Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 83/19
Data wyroku: 2020-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Dobrowolski, Monika Strzyżewska, Jarosław Marek Kamiński
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie majątkowe
Podstawa prawna: art. 68 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych

Sygn. akt I AGa 83/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 czerwca 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący

:

SSA Jarosław Marek Kamiński (spr.)

Sędziowie

:

SSO del. Monika Strzyżewska
SSA Bogusław Dobrowolski

Protokolant

:

Łukasz Patejuk

po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. w Białymstoku na rozprawie
sprawy z powództwaA. B.
przeciwko
(...)wW.

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt V GC 45/19

1
oddala apelację;

2
oddala wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego.

(...)

UZASADNIENIE
PowódkaA. B., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą(...)wniosła o zasądzenie od pozwanego(...) S.AV.(...)wW.na jej rzecz kwoty 131.489 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2017r. do dnia zapłaty tytułem pozostałej części odszkodowania, należnego w związku z uszkodzeniem budynku objętego obowiązkowym ubezpieczeniem gospodarstwa rolnego.
Powódka zakwestionowała sposób ustalenia wysokości szkody przez ubezpieczyciela, a w szczególności pomniejszenie odszkodowania o stopień zużycia technicznego budynku w wysokości 76,43 %.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Potwierdził, że ustalając wysokość odszkodowania, pomniejszył je o stopień zużycia technicznego budynku.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 21 marca 2019 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 131.489,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 sierpnia 2017r. do dnia zapłaty oraz kwotę 10.744,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 5.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy w Olsztynie kwotę 5. 248,54 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia, z których wynika, że strony łączyła umowa ubezpieczenia gospodarstwa rolnego, która obejmowała m.in. ubezpieczenie budynku stodoły. W umowie przyjęto, że suma ubezpieczenia tegoż budynku wynosiła 160 000 zł, przy uwzględnieniu stopnia jego zużycia technicznego, które zostało określone w umowie na 76,43 %. W dniu 12.07.2017 r. budynek ten został częściowo zniszczony na skutek silnego wiatru. Pozwany z tego tytułu wypłacił powódce odszkodowanie w łącznej kwocie 28.510,99 zł, uwzględniające stopień zużycia technicznego budynku. Według opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, koszt przywrócenia budynku do stanu sprzed powstania szkody wynosi 199.035,28 zł brutto.
Jako podstawę prawną Sąd Okręgowy wskazałart. 68 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(tj. Dz. U. 2019 poz. 2214) – dalej u.u.o., który wyłożył w ten sposób, że stopień zużycia technicznego budynku nie jest wartością, o którą należałoby pomniejszyć wysokość odszkodowania z tytułu ubezpieczenia budynku, objętego obowiązkowym ubezpieczeniem gospodarstwa rolnego.
Powyższy wyrok pozwany zaskarżył apelacją w części, a mianowicie w zakresie pkt. I co do kwoty 113.087,38 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dni 20 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz pkt. II i III w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:
- przepisuart. 361 k.p.c.poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że ubezpieczyciel zobowiązany jest do naprawienia szkody w zakresie przekraczającym normalne następstwa działania, z którego szkoda wynikła, w tym przyjęcie, iż ubezpieczyciel zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania w wysokości nie uwzględniającej stopnia zużycia budynków;
- przepisuart. 68 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychpoprzez nie uwzględnienie stopnia zużycia budynków.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego nie znajduje uzasadnienia.
Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń. Dlatego też niniejsze uzasadnienie zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa stosownie do dyspozycjiart. 387 § 21k.p.c.(w brzmieniu obowiązującym do 06.11.2019 r.), który znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy norma art. 68 ust. 1 pkt. 2 o.u.u. daje podstawę do przyjęcia, że w przypadku ustalenia wysokości szkody tzw. metodą kosztorysową, odszkodowanie wypłaca się poszkodowanemu w kwocie odpowiadającej wysokości szkody, pomniejszonej o stopień technicznego zużycia budynku.
Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym zarysowały się dwa podejścia do przytoczonego zagadnienia prawnego. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18.01.2015 r., III CZP 71/15, (OSNC 2016/14/128) wyrażony został pogląd, zgodnie z którym ustalenie wysokości szkody w razie niepodjęcia odbudowy, naprawy lub remontu budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego (art. 68 ust. 1 pkt. 1 u.u.o.) następuje z uwzględnieniem stopnia zużycia budynku; odszkodowanie wypłaca się w kwocie odpowiadającej wysokości szkody, nie większej jednak od sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie. Pogląd ten został jednak wypowiedziany w sprawie, w której zastosowanie znajdował przepis art. 68 ust. 1 pkt. 1 u.u.o. odnoszący się do przypadku, gdy nie przewiduje się odbudowy budynku; co zdaniem Sądu Apelacyjnego powoduje, że nie jest on adekwatny do sytuacji, w której taka odbudowa ma zostać podjęta, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16.10.2019 r., II CSK 437/18, przyjęto natomiast interpretację art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o, zgodnie z którą przewidziane w zdaniu drugim tego przepisu uwzględnienie faktycznego zużycia budynku odnosi się wyłącznie do jego zużycia w czasie od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności ubezpieczyciela do dnia szkody, a nie do całkowitego stopnia zużycia. Tym samym hipotetyczne koszty takiej odbudowy są limitowane tylko przez uzgodnioną sumę ubezpieczenia, a nie każdorazowo pomniejszone o współczynnik odpowiadający faktycznemu zużyciu budynku. Skład orzeczniczy Sądu Apelacyjnego podziela ten sposób wykładni omawianej normy prawnej wraz z argumentacją prawną powołaną na jego uzasadnienie.
Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny oddalił apelację, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw na mocyart. 385 k.p.c.

(...)