Sąd Okręgowy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 13/20
Data wyroku: 2020-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Jacek Bajak

Sygn. akt I Ns 13/20

POSTANOWIENIE
Dnia 5 czerwca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Jacek Bajak

Protokolant:

st. sekretarz sądowy Paulina Bondel

po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2020 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z wnioskuD. K.
z udziałem GminyM.
o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym
postanawia:

1
nakazać uczestnikowi zaprzestanie kolportażu papierowej wersjiwydawnictwa (...)(Gazeta (...)Urzędu MiastaM.) nr(...),

2
nakazać uczestnikowi usunięcie ze strony internetowej Urzędu MiastaM.elektronicznej wersji artykułu „M.(...)”,

3
nakazać uczestnikowi publikację w terminie 48 godzin sprostowania nieprawdziwych informacji zawartych wwydawnictwie (...)(Gazeta (...)Urzędu MiastaM.) nr(...), poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu MiastaM.((...)w dziale Aktualności oświadczenia o treści: „Urząd MiastaM., jako jednostka organizacyjna GminyM.będąca wydawcą(...)(Gazety (...)Urzędu MiastaM.) oświadcza, iż w nr(...)(...)w artykule zatytułowanym „M.(...)” podpisanym przezH. P.opublikowano nieprawdziwe informacje dot.D. K.. Nieprawdą jest jakobyD. K.(przywołany w teście artykułu jako osoba stojąca za referendum lub lider referendum) otrzymywał wynagrodzenie od MiastaM.w kwocie ponad(...)złotych. Nieprawdziwe są również informacje jakobyD. K.po wyborze burmistrzaP. R.został pozbawiony możliwości zarobku generowanego z kasy miasta oraz że kosztem nieświadomych mieszkańców, wprowadzając ich celowo w błąd, używając kłamstw i konfabulacji chciał powrotu poprzedniego układu dającego mu możliwość wygodnego życia z pieniędzy gminy.D. K.zarówno w obecnej jak i poprzedniej kadencji władz MiastaM.nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia z kasy miasta. Nie miał więc możliwości życia z pieniędzy gminy przed wyborami w roku 2018, a także nie mógł zostać pozbawiony możliwości zarobku generowanego z kasy miasta po wyborach w 2018 r., gdyż go wcześniej nie uzyskiwał”,

4
nakazać utrzymywanie treści sprostowania wskazanej w pkt. 3 na stronie internetowej Urzędu MiastaM.((...)do dnia 15 czerwca 2020 r. jako pierwszej informacji w dziale Aktualności,

5
w pozostałej części oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
D. K.wniósł o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym, na podstawieart. 35 Ustawy o referendum lokalnymo nakazanie GminieM.(działającej poprzez jej jednostkę organizacyjną Urząd MiastaM.):

1
natychmiastowego zaprzestania kolportażu papierowej wersjiwydawnictwa (...)(Gazeta (...)Urzędu MiastaM.) nr(...);

2
natychmiastowego usunięcia ze strony internetowej Urzędu MiastaM.elektronicznej wersjiwydawnictwa (...)(Gazeta (...)Urzędu MiastaM.) nr(...);

3
publikacji w terminie 48 godzin sprostowania nieprawdziwych informacji zawartych wwydawnictwie (...)(Gazeta (...)Urzędu MiastaM.) nr(...), poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu MiastaM.((...)w dziale Aktualności oświadczenia o treści: „Urząd MiastaM., jako jednostka organizacyjna GminyM.będąca wydawcą(...)(Gazety (...)Urzędu MiastaM.) oświadcza, iż w nr(...)(...)w artykule zatytułowanym „M.(...)” podpisanym przezH. P.opublikowano nieprawdziwe informacje dot. Inicjatorów referendum w sprawie odwołania burmistrza przed upływem kadencji. Nieprawdą jest jakoby inicjatorzy referendum (przywołane w teście artykułu jako osoby stojące za referendum lub liderzy referendum) otrzymywali wynagrodzenie od MiastaM.w kwocie ponad(...)złotych. Nieprawdziwe są również informacja jakoby Inicjatorzy Referendum po wyborze burmistrzaP. R.zostali pozbawieni możliwości zarobku generowanego z kasy miasta oraz ze Inicjatorzy Referendum kosztem nieświadomych mieszkańców, wprowadzając ich celowo w błąd, używając kłamstw i konfabulacji chcieli powrotu poprzedniego układu dającego im możliwość wygodnego życia z pieniędzy gminy. Inicjatorzy Referendum zarówno w obecnej jak i poprzedniej kadencji władz MiastaM.nie otrzymywali żadnego wynagrodzenia z kasy miasta. Nie mieli więc możliwości życia z pieniędzy gminy przed wyborami w roku 2018, a także nie mogli również zostać pozbawieni możliwości zarobku generowanego z kasy miasta po wyborach w 2018 r., gdyż go wcześniej nie uzyskiwali.”,

4
utrzymywania treści sprostowania wskazanej w pkt. 3 na stronie internetowej Urzędu MiastaM.((...)w co najmniej do dnia 15 czerwca 2020 r. jako pierwszej informacji w dziale Aktualności,

5
doręczenia w terminie 48 godzin pisemnego sprostowania o treści wskazanej punkt, c) podpisanego przez osoby upoważnione do reprezentowania gminyM.wszystkim mieszkańcomM.do skrzynek pocztowych. Sprostowanie winno być sporządzone na karcie formatu A4 przy uszyciu czytelnej czcionki (Arial lub podobnej) o wielkości nie mniejszej niż 14 pt.,

6
przeproszenia pomówionego wnioskodawcy poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu MiastaM.((...)w dziale Aktualności przeprosin o treści: „Urząd MiastaM., jako jednostka organizacyjna GminyM.będąca wydawcą(...)(Gazety (...)Urzędu MiastaM.) przeprasza panaD. K.- członka grupy Inicjatorów Referendum dotyczącego odwołania burmistrza MiastaM.przed upływem kadencji za to, iż w nr(...)(...)w artykule zatytułowanym „M.(...)” podpisanym przezH. P.opublikowano nieprawdziwe informacje dot. Inicjatorów referendum. Nieprawdą jest jakoby inicjatorzy referendum (przywołane w teście artykułu jako osoby stojące za referendum lub liderzy referendum), w tym panD. K., otrzymywali wynagrodzenie od MiastaM.w kwocie ponad(...)złotych. Nieprawdziwe są również informacja jakoby Inicjatorzy Referendum, w tym panD. K., po wyborze burmistrzaP. R.zostali pozbawieni możliwości zarobku generowanego z kasy miasta oraz ze Inicjatorzy Referendum, w tym panD. K., kosztem nieświadomych mieszkańców, wprowadzając ich celowo w błąd, używając kłamstw i konfabulacji chcieli powrotu poprzedniego układu dającego im możliwość wygodnego życia z pieniędzy gminy. Inicjatorzy Referendum, w tym panD. K., zarówno w obecnej jak i poprzedniej kadencji władz MiastaM.nie otrzymywali żadnego wynagrodzenia z kasy miasta. Nie mieli więc możliwości życia z pieniędzy gminy przed wyborami w roku 2018, a także nie mogli również zostać pozbawieni możliwości zarobku generowanego z kasy miasta po wyborach w 2018 r., gdyż go wcześniej nie uzyskiwali.”

7
doręczenia wnioskodawcy w terminie 48 godzin pisemnych przeprosin o treści wskazanej punkcie 6) sporządzonych na karcie formatu A4 przy użyciu czytelnej czcionki (Arial lub podobnej) o wielkości nie mniejszej niż 14 pt., podpisanych przez osoby upoważnione do reprezentowania gminyM.,

8
nakazanie uczestnikowi wpłacenia kwoty 5000,00 zł na rzecz wskazanej niżej instytucji charytatywnej: Fundacja im.(...)ul. (...) (...)-(...) W.nr konta:(...)- z dopiskiem „(...)”.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wniosek oddalił, a na skutek zażalenia wnioskodawcy Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r. uchylił zaskarżone orzeczenie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Uczestnik wniósł o oddalenie wniosku.
W piśmie z dnia 4 czerwca 2020 r. wnioskodawca zmodyfikował wniosek w jego punkcie 5 wnosząc o nakazanie uczestnikowi doręczenia w terminie 48 godzin pisemnego sprostowania o treści wskazanej w punkcie 3 wniosku podpisanego przez osoby upoważnione do reprezentowania gminyM.wszystkim mieszkańcomM.do skrzynek pocztowych lub opublikowania sprostowania w lokalnym dodatku doGazety (...).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 31 stycznia 2020 roku,D. K.- inicjator referendum powiadomił Komisarza Wyborczego o zamiarze przeprowadzenia referendum o odwołaniu BurmistrzaM.przed upływem kadencji (k. 9). W Dzienniku Urzędowym Województwa(...)z dnia 28 kwietnia 2020 ukazało się postanowienie nr(...)Komisarza Wyborczego wW. (...)z dnia 24 kwietnia 2020 roku w przedmiocie przeprowadzenia referendum gminnego w sprawie odwołania Burmistrza MiastaM.przed upływem kadencji z wniosku mieszkańcówM.. Referendum zostało wyznaczone na dzień 14 czerwca 2020 roku (k. 7). W KurierzeM., gazecie informacyjnej Urzędu MiastaM.) nr(...), na stronie 3 ukazał się artykułH. P.pod tytułem: „M.(...)”. W artykule znalazło się twierdzenie: „(...)M.?(...).M.(...)R.(...)”.
Inicjatorzy referendum –K. B.,D. K.,M. P.,R. S.,A. M.,M. M. (4)orazJ. C.oświadczyli, iż w związku z wyborem burmistrza MiastaM.w roku 2018 nie utracili żadnego wynagrodzenia z GminyM., ani od żadnych jednostek organizacyjnych GminyM., w tym w szczególności z Urzędu MiastaM., a zarówno za kadencji obecnych władz GminyM., jak również w poprzedniej kadencji nie pobierali żadnego wynagrodzenia z GminyM., ani od żadnej z jednostek organizacyjnych GminyM., w tym w szczególności Urzędu MiastaM.(k. 11-17).
Sąd zważył, co następuje: wniosek należało częściowo uwzględnić. Uczestnik wnosząc o oddalenie wniosku wskazywał, że z treści publikacji nie wynika, aby dotyczyła ona wnioskodawcy. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Wykładnia logiczna tekstu publikacji pozwala z łatwością przyjąć, iż dotyczy ona inicjatorów referendum, za czym przemawia posłużenie się sformułowaniami wskazującymi na osoby stojące za referendum, liderów. Nie tylko mieszkaniecM., ale każdy przeciętny odbiorca jest w stanie zidentyfikować inicjatorów referendum.
Zgodnie zart. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnymjeżeli plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zawierają nieprawdziwe dane i informacje, każdy zainteresowany ma prawo złożyć do sądu okręgowego wniosek o: orzeczenie konfiskaty takich materiałów; wydanie zakazu publikowania takich materiałów; nakazanie sprostowania informacji; nakazanie przeproszenia pomówionego; nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 10 000 złotych na rzecz instytucji charytatywnej; oraz zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty do 10 000 złotych tytułem odszkodowania. Z powyższego wynika, że sąd rozstrzyga o prawdziwości informacji oraz danych prezentowanych w materiałach wyborczych, propagandowych lub materiałach agitacyjnych, a wnioskodawca musi wykazać, że rozpowszechnianie w formie plakatów, haseł, ulotek, wypowiedzi lub innych formach agitacji nieprawdziwych danych nastąpiło w związku z kampanią referendarską. Bez wątpienia publikacja zamieszczona w(...)spełnia powyższe przesłanki. Wynika to z tytułu publikacji, jak i treści artykułu zniechęcającego mieszkańców do udziału w referendum, co mogło mieć wpływ na ważność referendum. Ponadto w treści publikacji zawarte zostały informacje o faktach, których prawdziwości autorka artykułu ani uczestnik nie wykazali. Podane informacje niosły za sobą negatywny wydźwięk zarówno co do osoby wnioskodawcy, jak i samej idei referendum, a także miały na celu zniechęcenie mieszkańców do uczestniczenia w nim. Wnioskodawca zaprzeczył informacjom zamieszczonym w artykule, a uczestnik nie podjął nawet próby wykazania ich prawdziwości.
Z uwagi na powyższe należało uwzględnić wniosekD. K.o zakazanie kolportażu papierowej wersjiwydawnictwa (...)(gazety (...)Urzędu MiastaM.) nr(...)i natychmiastowego usunięcia ze strony internetowej Urzędu MiastaM.elektronicznej wersji artykułu „M.(...)”.
Sąd również uznał za zasadny wniosek w części dotyczącej nakazania uczestnikowi sprostowania nieprawdziwych informacji podanych przez uczestnika w artykule prasowym opublikowanym w gazecie informacyjnej Urzędu MiastaM.wwydawnictwie (...)(...), poprzez zamieszczenie sprostowania na stronie Urzędu MiastaM., wydawcy(...)((...)w dziale Aktualności. Sąd uznał, iż ta forma sprostowania i jego utrzymywanie do 15 czerwca 2020 r. uwzględni sytuację wywołaną sporną publikacją, zapewni szybkość sprostowania oraz jego dotarcie do możliwie szerokiego kręgu potencjalnych uczestników referendum, a zatem pozwoli zniweczyć skutek jaki wywarła kwestionowana publikacja.
Sąd nie przychylił się do dalej idących żądań. Sąd uwzględnił wniosek jedynie w części, w jakiej odnosił się on do wnioskodawcyD. K.. Pozostali inicjatorzy referendum nie wystąpili z wnioskiem w tej sprawie, aD. K.nie był umocowany do wystąpienia w ich imieniu, stąd też konieczne było przeredagowanie treści oświadczenia, do którego umieszczenia Sąd zobowiązał uczestnika. Sąd nakazał usunięcie ze strony internetowej jedynie kwestionowanego artykułu, nie znajdując uzasadnienia dla uwzględnienia wniosku w tak szerokim zakresie, jak tego chciał wnioskodawca, tj. usunięcia całości elektronicznego wydania kuriera – ustalony stan faktyczny sprawy, jak też wskazywane we wniosku okoliczności dotyczyły wspomnianego artykułu, a nie całości wydania kuriera. Sąd nie uwzględnił również wniosku w zakresie dotyczącym przeprosin, uznając iż podstawowe celeustawy o referendum lokalnym, niniejsze orzeczenie w pełni realizuje, a nadto Sąd miał na uwadze iż bezpośrednie naruszenie dóbr wnioskodawcy zostało dokonane przez autorkę artykułu. Podobna uwagę należy sformułować oddalając żądanie wpłacenia kwoty 5 000 zł na cel społeczny.