Sąd Okręgowy w Warszawie
XXVII Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: XXVII Ca 1498/20
Data wyroku: 2020-10-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Agnieszka Fronczak

Sygn. aktXXVII Ca 1498/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 października 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Agnieszka Fronczak

po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) S.A.wW.(poprzednio(...) S.A.wW.)
przeciwko(...) sp. z o.o.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie
z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt II C 8149/18

1
zmienia zaskarżony wyrok i zasądza od(...) sp. z o.o.wW.na rzecz(...) S.A.wW.kwotę 400 (czterysta) euro z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 947 (dziewięćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

2
zasądza od(...) sp. z o.o.wW.na rzecz(...) S.A.wW.kwotę 892 (osiemset dziewięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej.

Sygn. aktXXVII Ca 1498/20

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 28 listopada 2018 roku(...) S.AwW.(poprzednio:(...) spółka akcyjnaz siedzibą wW.) wniosła o zasądzenie od pozwanego(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.kwoty w wysokości 400 euro z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty oraz domagała się zwrotu kosztów postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa według norm przepisanych.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym dnia 12 lutego 2019 r. Sąd uwzględnił powództwo w całości.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesowych według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie powództwo oddalił i ustalił, że koszty postępowania ponosi powód.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości.
Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucił:

1
Naruszenie prawa materialnego tj.:

a
przepisu art. 3 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie pojęcia „podróżujący bezpłatnie” i przyjęcie że wyłączenie zastosowania przepisów Rozporządzenia dotyczy sytuacji, w których w umowie z biurem podróży w miejscu oznaczonym jako „Transport” wskazana została kwota 0 zł, podczas gdy pojęcie to powinno być interpretowane szeroko, tj. w ten sposób, że pojęcie „podróż” obejmuje zarówno przelot (zakup biletu), jak i start, lądowanie, wejście na pokład i jego opuszczenie, a w stanie faktycznym sprawy pasażer poniósł co najmniej koszty opłaty lotniskowej i opłaty transportowej - a co za tym idzie, poniósł koszty podróży;

b
przepisu art. 7 ust. 1 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wypłaty odszkodowania za opóźniony lot w sytuacji, w której poprzednikowi prawnemu powoda przysługiwało odszkodowanie z tytułu opóźnienia lotu;

2
Naruszenie przepisów postępowania, które miało mieć wpływ na wynik sprawy tj.:

a
art. 231 k.p.c.poprzez dokonanie błędnego ustalenia faktycznego, tj. przyjęcie, że z faktu wskazania w umowie z biurem podróży w miejscu oznaczonym jako „Transport” kwoty 0 zł wynika fakt podróżowania przez pasażera bezpłatnie, podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy pasażer poniósł koszty podróży co najmniej w postaci kosztów opłaty lotniskowej i opłaty transportowej;

b
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału wyrażające się w niezasadnym przyjęciu, że poprzednik prawny powoda odbył podróż nieodpłatnie, w sytuacji, gdy z umowy z biurem podróży, której odpis znajduje się w aktach sprawy, jednoznacznie wynika, że pasażer poniósł m.in. koszty opłaty lotniskowej i opłaty transportowej.

W oparciu o wskazane wyżej zarzuty, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 400 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym stosownie doart. 50513§ 2 k.p.c.Wobec tego uzasadnienie wyroku ograniczono do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Apelacja powoda zasługiwała na uwzględnienie w całości.
Przede wszystkim zasadne okazały się zarzut naruszenia prawa procesowego, tj.art. 231 k.p.c.orazart. 233 § 1 k.p.c., które wykazały wadliwość oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na jego podstawie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, a w konsekwencji wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91.
Zgodnie zart. 231 k.p.c.Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Zastosowanie tego przepisu podlega kontroli w toku instancji pod względem poprawności logicznej i faktycznej (por. post. SN z 26.7.2000 r., I CKN 582/00, Legalis; wyr. SN z 23.7.2004 r., III CK 71/03, Lex Nr 174147). Zarzut naruszeniaart. 231 k.p.c.nie może przy tym polegać na jego niezastosowaniu, gdyż sąd nie ma takiego obowiązku, lecz na wykazaniu, że skonstruowane przez sąd domniemanie faktyczne pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (wyr. SN z 22.7.2008 r., II PK 360/07, Legalis).
Z kolei do naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.dochodzi wówczas, gdy wykazane zostanie uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (wyr. SN z 16.12.2005 r., III CK 314/05, OSG 2006, Nr 10, poz. 110; wyr. SA w Warszawie z 7.11.2018 r., V ACa 1436/17, Legalis; uzasadnienie wyr. SN z 10.6.1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, Nr 17, poz. 655; uzasadnienie wyr. SN z 14.3.2002 r., IV CKN 859/00, Lex Nr 53923). Przyjmuje się, że granicę swobodnej oceny dowodów, w świetleart. 233 § 1 k.p.c.wyznaczają zasady logicznego rozumowania, nakaz opierania się na dowodach przeprowadzonych prawidłowo, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz bezstronności, nakaz wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, konieczność wskazania, na podstawie których dowodów dokonano ustaleń, a którym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy.
Sąd Okręgowy podzielił argumentację powoda o naruszeniu przez Sąd I instancji powyższych przepisów, które to uchybienia miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jakkolwiek w dokumencie potwierdzenia rezerwacji koszt transportu samolotem organizator wyjazdu określił na 0,00 zł, to nie świadczy to jeszcze o tym, że pasażer odbył podróż nieodpłatnie.
Po pierwsze zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że koszt przelotu samolotem niewątpliwie stanowi znaczny, o ile nie największy koszt całej zorganizowanej przez biuro podróży wycieczki. Powszechnie wiadomo, że każdorazowo cena imprezy jest ustalana na podstawie obowiązujących taryf, cen, opłat i kursów walut, natomiast biura podróży zastrzegają sobie prawo do podniesienia ceny imprezy przed datą wyjazdu z tytułu zmian kosztów transportu (np. wzrostu cen paliwa), podatków, opłat (np. opłat lotniskowych, startowych i lądowania) lub kursu waluty stanowiącej podstawę obliczenia ceny imprezy.
Po drugie trafnie wskazał powód w apelacji, iż w niniejszej sprawie na poniesiony przez poprzednika prawnego powoda koszt wycieczki składały się poza zakwaterowaniem w hotelu i wyżywieniem w okresie od 28 czerwca 2018 r. do 5 lipca 2018 r., ubezpieczeniem czy transferem lotnisko – hotel – lotnisko, także przelot samolotem na trasieW.-B.i z powrotem (wraz z opłatą lotniskową w wysokości 200 zł i dopłatą transportową w wysokości 190 zł).
Zgodnie zart. 75 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze(Dz.U. Nr 130, poz. 1112) zarządzający lotniskiem może pobierać opłaty za korzystanie z obiektów, urządzeń lub usług udostępnianych wyłącznie przez tego zarządzającego lotniskiem, związanych ze startem, lądowaniem, oświetleniem, parkowaniem statków powietrznych lub obsługą ładunków (towarów i poczty) lub pasażerów (opłaty lotniskowe), z zastrzeżeniemust. 3. Opłaty lotniskowe są pobierane od podmiotu na rzecz którego udostępniane są te obiekty, urządzenia lub usługi, od użytkownika statku powietrznego lub innego eksploatującego statek powietrzny w momencie wykonywania operacji lotniczej.
Nadto w myśl art. 23 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 z dnia 24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie wspólnoty (Dz.Urz.UE.L Nr 293, str. 3) ostateczna cena, którą należy zapłacić, jest zawsze wskazywana i zawiera obowiązujące taryfy lotnicze i stawki lotnicze, a także wszystkie należne podatki, dopłaty, opłaty i należności, które są niemożliwe do uniknięcia i możliwe do przewidzenia w chwili publikacji. Poza wskazaniem ostatecznej ceny określa się przynajmniej taryfę lotniczą lub stawkę lotniczą, podatki, opłaty lotniskowe oraz inne opłaty, dopłaty i należności, takie jak związane z ochroną lub paliwem. Informacje o opcjonalnych dopłatach do ceny są przekazywane w sposób wyraźny, przejrzysty i jednoznaczny na początku procesu rezerwacji, zaś zgoda klienta jest wyrażana na zasadzie opcjonalnej (opt-in).
Powyższe, zdaniem Sądu Okręgowego, nie pozostawia wątpliwości, że już samo poniesienie przez pasażera opłaty lotniskowej świadczy o odpłatności przewozu lotniczego, a tym samym uprawnia go do dochodzenia odszkodowania na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Sąd Rejonowy błędnie zatem przyjął, że skoro koszt przewozu lotniczego nie został ujęty w dokumencie rezerwacji to pasażer go w rzeczywistości nie poniósł, co wyłącza odpowiedzialność przewoźnika.
Skoro poprzednik prawny powoda -M. S.poniósł koszty związane z przewozem lotniczym, w tym opłatę lotniskową i transportową, to Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że zachodzi przesłanka z art. 3 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i nie znajduje ono zastosowania do roszczenia powoda. Powód wykazał, że jego poprzednik prawny posiadał potwierdzoną rezerwację w postaci umowy z biurem podróży na lot numer(...)zW.doB.oraz fakt stawienia się na odprawę (przedłożył kartę pokładową). Przedmiotowy lot był opóźniony, na skutek czego pasażer dotarł do miejsca docelowego z ponad 3-godzinnym opóźnieniem, czego pozwany nie kwestionował.
W tym stanie rzeczy wyrok Sądu I instancji należało zmienić i zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem, o czym orzeczono jak w punkcie 1 niniejszego wyroku, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
Uwzględnienie apelacji powoda skutkowało również zmianą orzeczenia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji, o których orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) (wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 900 zł, opłata od pozwu 30 oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł).
Koszty należne powodowi w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy ustalił w oparciu oart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 2 pkt. 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia, mając na uwadze zmianę pełnomocnika (koszty zastępstwa w wysokości 675 zł, opłata od apelacji w wysokości 200 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł).