Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 573/18
Data wyroku: 2019-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE
Sędziowie: Irena Mazurek
Słowa kluczowe: Nauczyciel
Podstawa prawna: art. 2 usta.1 ustawy z 22 V 2009r. i art. 385 kpc

Sygn. akt

III AUa 573/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 grudnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia SA Irena Mazurek (spr.)

Sędziowie SA:

Katarzyna Kaczmarczyk-Kłak
Józef Pawłowski

Protokolant

st. sekr. sąd. Maria Piekiełek

po rozpoznaniu w dniu20 grudnia 2019 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. T. (1)

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.
o świadczenie kompensacyjne
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia11 czerwca 2018 r.sygn. aktIV U 102/18
oddala apelację.
Sygn. akt III AUa 573/18

Uzasadnieniewyroku z dnia 30 grudnia 2019 r.

     Decyzją z dnia 19 grudnia 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.odmówił wnioskodawczyniB. T. (1)prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, dochodzonego wnioskiem z dnia 24 listopada 2017r. w trybie przepisówustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych( Dz.U. Nr 97, poz. 800 ze zm.).Powołując w podstawie prawnej decyzjiart. 4w ww. ustawy organ rentowy stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia wszystkich koniecznych przesłanek nabycia prawa do dochodzonego świadczenia ponieważ placówka, w której ostatnio była zatrudniona tj. Niepubliczny Punkt Przedszkolny „U Św.(...)” -M. S.wJ.nie jest placówką wymienioną w art. 2 pkt 1 tej ustawy , a tym samym praca na stanowisku nauczyciela przedszkola w tej jednostce nie jest pracą nauczycielską uprawniającą do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
WnioskodawczyniB. T. (1)odwołała się od powyższej decyzji ZUS do Sądu Okręgowego w Krośnie.W odwołaniu z dnia 26 stycznia 2018 r. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego wnioskodawczyni zarzuciła, że stanowisko pozwanego organu rentowego jest błędne ponieważ nie uwzględnia dokonanej przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lutego 2013r.III UK 51/12 , OSNP 2013/23-24/286 wykładniart. 86 i art. 88 ust. 1 ustawy Karta Nauczycielaw zakresie pojęcia pracy w szczególnym charakterze jako pracy przewidzianej w art.32 ust. 3 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 9 lutego 2018r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.wniósł o oddalenie żądania wnioskodawczyni z tego samego względu, który przywołany został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się dodatkowo na wyroki : Sądu Najwyższegoz dnia 18 maja 2017r.II UK 235/16, Lex nr 236375 i Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2013r.III AUa 152/13 , Lex 1353591.

    Sąd Okręgowy w Krośnie, po rozpoznaniu sprawy , wyrokiem z dnia 11 czerwca 2018r. ( sygn. akt IV U 102/18 ) oddalił odwołanieB. T. (1). Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyniB. T. (1)ur.(...)złożyła w pozwanym organie rentowym w dniu 24 listopada 2017r. wniosek o przyznanie prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego dowodząc wymaganego 30 letniego okresu ubezpieczenia w tym 20 lat wykonywania pracy nauczycielskiej, jak też rozwiązania stosunku pracy z dniem 31 lipca 2016r. z Niepublicznym Punktem Przedszkolnym „ U Św.(...)–M. S.wJ., w której to placówce pozostawała w zatrudnieniu na stanowisku nauczycielaw wymiarze 1/2 etatu od 3 maja 2016r. W efekcie powyższego wystąpienia pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.- zaskarżoną w niniejszym postępowaniu - decyzją z dnia 19 grudnia 2017r.odmówiłB. T. (1)prawa do dochodzonego świadczenia kompensacyjnego z uwagi na status ostatniego miejsca pracy odwołującej się jako placówki nie wymienionej wart. 2 ust. 1 ustawyz dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych( tekst jednolity Dz.U. z 2018r. , poz. 128). W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Krośnie, dokonując oceny prawnej sprawy , uznał żądanie odwołania za nieuzasadnione, a zaskarżoną decyzją ZUS za trafną i odpowiadającą prawu, podzielając w zupełności stanowisko pozwanego organu rentowego co do tego, że odwołująca sięB. T. (1)nie może nabyć prawa do dochodzonego świadczenia kompensacyjnego z uwagi na ostatnie zatrudnienie w punkcie przedszkolnym, który to punkt nie stanowił publicznego czy niepublicznego przedszkola o jakim mowa wart. 2 ust. 1 lit. aw wyżej powołanejustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, a tylko praca nauczyciela wykonywana w tego rodzaju placówkach oświatowych może uprawniać do świadczenia kompensacyjnego, przy dodatkowym powołaniu się w tym względzie na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 13 sierpnia 2013 r. III AUa 152/13, Lex 1353591. W podstawie prawnej wyroku przywołany także zostałart. 477(
    14)§ 1 k.p.c.

    Wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 11 czerwca 2018r. zaskarżony został przez wnioskodawczynięB. T. (1)która zarzucając w apelacji naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych tj. uznania, że bezpośrednio przed datą zgłoszenia wniosku nie posiadała statusu nauczyciela w rozumieniu przepisówustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych( tekst jednolity Dz.U. z 2018r. , poz. 128). podczas gdy wymagany okres pracy nauczycielskiej osiągnięty przez nią został, zanim jeszcze podjęła zatrudnienie w punkcie przedszkolnym, a także naruszenie art. 2 pkt 1 ww. ustawy przez błędne uznanie, iż zatrudnienie na stanowisku nauczyciela przedszkola w niepublicznym punkcie przedszkolnym nie jest pracą nauczycielską uprawniającą do świadczenia kompensacyjnego , wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie żądania odwołania ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W krótkim uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżąca raz jeszcze podnosiła , że jej zatrudnienie w punkcie przedszkolnym było pracą nauczycielską uprawniającą do dochodzonego świadczenia niezależnie od tego, że wymagane warunki stażowe zostały przez nią osiągnięte jeszcze przed podjęciem tego zatrudnienia.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział wJ.wniósł o oddalenie apelacji wnioskodawczyni jako bezzasadnej( oświadczenie pełnomocnika organu rentowego złożone na rozprawie apelacyjnej) podając dodatkowo, że na podstawie decyzji z dnia 15 października 2019r.B. T. (1)nabyła prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego od dnia 1 września 2019 r.po rozwiązaniu stosunku pracy ze Szkołą Podstawową wS., gdzie pozostawała w zatrudnieniu od 1 września 2018r. do 31 sierpnia 2019r. jako nauczyciel wspomagający ( v. k- 49 i 50 - ww. decyzja ZUS ,oraz świadectwo pracyz dnia 2 września 2019r.).
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelację wnioskodawczyniB. T. (1)zważył co następuje;
Apelacja jest nieuzasadniona jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżony bowiem wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie z 11 czerwca 2018r. wydany został - wbrew zarzutom zaskarżenia - w oparciu o prawidłowe ustalenia faktyczne, a w konsekwencji przy właściwie dokonanej ocenie prawnej sprawy, które to ustalenia jak też ocenę w zupełności podziela tut. Sąd Apelacyjny.
Tak więc przede wszystkim już na wstępie podkreślić należy, że nauczycielskie świadczenie kompensacyjne jest substytutem (namiastką) emerytury nauczycielskiej z art. 88 ustawy z dnia 1 lutego 1982r. Karta Nauczyciela ( tekst jednolity Dz.U. z 2019 r.,poz.2215) przy czym w sposobie uregulowania przesłanek nabycia prawa do wyżej powołanej emerytury, a nauczycielskim świadczeniem kompensacyjnym występują istotna różnice m.in. w zawężeniu w placówek oświatowych, w których powinna być wykonywana praca nauczycielska w przypadku świadczenia kompensacyjnego , co przewidujeart.2 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(tekst jednolity Dz.U. z 2018r. , poz. 128) Tym samym nie można czynić tu żadnej analogii, na jaką wskazywała wnioskodawczyni w odwołaniu przywołując wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2013 r. III UK 51/12 , OSNP 2013/23-24/286 odnoszący się do wykładni pojęcia pracy nauczycielskiej jako pracy w szczególnym charakterze. Jednocześnie nie może budzić żadnych wątpliwości, że ostatnie zatrudnienie wnioskodawczyni przed wystąpieniemz wnioskiem z dnia 24 listopada 2017r. o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne dotyczyło punktu przedszkolnego, który to punkt nie stanowił przedszkola w rozumieniuart. 2 pkt 1 lit. apowołanej wyżejustawy z 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.Stosownie bowiem do § 1 obowiązującegow spornym okresie zatrudnienia wnioskodawczynirozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania( Dz.U. nr 161, poz. 1080 ze zm.) wychowanie przedszkolne może być prowadzone w następujących, innych niż przedszkola i oddziały przedszkolnew szkołach podstawowych formach:pkt 1w punktach przedszkolnych zwanych dalej punktami i pkt 2 w zespołach wychowania przedszkolnego zwanych dalej z zespołami, a taki właśnie status miał Punkt Przedszkolny „ U Św.(...)–M. S.wJ.w którym zatrudniona była odwołująca się przed wystąpieniem z wnioskiem o świadczenie kompensacyjne. Tym w samym już ta okoliczność stała na przeszkodzie w przyznaniu wnioskodawczyni prawa do omawianego świadczenia .Tak też w powiedział się Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 18 maja 2017r.II UK 235/16, lex nr 2306375, w którym nadto wprost stwierdzone zostało, że brak zatrudnienia w placówka wymienionych wart. 2 ust. 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

    bezpośrednioprzed nabyciem prawa do świadczenia, przy posiadaniu kwalifikacji nauczycielskich, uniemożliwia określenie takiej osoby jako nauczyciela w rozumieniu tej ustawy, a w konsekwencji uniemożliwia uzyskanie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego (podobnie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2014 r. III AUa 1962/13, Lex nr 147 41 72 , czyw przywołanym już przez Sąd I instancji wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstokuz 13 sierpnia 2013 r. III AUa 152/13, Lex 1353591. ). Odnosząc się z kolei do stanowiska skarżącej, jakoby jeszcze przed podjęciem zatrudnienia we wskazanym wyżej punkcie przedszkolnym spełniła warunki do przyznania świadczenia kompensacyjnego , a wnioskiem z dnia 24 listopada 2017r. wystąpiła jedynie do ZUS o potwierdzenie tego uprawnienia ( przy wskazaniu na wyrok Sądu Apelacyjnegow Katowicach z dnia 7 października 2015r.III AUa 1355 / 15, Lex nr 1066619 ) Sąd Apelacyjny chciałby zauważyć, że przepisyustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(tekst jednolity Dz.U. z 2018r. , poz. 128) oprócz warunku stażowego (30 lat ogólnego ubezpieczenia w tym 20 lat pracy nauczycielskiej w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć ) , jak też warunku dotyczącego rozwiązania stosunku pracy przewidują konieczność osiągnięcia określonego wieku przewidzianego w art. 4 ust. 3 wyżej powołanej ustawy, który w przypadku odwołującej się wynosił 55 lat. Tym samym, jakkolwiek prawdą jest że powołany wyżej warunek stażowy odwołująca się spełniła jeszcze przed zatrudnieniem w Punkcie Przedszkolnym „ U Św.(...)–M. S.wJ., bo na dzień 28 lutego 2013 r. kiedy to doszło do rozwiązania stosunku pracy ze Szkołą Podstawową im.M. K.wJ., gdzie wnioskodawczyni wykonywała pracę od 1 października 1982 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako nauczyciel biblioteki ( v. k- 23 akt emerytalnych – świadectwo pracy z ww. okresu zatrudnienia , oraz k- 37-40 raporty ustalenia uprawnień do świadczenia) to jednak nie osiągnęła jeszcze wówczas , wymaganego do przyznania prawa do świadczenia kompensacyjnego, 55 roku życia. Ten bowiem ukończony przez nią został dopierow dniu 3 listopada 2016r., a w tym czasie pozostawała już w zatrudnieniu w Punkcie Przedszkolnym „ U Św.J.” –M. S.wJ.. Tym samym w ocenie tut. Sądu Apelacyjnego nie może być mowy o zachowaniu przez wnioskodawczynię uprawnienia do dochodzonego świadczenia kompensacyjnego i dlatego tak istotne jest określenie statusu placówki oświatowej, w której wykonywała ona ostatnie zatrudnienie w czasie którego ukończyła wymagany wiek. Tym samym nieadekwatne było też powoływanie się przez skarżącą na wskazany wyżej wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 października 2015r.III AUa 1355 / 15, Lex nr 1066619 jako ,że ten zapadł w zupełnie odmiennym stanie faktycznym sprawy, w którym ubezpieczona spełniła zarówno warunek stażowy jak i metrykalny przed wystąpieniem z wnioskiem o świadczenie kompensacyjne , a jedynie w ww. dacie nie miała statusu nauczyciela wykonując pracę na podstawie umowy zlecenia. Znamienne jest przy tym także samo postąpienie odwołującej się , która po wydaniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji odmownej ZUS z dniem 1 września 2018 r. podjęła zatrudnienie w Szkole Podstawowej im.I. Ł.wS.na stanowisku nauczyciela wspomagającego , aby po rozwiązaniu z dnia 31 sierpnia 2019 r. stosunku pracy wystąpić z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia kompensacyjnego, uzyskując w tym wypadku pozytywną już decyzją ZUS z dnia 15 października 2019r ( v. k- 49 i 50 - ww. decyzja ZUS ,oraz świadectwo pracy z dnia 2 września 2019r. wystawione przez Szkołę Podstawową im.I. Ł.wS.).
Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów - z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych - na podstawieart. 385 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE
1/(...)(...)
(...)
3/(...)-(...)
4/(...)–(...)
(...)