Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2238/18
Data wyroku: 2019-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia () Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach

Sygn. aktVIII U 2238/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia (del.) Anna Capik-Pater

Protokolant

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu9 października 2019 r. w Gliwicach
sprawyZ. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia9 lipca 2018  r.nr(...)
1. zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 9 lipca 2018 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuZ. K.prawo do emerytury począwszy od 1 lipca 2018 roku;
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
(-) sędzia (del.) Anna Capik-Pater
Sygn. akt VIII U 2238/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 lipca 2018 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.działając na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówił ubezpieczonemuZ. K.prawa do wcześniejszej emerytury, albowiem na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił on jedynie 9 lat, 9 miesięcy i 20 dni pracy w szczególnych warunkach z wymaganych 15 lat.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznanie prawa do spornego świadczenia. Wskazał, że organ rentowy nieprawidłowo nie zaliczył mu do pracy w szczególnych warunkach okresów pracy: od 30 września 1992 r. do 30 czerwca 1998r. wPHU (...) s.c.oraz od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 1999 r. wFirmie Handlowej (...) s.c.gdzie pracował on jako kierowca samochodu o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony; a także okresu od 1 sierpnia 1978 r. do 11 kwietnia 1980 r. kiedy to w ramach odbywania służby wojskowej pracował on jako kierowca cysterny o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że nie zaliczył ubezpieczonemu do pracy w szczególnych warunkach ww. okresów spornym, gdyż ubezpieczony nie przedłożył na tę okoliczność dokumentów potwierdzających pracę w szczególnych warunkach.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyZ. K.urodził się w dniu (...)W dniu (...) ukończył 60 rokżycia.
W okresie od 25 lipca 1978 r. do 8 sierpnia 1978 r. odbył szkolenie w zakresie eksploatacji i obsługi cystern samochodowych.
W okresie od 6 lutego 1981 r. do 21 lutego 1991 r. ubezpieczony pracował wSpółdzielni (...)wZ., przy czym od dnia 6 lutego 1981 r. do 6 grudnia 1981 r. i od 1 marca 1982 r. do 21 lutego 1991 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t. Za ten okres otrzymał on świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W okresie od 30 września 1992 r. do 30 czerwca 1998 r. ubezpieczony pracował wPHU (...) s.c.wŚ.na stanowisku kierowcy. Spółka zajmowała się sprzedażą artykułów spożywczych. Ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jeździł samochodemmarki S.powyżej 5 ton. Każdego dnia przychodził do pracy na godzinę 6:00-7:00. Następnie rozwoził towar do sklepów oraz brał udział w czynnościach załadunkowych i rozładunkowych. Załadunek trwał co najmniej godzinę. Podobny czas zajmował rozładunek. Ubezpieczony dodatkowo jeździł po towar do producenta Po zakończeniu pracy ubezpieczony wracał do domu w godzinach 18:00-20:00.
Z kolei w okresie od 1 lipca 1998 r. do 18 września 2000 r. pracował on wFirmie Handlowej (...) s.c.wB.jako kierowca-mechanik.(...) s.c.powstała po likwidacjiPHU (...) s.c.(...) s.c.przeszła również zdecydowana większość pracowników(...) s.c.W okresie zatrudnienia w(...) s.c.ubezpieczona w dalszym ciągu wykonywał te same czynności, co w(...) s.c.
Ubezpieczony nie posiada dokumentów potwierdzających, że w ww. okresach pracy wPHU (...) s.c.wŚ.oraz wFirmie Handlowej (...) s.c.wB.wykonywał on pracę w szczególnych warunkach.
W dniu 3 lipca 2018 r. ubezpieczony wniósł do organu rentowego o przyznanie mu prawa do wcześniej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
W dniu 9 lipca 2018 r. organ rentowy wydał decyzję, w której odmówił ubezpieczonemu prawa do spornego świadczenia, albowiem nie udowodnił on na dzień 1 stycznia 1999 r. co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wskazał, że staż pracy ubezpieczonego wynosi 25 lat, 3 miesiące i 2 dni, a staż pracy w szczególnych warunkach 9 lat, 9 miesięcy i 20 dni. Do pracy w szczególnych warunkach organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu okresy pracy od dnia 6 lutego 1981 r. do 6 grudnia 1981 r. i od 1 marca 1982 r. do 21 lutego 1991 r., kiedy pracował on wSpółdzielni (...)wZ.i za ten okres przedłożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Do pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu okresów pracy od 30 września 1992 r. do 30 czerwca 1998 r. wPHU (...) s.c.oraz od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 1999 r. wFirmie Handlowej (...) s.c.gdzie pracował on jako kierowca samochodu o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a także okresu od 1 sierpnia 1978 r. do 11 kwietnia 1980r. kiedy to w ramach odbywania służby wojskowej pracował on – jak twierdzi ubezpieczony- jako kierowca cysterny o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie, które zainicjowało niniejsze postępowanie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego; zeznań świadkaI. B.złożonych na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. (k.67-68); zeznań świadkaK. J.złożonych na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. (k. 68); zeznań świadkaP. K.złożonych na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. (k.68); zeznań ubezpieczonej złożonych na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. (k.68).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówI. B.,K. J.iP. K., albowiem są one spójne, logiczne i konsekwentne. ŚwiadkowieK. J.iP. K.pracowali razem z ubezpieczonym w okresie jego pracy wPHU (...) s.c., zatem znali oni specyfikę wykonywanych przez niego obowiązków. Z treści tych zeznań jednoznacznie wynika, że ubezpieczony faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony, a do jego obowiązków należało również załadowanie i rozładowaniu pojazdu. Natomiast świadekI. B.pracowała z ubezpieczonym podczas jego zatrudnienia wFirmie Handlowej (...) s.c.Również i ona wskazała, że ubezpieczony pracując wFirmie Handlowej (...) s.c.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Okoliczność tę potwierdziła także świadekK. J., która pracowała wFirmie Handlowej (...) s.c.do 2000 r. Powyższe zeznania znajdują swoje potwierdzenie w zeznaniach ubezpieczonego, w związku z czym nie ma podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.
Zgromadzone dowody Sąd uznał za kompletne i pozwalające na czynienie na ich podstawie ustaleń co do stanu faktycznego, a następnie na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.2018.1270 t.j.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań wskazanego jużRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.1983.8.43 z późn. zm.)
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, iż ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Nie jest również członkiem OFE.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999 r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu jedynie 9 lat, 9 miesięcy i 20 dni takiej pracy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony legitymuje się ponad 15 letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych. Do okresu zaliczonego przez organ rentowy, doliczyć należy okres zatrudnienia od 30 września 1992 r. do 30 czerwca 1998 r. wPHU (...) s.c.(5 lat, 9 miesięcy i 1 dzień) oraz od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. wFirmie Handlowej (...) s.c.(6 miesięcy), a więc łącznie 6 lat, 3 miesiące i 1 dzień. W tych okresach ubezpieczony faktycznie wykonywał prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Każdego dnia ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy rozwoził towar do sklepów. Jeździł również do producenta, aby odebrać towar i następnie dostarczyć go do hurtowni. Ubezpieczony brał udział w załadunkach i rozładunkach towaru. Każda z tych czynności zajmowała mu po około 1 godziny. W ocenie Sądu czynności te są charakterystyczne dla pracy kierowcy. Nadzór nad załadunkiem i rozładunkiem należy bowiem do ich obowiązków (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 maja 2014r., sygn. akt III AUa 2100/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt III AUa 2142/14). Bez wątpienia czynności załadunkowe i rozładunkowe miały krótkotrwały charakter. Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie innych czynności o charakterze incydentalnym, krótkotrwałym, ubocznym, nie powodują utraty charakteru pracy w szczególnych warunkach (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/07, z dnia 22 kwietnia 2009 r., II UK 333/08).
Mając na uwadze powyższe, w powyższych okresach ubezpieczony wykonywał pracę kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, tj.: prace wymienione w wykazie A,dział VIII, poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.1983.8.43).
Wskazać należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793).
Bez znaczenia pozostaje również fakt, że pracodawca nie wystawił świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem w stosunku do spornych okresów, wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala na przyjęcie, że ubezpieczony legitymuje się ponad 15 letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych, albowiem do okresu uwzględnionego przez organ rentowy w wymiarze 9 lat, 9 miesięcy i 20 dni należy zaliczyć wymienione i opisane powyżej okresy jego pracy wPHU (...) s.c.oraz wFirmie Handlowej (...) s.c.w łącznym wymiarze 6 lat, 3 miesięcy i 1 dzień, co daje łącznie 16 lat i 21 dni takiej pracy.
W związku z tym, że ubezpieczony spełnił wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 1999 r., to zbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie kwestionowanego przez ubezpieczonego okresu spornego od 1 sierpnia 1978 r. do 11 kwietnia 1980 r. kiedy to –jak twierdzi ubezpieczony -w ramach odbywania służby wojskowej pracował on jako kierowca cysterny o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Pozostałe przesłanki prawa do emerytury nie były kwestionowane i zostały przez odwołującego spełnione.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocyart. 47714§ 2 kpc, zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2018 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną wart. 98 k.p.c.oraz odpowiednio § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t.), zasądzając od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł.
(-) sędzia (del.) Anna Capik-Pater