Sąd Apelacyjnyw Warszawie
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 708/19
Data wyroku: 2020-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Edyta Mroczek, Ewa Kaniok, Elżbieta Wiatrzyk-Wojciechowska
Słowa kluczowe: Zachowek
Podstawa prawna: art 993k.c. i 994 k.c.

Sygn. akt V ACa 708/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 czerwca 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  Sędzia SA Edyta Mroczek
Sędziowie:  SA Ewa Kaniok (spr.)
SO (del.) Elżbieta Wiatrzyk - Wojciechowska
Protokolant:  Aneta Walkowska
po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2020 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaE. K.
przeciwkoA. K.
o zapłatę
na skutek apelacji obu stron
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I C 1184/18

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
w punkcie pierwszym oddala powództwo;

b
w punkcie czwartym ustala, że koszty procesu ponosi w całości powód i szczegółowe wyliczenie tych kosztów pozostawia referendarzowi sądowemu;

2
oddala apelację powoda;

3
zasądza odE. K.na rzeczA. K.kwotę 3 407 (trzy tysiące czterysta siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Elżbieta Wiatrzyk – Wojciechowska  Edyta Mroczek   Ewa Kaniok

Sygn. akt V ACa 708/19

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 20 października 2014 rokuE. K.wniósł o zasądzenie odA. K.na swoją rzecz kwoty 33.000 zł tytułem zachowku po zmarłymB. K. (1)z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie odA. K.na rzecz powoda kwoty 50.000 zł tytułem zachowku po zmarłejT. K. (1)z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów sądowych.
A. K.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przepisanych.
Po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska powód wniósł o zasądzenie odA. K.na swoją rzecz kwoty 15.422 zł tytułem zachowku poB. K. (1)wraz z ustawowymi odsetkami od wytoczenia powództwa do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 11.567 zł tytułem zachowku poT. K. (1)wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku. do dnia zapłaty.
Na rozprawie w dniu 7 marca 2019 roku powód cofnął powództwo wraz ze zrzeczeniem się roszczenia ponad kwotę 15.422 zł oraz ponad kwotę 11.567 zł. Pozwana natomiast podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

    Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy – Warszawa- Praga w Warszawie
w punkcie pierwszym zasądził odA. K.na rzeczE. K.kwotę 14.137 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 28 stycznia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; w punkcie drugim umorzył postępowanie co do kwoty 78.233 złote; w punkcie trzecim oddali powództwo w pozostałym zakresie; w punkcie czwartym ustalił, że pozwanaA. K.ponosi koszty procesu w 52%, zaś powódE. K.w 48%, natomiast szczegółowe wyliczenie tych kosztów pozostawił referendarzowi sądowemu.
Z ustaleń faktycznych, jakie legły u podstaw tego rozstrzygnięcia wynikało, że w dniu 8 października 2007 rokuB. K. (1), dziadek powodaE. K.wraz ze swoją żonąT. K. (1)darowali swojej córceA. K.zabudowaną nieruchomość gruntową położoną wK.przyulicy (...), w powiecie(...), w województwie(...)oznaczoną numerem hipotecznym(...)o powierzchni 346 m2. Jednocześnie w umowie darowizny ustanowiono na rzeczT. K. (2)(synaB.iT., ojca powoda) prawo do nieodpłatnego i dożywotniego użytkowania nieruchomości.
T. K. (2)zamieszkiwał wspólnie z rodzicami wK.. Do 8 roku życia zamieszkiwał tam również powód ze swoją matką.A. K.mieszkała wK.do 1981 roku, a następnie wróciła do domu rodzinnego w 2008 roku, kiedy rodzice byli schorowani i wymagali opieki.
W dniu 19 lipca 2010 rokuT. K. (2), ojciec powoda, otrzymał od rodziców darowiznę w wysokości 60.000 zł.
Dnia 25 października 2010 roku zmarłB. K. (1)nie pozostawiając testamentu. W dacie śmierci był żonaty zT. K. (1)oraz miał dwójkę dzieci -T. K. (2)iA. K..
Po śmierci ojcaT. K. (2)nie pracował zawodowo, nadużywał alkoholu i nie wspierał powódki w opiece nad matką. WówczasA. K.zajęła się opieką nad schorowaną matką, nie mogąc liczyć na pomoc brata w tym zakresie.T. K. (2)rozwiódł się z matkąE. K.. Następnie powód w wieku 8 lat wyprowadził się z matką do Niemiec, gdzie do tej pory mieszka. Z ojcem sporadycznie kontaktował się telefonicznie i listownie, natomiast nie utrzymywał kontaktu z dziadkami ojczystymi.
W dniu 3 listopada 2013 roku zmarł ojciec powoda -T. K. (2).
Postanowieniem z 12 marca 2014 roku Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny wO.stwierdził, że spadek po zmarłym 3 listopada 2013 rokuT. K. (2)na mocy ustawy nabył powódE. K.w całości.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2014 roku Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny wO.stwierdził, że spadek poB. K. (1)nabyli z ustawyT. K. (1), córkaA. K.oraz synT. K. (2)po 1/3.
W dniu 9 września 2014 roku zmarła babka powoda,T. K. (1), nie pozostawiając testamentu.
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny wO.stwierdził, że spadek poT. K. (1)na podstawie ustawy nabyli córkaA. K.i wnukE. K.w ½ każde z nich.
Wartość nieruchomości gruntowej położonej wK.przyulicy (...), w powiecie(...), w województwie(...)oznaczonej numerem hipotecznym(...)o powierzchni 346 m2bez obciążenia ograniczonymprawem rzeczowymwynosi 359.040 zł. Wartość ograniczonegoprawa rzeczowego(prawa użytkowania obciążającego ww. nieruchomość na dzień 8 października 2010 roku wynosi 266.504 zł.
Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania przesłuchanych w sprawie świadków. W zakresie uzależnieniaT. K. (2)od alkoholu, jak i kontaktu powoda z dziadkami ojczystymi. Ostatecznie Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkówA. P. (1),K. B.,E. W., z których wynikało, że po popadnięciu przezT. K. (2)w alkoholizm nie wspierał on wystarczającoA. K.w opiece nad matkąT. K. (1)oraz, że powód co do zasady nie miał kontaktu z dziadkami ojczystymi. ŚwiadekS. S.wbrew zeznaniom pozostałych świadków wskazywał co prawda, żeT. K. (2)opiekował się rodzicami, jednak w ocenie Sądu miało to miejsce przed utratą pracy i popadnięciem w nałóg.
Sąd nie znalazł także podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań złożonych przez pozwaną, ponieważ w większości znajdowały potwierdzenie w złożonych dokumentach i zeznaniach świadków.
Opinię biegłego z zakresu szacowania nieruchomości i ruchomości Sąd uznał za miarodajny dowód w sprawie.
Sąd Okręgowy wskazał, że prawną podstawą powództwa jest przepisart. 991 § 2 k.c.w zw. zart. 1002 k.c.
Stosownie do treściart. 991 § 2 k.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.Art. 1002 k.c.stanowi zaś, iż roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.
Pozwana podnosiła, że żądanie powoda jest sprzeczne zart. 5 k.c.z uwagi na brak kontaktu powoda ze zmarłymi dziadkami ojczystymi.
W ocenie Sądu brak jest możliwości zastosowania w niniejszej sprawieart. 5 k.c.Okoliczność, że po rozwodzie rodziców powód przez dłuższy czas nie utrzymywał kontaktów ze swoimi dziadkami ojczystymi wynikała z faktu rozstania się matki powoda z jego ojcem i wyprowadzki do Niemiec, a nie ze złej woli powoda. Nie można przyjąć, że powód był skonfliktowany ze spadkodawcami i że ich relacje były złe, a przy tym - że to powód ponosi winę za taki stan rzeczy. Należy też zauważyć, że dziadkowie powoda nie sporządzili testamentu, w którym by powoda lub jego ojca wydziedziczyli.
Zgodnie zart. 995 § 1 k.c.wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu w chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalenia zachowku. Oznacza to, że jeżeli nieruchomość będąca przedmiotem darowizny została obciążona ograniczonymiprawami rzeczowymi, taki jej stan powinien być podstawą ustalenia wartości według chwili ustalania zachowku (wyrok Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2013 roku, sygn. akt V CSK 385/12 - niepubl.).
W oparciu o niekwestionowaną opinię biegłego rzeczoznawcy Sąd ustalił, że wartość darowizny w chwili jej dokonania (z uwzględnieniem wartości ustanowionego ograniczonegoprawa rzeczowego) wynosiła 92.536 zł (wartość nieruchomości 359.040 zł - wartość ograniczonegoprawa rzeczowego266.504 zł). Bezspornie przy tym przedmiot darowizny należał do majątku wspólnegoB. K. (1)(1/2 udziału) iA. K.(1/2 udziału), którzy wspólnie uczynili darowiznę na rzecz pozwanej.
Przechodząc w pierwszej kolejności do roszczenia powoda o zachowek poB. K. (1)Sąd wziął pod uwagę, że w momencie jego śmierci dziedziczyli po nim jego żyjący: żonaT., córkaA.oraz synT.. Zachowek poB. K. (1)dla każdego z ww. spadkobierców kształtował się następująco:

1
T. K. (1)- 1/3 (udział w spadku) * 46.268 zł (połowa udziałuB. K.we własności nieruchomości) * 2/3 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c., uznając, że była osobą w podeszłym wieku, niezdolną do pracy) = 10.281,77 zł

2
A. K.- 1/3 (udział w spadku) * 46.268 zł (połowa udziałuB. K.we własności nieruchomości) * 1/2 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c.) = 7.711,33 zł

3
T. K. (2)- 1/3 (udział w spadku) * 46.268 zł (połowa udziałuB. K.we własności nieruchomości) * 1/2 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c.) = 7.711,33 zł.

Sąd uznał za udowodnioną okoliczność, że za życiaB. K. (1), ojciec powodaT. K. (2)otrzymał darowiznę w wysokości 60.000 zł. W związku z powyższym zachowek poB. K. (1)przysługujący ojcu powoda został skonsumowany kwotą 60.000 zł. Inaczej mówiąc na powoda nie mogło przejść roszczenie o zachowek po dziadkuB. K. (1)w trybieart. 1002 k.p.c., bowiem roszczenieT. K. (2)zostało zaspokojone poczynioną na jego rzecz darowizną w kwocie 60.000 zł.
W związku z powyższym Sąd I instancji, oddalił powództwoE. K.w zakresie, w jakim dochodził zachowku poB. K. (1).
Odnośnie roszczenia powoda o zachowek po babceT. K. (1)Sąd miał na uwadze, że po jej śmierci uprawnionymi do zachowku nie był wyłącznie powódE. K.(na podstawieart. 1002 k.c.), ale również pozwanaA. K..
Zachowek poT. K. (1)dla każdego ze ww. spadkobierców kształtował się zatem następująco:

1
A. K.- 1/2 (udział w spadku) * 46.268 zł (połowa udziałuT. K.we własności nieruchomości) * 1/2 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c.) + 1/2 (udział w spadku) * 10.281,77 zł (zachowek przysługującyT. K.poB. K.) * 1/2 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c.) = 14.137 zł

2
E. K.- 1/2 (udział w spadku) * 46.268 zł (połowa udziałuT. K.we własności nieruchomości) * 1/2 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c.) + 1/2 (udział w spadku) * 10.281,77 zł (zachowek przysługującyT. K.poB. K.) * 1/2 (ułamek z wartości udziału spadkowego na podstawieart. 991 § 1 k.p.c.) = 14.137 zł.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 14.137 zł tytułem należnego mu zachowku po babce ojczystejT. K. (1).
Odnosząc się do kwestii odsetek Sąd zważył, że problematyka wymagalności roszczeń o zapłatę zachowków była początkowo sporna w doktrynie i orzecznictwie, lecz obecnie przeważa stanowisko, oparte na judykatach Sądu Najwyższego, podzielane przez Sąd orzekający w sprawie, że również w sprawach o zachowek roszczenia mają charakter bezterminowy, zatem dłużnik winien je spełnić niezwłocznie po wezwaniu, zgodnie zart. 455 k.c.Odsetki za opóźnienie w zapłacie zachowku należą się zatem uprawnionemu dopiero od daty wezwania do zapłaty.
W niniejszej sprawie powód nie przedstawił dowodu przedsądowego wezwania pozwanej do zapłaty. W konsekwencji należało przyjąć, że pozwana znalazła się w zwłoce dopiero od dnia następnego od daty doręczenia jej odpisu pozwu (k.33). W związku z powyższym Sąd zasądził odsetki od dnia następnego od daty doręczenia pozwu, a więc od 28 stycznia 2015 roku, oddalając jednocześnie powództwo w zakresie zasądzenia odsetek od dnia wniesienia pozwu.
Wobec cofnięcia pozwu przez powoda w zakresie żądania z tytułu zachowku kwoty powyżej 15.422 zł oraz 11.567 zł Sąd umorzył w tej części postępowanie co do kwoty
78.233,00 zł (105.222 zł - 26.989 zł), (art. 355 § 1 k.p.c.).
W wyroku rozstrzygnięto o zasadzie ponoszenia przez strony kosztów procesu. Na podstawieart. 100 k.p.c.dokonano stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
Apelację od powyższego wyroku wniosły obie strony.
Pozwana zaskarżyła wyrok w części,tj. pkt 1 zarzucając:
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że zasady współżycia społecznego nie stoją na przeszkodzie uwzględnieniu powództwa.
W konkluzji pozwana wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu dla Warszawy Pragi celem ponownego rozpoznania albo zmianę wyroku i rozłożenie zasądzonej kwoty na 3 raty, płatne co 3 miesiące, nadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu za II instancję.
Powód zaskarżył wyrok w częścioddalającej roszczenie powoda tj. punkt III oraz w części rozliczającej koszty postępowania tj. punkt IV zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania tj.art. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego a ponadto nasuwający zastrzeżenia z punku widzenia zasad logicznego rozumowania polegające na przyjęciu, że za życiaB. K. (1)ojciec powodaT. K. (2)otrzymał odB. K. (1)darowiznę w wysokości 60.000,00 złotych, w związku z czym zachowek poB. K. (1)przysługujący ojcu powoda został skonsumowany kwotą 60.000,00 złotych, w sytuacji gdy - oprócz twierdzeń samej pozwanej, w sposób oczywisty zainteresowanej wynikiem niniejszego postępowania, brak było jakichkolwiek dowodów iż do darowizny doszło, zaśT. K. (2)osobiście dokonał gotówką wpłaty kwoty 60.000,00 złotych na własny rachunek bankowy kilka lat po dokonaniu darowizny przez spadkodawców na rzecz pozwanej i bez związku z tym faktem - co skutkowało naruszeniemart. 991 i 1002 k.c.poprzez ich niezastosowanie w stosunku do zachowku poB. K. (1).
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez zasądzenie kwoty 7.711,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 stycznia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, oraz o zasądzenie kosztów sądowych za obie instancje wg norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
apelacja powoda nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c., zaś apelacja pozwanej skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku na podstawieart. 386 par. 1 k.p.c.ale z innych przyczyn niż podniesione w treści apelacji.
Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji są w przeważającej mierze prawidłowe, z tym że rację ma powód, iż sąd I instancji naruszyłart. 993 k.c.przy obliczaniu należnego powodowi zachowku.
Stosownie doart. 993przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku darowizny dokonane przez spadkodawcę według zasad określonych wart. 994 k.c., zatem obliczając zachowek należny powodowi do wartości udziału każdego ze spadkodawców w nieruchomości darowanej przez nichA. K.doliczyć należy udział każdego z nich w darowiźnie uczynionej przez nich na rzecz ojca powodaT. K. (2).
Zachowek należnyT. K. (2)po ojcuB. K. (1)wynosi 12.711,33 zł. ( 46.268 zł. ( wartość udziału spadkodawcy w nieruchomości położonej wK.) + 30.000 zł. tj. ½ środków finansowych darowanychT. K. (2)) = 76.268 zł.T.odziedziczył spadek w 1/3 części co stanowi kwotę 25.422,66 zł. , zatem należny mu zachowek w wysokości ½ to kwota 12.711,33 zł.).
Zachowek należny powodowi po babceT. K. (1)wynosi 19.067 zł. (masa spadkowa - 46.268 + 30.000 = 76.268 zł. Powód odziedziczył spadek w ½ części co stanowi 38.134 zł., zachowek wynoszący ½ =19.067 zł.
Sąd Apelacyjny podziela ustalenie sądu I instancji, że spadkodawcy darowaliT. K. (2)kwotę 60.000 zł., nie znajdując podstaw do uwzględnienia w tym zakresie zarzutów powoda podniesionych w apelacji.
Jak wynika z wyciągu z rachunku bankowegoT. K. (2)( k.54), w dniu 19.07.2010r. wpłacił do Banku kwotę 60.000 zł. Jednocześnie z zeznańA. P. (2)(siostry ciotecznej pozwanej) wynika, że słyszała rozmowę między swoją matką i ojcem pozwanej, z której wynikało, że wszystko odpisze pozwanej ale zabezpieczyT.i da mu pieniądze ( k.95).K. B.( brat cioteczny pozwanej) także zeznał, że słyszał jakB. K. (1)mówił, że zabezpieczyT.( k.96). W/w świadkowie zeznali także, żeT.nie miał stałej pracy i że bardzo często był pod wpływem alkoholu. PielęgniarkaE. M.zeznała, że zawsze widziałaT.pod wpływem alkoholu (k.37). W tej sytuacji względy logiki i doświadczenia życiowego przemawiają za wiarygodnością zeznań pozwanej odnośnie tego skąd pochodziła wpłata 60.000 zł. na rachunek bankowyT. K. (2). Powód nie podważył wiarygodności w/w zeznań, nie złożył także dowodów, choćby w postaci wyciągu z rachunku bankowegoT., świadczących o tym, żeT.miał dochody i poza kwotą 60.000 zł. wpłacał na rachunek bankowy inne sumy. Nie sposób przyjąć, że kwota 60.000 zł. pochodziła z wynagrodzenia za pracę na stacji benzynowej. Zgodnie z zeznaniamiK. T.jak pracował na stacji benzynowej to bardzo często był pod wpływem alkoholu. Takie osoby z reguły nie czynią oszczędności, zresztą gdyby takie oszczędności czynił, to logika wskazuje, że systematycznie wpłacałby zaoszczędzone kwoty na rachunek bankowy. Z zeznań teściowejT.–K. W.wynika, że nie płacił na utrzymanie syna. Matka powoda miała zasądzone alimenty, co także przemawia za prawdziwością zeznań pozwanej. ZeznaniaS. S.pozostają w sprzeczności z w/w dowodami i jako odosobnione na wiarę nie zasługują.
Apelacja powoda stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu I instancji co do faktu dokonania przez spadkodawców na rzecz synaT.darowizny w kwocie 60.000 zł. i w związku z tym uległa oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
Jeśli chodzi o apelację powódki, podniesione w niej zarzuty także nie są trafne, jednak Sąd Apelacyjny zobowiązany jest brać pod uwagę z urzędu naruszenie prawa materialnego.
Sąd I instancji naruszyłart. 996 k.c.Zgodnie z tym przepisem według brzmienia z 2014r., zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.
Sąd I instancji zaliczył na zachowek należnyT. K. (2)po ojcuB., uczynioną przez niego na rzeczT.darowiznę, jednak nie zaliczył na zachowek należny powodowi po baceT. K. (1)darowizny uczynionej przez nią w kwocie 30.000 zł. na rzecz wstępnego powoda czyli jego ojcaT. K. (2), czym naruszyłart. 996 k.c.Ponieważ należny powodowi po babce zachowek wynosi 19.067 zł. , darowizna uczyniona na rzecz ojca powoda przewyższa należny powodowi zachowek, co skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa w tej części.
Wobec zmiany zaskarżonego wyroku zmianie uległo także rozstrzygnięcie o kosztach procesu za I instancję stosownie do wyniku sporu -art. 98 par. 1 i 3 k.p.c.Brak było przy tym podstaw do zastosowaniaart. 102 k.p.c.Powód w istocie jako spadkobierca ojcaT.skorzystał z uczynionej na rzecz ojca darowizny i wypłacił z jego rachunku bankowego kwotę 60.000 zł. z odsetkami.
W postępowaniu apelacyjnym stroną, która przegrała spór jest powód, dlatego zgodnie zart. 98 par. 1 i 3 k.p.c.powinien zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty tego postępowania, na które składają się: opłata od apelacji w kwocie 707 zł. i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 2700 zł., o czym orzeczono w punkcie trzecim wyroku.
Elżbieta Wiatrzyk – Wojciechowska Edyta Mroczek Ewa Kaniok