Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 721/19
Data wyroku: 2019-11-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygnatura akt: I C 721/19

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 sierpnia 2019 r.
S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 28 marca 1985 r.J. G., będący funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, uzyskał decyzję Naczelnika Wydziału(...) Mieszkaniowej (...)Ministerstwa Spraw Wewnętrznych numer 83/85 o przydzialelokalu mieszkalnego numer (...), położonego wW.przyulicy (...). Podstawą decyzji było zarządzenie numer 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. W decyzji jako osoby uprawnione do zamieszkiwania w lokalu wraz zJ. G.zostali wskazani jego żonaG. G.i synD. G.. W związku z wydaną decyzją, w dniu 2 maja 1985 r. międzyJ. G.jako najemcą a(...)O.jako wynajmującym została zawarta umowa najmu wyżej wymienionego lokalu. W tym samym dniu lokal został wydany najemcy(dowód: decyzja o przydziale mieszkania funkcyjnego – k. 14-15, stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu-umowa o najem lokalu mieszkalnego – k. 12-13, odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 11; oryginały decyzji, umowy najmu i protokołu zdania lokalu – akta lokalowe numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO, dołączone do akt sprawy).
W czasie trwania najmuJ. G.składał wynajmującemu pisemne oświadczenia, zgodnie z którymi w lokalu mieszkał wraz z żonąG. G., synemD. G., a po urodzeniu się kolejnego dziecka – także z córkąM. G.. Z czasem, po wyprowadzceD. G., w składanych oświadczeniach najemca jako osoby mieszkające w lokalu ujawniał siebie, żonęG. G.i córkęM. G.. PracownicyZakładu (...)wD.W.(...) W.w wyniku przeprowadzonych kilkukrotnie kontroli ustalili, że w lokalu mieszkaJ. G.z rodziną(dowód: oświadczenia najemcy, pisemne informacje pracownikówZakładu (...)wD.W.(...) W.– akta lokalowe numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO, dołączone do akt sprawy).
Na skutek aneksu z 9 maja 2016 r. do umowy najmu z 2 maja 1985 r. przedmiotowa umowa została zmieniona w zakresie oznaczenia wynajmującego – w aneksie wskazano, że wynajmującym jest(...) W.. Pozostała część umowy nie uległa zmianie(dowód: aneks z 9 maja 2016 r. do umowy najmu z 2 maja 1985 r. – akta lokalowe numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO, dołączone do akt sprawy).
J. G.zmarł 24 stycznia 2017 r. w wieku 66 lat. W chwili jego zgonuG. G.miała 60 lat(dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k. 5, odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 11).
W chwili śmierciJ. G.był emerytowanym policjantem(okoliczność niesporna, nadto pismo Komendy Głównej Policji – k. 36).
G. G.wraz z mężemJ. G.oraz synem i córką stale zamieszkiwali wlokalu nr (...)przyulicy (...)wW., od 1984 r. aż do chwili śmierciJ. G.w dniu 24 stycznia 2017 r. W przedmiotowym okresie nie zaistniała sytuacja, abyG. G.czyJ. G.mieszkali w innym miejscu. Zdarzały się pobytyJ. G.w szpitalach, ale były one krótkotrwałe.G. G.nadal mieszka w wymienionym lokalu i na bieżąco dokonuje opłat związanych z jego zajmowaniem. Nie istnieją z tego tytułu żadne zaległości w płatnościach. Nikt nigdy nie kwestionował prawaG. G.do zajmowania lokalu. Gdy zmarł jej mąż, podjęła ona próbę uregulowania swojego stosunku prawnego do lokalu, ale w administracji poinformowano ją, że należy tę kwestię załatwić na drodze sądowej(dowód: zeznaniaG. G., protokół skrócony z rozprawy – k. 135-136, nagranie – k. 137).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów i kopii dokumentów złożonych przez strony, dokumentów znajdujących się w aktach lokalowych numer e-304/16 OM.510.310.2016.PO oraz zeznań powódkiG. G.. Stan faktyczny nie był sporny między stronami, natomiast istniał między nimi spór co do kwestii prawnych.
S ąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawą uwzględnienia powództwa byłart. 691 § 1 i § 2 k.c.Powódka udowodniła wszystkie przesłanki z tego przepisu. Najemcąlokalu numer (...)przyul. (...)wW.był wyłącznie mąż powódkiJ. G., co wprost wynika z umowy najmu z 2 maja 1985 r. Powódka była jedynie osobą uprawnioną do mieszkania w lokalu razem z najemcą, ale nie miała statusu współnajemcy. Zostało także wykazane, że powódka stale mieszkała ze swoim mężem w przedmiotowym lokalu do chwili jego śmierci, zresztą nadal tam mieszka. Powyższe wynikało nie tylko z wiarygodnych zeznań powódki, ale także z dokumentów zgromadzonych w aktach lokalowych.
Przed merytoryczną oceną roszczenia powódki Sąd był obowiązany zbadać pozew pod kątem wymogów formalnych i z urzędu ustalić, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia pozwu. Na jedną z nich powoływał się pozwany podnosząc, że żądanie powódki nie powinno być rozpatrywane w procesie cywilnym, zachodzi tutaj bowiem niedopuszczalność drogi sądowej. Ta kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta w toku postępowania. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 13 października 2017 r. odmówił odrzucenia pozwu wskazując, że roszczenie powódki ma charakter ściśle cywilnoprawny(postanowienie – k. 55, uzasadnienie – k. 99-100). Pozwany zaskarżył przedmiotowe postanowienie, a Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 12 grudnia 2018 r., sygnatura akt V Cz 2659/18 oddalił zażalenie(postanowienie Sądu okręgowego – k. 118-120). Tym ostatnim orzeczeniem Sąd Rejonowy był związany i po jego wydaniu nie badał już kwestii dopuszczalności drogi sądowej w niniejszej sprawie – ta bowiem została już prawomocnie przesądzona.
Zgodnie zart. 90 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policjina lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Małżonek policjanta, pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, należy do członków rodziny, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego (art. 89 ustawy o Policji). Z kolei art. 97 ust. 5 powołanej ustawy stanowi, że przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa wart. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Stosownie do treściart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(dalej jako: ustawa o zaopatrzeniu (…)) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone wust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu (…)). Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego emeryta lub rencisty policyjnego (art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu (…)), z tym że za uprawnionych członków rodziny zmarłego emeryta lub rencisty policyjnego uważa się również członków rodziny funkcjonariusza zmarłego po zwolnieniu ze służby, jeżeli w dniu śmierci spełniał on warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej, chociażby jego prawo do zaopatrzenia nie zostało jeszcze ustalone (art. 23 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu (…)). Artykuł 24 powołanej ustawy stanowi, że renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych wustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniem przesłanek wymienionych w art. 24 ustawy o zaopatrzeniu (…). Przepisy ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowią, że do renty rodzinnej jest uprawniony między innymi małżonek (wdowa, wdowiec), który w chwili śmierci małżonka osiągnął wiek 50 lat (art. 67 ust. 1 pkt 3, art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że powódka jako wdowa po zmarłym emerycie – policjancie, która w chwili jego śmierci ukończyła 50 lat, mogła domagać się ustalenia jej prawa do zamieszkiwania wlokalu numer (...)przyul. (...)wW.na drodze administracyjnej, wnioskując o wydanie stosownej decyzji administracyjnej przez właściwy organ Policji. To jednak, że w znacznej części przesłanki uprawnienia członków rodziny zmarłego policjanta do lokalu, który zajmował ten policjant, zostały uregulowane w wyżej wymienionych ustawach, zdaniem Sądu wcale nie oznacza wyłączenia instytucji wstąpienia w stosunek najmu, uregulowanej wart. 691 k.c.Wymaga podkreślenia, że aniustawa o Policji, ani ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (…) oraz ich rodzin bynajmniej nie wyłączają stosowania przepisówkodeksu cywilnegow tej kwestii. Zarówno Sąd Rejonowy w poprzednim składzie, rozstrzygając o kwestii dopuszczalności drogi sądowej w niniejszej sprawie, jak i Sąd Okręgowy rozpatrując zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wskazały, że przepisy tych ustaw nie wyczerpują wszystkich możliwych wariantów uzyskania tytułu prawnego do lokalu przez członków rodziny zmarłego funkcjonariusza Policji i nie regulują przesłanek cywilnoprawnych jego uzyskania. Sąd Rejonowy w obecnym składzie w pełni podziela powołane stanowisko. Nie ulega wątpliwości, że sprawy związane z przydziałem i opróżnianiem mieszkań służbowych funkcjonariuszy Policji są rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Powódka nie wystąpiła jednak o przydział lokalu – czyli o nawiązanie zupełnie nowego stosunku prawnego, ale zgłosiła żądanie ustalenia, że między nią a wynajmującym(...) W.już istnieje stosunek najmu. Podstawą tego żądania jestart. 691 k.c., a do jego uwzględnienia konieczne było udowodnienie przez powódkę, że zostały spełnione przesłanki z tego przepisu. Jak już wyżej wskazano, powódka wywiązała się z tego obowiązku – czego zresztą pozwany w ogóle nie kwestionował. W odpowiedzi na pozew pozwanyde factow ogóle nie odniósł się do istoty sprawy i nie przedstawił argumentów merytorycznych, ograniczając się jedynie do wywodu o niedopuszczalności drogi sądowej i konieczności odrzucenia pozwu. Także w toku postępowania pozwany nie zgłosił żadnych kontrdowodów przeciwko dowodom zgłoszonym przez powódkę. Te ostatnie zaś nie budziły żadnych wątpliwości Sądu, zwłaszcza że sam pozwany ich nie podważał. Z dowodów przedstawionych przez powódkę bezsprzecznie wynika, że była żoną najemcylokalu numer (...)przyul. (...)wW., nie będąc jednocześnie współnajemcą tego lokalu. Jednocześnie stale mieszkała z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Tych ustaleń pozwany nie tylko nie kwestionował, ale nawet nie podjął takiej próby. Pozwany nie wykazał w sprawie żadnej inicjatywy dowodowej, z kolei dowody przedstawione przez powódkę stanowiły zupełną i pewną podstawę ustalenia, że w sprawie zostały spełnione przesłanki zart. 691 § 1 i § 2 k.c.W konsekwencji powództwo podlegało uwzględnieniu.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.Na koszty, które pozwany powinien zwrócić powódce złożyły się kwoty: 200 zł tytułem opłaty od pozwu (art. 27 pkt 12 ustawy z 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 270 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).
Na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.

ZARZĄDZENIE

1
urlop wypoczynkowy referenta w dniach 26 sierpnia – 13 września 2019 r;

1
doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi pozwanego.

Dnia 10 listopada 2019 r.