Sąd Rejonowy w Świdnicy
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 81/19
Data wyroku: 2019-04-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maja Snopczyńska
Teza: zmiana decyzji

Sygn. akt IV U 81/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 kwietnia 2019roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie :
Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska
Protokolant : Agnieszka Ząbkiewicz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2019roku wŚ.
sprawy z odwołaniaM. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.
w sprawie(...)
i w sprawie(...)
o zwrot zasiłku opiekuńczego
zmienia zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.w sprawie(...)z dnia 10.01.2019roku w ten sposób, iż stwierdza, że pobrany zasiłek opiekuńczy opisany w decyzjach nie stanowi nienależnie pobranego świadczenia i ustala brak obowiązku zwrotu pobranych zasiłków opiekuńczych z odsetkami opisanych w tych decyzjach.

UZASADNIENIE
PowódkaM. G.wniosła odwołanie od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.z dnia 10 stycznia 2019 roku, odmawiających jej prawa do zasiłku opiekuńczego w dniach 23 grudnia 2016 r., 25 sierpnia 2017 roku i 29 września 2017 roku.
W uzasadnieniu powódka podniosła, że w dniu 23 grudnia 2016 r. jej współmałżonek przebywał na urlopie okolicznościowym poza domem, a miało to związek z finalizowaniem wP.spraw spadkowych po matceS. G., natomiast w dniach 25 sierpnia 2017 r. i 29 września 2017 r. mąż pozwanej przebywał na urlopie wypoczynkowym z uwagi na nawrót choroby alkoholowej i nie przebywał w miejscu zamieszkaniaM. G.i ich córki, lecz w miejscu zamieszkania swojego ojczymaZ. G..
Strona pozwana wniosła o oddalenie odwołania podnosząc, że w okresach obejmujących zaskarżone decyzje opiekę nad córkąL. G.mógł sprawować ojciecP. G., bowiem korzystał wtedy z urlopów okolicznościowego i wypoczynkowego.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:
W okresie od 19 grudnia 2016 roku do 26 grudnia 2016 roku powódka przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem.
Mąż powódkiP. G.otrzymał w dniu 23 grudnia 2016 r. jednodniowy urlop okolicznościowy i w godzinach porannych wyjechał wraz z ojczymemZ. G.doP.gdzie finalizował sprawy spadkowe po swojej matceS. G.i dokonywał ustaleń z pozostałymi spadkobiercami, a w dniu 27 grudnia 2016 r. uczestniczył w czynnościach przed Notariuszem w celu sporządzenia aktu dziedziczenia.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.zobowiązałM. G.do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego wraz z odsetkami w łącznej kwocie brutto 46,70 zł.
Dowód:
- akta ZUS – w załączeniu.
- akt poświadczenia dziedziczenia – k. 7-9
-  zeznania powódki – e protokół z dnia 30.04.2019r. k. 22-22 v.;
W okresach od 16 sierpnia 2017 roku do 26 sierpnia 2017 roku i od 27 września 2017 roku do 30 września 2017 roku powódka przebywała na zwolnieniach lekarskich z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem.
Mąż powódkiP. G.w dniu 25 sierpnia 2017 roku oraz w dniu 29 września 2017 roku otrzymał jednodniowe urlopy wypoczynkowe, które z powodu spożytego alkoholu i związanej z tym choroby alkoholowej, w całości spędził w mieszkaniu swojego ojczymaZ. G..
P. G.w marcu 2017 r. rozpoczął terapię antyalkoholową w(...)wK..
Decyzją z dnia 10 stycznia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.zobowiązałM. G.do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego wraz z odsetkami w łącznej kwocie brutto 450,34 zł.
Dowód:
- akta ZUS – w załączeniu
- zaświadczenie lekarskie – k. 12
- oświadczenieZ. G.– k. 13.
-  zeznania powódki – e protokół z dnia 30.04.2019r. k. 22-22 v.;

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwołanie powódki zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniemust. 11.
Zgodnie zaś z art. 84 ust 2 powyżej cytowanej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważane są:
1) świadczenia, które zostały wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących:
a) ustanie prawa do świadczeń,
b) wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części,
jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
Przepis ten, ustanawiając obowiązek zwrotu świadczenia przez osobę, która pobrała nienależne świadczenie, wskazuje istotną cechę nienależnie pobranego świadczenia w ujęciu u.s.u.s, tj. świadomość (złą wiarę) osoby pobierającej świadczenie co do nieprzysługiwania tego świadczenia w całości lub w części od początku albo w następstwie później zaszłych zdarzeń.
Zgodnie natomiast z przepisemart. 1 ust. 1 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(tekst jednolity – Dz. U. z 2014 roku, poz. 159) świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym wustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 121, z późn. zm.), zwanym dalej "ubezpieczonymi".
Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat (art. 32 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy).
Zgodnie zart. 34 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwazasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że powódka w okresach od 19 grudnia 2016 roku do 26 grudnia 2016 roku, od 16 sierpnia 2017 roku do 26 sierpnia 2017 roku i od 27 września 2017 roku do 30 września 2017 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorą córką.N.jest również to, że w dniu 23 grudnia 2016 roku mąż powódkiP. G.przebywał na urlopie okolicznościowym, natomiast w dniach 25 sierpnia 2017 roku i 29 września 2017 roku na urlopie wypoczynkowym.
Spór pomiędzy stronami dotyczył okoliczności, czyP. G.przebywając na opisanych urlopach mógł sprawować opiekę w domu nad chorym dzieckiem. Analizując zebrany materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że mąż powódki takiej możliwości sprawowania opieki nie posiadał.
W przypadku urlopu okolicznościowego z dnia 23 grudnia 2016 r.M. G.wykazała, że jej mąż tego dnia nie przebywał w domu, bowiem w celu dopełnienia formalności spadkowych po zmarłej matce, wyjechał w godzinach porannych doP., gdzie najpierw w trakcie świąt przeprowadzał rozmowy z pozostałymi spadkobiercami, a następnie przed notariuszem dokonał czynności związanych ze sporządzeniem aktu dziedziczenia. Sąd podzielił stanowisko powódki, że ojciec małoletniej był zobligowany do wyjazdu w tym terminie, bowiem formalności spadkowe związane ze sporządzaniem aktu poświadczenia dziedziczenia wymagają obecności wszystkich spadkobierców. Okoliczność ta została potwierdzona załączonym do odwołania odpisem aktu dziedziczenia z dnia 27 grudnia 2016 r. sporządzonym przez notariusza wP.oraz korespondującymi z jego zapisami zeznaniami powódki.
Również w przypadku urlopu wypoczynkowego w dniach 25 sierpnia 2017 roku i 29 września 2017 roku powódka wykazała, że jej mąż nie był zdolny w tych dniach do sprawowania opieki nad córką, bowiem z uwagi na chorobę alkoholową przebywał w domu swojego ojczymaZ. G.. Dołączone do odwołania dokumenty w postaci zaświadczenia(...)wK.oraz oświadczeniaZ. G.potwierdzają, żeP. G.ma problemy z nadużywaniem alkoholu, co stało się przyczyna prowadzenia terapii antyalkoholowej. Przyznać należy rację powódce, że w celu zniwelowania efektów nawrotu choroby alkoholowej męża najbardziej racjonalnym rozwiązaniem było przebywanie przez niego w tym czasie w mieszkaniu ojczyma, bowiem pozostawanie w stanie upojenia alkoholowego w ramach choroby alkoholowej (alkoholizmu) nie tylko absolutnie wyklucza możliwość opieki nad dzieckiem, ale również wyklucza narażanie dziecka na obcowanie z osobą w takim stanie. Tym samym jedyną osobą, która w opisanym czasie mogła sprawować opiekę nad chorym dzieckiem była powódka.
Odnosząc się natomiast do wyrażonego w odpowiedzi na odwołanie stanowiska organu rentowego, podkreślić należy, że strona pozwana w żaden sposób nie zdołała zakwestionować powyższych ustaleń i nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, żeP. G.we wskazanych okresach mógł zapewnić opiekę nad chorym dzieckiem
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż mąż powódkiP. G., mimo przebywania w dniach 23 grudnia 2016 roku, 25 sierpnia 2017 roku i 29 września 2017 roku na urlopach okolicznościowym i wypoczynkowym, nie mógł w tych dniach zapewnić opieki nad chorym dzieckiem, a zatem nie istniały podstawy do żądania od pozwanej zwrotu pobranego zasiłku opiekuńczego i tym samym, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję.