Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 87/18
Data wyroku: 2019-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Merchel, Michał Bober, Daria Stanek
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza

Sygn. akt III AUa 87/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 marca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Daria Stanek (spr.)

Sędziowie:

SSA Michał Bober
SSA Zbigniew Merchel

Protokolant:

sekr. sądowy Sylwia Gruba

po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 r. w Gdańsku
sprawyL. L.,M. L.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o wysokość emerytury rolniczej
na skutek apelacjiL. L.,M. L.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt VII U 3308/17
oddala apelację.
SSA Michał Bober SSA Daria Stanek SSA Zbigniew Merchel
Sygn. akt III AUa 87/18

UZASADNIENIE
Decyzjami z 15 kwietnia 2017 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)wG.ustalił nową wysokość emerytur rolniczych przysługujących ubezpieczonym -M. L.orazL. L.ze wskazaniem, iż część uzupełniająca obu świadczeń ulega zawieszeniu w pełnej wysokości.
Każdy z ubezpieczonych złożył we własnym imieniu odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jego dotyczącej.
Pozwany w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie.
Zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2017r. sprawy z odwania ubezpieczonegoL. L.iM. L.zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 18 października 2017r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił oba odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Od 1 czerwca 1995 roku ubezpieczonaM. L.,urodzona (...), uzyskała prawo do renty inwalidzkiej rolniczej, przy czym od 1 lipca 1999 roku na stałe. Część uzupełniająca świadczenia podlegała zawieszeniu w 50% z powodu niezaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, od 1 sierpnia 2002 roku w 100 %. Mocą decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 03 stycznia 2014r. ubezpieczona jest uprawniona do emerytury rolniczej w wysokości dotychczas pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy wraz przysługującymi dodatkami.
L. L.,urodzony (...), od 1 lipca 1998 roku pobierał rentę inwalidzką rolniczą, od 1 lipca 1999 roku przyznaną na stałe, przy czym część uzupełniająca podlegała zawieszeniu w 50% z powodu niezaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Od 15 grudnia 2011 roku ubezpieczony jest uprawniony do emerytury rolniczej, przyznanej decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 20 grudnia 2011r. w wysokości dotychczas pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy wraz przysługującymi dodatkami.
W związku z podwyższeniem kwoty emerytury podstawowej pozwany organ emerytalny decyzją z dnia 15 kwietnia 2017 roku na mocy art. 5,6,7 i 8 ustawy z dnia 2 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw ustalił ubezpieczonejM. L.od dnia 1 marca 2017 roku nową wysokość przyznanej jej emerytury rolniczej. Wskaźnik części składkowej świadczenia rentowego wynosił 0,22. Wskaźnik części uzupełniającej wynosi zaś 0,93 . Od dnia 01 marca 2017r. część składkowa emerytury wynosi 196,07 zł i wzrosła o kwotę 1,91 zł, a część uzupełniająca stanowi kwotę 828,87 zł i wzrosła o kwotę 8,09zł w stosunku do wartość świadczenia w części składkowej i uzupełniającej według stanu do dnia 28 lutego 2017r. Wysokość świadczenia po waloryzacji wyniosła kwotę 1024,94 zł, stanowiącej sumę części składkowej i części uzupełniającej ( 196,07 zł +828,87 zł ).
Z uwagi na zawieszenie 100% części uzupełniającej ubezpieczonej wypłacana jest jedynie emerytura w części składkowej, która jest wypłacana raz na kwartał.
W związku z podwyższeniem kwoty emerytury podstawowej pozwany organ emerytalny decyzją z dnia 15 kwietnia 2017 roku ustalił ubezpieczonemuL. L.od dnia 1 marca 2017 roku nową wysokość przyznanej mu emerytury rolnej. Wskaźnik części składkowej wynosi 0,23. Wskaźnik części uzupełniającej wynosi zaś 0,93 . Od dnia 01 marca 2017r. część składkowa emerytury wynosi 204,97 zł i wzrosła o kwotę 1,98 zł, a część uzupełniająca stanowi kwotę 828,80 zł i wzrosła o kwotę 8,02 zł - obie wartości w stosunku do wartości świadczenia w części składkowej i uzupełniającej według stanu do dnia 28 lutego 2017r. Wysokość świadczenia po waloryzacji wyniosła kwotę 1033,77 zł, stanowiącej sumę części składkowej i części uzupełniającej ( 204,97 zł +828,80 zł ).
Z uwagi na zawieszenie 100% części uzupełniającej ubezpieczonemu wypłacana jest jedynie emerytura w części składkowej, która jest wypłacana raz na kwartał.
UbezpieczeniM. L.orazL. L.są współwłaścicielami, naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej, gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,63 ha, co stanowi 1,55 ha przeliczeniowego, V i VI klasy gruntów. Uprawiają żyto, owies, ziemniaki na swoje potrzeby. Hodują drobny inwentarz. Nie sprzedają płodów rolnych. Mają traktor, pług, brony. Ubezpieczeni nie wydzierżawili gospodarstwa rolnego. Nie przekazali gospodarstwa dzieciom. Wraz z ubezpieczonymi w gospodarstwie zamieszkują dorosła córka oraz pełnoletni upośledzony umysłowo syn. Córka nie pracuje zawodowo poza gospodarstwem, zajmuje się pracą w gospodarstwie rodziców. W gospodarstwie pomaga najstarszy syn ubezpieczonych, który zajmuje się - pod kierownictwem ojca - pracami polowymi.
Ubezpieczeni opłacają podatek rolny. Od 24 maja 2004 rokuL. L.figuruje w krajowym systemie ewidencji producentów pod numerem(...). Od 2004 roku jest beneficjentem płatności bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i rokrocznie składa wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich do gruntów. We wnioskach ubezpieczony deklaruje prowadzenie działalności rolnej, a otrzymane środki przeznaczane są na nawozy i olej do traktora.
W prowadzonych przez Sąd Okręgowy w Gdańsku poprzednich sprawach pod sygn. akt VIII U733/13, VIII U 250/14, VIII U 882/14 I VIII U 1386/14 prawomocnie oddalono odwołania ubezpieczonych od decyzji ustalających tak waloryzację świadczeń, jak i odmawiających wypłaty części uzupełniającej świadczeń emerytalnych z powodu prowadzenia działalności rolniczej.
Stan faktyczny Sąd I instancji ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym w aktach KRUS, aktach spraw o sygn. VIII U 733/13 i VIII U 1386/14 , VIII U 250/14 i VIII U 882/14 Sądu Okręgowego w Gdańsku. Dokumenty zawarte w aktach ubezpieczeniowych nie były kwestionowane przez strony, natomiast wyroki wraz uzasadnieniami mają status dokumentu urzędowego, czyli korzystają z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą zgodnie z przepisemart. 244 k.p.c.
Ustalając stan faktyczny, Sąd I instancji oparł się na wynikach postępowania dowodowego, także wyjaśnień stron postępowania, w szczególności ubezpieczonychL. L.iM. L.oceniając ich zeznania jako wiarygodne jedynie w zakresie w jakim pozostały zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Za niewiarygodne Sąd uznał wyjaśnienia odwołujących się, iż nie prowadzą działalności rolniczej.
Sąd I instancji zważył, co następuje:
Odwołania ubezpieczonychM. L.orazL. L.jako niezasadne nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały wydane z urzędu w wykonaniu ustawowego obowiązku corocznej waloryzacji świadczeń emerytalnych przysługujących ubezpieczonym.
W ocenie Sądu Okręgowego przyjęty przez pozwany organ rentowy sposób waloryzacji świadczeń emerytalnych ubezpieczonych jest zgodny z przywołanymi przez pozwanego w zaskarżonych decyzjach przepisami ustawy z dnia 02 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2017 poz. 2), tj. przepisami art. 5,6 7 i 8.
Dla porządku jedynie wskazać należy zgodnie z art. 5 op.cit.ustawy w 2017 r. waloryzacja od dnia 1 marca polegała na podwyższeniu kwoty świadczenia, w wysokości przysługującej w dniu 28 lutego 2017 r., wskaźnikiem waloryzacji ustalonym zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, nie mniej niż o kwotę 10 zł. Waloryzacja podstawy wymiaru świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polega na pomnożeniu podstawy wymiaru świadczenia przez wskaźnik stanowiący iloraz zwaloryzowanej kwoty świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i kwoty tego świadczenia ustalonej na dzień poprzedzający termin waloryzacji. Do waloryzacji podstawy wymiaru świadczeń wypłacanych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie zaś z art. 6. waloryzacji, o której mowa w art. 5, podlegają:
1) świadczenia z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa wart. 18 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2016 r. poz. 277 i 2043);
Zgodnie zaś z art. 7 wysokość świadczeń emerytalno-rentowych, o których mowa wart. 18 pkt 1-4ustawy zmienianej w art. 3 i okresowej emerytury rolniczej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, zwaloryzowanych w 2017 r. zgodnie z art. 5 ust. 1, nie może być niższa niż 1000 zł.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:
1) emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia pobieranej w zbiegu z emeryturą lub rentą z innego ubezpieczenia społecznego, na podstawie przepisówustawyzmienianej w art. 3, jeżeli suma tych świadczeń przekracza kwotę najniższej emerytury określonej wustawiezmienianej w art. 1;
2) świadczeń, o których mowa wart. 19aiart. 26 ust. 3ustawy zmienianej w art. 3;
3) świadczeń, których wypłata została zawieszona, stosownie doart. 28lubart. 34ustawy zmienianej w art. 3.
Art. 8. W 2017 r. w zakresie uregulowanym w art. 5 nie stosuje się:
1)art. 88ustawy, o której mowa w art. 1;
2)art. 48austawy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1;
3)art. 6ustawy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2;
4)art. 6ustawy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu I instancji, pozwany prawidłowo dokonał waloryzacji przysługujących ubezpieczonym świadczeń. Wysokość zwaloryzowanych świadczeń została ustalona według obowiązujących przepisów prawa, na podstawie prawidłowej kwoty stanowiącej emeryturę podstawową (art. 48 ust. 1 i 2w związku z art.art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników– Dz. U. z 2016r. poz. 277 ze zm. ). Bezspornie wskaźnik części składkowej emerytury ubezpieczonegoL. L.wynosi 0,23, a części uzupełniającej 0,93 emerytury podstawowej a ubezpieczonejM. L.odpowiednio – 0,22 i 0,93. Wysokość emerytury podstawowej to kwota 882,56 zł. Od dnia 1 marca 2017 r. część składkowa renty oraz część uzupełniająca zostały prawidłowo zwaloryzowane z uwzględnieniem faktu, iż mocą decyzji ustawodawcy wartość waloryzacji świadczeń emerytalno – rentowych nie mogła być niższa niż 10 zł. , przy czym z uwagi na wypłatę części składkowej faktycznie wypłacona kwota świadczenia uległa zwiększeniu tylko w części dotyczącej części składkowej .
Przypomnieć bowiem należy, że część uzupełniająca nie jest ubezpieczonym wypłacana z uwagi na jej zawieszenie z uwagi na prowadzenie działalności rolniczej. Powyższa kwestia była już przedmiotem rozstrzygnięcia tak tutejszego Sądu. Zarzuty ubezpieczonych do zaskarżonych decyzji o zaniżeniu świadczenia należy uznać za bezzasadne, albowiem w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę ubezpieczeni nie zdołali skutecznie wykazać, iż nie prowadzą działalności rolniczej.
W myśl przepisu art. 28 ust. 1 ww. ustawy wypłata emerytury rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą.
Zawieszenie wypłaty dotyczy:

1
części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,

2
emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin w części równej 95 % emerytury podstawowej

- i obejmuje całość lub określony ułamek tej części świadczenia; ilekroć w ust. 3 i 5-7 jest mowa o zawieszeniu wypłaty w całości, w połowie albo w jednej czwartej - rozumie się odpowiednio zawieszenie wypłaty tej części świadczenia, jej połowy albo jednej czwartej. (ust. 2)
Wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem ust. 5-7 i 9-11 (ust. 3).
Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:

1
gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej:

a
małżonkiem emeryta lub rencisty,

b
jego zstępnym lub pasierbem,

c
osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,

d
małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c;

2
gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych;

3
gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia;

4
własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka. (art. 28 ust. 4)

UbezpieczeniM. L.iL. L.są uprawnieni do pobierania części składkowej świadczenia, natomiast w świetle art. 28 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 część uzupełniająca świadczenia ulegała zawieszeniu, albowiem nie zaprzestali ubezpiecxzeni prowadzenia działalności rolniczej.
W cytowanym art. 28 ust. 4 ustawodawca wprowadził domniemanie polegające na uznaniu, iż emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych w tym przepisie gruntów rolnych.
W sprawie istotne znaczenia ma wykładania przepisuartykułu 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dokonując wykładni tego przepisu należy powołać się na interpretację tego przepisu dokonaną przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389). Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawieart. 28 ust. 1 i 3w związku zust. 4. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że współcześnie rolnik uzyskuje prawo do świadczeń bez konieczności wyzbycia się gospodarstwa rolnego. Z kolei definicja gospodarstwa rolnego nie zawiera żadnego elementu rzeczowego, a określenie rolnika ogranicza się wyłącznie do opisu wykonywanej działalności (przez gospodarstwo rolne rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej - art. 6 pkt 4 ustawy). Sąd Najwyższy wskazał również, że skoro rolnik uzyskuje prawo do świadczeń nie dlatego, że wyzbył się własności lub posiadania gospodarstwa, lecz dlatego, że z powodu wieku lub stanu zdrowia utracił zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli możliwość jego prowadzenia, to wypłata świadczeń rolniczych nie może kolidować wyłącznie z utrzymywaniem się statusu ubezpieczonego rolnika, wynikającego z prowadzenia przez niego gospodarstwa. W dalszej części wskazał, że porównanieustępów 1 i 4 art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikównie może polegać na zestawianiu pojęcia "prowadzenie (kontynuowanie) działalności zarobkowej" z pojęciem "własności lub posiadania gruntu", gdyż są to pojęcia nieprzystawalne (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., III ZP 11/01, OSNAPiUS 2002/1/18). Nadając im sens użyteczny dla rozpatrywanego zagadnienia, należy przyjąć, że właśnie z ich niespójności wynika wniosek, iż zawieszenie wypłaty świadczeń nie dotyczy osoby jedynie posiadającej majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego, lecz tylko takiej, która gospodarstwo rolne prowadzi. Zdaniem Sądu Najwyższego, wyjaśnienia można także poszukiwać w odpowiedzi na pytanie, czyart. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówmodyfikuje treść art. 28 ust. 1 tej ustawy, a przede wszystkim, czy definiuje pojęcie nieprowadzenia działalności rolniczej wyczerpująco, a więc czy pochłania wszystkie wypadki, w których ustawodawca uznaje, że działalność rolnicza nie jest prowadzona, czy też dopuszcza - poza tym uznaniem - inne jeszcze wypadki nieprowadzenia takiej działalności i uwzględnia je przy zawieszaniu prawa do świadczeń. Inaczej mówiąc, czy w jakimkolwiek innym wypadku niż zapisany wart. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwłaściciel lub posiadacz gospodarstwa rolnego może, dla uniknięcia zawieszenia wypłaty świadczeń, wykazywać, że gospodarstwa nie prowadzi, czyli że po jego stronie nie dochodzi do realizacji przesłanki opisanej w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Odpowiadając na te pytania, należy uwzględnić, że wart. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikównie uznaje się, iż emeryt lub rencista, który jest właścicielem gospodarstwa rolnego nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przepis ten ma specyficzną konstrukcję, polegającą na postawieniu tezy ogólnej w formie negacji (nie prowadzi gospodarstwa rolnego) z jednoczesnym jej zaprzeczeniem w punktach 1-7. Zgodnie z logiką, wprowadzone w tych punktach wyjątki powinny odpowiadać tezie pozytywnej, tymczasem ich charakter jest różny; niektóre stanowią potwierdzenie tezy wyjściowej, inne jej przeczą.
Swoista i nietypowa konstrukcjaart. 28 ust. 4 pkt 1-7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówdoprowadziła Sąd Najwyższy do sformułowania wniosku, że ustawodawca przewidziane w nim przypadki prowadzenia gospodarstwa rolnego zmarginalizował z punktu widzenia zawieszalności wypłaty świadczeń i uznał, że mimo własności lub posiadania gruntów, działalność rolnicza nie jest prowadzona (por. wyrok z dnia 7 lutego 2002 r., II UKN 49/01, OSNP 2003/22/552). Zastosowana w tym wypadku technika legislacyjna sugeruje przyjęcie, że wyliczenie zawarte wpunktach 1-7służy wyłącznie ułatwieniom dowodowym. Rolnicy będący właścicielami gospodarstw wymienionych wart. 28 ust. 4 pkt 1-7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikównie muszą wykazywać, że nie prowadzą w nich działalności rolniczej; ten fakt uznaje sam ustawodawca.
Wskazać także należy, iż mając na względzie specyfikę postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych oraz fakt, iż w przedmiotowej sprawie pomiędzy ubezpieczonymi a organem ubezpieczeń społecznych powstał spór dotyczący prawa do części uzupełniającej emerytury – Sąd Okręgowy uznał, że przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie winna znaleźć zasada wyrażona wart. 6 k.c., zastosowana odpowiednio w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy zważył, iż pomimo możliwości obalenia wprowadzonego przez ustawodawcę domniemania prowadzenia przez ubezpieczonych działalności rolniczej nie przedłożyli oni żadnych dowodów, które miałyby wykazać, iż w rzeczywistości działalności takiej nie prowadzą.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, iż ubezpieczeniM. L.iL. L.nie zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej. Podczas przesłuchania stron oboje zeznali, iż ubezpieczony korzysta z pomocy syna i córki przy wykonywaniu prac polowych i przydomowych z uwagi na to, że sam nie ma siły do pracy w gospodarstwie, ale z efektów tych prac faktycznie korzysta. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika natomiast, iż prowadzenie działalności rolniczej to nie tylko sama praca własna w gospodarstwie, ale również organizacja pracy. Nie sposób dać wiarę ubezpieczonym, iż w całości nie biorą udziału w podejmowanych działaniach rolniczych przez syna i córkę. Z ich wiarygodnych wyjaśnień wynika wręcz coś przeciwnego, nadal czują się właścicielami i gospodarzami . Sami i we własnym imieniu występują z wnioskami do agencji o dopłaty, nie pozbyli się sprzętów i maszyn rolniczych, z których za ich pozwoleniem korzysta syn uprawiając ich ziemię, zamieszkują i utrzymują gospodarstwo rolne, nie wydzierżawili ziemi ani nie odstąpili dzieciom. Prowadzenie gospodarstwa na własne potrzeby, jak zeznali, nadal mieści się w kategorii pojęcia prowadzenie działalności rolnej. Mając na uwadze powyższe rozważania, nie sposób uznać, aby ubezpieczeni skutecznie obalili domniemanie wprowadzone przez ustawodawcę, a zatem przyjąć należało, iż w rzeczywistości prowadzą działalność rolniczą.
Biorąc pod uwagę fakt prowadzenia działalności rolniczej przez ubezpieczonych oraz treść cytowanego przepisuart. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówSąd I instancji uznał zaskarżone decyzje za zgodne z prawem, wobec czego na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania ubezpieczonych jako bezzasadne.
Od powyższego wyroku apelację wywiedli oboje ubezpieczeni, wskazując w treści środka zaskarżenia na pokrzywdzenie wydanymi decyzjami oraz brak odniesienia się sądu okręgowego do treści ulotki Prezesa KRUS złożonej przez nich w sprawie, a z której zdaniem skarżących wynika prawo do wypłaty pełnej emerytury rolniczej obojga.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja ubezpieczonych nie podlegała uwzględnianiu, wobec jej bezzasadności. Analizując sporną kwestię Sąd Okręgowy w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które znajdowały odzwierciedlenie w całokształcie materiału dowodowego. Dokonanejzaś przez ten Sąd ocenie tak zebranego materiału nie sposób przypisać cech dowolności wynikających z naruszenia zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. W swych ustaleniach i wnioskach Sąd I instancji nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikającej z przepisuart. 233 k.p.c., nie popełnił też uchybień w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, które mogłyby uzasadnić ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. Sąd Apelacyjny zaakceptował zatem w całości ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, traktując jejak własne, nie widząc w związku z tym konieczności ich ponownego szczegółowego przytaczania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNP 1999, nr 24, poz. 776). Sąd odwoławczy w pełni podziela także ocenę prawną, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji, uznając ją za wyczerpującą, a tym samym nie ma potrzeby powtarzać w całości trafnego wywodu prawnego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego2006 r., IV CK 380/05, LEX nr 179977; z dnia 16 lutego 2005 r., IV CK 526/04, LEX nr 177281).
Zdaniem Sąd II instancji treść art. 28 ustawy rolnej nie pozostawia wątpliwości w zakresie wykładni przepisu, iż z prawa wypłaty świadczenia emerytalnego w pełnej wysokości może korzystać tylko ten rolnik, który zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, a tak nie jest w sytuacji faktycznejM.iL. L.. Są oni współwłaścicielami gospodarstwa rolnego, w którym zamieszkują z dwójką pełnoletnich dzieci, prowadząc tym samym wspólne gospodarstwo rodzinne. Uprawa ziemi oraz hodowla zwierząt na własne potrzeby nie wyłącza się spod rozumienia prawnego prowadzenia działalności rolniczej. Uprawa ziemi i bydła przynosi ubezpieczonym dochody na zaspokajanie własnych potrzeb. Orzecznictwo sadów powszechnych, jak i Sądu Najwyższego są w tym zakresie jednolite: wyrok SA w Białuymstoku z 5.10.1995r., III Aur 280/95, wyrok SA w Łodzi z 30.08.2016r. III AUa 1090/16, wyrok SA w Łodzi z dnia 10.07.2015r., III AUa 1283/14, wyrok SA w Białymstoku z dnia 25.03.2014r., III AUa 1476/13, wyrok SA w Lublinie z dnia 14.11.2013. III AUa 971/13., wyrok SA w Krakowie z dnia 17.10.2013r., III AUa 381/13 wyrok SO w Suwałkach, III U 412/13.
Trafnie Sąd Okręgowy skonstatował także o poczuciuL. L.jako właściciela gospodarstwa rolnego, skoro de facto corocznie od wielu lat uzyskuje dopłaty do gospodarstwa z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Aczkolwiek wprost z pisma tejże agencji z dnia 28 lutego 2019r., pozyskanej przez sąd apelacyjny z urzędu w trybieart. 382 kpcwynika, iż takie dopłatyL. L.uzyskał w latach 2014-2017 i oczekuje na decyzję odnośnie wniosku za rok 2018, to są to jednolite płatności obszarowe, pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, są to także płatności do bydła. Zatem nie sposób uznać, iż działalności rolnicza nie jest prowadzona przez ubezpieczonych. Co prawda Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26.11.2013. w sprawie III UK 170/12 wskazał na inny cel dopłat i brak domniemania prawnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, to jednak w stanie faktycznym sprawy nie ma wątpliwości, iżM.iL. L.pozyskują przedmiotowe dopłaty właśnie po to, aby wspierać prowadzone przez siebie gospodarstwo rolne, ziemię V i VI klasy, a także wspierać hodowlę bydła.
Odnośnie zarzutu apelacyjnego, iż Prezes KRUS wskazał na prawo ubezpieczonych do wypłaty świadczeń w pełnej wysokości, to i ten zarzut ubezpieczonych jest niezasadny. Aczkolwiek faktycznie Sąd Okręgowy do tej okoliczności wskazywanej już na etapie postępowania przed sądem I instancji nie odniósł się w swoim pisemnym uzasadnieniu, to jednak okoliczność ta nie wpływa na ocenę istoty sprawy. Pouczenie na ulotce dotyczy regulacji normy prawnej art. 28 ust.11 ustawy rolnej. W przypadku, gdy emeryt uprawniony do emerytury z art. 19 ust.1 ustawy prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu z mocy ustawy wypłata nie ulega zawieszeniu. Ta dyspozycja prawna nie może być jednakże zastosowana w przypadku ubezpieczonych, albowiem oboje posiadając emerytury rolnicze, prowadząc działalność rolniczą nie mają małżonka, który podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu. Oboje bowiem są emerytami, a zatem nie podlegają już ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z ustawy - art. 7 i 16 ustawy rolnej. Zatem błędnie twierdzą skarżący, jakoby sąd błędnie nie zastosował w ich sprawie przywołanej normy prawnej, ubezpieczeni czytają tylko fragment przepisu, pomijając jego drugą, istotną część.
Reasumując, apelacjaM.iL. L., jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocyart. 385 kpc., o czym Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.
SSA Daria Stanek SSA Zbigniew Merchel SSA Michał Bober