Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 296/19
Data wyroku: 2019-08-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Elżbieta Zarzecka, Sławomir Bagiński, Alicja Sołowińska
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 42 a ust. 6 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn.akt III AUa 296/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 sierpnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Alicja Sołowińska (spr.)
Sędziowie: SA Sławomir Bagiński
SA Dorota Elżbieta Zarzecka
Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska
po rozpoznaniu na rozprawie 20 sierpnia 2019 r. wB.
sprawy z odwołaniaM. Ż.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wysokość świadczenia
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 18 marca 2019 r. sygn. akt III U 233/19

oddala apelację.

SSA Dorota Elżbieta Zarzecka  SSA Alicja Sołowińska   SSA Sławomir Bagiński
Sygn. akt III AUa 296/19

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 16 stycznia 2019 r. podjął z urzędu wypłatęM. Ż.emerytury od 15 grudnia 2018 r tj. od ustania prawa od wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ rentowy wyliczył emeryturę na kwotę 500,30 zł, a po waloryzacji na kwotę 515,21 zł.
W odwołaniu od tej decyzjiM. Ż.wniósł o jej zmianę jako niezgodnej ze stanem faktycznym i wydanej z naruszeniem jego uprawnienia do otrzymania świadczenia korzystniejszego. W uzasadnieniu wskazał, że otrzymał świadczenie rentowe w kwocie 676,48 zł. Z uwagi na to, że świadczenie to było wyższe od ewentualnej emerytury, postępował zgodnie z treścią informacji ZUS, otrzymanej zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Według tej informacji zmieniły się warunki przechodzenia na emeryturę. Osoba taka jak on, jeśli emerytura z FUS okaże się świadczeniem mniej korzystnym od renty, może pobierać nadal rentę. Natomiast zgodnie z dalszym zapisem informacji osobie takiej jak on z dniem osiągnięcia wieku emerytalnego zostanie przyznana emerytura z urzędu, o ile będzie pobierał rentę w dniu osiągnięcia tego wieku i nie będzie miał ustalonego prawa do emerytury. Świadczenie miało być ustalone w kwocie nie niższej niż dotychczas przysługująca renta z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie więc z przywołaną informacją, nie podejmował żadnych kroków licząc na to, że otrzyma emeryturę w kwocie nie mniejszej niż dotychczasowa renta. Kwestionował to, że ZUS z urzędu przyznał mu emeryturę z naruszeniem zasady, którą sam wskazał w przesłanej informacji.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że emeryturaM. Ż.została przyznana na skutek jego wniosku z 8 września 2017 r., natomiast ZUS z urzędu podjął wypłatę emerytury od 15 grudnia 2018 r. mając na uwadze art. 17 ustawy zmieniającej, który brzmi „przepisy niniejszej ustawy nie naruszają praw i obowiązków osób, które nabyły prawo do świadczeń określonych w przepisach zmieniających niniejszą ustawę”.
Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 18 marca 2019 r. zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do wypłaty emeryturyM. Ż.w kwocie nie niższej niż dotychczas pobieranej renty.
Sąd Okręgowy ustalił, żeM. Ż.urodził się (...)Decyzją z dnia 17 września 2015 r. przedłużono mu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 14 grudnia 2018 r., tj. osiągnięcia wieku 66 lat i 6 miesięcy.
8 września 2017 r.M. Ż.złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Organ rentowy decyzją z 13 października 2017 r. przyznał mu prawo do emerytury od 1 października 2017 r. Decyzją tą poinformowano skarżącego, że emerytura przyznana od 1 października 2017 r. wynosi 500,29 zł i jest niższa od najniższej emerytury, która wynosi 1000 zł. Wskazano również, iż emerytury nie można podwyższyć, ponieważ nie udowodnił łącznie okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat. W tej decyzji zawarto również informację o tym, że emerytura zostaje zawieszona, ponieważ jest świadczeniem mniej korzystnym niż dotychczas pobierana renta z tytułu niezdolności do pracy. Tym samym od 1 października 2017 r. ubezpieczony mający ustalone prawo do emerytury otrzymał świadczenie w wysokości pobieranej renty.
Z uwagi na ustanie prawa do renty z tytułu z tytułu częściowej niezdolności do pracy z dniem 14 grudnia 2018 r. jak również osiągnięcie wieku wynoszącego 66 lat i 6 miesięcy, organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2019 r. z urzędu podjął wypłatę emerytury od 15 grudnia 2018 r. w kwocie 515,21 zł brutto.
Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska organu rentowego, że jeżeli ubezpieczony w trakcie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy miał przyznane prawo do emerytury w niższej kwocie od renty, to po jej ustaniu, wypłaca mu się zawieszoną emeryturę w niższej kwocie niż renta. Sąd wskazał, żeM. Ż.urodził się (...), dlatego mają do niego zastosowanie przepisyDziału II powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdotyczące emerytur dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. (art. 24doart. 26c). Powołał przepis art. 24a tej ustawy, zgodnie z którym emeryturę, o której mowa wart. 24, przyznaje się z urzędu zamiast renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek uprawniający do tej emerytury oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (ust. 1).
Sąd I instancji wskazał, że nieprawidłowoM. Ż.przyznano emeryturę na jego wniosek, a emerytura powinna być mu przyznana z urzędu (ust. 1 art. 24a ustawy o emeryturach i rentach z FUS), ponieważ w dacie wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach tj. 1 października 2017 r. osiągnął on wiek emerytalny. Wcześniej nie można było przyznać emeryturyM. Ż., ponieważ zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach, wchodziła ona w życie dopiero 1 października 2017 r. Decyzja z dnia 8 września 2017 r. o przyznaniu emerytury na wniosek została zatem wydana bez podstawy prawnej. Podstawa prawna do przyznania emerytury zaistniała dopiero z dniem 1 października 2017 r., przy czym z uwagi na treść art. 24a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, organ rentowy powinien wydać decyzję o przyznaniu emerytury z urzędu. Zgodnie z art. 24a ust. 2 emeryturę przyznaje się od dnia osiągnięcia przez rencistę wieku uprawniającego do emerytury. Stosownie zaś do ust. 6 art. 24a, emerytura nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji uznał, że decyzja z dnia 8 września 2017 r. została wydana z pokrzywdzeniemM. Ż.i wbrew obowiązujących przepisów prawa, ponieważ organ rentowy powinien przyznać odwołującemu emeryturę w wysokości nie niższej od pobieranej przez niego renty z tytułu niezdolności do pracy.
W związku z powyższym na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do wypłatyM. Ż.emerytury w kwocie nie niższej niż dotychczas pobieranej renty.
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił Sądowi I instancji:

1
niezgodność ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego, przez co naruszono przepisy prawa procesowego tj.art. 224, 227, 232 i 233 k.p.c.polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd Okręgowy, iż sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, pomimo nie wyjaśnienia istotnych okoliczności, w tym prawa do świadczenia rentowego (na dalszy okres), a przez to na braku wszechstronnego rozważenia wszystkich dowodów i dopuszczenie się przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów - co z pewnością miało wpływ na wydane orzeczenie,

2
naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanieart. 477 § 2 k.p.c.w związku z art. 24a ust. 6 ustawy w związku zart. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 39 poz. 353 z zm.) i w związku z art. 17 ustawy z dnia 16.11.2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2047 poz. 38) poprzez nie właściwe zastosowanie i nieprawidłową subsumcje, poprzez przyznanie wnioskodawcy emerytury w kwocie nie niższej niż dotychczas pobierana renta, gdy emerytura została ustalona na wniosek ubezpieczonego wcześniej, a prawo do świadczenia rentowego ustało, zatem emerytura winna być wypłacana w kwocie ustalonej przez organ rentowy.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości tj. o oddalenie odwołaniaM. Ż.oraz o zasądzenie od niego kosztów postępowania za obie Instancje, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w apelacji przepisów prawa procesowego w zakresie oceny dowodów jak i ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd Okręgowy nie przeprowadził w sprawie żadnych dowodów poza aktami ZUS. W związku z tym trudno jest uznać, że nie rozważył wszystkich dowodów bądź przekroczył granicę swobodnej ich oceny. Skarżący nie wskazuje przy tym w apelacji jakie dowody należałoby przeprowadzić w celu dostatecznego wyjaśnienia sprawy.
Sąd Okręgowy na podstawie akt rentowych i emerytalnych wnioskodawcy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i na tej podstawie słusznie przyjął, że emerytura należnaM. Ż.nie może być niższa od pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy co wynika z przepisu art. 24a ust. 6 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.
Argumentując to stanowisko wypada przypomnieć bezsporny stan faktyczny sprawy.
Decyzją z 17.09.2015 r. wnioskodawcy została przyznana renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 14.12.2018 r. tj. do osiągnięcia wieku emerytalnego wówczas obowiązującego, a wynoszącego 66 lat i 6 miesięcy (M. Ż.urodził się (...)). W dniu 8 września 2017 r.M. Ż.złożył wniosek o przyznanie mu emerytury i świadczenia także na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zostało mu przyznane decyzją z 13.10.2017 r. od 1 października 2017 r. tj. od dnia wejścia w życie zmiany ustawy emerytalnej obniżającej wiek emerytalny mężczyzna do 65 lat. Według ustaleń ZUS emerytura przyznana wnioskodawcy od 1.10.2017 r. okazała się niższa niż dotychczas pobierana renta w związku z czym została zawieszona. Po upływie okresu, na który była przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy decyzją z 16.01.2019 r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury od 15.12.2018 r. w ustalonej kwocie (515,21 brutto od 1.02.2019 r.).
W przedstawionym, niekwestionowanym stanie faktycznym Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie ma zastosowanie przepis art. 24a ust. 6, który stanowi, że emerytura obliczona na zasadach określonych w ust. 2-5 nie może być niższa od pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy. Przede wszystkim podkreślić należy, iż w sytuacji gdyM. Ż.był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy i w czasie kiedy pobierał to świadczenie osiągnął wiek emerytalny co w jego przypadku nastąpiło 1.10.2017 r., to organ rentowy z mocy art. 24a ust. 1 był zobowiązany do przyznania z urzędu emerytury zamiast rety. Emeryturę przyznaje się od dnia osiągnięcia przez rencistę wiek uprawniającego do emerytury (art. 24a ust. 2). W ocenie Sądu Apelacyjnego tego obowiązku „zamiany” renty na emeryturę nie zniweczył wniosekM. Ż.o emeryturę złożony 8.09.2017 r. Zauważyć należy, iż w tej dacie wnioskodawca nie spełniał przesłanki wieku koniecznego do przyznania emerytury (przepis art. 24 ust. 1 wprowadzający 65 letni wiek dla mężczyzn wszedł w życie z dniem 1.10.2017 r. – ustawa z 16.11.2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS Dz.U.2017.38). Data przyznania wnioskodawcy emerytury od 1.10.2017 r. na jego wniosek z 8.09.2017 r. zbiegała się z datą przyznania emerytury w sytuacji wydania decyzji w tym przedmiocie z urzędu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego wniosekM. Ż.o emeryturę był zbędny w tym znaczeniu, że organ rentowy miał obowiązek wynikający z art. 24a ust. 1 ustawy emerytalnej do przyznania emerytury z urzędu zamiast pobieranej renty. Tym samym emerytura na podstawie art. 24a ust. 6 stawy nie może być niższa od pobieranej renty.
Mając powyższe na względzie na mocyart. 385 kpcapelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
SSA Dorota Elżbieta Zarzecka  SSA Alicja Sołowińska SSA Sławomir Bagiński