Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2901/18
Data wyroku: 2019-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura

Sygn. aktVIII U 2901/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Dominika Smyrak

po rozpoznaniu w dniu15 stycznia 2019r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyE. W.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaE. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia16 października 2018r.nr(...)

oddala odwołanie.
(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 2901/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 16 października 2018r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuE. W.(W.) prawado emerytury na podstawieart. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony nie udowodnił na dzień1 stycznia 1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie osiągnął wieku emerytalnego.
Organ rentowy wskazał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył zatrudnienia ubezpieczonego w(...) S.A.wG.od 14 listopada 1979r. do 31 grudnia 1993r. oraz okresu pracywPrzedsiębiorstwie Usług (...) Sp. z o.o.wG.od 1 stycznia 1994r. do 31 grudnia 1998r., ponieważ zajmowane przez ubezpieczonego stanowiska pracy „ elektryk samochodowy ”, „ elektromechanik samochodowy – mechanik samochodowy ”, „ starszy elektromechanik i elektryk samochodowy ” nie figuruje pod wskazaną pozycją powołanego zarządzenia.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania prawado emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, po uprzednim zaliczeniu do takiej pracy okresów zatrudnienia kwestionowanych przez organ rentowy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
ubezpieczonyE. W.(...). ukończył 60 lat życia.Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Wniosek o przyznanie prawa do emerytury ubezpieczony złożył 11 października 2018r. i został on rozpoznany decyzją zaskarżoną omówioną na wstępie.
Ubezpieczony od 14 listopada 1979r. do 31 grudnia 1993r. był zatrudnionyw(...) S.A.wG.na stanowisku elektryka samochodowego, starszego elektromechanika samochodowego.
W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 11 marca 2003r. zakład pracy wskazał, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych:
- na stanowisku elektryka samochodowego od 14 listopada 1979r. do 31 grudnia 1988r. wymienionym w wykazie A dziale XIV poz.16 pkt 1/73/,
- na stanowisku elektromechanika samochodowego – mechanika samochodowegood 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1993r. wymienionym w wykazie A dziale XIV poz.16 pkt 1 /66/.
Ubezpieczony od 1 stycznia 1994r. do 28 lutego 2006r. był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie Usług (...) Sp. z o.o.wG.na stanowiskach:
- od 1 stycznia 1994r. do 31 maja 1995r. – starszego elektromechanika,
- od 1 czerwca 1995r. do 28 lutego 2006r. – elektryka samochodowego.
W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 5 grudnia 2003r. zakład pracy wskazał, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych na stanowisku starszego elektromechanika od 1 stycznia 1994r. do 31 maja 1995r. i elektryka samochodowego od 1 czerwca 1995r. do nadal, wymienionych w wykazie A dziale XIV poz.16.
Przedsiębiorstwo (...)powstało wskutek wydzielenia z GórnośląskiegoZakładu (...)wG..
Ubezpieczony faktycznie od 14 listopada 1979r. do grudnia 1998r. pracował w tym samym miejscu, to jest w warsztacie samochodowym. Przedsiębiorstwa miały swoją własną bazę transportową obejmującą około 350 samochodów i samochody te były naprawianew warsztacie. Ubezpieczony pracował jako mechanik i elektryk samochodowy. Jako mechanik pracował przeciętnie 5 godzin dziennie, natomiast prace elektryczne wykonywałw pozostałym czasie pracy. Zajmował się np. naprawą rozruszników, które najpierw musiał wymontować z samochodu i potem na stole w warsztacie dokonywał ich naprawy. Naprawiał także wiązki światła, tu również część prac była wykonywana w kanale remontowym,a pozostałe prace poza tym kanałem, blokady tylnych mostów, napędy, siłowniki itd. Przeciętnie ubezpieczony prace w kanałach świadczył przez 5 godzin dziennie,a w pozostałym zakresie wykonywał prace poza kanałami. Kanałów w warsztacie było 3 – 4.
Razem z ubezpieczonym pracowaliL. G.iJ. N.na stanowisku mechanika samochodowego.
/dowód z: akt ZUS, akt osobowych ubezpieczonego, zeznań świadkówL. G.,J. N.oraz z zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
odwołanie ubezpieczonegoE. W.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1270 ) ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wust. 1a i 1b, z zastrzeżeniemart. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym,za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymii zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r.,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r.,
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańskuz 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
UbezpieczonyE. W.wiek emerytalny 60 lat ukończył(...), na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a konkretnie czy istnieją podstawy zaliczenia do takiej pracy zatrudnienia ubezpieczonego w GórnośląskimZakładzie (...)i następnie wPrzedsiębiorstwie (...).
Ubezpieczony w obu tych okresach wykonywał taką samą pracę mechanikai elektryka samochodowego. Zakłady pracy zakwalifikowały tę pracę do pracy w warunkach szczególnych z wykazu A działu XIV poz.16, to jest „ praca wykonywana w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych ”.
Dla zaliczenia danego okresu pracy do pracy w warunkach szczególnychz wymienionego uregulowania prawnego koniecznym jest, aby była to praca wykonywanaw kanałach remontowych oraz praca przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych.
Praca taka musi być świadczona stale, czyli codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy, to jest przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy, a więc w przypadku ubezpieczonego musiałaby to być praca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywana w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2013r. II UK 413/12 Lex.(...)).
Tymczasem z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny,bo zgodnie wskazują na to zeznania świadków – byłych współpracowników ubezpieczonegoi samego ubezpieczonego, że prace w kanałach remontowych ubezpieczony świadczył przeciętnie przez około 5 godzin dziennie, a w pozostałym czasie wykonywał prace poza tymi kanałami, np. przy naprawie wymontowanych wcześniej z samochodów urządzeń.
W takiej sytuacji nie sposób jest uznać, że pracę w warunkach szczególnych z wykazu A działu XIV poz.16 ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i stąd brak jest podstaw do jej zaliczenia na prawo do emerytury. W konsekwencji ubezpieczonynie legitymuje się wymaganym 15 – letnim okresem takiej pracy na dzień 1 stycznia 1999r.i tym samym nie spełnia łącznie wszystkich koniecznych przesłanek prawa do dochodzonego świadczenia.
Zaznaczyć należy, że ubezpieczony wprawdzie przedłożył w organie rentowym świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych sporządzone przez zakłady pracy, lecz świadectwa takie traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokumenty prywatne w rozumieniuart. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarównoco do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i do prawidłowości przywołanej podstawy prawnej. Zatem dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach,nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, ani też treść świadectwa pracy, ale tylko wykazanie, że wykonywana przez niego praca miała charakter pracy w szczególnych warunkach. Zatem istnienie stosownego świadectwa lub jego brak nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Świadectwo służy wyłącznie do celów dowodowych, zaś jego pozytywna treść może być skutecznie zakwestionowanaw postępowaniu sądowym.
Zajmując takie stanowisko Sąd z mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie jako bezzasadne.
(-)SSO Grzegorz Tyrka