Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1767/17
Data wyroku: 2019-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 110a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: dz.u. z 2015r., poz. 748)

Sygn. aktVIII U 1767/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant:

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu19 marca 2019 r. w Gliwicach
sprawyE. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emeryturyH. G.
na skutek odwołaniaH. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia22 lipca 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeE. G.prawo do niezrealizowanego świadczenia poH. G.w postaci prawa do przeliczenia emeryturyH. G.na podstawie artykułu 110a ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od 1 lipca 2016 roku.
(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 1767/17

UZASADNIENIE
Decyzją z 22 lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuH. G.ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnia warunków tego przepisu, gdyż nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na podstawie 20 lat kalendarzowych, w których ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu, był niższy niż 250%.
Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przeliczenia świadczenia. Podnosił, iż nie jest jego winą, że pełny wykaz wynagrodzeń z początkowych lat pracy w kopalni zaginął.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ubezpieczony zmarł 27 września 2016 r.
Postanowieniem z 6 października 2016 r. (VIII U 1767/17) Sąd zawiesił postępowanie na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.w związku ze śmiercią odwołującego.
Pismem z 22 sierpnia 2017 r.E. G.– żona zmarłegoH. G.– złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, iż zamierza wstąpić do sprawy jako następca prawnyH. G.. Jednocześnie oświadczyła, iż pobiera po zmarłym mężu rentę rodzinną.
Postanowieniem z 7 października 2017 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie z udziałemE. G.– następcy prawnym ubezpieczonegoH. G..
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyH. G.urodził się (...)
Decyzją z 10 maja 1989 r. przyznano ubezpieczonemu emeryturę górniczą od 1 października 1988 r. Wysokość emerytury obliczono na podstawie zarobków z 12 miesięcy, tj. od lutego 1988 r. do stycznia 1989 r., a następnie z czterech kwartałów – od III kwartału 1989 r. do II kwartału 1990 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 302,43% i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%.
Ubezpieczony po nabyciu prawa do emerytury kontynuował zatrudnienie wKWK (...)wZ.do 27 grudnia 1990 r.
W dniu 19 lipca 2016 r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie emerytury na podstawie art. 110a ustawy emerytalno – rentowej. Do wniosku załączył zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na drukach Rp-7 wystawione 18 lipca 2016 r. przezSpółkę (...) S.A.wB.za okresy zatrudnienia w latach 1965 – 1976 (na podstawie angaży) oraz 1977 – 1990 (na podstawie kartotek wynagrodzeń).
Zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2016 r. ZUS Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemu ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Obliczony przez organ rentowy z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 230,41%. Za lata 1965 – 1976 organ rentowy przyjął wynagrodzenia minimalne z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzeń za ten okres.
Ubezpieczony zmarł(...).
Sąd ustalił, iż w okresie od 1 lipca 1960 r. do 27 grudnia 1990 r. ubezpieczony był zatrudniony wKWK (...)wZ.. W tym czasie zajmował następujące stanowiska:

-

robotnika powierzchniowego – od 1 lipca 1960 r. do 11 lipca 1960 r.;

robotnika niewykwalifikowanego pod ziemią – od 12 lipca 1960 r. do 15 kwietnia 1963 r.;

górnika pod ziemią – od 16 kwietnia 1963 r. do 30 listopada 1964 r.;

cieśli pod ziemią – od 1 grudnia 1964 r. do 31 lipca 1965 r.;

nadgórnika oddziału wydobywczego pod ziemią – od 1 sierpnia 1965 r. do 31 grudnia 1968 r.;

sztygara zmianowego oddziału wydobywczego o dużej koncentracji wydobywczej pod ziemią – od 1 stycznia 1969 r. do 31 maja 1972 r.;

oddziałowego sztygara zmianowego oddziału wydobywczego o dużej koncentracji wydobywczej pod ziemią – od 1 stycznia 1973 r. do 31 stycznia 1974 r.;

sztygara zmianowego oddziału wydobywczego pod ziemią – od 1 lutego 1974 r. do 21 listopada 1981 r.;

dyspozytora metanometrii pod ziemią – od 6 lutego 1985 r. do 30 kwietnia 1987 r.;

dyspozytora ruchu pod ziemią – od 1 maja 1987 r. do 30 czerwca 1990 r.;

sztygara zmianowego oddziału wydobywczego pod ziemią – od 1 lipca 1990 r. do 27 grudnia 1990 r.

H. G.ożenił się(...)
W latach 1960 – 1976 ubezpieczony pracował na 3 zmiany oraz przez 3 niedziele w każdym miesiącu.
Na podstawie opinii biegłego z zakresu rent i emeryturZ. T.z 12 października 2018 r. (k.40-76) Sąd ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przekracza 250%.
BiegłyZ. T.odtworzył miesięczne kwoty wynagrodzeń ubezpieczonego stanowiące podstawę wymiaru świadczenia za lata 1960 – 1976. Biegły w wyliczanych wynagrodzeniach ujął jedynie pewne składniki wynagrodzenia, czyli takie, które bezwzględnie przysługiwały ubezpieczonemu, biorąc pod uwagę akta osobowe, akta rentowe oraz przepisy branżowe, tj. Kartę Górnika i deputat węglowy. Dodatkowo – zgodnie z zaleceniem Sądu – uwzględnił dodatki za pracę na II i III zmianie oraz przez 3 niedziele w miesiącu.
Do wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury zgodnie z art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS w najkorzystniejszej wersji, tj. z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z uwzględnieniem części zarobków przypadających po przyznaniu świadczenia, biegłyZ. T.ujął najlepsze 20 lat z całego okresu zatrudnienia, tj. 1966-1969, 1972-1981, 1985-1990, a jako okres po przyznaniu świadczenia uwzględniono zarobki z okresu 1990-1991. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony przez biegłegoZ. T.wyniósł 269,05%.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego zKWK (...)oraz opinię biegłego ds. emerytur i rentZ. T.z 12 października 2018 r. (k.40-76).
Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
Odwołująca nie kwestionowała opinii biegłego.
Organ rentowy w piśmie doręczonym tut. Sądowi w dniu 4 stycznia 2019 r. wniósł zastrzeżenia do opinii biegłegoZ. T.. ZUS Oddział wZ.kwestionował uwzględnienie w wyliczeniach dodatku za pracę na II i III zmianie oraz przez 3 niedziele w każdym miesiącu wskazując, że okoliczności te nie wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego, a ponadto żaden przepis nie gwarantował górnikom ani pracownikom innych branż pracy w niedziele. Organ rentowy wskazywał również na błędy rachunkowe w opinii podając, że przy ustalaniu kwot wynagrodzenia biegły za okres od 1 stycznia 1969 r. do 31 maja 1972 r. przyjął wynagrodzenie wynoszące 2300 zł, zamiast 2650 zł, wobec czego niewłaściwie ustalone zostały przyjęte dodatki, a w konsekwencji wskaźnik wysokości podstawy wymiaru. Organ rentowy zaznaczył, że po skorygowaniu kwot wynagrodzenia za ww. okres maksymalny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych, tj. 1966, 1969-1990, wynosi 271,99%.
Sąd nie uwzględnił zastrzeżeń w zakresie przyjętych przez biegłego dodatków, albowiem powszechnie wiadomym jest, że górnicy w latach 60-tych i 70-tych pracowali w systemie 3‑zmianowym oraz w niedziele.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 110a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony wart. 15(podstawa wymiaru składek), z uwzględnieniemart. 110 ust. 3(wyższy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru), jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa wart. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.
H. G.spełniał przesłanki zawarte w art. 110a ust. 1 ustawy emerytalnej.
Należy zwrócić uwagę, że organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję na podstawie przedłożonego przez ubezpieczonego dowodu, tj. druku Rp-7 za lata 1977-1990. Z uwagi na brak zarobków za wcześniejsze lata – Rp-7 za lata 1965-1976 było wystawione jedynie na podstawie angaży – organ rentowy przyjął minimalne wynagrodzenie za pracę – zgodnie z art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej. W przypadku ubezpieczonego należało obliczyć wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z okresu dowolnie wybranych 20 lat zatrudnienia pracowniczego poprzedzających rok, w którym zgłoszono wniosek o przeliczenie świadczenia w trybie art. 110a ustawy emerytalnej, z tym że część okresu musiała przypadać po nabyciu prawa do emerytury.
Ubezpieczony mógł w postępowaniu przed organem rentowym wykazać wysokość swoich zarobków za okres przed 1978 rokiem, czego nie uczynił. Ostatecznie jednak, obliczony przez biegłegoZ. T.w toku postępowania sądowego – w tym na podstawie dokumentacji osobowej ubezpieczonego – wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia i przypadających w części po przyznaniu emerytury, tj. 1966-1969, 1972-1981, 1985-1990, przekroczył 250%.
Należy również podkreślić, że organ rentowy w piśmie doręczonym tut. Sądowi w dniu 4 stycznia 2019 r. dokonał korekty opinii pod względem rachunkowym i wskazał, że maksymalny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych, tj. 1966, 1969-1990, wynosi 271,99%.
Sąd wskazuje, że ubezpieczony zmarł w toku postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła (ust. 2).
Skoro zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 110a ust. 1 ustawy emerytalnej, to na podstawie tego przepisu i art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej orazart. 47714§ 2 k.p.c.należało uwzględnić odwołanieE. G., która wstąpiła do postępowania jako następca prawny odwołującego, i przyznaćE. G.prawo do niezrealizowanego świadczenia poH. G.w postaci prawa do przeliczenia emeryturyH. G.na podstawie artykułu 110a ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od 1 lipca 2016 r.
(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek