Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 707/18
Data wyroku: 2019-01-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Rusin
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt IV Ka 707/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 stycznia 2019 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Ewa Rusin

Protokolant:

Marcelina Żoch

przy udziale Julity Podlewskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r.
sprawy

1
M. P.

córkiJ.iB. z domu P.
urodzonej (...)wN.
oskarżonej zart. 286 § 1 kk,

2
A. D.

synaM.iJ. z domu S.
urodzonego (...)wŻ.
oskarżonego zart. 286 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 22 sierpnia 2018 r. sygnatura akt III K 604/18

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
stwierdza, że wydatki postępowania apelacyjnego ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt IV Ka 707/18

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu oskarżyłM. P.iA. D.o to, że w dniu 28 kwietnia 2016 rok wW.województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągniecia korzyści majątkowej wykorzystując niezdolnośćL. S.do należytego podejmowania przedsiębranego działania wprowadzili w błądspółkę (...) S.A.z siedzibą wW., co do wymienionej osoby kredytobiorcy oraz możliwości spłaty zaciągniętego zobowiązania wynikającego z zwartejumowy pożyczki nr (...), czym doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...) S.A.z siedzibą wW.w kwocie 900 zł;

tj. o czyn zart. 286§1 k.k.
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2018 roku, sygn. akt III K 604 /18 oskarżonychM. P.iA. D.uniewinnił od popełnienia zarzucanego im czynu i kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się prokurator.
Apelujący na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 3 kpkwyrokowi temu zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na błędnym przyjęciu, że okoliczności w postaci nieubezwłasnowowelnieniaL. S., posiadanie przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych, uzyskiwanie dochodów: z tytułu renty, eliminują odpowiedzialność oskarżonychA. D.iM. P.za wykorzystanie braku zdolności tego świadka rozeznania przedsiębranego działania, podczas gdy już pierwszy kontakt zL. S., czego doświadczył i co ustalił Sąd orzekający, potwierdzone przez opinię biegłego z zakresu psychologii, jednoznacznie wskazuje, że jest on podatny na wpływy innych osób, nie miał możliwości rozumienia znaczenia treści umowy ,a wobec informacji przekazanych przez oskarżonąM. P., nie miał on zamiaru spłacać , zobowiązania wynikającego z umowy, albowiem do jej spłaty zobowiązała się oskarżonaM. P., która miała być pierwotnym pożyczkobiorcą, a która nie uiściła ani jednej raty pożyczki, czego skutkiem było doprowadzenie(...) S.Ado niekorzystnego rozporządzenia mieniem , de facto na rzeczM. P.iA. D.

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść tego orzeczenia, polegający na przyjęciu braku przesłanek do uznania że oskarżeniA. D.iM. P.działali wspólnie i w porozumieniu w celu wprowadzenia błądspółki (...) S.A, z uwagi na fakt ,że wcześniej to jest przed zawarciem przedmiotowej umowy się nie znali, podczas gdy jak wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego, fakt porozumienia pomiędzy oskarżonymi miał miejsce bezpośrednio przed zawarciem umowy , poprzez zaproponowanie przezA. D.M. P., nie posiadającej zdolności kredytowej, zawarcia umowy z osobą jej syna, uzyskującego rentę socjalną , akceptację tej propozycji przez wyżej wymienioną, a następnie podpisanie umowy przezL. S., co wskazuje na fakt przestępczego porozumienia obydwojga oskarżonych
Na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 437 § 1 i 2 kpkorazart. 454 § 1 kpkwniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu, jako sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest całkowicie bezzasadna.
Wbrew jej twierdzeniom kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku wykazała jednoznacznie, iż Sąd I instancji poczynił ustalenia faktyczne z poszanowaniem wszystkich norm postępowania karnego zawartych wart. 410 kpkiart. 7 kpk, tj. kształtując swoje przekonanie na podstawie całokształtu przeprowadzonych dowodów, ocenionych przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Obszerne uzasadnienie pisemne zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania określone w przepisieart. 424 kpk, wykazało ono, iż ustalenia faktyczne odpowiadają kompleksowej ocenie dowodów, przez co podlega pełnej aprobacie sądu odwoławczego.
Apelujący nie wykazał jakichkolwiek uchybień faktycznych, które miałyby wpływ na treść wyroku w rozumieniuart. 438 pkt. 3 kpk. Wręcz przeciwnie, zawarte w apelacji zarzuty i ich uzasadnienie to nagromadzenie błędów logicznego rozumowania, w dodatku oderwanych od realiów dowodowych sprawy.
Wedle konstrukcji aktu oskarżeniaM. P.iA. D.po pierwsze, mieli wejść w przestępne porozumienie w celu dokonania oszustwa na szkodęspółki (...)przez wykorzystanie niezdolnościL. S.do należytego podejmowania działania i po drugie, wprowadzili w błąd pokrzywdzonego co do osoby kredytobiorcy i po trzecie, wprowadzili w błąd pokrzywdzonego co do możliwości spłaty kredytu. Żadna z tych okoliczności nie znajduje dowodowego potwierdzenia.
I tak, odnosząc się najpierw do pierwszej okoliczności przestępnego porozumienia oskarżonych niepodważalnym pozostaje, że oskarżeni nie znali się aż do dnia zarzucanego im czynu, tj. 28 kwietnia 2016r., kiedy oskarżonaM. P.z synemL. S.przybyła do punktu brokerskiego, prowadzonego przezA. D.. Twierdzenia apelującego, jakoby na etapie sporządzania wniosku pożyczki doszło do przestępnego porozumienia pomiędzy oskarżonymi w celu dokonania oszustwa na szkodęfirmy (...)są gołosłowne i nieracjonalne.
To przestępne porozumienie miałoby wynikać z podpisania umowy pożyczki przezL. S.. Skoro oskarżonaM. P.iL. S.razem przybyli do punktu brokerskiego, to nie odbiega od normy sytuacyjnej ustalony przez Sąd przebieg rozmowy z brokerem na temat możliwości pozyskania przez te osoby pożyczki.
Nie zauważa apelujący, iż oskarżonyA. D.jako broker ( pośrednik) przyjmował jedynie wnioski od osób ubiegających się o pożyczkę wfirmie (...)i odnotowywał ich oświadczenia co do stanu majątkowego, ale nie podejmował decyzji o przyznaniu pożyczek, bo te – po weryfikacji zdolności kredytowej - przyznawał pożyczkodawca tj.firma (...). Należy odróżniać wniosek o przyznanie pożyczki ( sporządzony przez oskarżonegoA. D.iL. S.) od czynności prawnej zawarcia umowy pożyczki, na którą oskarżonyA. D.nie miał realnego wpływu.
L. S.zamieszkuje z rodzicami, w zeznaniach podkreślał, że pożyczka była potrzebna na pokrycie wydatków domowych ( prąd, gaz i trochę remont), w tym została wydana na jego leki ( k. 23, 142). Nie sposób zanegować, że wedle treści dokumentów pożyczki ( k. 4-6) toL. S.ubiegał się o pożyczkę. Fakt taki wynika także z niekwestionowanych przez apelującego zeznańL. S., m. in. cyt.:”Ja zawierałem kredyt…. zawierałem wcześniej 2-3 kredyty… o kredycie rozmawiała mama i trochę ja... zapytałem o ofertę kredytu 1000zł …dawałem dowód i umowę renty…podpisałem się sam … To ja brałem kredyt ….Oskarżony nie namawiał mnie na wzięcie kredytu… mówił jaka będzie wysokość raty” k. 141 v.- 142. Wszystkie te okoliczności są potwierdzone wyjaśnieniami oskarżonegoA. D.. W takiej sytuacji bez znaczenia pozostaje wyrażona w wyjaśnieniach oskarżonejM. P.deklaracja chęci spłaty pożyczki.
OskarżonaM. P.miała świadomość nieumiejętności czytaniaL. S.i potwierdziła w wyjaśnieniach, że cyt. „syn podpisując umowę nie wiedział co robi” k. 51, ale jednocześnie z żadnego z przeprowadzonych dowodów osobowych, zwłaszcza zeznańL. S.nie wynika, by oskarżonaM. P.nakłaniałaL. S.do ubiegania się o pożyczkę, wykorzystując jego deficyty zdrowotne ( zresztąM. P.także jest osobą upośledzoną umysłowo w stopniu lekkim).
Nawet apelujący nie twierdzi, by oskarżonyA. D.zawarł w dokumentach nieprawdziwe dane dotyczące sytuacji majątkowejL. S., tj. w zakresie jego dochodów, wydatków i braku zajęć komorniczych, zresztą w całości odzwierciedlających ówczesną sytuacjęL. S..
Nie można zaprzeczyć, żeL. S.w inkryminowanym czasie osiągał dochody, które w ocenie zdolności kredytowej przezspółkę (...)umożliwiały spłatę pożyczki, co potwierdza chociażby fakt, że z wnioskowanej kwoty 1000 zł przyznano pożyczkę w kwocie 900 złotych.L. S.nie jest ubezwłasnowolniony, posiadał ( i nadal posiada) pełną zdolność do czynności prawnych, która przecież oznacza nieograniczoną możliwość zawierania umów cywilnoprawnych, w tym i pożyczek.
Z wyjaśnień obojga oskarżonych jak i i zeznań świadkaL. S.nie wynika, by w trakcie wizyty w punkcie brokerskim ktokolwiek mówił o tym, żeL. S.nie potrafi czytać, by cokolwiek wskazywało na to, że oskarżonyA. D.mógłby powziąć wątpliwości, czyL. S.rozumie istotę składanego wniosku o pożyczkę. Bezsprzecznie już po dacie zarzucanego czynu, dopiero w niniejszym postępowaniu karnym, po wydaniu dwóch opinii sądowo - psychologicznych, zostały ustalone deficyty stanu zdrowiaL. S.w postaci upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym i niemożności pełnego zrozumienia znaczenia umowy i konsekwencji z niej wynikających oraz to, że nie był zdolny do należytego rozeznania w zakresie podejmowanego działania i świadomego, racjonalnego wyrażenia swojej woli.
Nie wskazał apelujący, na jakiej podstawie dowodowej w odniesieniu do oskarżonejM. P.wywodzi, że cyt. „A. D.zaproponował zawarcie umowy z osobą jej syna, mając świadomość, iż jest on osobą niepełnosprawną i to w takim stopniu iż faktycznie nie jest w stanie chociażby zapoznać się z treścią umowy…” To twierdzenie całkowicie bezpodstawne. Z zebranych dowodów przecież nie wynika wniosek, by oskarżonyA. D.miał wiedzę deficytach zdrowiaL. S.i w tych warunkach np. nakłaniał do podpisania przezL. S.wniosku o pożyczkę czy choć godził się na podpisanie tego wniosku, wiedząc żeL. S.nie rozumie znaczenia podejmowanej czynności.
Tak więc nie występują w sprawie dowody potwierdzające zarzut, że oskarżeni wprowadzili w błądspółkę (...)co do osoby kredytobiorcy i możliwości spłaty zobowiązania podejmowanego przezL. S., tj. by swoim zamiarem obejmowali oszukańcze doprowadzeniespółki (...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w rozumieniuart. 286 § 1 kk.
W powyższej sytuacji dowodowej zarzuty apelacyjne są bezpodstawne a uniewinnienie oskarżonych od zarzucanego im czynu stanowi jedynie słuszną decyzję kończącą postępowanie w sprawie.
W konsekwencji tej treści wyroku należało stwierdzić, że wydatki postępowania apelacyjnego w sprawie ponosi Skarb Państwa (art. 632 pkt. 2 kpk).