Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 429/20
Data wyroku: 2020-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze, Społeczna szkodliwość czynu, Wyrok łączny, Grzywna
Podstawa prawna: art. 85 kk, art. 86 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 429/20

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 15 kwietnia 2020 roku w sprawie II K 89/19

1.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny

1.3

Granice zaskarżenia

1.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5

Ustalenie faktów

1.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6

Ocena dowodów

1.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

rażącej niewspółmierności kary łącznej grzywny w sensie jest nadmiernej surowości, wysokości i niewyważenie w należytym stopniu celów kary podczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności zachodzi wyraźna dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, zasłużoną, w następstwie prawidłowego zastosowania okoliczności uwzględnianych przy orzekaniu kary łącznej.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W ocenie Sądu odwoławczego orzekanie przez Sąd I instancji w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawieP. S.było prawidłowe. Także wymiar ostatecznie orzeczonej kary łącznej grzywny należycie uwzględnia dyrektywy wymiaru kary, o jakich mowa wart. 85 a kk.
Sąd Rejonowy wydając wyrok łączny prawidłowo orzekał w oparciu o przepisy obowiązujące w tym zakresie od dnia 1 lipca 2015 roku. Wynika to wprost z treści wyroku, gdzie Sąd ten odwołał się do regulacji art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 roku, poz. 396). Procedując w oparciu o aktualnie obowiązujące zasady wydawania wyroków łącznych prawidłowo stwierdził, iż połączeniu podlegają wyroki opisane w punktach 16 i 19 części wstępnej w zakresie jedynie kar grzywny, jako że kary te nie zostały wykonane. Sąd Rejonowy czynił ustalenia w sprawie na podstawie wiarygodnego i niekwestionowanego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi apelacyjnej obrońcy skazanego rażącej niewspółmierności kary w sensie jej surowości stwierdzić należy, iż orzeczona wobec skazanego kara łączna grzywny nie jest rażąco niewspółmiernie surowa.
Bowiem w tym względzie pamiętać należy o ugruntowanym w tej materii orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wypływa z niego konkluzja, iż rażąca niewspółmierność kary określona wart. 438 pkt 4 kpkzachodzi wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a tą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k.w zw. zart. 56 k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. Tym samym, zmiana kary w instancji odwoławczej nie może nastąpić w każdym wypadku, w którym jest możliwa wedle własnej oceny Sądu Odwoławczego, lecz wtedy tylko, gdy kara orzeczona nie daje się zaakceptować z powodu różnicy pomiędzy nią a karą sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej i rażącej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1995 roku - KZS 4/96 poz. 42; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1972 roku - V KRN 230/72, niepublikowany).
Podzielając powyższy pogląd Sądu Najwyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, za bezpodstawne uznać należy zastrzeżenia skarżącego, co do wymiaru orzeczonej zaskarżonym wyrokiem kary łącznej grzywny. Sąd I instancji należycie wyważył przesłanki zart. 85 a kk. Chybiony więc okazał się podniesiony w apelacji zarzut związany z rażącą niewspółmiernością orzeczonej kary łącznej i z brakiem zastosowania zasady pełnej absorpcji przy łączeniu kar jednostkowych grzywny. Sąd Rejonowy słusznie bowiem zastosował przy wymiarze orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zasadę częściowej absorbcji, a przyjęte stanowisko należycie i przekonująco uzasadnił.
Kara łączna powinna być postrzegana jako swoiste podsumowanie działalności przestępczej sprawcy. Stanowi ona wyraz potępienia w stosunku do postępowania sprawcy, jak również podkreśla nieopłacalność przestępczej działalności. Z drugiej strony, orzeczona kara łączna powinna być niezbędna dla osiągnięcia celów indywidualnego oddziaływania. W procesie orzekania kary łącznej sąd powinien opierać się na dyrektywach określonych wart. 85a kk, jednakże wspartych na dyrektywach pomocniczych, tak aby możliwa stała się odpowiedź na pytanie, czy w danym przypadku zachodzą okoliczności, które przemawiają za zsumowaniem dolegliwości, czy też przeciwnie - w imię racjonalizacji karania, wskazują na konieczność pochłonięcia części kar. Stosowanie zatem kumulacji albo absorpcji, jako że są to rozwiązania skrajne, wymaga istnienia szczególnych przesłanek przemawiających za jednym, albo drugim rozstrzygnięciem.
Jak słusznie wskazał Sąd meriti w niniejszej sprawie, brak takich przesłanek w odniesieniu do postulowanej przez obronę zasady pełnej absorpcji. Nie jest nią, ani dotychczasowa linia życiowa skazanego, ani relacje pomiędzy czynami, za które wymierzono kary podlegające łączeniu. Wymiar kary łącznej orzeczonej w oparciu o zasadę absorpcji, to przypadek wymagający wyjątkowo korzystnych i łagodzących okoliczności po stronie sprawcy. Przy wymierzaniu kary łącznej, zastosowanie zasady pełnej absorpcji, nie jest też żadnym obowiązkiem sądu orzekającego, czy też punktem wyjścia przy dokonywaniu prawidłowej oceny wymiaru kary łącznej. Jest przy tym oczywiste, że w aktualnym stanie prawnym orzeczenie kary łącznej, nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest orzeczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2016 r. IV KK 70/16 Legalis Nr 1444864).
W ślad za Sądem pierwszej instancji wskazać należy, iżP. S.został skazany za wiele przestępstw i to należących do różnego rodzaju oraz popełnionych na szkodę różnych pokrzywdzonych, wśród których dominują przestępstwa przeciwko mieniu, zawierające w sobie znaczny ładunek pejoratywności w sposobie działania sprawcy i mimo, iż za te czyny wymierzono skazanemu także surowe rodzajowo kary nie powstrzymało go to od popełnienia kolejnych przestępstw. Prawidłowo zatem uznał Sąd I instancji, iż związek między większością przestępstw popełnionych przez skazanego jest luźny, a czasokres przestępczych działań skazanego rozciągnięty jest na przestrzeni 4 lat.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy w pełni przychyla się do stanowiska Sądu I instancji, iż zarówno wzgląd na cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, jak i związek przedmiotowo-podmiotowy oraz czasowo-przestrzenny zachodzący w przypadku wyroków podlegających łączeniu, absolutnie wykluczał zastosowanie wobec skazanego zasady absorpcji, obligował natomiast do przyjęcia zasady częściowej absorbcji.
Wbrew zarzutom skarżącego, Sąd Rejonowy we właściwym stopniu wyważył okoliczności, które stawiają skazanego w pozytywnym świetle oraz te, które przeważają w sprawie- są obciążające i stanowią dowód nagannej postawy, jaką prezentował popełniając szereg przestępstwP. S., i postawę jaką obecnie prezentuje w warunkach izolacji, która też nie zasługuje na nadmierne premiowanie. BowiemP. S.nadal jest bezkrytyczny wobec popełnionych przestępstw, prezentuje zmienna postawę, nie zawsze przestrzega ustalonego porządku i dyscypliny, wobec funkcjonariuszy nie zawsze prezentuje regulaminowa postawę, był co prawda 3 krotnie nagradzany, ale aż 8 krotnie karany dyscyplinarnie.
Zważyć przy tym należy, że skazany przebywa już kilka lat w izolacji, a jeszcze nie ukształtował swej postawy w kierunku społecznie pożądanych norm prawnych i obyczajowych, co jasno wynika z opinii o skazanym, która jest przeciętna.
Także w przekonaniu Sądu Okręgowego – biorąc pod uwagę wszystkie ustalone przez Sądmeritiokoliczności – wymierzenie skazanemu kary łącznej 140 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu stawki na minimalnym przecież poziomie 10 zł. będzie adekwatną reakcją karną, a kara ta spełni w sposób wystarczający cel wychowawczy i zapobiegawczy, a także cele w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa i nie stanowi obciążenia skazanego ponad miarę, zwłaszcza, że w warunkach izolacji penitencjarnej jest możliwość świadczenia odpłatnego zatrudnienia.
Zatem wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił całokształt okoliczności rzutujących na wymiar orzeczonej wobec skazanego łącznej kary grzywny w kontekścieart. 85 a kki sytuacji materialnej, bytowej skazanego. Sąd pierwszej instancji należycie bowiem ustalił i ocenił okoliczności podmiotowe dotyczące osoby sprawcy, jak również prawidłowo umotywował rodzaj zaistniałego między przestępstwami związku podmiotowo-przedmiotowego mającego wpływ na wybór zasady kształtowania kary łącznej.
Podsumowując - orzeczona kara łączna grzywny jest adekwatna do stopnia winy skazanego i stopnia społecznej szkodliwości jego czynów oraz oddaje w należyty sposób natężenie jego kryminalnej działalności.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie skazanemu kary łącznej na zasadzie pełnej absorbcji

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

wyrok jest słuszny, a apelacja nie zasługuje na uwzględnienie

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok i wszystkie rozstrzygnięcia

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

wyrok jest słuszny, a apelacja nie zasługuje na uwzględnienie

1.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

pkt 2 i 3 sentencji

O kosztach obrony z urzędu Sąd orzekł na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 kpk, § 17 ust 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714) mając na uwadze nakład pracy obrońcy oraz charakter sprawy.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim zwolnił skazanego od wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym na podstawieart. 624 § 1 kpk., kierując się jego trudną sytuacją finansową i bytową, związaną z pobytem w warunkach izolacji penitencjarnej.

7

PODPIS

1.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca skazanego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 15 kwietnia 2020 roku w sprawie II K 89/19

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana