Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 862/19
Data wyroku: 2020-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Naczyńska, Tomasz Ślęzak, Roman Sugier
Słowa kluczowe: Użytkowanie wieczyste
Podstawa prawna: art. 283 kc

Sygn. akt I ACa 862/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Roman Sugier (spr.)

Sędziowie :

SA Tomasz Ślęzak
SA Joanna Naczyńska

Protokolant :

Katarzyna Noras

po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta(...)
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie
z dnia 5 lipca 2019 r., sygn. akt I C 243/19

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz zastępcy procesowego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 8 100 (osiem tysięcy sto) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Tomasz Ślęzak   SSA Roman Sugier   SSA Joanna Naczyńska
Sygn. akt I ACa 862/19

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2019r. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądziłod pozwanego(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta(...)264.411,46 złotychz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 132.205,73 złotych od1 kwietnia 2018r. (pkt. 1).
Ponadto Sąd zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej 10.800 złotych z tytułu kosztów procesu (pkt. 2) i nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa –Sądu Okręgowego w Częstochowie 13.221 złotych z tytułu kosztów sądowych od uiszczania których powód był zwolniony (pkt. 3).
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podał, że powódSkarb Państwa – Prezydent Miasta(...)domagał się zasądzenia na jego rzecz kwot o jakich mowa wyżej z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie przez pozwanego nieruchomości gruntowej stanowiącej wyspecyfikowane w pozwie działki geodezyjne będące własnością Skarbu Państwa. Powód domagał się zasądzenia opłat za lata 2017-2018 w kwocie po 132.205,73 złotych za każdy rok.
Pozwany wnosił o oddalenie powództwa zarzucając brak legitymacji czynnej powoda. Podniósł, że opłaty nalicza i żąda ich zapłaty Prezydenta MiastaC..
Dalej Sąd pierwszej instancji podał, że okoliczności faktyczne były między stronami bezsporne. Dotyczy to faktu, że Skarb Państwa jest właścicielem działek gruntu wyspecyfikowanych w pozwie a pozwany ich wieczystym użytkownikiem. Pozwany nie zaprzeczał też temu, że opłaty za wieczyste użytkowanie za lata 2017-2018 nie zostały uregulowane i wynosiły one tyle co kwoty żądanew pozwie.
W dalszej części motywów Sąd pierwszej instancji podał, że wymóg uiszczania opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie wynika zart. 238 k.c.a termin (do 31 marca każdego roku) wskazany został wart. 74 ust. 4 ustawyz 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Nie podzielił Sąd Okręgowy zarzutu pozwanego jakoby powód nie posiadał legitymacji czynnej w niniejszej sprawie.
Sąd wyjaśnił, że Skarb Państwa, będący właścicielem nieruchomości,jest reprezentowany przez właściwy organ, którym zgodnie zart. 4 ust. 9ustawy o gospodarce nieruchomościamistarosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. WC., która jest miastem na prawachpowiatu, organem tym jest Prezydent Miasta. Pełni on funkcję statio fisciSkarbu Państwa, co wynika zart. 92 ust.1 pkt 2 ustawy z 5 czerwca 1998r.o samorządzie powiatowym.
O kosztach Sąd orzekł na mocyart. 99 k.p.c.i art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz na podstawie art. 113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Wyrok został zaskarżony w całości przez pozwanego.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisuart. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościamipoprzez nieprawidłowe przyjęcie, że powodem w sprawie może być Prezydent MiastaC.– Skarb Państwa gdy zdaniem pozwanego legitymację czynną posiada Prezydent MiastaC.lub Starosta Powiatu(...).
W apelacji zarzucono też naruszenie przepisów postępowania:

a
art. 126 § 1 k.p.c.przez uwzględnienie powództwa w stosunku do podmiotu, który nie istnieje, reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną RP, która nie przedłożyła pełnomocnictwa procesowego udzielonego jej przez Prezydenta MiastaC.,

b
art. 233 k.p.c.poprzez dokonanie błędnych i sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym ustaleń faktycznych,

c
art. 328 § 2 k.p.c.poprzez niewskazanie przyczyn, dla których Sąd pierwszej instancji odmówił wiarygodności dowodom i wnioskom pozwanego.

Powołując się na powyższe pozwany wnosił o zmianę zaskarżonegowyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Powód wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej RP.

Sąd Apelacyjny w Katowicach zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności za chybione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj.art. 233 § 1 k.p.c.iart. 328 § 1 k.p.c.Wprawdzie zostały one podniesione ale uzasadnienie apelacji nie zawiera żadnej argumentacji, która wskazywałaby na tego rodzaju uchybienia ze strony Sądu pierwszej instancji mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
W szczególności skarżący powołując się na przepis dotyczący zasadoceny dowodów nie wskazuje na czym miałaby polegać nieprawidłowość jakiej dopuścił się Sąd Okręgowy oraz, które z poszczególnych ustaleń faktycznychsą nieprawidłowe. Takie samo zaniechanie dotyczy zarzutu naruszenia przepisuart. 328 § 2 k.p.c.
Skarżący nie wskazuje dowodów czy wniosków pominiętych przez Sąd Okręgowy, których uwzględnienie podważałoby treść zaskarżonego orzeczenia.
Zwalnia to Sąd odwoławczy od dalszych wywodów dotyczących tych zarzutów.
Zarzut naruszeniaart. 126 § 1 k.p.c.także jest bezzasadny, gdyż w pozwie wskazano podmiot, który występuje w sprawie w charakterze strony powodowej oraz przez kogo jest reprezentowany w charakterze pełnomocnika.
Nie zachodziła konieczność przedłożenia przez Prokuratorię Generalną RP pełnomocnictwa procesowego udzielonego jej przez Prezydenta MiastaC.. Prokuratoria Generalna RP jest specyficznym zastępcą procesowym. Jej umocowanie do zastępowania Skarbu Państwa w sprawie tego rodzaju jak niniejsza sprawa wynika z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej nakazującego tego rodzaju zastępstwow sprawach rozpoznawanych przez sąd okręgowy.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że taki powód jak Prezydent Miasta – Skarb Państwa nie istnieje. Ze stwierdzeniem tym należy się zgodzić, z tym że nie czyni to zasadnym zarzutu naruszenia przepisuart. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący nie kwestionuje, że jest użytkownikiem wieczystym gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. To pociąga obowiązek uiszczania opłat rocznych na rzecz podmiotu, który oddał grunt w użytkowanie wieczyste.
Wbrew temu co podnosi pozwany strona powodowa nie została określona ani w pozwie ani w wyroku tak jak to wskazano w uzasadnieniu apelacjilecz jako „Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta MiastaC.zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej”.
Osobowość prawna Skarbu Państwa wynika z przepisuart. 33 k.c.Jest to specyficzna osoba prawna będąca podmiotem praw i obowiązkóww stosunkach cywilnoprawnych (art. 34 k.c.), która nie posiada siedziby ani organów. Dlatego istnieje szereg przepisów ustawowych określających jaki organ reprezentuje Skarb Państwa w sprawach poszczególnego rodzaju.
Jak trafnie uznał Sąd Okręgowy w sprawach gospodarowania nieruchomościami organem reprezentującym Skarb Państwa jest starosta a w przypadku miast na prawach powiatu takich jakC.prezydent miasta. Wynika to z przepisów przytoczonych przez Sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku a nadto zostało jednoznacznie wyjaśnione w przytoczonej przez powoda w odpowiedzi na apelację uchwale Sądu Najwyższego z 25 lutego 2016r., sygn. akt III CZP 109/15. Sąd Apelacyjny w pełni tą ocenę podziela.Przy czym podkreślenia wymaga, że wspomniane organy jednostek samorządu terytorialnego „reprezentują” Skarb Państwa a nie działają w imieniu i na rzecz tego podmiotu.
Trafności zaskarżonego wyroku nie podważa też podnoszona przez pozwanego okoliczność, że Prezydent MiastaC.wzywając skarżącego do uiszczenia opłat nie wskazał, że działa w imieniu Skarbu Państwa.Mogłoby to mieć znaczenie co do oceny zasadności uwzględnionego roszczenia odsetkowego (zarzut zart. 481 § 1 k.c.) gdyby obowiązek zapłaty opłatyrocznej przez użytkownika wieczystego był zobowiązaniem bezterminowym, wymagalnym dopiero po wezwaniu do zapłaty (art. 455 k.c.). Tak jednak nie jest, gdyż przepis art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami ściśle określa termin uiszczania opłaty rocznej.
Pozwany opóźnia się więc w zapłacie wymagalnych opłat ze względu na uchybienie ustawowego terminu bez względu na to czy wezwanie było prawidłowo sformułowane.
Z tych względów apelacja została oddalona na mocyart. 385 k.p.c.jako pozbawiona uzasadnionych podstaw.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na mocyart. 98 i 99 k.p.c.w związku z § 2 ust. 7 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).
SSA Tomasz Ślęzak SSA Roman Sugier SSA Joanna Naczyńska