Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 19/20
Data wyroku: 2020-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286§1 kk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 19/20

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 08.11.2019 r. w sprawie sygn. akt VII K 330/19.

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☒

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego (jak wynika z treści apelacji - choć nie został ten konkretny przepis przywołany -art. 6 k.p.k.) w wyniku niezawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W niniejszej sprawie nie doszło do żadnych zaniedbań, czy też nieprawidłowości, które skutkowałyby naruszeniem prawa oskarżonego do obrony. Jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania na termin rozprawy wyznaczonej na dzień 08 listopada 2019 roku dla oskarżonego - a z adnotacji na nim wynika, że przesyłki nie doręczono do rąk własnych - niemniej jednak powyższe nie oznacza, że doszło uchybienia skutkującego ograniczeniem jego prawa do obrony. Należy wszak wskazać, że oskarżony był obecny na rozprawie w dniu 08 listopada 2019 roku, na którą został doprowadzony z Aresztu Śledczego wP.- po uprzednim przetransportowaniu z Zakładu Karnego wD., nie zgłaszał potrzeby przerwania bądź odroczenia rozprawy przed rozpoczęciem przewodu sądowego - na co w sposób oczywisty wskazuje protokół oraz nagranie z rozprawy z dnia 08 listopada 2019 roku - a zatem brak podstaw, aby doszło do naruszenia jego praw w toczący się procesie, miał niczym nieograniczoną możliwość bronienia się przez postawionym mu zarzutem. Nadto, wskazać należy, iż przed sądem oskarżony wprost przyznał się do inkryminowanego mu czynu, deklarował wolę naprawienia szkody pokrzywdzonemu i ostatecznie wniósł jedynie o najniższy wymiar kary. Podkreślić należy, iż oskarżony nie jest nowicjuszem jeżeli chodzi o konflikty z prawem - jak wynika z karty karnej oraz oświadczenia oskarżonego był już wielokrotnie karany (ostatnio w lipcu 2019 roku) i w dalszym ciągu toczą się przeciwko niemu kolejne postępowania - a tym samym, nie ma najmniejszej wątpliwości, że oskarżony doskonale zna prawa i obowiązki jakie przysługują, jak i ciążą na osobie posiadającej status osoby podejrzanej i oskarżonej. W tym kontekście jego zarzuty - w tym pozbawienie go możliwości wyznaczenia obrońcy z urzędu - są bezpodstawne, gdyż oskarżony ani słowem nie wspomniał na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim, aby chciał posiadać obrońcę z urzędu.

Wniosek

Wniosek o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

W sprawie nie doszło do naruszenia normy wyrażonej wart. 6 k.p.k.decydującego o konieczności przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

3.2.

Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego (jak wynika z treści apelacji - choć nie został ten konkretny przepis przywołany -art. 31 § 1 k.p.k.) poprzez błędne przyjęcie, że sądem właściwym miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy jest Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W zakresie ustalenia właściwości miejscowej Sądu zastosowanie ma reguła wyrażona wart. 31 § 1 k.p.k.zgodnie z którą, właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd w okręgu którego popełniono przestępstwo. Miejscem popełnienia przestępstwa jest natomiast – stosownie do treściart. 6 § 2 k.k.– miejsce, w którym sprawca działał, lub zaniechał działania, do którego był obowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub zgodnie z zamiarem sprawcy miał nastąpić. Dopiero natomiast, gdy nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa (zgodnie z wytycznymi wynikającymi z przepisu wskazanego powyżej), w grę wchodzą kryteria pomocnicze mające charakter równorzędny tj. właściwy jest sąd, w którego okręgu – zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze (reguły wyprzedzania) – ujawniono przestępstwo, ujęto oskarżonego, bądź gdzie oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał (art. 31 § 3 k.p.k.iart. 32 § 1 k.p.k.). W tym miejscu wskazać należy, że przestępstwo zart. 286 § 1 kk. jest przestępstwem materialnym, którego skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem. Przy przestępstwie materialnym w grę wchodzić mogą dwa miejsca popełnienia czynu zabronionego - miejsce czynności sprawczej oraz miejsce nastąpienia skutku, przy założeniu oczywiście, że są to dwa różne miejsca. Jeżeli chodzi o miejsce czynności sprawczej nie ustalono precyzyjnie, gdzie oskarżony zamieścił oszukańcze ogłoszenie w internecie w zamiarze sprzedaży telefony komórkowego, choć analiza akt sprawy pozwala przypuszczać, że czynność sprawcza prawdopodobnie realizowana była wR.. Niewątpliwie natomiast przelew bankowy na rzecz oskarżonego w ramach realizacji oszukańczej umowy dokonany został przez pokrzywdzonego w okręgu właściwości Sądu Rejonowego wP. T.i w tym miejscu nastąpiło niekorzystne rozporządzenie mieniem. Zważywszy na powyższe oraz wobec tego, że postępowanie przygotowawcze zostało wszczęte przez I Komisariat Policji wP., właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy - wbrew twierdzeniem apelującego - jest Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Wniosek

Wniosek o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

W sprawie brak jest podstaw do przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

3.3.

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowej weryfikacji wyjaśnień oskarżonego oraz dowolnej oceny pozostałego materiału dowodowego.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Poczynione prawidłowo przez Sąd orzekający ustalenia faktyczne nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że oskarżonyP. P.doprowadził pokrzywdzonegoT. G.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie go w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy dotyczącej sprzedaży telefonu komórkowego marki(...). Jak wynika z relacji pokrzywdzonego po wysłaniu oskarżonemu pieniędzy, nie został mu dostarczony przedmiotu zawartej z nim transakcji, przy czym zwrócić trzeba uwagę, że do chwili otrzymania powyższych środków podsądny podtrzymywał kontakt z pokrzywdzonym uwiarygadniając swoją ofertę i zamiary. Pokrzywdzony z uwagi na niedostarczenie mu przesyłki usiłował się skontaktować telefonicznie z oskarżonym, przy czym telefon był wyłączony. Wysłał również do niego list na adres podany w ogłoszeniu, ale nie został on przez oskarżonego odebrany. Doświadczenie życiowe wskazuje, że jeśli ktoś chce się wywiązać z przyjętego zobowiązania, to nie unika kontaktu z kontrahentem. Brak reakcji oskarżonego świadczy o tym, że dążenia jego były działaniem obliczonym na osiągniecie zysku, a wiec zmierzającym do uzyskania korzyści majątkowej. Nadto zauważyć należy, iż oskarżony był właścicielem rachunku bankowego, na który to numer został dokonany przez pokrzywdzonego przelew środków pieniężnych celem realizacji umowy kupna sprzedaży telefonu komórkowego marki(...)(k- 81). Mało tego, oskarżony był wielokrotnie karany za oszustwa internetowe, co wyraźnie wskazuje na to, że z premedytacją wprowadzał ludzi w błąd aby w ten sposób nieuczciwe uzyskiwać środki pieniężne, czyniąc z tego niejako sposób na zarabianie pieniędzy. Wreszcie podnieść należy, że mimo, iż oskarżony odmawiał składania wyjaśnień w postępowaniu przygotowawczym, to w piśmie z dnia 03.06.2019 r. wystosowanym do sądu przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, wyrażając nawet chęć dobrowolnego poddania się karze. Do popełnienia czynu przyznał się również przed sądem w dniu 08 listopada 2019 roku wyrażając żal i skruchę za popełniony czyn ( k-164 -165).

Wniosek

Wniosek o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

W sprawie brak jest podstaw do uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena materiału dowodowego jest jasna, pełna, oparta o doświadczenie życiowe i nie miała charakteru dowolności.

3.4.

Zaniechanie uznania czynu przypisanego oskarżonemu jako wypadku mniejszej wagi.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zdaniem sądu odwoławczego, w przestępnym działaniu oskarżonego nie można dopatrzeć się tzw. „wypadku mniejszej wagi” określonego wart. 286 § 3 k.k.Dostrzec trzeba, że o zastosowaniu konstrukcji tzw. wypadku mniejszej wagi, przewidzianej w powołanym przepisie powinny decydować wyjątkowe okoliczności uzasadnione zarówno elementami przedmiotowymi, jak i podmiotowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08.10.1997 r., V KKN 226/96, Prok. i Prawo (dodatek) 1998, nr 4, poz. 3). Przyjęcie bowiem wypadku mniejszej wagi w rozumieniu cytowanych przepisów następuje, gdy ładunek strony przedmiotowej i podmiotowej wyraża się łagodniejszym splotem okoliczności, w jakich doszło do tego przestępstwa i znacznie odbiega od kryteriów pomocnictwa do oszustwa w typie podstawowym. Wypadek mniejszej wagi zachodzi wówczas, gdy okoliczności popełnienia czynu zabronionego wskazują, żez jednej strony sam czyn charakteryzuje się niewielkim stopniem społecznej szkodliwości, z drugiej zaś jego sprawca nie jest na tyle niebezpieczny dla społeczeństwa, aby stosować w stosunku do niego zwykłą karę przewidzianą za zrealizowane przez niego przestępstwo(por. J. Makarewicz,Kodeks karny z komentarzem, s. 446-447; orzeczenie SN z dnia 07.02.1935 r., Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego. Orzeczenia Izby Karnej 1935, poz. 388). O przyjęciu wypadku mniejszej wagi decydują przedmiotowe i podmiotowe znamiona czynu, ze szczególnym uwzględnieniem tych elementów, które są charakterystyczne dla danego rodzaju przestępstw (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.10.1996 r., V KKN 79/96, OSNKW 1997, nr 3-4, poz. 27).
Zważywszy bowiem na okoliczności przedmiotowego przestępstwa (wystawienie ofert sprzedaży kilku telefonów komórkowych, działanie dla własnej korzyści, rozmiar szkody jaka powstała w wyniku jego przestępczego działania), stopień społecznej szkodliwości czynu, motywację i sposób zachowania oskarżonego po popełnieniu inkryminowanego mu czynu, jak i sposób jego życia przed jego popełnieniem, w tym uprzednią karalność, właściwości i warunki osobiste oskarżonego (który jest osobą mającą uprzednio konflikty z prawem), nie istnieją podstawy, by potraktować działanie oskarżonego jako wypadek mniejszej wagi.

Wniosek

Wniosek o zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu i uznanie, że wyczerpuje dyspozycjęart. 286 § 3 k.k.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do zakwalifikowania czynu przypisanego oskarżonemu jako wypadku mniejszej wagi z powodów określonych powyżej.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku w całości.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wyrok słuszny, a apelacja oskarżonegoP. P.bezzasadna.
Sąd I instancji przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a następnie zgromadzony materiał dowodowy poddał rzetelnej analizie i na tej podstawie wyprowadził całkowicie słuszne wnioski zarówno co do winy oskarżonego w zakresie popełnienia przypisanego mu przestępstwa, subsumcji prawnej jego zachowania pod wskazane przepisy prawne, jak i w konsekwencji orzeczoną karę. Przedmiotem rozważań zaprezentowanych przez Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku były wszystkie zebrane w sprawie dowody - w tym wyjaśnienia oskarżonego, w których przyznał się do zarzucanego mu czynu - które zostały one ocenione w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego.
Kara wymierzona oskarżonemu jest adekwatna do jego czynu i sprawiedliwa, na pewno nie nosi cech rażącej niewspółmierności. Oskarżony był wielokrotnie (na chwilę orzekania przez Sąd I instancji dwadzieścia trzy razy) karany, w tym za czyny przeciwko mieniu. Tym samym, brak jakichkolwiek powodów by uznać - w kontekście wymierzania w przeszłości oskarżonemu kar wolnościowych - że oskarżony zmieniłby swoje niegodziwe zachowanie, gdyby nie interwencja organów ścigania oraz kara o charakterze izolacyjnym. W ocenie sądu odwoławczego tak ukształtowana bezwzględna kara pozbawienia wolności w wymiarze 10 miesięcy, zważywszy na stopień społecznej szkodliwości jego czynu, stopień zawinienia, spełni oczekiwane rezultaty wychowawcze i zapobiegawcze. Trzeba wszak zauważyć, że oskarżony wielokrotnie naruszał obowiązujący porządek prawny pomimo uprzedniej karalności. Fakt ten świadczy o utrwalonej tendencji do lekceważenia przez niego porządku prawnego i braku rzeczywistej refleksji - poza tą zwerbalizowaną, aczkolwiek spóźnioną, zaprezentowaną na rozprawie przed sądem I instancji - nad własnym postępowaniem. Poza tym, na uwadze należy mieć fakt, iż oskarżony dopuszczając się popełnienia zarzucanego mu w niniejszej sprawie przestępstwa działał umyślnie, z premedytacją i wręcz zuchwale. W tym stanie rzeczy, brak argumentów tego rodzaju, by wymierzyć wymienionemu karę innego rodzaju, bądź karę pozbawienia wolności w niższym wymiarze.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.15.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej oskarżonemuP. P.z urzędu w postępowaniu odwoławczym w wysokości 516,60 złotych zostały ustalone w oparciu o § 17 ust. 2 pkt 4, § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata w urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i zasądzone na rzecz adwokataT. K..

3

Mając na uwadze, że aktualnie oskarżony nie posiada żadnych dochodów - z uwagi na odbywanie kar pozbawienia wolności orzeczonych w różnych sprawach (ostateczny koniec kary przypada, wedle wydruku z systemu NOE – SAD, na dzień 16 maja 2024 roku), Sąd Odwoławczy stosownie do treściart. 624 § 1 k.p.k.iart. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychzwolnił go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

7

PODPIS

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

OskarżonyP. P..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 08.11.2019 r. w sprawie sygn. akt VII K 330/19.

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☒

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana