Sąd Okręgowy w Częstochowie
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ca 190/19
Data wyroku: 2019-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: SSO Hanna Morejska (spr), Agnieszka Polak, SSO Halina Garus
Słowa kluczowe: Postępowanie wieczystoksięgowe (przepisy ogólne), Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
Podstawa prawna: art.626 (8) § 2 kpc, art.10.1 ustawy o księgach i hipotece
Teza: Artykuł 626 (8)§ 2 kpc , określa, zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym w obu instancjach  , zatem   w sytuacji    gdy    strona    powołuje się  na tak zwaną niezgodność pierwotną , czyli omawiana    niezgodność    powstać   miała    już w dacie  wpisu     gdyż zdaniem skarżącego       przedmiotowy wpis pierwotny nie   znajdował   odzwierciedlenia w stosunkach materialno prawnych,  strona   której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. tylko w drodze     powództwa w postępowaniu procesowym na podstawie art. 10  art. 10. 1.  ustawy o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt VI Ca 190/19

POSTANOWIENIE
Dnia. 14 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSO Agnieszka Polak
Sędziowie: SSO Halina Garus SSO Hanna Morejska - spr. .
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2019 .
sprawy z wnioskuM. N.
z udziałemR. N.,T. N.
o wpis do KW nr(...)
na skutek apelacji uczestniczki postępowaniaT. N.
od wpisu Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 4 stycznia 2019r.
sygn. akt Dz.Kw./(...)
postanawia: zmienić zaskarżone orzeczenie i oddalić wniosek o wpis
VICa 190/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym orzeczeniem Sąd Rejonowy w Zawierciu w dniu 4stycznia 2019 dokonał wpisu wKsiędze wieczystej (...)prowadzonej dla nieruchomości położonej wB.gminaŻ.dla stanowiącejdziałki oznaczone numerami (...)wpisał jako właścicieli nieruchomościT. N.iM. N.na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej .
Apelację od wpisu złożyła uczestniczkaT. N.zarzucając ogólnie naruszenie przepisów i podnosząc że gospodarstwo otrzymała od rodziców i zostało przekazane tylko dla niej na własność i tak zostało wpisane do księgi wieczystej . Stanowiło jej majątek odrębny i tak zostało wpisane do księgi wieczystej a jej mążM. N.nie kwestionował wpisu .Nadto ponowny wpis prawa własności został dokonany na jej rzecz na podstawie prawomocnego wyroku Sadu Okręgowego .
Sad Okręgowy stwierdza że apelacja jest zasadna z przyczyn następujących .
Stan faktyczny i prawny w sprawie przedstawia się następująco ;

H. Ł.i jej mążK. Ł.byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego wB.gminaŻ.dla stanowiącej działki częściowo zabudowane oznaczone numerami(...)
(...)o łącznej powierzchni(...)m.kw. oraz niezbudowanychdziałek (...)o powierzchni łącznej(...).kw położonych wM.gminaŻ.( akt notarialny k. 1-2, wypisy z rej gruntów, akt własności , opis i mapa k7-12 )
K. Ł.zmarł 7 lipca 1989 roku a spadek po nim nabyły żonaH. Ł.i córkiK. N.iT. N.po 1/3( postanowienie k.4 )
W dniu 16 lipca 1990 roku spadkobierczynie zawarły umowę w formie aktu notarialnego , w której dokonały działu spadku w ten sposób żeH. Ł.przekazała własność swego udziału w opisanym wyżej gospodarstwie położonym wB.córceT. N.stanowiące 4/6 części nieruchomości zabudowanej położonej we wsiB.składającej się zdziałek oznaczonych numerami (...)zaś córceK. N.4/6 części nieruchomości stanowiącego niezbudowanedziałki (...)położonych wB.oraz udział 6/6 części z gospodarstwa wM.
T. N.podarowała następnie swój udział w 1/6 w nieruchomości wM.aK. N.swój udział w 1/6 w nieruchomości położonej wB.
W akcie notarialnym wpisano że umowa została zawarta w trybieustawy z dnia 14 grudnia 1982 o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin( tekst jeden, Dz.lJ. Nr 24 . 133 1989)
W dniu 5.04. 2012T. N.zawarła umowę darowizny w formie aktu
notarialnego i podarowała swemu synowiR. N.nieruchomość położoną wB., gminaŻ., składającą się z działek nr nr:(...)o łącznej— powierzchni(...)ha objętejksięgą wieczystą numer (...)oraz n oraz nieruchomość położną wB., gminaŻ., składającą się zdziałki nr (...)o powierzchni(...)ha, objętąksięgą wieczystą numer (...)

Wyrokiem zaocznym z dnia 28 lutego 2018 w sprawie IC(...)Sad Okręgowy w Częstochowie zobowiązał pozwanegoR. N.do złożenia oświadczenia o następującej treści:

R. N.synM.iT.,PESEL (...), w związku z odwołaniem w stosunku do niego umowy darowizny zawartej 5 kwietnia 2012 r. w Kancelarii Notarialnej wD.przed notariuszemM. T.Rep. Nr(...), przenosi naT. N., córkęK.iH., ‘PESEL (...), własność nieruchomości położonej wB., gminaŻ., składającej się zdziałek nr (...), .(...)o łącznej powierzchni(...)m kw. dla której to nieruchomości jest prowadzonaksięga wieczysta numer (...)oraz n oraz nieruchomość położną wB., gminaŻ., składającą się zdziałki nr (...)o powierzchni(...)ha, objętąksięgą wieczystą numer (...)

Artykuł 626(8 )§ 2, nawiązujący do uchylonego art. 46 u.k.w.h., wyznacza, jak się to niekiedy określa, zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym w obu instancjach (por. postanowienie SN z dnia 6 października 2006 r., V CSK 214/06, LEX nr 327887). Kognicja ta jest zwężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie treści wniosku, treści i formy dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawcaM. N.podnosi że skoro w dacie uzyskana tytułu własności uczestniczka pozostawała w związku małżeńskim z nim to z mocy prawa mając na uwadze że otrzymała sporne gospodarstwo w drodze przekazania przez poprzedniczkę prawną gospodarstwo jako następca to z mocyustawy z dnia 14 grudnia 1982 o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin( tekst jeden, Dz.lJ. Nr 24 . 133 1989) nieruchomość ta weszła do wspólnego majątku stron.
Zatem w istocie powołuje się na tak zwaną niezgodność pierwotną , czyli omawiana niezgodność powstać miała już w dacie wpisuT. N.jako wyłącznej właścicielki spornej nieruchomości gdyż zdaniem skarżącego przedmiotowy wpis pierwotny nie znajdował odzwierciedlenia w stosunkach materialnoprawnych.
Powstaje jednak problem czy uprawniony może w takiej sytuacji uzyskać korektę treści księgi wieczystej w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 6261 i n. k.p.c.w zw. zart. 31 ust. 2u.k.w.h.).
Przecież z mocy art. 31. 1. u.k..w h wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu.
2. Wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami.
Nadto z mocy art.3 . u.k..w h . u.k..w . domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym a obalenie domniemania ustanowionego w art. 3 ust. 1 u.k.w.h. może nastąpić wyłącznie w drodze powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
Nadto wypada jednak zaznaczyć że sporna umowa z dnia 16 lipca 1990 roku nie jest w istocie tylko umową o przekazaniu gospodarstwa rolnego za rentę z przyczyn następujących .
Sporne gospodarstwo stanowiło współwłasność rodziców uczestniczki , czyli uczestniczka i jej siostra jako spadkobierczynie po śmierci ojca stały się współwłaścicielkami po 1/6 gospodarstwa ,nadtoK. N.podarowała uczestniczce swój udział czyli 1/6 w spornym gospodarstwie , czyli ewentualnym przedmiotem przekazania mogły być jedynie pozostałe udziały . Aczkolwiek wbrew z stanowisku wnioskodawcy kwestie dotyczące przekazania gospodarstwa rolnego za rentę jednemu z małżonków i w konsekwencji wejście do majątku wspólnego lub odrębnego także nie są w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego oceniane jednolicie .
Zatem reasumując jeżeli wnioskodawca nie przedstawił obecnie nowych dokumentów , Sąd nie może wykreślić dotychczasowego wpisu bowiem cytowane wyżej przepisy wprowadzają istotne ograniczenia formalne co do uzyskania korekty treści księgi wieczystej w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 626(1 )i n. k.p.c.w zw. zart. 31 ust. 2u.k.w.h.).
Właśnie dlatego z mocyart. 10. 1. ustawy o księgach wieczystych i hipotecew razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Celem art. 10 ust. 1 jest zatem przyznanie ochrony procesowej osobie, której interesy mogą być naruszone w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Osoba ta może żądać ustalenia takiej niezgodności w drodze procesu sądowego, a następnie jej usunięcia w drodze postępowania wieczystoksięgowego.
Zatem brak było możliwości prawnych do zmiany spornego wpisu w postępowaniu wieczysto księgowym .
Artykuł 626(8 )§ 2 kpc, określa, zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym w obu instancjach zatem w sytuacji gdy strona powołuje się na tak zwaną niezgodność pierwotną , czyli omawiana niezgodność powstać miała już w dacie wpisu gdyż zdaniem skarżącego przedmiotowy wpis pierwotny nie znajdował odzwierciedlenia w stosunkach materialnoprawnych osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. tylko w drodze powództwa w postępowaniu procesowym na podstawieart. 10 art. 10. 1. ustawy o księgach wieczystych i hipotece
Z tych wszystkich względów z mocyart. 386 par.1 kpcpostanowiono jak wyżej .