Sąd Rejonowy w Nowym Sączu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 385/18
Data wyroku: 2019-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Grażyna Poręba

Sygn. akt I C 385/18
Dnia 19 lutego 2019r.
Sąd Rejonowy w Nowym Sączu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Grażyna Poręba
Protokolant: sekr. sąd. Urszula Bodziony - Mróz
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019r. w Nowym Sączu
na rozprawie sprawy z powództwaA. K.
przeciwkoI. T.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

I
uznaje za bezskuteczną w stosunku do powódkiA. K.umowę darowizny z dnia 14 listopada 2015 roku udziału wynoszącego 1/2 część własności samochodu osobowego markiF. (...)nr rej. (...)zawartą pomiędzy pozwanąI. T.a dłużnikiemG. T.celem zaspokojenia wierzytelności przysługującej powódce wobecG. T., wynikającej z tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 roku sygn. akt IC 3602/12/P zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2016 roku sygn. akt II Ca 1106/16 w kwocie 9.862,83 zł (dziewięć tysięcy osiemset sześćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt trzy grosze) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 października 2011r. do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania zasądzonymi powołanym wyżej wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie,

II
w pozostałej części powództwo oddala,

III
zasądza od pozwanejI. T.na rzecz powódkiA. K.kwotę 325 zł (trzysta dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu połowy opłaty od pozwu, a pozostałe koszty procesu między stronami wzajemnie znosi.

Z:

1
(...)

2
(...)

(...)
(...)
Sygn. akt I C 385/18

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 19 lutego 2019 roku
PowódkaA. K.(poprzednioJ.), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w pozwie z dnia 10 maja 2018 roku (data nadania) przeciwko pozwanejI. T.domagała się uznania za bezskuteczną w stosunku do niej umowy darowizny samochodu osobowego markiF. (...)nr rej. (...)zawartej pomiędzyG. T.a pozwana z pokrzywdzeniem powódki. Żądanie powódka uzasadniała posiadaną względemG. T.wierzytelnością w kwocie 9 862,83 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami postępowania, stwierdzoną tytułem wykonawczym – prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2016 roku w sprawie II Ca 1106/16 zmieniającym wyrok sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 roku. Wniosła nadto o udzielenie zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie zastawu rejestrowego na wymienionym pojeździe oraz zasadzenie od pozwanej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
Powódka w uzasadnieniu podniosła, iż na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego prowadzone było postępowanie egzekucyjne, które okazało się bezskuteczne z powodu braku majątku dłużnika. Pomiędzy dłużnikiem i pozwaną doszło do darowizny składnika tego majątku w postaci pojazdu markiF., przy czym w tym samym czasie doszło również do szeregu innych przesunięć majątkowych pomiędzy tymi osobami. Miało to na celu udaremnienie przyszłej egzekucji.
Postanowieniem z dnia 23 maja 2018 roku Sąd oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia (k. 12).
Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 49-50).
W uzasadnieniu wskazała, iż czynność prawna z dnia 14 listopada 2015 roku nie doprowadziła do pokrzywdzenia wierzycielki bowiem dłużnik nie stał się wskutek tej czynności niewypłacalny bądź niewypłacalny w większym stopniu niż poprzednio.G. T.od kilku lat prowadzi działalność gospodarczą na terenie Szwecji osiągając duże dochody, pozwana z uwagi na obecne relacje z mężem dysponuje jedynie dwoma dokumentami potwierdzającymi ten fakt w postaci rozliczenia podatkowego za 2016 rok i deklaracji VAT. Rzeczywista niewypłacalność dłużnika musi istnieć w dacie wystąpienia z powództwem i w dacie orzekania. Bezskuteczność egzekucji jest natomiast zdaniem pozwanej wynikiem wskazania przez powódkę nieprawidłowego adresu dłużnika.
Strony podtrzymały swoje stanowiska w dalszym toku postępowania, pełnomocnik powódki wskazał nadto, iż w tym samym czasie kiedy toczyła się bezskuteczna egzekucja z wniosku powódki, toczyły się inne egzekucje przeciwko dłużnikowi i należności zostały wyegzekwowane (k.72).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy.
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie w sprawie IC 3602/12/P z dnia 16 lutego 2016 roku, zmienionym przez wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie II Ca 1106/16 z dnia 24 sierpnia 2016 roku na rzecz powódkiA. J.(obecnieK.) została zasądzona od pozwanegoG. T.kwota 9 862,83 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 13 października 2011 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, jak również koszty postępowania w kwocie 2 367 zł. Wyrok ten został zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 7 października 2016 roku.

Dowód

: wyrok SR dla Krakowa Podgórza w Krakowie w sprawie I C 3602/12/P i wyrok SO w Krakowie w sprawie II Ca 1106/16 k. 7-8.
DłużnikG. T.w dniu 14 listopada 2015 roku zawarł zI. T.(swoją żoną) umowę darowizny samochodu markiF. (...)nr rej (...), rok prod. 2010. W treści umowy dłużnik oświadczył, iż jest właścicielem wskazanego samochodu osobowego. Wartość darowizny wskazano na kwotę 50 000 zł.
W dniu 15 listopada 2015 roku pozwanaI. T.zawarła zJ. S.umowę, na podstawie której darowała mu ½ części prawa własności wymienionego pojazdu. W dniu 25 listopada 2015 rokuI. T.złożyła wniosek o zarejestrowanie pojazdu.

Dowód

: umowa darowizny z dnia 14.11.2015 r. k. 2, umowa darowizny z dnia 15.11.2015 r. k. 26, wniosek o rejestrację k. 25, karta pojazdu i dowód rejestracyjny k. 28-29.
Egzekucja prowadzona przeciwko dłużnikowi na podstawie tytułu wykonawczego w sprawie Km 668/16 okazała się bezskuteczna, co stwierdzono w postanowieniu Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 24 listopada 2017 roku. Pismem z tej samej daty Komornik zawiadomił powódkę o bezskuteczności egzekucji, wskazując na uzyskaną informację o darowiznach dokonanych przez dłużnika.

Dowód

: postanowienie Komornika o umorzeniu postepowania k. 9, zawiadomienie o bezskuteczności egzekucji k. 10.
W dacie dokonania darowizny strony mieszkały razem u rodziców pozwanej, dłużnik od 2007 roku do 2015 roku prowadził działalność gospodarczą w Polsce, wykreślenie z(...)nastąpiło w dniu 24 lipca 2015 roku. Przez około pół roku po zakończeniu działalności dłużnik pozostawał bez pracy, po czym wyjechał do Szwecji, gdzie od początku 2016 roku prowadzi działalność gospodarczą.

Dowód

: częściowo zeznania pozwanej – nagranie z dnia 6.02.2019 r. 00:16:16-00:36:17, dokumentacja związana z działalnością gospodarczą oraz dokumentacja rozliczeniowa wraz z tłumaczeniem k. 55-62.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dowodów powołanych w opisie stanu faktycznego, a to dokumentacji dołączonej do akt oraz zeznań pozwanej. Sąd pominął dowód z przesłuchania powódki wobec jej nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na termin rozprawy (k. 72v).
ZeznaniaI. T.są w ocenie Sądu wiarygodne poza częścią dotyczącą braku wiedzy o sytuacji majątkowej męża i jego zadłużeniu. Powódka zamieszkiwała w czasie darowizny z mężem, wiedziała o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i nielogiczne oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego są twierdzenia, iż nie interesowała się w ogóle działalnością gospodarczą męża, w tym uzyskiwanymi dochodami. Należy zaznaczyć, iż strony posiadają małoletnie dzieci, pozostające na ich wspólnym utrzymaniu, stąd nie jest wiarygodna argumentacja, iż pozwana nie interesowała się sprawami zawodowymi męża i nie miała żadnej wiedzy o jego zobowiązaniach. Podstawowa wiedza w tym zakresie jest bowiem w ocenie Sądu naturalna z racji prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, jakie pozwana z dłużnikiem w tamtym czasie prowadzili. Dopiero w późniejszym czasie strony zaczęły mieszkać osobno, ale nawet obecnie (jak wynika z zeznań złożonych na rozprawie) – mimo deklarowanych złych relacji z mężem - pozwana ma z dłużnikiem kontakt i jest w stanie uzyskać informacje na temat spraw finansowych. Wątpliwe jest więc w ocenie Sądu, aby takich informacji nie posiadała, kiedy relacje stron były poprawne.
Dokumenty przedłożone w przedmiotowej sprawie, w szczególności orzeczenia stanowiące tytuł wykonawczy, na podstawie którego powódka posiada roszczenie wobec dłużnika, nie były przez pozwaną kwestionowane.
Na podstawie przedłożonych przez Starostwo Powiatowe wN.dokumentów związanych z rejestracją pojazdu Sąd ustalił datę, w której czynność zdziałana wg powódki z pokrzywdzeniem wierzyciela miała nastąpić, przedmiot darowizny oraz osobę obdarowaną. Z umów darowizny z dnia 14 i 15 listopada 2015 roku wynika, iż przedmiotem umowy pomiędzy dłużnikiem i pozwaną był cały pojazd markiF. (...), jednak w wyniku kolejnej umowy pozwana jest obecnie współwłaścicielką udziału ½ części w tym pojeździe.
Z kolei dokumenty przedłożone przez pozwaną nie mogą dowodzić, iż aktualnie sytuacja dłużnika jest bardzo dobra i nie jest on niewypłacalny. Dokumenty potwierdzają, iż dłużnik w 2017r. prowadził działalność gospodarczą, miał przychód i otrzymał zwrot podatku VAT, nie dowodzi jednak faktu czy nadal dłużnik prowadzi działalność i na ile jest ona dochodowa.
Sąd zważył, co następuje.
W ocenie Sądu powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 527 § 1 k.c.gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, wierzyciel może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny, bądź niewypłacalny w wyższym stopniu, niż przed dokonaniem tej czynności (§ 2).
Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na wierzycielu (art. 6 k.c.), z wyjątkiem przewidzianym wart. 527 § 3 k.c., który wprowadza domniemanie, że osoba pozostająca z dłużnikiem w bliskim z nim stosunku, która uzyskała na skutek tej czynności korzyść majątkową, wiedziała, iż dłużnik działa z pokrzywdzeniem wierzycieli. Zaprzeczenie tego domniemania należy do pozwanego.
Niesporne w sprawie było, iż powódka jest obecnie wierzycielemG. T., fakt ten wynika z orzeczeń zapadłych w sprawach I C 3602/12/P Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie oraz II Ca 1106/16 Sądu Okręgowego w Krakowie. Daty wydania tych orzeczeń są co prawda późniejsze, niż umowa darowizny będąca przedmiotem postępowania, jednak należy zwrócić uwagę, iż zarówno sygnatura akt postępowania toczącego się z powództwaA. J.(obecnieK.) przeciwkoG. T.o zapłatę (w I instancji), jak i data początkowa naliczania odsetek wskazana w tytule wykonawczym (od 13 października 2011 roku) dowodzą, iż wierzytelność przysługująca powódce wobec dłużnika istniała i była wymagalna już w 2011 roku. Z tych względów dłużnik niewątpliwie w dacie dokonania kwestionowanej czynności prawnej miał świadomość, iż posiada zobowiązanie wobec powódki i wiedział, iż jest ono dochodzone sądownie
Na mocy umowy darowizny z dnia 14 listopada 2015 roku pozwanaI. T.uzyskała korzyść majątkową (własność samochodu).
W ocenie Sądu w sprawie zostało wykazane, iż dłużnik zawierając tę umowę działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela - powódki, mając na uwadze, iż prowadzone było przeciwko niemu już od 2012 roku postępowanie cywilne o zapłatę z jej powództwa. Okoliczność, iż do pokrzywdzenia faktycznie doszło wynika z kolei z dokumentów w postaci postanowienia o umorzeniu egzekucji KM 668/16 i zawiadomienia o bezskuteczności egzekucji. Wbrew przeciwnym twierdzeniom pozwanej dłużnik stał się niewypłacalny bowiem poszukiwanie jego majątku przez Komornika nie pozwoliło na ustalenie żadnych składników majątkowych, z których możliwe byłoby zaspokojenie powódki. Co więcej, w zawiadomieniu o bezskuteczności egzekucji Komornik wskazał na uzyskane informacje o innych przesunięciach majątkowych dokonanych przez dłużnika – m.in. wyzbyciu się przez niego własności nieruchomości. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 roku egzekucja została umorzona z powodu braku możliwości uzyskania w jej wyniku sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Z daty tego postanowienia wynika nadto, iż umorzenie egzekucji nastąpiło w bliskim okresie przed wystąpieniem przez powódkę z powództwem w przedmiotowej sprawie. Przeczy to twierdzeniom pozwanej, iż sytuacja majątkowa męża jest bardzo dobra i nie jest on niewypłacalny. Niewypłacalność to aktualny (w chwili wystąpienia ze skargą i w dacie orzekania) brak możliwości wywiązywania się ze zobowiązań finansowych (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 28.12.2017 r. IACa 761/17, LEX nr 2446527). Okoliczność, iż obecna sytuacja dłużnika, którą Sąd musi brać pod uwagę przy ocenie przesłanek zart. 527 k.c.pozwala na zaspokojenie wierzycielki nie została zatem wykazana przez pozwaną. Nie wskazała ona żadnych składników majątku dłużnika, które pozwalałyby na zaspokojenie wierzycielki – zeznała, iż nie wie, jaki dłużnik ma majątek, z tego co wie nie jest współwłaścicielem ani właścicielem żadnej nieruchomości (nagranie z dnia 6.02.2019 r. 00:25:43). W tym świetle podnoszone twierdzenia w tym zakresie są gołosłowne. Co więcej, w sytuacji gdyby takie składniki istniały, a dłużnik faktycznie tak dobrze prosperował, zapewne uregulowałby on swoje zadłużenie wobec powódki nie doprowadzając do wszczęcia egzekucji, a w przypadku spłaty w toku egzekucji – wynik postępowania egzekucyjnego byłby inny.
W przedmiotowej sprawie fakt dokonania przez dłużnika kwestionowanej czynności prawnej narusza niewątpliwie prawa wierzycielki, która nie może zaspokoić swej wierzytelności z innego majątku dłużnika.
Jednocześnie z uwagi na okoliczność, iż pozwana jest żoną dłużnika aktualne było domniemanie zart. 527 § 3 k.c., którego pozwana w ocenie Sądu nie obaliła. Samo twierdzenie, iż w dacie umowy pozwana nie wiedziała o ciążącym na mężu zobowiązaniu i nie miała wiedzy o jego spawach majątkowych należy uznać za gołosłowne, mając na uwadze, iż pozostawała z dłużnikiem w związku małżeńskim i wspólnie zamieszkiwali. Mając na uwadze dokonaną ocenę zeznań pozwanej należy uznać, iż pozwana nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów pozwalających na przyjęcie, iż nie miała wiedzy o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycielki aktualne zatem pozostaje domniemanie wskazane wyżej.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe prowadzi zdaniem Sądu do przekonania, iż zaistniały wszystkie przesłanki wymagane do uznania czynności dłużnika za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycielkiA. K.. Z uwagi jednak na to, iż pozwana na mocy zawartych umów darowizny (z 14 i 15 listopada 2015 roku) jest właścicielką pojazdu markiF. (...)w ½ części należało uznać kwestionowaną przez powódkę czynność za bezskuteczną wobec niej w zakresie tego udziału, oddalając powództwo w pozostałej części.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak pkt I i II wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na zasadzieart. 100 k.p.c.znosząc koszty procesu pomiędzy stronami ( koszty zastępstwa procesowego ) oraz zasądzając od pozwanej połową opłaty od pozwu.
Z.
1/(...)
2/(...)
3/(...)
(...)