Sąd Rejonowy w Zgierzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 754/18
Data wyroku: 2019-12-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewelina Iwanowicz

Sygn. akt I Ns 754/18

POSTANOWIENIE

Dnia 10 grudnia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Zgierzu, I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodnicząca: Sędzia Ewelina Iwanowicz
Protokolant: Patrycja Łuczak
po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2019 roku w Zgierzu na rozprawie
z wnioskuB. D.
z udziałemK. C.,B. C.,M. C.iD. C.
o zasiedzenie
postanawia:

1
stwierdzić, żeB. D.nabyła przez zasiedzenie z mocy samego prawaz dniem 31 października 2016 roku udziały we współwłasności nieruchomości położonej wG.przyulicy (...)składającej się zdziałki numer (...)o powierzchni 0,1354 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Zgierzu prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)– udział 1/3 (jedna trzecia) część w miejsceK. C., udział 1/9 (jedna dziewiąta) część w miejsceB. C., udział 1/9 (jedna dziewiąta) część w miejsceM. C.i udział 1/9 (jedna dziewiąta) część w miejsceD. C.;

2
ustalić, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania na zasadzie sprzeczności interesów zart. 520 § 2 k.p.c., pozostawiając szczegółowe ich wyliczenie referendarzowi sądowemu;

3
przyznać i wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu na rzeczadw.B. Z.kwotę 2.214 (dwa tysiące dwieście czternaście złotych), w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną uczestniczceB. C.z urzędu.

Sygn. akt I Ns 754/18

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2018 r.B. D.wystąpiła o stwierdzenie,iż nabyła przez zasiedzenie nieruchomość o powierzchni 0,1354 ha oznaczoną jako działkaonumerze ewidencyjnym (...)położoną wG.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadziksięgę wieczystą numer (...)w zakresie udziałuK. C.w wysokości 1/3 części, udziałuB. C.w wysokości 1/9 części, udziałuM. C.w wysokości 1/9 części i udziałuD. C.w wysokości 1/9 części z dniem 31 października 2016 r. oraz zasądzenie od uczestników w częściach równych kosztów postępowania.
(wniosek – k. 4-18)
Na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. uczestnicyM. C.,B. C.,D. C.iK. C.wnieśli o oddalenie wniosku.
(protokół – k. 80)
Na ostatnim terminie rozprawy pełnomocnik wnioskodawczyni poparł wniosek, pełnomocnik uczestniczkiB. C.wniósł o oddalenie wniosku i nieobciążanie uczestniczki kosztami postępowania, a pozostali uczestnicy podtrzymali stanowisko jak dotychczas.
(protokół – k. 174, k. 176)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
S. C.był właścicielem zabudowanej nieruchomości o powierzchni 0,1354 ha oznaczonej jakodziałka numer (...)położonej wG.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadziksięgę wieczystą numer (...).
(odpis księgi wieczystej – k. 72-72v, wypis z rejestru gruntów – k. 75)
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 1986 r. w sprawie I Ns 748/86 Sąd RejonowywZ.stwierdził, iż spadek poS. C.zmarłym dnia 8 października 1986 r. na podstawie ustawy nabył w całości jego bratH. C..
(postanowienie – k. 11 załączonych akt I Ns 748/86)
W 1986 r., po śmierciS. C., ojciec wnioskodawczyniH. C.przekazał jej całą nieruchomość przyul. (...), żeby miała gdzie mieszkać po rozwodzie. Wnioskodawczyni zamieszkała na nieruchomości wraz z nastoletnią córką.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:30:15, zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:10:08-00:22:32, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:27:08-00:40:58)
Bracia wnioskodawczyni i ich rodziny wiedzieli, że rodzice pozwolili jej tam zamieszkać po rozwodzie oraz że z niej korzysta.
(przesłuchanie uczestniczkiB. C.– k. 134 01:10:03-01:20:53 w zw. z k. 84 wyjaśnień informacyjnych 00:11:29-00:27:10, przesłuchanie uczestnikaK. C.– k. 178 00:15:25-00:17:37 w zw. z k. 84 wyjaśnień informacyjnych 00:42:25-00:44:20, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:40:58-00:47:36)
Pozostali członkowie rodziny wiedzieli o przeznaczeniu nieruchomościdla wnioskodawczyni.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20)
Rodzice wnioskodawczyni –H.iA. C.oraz jej bracia–K. C.iJ. C.mieszkali w sąsiadujących ze sobą budynkach przyul. (...)wG..
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20)
Od października 1986 r. wnioskodawczyni opłacała podatek od nieruchomości przyul. (...).
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, pismo z Urzędu Miejskiego wG.– k. 74)
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 1987 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu wydanymw sprawie I Ns 15/87 zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Zgierzu dnia 16 grudnia 1986 r. w sprawie I Ns 748/86 w ten sposób, iż stwierdził, że spadek poS. C.nabył bratH. C.i bratanicaH. J.z dokuS.po 8/32 części spadku, siostrzenicaH. M.z dokuK.i siostrzeniecZ. K.po 4/32 części spadku oraz bratankowieJ. S.,S. S. (2),M. S.iK. S.po 2/32 części spadku.
(poświadczona za zgodność z oryginałem kopia postanowienia w sprawie I Ns 15/87z 13 kwietnia 1987 r. – k. 37-38, postanowienie – k. 49 załączonych akt I Ns 15/87)
W dniu 24 maja 1988 r. w sprawie I Ns 578/87H. M.,K. S.,Z. K.,H. J.,S. S. (2)iH. C.zawarli ugodę częściową, na mocy której zgodnie wnieśli o przyznanie nieruchomości położonejwG.przyul. (...)na rzeczH. C., której wartość zgodnie ustalili na kwotę 2.000.000 zł. Z tytułu spłatyH. C.zobowiązał się uiścićna rzeczH. M.iZ. K.łącznie kwoty po 250.000 zł, z tym że kwotypo 200.000 zł uiścił w dniu zawarcia ugody na sali rozpraw z kwoty przekazanej mu wówczas przez córkęB. D.. Pozostałe kwoty po 50.000 złH. C.zobowiązał się uiścić na rzeczH. M.iZ. K.do dnia 31 grudnia 1988 r.z odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności, z tym że na poczet spłaty długu, tytułem zastawu wręczyłZ. K.pierścionek pochodzący od jego córkiB. D..H. C.zobowiązał się również uiścić na rzeczK. S.kwotę 125.000 zł do 31 lipca 1988 r., zaś na rzeczS. S. (2)kwotę 125.000 zł w dwóch ratach po 62.500 zł do dnia 31 lipca 1988 r. i 31 grudnia 1988 r.H. C.zobowiązał się również do uiszczenia na rzeczH. J.kwoty 500.000 zł, z czego 140.000 zł przekazał w dniu zawarcia ugody, kwotę 160.000 zł zobowiązał się zapłacić do 31 lipca 1988 r., a kwotę 190.000 zł do 31 grudnia 1988 r.z odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności.
(poświadczona za zgodność z oryginałem kopia ugody – k. 39-40, ugoda – k. 79v-80v załączonych akt I Ns 578/87)
Postanowieniem z dnia 24 maja 1988 r. w sprawie I Ns 478/87 Sąd RejonowywZ.dokonał działu spadku poS. C.w ten sposób, że objął działem spadku nieruchomość położoną wG.przyul. (...)o wartości 2.000.000 zł. Sąd dokonał działu spadku w ten sposób, że w/w nieruchomość przyznał na własnośćH. C.oraz zasądził odH. C.na rzecz dwóch pozostałych spadkobierców nieobecnych przy zawieraniu ugody, tj.J. S.iM. S.tytułem spłaty kwoty po 125.000 zł płatne do dnia 31 grudnia 1988 r. z odsetkami w wysokości 8 % w razie uchybienia terminowi płatności. Ponadto Sąd umorzył postępowanie w zakresie objętym ugodą częściową z dnia 24 maja 1988 r.
(poświadczona za zgodność z oryginałem kopia postanowienia – k. 41-42, postanowienie– k. 81-81v załączonych akt I Ns 578/87)
B. D.spłaciła pozostałych spadkobierców poS. C., w tym w dniu 26 maja 1988 r.Z. K.pokwitował odbiór kwoty 50.000 zł tytułem pozostałej części spłaty z nieruchomości naul. (...).
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:27:08-00:47:36, poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pokwitowania– k. 43)
Wnioskodawczyni sukcesywnie remontowała dom przyul. (...). Zrobiła pokrycie dachowe, zmieniła instalację elektryczną, założyła centralne ogrzewanie, podciągnęła wodę, zmieniła podłogi, okna, parapety, drzwi wejściowe wewnętrznei zewnętrzne. Co kilka lat odmalowywała ściany wewnętrzne.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, przesłuchanie uczestniczkiB. C.– k. 134 01:10:03-01:20:53 w zw. z k. 84 wyjaśnień informacyjnych 00:37:30-00:40:55, zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:10:08-00:26:31, zeznania świadkaE. D.-J.– k. 134 00:27:08-00:40:58)
Nie pytała się nikogo o zgodę na wykonywanie remontów.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:40:58-00:47:36)
Wnioskodawczyni karczowała na działce chwasty, sadziła krzewy, iglaki, siała trawę.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:22:32-00:26:31, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:27:08-01:00:27)
Bracia odpłatnie jej pomagali:K. C.wymienił podłogę w kuchni,aJ.zbudował budę dla psa i wyciął kilka spróchniałych drzewek owocowych.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:30:15-00:39:20, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:56:16-00:58:00)
K. C.pomógł także siostrze w remoncie kotłowni.(...)zakupiła wnioskodawczyni.
(przesłuchanie uczestnikaK. C.– k. 178 00:15:25-00:17:37)
W latach 80-tych wnioskodawczyni ogrodziła nieruchomość.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:22:32-00:26:31, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:27:08-00:40:58)
Nikt nie sprzeciwiał się wykonywaniu tych prac przez wnioskodawczynię.
(zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:40:58-00:47:36)
W ocenie otoczenia wnioskodawczyni była właścicielką nieruchomości.
(zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:22:32-00:26:31)
W 1994 r. na nieruchomości przyul. (...)zamieszkałaA. C.. Wnioskodawczyni się nią opiekowała w chorobie.A. C.nie podejmowała decyzji odnośnie nieruchomości i nie partycypowała w kosztach jej utrzymania. W tym czasie emeryturaA. C.przysyłana była na adres jej zamieszkania przyul. (...).
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:30:15-00:39:20, przesłuchanie uczestniczkiB. C.– k. 134 01:20:53-01:26:26, przesłuchanie uczestniczkiM. C.– k. 178 00:13:48-00:15:22, przesłuchanie uczestnikaK. C.– k. 178 00:17:38-00:22:49, zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:10:08-00:22:32, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:47:36-056:16 i 00:59:16-01:00:27, kopia dokumentacji medycznej – k. 106-114)
H. C.iA. C.kupiliK. C.iJ. C.maluchy na przedpłaty. Resztę ceny za swój samochód dopłaciłJ. C.. Za malucha dlaK. C.dalsze wpłaty uiściłaA. C.. Z samochodu tego korzystała wnioskodawczyni od 1989 roku do połowy 1990 roku, a następnieK. C.przez kolejne 8-9 lat.
(przesłuchanie uczestnikaK. C.– k. 178 00:17:38-00:24:43, przesłuchanie uczestniczkiB. C.– k. 134 01:10:03-01:20:53 i k. 178 00:24:50-00:31:06)
Spadek poH. C.zmarłym 18 grudnia 1997 r. nabyli: żonaA. C., córkaB. D., synK. C.i synJ. C.po 1/4 części każde z nich.
(bezsporne, a ponadto poświadczona za zgodność z oryginałem kopia aktu poświadczenia dziedziczenia – k. 44-44v)
Spadek poA. C.zmarłej 7 sierpnia 2013 r. nabyli: córkaB. D., synK. C.i synJ. C.po 1/3 części spadku każdez nich.
(bezsporne, a ponadto poświadczona za zgodność kopia aktu poświadczenia dziedziczenia– k. 56-56v)
Spadek poJ. C.zmarłym dnia 14 listopada 2013 r. nabyli: żonaB. C., córkaM. C.i synD. C.po 1/3 części spadku każde z nich.
(bezsporne, a ponadto kopia aktu poświadczenia dziedziczenia – k. 126-126v)
Około 2016-2017 r. wnioskodawczyni przeprowadziła remont dachu na garażu posadowionym na przedmiotowej nieruchomości, wjazd do garażu i ścieżka do domu zostały wyłożone kostką brukową, została ponownie wymieniona siatka ogrodzeniowa.
(zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:27:08-00:40:58)
Wnioskodawczyni ponosiła koszty związane z utrzymaniem nieruchomości przyul. ściegiennego 4b. Pozostali współwłaściciele nie partycypowali w przedmiotowych opłatach.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20, przesłuchanie uczestniczkiB. C.– k. 134 01:10:03-01:20:53, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:40:58-00:56:16, poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dowodów opłat – k. 63-67, pismoz Urzędu Miejskiego wG.– k. 74)
Wnioskodawczyni nie płaciła nikomu za korzystanie z tej nieruchomości.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:30:15)
Nikt nie zgłaszał do wnioskodawczyni pretensji odnośnie przedmiotowej nieruchomości do czasu niniejszej sprawy.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 134 01:02:42-01:06:59 w zw. z k. 98 wyjaśnień informacyjnych 00:11:18-00:39:20 oraz k. 134 01:09:10-01:10:03, zeznania świadkaH. W.– k. 134 00:10:08-00:22:32, zeznania świadkaE. J.– k. 134 00:27:08-01:00:27)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych dowodów uznanychza wiarygodne. Uczestnicy nie zaprzeczyli, iż wnioskodawczyni posiadała przedmiotową nieruchomość jak właściciel przez okres co najmniej 30 lat. Podnosili jedynie, że przysługują im prawa do nieruchomości jako spadkobiercom poH. C., zwłaszczaw sytuacji, gdy wnioskodawczyni przysługują udziały we współwłasności nieruchomościpoH. C.położonej przyul. (...)wG.. W ocenie Sądu, sprzeciw uczestników wobec zasiedzenia przezB. D.udziałów w nieruchomości przyul. (...)pozostałych spadkobiercówH. C.spowodowany był ich rozgoryczeniem, iż przysługuje jej z tytułu dziedziczenia poH. C.udziałw nieruchomości przyul. (...), z której nie korzystała, a którą oni utrzymywali, nie zaśz uwagi na niewładanie przez nią sporną nieruchomością z ich wyłączaniem przez odpowiednio długi czas.
Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawczyni i jej córkiE. J.co do faktu przekazania nieruchomości wyłącznie na rzecz wnioskodawczyni, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy I Ns 578/87, tj. o dział spadku poS. C.,w którejB. D.brała czynny udział w zawarciu ugody przez jej ojcaz większością pozostałych spadkobierców. W wyjaśnieniach złożonych przed Sądemw sprawie o dział spadkuH. C.oświadczył, że jego córka mieszka na spornej nieruchomości od śmierci brata, a pozostałe dzieci mają swoje mieszkania. Oświadczył również, że chciałby przekazać swój udział córce (k. 22 załączonych akt I Ns 578/87).Na terminie rozprawy w dniu 22 kwietnia 1988 r. oświadczył, iż jego córka jest zainteresowana nabyciem nieruchomości i spłaceniem współwłaścicieli, przy czym częściowo dysponuje środkami, a w pozostałym zakresie zaciągnie na ten cel pożyczkę (k. 73v załączonych akt I Ns 578/87). Faktycznie zatem to wnioskodawczyni uczestniczyław przejęciu przedmiotowej nieruchomości, co potwierdza, iż od momentu objęcia jejw posiadanie w październiku 1987 r. miała być jej wyłączną właścicielką, o czym wiedziała cała najbliższa rodzina.
Wnioskodawczyni twierdziła, iż ojciec po przekazaniu jej spornej nieruchomości rozliczył się z synami poprzez zakup dla nich samochodów (F. (...)). Uczestnicy nie zaprzeczyli, iż rodzice dokonali przedpłaty na tzw. maluchy, ale twierdzili, że pozostałą kwotęJ. C.spłacił sam, zaś z auta przeznaczonego dlaK. C.korzystała jego matka, a nawet wnioskodawczyni, choć jak przyznał sam uczestnik wnioskodawczyni jeździła nim przez zaledwie rok, podczas gdy on 8-9 lat. W ocenie Sądu, nawet gdyby odmówić wiary wnioskodawczyni co do intencji przyświecających rodzicomw zakupie aut, to i tak nie miałoby to znaczenia dla oceny czasookresu i charakteru posiadania przez nią przedmiotowej nieruchomości.
Sąd odmówił wiarygodności twierdzeniom uczestników, iżA. C.mieszkając z córkąB. D.na przedmiotowej nieruchomości przekazywała pieniądze na jej utrzymanie. JakkolwiekB. C.wskazał, iż wie o tym od samej teściowej, to nie wskazała żadnych szczegółów, tzn. kiedy, jakie kwoty miała przekazywać, na co zostały przeznaczone, a jednocześnie twierdziła, iż gdy teściowa mieszkała w domu przyul. (...), to nie dokładała się do utrzymania, nawet nie oczekiwano tego od nieji uczestniczka postepowania nie wskazała żadnego racjonalnego powodu, dla którego miałoby się to zmienić, gdy przeniosła się ona do wnioskodawczyni. NatomiastM. C.z jednej strony wskazała, że na pewno babcia dokładała się do utrzymania spornej nieruchomości, ale jednocześnie wskazała, że nie rozmawiała nigdy na ten temat z dziadkami, a jedynie z rodzicami, przy czym nie pamięta, co jej na ten temat mówili i na co konkretnie pieniądze miały być przekazywane. Jednocześnie z samego faktu, iż emeryturaA. C.była odbierana w tym czasie pod adresem jej zamieszkania przyul. (...)nie sposób wyprowadzić wniosku, iż środki te przeznaczane byłyna utrzymanie nieruchomości, a nie na potrzeby samej uposażonej.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Wniosek był zasadny i podlegał uwzględnieniu.
Zasiedzenie jest pierwotnym sposobem nabycia własności rzeczy przez upływ czasu.Dla przyjęcia, iż skutek w postaci zasiedzenia nastąpił, koniecznym jest stwierdzenie ziszczenia się dwóch kumulatywnych przesłanek, a mianowicie posiadania oraz upływu przewidzianego w ustawie terminu. Przy czym posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć samoistny oraz nieprzerwany charakter.
Posiadaczem samoistnym rzeczy jest zaś ten, kto włada nią jak właściciel (art. 172 § 1 k.c.w zw. zart. 336 k.c.). „Posiadanie samoistne” rozumiane jest jako stan faktyczny składający się z dwóch występujących łącznie elementów: faktu władania rzeczą (corpus)i woli wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi habendi). Pierwszy z tych elementów występuje, gdy dana osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jejna korzystanie z rzeczy, w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługujedo rzeczy określone prawo. Nie jest przy tym wymagane efektywne korzystanie z rzeczy, wystarczająca jest bowiem sama możliwość korzystania z rzeczy. O możności korzystaniaz rzeczy można mówić wówczas, jeżeli władający może używać rzeczy, pobierać z niej pożytki, przekształcać, a nawet rzecz zniszczyć. Zakres potencjalnego korzystania z rzeczy jest najszerszy przy posiadaniu samoistnym, odpowiada ono wówczas treści prawa własności.
Drugi czynnik w postaci woli władania dla siebie przejawia się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako własną. Przy czym,jak podniósł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 kwietnia 1999 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I CKN 430/98, OSNC 1999/11/98, jest oczywiste,i pozostaje poza wszelką dyskusją, że podłożem zasiedzenia – instytucjiprawa rzeczowegopolegającej na usuwaniu długotrwałej niezgodności między stanem posiadaniaa rzeczywistym stanem prawnym – jest taki stan faktyczny, który nie opiera się na prawie własności. Istotnym elementem tego stanu musi być natomiast posiadanie określane mianem „posiadania samoistnego”, polegające na faktycznym władaniu rzeczą „jak właściciel”. Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza, który – co jasne – właścicielemnie jest, czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależnyod woli innej osoby stan władztwa. Mówiąc inaczej, wszystkie dyspozycje posiadacza powinny swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela.
Stosownie do przepisuart. 172 k.c., posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie);po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Przy czym, iż w/w terminy zostały wprowadzone dokodeksu cywilnegoustawą z dnia 28 lipca 1990 r. (Dz. U. nr 55 poz. 321). Poprzednio były one krótsze i wynosiły odpowiednio dziesięć i dwadzieścia lat. Zgodnie z brzmieniem art. 9 ustawy nowelizującej, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejściaw życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 października 1990 r.), stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie.
Kwestia świadomości, jaką posiadacz odnosi do wykonywanego prawa, a więc przekonanie o tym, czy jest lub nie jest właścicielem posiadanej rzeczy, rzutuje na dobrąalbo złą wiarę posiadania. Tak więc w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostajew błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami sprawy przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności. Dobrą wiarę posiadacza wyłącza więc jego wiedza o rzeczywistym stanie prawnym (stanie własności) oraz jego niedbalstwo. Pozostaje również w złej wierze osoba, która przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że nie jest właścicielem nieruchomości (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 108/91, OSNC 1992/4/48). Ocena dobrej lub złej wiary dokonywana jest na datę objęcia nieruchomości w posiadanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt III CSK 126/15, LEX nr 2032321).
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż jest możliwe zasiedzenie udziałuwe własności nieruchomości, w tym udziału przysługującego jednemu ze współwłaścicieli przez drugiego współwłaściciela. Dokonując oceny możliwości stwierdzenia takiego zasiedzenia, należy jednakże uwzględnić charakter posiadania rzeczy przez współwłaścicieli.
Zgodnie zart. 206 k.c., każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzićze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
Z charakteru współwłasności wynika uprawnienie do współposiadania w zakresienie wyłączającym pozostałych współwłaścicieli (art. 206 k.c.). Uprawnienie to wynikaz prawa współwłasności jako prawa własności przysługującego niepodzielnie kilku osobom (art. 195 k.c.). Prawo to cechuje jedność przedmiotu własności, wielość podmiotówi niepodzielność samego prawa. Niepodzielność prawa wyraża się w tym, że każdyze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy. Posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest zatem posiadaniem właścicielskim i samoistnym, stanowi bowiem realizację jego niepodzielnego prawa do rzeczy. Oznacza to, że z faktu posiadania rzeczy przez współwłaściciela wynika jedynie, iż korzysta on z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2012 r., sygn. akt IV CSK 117/12, LEX nr 1230156).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt zasiedzenia udziału we współwłasności, należy stwierdzić, iżartykuł 339 k.c.nie może posłużyć jako podstawa domniemania samoistności posiadania przez współwłaściciela nieruchomości w zakresie udziałów innych współwłaścicieli, ponieważ co do zasady posiadanie całości rzeczy stanowi jednoz uprawnień współwłaściciela (art. 206 k.c.). Posiadając rzecz, współwłaściciel realizuje prawo, które mu przysługuje. Samoistne posiadanie w zakresie udziału innego współwłaściciela, które może doprowadzić do zasiedzenia tego udziału, wymaga zatem ujawnienia woli wyjścia poza własne prawa i wkroczenia w zakres zastrzeżony dla innego uprawnionego. Wykazanie aktywności potwierdzającej wolę wyłączenia innych współwłaścicieli od posiadania wymaga więc przeprowadzenia pozytywnego dowoduprzez współwłaściciela posiadającego rzecz, a nie powołania się na domniemanie prawne. Współwłaściciel powinien udowodnić, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia zart. 206 k.c.i uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli. Niewykonywanie prawa posiadania przez innego współwłaścicielanie uprawnia bowiem do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejął rzecz w samoistne posiadanie w zakresie jego uprawnień. Inaczej mówiąc, jeżeli inny współwłaścicielnie wykonywał swojego współposiadania, nie oznacza to, że posiadacz całości wykonywał swoje prawo do przysługującej mu idealnej części nieruchomości, a w stosunku do pozostałej był posiadaczem samoistnym. Takiemu traktowaniu stosunku współwłasności sprzeciwia się wspomnianyart. 206 k.c.(postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2016 r., sygn. aktI CSK 55/15, LEX nr 2008736, postanowienie Sądu Najwyższego z 24 maja 2013 r.,sygn. akt V CSK 269/12, LEX nr 1365760, postanowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2012 r., sygn. akt IV CSK 117/12, LEX nr 1230156, z dnia 29 czerwca 2010 roku, sygn. akt III CSK 300/09, LEX nr 852670).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż od października 1986 r.,tj. od śmierciS. C.wnioskodawczyni była posiadaczem samoistnym całej spornej nieruchomości. Została ona przekazana wnioskodawczyni przez jej ojcaH. C., który wówczas mógł uważać się za jedynego właściciela tej nieruchomości stosownie do postanowienia z dnia 16 grudnia 1986 r. wydanego w sprawieI Ns 748/86 o stwierdzeniu nabycia spadku poS. C.. Następnie,po zmianie postanowienia spadkowego, wnioskodawczyni brała udział w sprawie o dział spadku poS. C.co do przedmiotowej nieruchomości, manifestując wolę nabycia całości nieruchomości, i spłaciła pozostałych spadkobierców, o czym wiedzieli pozostali członkowie jej rodziny. Bracia i rodzice wnioskodawczyni mieszkali natomiastw sąsiadujących ze sobą budynkach przyul. (...)wG.. Wnioskodawczyni od czasu objęcia nieruchomości w posiadanie zaczęła opłacać podatki od tej nieruchomości oraz wykonywać sukcesywnie remonty w budynku bez konsultacji z pozostałym współwłaścicielami i dbała o obejście. W ocenie otoczenia była jej właścicielką. Nikt nie zgłaszał w stosunku do niej pretensji odnośnie tej nieruchomości. Sytuacja taka istniała zarówno za życiaH. C., jak i po jego śmierci. Jego spadkobiercy wiedzieli o tym i w żaden sposób nie zakłócili, nie przerwali kontynuowanego przez wnioskodawczynię od wielu lat posiadania samoistnego. Wiedzieli o wykonywanych przez nią remontach i innych czynnościach na posesji, gdyż były one widoczne i stanowiły wyraz jej woli posiadania całości nieruchomości z wyłączaniem pozostałych współwłaścicieli. Manifestowała tę wolę także wobec organów podatkowych, opłacając całość należnego podatku z wyłączeniem reszty współwłaścicieli. Wnioskodawczyni posiadała zatem nieruchomość ponad przysługujący jej udział w nieruchomości zgodnie z woląH. C., który przekazał jej całą nieruchomość z wyłączeniem synów (i żony).
Sąd stwierdził przy tym, iż wnioskodawczyni objęła nieruchomość w posiadaniew złej wierze, gdyż winna była wiedzieć, że istnieją jeszcze inni spadkobiercy poS. C., poza jej ojcem, a następnie wiedziała, że są poza nią spadkobiercy poH. C.. Nadto, posiadanie przez wnioskodawczynię było nieprzerwane. W ocenie Sądu, posiadania tego nie przerwała sprawa o dział spadku poS. C., gdyżB. D.nie była jej formalnych uczestnikiem, tj. jedynym ze spadkobierców, a jej faktyczny udział w tej sprawie jedynie potwierdza jej złą wiarę jako posiadacza samoistnego.
Sąd stwierdził zatem, iż wnioskodawczyni nabyła w drodze zasiedzenia z dniem31 października 2016 r. udział wynoszący 1/3 w miejsceK. C.oraz udziały po 1/9 w miejsceB. C.,M. C.iD. C..
O kosztach postępowania Sąd orzekł podstawieart. 520 § 2 k.p.c., uznając iż interesy uczestników były sprzeczne. Stwierdzenie zasiedzenia wpłynęło bowiem na zwiększenie sfery uprawnień wnioskodawczyni i zmniejszenie sfery uprawnień uczestników. Sąd pozostawił szczegółowe ich wyliczenie Referendarzowi sądowemu stosownie doart. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.