2 Rejonowy Urząd Likwidacyjny wŁ., w wykonaniu zarządzenia Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego wŁ.z dnia 28 listopada 1950r.
(bezsporne; protokoły k.18, k.19 - 23)
Żaden z uczestników nie zgłaszał pretensji to tej nieruchomości od zakończenia II wojny światowej.
(bezsporne)
JedynieD. R.wystąpił do tutejszego Sądu o ujawnienie go jako współwłaściciela w Rep.H..(...); wniosek ten nie został rozpoznany. JednakD. R.jako siostrzeniec osoby wpisanej jako właściciel do obu repertoriów prowadzonych dla byłej cegielni nie należał do wąskiego kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przywrócenie posiadania nieruchomości w rozumieniuart. 15 i 16 dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich(Dz.U. z 1946r., nr 13, poz. 87 z późn. zm.)
(bezsporne; zaświadczenia k.12, k. 13, k. 24)
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018r. Sąd Rejonowy w Brzezinach w sprawie I Ns 18/15 oddalił wniosek(...)B.o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, w uzasadnieniu stwierdzając, że przyczyną oddalenia wniosku było nabycie wlasnośc8i nieruchomości w drodze przemilczenia przez Skarb Państwa.
Apelacja od tego orzeczenia została oddalona.
(postanowienia z uzasadnieniami w aktach I Ns 118/15 k. 232 – 233 oraz k.294 – 297)
Sąd zważył , co następuje:
zgodnie z przepisemart. 34 tego dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich(Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), Skarb Państwa i związki samorządu terytorialnego nabywają przez przedawnienie (zasiedzenie) tytuł własności majątków opuszczonych co do nieruchomości z upływem lat 10. Majątkiem opuszczonym w rozumieniu dekretu (art. 1) jest wszelki majątek (ruchomy i nieruchomy) osób, które w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 r. utraciły jego posiadanie, a następnie go nie odzyskały. Istotą opisanej instytucji przedawnienia (przemilczenia) jest zatem nabycie przez Skarb Państwa prawa własności majątku, pod warunkiem, że majątek ten jest majątkiem opuszczonym w rozumieniu cytowanych przepisów, a jego właściciel nie podjął czynności zmierzających do odzyskania posiadania przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wojna została ukończona (tj. w okresie od 31 grudnia 1945 r. do 31 grudnia 1955 r.).
Przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek opuszczony w rozumieniu art. 1 dekretu, współwłaściciele w związku z wojną utracili posiadanie nieruchomości i nie odzyskali go, nieruchomość pozostawała w tymczasowym zarządzie jednostek przewidzianych w art. 12 ust. 1 dekretu i następnie przekazana została w zarząd właściwyGminnej Spółdzielni (...)wL.” z siedzibą wB., co oznacza, że na podstawie art. 2 ust. 1 i 4 tego dekretu, Skarb Państwa nabyłex lege(z mocy samego prawa) własność tej nieruchomości z upływem wyże podanego okresu czasu, o czym orzekł Sąd w pkt 1 postanowienia.
Nie było ku temu przeszkodą złożenie przezD. R.wniosku o ujawnienie go w Rep.H.., gdyż jako siostrzeniec osoby wpisanej jako właściciel do obu repertoriów prowadzonych dla byłej cegielni nie należał do wąskiego kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przywrócenie posiadania nieruchomości w rozumieniuart. 15 i 16 dekretu z 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich(Dz.U. z 1946r., nr 13, poz. 87 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami tylko osoba, która w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 r. utraciły posiadanie majątku może wystąpić o przywrócenie posiadania tego majątku w terminie dp 31 grudnia 1948r., a jeśli zmarła lub jest nieobecna, przywrócenia posiadania mogą żądać jej krewni w linii prostej (zstępni i wstępni, również dzieci nieślubne), bracia i siostry oraz małżonek. Jest to katalog zamknięty.D. R.nie spełnia tych wymogów, poza tym nie wystąpił o przywrócenie posiadania nieruchomości do władz zarządzających majątkiem zgodnie z art. 19 dekretu po uzyskaniu zgody urzędu likwidacyjnego. Tylko wo ksiąg wieczystych.
Sąd nie obciążył uczestników postępowania kosztami sądowymi ogłoszeń, bo i tak były one konieczne do rozpoznania sprawy, wyłożył je tymczasowo Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Brzezinach. Zainteresowany Skarb Państwa –(...)B., który w postępowaniu reprezentuje beneficjenta zasiedzenia, to także jednostka Skarbu Państwa, więc przeksięgowywanie tych środków Sąd ocenił za zbędne (pkt 2 postanowienia).
Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od podstawowej zasady rządzącej rozliczeniem kosztów w postępowaniu nieprocesowym, wobec tego na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., orzekł , że w pozostałym zakresie każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, przy czym wynagrodzenie kuratorów ustali Sąd, w sprawach w których ich ustanowił kuratorami spadku (pkt 3 orzeczenia). Wnioskodawca był zainteresowany w sprawie, aby uregulować stan prawny nieruchomości, więc poniósł opłatę od wniosku. Skarb Państwa nabył nieruchomość , ale z niej nie skorzysta, bo podlega ona komunalizacji, a do wniosku przyłączył się tylko dlatego, by odeprzeć zarzut braku legitymacji czynnej gminy. Pozostałe koszty to koszty reprezentacji , tu każdy podmiot poniesie je we własnym zakresie, a co do kuratorów, to po ustaleniu wartości masy spadkowej przyzna je Sąd, który ich ustanowił.