Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKzw 2307/18
Data wyroku: 2019-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Piotr Pośpiech

Sygn. akt II AKzw 2307/18

POSTANOWIENIE
Dnia 5 luty 2019 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący:  SSA Piotr Pośpiech
Protokolant:   Damian Krzywda
przy udziale

    Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach Marty Irzyńskiej

po rozpoznaniu w sprawie

E. J.

skazanej za przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.
zażalenia wniesionego przez obrońcę
na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 4 grudnia 2018 roku, sygn. akt VIII Kow 5304/18
w przedmiocie uchylenia zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego
na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.

postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym orzeczeniem Sąd Okręgowy w Katowicach, na podstawieart. 43zaa§ 1 pkt 2 k.k.w.i inne, uchylił skazanejE. J., udzielone na mocy postanowienia tego sądu z dnia 29.09.2018 r. sygn. akt VIII Kow 3012/18, zezwolenie na odbycie w systemie dozoru elektronicznego kary 3 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 1.02.2018 r. sygn. akt VII K 330/17 za przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca skazanej, który podniósł zarzut naruszeniaart. 6 k.p.c.w zw. zart. 76 k.p.k.w zw. z treściąart. 16 k.p.k.przy uwzględnienieart. 1 § 2 k.k.w.- co miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Wskazując na to uchybienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowieniai przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie obrońcy zasługiwało na uwzględnienie. Należy bowiem przyznać rację skarżącemu, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj.art. 76 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w., co mogło mieć wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia.
Niniejsze rozważania należy zacząć od wskazania, iż z informacji zawartych w aktach Sadu Okręgowego w Katowicach sygn. VIII Kow 3012/18 wynika, że skazana z powodu stwierdzonych u niej zaburzeń psychicznych w postaci schizofrenii jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a ustanowionym z tego tytułu opiekunem jest jej matkaA. J..
Tymczasem zgodnie z przepisemart. 76 k.p.k.zw. zart. 1 § 2 k.k.w.„jeżeli oskarżony (skazany) jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą oskarżony (skazany) pozostaje, może podejmować na jego korzyść wszelkie czynności procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać wnioski oraz ustanowić obrońcę”.  Zgodnie zaś z treściąart. 22 § 2 k.k.w.„sąd może dopuścić do udziału w posiedzeniu również inne osoby niż wymienione w § 1, jeżeli ich udział może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje natomiast, że w toku przedmiotowego postępowania Sąd Okręgowy w trybieart. 16 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.nie zawiadomił opiekuna prawnego skazanej - o prawie do udziału w postępowaniuw przedmiocie uchylenia zgody na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego orazo innych przysługujących mu uprawnieniach, a w konsekwencji również do udziałuw wyznaczonym posiedzeniu.
Co prawda opiekun nie ma obowiązku, a jedynie możliwość podejmowania czynnościo których stanowiart. 76 k.p.k., nie ulega jednak wątpliwości, że na sądzie ciąży obowiązek umożliwienia opiekunowi wykonywania czynności procesowych, które mogłyby polepszyć sytuację prawną oskarżonego (skazanego). Koniecznym było zatem powiadomienieA. J.o prawie do brania udziału w postępowaniu, zawiadomienie o wyznaczonych terminach posiedzeń, a w razie potrzeby także pouczenie jej o uprawnieniach wynikającychzart. 76 k.p.k.
Okoliczności te skutkowały naruszeniem przepisówart. 76 k.p.k.orazart. 117 § 1 k.p.k., a w konsekwencji takżeart. 6 k.p.k., który ustanawia zasadę prawa do obrony oskarżonego (skazanego). Nie ulega bowiem wątpliwości, że działanie opiekuna prawnego na rzecz ubezwłasnowolnionego skazanego, czy to poprzez składanie wniosków dowodowych, wniesienie środka zaskarżenia czy też podejmowanie innych czynności procesowych należy uznać właśnie za realizację prawa o którym stanowiart. 6 k.p.k.Jednocześnie znaczenie czynności opiekuna prawnego podejmowanych obok oskarżonego (skazanego), któryz powodu zaburzeń psychicznych określonych wart. 13 k.c.został ubezwłasnowolniony, należy rozpatrywać w kontekście zmniejszonych możliwości do wykonywania obrony materialnej przez samego oskarżonego (skazanego). Możliwość działania opiekuna prawnego uznać należy zatem za szczególnie ważną dla realizacji zasady rzetelnego procesu karnego.
Reasumując, skoro w przeprowadzonym postępowaniu Sąd Okręgowy zaniechał powiadomienia opiekuna prawnego skazanego o prawie do wzięcia udziału w postępowaniu, w wyniku czego postępowanie to zostało przeprowadzone bez jego uczestnictwa, doszło do naruszenia ww. przepisów w stopniu określonym wart. 438 pkt 2 k.p.k.Jego udział w postępowaniu przed sądem wykonawczym mógłby być bowiem ważnym elementem tego postępowania, gdyż miałby możliwość przedstawianie własnych ocen i wniosków w zakresie okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
W zaistniałej sytuacji zaszła zatem konieczność uchylenia zaskarżonego wyrokuw całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemuw Katowicach.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu ponownym należy w pierwszej kolejności oficjalnie zweryfikować informację o ubezwłasnowolnieniu skazanej i ustanowionym dla niej opiekunie prawnym, a następnie zawiadomić o terminie posiedzenia wszystkich uprawnionych do wzięcia w nim udziału, a więc także przedstawiciela ustawowego skazanego i pouczyć o uprawnieniach zart. 76 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak sentencji.

ZARZĄDZENIE
- odpis postanowienia doręczyć skazanej,
- zwrócić akta sprawy.
Katowice, dnia 5 lutego 2019 roku