Sąd Okręgowy w Gliwicach
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X GC 535/19
Data wyroku: 2020-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Guza

Sygn. akt X GC 535/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lipca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach , Wydział X Gospodarczy
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSO Leszek Guza
protokolant Rafał Gwarek
po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. R.iT. M.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę
1 ) oddala powództwo;
2) zasądza od powodówJ. R.iT. M.solidarnie na rzecz pozwanej(...) S.A.wW.kwotę 5 417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sędzia Leszek Guza
sygn. akt X GC 535/19

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 2 lipca 2020 r.
PowodowieJ. R.iT. M.wnieśli o zasądzenie od pozwanego(...)Towarzystwa (...) S.A.wW.kwoty 192 029 , 10 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 9 marca 2019 r. i kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazali, że na skutek kolizji, której sprawca był ubezpieczony u pozwanego, utracili możliwość generowania przychodów za pomocą uszkodzonego pojazdu.
na dochodzona kwotę składały się utracone przez powodów korzyści które mogliby osiągnąć w okresie od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r.
Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Pozwana zaprzeczyła twierdzeniom powodów o utracie korzyści w dochodzonej kwocie, istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy roszczeniem powodów z zdarzeniem wskazanym w pozwie, niemożności wynajęcia innego pojazdu w miejsce uszkodzonego, niemożności świadczenia usług innym pojazdem, ponoszeniu przez pozwanego winy w zakresie zwłoki w likwidacji szkody i minimalizowaniu szkody przez powodów.
Sąd ustalił:
W dniu 25 stycznia 2016 r. powodowie zawarli z(...) S.A.weW.umowę leasingu operacyjnego(...).
Z tego tytułu przekazywali na rzecz leasingodawcy co miesiąc kwotę około 1 432 Euro.
(dowód - umowa k. 110-114, potwierdzenia transakcji, obliczenia k. 115-126, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r. )
Powodowie ponosili koszty związane z zatrudnieniem pracowników.
(dowód - zestawienia k. 127-136, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r. )
W okresie od maja 2017 r. do końca lipca 2017 r. powodowie realizowali zlecenia transportowe dlafirmy (...)wW..
(dowód - faktury k. 51-109, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r. )
W dniu 11 sierpnia 2017r. kierujący pojazdemA.nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu powodowiT. M.kierującemu pojazdem ciężarowymV.Nr rej. (...)z przyczepąnr rej. (...).
Sprawca kolizji posiadał ubezpieczenie OC posiadacza pojazdu mechanicznego u pozwanego.
Pozwany uznał swa odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenie OC posiadacza pojazdu mechanicznego za skutki zdarzenia.
Pozwana przeprowadziła postępowanie likwidacyjne.
W dniu 17 stycznia 2018 r.(...) Spółka z o.o.weW.wystawiła powodom fakturę za naprawę pojazdu.
(dowód - notatka k. 31, oświadczenie k. 32-37, pismo k. 38, potwierdzenie przyznania odszkodowania k. 39, faktura k. 40-42, pismo i dowód przelewu k. 43-45, oświadczenie o okolicznościach kolizji k. 200-201, ksero wyroku k. 205, pisma k. 206-210, kalkulacja k. 212-216, akta szkodowe - płyta k. 216a, pisma k. 236-254, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r.)
Powodowie w okresie objętym sporem dysponowali trzema zestawami wykonującymi zlecenia transportowe, z tym, że jedynie zestaw uszkodzony na skutek wskazanego wyżej zdarzenia mógł realizować zlecenia zagraniczne.
(dowód - oświadczenie k. 46, wykaz środków trwałych k. 47, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r.)
Powodowie zwrócili się dofirmy (...)z zapytaniem o możliwość wynajęcia zestawu o parametrach zbliżonych do uszkodzonego i uzyskali odpowiedź, że firma ta nie posiada takiego zestawu, który mogłaby wynająć.
(dowód - pismo k. 48, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r. )
Powodowie zwrócili się dofirmy (...)z zapytaniem o możliwość wynajęcia zestawu o parametrach zbliżonych do uszkodzonego i uzyskali odpowiedź, że firma ta nie posiada takiego zestawu, który mogłaby wynająć.
(dowód - pismo k. 49, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r. )
W dniu 20 lutego 2019 r. powodowie zażądali od pozwanej zapłaty dochodzonego w niniejszej sprawie odszkodowania.
(dowód - pismo k. 137-139, zeznania powodów - nagranie z dnia 18 czerwca 2020 r. )
Pismem z dnia 2 września 2019 r. pracownikfirmy (...)wW.wskazał, że firma ta prowadziła stała współpracę z powodami do sierpnia 2017 r. kiedy to powodowie poinformowali, iż pojazd którym realizowali zlecenia ulegl kolizji. Dlatego wstrzymano przekazywanie zleceń transportowych do chwili naprawie pojazdu . Po jego naprawie dalej zlecenia były przekazywane.
(dowód - pismo k. 50)
Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd w oparciu o wskazane wyżej dokumenty i zeznania przesłuchanych powodów.
Złożone dokumenty ocenił Sąd jako wiarygodne.
Oceniając zeznania powodów uznał Sąd, że w zasadniczej części zeznania te zasługują na wiarę. Sąd nie dał wiary jedynie powodowiJ. R., który zeznał, że był w 3-4 firmach celem rozpoznania możliwości wynajmu pojazdu zastępczego. Zeznania te były sprzeczne z zeznaniami drugiego powoda a ponadto nie znajdowały oparcia w materiale dowodowym, z którego wynikało, że takie rozpoznanie przeprowadzono tylko w dwóch firmach.
Sąd pominął dowód z zeznań świadkaP. C., z braku wskazania przez strony adresu tego świadka.
Sąd pominął dowód z zeznań świadkaJ. P.uznając, ze okoliczności na które miałby zeznawać świadek nie maja istotnego znaczenia dla sprawy lub zostały już wykazane zgodnie z twierdzeniami wnioskującej strony. Odpowiedzialność świadka za zdarzenie drogowe została stwierdzona wyrokiem karnym i co istotniejsze nie była przez pozwanego kwestionowana w postępowaniu likwidacyjnym.
Sąd oddalił wnioski pozwanego o zwrócenie się do różnych instytucji o nadesłanie dokumentów i informacji uznając, że w zakresie w jakim ciężar dowodu spoczywał na pozwanym, winien on wcześniej wykazać, że samodzielnie nie potrafi zgromadzić potrzebnego materiału dowodowego. Dopiero w takiej sytuacji może przerzucić na Sąd ciężar gromadzenia materiału dowodowego celem wykazania swoich twierdzeń.
Sąd oddalił wnioski pozwanego o zobowiązanie powodów do złożenia dokumentów oraz wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego uznając, że wnioski te wykraczają poza okoliczności co do których ciężar dowodu spoczywał na stronie pozwanej.
W sytuacji gdy wniosków tych nie wspierała strona powodowa dopuszczenie tych dowodów było zbędne.
Sąd zważył :
Powodowie dochodzili zapłaty kwoty 192 029 , 10 zł tytułem odszkodowania za szkody poniesione na skutek uszkodzenie należącego do nich pojazdu w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 11 sierpnia 2017 r.
Co istotne i wymaga szczególnego podkreślenia, na dochodzona kwotę składały się wyłącznie utracone korzyści w okresie od sierpnia 2017 r. do stycznia 2018 r.
Podstawę prawną roszczenia stanowił przepisart. 822 § 1 k.c., który stwarza po stronie ubezpieczyciela obowiązek zapłacenia określonego w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej odszkodowania za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, wobec której odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Zgodnie z § 2 wymienionego przepisu, umowa obejmuje szkody będące następstwem przewidzianego w niej zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. Przesłankami powstania odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela są zatem: zaistnienie zdarzenia, z którym umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wiąże odpowiedzialność odszkodowawczą ubezpieczającego lub ubezpieczonego (tj. zdarzenie ubezpieczeniowe), szkoda oraz adekwatny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a przedmiotowym zdarzeniem.
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychprecyzuje, że umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków. Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, obejmuje również szkody wyrządzone umyślnie lub w wyniku rażącego niedbalstwa ubezpieczającego lub osób, za które ponosi on odpowiedzialność (art. 9 ust. 1 i 2 ustawy). Umowa ubezpieczenia obejmuje przy tym szkody, które są następstwem zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia (art. 9a ustawy). Zgodnie z art. 34 powołanej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.
Odpowiedzialność pozwanej, wynikająca z ubezpieczenia OC wykupionego przez sprawce u pozwanej, nie była między stronami sporna.
Pozwana kwestionowała natomiast fakt utracenia przez powodów korzyści we wskazanym okresie oraz sposób wyliczenia i wysokości tych korzyści.
Pozwana podważała istnienie związku przyczynowego miedzy zdarzeniem a utraceniem korzyści przez powodów, wskazywała na możliwość wynajęcia innego pojazdu i naczepy oraz wskazała na brak swej winy w zwłoce powstałej przy likwidacji szkody.
Te zarzuty pozwanej przynajmniej w części były uzasadnione.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że dochodząc wyrównania szkody musieli powodowie wskazać i wykazać zaistnienie zdarzenia powodującego szkodę , fakt i wysokość poniesionej szkody i związek przyczynowy między tymi okolicznościami.
Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał w całości na stronie powodowej (art. 6 k.c.), co stało u podstaw tego, że Sąd oddalił większość wniosków dowodowych pozwanej dotyczących tych okoliczności.
Powodowie nie sprostali wskazanemu obowiązkowi.
Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie zart. 361 § 1 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. § 2 tego przepisu stanowi zaś, że w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W tym zakresie wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie podnosiła pozwana, iż zaoferowany przez powodów materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie, iż wykazali oni, że w okresie objętym pozwem utracili korzyści w dochodzonej należności.
W tym miejscu przypomnieć należy, że wysoce prawdopodobna, granicząca z pewnością, hipotetyczna sekwencja zdarzeń, jest nieodzowna w związku z ustalaniem wystąpienia uszczerbku w postaci utraconych korzyści (lucrum cessans). Hipoteza ta pozwala oddzielić szkodę w postacilucrum cessans, podlegającą indemnizacji (art. 361 § 2 k.c.), od tzw. utraconej szansy uzyskania korzyści, która nie jest objętade lege lataobowiązkiem odszkodowawczym. Z tego względu choć ustalenie szkody w postaci utraconych korzyści ma charakter hipotetyczny, to jednak szkoda taka musi być przez poszkodowanego wykazana z tak dużym prawdopodobieństwem, że uzasadnia w świetle doświadczenia życiowego przyjęcie, że utrata korzyści rzeczywiście nastąpiła.
Wysokość kwoty stanowiącej kompensatę za poniesioną szkodę uzależniona jest od wielkości poniesionego uszczerbku. Uszczerbek wyznaczony zostaje w wyniku różnicy powstałej między rzeczywistym stanem dóbr poszkodowanego a stanem hipotetycznym, który by istniał, gdyby do owego zdarzenia nie doszło (I ACa 132/19, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, LEX nr 2864787 - wyrok z dnia 28 listopada 2019 r. ).
W tym zakresie za niewystarczające należy więc uznać złożenie przez powodów jedynie oświadczenia pracownikafirmy (...)z dnia 2 września 2019 r.
Oświadczenie to wskazuje bowiem jedynie na to, żefirma (...)zlecała wcześniej powodom usługi transportowe i w ocenie osoby podpisującej oświadczenie robiłaby to nadal w okresie objętym sporem.
Oświadczenie to - dotyczące przecież okresu przeszłego - nie wskazuje natomiast jakie konkretnie zlecenia były możliwe do udzielenia powodom we wskazanym czasie. Ten zaś fakt powinien być możliwy obecnie do ustalenia. Jest przecież możliwe ustalenie czy i jakie zlecenia w tym czasie zostały udzielone innym podmiotom w miejsce powodów.
Istotniejsza okolicznością jest jednak to, że nawet przy założeniu, iż w omawianym okresie udzielonoby powodom zleceń w zakresie wskazanym w pozwie, powodowie nie wykazali wysokości utraconych korzyści.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że roszczeniem pozwu objęto jedynie utracone korzyści. Jedynie to było przedmiotem rozpoznania.
Powodowie poprzestali zaś na próbie wykazania utraconych przychodów co nie jest równoznaczne z utraconym dochodem.
Szkodą majątkową w rozumieniu prawa cywilnego jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między obecnym jego stanem majątkowym a tym stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Tak rozumiana szkoda będzie polegać zwykle na zmniejszeniu aktywów bądź zwiększeniu pasywów (I ACa 369/19, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, LEX nr 2785758 - wyrok z dnia 4 lutego 2020 r.)
Szkodą w takim rozumieniu jest więc utracony przez powodów dochód (mniejsza strata na działalności gospodarczej) a nie przychód jaki mogliby uzyskać.
Kwota wskazana przez powodów nie uwzględnia zaś nakładów koniecznych dla wykonania zleceń.
Nie pozwala to na ocenę wysokości utraconych korzyści.
Przypomnieć trzeba, że w tym zakresie powodowie nie tylko, że nie zgłosili wniosku o dowód z opinii biegłego, to sprzeciwili się takiemu wnioskowi pozwanej.
Niezależnie od tego wskazać trzeba, że powodowie nie wykazali aby dopełnili swego obowiązku minimalizowania szkody.
Przypomnieć trzeba, że zgodnie zart. 826 § 1 k.c.w razie zajścia wypadku ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów.
Przepis § 3 stanowi zaś, że jeżeli ubezpieczający umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa nie zastosował środków określonych w § 1, ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności za szkody powstałe z tego powodu.
Zgodnie natomiast z § 5 omawianego przepisu w razie ubezpieczenia na cudzy rachunek przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się również do ubezpieczonego.
W niniejszej sprawie powodowie nie wyjaśnili w przekonujący sposób dlaczego nie dokonali likwidacji szkody z posiadanego ubezpieczenia AC.
Bez wątpienia znacznie skróciłoby to okres likwidacji szkody, a nie byłoby uciążliwe dla powodów w stopniu mającym znaczenie dla oceny ich zachowania.
Niezależnie od tego powodowie nie wykazali aby podjęli wszelkie dostępne środki celem wynajęcia innego pojazdu w miejsce uszkodzonego lub ewentualnie aby podjęli próbę podzlecenia usług innemu podmiotowi.
Z zeznań powodaM.i złożonych dokumentów wynika, że działania w pierwszym ze wskazanych zakresów ograniczyli do dwóch prób wynajęcia pojazdu a w drugim z góry założyli nieopłacalność takiej operacji.
W tej sytuacji nie można ocenić czy i w jakim zakresie istniała możliwość zmniejszenia szkody.
Wszystkie te okoliczności nakazują wiec uznać, że nie dopełnili powodowie swego obowiązku minimalizowania szkody.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności i mając na względzie, że powodowie nie udowodnili ani faktu poniesienia szkody pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem za którego skutki pozwana ponosiła odpowiedzialność, ani wysokości poniesionej szkody powództwo oddalono.
O kosztach procesu orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.zasadzając na rzecz strony pozwanej, jako wygrywającej spór zwrot całości poniesionych kosztów. Na zasądzone na rzecz strony pozwanej koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (5 400 zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł).
Sędzia Leszek Guza