Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1325/18
Data wyroku: 2020-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Anna Łosik

Sygnatura akt XII C 1325/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, 11 grudnia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:sędzia Anna Łosik
Protokolant:Protokolant sądowy Anna Maj
po rozpoznaniu 11 grudnia 2019 roku w Poznaniu na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoW. K.,R. K.
o zapłatę

1
Zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 1 695 758,99zł (milion sześćset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt osiem złotych dziewięćdziesiąt dziewięć groszy) wraz z odsetkami:

a
umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, nie więcej jednak niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonymi od kwoty 1 499 088,98zł od 22 grudnia 2017 roku do dnia zapłaty,

b
ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 122 279,53zł od 5 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty,

c
ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 74 390,48zł od 5 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty.

2
Oddala wniosek pozwanych o rozłożenie zasądzonej należności na raty.

3
Zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 85 095,28zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

sędzia Anna Łosik

UZASADNIENIE
Pozwem z 5 stycznia 2018 roku (k. 3- 9), wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym,(...) Bank S.A.z siedzibą wW.wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanychW.iR. K.następujących kwot:

a
1.499.088,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 22 grudnia 2017 roku do dnia zapłaty,

b
122.279,53 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

c
74.390,48 z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,

oraz zasądzenie zwrotu kosztów sądowych w kwocie 21.197 zł.
Postanowieniem z 5 lutego 2018 roku referendarz sądowy w Sądzie RejonowymL. (...)stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi właściwości ogólnej tj. Sądowi Okręgowemu wK.
Nakazem zapłaty z 20 marca 2018 roku (k. 137) Sąd Okręgowy wK.nakazał pozwanym, aby zapłacili solidarnie stronie powodowej(...) Bank S.A.wW.kwotę 1.695.758,99 zł wraz z odsetkami:
- umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, nie więcej jednak niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.499.088,98 zł o dnia 22 grudnia 2017 roku do dnia zapłaty;
- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 122.279,53 zł od dnia 05 stycznia 2018 roku do dna zapłaty,
- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 74.390,48 zł od dnia 05 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty,
oraz kwotę 21.504,28 zł tytułem kosztów postępowania, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu, albo wnieśli w tymże terminie sprzeciw.
Pismami z 25 kwietnia 2018 roku (k. 143- 145, 147- 149) pozwani złożyli sprzeciw od nakazu zapłaty. W treści sprzeciwu pozwani podnieśli zarzut niewłaściwości Sądu Okręgowego wK.i wnieśli o przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Poznaniu.
Ponadto pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
W piśmie procesowym z 5 czerwca 2018 roku (k. 154- 228) powód w całości podtrzymał żądanie pozwu, a zarzut niewłaściwości miejscowej pozostawił do uznania sądu.
Postanowieniem z 19 czerwca 2018 roku (k. 229- 229v) Sąd Okręgowy wK.uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
W odpowiedzi na zobowiązanie sądu pozwani w pismach procesowych z 24 września 2018 roku (k. 247, 249) wyrazili wolę ugodowego rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania, wnosząc o skierowanie stron na drogę postępowania mediacyjnego celem zawarcia ewentualnej ugody w niniejszej sprawie. Nadto pozwani podnieśli, iż wierzytelność powoda jest zbyt wysoka, min. nie została obniżona o wpłaty dokonywane przez pozwanych w wysokości około 47.000 zł (kaucja przed udzieleniem kredytu) oraz około 18.000 zł (jedna rata). Do pisma z 26 września 2018 roku pozwany załączył dowody wpłat twierdząc, że podlegały one zaliczeniu na ich dług u powoda (k.253-259).
Na rozprawie w dniu 24 października 2018 roku (k. 278- 278v) pozwani złożyli wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty w kwotach po 15.000 zł miesięcznie.
W piśmie procesowym z 13 listopada 2018 roku (k. 282) powód nie wyraził zgody na rozłożenie dochodzonego roszczenia na raty. Jednakże z ostrożności procesowej, w przypadku zastosowaniaart. 320 kpcpowód wniósł o dodanie w sentencji orzeczenia zastrzeżenia, że uchybienie terminowi płatności co najmniej jednej raty powoduje wymagalność całej zasądzonej należności. Nadto wykonując zobowiązanie sądu, powód przedstawił rozliczenie wpłat dokonanych przez pozwanych, a potwierdzonych dowodami załączonymi do pisma z 26 września 2018 roku (k.253-259). Dodatkowo w piśmie z 19 czerwca 2019 powód przedstawił rozliczenie wpłaconej przez powodów kaucji (k.337).
Na rozprawie w dniu 18 września 2019 roku (k. 357) pozwanyW. K.oświadczył, że pozwani nie kwestionują zadłużenia, ale wnoszą o rozłożenie go na raty po 15.000 zł miesięcznie.
Powód konsekwentnie odmawiał udziału w mediacji proponowanej przez pozwanych.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 22 października 2009 roku(...) Bank S.A.z siedzibą wW.- Oddział (...)orazR. K.iW. K.zawarli umowę pożyczki hipotecznej nr DK/P-H. (...)/(...). Pożyczka została przez pozwanych przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej.
Pożyczka została udzielona w kwocie 1.247.851,14 zł, a całkowity koszt pożyczki na dzień sporządzenia umowy wynosił 2.145.549,58 zł.
Stosownie do treści §4 ust. 4 umowy pożyczkobiorcy zobowiązali się dokonywać w okresie objętym przedmiotową umową spłaty rat w terminach i kwotach określonych w Umowie pożyczki oraz aktualnym Harmonogramie Spłat.
Nadto w §9 umowy strony uzgodniły, że Bank ma prawo wypowiedzieć umowę pożyczki:
- w przypadku zalegania pożyczkobiorcy w całości lub w części z zapłatą dwóch rat pożyczki i pomimo pisemnego wezwania do zapłaty skierowanego do pożyczkobiorcy listem poleconym pożyczkobiorca nie spłaci zaległości w terminie 7 dni od otrzymania w/w wezwania,
- wykonania lub nieterminowego regulowania przez kredytobiorcę zobowiązań wobec banku, to jest w przypadku gdy kredytobiorca zalega w całości lub w części z zapłatą dwóch rat kredytu i pomimo wezwania nie spłaci zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania,
- w przypadku gdy pożyczkobiorca wypowie umowę rachunku pożyczki, o którym mowa w części szczególnej umowy,
- w przypadku zajęcia któregokolwiek rachunku bankowego posiadanego przez pożyczkobiorcę w Banku dokonanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko pożyczkobiorcy.
Nadto strony postanowiły, że szczegółowe uprawnienia i obowiązki oraz warunki wypowiedzenia umowy pożyczki określa Regulamin.
Dowód: odpis umowy pożyczki hipotecznej nrD. (...)H. (...)/(...)(k. 51- 59), regulamin kredytu (k. 31- 49)
Mimo wiążącej strony umowy pozwani nie wywiązywali się z jej postanowień, nie regulowali terminowo rat pożyczki. Na skutek powstałych zaległości strony dwukrotnie sporządziły aneks do przedmiotowej umowy, dokonując restrukturyzacji zobowiązania.
Dowód: odpisaneksu nr (...)(k. 60- 66), odpisaneksu nr (...)(k. 67- 72)
Wobec niewywiązywania się pozwanych z postanowień zawartej umowy oraz zaktualizowania się przesłanek umożliwiających jej wypowiedzenie, powód pismami z 21 kwietnia 2017 roku złożył pozwanym oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia liczonego od dnia doręczenia pisma. Nadto bank poinformował, że rozważy możliwość cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu w przypadku uregulowania w okresie wypowiedzenia całości zaległości istniejącej na dzień sporządzenia pisma. Nadto powód poinformował pozwanych o skutkach niespełnienia należności w terminie 30 dni od doręczenia pisma.
Dowód: poświadczone notarialnie odpisy pisma z 21 kwietnia 2017 roku wraz z potworzeniami odbioru (k. 73- 96)
Mimo kierowanej korespondencji, a nadto upływu okresu wypowiedzenia, pozwani nie uregulowali zobowiązania. Wobec powyższego powód pismami z dnia 12 czerwca 2017 roku skierował do pozwanych ostateczne wezwanie do zapłaty.
W związku z wypowiedzeniem umowy pożyczki i postawieniem całej należności w stan wymagalności(...) Bank S.A.wezwałW. K.iR. K.do zapłaty na wskazany rachunek bankowy w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania kwot: 1.499.088,98 zł tytułem należności kapitałowej, 122.279,53 zł tytułem odsetek umownych, 5.265,22 zł tytułem odsetek podwyższonych za opóźnienie w spalcie należności kapitałowej, 3,14 zł oraz 3,54 zł tytułem kosztów i opłat za czynności Banku. Kolejne wezwanie do zapłaty bank skierował do pozwanych pismem z 13 października 2016 roku.
Dowód: poświadczone notarialnie odpisy pism z 12 czerwca 2017 roku wraz z potwierdzeniami odbioru (k. 97- 108), kopia wezwań do zapłaty z 13 października 2016 roku wraz z potwierdzaniem nadania (k. 109- 112), historia rachunku pożyczki (k. 113- 135v)
Zadłużenie wynikające z przedmiotowej umowy na dzień 22 grudnia 2017 roku wynosiło 1.695.758,99 zł. Kwoty 1.499.088,98 zł tytułem należności głównej, 122.279,53 zł tytułem odsetek umownych za okres korzystania z kapitału w wysokości 7,51% od 07 maja 2016 roku do 08 czerwca 2017 roku oraz w wysokości 7,65% od dnia 09 czerwca 2017 roku do dnia 12 czerwca 2017 roku, 74.390.48 zł tytułem odsetek za opóźnienie naliczane od kwoty niespłaconego kapitału w wysokości 10% od dnia 31 maja 2016 roku do 27 stycznia 2017 roku, 14% od 28 stycznia 2017 roku do 11 czerwca 2017 roku, 10% od 12 czerwca 2017 roku do 21 grudnia 2017 roku.
Dowód: wyciąg z ksiąg (k. 15), potwierdzenia wpłat (k. 254- 259)
W toku tego postępowania strony prowadziły rozmowy ugodowe niemniej jednak nie wypracowały porozumienia.
Dowód: Kopia pisma z 27 rudnia 2018 roku (k. 291-292), zeznania pozwanych (k. 357- 358)
Pożyczka będąca przedmiotem sporu została wydatkowana przez pozwanych na działalność gospodarczą. Każdy z pozwanych prowadzi własną działalność gospodarczą. Przysługują im wierzytelności w kwocie około 1.200.000 zł, których nie mogą wyegzekwować. Pozostałe zobowiązania pozwani spłacają w kwocie około 30.000 zł miesięcznie, łącznie kwota zadłużeń u innych wierzycieli wynosi około 2.500.000 zł. Na majątek prowadzonych przez pozwanych działalności składają się nieruchomości o łącznej wartości około 8-10 milionów złotych oraz specjalistyczne maszyny. Pozwani nie mają nikogo na utrzymaniu, jak deklarują osiągane przez nich dochody pozwalaj im na spłacanie przedmiotowego zobowiązania w miesięcznych ratach po 15.000zł.
Dowód: zeznania pozwanych (k. 357- 358)
Wobec pozwanegoW. K.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą (...)prowadzone było przyspieszone postępowanie układowe w Sądzie RejonowymP.wP.pod sygnaturą akt(...)Postępowanie po zawarciu układu z wierzycielami zostało prawomocnie zakończone.
Wobec pozwanejR. K.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)prowadzone było przyspieszone postępowanie układowe w Sądzie RejonowymP.wP.pod sygnatura akt(...). Postępowanie po zawarciu układu z wierzycielami zostało prawomocnie zakończone.
Twierdzenia pozwanych zawarte w piśmie z 28 października 2019 roku (k. 373)
Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów oraz kopii dokumentów, w tym odpisów potwierdzonych notarialnie, które mają moc oryginałów. Sąd uznał te dokumenty za całkowicie wiarygodne i wystarczające dla uwzględnienia powództwa. Złożone dokumenty nie budziły wątpliwości Sądu, a żadna ze stron ich nie kwestionowała.
Zeznania pozwanychW. K.iR. K.Sąd uznał jako w pełni wiarygodne. Zeznania te były spójne i logiczne, pozwani rzetelnie odpowiadali na zadawane im pytania. Nadto treść zeznań korespondowała z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz ustaleniami dokonanymi przez Sąd.

Sąd zważył co następuje:
Biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego materiału dowodowego Sąd uznał, że żądanie powoda nie budzi wątpliwości, co do zasady jak również co do wysokości.
Zgodnie zart. 720 § 1 kcprzez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
W treści sprzeciwu złożonego od przedmiotowego nakazu zapłaty pozwani podnosili zarzut co do wysokości żądania pozwu, wskazując iż dokonane przez nich dwie wpłaty na około 47.000 i 18.000 zł nie zostały przez powoda zaksięgowane na poczet istniejącego zobowiązania.
W odpowiedzi na stanowisko pozwanych powód szczegółowo wyjaśnił jakie wpłaty zostały przez pozwanych dokonane, w jaki sposób zostały rozliczone oraz na poczet jakiego zadłużenia zostały zarachowane. Na poparcie swych twierdzeń nadto złożył stosowne dokumenty. Wyjaśnienia powoda oraz złożone dokumenty nie budziły zastrzeżeń sądu, nie były także kwestionowane przez samych pozwanych.
W konsekwencji pozwani nie kwestionowali żądania zgłoszonego pozwem. Deklarowali wolę spłaty zobowiązania w ratach.
Biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego materiału dowodowego Sąd uznał, że żądanie powoda nie budzi wątpliwości co do zasady jak również co do wysokości, dlatego zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 1.695.758,99 zł wraz z odsetkami:
a) umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP, nie więcej jednak niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonymi od kwoty 1 499 088,98zł od 22 grudnia 2017 roku do dnia zapłaty,
b) ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 122 279,53zł od 5 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty,
c) ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 74 390,48zł od 5 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty, o czym sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Pozwani ostatecznie nie kwestionowali żądania pozwu, wyłącznie wnosili o rozłożenie zobowiązania na raty w kwotach po 15.000 zł miesięcznie.
Zgodnie z dyspozycjąart. 320 kpcw szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie.
Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty w oparciu o dyspozycję przepisuart. 320 kpcwiąże się z określoną zmianą wysokości zobowiązania, albowiem umniejsza je o żądanie odsetkowe. Przywołać należy Stanowisko Sądu Najwyższego który wskazał, iż rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawieart. 320 kpcma ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat (uchwała Sądu Najwyższego- Izba Cywilna z dnia 15 grudnia 2006 roku, III CZP 126/06). Istotą rozłożenia zadłużenia na raty jest powstrzymanie się wierzyciela od naliczania odsetek. W każdym przypadku, rozkładając zobowiązanie na raty, sąd ingeruje w węzeł zobowiązaniowy w taki sposób, aby możliwe było jego wykonanie z uwzględnieniem interesu obu kontrahentów. Konstrukcja ta ma więc doprowadzić do odzyskania przez wierzyciela dochodzonej należności bez konieczności uciekania się do środków egzekucyjnych, które mogłyby pogrążyć dłużnika i spowodować upadłość jego przedsiębiorstwa (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2017 roku, I ACa 1235/17).
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do rozłożenia świadczenia na raty. Pozwani przedstawili swoją aktualną sytuację majątkową, zarobkową oraz możliwości spłaty. Wskazane okoliczności nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez powoda.
Instytucja rozłożenia na raty jest szczególna i winna być stosowana przez sąd w wyjątkowych przypadkach.
Biorąc pod uwagę realia sprawy i stan zadłużenia pozwanych sąd wziął pod uwagę możliwości spłaty przedmiotowego zobowiązania. Jednocześnie uznał za realne spełnienie przez pozwanych świadczenia od razu i to w pełnej wysokości. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia fakt, że pozwani prowadzący działalność gospodarczą, na prowadzenie których zaciągnęli kredyt, posiadają znaczny majątek tj. nieruchomości których łączną wartość pozwani wskazują na kwotę około 8-10 milionów złotych oraz maszyny o bliżej nieokreślonej wartości. Stan posiadania pozwanych pozwala przyjąć wniosek, że są w stanie zaspokoić wierzyciela.
Sąd prawidłowo wyważył interesy każdej ze stron niniejszego postępowania i uznał, że rozłożenie wymagalnego zadłużenia na raty w kwotach po 15.000 zł miesięcznie naruszałoby w sposób nieuzasadniony interes powoda. Uwzględniając wniosek pozwanych całkowita spłata zadłużenia nastąpiłaby w czasie jakim było to przewidziane w przedmiotowej umowie kredytu.
Mając na uwadze sytuację życiową i materialnąW. K.iR. K.natychmiastowe wykonanie wyroku nie spowoduje niepowetowanej dla nich szkody. Nadto wykonanie wyroku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc).
Podkreślenia wymaga fakt, że mimo woli spłaty zadłużenia w ratach, a nadto z uwagi na czas trwania tego procesu, pozwani nie dokonali żadnych starań w celu uregulowania zobowiązania. Przede wszystkim nie przystąpili do spłaty deklarowanych kwot tj. 15.000 zł miesięcznie. Brak działania pozwanych w tym zakresie sąd ocenił negatywnie, albowiem jako dłużnicy banku winni dokładać wszelkich starań o regulację zobowiązania, w szczególności, że nie było przez nich ostatecznie kwestionowane.
Wobec powyższego, uwzględniając okoliczności sprawy sąd uznał, iż wniosek pozwanych o rozłożenie zobowiązania na raty należy oddalić, o czym orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpci obciążył nimi pozwanych jako stronę przegrywająca proces. Sąd zsądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 85.095,28 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania, w tym 21.197 zł tytułem uiszczonej opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, 63.591 zł tytułem uzupełniającej opłaty od pozwu (k. 50), 307,28 zł tytułem kosztów poświadczonych notarialnie odpisów dokumentów przedłożonych do sprawy.
Toczące się względemW. K.iR. K.jako prowadzących działalność gospodarczą, przyspieszone postępowania układowe pozostawały bez wpływu na tok przedmiotowego postępowania.
Mając na uwadze powyższe na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
sędzia Anna Łosik