Sąd Rejonowy w Jaśle
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 708/19
Data wyroku: 2019-07-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Grzegorz Wanat
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 6 kc

Sygn. akt I C 708/19 upr.

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 lipca 2019 r.
Sąd Rejonowy w Jaśle I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Grzegorz Wanat
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Wojtunik
po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2019 roku w Jaśle
sprawy z powództwaP. (...)z siedzibą weW.
przeciwkoA. P.
o zapłatę
oddala powództwo.
Sygn. akt I C 708/19 upr.

Uzasadnienie wyroku zaocznego z dnia 23 lipca 2019 r.
PowódP. (...)z siedzibą weW.domagał się zasądzenia od pozwanejA. P.kwoty 7.794,55 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Uzasadniając żądanie, powód wskazał, że na mocy umowy przelewu wierzytelności z 28.09.2018 r. zawartej z(...)nabył przysługującą wobec pozwanej wierzytelność pieniężną, wynikającą zumowy pożyczki o nr (...)z dnia 22.04.2016 r. Zadłużenie wynikające z tej umowy nie zostało przez pozwaną uregulowane, pomimo wezwania do zapłaty i zawiadomienia o zmianie osoby wierzyciela. Na dochodzoną sumę składa się 7.647,88 zł tytułem należności głównej oraz skapitalizowane odsetki w kwocie 146,67 zł.
Z uwagi na fakt, że pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew i nie stawiła się na wyznaczone posiedzenie Sądu, stosownie do treściart. 339 § 1 k.p.c., Sąd zobligowany był do wydania w przedmiotowej sprawie wyroku zaocznego. Przytoczone w pozwie twierdzenia budziły jednak poważne wątpliwości Sądu, wobec czego uznano za konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego, co ograniczyło się w zasadzie do dopuszczenia dowodu z dokumentów złożonych i zawnioskowanych przez stronę powodową.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódP. (...)z siedzibą weW.zawarł w dniu 28.09.2018 r. umowę sprzedaży wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji z(...)spółką z siedzibą wL.. W imieniu powoda reprezentowanego przezK.T. (...)z siedzibą weW.umowę przelewu wierzytelności zawarłaM. T..
W wyciągu z załącznika do tej umowy pod poz. 37332 figuruje wierzytelność wobec pozwanejA. P., wynikająca z umowy datowanej na 22.04.2016 r. opiewająca na kwotę należności głównej 7.690,42 zł (dowód: kserokopia wyciągu z umowy przelewu wierzytelności– k. 12-24, wyciąg z załącznika do umowy - k. 26).
W wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej, wystawionym przez powoda w dniu 25.04.2019 r. ujęta jest wierzytelność wobecA. P.w kwocie 7.647,88 zł tytułem należności głównej oraz odsetek w kwocie 146,67 zł (dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr(...)(...)k.11).
P. (...)wpisany jest do rejestru funduszy inwestycyjnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, VII Wydział Cywilny Rejestrowy, pod numerem(...)211 ( dowód: wyciąg z rejestru funduszy k.9-10).
Powyższy stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o powołane w treści uzasadnienia kserokopie dokumentów, których wiarygodność nie nasuwała wątpliwości Sądu.
Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Żądanie powoda opiera się na fakcie skutecznego nabycia w drodze cesji wymagalnej wierzytelności przysługującej cedentowi ((...)) wobec pozwanejA. P., wynikającej z umowy pożyczki zawartej w wierzycielem pierwotnym(...) S.A.
Powód tymczasem nie wykazał, aby pozwaną łączyła z(...) S.A.umowa pożyczki pieniężnej o nr(...), zawarta w dniu 22 kwietnia 2016 r.
Wątpliwości budzi jednocześnie skuteczność powołanej umowy cesji.
Przelew, inaczej cesja jest umową, z mocy której wierzyciel (zbywca, zwany też cedentem) przenosi na nabywcę (cesjonariusza) wierzytelność przysługującą mu wobec dłużnika (debitora). Umową cesji dotychczasowy wierzyciel przenosi więc wierzytelność na nowego wierzyciela. Podstawowym wynikiem przelewu wierzytelności jest sukcesyjne wstąpienie cesjonariusza w miejsce cedenta. Jednostronny akt cesji, zawierający tylko podpisane przez cedenta oświadczenie, że wierzytelność swą przelewa na cesjonariusza, w ogóle nie przenosi wierzytelności (H. Ciepła, T. Żyznowski, Glosa do wyroku Sądu wojewódzkiego z dnia 25 lutego 1993 r., I Cr 68/93, OSP 1994, z. 2, poz. 30). Także w orzecznictwie przyjmuje się, że przelew wierzytelności nie może być skutecznie dokonany w drodze jednostronnej czynności prawnej. Celem i skutkiem przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę i utrata jej przez cedenta – zbywcę. Cesjonariusz nabywa wierzytelność w takim zakresie i stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili dokonania przelewu. Podkreśla się, że cesjonariusza nie chroni dobra wiara, dlatego nabędzie on wierzytelność w takim zakresie i tylko wówczas, gdy służyła ona cedentowi. Przeniesienie wierzytelności odbywa się więc zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada (nemo in alium plus iuris transferre potest quam ipse habet). Umowa cesji może być w zasadzie zawarta w dowolnej formie, wymaga ona jednak stwierdzenia na piśmie, jeśli sama wierzytelność jest stwierdzona pismem (art. 511 k.c.). Poza tym znajdą tu zastosowanie przepisy ogólnekodeksu cywilnegoco do formy czynności prawnych.
Do skuteczności przejęcia wierzytelności wymagane jest złożenie oświadczeń woli o cesji wierzytelności przez umocowane do tego osoby, a ponadto oświadczenia te nie mogą być dotknięte wadami.
Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, że zgodnie z przedłożonym przez powoda wyciągiem z rejestru funduszy inwestycyjnych, fundusz reprezentowany jest przezK.T. (...)z siedzibą weW., a do reprezentowania funduszu uprawnieniu są dwaj członkowie zarządu działający łącznie. W imieniuK.T. (...)z siedzibą weW.umowę przelewu wierzytelności zawarła natomiastM. T.. Jak wynika z odpisu KRS nie była ona osobą umocowaną do reprezentowania Funduszu, zaś powód nie dołączył do pozwu pełnomocnictwa do działania w imieniu Funduszu przezM. T., podpisanego przez osoby umocowane do składnia oświadczeń woli w imieniu Funduszu.
W konsekwencji należy przyjąć, iż nie zostało wykazane, ażeby przy podpisaniu umowy cesji wierzytelności została zachowana właściwa reprezentacja powoda, co z kolei obliguje do przyjęcia, iż umowa cesji wierzytelności została zawarta przez osobę nieuprawnioną. Skutkiem tego stanu rzeczy jest to, iż powód nie udowodnił, by nabył skutecznie ewentualną wierzytelność wobec pozwanej.
Jednocześnie z materiału dowodowego nie wynika, aby w chwili przelewu wierzytelność wskazana w pozwie przysługiwała zbywcy tj.(...)w związku z uprzednim nabyciem jej od(...) S.A.
W materiale procesowym brak odpisu umowy pożyczki, wskazanej w pozwie, w związku z czym samo oświadczenie pierwotnego wierzyciela tj.(...) S.A.z siedzibą wW.( k.24/2) w przedmiocie przeniesienia wierzytelności na rzecz(...)jest niewystarczające dla zweryfikowania istnienia i treści pierwotnego zobowiązania pozwanej.
Skoro zaś powód podnosił, że cedentowi przysługiwała dochodzona pozwem wierzytelność, to w jego interesie było wykazanie, że pomiędzy wierzycielem pierwotnym, a pozwaną doszło do zawarcia umowy pożyczki.
Należy w tym zakresie stanowczo podkreślić, że sama wzmianka, uczyniona w przedstawionej do akt umowie przelewu z dn. 28.09.2018 r.; o uprzednim nabyciu przez sprzedawcę wierzytelności od pierwotnego pożyczkodawcy, nie stanowi dowodu na okoliczność istnienia wierzytelności opisanej w pozwie.
Nadto, zważając, że sama wierzytelność z tytułu przedmiotowej umowy pożyczki nie jest w tymże oświadczeniu opisana, oznaczona i zindywidualizowana, to nie sposób – przy braku innych przekonywujących dowodów przyjąć, że do przeniesienia wierzytelności z pierwszego wierzyciela w istocie doszło.
Nie stanowi w tym zakresie dostatecznego dowodu, ani automatycznie wygenerowany wyciąg z załącznika do umowy cesji, ani też oświadczenie zawarte w wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej. Dane przedstawiane w księgach rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego stanowią dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia, np. cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r., V CSK 329/12, LEX).
Wypada podkreślić, że to interes powoda nakazywał mu podjąć wszelkie czynności procesowe w celu udowodnienia faktów, z których wywodzi korzystne skutki prawne. Należy przy tym pamiętać, że sąd rozstrzyga sprawę według właściwego prawa materialnego na podstawie koniecznych ustaleń faktycznych uzyskanych dzięki zebranym środkom dowodowym. Na te właśnie ustalenia składają się dowody, które przedstawiają w pierwszej kolejności same strony, zgodnie z brzmieniemart. 232 k.p.c.
Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że wyrok zaoczny stwarza zagrożenie dla tzw. zasady prawdy materialnej, dlatego też przy jego wydawaniu należy zachować szczególną ostrożność. Jak wskazujeart. 339 § 2 k.p.c., sąd dysponuje w takim wypadku jedynie przedstawionymi przez powoda okolicznościami faktycznymi, dlatego też może uznać je za zgodne z prawdą bez przeprowadzania postępowania dowodowego tylko, jeżeli nie budzą one uzasadnionych wątpliwości albo nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa. ( por. uzasadnienie SN z dnia 18 lutego 1972 r., III CRN 539/71, OSNCP 1972, z. 7-8, poz. 150). Niezależnie od wynikającego zart. 339 § 2 k.p.c.domniemania prawdziwości twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy, sąd ma obowiązek krytycznego ustosunkowania się do twierdzeń powoda z punktu widzenia ich ewentualnej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy ( vide wyrok SN z dnia 20 października 1998 r., I CKU 85/98, Lex nr 1216211).
Powyższe oznacza, że Sąd może, a nie musi uznać okoliczności przytoczonych przez powoda za prawdziwe, a z kolei przyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda dotyczących okoliczności faktycznych, nie zwalnia sądu od obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądanie pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza przepisów prawa. Ponadto, niezależnie od ustalenia podstawy faktycznej, Sąd jest zawsze zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo, gdyż w tym zakresie nie obowiązuje domniemanie zart. 339 § 2 k.p.c.(vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1972 roku, III CRN 30/72, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1973, III CRN 59/73).  Przyjęte wyżej ustalenia stanu faktycznego jako niepełne i budzące uzasadnione wątpliwości Sądu, obligowały Sąd do przeanalizowania materiału dowodowego zebranego w sprawie, a wynik tej analizy prowadził Sąd do stwierdzenia, że powód w żaden sposób nie wykazał, aby nabył skutecznie wierzytelność z umowy zawartej przez pozwaną z(...) S.A.
Na marginesie należy wskazać, że w materiale dowodowym sprawy nie znalazły się również dokumenty pozwalające zweryfikować termin wymagalności roszczenia, nie wiadomo w jakim trybie i terminie doszło do rozwiązania umowy, w jaki sposób i za jaki okres zostały naliczone odsetki.
W zaistniałych okolicznościach, na podstawieart. 720 k.c.w zw. zart. 6 k.c.i232 k.p.c.oraz509 k.c.orzeczono jak w sentencji.