Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 26/20
Data wyroku: 2020-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Sędzia Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: art. 931 kc
Teza: I stwierdza, że spadek po J.N. z d. K. c. S. i A.  z d. S., zmarłej dnia 27 … 20… r. w C., ostatnio stale zamieszkałej w C., na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza mąż K.N. i syn D.N. po 1/3 ( jednej trzeciej ) części oraz wnuczki A.P., A.P., A..P. i K.P. po 1/12 ( jednej dwunastej ) części;
II pozostawia wnioskodawcę i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 26/20

UZASADNIENIE
WnioskodawcaSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wC.wystąpił o stwierdzenie praw do spadku poJ. N. (1), zmarłej dnia 27 grudnia 2017 r. wC., ostatnio stale zamieszkałej wC.. Uzasadniając swój interes prawny w złożeniu wniosku, wnioskodawca wyjaśnił, iż posiada wobec spadkodawczyni wierzytelności z tytułu opłat za lokal mieszkalny, do którego przysługiwało jej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.
Uczestnik postępowaniaK. N. (1)nie zajął stanowiska w sprawie.K. N. (1)zmarł dnia 30 listopada 2019 r., jego następcy prawni, a uczestnicy postępowania w sprawie niniejszej, nie zajęli stanowiska w przedmiocie jego dziedziczenia poJ. N. (1).
Uczestnik postępowaniaD. N.nie zajął stanowiska w sprawie.
Uczestniczka postępowaniaA. P. (1), przyłączyła się do wniosku co do zasady. Oświadczyła, że odrzuciła spadek. Nie złożyła natomiast oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletnich córekA.,A.,K.iA..
Uczestnik postępowaniaG. N. (1)działający w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniej córkiN. N. (1), nie zajął stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. N. (2) z d. K., córkaS.iA. z d. S., zmarła dnia 27 grudnia 2017 r. wC., gdzie przed śmiercią na stałe zamieszkiwała. W dacie śmierci była zamężna. Jej mążK. N. (1)zmarł dnia 30 listopada 2019 r. ( odpis skrócony aktu zgonu k. 5, 106 ).
J. N. (1)miała troje dzieci:A. P. (1),G. N. (1)iD. N..G. N. (1)iA. P. (1)odrzucili spadek po matce.G. N. (1)odrzucił spadek po matce również w imieniu swojej małoletniej córkiN. N. (1).A. P. (1)uzyskała zezwolenie sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku poJ. N. (1)w imieniu małoletnich córekA.,A.,A.iK., nie złożyła jednak w ustawowym terminie stosownego oświadczenia ( odpis skrócony aktu zgonu k. 88, odpisy skrócone aktów urodzenia k. 82, 83, 84, 86, 87, 88, 89, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 85, akta I N 178/18, I N 475/19, I N 158/19, zapewnienie spadkowe uczestniczki postępowaniaA. P. (1)k. 74 - 75 ).
J. N. (1)nie pozostawiła testamentu, nie został też u notariusza zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ( bezsporne ).
Nikt nie został uznany przez Sąd za niegodnego dziedziczenia poJ. N. (1)oraz nikt nie zrzekł się dziedziczenia ( bezsporne ).
Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy były bezsporne. Sąd ustalił je na podstawie aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez uczestniczkę postępowaniaA. P. (1)( k. 74 – 75 ) oraz oświadczeń o odrzuceniu spadku. Dowody te Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne, jako że ich prawdziwość nie nasuwała jakichkolwiek wątpliwości i nie została podważone przez żadnego z uczestników niniejszego postępowania.
Sąd nie ustalił, wbrew zapewnieniu spadkowemu złożonemu przez uczestniczkę postępowaniaA. P. (1), że spadkodawczyniJ. N. (1)miała sześcioro dzieci, w tym uczestników postępowaniaG. N. (1),D. N.iA. P. (1)orazZ. N.,K. N. (2)iS. N.. Danych tych osób nie ustalono w systemie PESEL SAD. Uczestniczka postępowaniaA. P. (1)wskazała, że osoby te zmarły przed śmiercią spadkodawczyni. W chwili śmierci byli dziećmi. W związku z powyższym Sąd uznał w tym zakresie zapewnienie spadkowe za wystarczające w trybieart. 672 kpci zaniechał dokonania ogłoszenia celem wezwania spadkobierców.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Stosownie doart. 1025 § 1 kcSąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Spadkobierca nie ma obowiązku wykazywania takiego interesu, natomiast w odniesieniu do podmiotu nieroszczącego sobie praw do spadku, warunek posiadania interesu (art. 510 § 1 kpc) we wszczęciu takiego postępowania oznacza, że wynik tego postępowania ma dotyczyć także jego praw. Jest on spełniony, gdy podmiot ten ma interes w wywołaniu któregokolwiek ze skutków stwierdzenia nabycia spadku (art. 1025 § 2 kciart. 1027 kc).
W niniejszej sprawie wnioskodawcaSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wC.wskazał, iż jego legitymacja do wystąpienia z wnioskiem wynika z tego, że spadkodawczyniJ. N. (1)była jego dłużnikiem z tytułu opłat za zajmowany lokal mieszkalny.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał istnienie interesu prawnego w ustaleniu kręgu spadkobiercówJ. N. (1).
Zgodnie zart. 926 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. (§ 1). Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą (§ 2).
Jak wskazano powyżej, spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu; powołanie do spadku nastąpiło zatem w niniejszej sprawie na podstawie ustawy.
Jak ustalono, w chwili śmierci spadkodawczyni była zamężna. Miała dwóch synówG.iD.oraz córkęA. P. (1).
Zgodnie zart. 924 kcspadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Stosownie zaś do treściart. 925 kcspadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Powyższe oznacza, że wg stanu rzeczy istniejącego w chwili otwarcia spadku ocenia się, kto jest w konkretnym przypadku spadkobiercą, kto jest uprawniony do zachowku i co należy do spadku. Stosunek rodzinny, będący podstawą powołania do dziedziczenia, musi w chwili otwarcia spadku istnieć, zaś spadkobierca będący osobą fizyczną musi - co do zasady - w chwili otwarcia spadku żyć. Dodatkowo wskazać należy, że dziecko już poczęte w chwili otwarcia spadku może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe (art. 927 § 2 kc).
Dalej należy wskazać, że zgodnie zart. 931 § 1 kc, w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Sąd ustalił, że syn spadkodawczyniG. N. (1)oraz jej córkaA. P. (1), jak również córkaG. N. (2)N., odrzucili spadek poJ. N. (1).
Zgodnie zart. 1020 kc, spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Jak wynika z treściart. 931 § 2 kpc, jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Jak wskazano powyżej, Sąd ustalił, że zarównoK. N. (1)– mąż spadkodawczyni, jak iD. N.- jej syn, zostali zawiadomieni o odrzuceniu spadku przez wskazanych krewnych spadkodawczyni. O skutkach złożonego oświadczenia została pouczona córka spadkodawczyniA. P. (1).
Mąż spadkodawczyniK. N. (1)oraz jej synD. N.nie złożyli w ustawowym terminie oświadczeń o odrzuceniu spadku. Nie zostało również złożone tej treści oświadczenie przez przedstawicieli ustawowych małoletnich wnuków spadkodawczyni:A. P. (2),A. P. (3),A. P. (4)iK. P.. Żadne z nich nie skorzystało z uprawnienia w zakresie odrzucenia przysługującego im spadku w ustawowym terminie tj. sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytułu swego powołania (art. 1015 § 1 kc).
Uznać zatem należy, że należą oni do kręgu spadkobierców ustawowychJ. N. (1)w udziałach: mążK. N. (1)i synD. N.po 1/3 części oraz zstępniA. P. (1):A.,A.,A.,K.po 1/12 części tj. przy zastosowaniu zasad dziedziczenia wynikających ze wskazanych powyżej przepisów. Podkreślić należy, że z porównania dat: zgonu spadkodawczyni i urodzin uczestniczki postępowaniaA. P. (3), która urodziła się po śmierci spadkodawczyni, wynika, że była dzieckiem poczętym przed śmiercią spadkodawczyniJ. N. (1), a zatem należy do kręgu spadkobierców stosownie doart. 927 § 2 kc.
Podkreślić należy, że zgodnie zart. 1015 § 2 kc, w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a zatem z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 1012 kc).
Na postawieart. 520 § 1 kpcSąd pozostawił wnioskodawcę i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.