Sąd Okręgowy w Gliwicach
V Zamiejscowy Wydział Karny. Sekcja Odwoławcza
Sygnatura akt: V Ka 745/18
Data wyroku: 2019-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Klekocki

Sygn. akt V .2 Ka 745/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  14 marca 2019  r.

    Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku

Wydział V Karny Sekcja Odwoławcza
w składzie:
Przewodniczący:SSO Sławomir Klekocki
Protokolant:  Lucyna Tomala
w obecności Krystiana Nogły Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jastrzębiu-Zdroju delegowanego do Prokuratury Rejonowej w Rybniku
po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r.
sprawy:K. K./K./
s.G.iA.
ur. (...)wR.
oskarżonego o czyn zart. 209 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 13 czerwca 2018r. sygn. akt III K 51/17

I
zmienia zaskarżony wyrok i uniewinniaK. K.od popełnienia zarzucanego mu czynu,

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzeczK. K.kwotę 840 zł (osiemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym,

III
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

SSO Sławomir Klekocki
Sygn. akt V.2 Ka 745/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w Rybniku uznałK. K.za winnego tego, że w okresie od lipca 2014 roku do czerwca 2015 roku wC.uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 13 lipca 2009 roku w sprawie o sygn. IV RC 414/09/10 względemS. K. (1)iS. K. (2), a w okresie od kwietnia 2015 roku do czerwca 2015 roku uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 13 lipca 2009 roku w sprawie o sygn. IV RC 414/09/10 względemS. K. (3), przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat od odbycia kary jednego roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 27 września 2007 roku w sprawie III K 682/07 za przestępstwo podobne zart. 209 § 1 kk, którą to karę odbywał w okresie od 4 lutego 2011 roku do dnia 2 czerwca 2011 roku oraz od dnia8 czerwca 2011 roku do 11 lutego 2012, czym wyczerpał ustawowe znamiona występku zart. 209 § 1a kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 209 § 1a kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 627 kpkiart. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatachw sprawach karnych(tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe obejmujące opłatę w wysokości 120,00 zł oraz wydatki postępowania w wysokości 100,00 zł.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoK. K.zaskarżając wyrok w całości i na podstawieart. 438 pkt 1,2, 3 4 kpkwyrokowi temu zarzucił :
1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, a to:
-art. 209 kk,art. 1aw zw. zart. 4 § 1 kkpoprzez zastosowanie ustawy obowiązującej w czasie orzekania, gdy tymczasem ustawa obowiązująca w czasie popełnienia czynu jest względniejsza dla oskarżonego, albowiem nie określa okresu za jaki sprawca ma pozostawać w zwłoce z zapłatą , nadto wymaga uporczywości działania oraz niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb;
-wadliwe zastosowanieart.209 kkw wersji obowiązującej w czasie czynu, albowiem oskarżony nie uchylał się uporczywie od łożenia alimentów, ponieważ przekazywał środki pieniężne na ich utrzymanie, nadto nie było sytuacji, aby poszkodowani nie mogli zaspokoić swoich podstawowych potrzeb,
-skazanie oskarżonego na podstawieart. 209 § 1a kknatomiast w opisie czynu, za który oskarżony został skazany brak ustawowego znamienia w postaci narażania osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych;
2.rażące naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na treść orzeczenia, a to:
a)art. 4 kpkpoprzez naruszenie zasady obiektywizmu i uwzględnieniu okoliczności wyłącznie przemawiających na niekorzyść oskarżonego a pominięcie wszystkich dowodów uwiarygadniającą wersję wydarzeń podaną przez oskarżonego, eksponowanie okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego i marginalizowanie okoliczności korzystnych, bezzasadne odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego i zeznaniom świadków w zakresie, w jakim wskazywali, że oskarżony finansował odzież synom, przekazywał środki pieniężne;
b)art. 7 kpkpoprzez wadliwą ocenę zebranych dowodów i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, stosowanie w ocenie dowodów innego miernika dla okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego a innego do tych na niekorzyść, uznanie za wiarygodne zeznania świadków wyłącznie w zakresie ustalonego przez Sądu stanu faktycznego,
-niedokonanie ustaleń faktycznych na podstawie zeznań świadkówŁ. H.iA. H.orazM. P.pomimo tego, iż zeznania tych świadków z punktu widzenia oceny uporczywości działania oskarżonego oraz możności zaspokajania podstawowych potrzeb pokrzywdzonych, są istotne,
c)art. 424 § 1 pkt 2 kpkpoprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu orzeczenia podstawy prawnej wyroku,
a z najdalej idącej ostrożności procesowej:
3.wymierzona oskarżonemu kara jest rażąco surowa i przekracza stopień winy oskarżonego, kara bezwzględnego pozbawienia wolności jako kara najsurowsza jest karą przesadnie przekraczającą stopień zawinienia, nie spełniającą swoich celów ze względu na izolacje, oraz brak możliwości kontynuowania pracy zarobkowej .
W oparciu o w/w zarzuty obrońca oskarżonego wnosił o :
1.zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego
ewentualnie:
2.uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,
a z najdalej idącej ostrożności procesowej
3.zmianę pkt 1 wyroku w zakresie orzeczenia o karze poprzez usunięcie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, ewentualnie o warunkowe zawieszenie wykonywania kary 6 miesięcy pozbawienia wolności na okres lat 2.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
apelacja obrońcy oskarżonego zasługuje na uwzględnienie. Sąd rejonowy jak słusznie podniósł w apelacji obrońca oskarżonego dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, a toart. 209 § 1 a kkw zw. zart. 4 § 1 kkpoprzez zastosowanie ustawy obowiązującej w czasie orzekania, gdy tymczasem ustawa obowiązująca w czasie popełnienia czynu była względniejsza dla oskarżonego, albowiem nie określa okresu za jaki sprawca ma pozostać w zwłoce z zapłatą nadto wymaga uporczywości działania oraz niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb. Jak słusznie zauważył w swojej apelacji obrońca oskarżonego sąd rejonowy w swoim uzasadnieniu w ogóle nie wyjaśnił dlaczego zastosował ustawę w brzmieniu na dzień wyrokowania , a nie na dzień popełnienia czynu. Sąd rejonowy skazując oskarżonego na podst.art. 209 § 1 a kkobowiązującego w czasie orzekania w opisie czynu ominął ustawowe znamię w postaci narażenia osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem opis czynu zawarty w wyroku (art. 413 § 2 pkt 1 kpk) musi odpowiadać kompletowi ustawowych znamion czynu zabronionego, albowiem odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto popełnia czyn zabroniony (nullum crimen nullum poena sine lege scripta). Wszystkie znamiona powinny znajdować wyraz w sentencji wyroku skazującego sądu I instancji. Opis czynu musi zawierać te określenia, które od strony leksykalnej są tożsame znaczeniowo ze słowami, zwrotami opisującymi znamiona czynu zabronionego. Jednak w przypadku, gdy opis taki nie zawiera określeń, które kompletują typ czynu zabronionego, przy braku apelacji na niekorzyść, nie jest możliwe dokonanie przez sąd ad quem jakiejkolwiek korekty w tym zakresie. To same stanowisko przyjął SN w wyroku z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt III KS 5/18 LEX nr 2496278 gdzie stwierdził :”w świetle dyspozycjiart. 434 § 1 i art. 443 kpkniedopuszczalne jest uzupełnienie opisu czynu zarzucanego oskarżonemu przez wprowadzanie do niego jakichkolwiek znamion przestępstwa wymaganych przez prawo karne materialne, których ten opis nie zawierał przed zaskarżeniem orzeczenia na korzyść oskarżonego”. Skoro sąd odwoławczy stwierdził, brak w opisie czynu znamiona ustawowego w postaci narażania osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych , nie mógł utrzymać zaskarżonego wyroku w mocy, a jedynym orzeczeniem była zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu czynu zart. 209 § 1 a kk. Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty podniesione przez obrońcę w swojej apelacji ich omówienie okazało się zbędne wobec zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 632 pkt 2 kpk.
SSO Sławomir Klekocki