Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pa 172/19
Data wyroku: 2020-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek, Sędzia Teresa Kalinka, Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Umowa o pracę
Podstawa prawna: art. 10 ust.7 Karty Nauczyciela w zw. z art. 386 § 2 k.p.c.

Sygn. akt VIIIPa 172/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Teresa Kalinka (spr.)

Sędziowie:

Patrycja Bogacińska-Piątek
del. Anna Capik-Pater

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020r. w Gliwicach
sprawy z powództwaM. M.
przeciwkoZespołowi Szkół Ogólnokształcących nr (...)im.H. H.wR.
oustalenie istnienia stosunku pracy
na skutek apelacjipowódki
od wyrokuSądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia27 maja 2019 r.sygn. aktIV P 643/18
uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
(-) sędzia del. Anna Capik-Pater (-) sędzia Teresa Kalinka (spr.) (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII Pa 172/19

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 27 maja 2019 roku Sąd rejonowy w Zabrzu oddalił powództwoM. M.przeciwkoZespołowi Szkół Ogólnokształcących nr (...)im.H. H.wR.o ustalenie stosunku pracy, dopuszczenie do pracy i odszkodowanie po ustaleniu następującego stanu faktycznego :
Powódka została zatrudniona u pozwanego na podstawie umów na czas określony: od 1 września 2014r. do dnia 31 sierpnia 2016 roku i od 1 września 2016r. do 31 sierpnia 2018r., na stanowisku nauczyciela matematyki w pełnym wymiarze etatu. W obu umowach wskazano, że zostają zawarte na podstawie art. 10 Karty Nauczyciela z przyczyn organizacyjnych. Obie umowy uległy rozwiązaniu z upływem okresów na jaki je zawarto.
Z powódką podpisywano umowy na czas określony z uwagi na zmniejszającą się od 2014 roku liczbę uczniów .
W 2018r powódka przebywała na urlopie rodzicielskim, który kończył się 31 sierpnia 2018 roku. W sierpniu 2018 roku zarówno w Wydziale Oświaty Urzędu Miejskiego wR., jak i u pracodawcy odbyła szereg rozmów związanych z dalszym zatrudnieniem od dnia 1 września 2018 roku. Ostatecznie do nawiązania kolejnego stosunku pracy nie doszło, a zatrudniono inną osobę na czas określony na stanowisku nauczyciela matematyki.
Zdaniem Sądu I instancji roszczenie powódki nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela 4. Stosunek pracy z nauczycielem kontraktowym nawiązuje się na podstawie umowy o pracę zawieranej na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem ust. 7. Natomiast ust. 7 art. 10 stanowi, że w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego, z osobą rozpoczynającą pracę w szkole, z nauczycielem kontraktowym lub z nauczycielami, o których mowa w ust. 5 stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony. Wobec powyższego kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanego sporu miało ustalenie, czy w pozwanym Zespole Szkół istniały warunki do zatrudnienia powódki w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.
Sąd I instancji ustalił, że począwszy od 2014r. liczba oddziałów w pozwanym Zespole Szkół stale uległa drastycznemu zmniejszeniu - w roku 2014 było 20 oddziałów, w roku szkolnym 2018/2019 było 10 oddziałów szkolnych. Ilość oddziałów przeciągu czterech lat uległa zmniejszeniu o połowę.
W odniesieniu do obu umów w świetle zgromadzonych dowodów nie mogło budzić wątpliwości, że właściwe było zawarcie umowy na czas określony. W ich treści zawarto zastrzeżenie, że zawarte zostają w związku z potrzebami organizacyjnymi pozwanego Zespołu Szkół.
Dalsze rozważania Sądu dotyczyły oceny możliwości zatrudnienia powódki od dnia 1 września 2018 roku.
Powódka zaskarżyła wyrok w całości domagając się jego zmiany i zasądzenia koszów postępowania .Wniosła też o uchylenie wyroku i skierowanie sprawy celem ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Powódka zarzuciła naruszenie:

1
prawa materialnego to z art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki uprawniające do zawarcia z nauczycielem kontraktowym umowy na czas określony, gdy takie przesłanki nie zaistniały;

2
prawa procesowego to jestart. 277 k.p.c.w związku zart. 233 § 2 k.p.c.podlegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne przyjęcie,

a
że powódka odmówiła przyjęcia propozycji zatrudnienia na stanowisku nauczyciela matematyki w pełnym etacie,;

b
że podstawą decyzji pracodawcy o ewentualnym zatrudnieniu powódki na 8/18 etatu była zapowiedź skarżącej o ewentualnym skorzystaniu z urlopu wychowawczego

c
że planowała skorzystanie z urlopu wychowawczego przez co pracodawca miał prawo zatrudnić inną osobę, co stanowi przejaw dyskryminacji,

d
że przyczyną konieczności zatrudnienia powódki na postawie umowy na czas określony jest malejąca liczba uczniów, gdy pozwany ze względu na brak kadry był zmuszony zatrudnić inną osobę, a pozostałą część godzin lekcyjnych przejął dodatkowo inny nauczyciel,

e
nieuwzględnieniu że jeden z nauczycieli matematyki zrezygnował z pracy, co skutkowało brakami w obsadzie nauczycieli,

f
nieuwzględnienie przy orzekaniu okoliczności postępowania pracodawcy, który najpierw skierował ją na badania lekarskie, po czym zmienił zdanie i odmówił zatrudnienia powódki.

3
naruszenie prawa procesowego to jestart. 328 § 2 k.p.c.polegające na zbyt lakonicznym ogólnikowym sporządzeniu treści uzasadnienia, bez wskazania przyczyn, dla których dowodom załączonym do pozwu sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej z

4
błąd ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu , że z powódką podpisano dwie kolejne umowy na czas określony z powodu zmniejszającej się liczby uczniów, gdy takie okoliczności nie stanowiły podstawy decyzji pracodawcy.

W uzasadnienia apelacji powódka szczegółowo opisała brak przesłanek uprawniających pracodawcę do zawarcia z nią umowy na czas określony zgodnie z art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela.
Ostatecznie na rozprawie apelacyjnej powódka wskazała, jej żądanie dotyczyło i dotyczy ustalenia , że wiąże ją z pozwanym stosunek pracy zawarty na podstawie umowy na czas nieokreślony od dnia 1 września 2014 roku do nadal.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wskazując, że nie doszło do naruszeniaart. 233 § 2 k.p.c., bowiem Sąd przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe i dopuścił wszystkie dowody zawnioskowane przez powódkę. Nie przekroczył swobodnej ocenyproduktów .. (...)zakresie zarzutu naruszenia art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela pozwany podniósł, że ruchy kadrowe w szkołach mają miejsce przed dokonaniem naboru a wiedzę o planowanej liczbie uczniów czerpie się z przebiegu naborów z lat poprzednich. Zatem w sytuacji sukcesywnego zmniejszania się z roku na rok ilości godzin planowanie ich w ilości większej wiązałoby się z koniecznością utrzymania nauczyciela, dla którego w ostatecznym rozrachunku godzin dydaktycznych nie było. W przypadku powódki mieliśmy do czynienia z taką sytuacją.
Sąd drugiej instancji zważył co następuje:
Apelacja powódki zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sporu .
Powódka w pozwie domagała się „ustalenia że wiąże ją z pozwanymZespołem Szkół Ogólnokształcących nr (...)i mieniemH. H.wR.stosunek pracy zawarty na podstawie umowy na czas nieokreślony od dnia 1 września 2014 roku do nadal”, dopuszczenia jej do pracy na dotychczasowych warunkach pracy i płacy.
W uzasadnieniu pozwu powoływała się na naruszenie przez pozwaną art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela. Dodatkowo opisała zdarzenia, które miały miejsce w sierpniu 2018 związane z zatrudnieniem od dnia 1 września 2018 roku.
Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę skupił swoją uwagę głównie na ocenie zachowania stron w sierpniu 2018 roku, w sytuacji , gdy okoliczności mające wówczas miejsce mogły mieć jedynie marginalne znaczenie dla oceny zasadności zgłoszonego w pozwie żądania. ( fakt zatrudnienia kolejnej osoby na stanowisku nauczyciela matematyki od 1 września 2018 roku). Zachowanie powódki i pozwanego w tym okresie w kontekście zgłoszonego żądania nie ma znaczenia.
Faktem jest, że Sąd Rejonowy wydając rozstrzygnięcie uznał, że do naruszenia art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela nie doszło, ponieważ pozwana wykazała że od 2014 roku do 2018 roku następowało sukcesywne zmniejszenie liczby oddziałów. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do oceny zarzutów podniesionych w pozwie. Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego z powódką w 2016 roku zawarto drugą umowę o pracę , pominął fakt, że od chwili zawarcia umowy o pracę istniała możliwość jej zatrudnienia , ponieważ nauczyciele innych przedmiotów otrzymywali jako uzupełnienie swoich etatów godziny z matematyki, w tym również godziny nadliczbowe. W apelacji powódka podniosła, że w roku 2014 nikt nie wiedział o likwidacji gimnazjów i że od 1 września 2018 roku nadal istniała możliwość jej zatrudnienia, skoro przyjęto do pracy innego nauczyciela tego przedmiotu.
Pozwana nie wykazała z jakich przyczyn dwukrotnie z powódką zawarto umowy o pracę na czas określony ( a w zasadzie trzykrotnie, bowiem powódka w tej szkole została zatrudniona od dnia 1 września 2013 roku) .
Słusznie podnosi pozwana w odpowiedzi na apelację , że sporządzając arkusze organizacyjne bierze się pod uwagę liczbę naborów z lat poprzednich. Tymczasem w aktach się jedynie informacja o liczbie oddziałów od roku do szkolnego 2014 2015.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ocenę, czy doszło do naruszenia art. 10 ust. 7 roku 2014 lub 2016. W tym zakresie należy przeprowadzić postępowanie dowodowe i orzec o roszczeniu zgłoszonym przez powódkę.
Należy wyjaśnić co legło u podstaw zawarcia umowy o pracę od dnia 1 września 2014 roku na okres dwóch lat , a w przypadku stwierdzenia, że istniała wówczas potrzeba wynikająca z organizacji nauczania, to dlaczego zawarto umowę w roku 2016 na kolejne 2 lata.. Istotna również jest ocena okoliczności podnoszonej przez powódkę, że w trakcie jej zatrudnienia istniał niedobór nauczycieli matematyki u pozwanego.
. Z uwagi na to, że Sąd Rejonowy rozstrzygając sprawę skupił się o na możliwości zawarcia z powódką kolejnej umowy o pracę od dnia 1 września 2018 roku, to zaskarżony wyrok należało uchylić do ponownego rozpoznania w celu oceny zasadności zgłoszonego w pozwie żądania . Nie powinno budzić wątpliwości, że należne świadczenia rodzicielskie związane z macierzyństwem pozostają bez znaczenia dla oceny ewentualnego naruszenia art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela.
Uznając, że Sąd I instancji orzekł o innym żądaniu od zgłoszonego w pozwie , co uzasadnia uchylenie wyroku doi ponownego rozpoznania na podstawieart. 386 § 1 k.p.c., Sąd II instancji pominął te zarzuty apelacji, które odnosiły się odmowy zatrudnienia powódki od dnia 1 września 2018 roku . Zarzuty te stały się bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawieart. 108 § 2 k.p.c.