Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1532/18
Data wyroku: 2019-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Łój
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt IV U 1532/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Bogusław Łój
Protokolant:sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej
po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r. w Zielonej Górze
sprawy z odwołaniaR. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia 09.11.2018 r. znak(...)
o emeryturę pomostową
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznanie odwołującemuR. S.prawo do emerytury pomostowej od dnia 18.09.2018 r.
SSO Bogusław Łój
Sygn. akt IV U 1532/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 09.11.2018 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił wnioskodawcyR. S.prawa do emerytury pomostowej, wskazując, że wnioskodawca nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat oraz przed 01.01.1999 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowychlubart. 32 i art. 33 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcaR. S.wniósł o jej zmianę, wywodząc, że w okresie od 01.06.1978 r. do 31.05.2004 r. pracował w Spółdzielni Kółek Rolniczych wK.w szczególnych warunkach jako traktorzysta – do 30.04.1993 r. Jego praca polegała na transporcie wapna, materiałów budowlanych, nawozów, zboża, mąki itp. Od 01.05.1993 r. pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony, wykonując prace transportowe, przewożąc węgiel brunatny, buraki, materiały budowlane, wapno lub zboże.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pozwany nie uwzględnił jako okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia w(...)wK.:
- od 01.06.1978 r. do 30.04.1993 r., gdyż w świadectwie pracy w szczególnych warunkach nie określono rodzaju pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia, a nadto przedłożona dodatkowa dokumentacja jednoznacznie nie potwierdza, czy wnioskodawca zatrudniony na stanowisku traktorzysty wykonywał prace w transporcie czy prace polowe;
- od 01.05.1993 r. do 31.12.1998 r., gdyż w świadectwie pracy w szczególnych warunkach nie określono rodzaju pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia, a nadto w znajdującej się w aktach dokumentacji występują rozbieżności co do zajmowanych przez wnioskodawcę stanowisk. Dokumentacja znajdująca się w aktach mnie potwierdza nadto, czy wnioskodawca wykonywał pracę w samochodach o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
WnioskodawcaR. S.,urodzony (...), złożył organowi rentowemu wniosek o emeryturę pomostową 12.09.2018 r., pozostając w stosunku pracy do 12.10.2018 r.
Pozwany uwzględnił wnioskodawcy 41 lat i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Do stażu pracy w szczególnych warunkach uwzględniono okresy zatrudnienia wnioskodawcy od 01.06.2004 r. do 03.03.2017 r. i od 01.09.2017 r. do 18.09.2018 r. (z wyłączeniem okresów przebywania na zasiłkach chorobowych i urlopach bezpłatnych), tj. 12 lat, 1 miesiąc i 29 dni.
okoliczności niesporne, ustalone na podstawie akt organu rentowego
Wnioskodawca nabył uprawnienia do kierowania pojazdami:
- kategorii C – od 11.10.1985 r.;
- na autobusy – od 28.04.1985 r.;
- jako kierowca ciągnika – od 19.04.1977 r.
dowód: okazanie dokumentu – prawa jazdy, k. 23 akt sąd.
W okresie od 01.06.1978 r. do 31.05.2004 r. wnioskodawca był zatrudniony w Spółdzielni Kółek Rolniczych wK., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach:
- traktorzysty – od 01.06.1978 r. do 30.04.1993 r.;
- kierowcy samochodu ciężarowego – od 01.05.1993 r. do 31.12.1998 r.
Do obowiązków wnioskodawcy na stanowisku traktorzysty należało przewożenie ładunków przydzielonym pojazdem oraz wykonywanie prac rolnych. Pracę wykonywał i w transporcie, i w polu. Transportował wapno, nawozy, materiały budowlane, zboże.
Następnie, gdy(...)zakupiła samochody ciężarowe, przekwalifikowała część traktorzystów – w tym wnioskodawcę – by pracowali jako kierowcy tych pojazdów.
Wnioskodawca na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego kierował pojazdem(...)o ładowności 6 ton bez przyczepy, 10-12 ton z przyczepą, a następnie pojazdem(...)o ładowności 12 ton. Woził wapno, materiały budowlane – żwir, cegły, cement. W razie potrzeby kierował cysterną w celu odwiezienia paliwa do zakładowej stacji paliw.
Wynagrodzenie było akordowe, więc pracownicy pracowali jak najdłużej, co najmniej 8 godzin dziennie.
Zdarzało się, szczególnie w okresach żniw, że kierowcy samochodów ciężarowych na kilka dni mogli być traktorzystami.
Wnioskodawca nie jeździł samochodem osobowym – który przysługiwał dyrektorowi. Kierował samochodem(...)tylko w celu dowiezienia pracowników do pracy – potem pracował normalnie, co najmniej 8 godzin jako kierowca samochodu ciężarowego.
dowód: - zeznania świadkaZ. J., k. 22v-23 akt sąd.;
- zeznania świadkaC. R., k. 23-23v akt sąd.;
- zeznania wnioskodawcy, k. 23v-24 w zw. z k. 22v akt sąd.;
- akta osobowe wnioskodawcy, w tym świadectwo pracy z
31.05.2004 r., k. 13, umowa o pracę, angaże, k. 9-11, zakres
czynności i obowiązków, k. 6-8;
- świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z
11.02.2002 r., w aktach emerytury pomostowej, k. 15;
- zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 16.05.2001 r., w
aktach kapitału początkowego;
- dowód osobisty, k. 16-18, legitymacja ubezpieczeniowa, k. 19-22
akt rentowych

Sąd rozważył, co następuje.
Odwołanie okazało się zasadne.
Zgodnie zart. 4 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1924), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Prace w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1270 ze zm.) wymienione są w wykazach stanowiących załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W myśl ust. 2, okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Należy w tym miejscu zauważyć, że dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie jest kluczowa nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. (wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 14.09.2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008/21-22/325; 19.09.2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008/21-22/329; 06.12.2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; 22.01.2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009/5-6/75; 24.03.2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152).
Wskazać też należy, że zgodnie z treścią przepisuart. 473 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dowód z zeznań świadków jest dopuszczalny w zasadzie co do wszystkich faktów spornych lub niemożliwych do udowodnienia za pomocą dowodu z dokumentu, a nawet ponad i przeciwko osnowie dokumentu (por. wyrok SN z 08.12.1998 r„ II UKN 357/98, OSNP 2000/3/112, LEX nr 38907, uchwała SN z 24.09.1984, III UZP 6/84, LEX nr 14625). Postępowanie sądowe zainicjowane wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego toczy się bowiem według zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej wart. 233 § 1 k.p.c.Zgodnie zaś zart. 233 § 1 k.p.c.Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału.
W niniejszej sprawie okolicznością sporną było posiadanie przez wnioskodawcę stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat oraz wykonywanie prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowychlubart. 32 i art. 33 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przed 01.01.1999 r. Pozostałe przesłanki uzyskania prawa do emerytury pomostowej, wymienione wart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, wnioskodawca bezspornie spełnił.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe prowadzi do wniosku, że odwołujący się w sporym okresie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wK., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę:
- od 01.06.1978 r. do 30.04.1993 r. – na stanowisku traktorzysty, określoną w Dziale VIII, poz. 3 wykazu A, stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia;
- od 01.05.1993 r. do 31.12.1998 r. – na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, określoną w Dziale VIII, poz. 2 wykazu A.
Dowodzą tego spójne i logiczne zeznania świadkówZ. J.iC. R.oraz zgodne z nimi zeznania samego wnioskodawcy, poparte materiałem dowodowym w postaci dokumentacji pracowniczej – zwłaszcza świadectw pracy, umów o pracę, angaży czy zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.
ŚwiadekZ. J.poznał wnioskodawcę, od kiedy objął stanowisko dyrektora(...)w styczniu 1979 r. Świadek był dyrektorem (prezesem) aż do likwidacji zakładu. Potwierdził, na jakich stanowiskach pracował wnioskodawca, jakimi pojazdami jeździł i na jakich zasadach wykonywał swoje obowiązki. Opisał okoliczności związane z przekwalifikowaniem wnioskodawcy z traktorzysty na kierowcę samochodu ciężarowego.
ŚwiadekC. R.pracował razem z wnioskodawcą w(...)wK.przez cały sporny okres. Potwierdził stanowiska zajmowane przez wnioskodawcę i zasady wykonywania pracy. Zeznał, że przywożenie(...)pracowników nie wchodziło w zakres co najmniej 8-godzinnego dnia pracy kierowcy samochodu ciężarowego. Świadek również pamiętał, jakimi samochodami jeździł wnioskodawca.
Dokumentacja pracownicza wnioskodawcy potwierdza zeznania świadków i strony. Chodzi nie tylko o świadectwa pracy, ale też umowę o pracę z 01.06.1978 r. czy angaże. Angaż z 30.04.1993 r. wymienia stanowisko „kierowca-traktorzysta”. Jest to ostatni dzień pracy wnioskodawcy na stanowisku traktorzysty. Angaż z 07.06.1994 r. wymienia jedynie stanowisko „kierowca”, jednak doprecyzowanie, o jakiego kierowcę chodzi, wynika z zeznań świadków.
Zaznaczyć też należy, że wnioskodawca okazał uprawnienia do kierowania odpowiednimi pojazdami, zgodnymi z nazwą stanowiska, w poszczególnych okresach zatrudnienia w(...).
Jak ustalił sąd – zdarzało się, szczególnie w okresach żniw, że kierowcy samochodów ciężarowych na kilka dni mogli zostać przesunięci na stanowisko traktorzysty. Jednak obie prace bez wątpienia należą do prac w szczególnych warunkach, nawet jeśli praca traktorzysty wykonywana jest w rolniczym zakładzie pracy.
Sąd Okręgowy zdecydowanie opowiada się za tą linią orzeczniczą, zgodnie z którą przyjęcie, że tylko kierowcy ciągników bądź kombajnów zatrudnieni w firmach transportowych wykonywali pracę w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 32 ust. 2u.e.r.f.u.s., wypaczałoby sens tej regulacji, bowiem ze względu na ich specyfikę, pojazdy te wykorzystywane są do określonych dla nich czynności, w tym prac polowych, z którymi wiąże się także szereg czynności transportowych. Innymi słowy, dla oceny charakteru pracy, jako pracy w warunkach szczególnych, nie ma znaczenia, że prace kierowców ciągników ujęte zostały wdziale VIII rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) – „W transporcie”. Charakter pracy kierowcy ciągnika wykonującego wyłącznie transport oraz kierowcy ciągnika wykonującego w pewnych okresach wyłącznie transport, w innych zaś przemiennie transport i prace polowe nie różni się – polega bowiem na kierowaniu określonym pojazdem mechanicznym. Co więcej praca polowa może być bardziej uciążliwa (wyroki: SA w Gdańsku z dnia 26.01.2016 r., sygn. akt III AUa 1477/15, z dnia 24.02.2016 r., sygn. akt III AUa 1766/15, SA w Rzeszowie z dnia 11.02.2016 r., sygn. akt III AUa 719/15).
Skoro więc wnioskodawca pracował w całym spornym okresie zatrudnienia od 01.06.1978 r. do 31.12.1998 r., wykonując pełnowymiarowo obowiązki opisane powyżej, to niezależnie od nazw stanowisk pracy wpisanych w dokumentacji, należy uznać, że pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Zeznania świadków i zgodne z nimi zeznania samego wnioskodawcy wyjaśniły zatem wątpliwości podnoszone przez organ rentowy co do treści świadectw pracy, pozostałych dokumentów pracowniczych i wpisanych tam danych.
Pozwany organ rentowy uwzględnił bowiem okres pracy wnioskodawcy w łącznym wymiarze ponad 12 lat, a więc łącznie ze wskazanym wyżej okresem pracy w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego i był to okres przed 1.01.1999 r. Wnioskodawca wskazał ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Podsumowując, sąd ustalił, że w ww. okresie wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a zatem spełnił przesłanki określone wart. 4 pkt 2 i pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych.
Mając powyższe na względzie, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji wyroku, przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury pomostowej od dnia ukończenia przez wnioskodawcę 60 roku życia.