Sąd Okręgowy w Warszawie
XXV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXV Ns 38/20
Data wyroku: 2020-04-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON

Sygn. aktXXV Ns 38/20

POSTANOWIENIE
Dnia 21 kwietnia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny
w osobie sędziego Piotra Bednarczyka
po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuS. G.
z udziałemPrezesa Rady Ministrów
o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym
postanowił :
odrzucić wniosek.

UZASADNIENIE
W dniu 21 kwietnia 2020 rokuS. G.złożył pismo zatytułowane „SKARGA (w trybie wyborczym na podstawie art. 11 Kodeksu wyborczego)”. Pismo zostało zarejestrowane w tutejszym Sądzie tego samego dnia o godz. 15.47 jako wniosek o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym.
Wnioskodawca domagał się:

1
Aby Prezes Rady Ministrów zaprzestał agitowania na rzeczA. D., tworząc mu warunki (w tym, przepisy) umożliwiające reelekcję, a ponadto by przeprosił pozostałych kandydatów za ww. podejmowane działania,

2
Ustalenia stanu faktycznego, czyli stwierdzenia, że z dniem 20 marca 2020r. wprowadzono stan nadzwyczajny,

3
Stwierdzenia, ze w okresie od 4 marca 2020 r. do nadal zbierania podpisów pod kandydaturami stanowiło zagrożenie dla życia lub zdrowia Polaków, co wykluczało ich zbieranie,

4
Zobowiązania Premiera do zamieszczenia ww. informacji na łamach portali(...),(...), wradio (...), wRadio (...)oraz w(...)i(...),

5
Zobowiązania Premiera, aby wpłacił kwotę 100 000 zł na rzecz Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej „Dom Dziecka na Pasiece” wO..

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Wobec oznaczenia pisma przez wnioskodawcęS. G.oraz formalnego trwania kampanii wyborczej jego wniosek ten został zakwalifikowany jako złożony na podstawieart. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy(Dz. U. z 2019 r., poz. 684).
Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe(Dz.U. z 2018 r. poz. 1914), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: 1) zakazu rozpowszechniania takich informacji; 2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; 3) nakazania sprostowania takich informacji; 4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; 5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; 6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego. Sąd okręgowy rozpoznaje tego rodzaju wniosek w ciągu 24 godzin w postępowaniu nieprocesowym (§ 2)
Szczegółowa analiza żądańS. G.prowadzi do konkluzji, że ich większość jego nie tylko nie może być rozpoznana w trybie wyborczym, ale w ogóle nie stanowi sprawy cywilnej, a przez to nie może stać się przedmiotem badania sądu cywilnego.
Zgodnie zart. 1w zw. zart. 2 § 1 k.p.c.sprawami cywilnymi rozpoznawanymi przez sądy powszechne są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnegoi opiekuńczego oraz prawa pracy, a także sprawy, które wprawdzie nie wynikają z ww. stosunków, niemniej stosuje się do nich - z mocy ustaw szczególnych - przepisyk.p.c.Sprawami cywilnymi są zatem sprawy, których źródłem jest prawo publiczne, ale wyłącznie z mocy wyraźnego postanowienia ustawodawcy, który skierował je do właściwości sądów powszechnych i nakazał stosowanie do ich rozpoznania przepisówk.p.c.Droga sądowa stanowi przesłankę procesową o charakterze bezwzględnym, którą sąd uwzględnia z urzędu w każdym stanie sprawy (art. 202 k.p.c.). Skutkiem niedopuszczalności drogi sądowej jest to, że sprawa nie może być rozstrzygana przez sąd powszechny, a ewentualne rozstrzygnięcie w takim przedmiocie skutkuje nieważnością postępowania.
Żądanie obywatela Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące zakazania Prezesowi Rady Ministrów wprowadzenia określonych regulacji prawnych, (w tym i takich, które mogą korzystnie wpłynąć na wynik wyborów prezydenckich) nie znajduje oparcia w jakimkolwiek przepisie prawa – nie tylko cywilnego, ale również prawa publicznego iKonstytucji. Zakazanie lub nakazanie konstytucyjnemu organowi Państwa określonego postępowania nie regulowanego prawem cywilnym przez sąd powszechny byłoby oczywiście sprzeczne z zasadą trójpodziału władz (art. 10 Konstytucji). Zatem tego rodzaju żądania nie mogą być dochodzone przed sądem cywilnym.
Drugie i czwarte żądanie wnioskodawcy zmierzają w istocie do nakazania Prezesowi Rady Ministrów wprowadzenia stanu nadzwyczajnego i poinformowanie o tym w mediach. Żądanie tego rodzaju ze wskazanych wyżej przyczyn również nie mieści się w kategorii sprawy cywilnej.
Z kolei żądanie trzecie stanowi próbę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku złożenia podpisów poparcia w liczbie wymaganej przez Kodeks wyborczy i zarejestrowania go jako kandydata. Sprawy tego rodzaju Kodeks wyborczy przekazał do rozpoznania Państwowej Komisji Wyborczej i Sądowi Najwyższemu (art. 304 Kodeksu). Zatem sąd powszechny nie może rozpoznawać spraw tego rodzaju.
Żądania przeproszenia pozostałych (pozaA. D.) kandydatów oraz zasądzenia kwoty pieniężnej na rzecz placówki społeczno-wychowawczej mieszczą się już w kategorii spraw cywilnych: możliwość ich dochodzenia wynika już w przywołanego art. 111 Kodeksu wyborczego. Jednakże sprawy tego rodzaju są prowadzone w myśl zasad postępowania cywilnego, które zezwalają na udział w nim jedynie podmiotom posiadającym zdolność sądową. Prezes Rady Ministrów nie posiada tej właściwości – nie jest osobą fizyczną ani osobą prawną, zaś przepis szczególny nie przyznaje mu tej cechy. Zatem nie może występować w postępowaniu cywilnym (art. 64 kpc).
Jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna, sąd odrzuca pozew albo wniosek w postępowaniu nieprocesowym (art. 199§ 1 pkt. 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc). Do odrzucenia wniosku prowadzi również sytuacja, w której jedna ze stron nie ma zdolności sądowej (art. 199 § 1 pkt. 3 kpc). Dlatego też na podstawie powołanych przepisów należało orzec jak w sentencji postanowienia.
W tej sytuacji już tylko ubocznie wypada zauważyć, żeS. G.nie przysługują roszczenia określone w art. 111 Kodeksu, gdyż nie jest on kandydatem biorącym udział w wyborach. Postanowieniem z 6 kwietnia 2020 r. w sprawie I NSW 11/20 Sąd Najwyższy oddalił jego skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odmowy rejestracji. To czyniłoby jego wniosek oczywiście nieuzasadnionym w razie formalnej dopuszczalności i nakazywałoby jego oddalenie na posiedzeniu niejawnym na podstawieart. 514 § 2 kpc.

ZARZĄDZENIE
(...)

1
Niezwłocznie po rozpoczęciu pracy sekretariatu proszę poinformować telefonicznie wnioskodawcę o treści postanowienia i przesłaniu postanowienia mailem, sporządzić odpis w formacie pdf i przesłać na adres mailowy wskazany we wniosku – z żądaniem potwierdzenia przeczytania wiadomości i pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia do sądu apelacyjnego za pośrednictwem tutejszego sądu w terminie 24 h od chwili doręczenia.

2
Wydruk wiadomości oraz potwierdzenie przeczytania włączyć do akt sprawy.

3
Odpis postanowienia i skan wniosku doręczyć z pouczeniem również na adres emailowy kancelarii Prezesa Rady Ministrów – z pouczeniem.