Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1464/16
Data wyroku: 2019-04-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Rempoła
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 320 kpc

Sygn. akt II C 1464/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie II Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Piotr Rempoła

Protokolant:

Marlena Łukanowska

po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoD. Z.,R. Z.
o zapłatę

I
zasądza solidarnie odD. Z.iR. Z.na rzecz(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.163.109,36 (sto sześćdziesiąt trzy tysiące sto dziewięć 36/100) zł wraz z umownymi odsetkami obliczonymi od kwoty 143.140,10 (sto czterdzieści trzy tysiące sto czterdzieści 10/100) zł równymi czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 20.09.2016r. do dnia 26 kwietnia 2019r., z tym, że nie wyższymi niż odsetki maksymalne za opóźnienie;

II
rozkłada pozwanym świadczenie w kwocie 163.109,36 zł i odsetki z punktu I na 121 rat miesięcznych, w tym 120 rat po 1359 zł, zaś ostania rata w kwocie 29,36 zł i odsetki zasądzone w punkcie I. Wyznacza termin płatności każdej z raty do dwudziestego dnia każdego miesiąca z góry i ustala termin płatności pierwszej raty w następnym miesiącu po uprawomocnieniu się wyroku, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat;

III
odstępuje od obciążania pozwanych obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda.

Sygn. akt II C 1464/16

UZASADNIENIE
Powód(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wniósł pozew przeciwkoR. Z.iD. Z.o zapłatę kwoty 163.109,36 złotych wraz z umownymi odsetkami liczonymi od kwoty 143.140,10 złotych od dnia 20 września 2016 roku do dnia zapłaty w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w skali roku, wynoszących na dzień sporządzenia pozwu 10 % w stosunku rocznym, ale nie wyższych od odsetek maksymalnych za opóźnienie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
PozwaniR. Z.iD. Z.w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Do zamknięcia przewodu sądowego, stanowiska stron pozostały niezmienione.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 5.11.2013 r.R. Z.iD. Z.zawarli z(...) S.A.z siedzibą wW.umowę kredytu gotówkowego(...)z przystąpieniem do ubezpieczenia w całkowitej kwocie kredytu 155.000,00 zł na okres kredytowania wynoszący 8 lat. W § 4 umowy strony określiły, że całkowita kwota do zapłaty przez kredytobiorcę wynosi 264.946,99 zł, rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosi 11,06 %. W § 8 umowy strony umówiły się, iż kapitał będzie spłacany w 96 ratach miesięcznych liczonych według formuły annuitetowej, a odsetki będą spłacane w ratach miesięcznych, w wysokości i terminach określonych w planie spłaty kapitału i odsetek. W § 12 umowy strony postanowiły, że kwoty niespłaconych w całości lub w części rat kredytu – w terminach określonych w planie spłaty lub zawiadomieniu o którym mowa w § 8 ust. 4 i 5 – stają się następnego dnia po upływie tych terminów zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym. W przypadku nie spłacania raty w terminie,(...) SApobiera od kwoty zaległej raty kredytu odsetki według ustalonej przez(...) SAzmiennej stopy procentowej dla zadłużenia przeterminowanego, równej czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. W § 18 umowy ustalono, że Bank może wypowiedzieć umowę m.in. przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków określonych w umowie. Termin wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni. Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy(...) SAprzesyła Kredytobiorcy na piśmie przesyłką poleconą za zwrotnym poświadczeniem odbioru. W następnym dniu po upływie ostatniego dnia terminu wypowiedzenia całe zadłużenie z tytułu udzielonego kredytu wraz z odsetkami i należnymi opłatami, staje się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym (§ 19 umowy).

    (k.87-94 umowa kredytu z załącznikami).Kredytobiorcy wyrazili zgodę na objęcie ich grupowym ubezpieczeniem na życie w(...)Towarzystwie Ubezpieczeń(...)S.A.

    (k. 181 deklaracja zgody)

Na wniosek pozwanych, w dniu 25.07.2014 r. i w dniu 23.10.2014 r. strony zawarły aneksy do ww. umowy, na mocy których spłatę rat zawieszono na okres 3 miesięcy.(k. 95-100 aneksy do umowy z załącznikami)W dniu 26.03.2015 r. strony zawarły kolejny aneks do umowy, na mocy którego ustalono warunki spłaty zadłużenia. Kredytobiorcy oświadczyli, że na ich zadłużenie składa się kwota 143.421,17 zł tytułem kapitału oraz 7.524,32 zł tytułem odsetek.(k. 166-170aneks nr (...)do umowy z załącznikiem)
Z powodu braku spłaty wymagalnych rat kredytu, Bank wypowiedział osobno pozwanemuR. Z., jak i pozwanejD. Z.umowę kredytu w części dotyczącej warunków spłaty kredytu, z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia.(k. 106-109 wypowiedzenia umowy z zpo)
Po bezskutecznym upływie terminu wypowiedzenia umowy kredytu i braku spłaty zadłużenia, bank postawił całą należność w stan wymagalności i wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 157.423,03 zł, w tym kapitał 143.140,10 zł, odsetki 14.282,93 zł w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania.(k. 9 -10 wezwania do zapłaty z zpo)
Na dzień 19 września 2016 roku wysokość zadłużeniaD. Z.iR. Z.wobecBanku (...) S.A.z tytułu niespłaconego kredytu wynosiła 163.109,36 zł, w tym należność główna 143.140,10 zł i odsetki za okres od 12.06.2015 r. do 19.09.2016 r. 19.969,26 zł.(k. 8 wyciąg z ksiąg(...) S.A.; k. 110-115 historia operacji na kontrakcie kredytowym)
Pozwany zwracał się do powodowego banku z wnioskiem o restrukturyzację zadłużenia, lecz powód nie wyraził zgody na spłatę zadłużenia na warunkach zaproponowanych przez pozwanego tj. spłata w ratach po 400 złotych miesięcznie.(k. 177 pismo z 29.01.2016 r.)

(...)Towarzystwo Ubezpieczeń(...)S. A. odmówiło wypłaty świadczenia z umowy Warunków Grupowego Ubezpieczenia Utraty Pracy dla Kredytobiorców Kredytów Gotówkowych(...)Udzielonych przez(...) S. A.Wskazując w uzasadnieniu decyzji brak objęciem zakresem ubezpieczenia czasowej niezdolności do pracy ubezpieczonegoR. Z.. Zakresem ubezpieczenia objęte były jedynie zgon ubezpieczonego, całkowita trwała niezdolność do pracy, trwałe inwalidztwo

    (k.193 pismo z dnia 16 kwietnia 2015r. – decyzja o odmowie wypłaty świadczenia; k. 194 pismo z dnia 25 maja 2015r. decyzja odmowna po rozpatrzeniu odwołania).

Ponadto pismem z dnia 29 kwietnia 2015r.(...)Towarzystwo Ubezpieczeń(...)S. A. odmówiło wypłaty świadczenia z umowy Warunków Grupowego Ubezpieczenia Utraty Pracy dla Kredytobiorców Kredytów Gotówkowych(...)Udzielonych przez(...) S. A.z tytułu czasowej niezdolności do pracyR. Z.wskazując jako podstawę odmowy wyłączenie odpowiedzialności §15 ust. 1 pkt 12 Warunków Grupowego Ubezpieczenia Utraty Pracy dla Kredytobiorców Kredytów Gotówkowych(...)Udzielonych przez(...) S. A.z którego wynika, iż ubezpieczyciel nie wypłaci świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu czasowej niezdolności do pracy jeżeli wystąpiła ona bezpośrednio lub pośrednio w wyniku choroby psychicznej, zaburzeń psychicznych lub schorzeń wynikających z uzależnienia od środków psychoaktywnych. Zaś dostarczona przezR. Z.do ubezpieczyciela dokumentacja potwierdziła wystąpienie czasowej niezdolności do pracy w wyniku tego rodzaju zaburzeń

    (k.193verte pismo z dnia 29 kwietnia 2015r. o odmowie wypłaty świadczenia).

PozwanyR. Z.aktualnie choruje na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, był leczony interferonem, co nie przyniosło jednak poprawy jego stanu zdrowia. Cierpiał też na depresję. Obecnie pozwany pracuje w firmie budowlanej na ¾ etatu zajmując się przygotowaniem dokumentów i zarabia około 1.600 zł netto. Nie może pracować na cały etat, gdyż zez względu na chorobę nie może prowadzić bardziej intensywnej pracy. Ponadto, jako biegły sądowy wykonuje opinie dla sądu. Toczy się wobec niego egzekucja komornicza celem ściągnięcia wierzytelności w kwocie 43.000 zł. Pozwany składał wniosek o ogłoszenie upadłości, lecz wniosek został oddalony z powodu nie złożenia w terminie wymaganych dokumentów. Mieszka u syna w jego mieszkaniu. Pozwani są po rozwodzie. Pozwana również mieszka u syna, nie pracuje, pozwana ma chorobę alkoholową. Syn stron jest psychologiem, pracuje w(...)naO.. Syn pozwanych cierpi na chorobęL.-C.. Większość środków pozyskanych z kredytu pozwani przeznaczyli na leczenie syna w Stanach Zjednoczonych(k. 212 v. – 213 zeznania pozwanego).
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów złożonych przez strony, zeznań pozwanego oraz fakty przyznane przez strony i niezaprzeczone przez stronę przeciwną. Okoliczności podawane przez pozwanego co do jego aktualnej sytuacji majątkowej nie budziły zastrzeżeń Sądu i nie były kwestionowane przez powoda. Pozwany mówił spontanicznie, w sposób szczery i wiarygodny.
Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 roku Sąd oddalił zgłoszone wnioski dowodowe w odpowiedzi na pozew k.34 zgłoszone w punktach 2,3,5,6 ponieważ strona przeciwna nie zaprzeczyła stanu zdrowia pozwanego, ten stan wynikał z załączonych dokumentów, w związku z czym nie było potrzeby ustalać dodatkowo tych okoliczności.
Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 roku Sąd postanowił oddalić wniosek pozwanych o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości detalicznej co do wskazania jaka kwota kredytu pozostaje do zapłaty przez pozwanych. Bowiem pozwani nie złożyli dowodów wpłat pozwalających ustalić, inną kwotę zadłużenia niż wskazał powód w oparciu o dokumenty oraz ustalić czy zachodzą rozbieżności w spłaconych kwotach widniejących w dokumentach złożonych przez powoda w porównaniu do dokumentów złożonych przez pozwanych. Okoliczność kwoty zadłużenia Sąd ustalił w oparciu o złożony przez powoda wyciąg z historii operacji na kontrakcie kredytowym.
Sąd zważył, co następuje:
Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powoda żądaną pozwem kwotę. Pozwani nie spełnili świadczenia, czyli nie wykonali umowy kredytu. Kwota należności głównej wynika ze złożonych przez powoda dokumentów, w szczególności historii operacji na kontrakcie kredytowym. Pozwani nie przedłożyli dowodów wpłat, które pozwoliłyby na inne ustalenia co do wysokości zadłużenia. Ponadto, sąd zasądził odsetki umowne za opóźnienie. Strony umówiły się, iż od zadłużenia przeterminowanego będą pobierane odsetki według zmiennej stopy procentowej równej zawsze czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Zart.481§2 k.c.wynika, iż jeżeli stopa odsetek za opóźnienie jest określona umową stron, to strona może żądać tych umownych odsetek za opóźnienie. Jednocześnie na podstawieart.481§22k.c.sąd zastrzegł w wyroku, iż odsetki te nie mogą przekraczać maksymalnych odsetek za opóźnienie. Zgodnie z umową po wypowiedzeniu umowy kredytu, stał się on natychmiast wymagalny. Dlatego żądanie odsetek umownych za opóźnienie od kwoty kapitału jest zasadne od dnia ich wymagalności do dnia wydania wyroku przez sąd.
Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wysokości zadłużenia pozwanych wynikającego między innymi z wyciągu z ksiąg bankowych załączonego do pozwu oraz złożonego później wyciągu z historii operacji na kontrakcie kredytowym. Pozwani nie przedstawili dowodów spłat zadłużenia. Okoliczności podawane przez pozwanych takie jak nieuwzględnienie przez bank wniosku o restrukturyzację zadłużenia czy trudna sytuacja życiowa i finansowa pozwanych nie mogą prowadzić do oddalenia powództwa. Z kolei, roszczenia wynikające z objęcia pozwanych jako kredytobiorców ochroną ubezpieczeniową wobec braku przesłanek do wypłaty świadczeń z umowy ubezpieczenia grupowego, nie spowodowały wygaśnięcie roszczenia pozwanych do spłaty kredytu.
Sąd na podstawieart. 320 k.p.c.rozłożył pozwanym należność na sto dwadzieścia jeden rat miesięcznych: w tym 120 rat po 1359 zł oraz ostatnia rata w kwocie 29,36 zł. Każda rata płatna do dwudziestego dnia każdego miesiąca z góry, z terminem płatności pierwszej raty w następnym miesiącu po uprawomocnieniu się wyroku. W przypadku opóźnienia terminowi płatności którejkolwiek z wyznaczonych przez sąd rat, sąd zasądził ustawowe odsetki za opóźnienie.
Dochód pozwanego wynosi około 1.600 zł netto, wynagrodzenie otrzymywane za pracę jako biegły sądowy jest zajmowane przez komornika sądowego, nadto pozwany cierpi na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, przez co jego zdolności zarobkowe są ograniczone. Pozwana nie pracuje i choruje na alkoholizm. Ze względu na dużą kwotę zaległości z kredytu, pozwani nie byliby w stanie jednorazowo lub w większych ratach spłacić zaległego kredytu. W związku z tymi okolicznościami zachodziły podstawy do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty. Na podstawieart.320 k.p.c.Sąd, rozkładając zasądzone świadczenie na raty, na nowo ukształtował stosunek prawny łączący strony, nie obciążając pozwanych odsetkami za opóźnienie od dnia wydania wyroku na przyszłość od całej kwoty zaległego świadczenia, lecz tylko od ewentualnych zaległych rat.
Sąd Najwyższy wskazał w uchwale składu 7 sędziów z dnia 22 września 1970r. w sprawie o sygn. akt III PZP 11/70, OSNC 1971/4/61:„Rozkładając z mocyart. 320 k.p.c.zasądzone świadczenie pieniężne na raty, sąd nie może – na podstawie tego przepisu – odmówić przyznania wierzycielowi żądanych odsetek za okres do dnia wydania wyroku zasądzającego świadczenie; rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty ma jednak ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat.”Sąd w niniejszej sprawie podziela ten pogląd prawny i rozkładając pozwanym świadczenie na raty z uwagi na ich trudną sytuację osobistą i materialną nie przyznał odsetek od kwoty głównej powodowi od dnia wyroku na przyszłość.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.odstępując od obciążania pozwanych kosztami procesu z uwagi na ich aktualną, trudną sytuację finansową, istniejące zadłużenie oraz przeznaczenie większości środków pozyskanych z kredytu na leczenie syna za granicą. Powyższe okoliczności z punktu widzenia zasad słuszności, uzasadniają w ocenie Sądu nie obciążanie pozwanych kosztami procesu.