Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 687/17
Data wyroku: 2019-04-01 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Emilia Racięcka

Sygn. akt I Ns 687/17

POSTANOWIENIE
Dnia 1 kwietnia 2019 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Emilia Racięcka
Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Miller
po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2019 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. S. (1)
z udziałemM. S.
o określenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej

postanawia:

1
umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym korzystania z budynku mieszkalnego;

2
oddalić wniosek w pozostałym zakresie;

3
ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 687/17

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2015 r. wnioskodawcaK. S. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o:
ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), stanowiącej działkę gruntu zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem garażowo – warsztatowym, dla której prowadzona jestksięga wieczysta o nr (...)w ten sposób, że:

1
K. S. (1)przysługiwać będzie prawo do wyłącznego korzystania z:

a
pokoju o powierzchni około 5 m2 znajdującego się po południowo – wschodniej części parteru budynku mieszkalnego;

b
pomieszczenia piwnicznego o powierzchni około 5 m2 znajdującego się po południowo – wschodniej części piwnic budynku mieszkalnego;

c
pomieszczenia garażowego wyposażonego w kanał naprawczy znajdującego się w północnej części budynku garażowo – warsztatowego.

2
M. S.przysługiwać będzie prawo do wyłącznego korzystania z:

a
trzech pokoi i garderoby o łącznej powierzchni około 70 m2 znajdujących się na piętrze budynku mieszkalnego;

b
wszystkich pomieszczeń piwnicznych za wyjątkiem pomieszczenia o powierzchni około 5 m2 znajdującego się po południowo – wschodniej części piwnic budynku mieszkalnego;

c
wszystkich pomieszczeń budynku garażowo – warsztatowego za wyjątkiem pomieszczenia garażowego wyposażonego w kanał naprawczy znajdującego się w północnej części budynku.

3
K. S. (1)iM. S.przysługiwać będzie prawo wspólnego korzystania z:

a
pokoju dziennego o powierzchni około 40 m2 znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego;

b
kuchni znajdującej się na parterze budynku mieszkalnego;

c
toalety znajdującej się na parterze budynku mieszkalnego;

d
łazienki znajdującej się na piętrze budynku mieszkalnego.

oraz wniósł o zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
/pozew k. 2-5/
W odpowiedzi na wniosek z 8 marca 2017 r. uczestniczkaM. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o oddalenie wniosku o określenie sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej wraz z wnioskiem o zabezpieczenie z 8 grudnia 2015 r. oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca dobrowolnie opuścił nieruchomość położoną wŁ.przyul. (...). WyprowadzkaK. S. (1)była warunkiem, po spełnieniu któregoM. S.zgodziła się na wnioskowany przezK. S. (1)rozwód bez orzekania o winie. Między uczestnikami nigdy nie został dokonany faktyczny podział nieruchomości do użytkowania. Uczestnicy od wielu lat pozostawali w konflikcie. Przyczyną wyprowadzenia sięK. S. (1)ze wspólnie zamieszkiwanej nieruchomości była obawa uczestniczki o bezpieczeństwo swoje i jej dzieci.
/odpowiedź na wniosek k. 78-81/
Pismem z dnia 17 marca 2017 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu podniesiono, że przed rozwiązaniem małżeństwa, małżonkowie pozostawali w separacji i użytkowali wspólnie nieruchomość. Większość pomieszczeń piwnicznych zajmowała uczestniczka na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej związanej ze sprzedażą kwiatów.K. S. (1)zajmował z kolei część budynku garażowo-warsztatowego wyposażonego w kanał naprawczy, z uwagi na wykonywanie działalności gospodarczej w postaci przewozów taksówką osobową. Wnioskodawca opuszczając wspólny dom, wyprowadził się do mieszkania przyul. (...)wŁ., w którym to zamieszkuje wraz z matką. Pod kamienicą brak jest miejsc parkingowych, dlategoK. S. (1)zmuszony jest korzystać na potrzeby parkowania pojazdu z miejsca przylegającego bezpośrednio do garażu, który pozostaje do dyspozycji sąsiada. Wiąże się to z koniecznością przestawiania samochodu za każdym razem, gdy sąsiad zechce skorzystać z miejsca garażowego, co jest oczywiście uciążliwe. Brak możliwości korzystania z pomieszczeń garażowych jest dla wnioskodawcy szczególnie uciążliwy.
/pismo procesowe z 17.03.2017 r. k. 83-85/
Postanowieniem z dnia 2 września 2016 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi postanowił oddalić wniosek o zabezpieczenie o określenie sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej poprzez wydanie kluczyK. S. (1)umożliwiających dostęp do posadowionych na nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)budynków: mieszkalnego oraz garażowo-warsztatowego.
/postanowienie k. 58-61/
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia postanowił stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Widzewa w Łodzi jako właściwemu do jej rozpoznania.
/postanowienie k. 76/
Na rozprawie w dniu 18 marca 2019 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł wniosek ograniczając go do roszczenia w postaci prawa do wyłącznego korzystania pomieszczenia garażowego wyposażonego w kanał naprawczy znajdującego się w północnej części budynku garażowo-warsztatowego, w pozostałej części cofnął wniosek i wniósł o umorzenie postępowania. Pełnomocnik uczestniczki wniósł o oddalenie wniosku, nie wyraził sprzeciwu na cofnięcie wniosku w zakresie wskazanym przez pełnomocnika wnioskodawcy.
/protokół rozprawy z dnia 18.03.2019 r. k. 165/
Do zakończenia sprawy strony pozostały przy swoich stanowiskach.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaK. S. (1)i uczestniczkaM. S.są współwłaścicielami po ½ części nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta o nr (...). Na nieruchomości posadowione są dwa budynki – mieszkalny oraz garażowo – warsztatowy. Nieruchomość wchodziła w skład wspólności małżeńskiej majątkowej uczestników, których małżeństwo zostało rozwiązane prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 13 października 2015 r. w sprawie XII C 398/15.
W budynku mieszkalnym na parterze znajdują się pokój o powierzchni około 5 m2, pokój dzienny o powierzchni około 40 m2, kuchnia oraz toaleta. Na parterze budynku mieszkalnego znajdują się trzy pokoje o łącznej powierzchni około 70 m2, w tym jeden o powierzchni około 26 m2 oraz dwa o powierzchni około 12 m2każdy, a nadto garderoba i łazienka. W budynku mieszkalnym oprócz wnioskodawcy i uczestniczki zamieszkiwały również ich dzieci: synP.oraz córkaA..
/bezsporne, odpis zwykły księgi wieczystej k. 8-9, wypis z rejestru gruntów k. 10, wyrok z dnia 13.10.2015 r. k. 11-11v/
MałżonkowieS.od około pięciu lat pozostawali w separacji i użytkowali nieruchomość. MiędzyM. S.iK. S. (1)nie został dokonany faktyczny podział nieruchomości do użytkowania. Dzieci uczestników zajmują dwa pokoje na górze budynku,M. S.– jeden pokój. Przed wyprowadzką na dole budynku wnioskodawca zajmował jedną sypialnię o powierzchni 6,5 m2. Korzystanie z kuchni i pokoju dziennego było wspólne, przy czym, gdy w pomieszczeniu przebywał wnioskodawca, nikt inny tam nie wchodził, ze względu na jego agresywne zachowanie i ciągłe uszczypliwości kierowane w stronę żony i dzieci.
/dowód z przesłuchania uczestniczki k. 166v znacznik czasowy 00:42:23-00:46:48, zeznania świadkaM. M.k. 122-123 znacznik czasowy 00:38:39-01:06:03, zeznania świadkaP. S.k. 123 znacznik czasowy 01:15:10-01:27:02/
Uczestnicy od wielu lat pozostawali w konflikcie. W trakcie postępowania o rozwódM. S.wyraziła zgodę na rozwiązanie małżeństwa przez rozwód bez orzekania o winie tylko dlatego, że wnioskodawca zobowiązał się, że opuści wspólną nieruchomość.M. S.bez zobowiązaniaK. S. (1)do wyprowadzki nie zgodziłaby się na rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie, gdyż wnioskodawca przez wiele lat zanęcał się nad nią i dziećmi.
/dowód z przesłuchania uczestniczki k. 166v znacznik czasowy 00:38:14-00:42:23/
K. S. (2)zdecydował się na opuszczenie domu. Wnioskodawca wyprowadził się do mieszkania przyul. (...), w którym zamieszkuje jego matka.
/dowód z przesłuchania wnioskodawcy k. 165v znacznik czasowy 00:13:57/
Przyczyną wyprowadzenia sięK. S. (1)ze wspólnie zamieszkiwanej nieruchomości była obawa uczestniczki o bezpieczeństwo swoje i jej dzieci – szczególnie synaP., którego ojciec wielokrotnie obrażał, używał wobec niego obraźliwych słów, kierował złośliwe uwagi, ponadto szarpał i bił, czego skutkiem były interwencje Policji oraz konieczność leczenia psychologicznego będącej ofiarą wieloletniej przemocy uczestniczki.
Wnioskodawca ma ograniczoną władzę rodzicielską wobec córki w ramach orzeczenia rozwodu.K. S. (1)nie utrzymuje żadnego kontaktu z córkąA.. Syn i córka uczestniczki nie chcą powrotu ojca do domu, bowiem oznacza to dla niech powrót do awantur, ciągłych przepychanek, wyzwisk, uszczypliwości, wulgaryzmów, strachu i poczucia bezsilności.
Dzieci chciały uciec z domu, jeśli wnioskodawca się wprowadzi. Po rozwodzie nie było kontaktu córki z ojcem. Wnioskodawca nie przyszedł na komunię córki. W nocy z 9 na 10 czerwca 2013 r. wnioskodawca chciał piwnicę podzielić na pół i poniszczył wiązanki, które uczestniczka przechowywała ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą. Uczestniczka wezwała wtedy Policję.M. S.wcześniej występowała o rozwód. Przyczyną wycofania sprawy były obietnice wnioskodawcy, że się poprawi. Wnioskodawca wszystkich krytykował. Nigdy nie poszedł na wywiadówkę, nie usiadł do lekcji z synem. Nie pomagał uczestniczce w kwiaciarni.
Niejednokrotnie uczestniczka wraz z dziećmi była zmuszona do nocowania u swojej koleżanki, ponieważ zachowanie wnioskodawcy nie pozwalało na bezpieczny powrót do domu.
/zeznania świadkaJ. W.k. 121-122 znacznik czasowy 00:18:59-00:35:40, zeznania świadkaM. M.k. 122-123 znacznik czasowy 00:38:39-01:06:03, zeznania świadkaP. S.k. 123-124 znacznik czasowy 01:15:10-01:27:02, dowód z przesłuchania uczestniczkiM. S.k. 166v-167 znacznik czasowy 00:46:48-00:59:54/
Garaż na nieruchomości był wyłożony czerwoną filcową wykładziną. Garaż nie był użytkowany, służył do przechowywania opon. Wnioskodawca jest właścicielem jednego samochodu, którego nigdy nie garażował, nie dokonywał w nim napraw, ani wymiany oleju czy opon, gdyż naprawy dokonywane były u mechanika, a wymiana oleju w zakładzie wulkanizacyjnym. Nawet gdy były siarczyste mrozy, to samochody stały na podwórku, a nie w garażu. Wnioskodawca nie korzystał z pomieszczenia z kanałem. Nigdy nie można było tam wjeżdżać i parkować samochodu, bo wnioskodawca twierdził, że garaż się pobrudzi. BiałyM.stał w garażu przez chwilę, ale został sprzedany.
/zeznania świadkaJ. W.k. 121 znacznik czasowy 00:23:08, zeznaniaM. M.k. 123 znacznik czasowy 00:57:44, zeznaniaP. S.k. 124 znacznik czasowy 01:19:17-01:23:42, dowód z przesłuchania uczestniczki k. 166v-167 znacznik czasowy 00:38:14-00:59:54/
Przed tutejszym Sadem toczy się sprawa o podział majątku między byłymi małżonkami. W tej sprawie pojawił się wniosek o sprzedaż przedmiotowej nieruchomości w drodze licytacji komorniczej. Nieruchomość jest wystawiona na sprzedaż na wolnym rynku.
/dowód z przesłuchania uczestniczki k. 167 znacznik czasowy 00:51:25, pismo z dnia 15.11.2016 k. 89-90/
Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności zaś dokumentów załączonych do akt sprawy i przesłuchania stron postępowania oraz zeznań świadków.
Sąd nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawcy, że nie znęcał się nad uczestniczką i wspólnymi dziećmi, nie awanturował się oraz korzystał z garażu. Przeczą temu zeznania uczestniczki i świadków. Nie było innego powodu dla którego uczestniczka, zamiast przebywać w swoim domu, przebywała u koleżanki. Zdaniem Sądu twierdzenia uczestniczki są racjonalne i logiczne. Niewłaściwe zachowanie wnioskodawcy doprowadziło ostatecznie do pozbawienia go wstępu do budynku mieszkalnego. Wnioskodawca z resztą nie przeczy, że wyprowadził się dobrowolnie, bo takie były uzgodnienia na sprawie rozwodowej. Ustalono bowiem, że uczestniczka nie będzie chciała orzekania rozwodu z winyK. S. (1), co także potwierdza wersję uczestniczki.

Sąd Rejonowy zważył co następuje:
Na rozprawie w dniu 18 marca 2019 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł wniosek ograniczając go do roszczenia w postaci prawa do wyłącznego korzystania pomieszczenia garażowego wyposażonego w kanał naprawczy znajdującego się w północnej części budynku garażowo-warsztatowego, w pozostałej części cofnął wniosek i wniósł o umorzenie postępowania. Pełnomocnik uczestniczki nie wyraził sprzeciwu na cofnięcie wniosku w zakresie wskazanym przez pełnomocnika wnioskodawcy. Na podstawieart. 512 § 1 kpcw zw. zart. 355 § 1 kpciart. 13§ 2 kpcSąd umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym korzystania z budynku mieszkalnego (punkt 1 sentencji).
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 206 k.c.każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Każdemu ze współwłaścicieli przysługuje "uprawnienie" do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej. Jest on ograniczony jedynie poprzez identyczne uprawnienia pozostałych współwłaścicieli. Ustawodawca nakazuje tu bowiem "pogodzić" wzajemne uprawnienia (i obowiązki) wszystkich współwłaścicieli. Relacje te niekiedy, zwłaszcza w sytuacji niemożności regulacji umownej, przy zawodności w danym przypadku modelu ustawowego, poddane są regułom wynikającym z orzeczenia Sądu, określającego sposób korzystania rzeczy czyli tzw. podział quoad usum. Dokonywany podział oznacza określenie sposobu współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej przysługującego każdemu ze współwłaścicieli z mocyart. 206 k.c.Jego stosowanie korzysta więc w przewidzianej powołanym przepisem ochrony prawnej. Nie można więc współwłaścicielowi korzystającemu z rzeczy wspólne zgodnie z regulacją quoad usum, stawiać zarzutu naruszenia prawa drugiego współwłaściciela.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawcaK. S. (1)dobrowolnie opuścił nieruchomość położoną wŁ.przyul. (...). Po pierwsze,K. S. (3)nie korzystał wcześniej z garażu wyposażonego w kanał naprawczy zgodnie z przeznaczeniem tego pomieszczenia. Wnioskodawca był właścicielem jednego samochodu, którego nigdy nie garażował w budynku garażowym, nie dokonywał tam żadnych napraw, ani wymiany oleju czy opon, gdyż naprawy dokonywane były u mechanika, a wymiana opon w zakładzie wulkanizacyjnym. Po drugie, korzystanie przezK. S. (1)z garażu nie dałoby się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych domowników. Zważywszy na fakt, że wnioskodawca nie traktował z szacunkiem rodziny, a dzieci wnioskodawcy planowały ucieczkę z domu z uwagi na możliwość ponownego wprowadzenia się tamK. S. (1), ustalenie, ze wnioskodawca w jakimkolwiek zakresie korzystał będzie z nieruchomości, byłoby niecelowe.
Okoliczności związane z konfliktem uczestników mają niewątpliwie charakter rażący, przez co czynią przedmiotowy przypadek wyjątkowym i z uwagi na normy społeczne nie pozwalają na akceptację i wykonywanie przezK. S. (1)jego prawa wynikającego zart. 206 k.c.
Zgodnie z treściąart. 5 k.c.nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zgodnie z normatywnym rozumieniem zasad współżycia społecznego, zasady te są normami o uzasadnieniu aksjologicznym, które należą do obowiązującego prawa. Są to mianowicie bądź tylko normy moralne, zawierające reguły postępowania w stosunkach między ludźmi (zob. np. A. Szpunar, Stosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego w sprawach o prawa stanu, PiP 1981, Nr 6, s. 57; A. Wolter, Rola zasad, s. 1037; A. Zbiegień-Turzańska, w: Osajda, Komentarz KC 2017, I, art. 5, Nt 63), bądź również normy obyczajowe (zob. np.T. D.,Z.współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa a prawo własności, NP 1967, Nr 6, s. 723;S., Wstęp, s. 152–153;S., Zarys, s. 119–120). W doktrynie trafnie jednak podkreśla się, że ze względu na funkcję, jaką w naszym systemie prawa cywilnego pełni klauzula generalna zasad współżycia społecznego, należy przyjąć, że tylko takie obyczaje związane są zakresem pojęcia zasad współżycia społecznego, jakie zarazem obdarzone są pozytywną oceną moralną, a więc powszechnie uznawane są za obyczaje "dobre" lub "słuszne" (Z. R.,M. Z., Uwagi de lege ferenda, s. 17).
W niniejszej sprawie Sąd znalazł podstawy do zastosowaniaart. 5 k.c.z uwagi na naruszenie przez wnioskodawcę zasad współżycia społecznego. Udzielenie ochrony prawnej na podstawieart. 5 k.c., z uwagi na jego wyjątkowy charakter musi być uzasadnione istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości [vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2013 roku, I ACa 539/13]. W przedmiotowej sprawie Sąd miał na względzie zachowanie wnioskodawcy względem uczestniczki oraz ich wspólnych dzieci.K. S. (1)był agresywny i wulgarny względemM. S.. Robił awantury i wykrzykiwał niecenzuralne słowa. Podkreślenia wymaga fakt, że stosował przemoc wobec swoich dzieci, zwłaszcza synaP.. Pod wpływem zachowania wnioskodawcy uczestniczka bała się przebywać w domu w obecności wnioskodawcy. Zdarzało się, że nocowała wraz z dziećmi u koleżanki. Są to z pewnością okoliczności rażące i nieakceptowane w światle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości. Sądowi nie pozostał obojętny fakt, że w świetle tych okoliczności uczestniczka została doprowadzona zachowaniem wnioskodawcy do ostateczności. Skutkiem rażącego i nieakceptowanego zachowania powoda była wymiana zamków w drzwiach tak, aby ostatecznie zakończyć relację z wnioskodawcą.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawcaK. S. (1)dobrowolnie wyprowadził się z budynku mieszkalnego, a właściwie całej nieruchomości, po rozwodzie. Był to warunek ze strony uczestniczkiM. S., która zgodziła się na orzeczenie rozwodu bez winy wnioskodawcy. W świetle powyższego wystąpienie przez wnioskodawcę z roszczeniem wynikającym zart. 206 k.c.jest naruszeniem swego rodzaju porozumienia między stronami i oceniane może być negatywnie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Nadto, Sąd rozpoznający niniejsza sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że małżonek, który nie zamieszkuje w mieszkaniu stanowiącym składnik wspólności ustawowej, nie może od chwili rozwodu domagać się na podstawieart. 206 k.c.dopuszczenia do współposiadania tego mieszkania z drugim małżonkiem. Swoich praw z tytułu wspólności lokalu może dochodzić w postępowaniu o podział majątku wspólnego” (tak: Uchwała SN z dnia 31.03.1972 r. III CZP 16/72). A zatem niniejszy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie tym bardziej, że toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego między wnioskodawcą a uczestniczką.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treśćart. 520 § 1 k.p.c.uznając, iż nie ma podstaw do odejścia od zasady wysłowionej w treści ww. przepisu, zgodnie z którą w postępowaniu nieprocesowym każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.