Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2392/14
Data wyroku: 2020-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o sus

Sygn. aktVIII U 2392/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Teresa Kalinka

Protokolant

Korneliusz Jakimowicz

po rozpoznaniu w dniu9 stycznia 2020 r. w Gliwicach
sprawy(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
przy udzialeS. R.,A. L. (1),(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą weW., syndyka masy upadłości K.U.K – E.F.I (...)+H.+B.+(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościw upadłości likwidacyjnej z siedzibą wO.
oustalenie płatnika składek i podstawę wymiaru składek
na skutek odwołania(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia10 października 2014 r.nr(...)
z dnia10 października 2014 r.nr(...)

1
oddala odwołania;

2
zasądza od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wZ.kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) sędzia Teresa Kalinka
Sygn. akt VIII U 2392/14

UZASADNIENIE
Decyzją z 10 października 2014r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.stwierdził, żeS. R.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu i dobrowolnemu chorobowemu z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.wG.w okresie od 10 października 2012r. do 31 marca 2013r.
Równocześnie decyzją z 10 października 2014r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.stwierdził, żeA. L. (1)podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.wG.w okresie od 1 lipca 2012r. do 30 września 2013r.
Jednocześnie ZUS ustalił podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne za okresy sporne i stwierdził, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla zainteresowanych jest(...)Sp. z o.o. wG..
W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że zainteresowani zostali zgłoszeni do obowiązkowych ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia jako zleceniobiorca przez płatników:(...) Sp. z o.o.z siedzibą weW.oraz K.U.K.-E.F.I.I.Logistyk+B.+(...) Spółkę z o.o.z siedzibą wO.. Organ rentowy zarzucił, że firmy te oferują outsourcing kadrowo – płacowy innym przedsiębiorstwom, tj. przejęcie od nich zadań nie związanych bezpośrednio z podstawową działalnością firmy.(...) OddziałwZ.przeprowadził postępowanie wyjaśniające, którego przedmiotem było zbadanie podlegania zainteresowanych ubezpieczeniomw związku ze zgłoszeniem ich przez firmę outsourcingową. W toku postępowania wyjaśniającego ZUS ustalił, że byli oni zatrudnieni na stanowisku osoby sprzątającej, wykonywali prace w obiektach gdzie usługi sprzątania świadczyła(...) Sp. z o.o.a ich bezpośrednimi przełożonymi byli pracownicyfirmy (...) Sp. z o.o.ZUS powołał się na treśćart. 4 pkt 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując że płatnikiem składek w stosunku do osób pozostających w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, jest zleceniodawca będący w rozumieniu ustawy pracodawcą. Zatem na gruncie ubezpieczeń społecznych zleceniodawca jest również pracodawcą dla osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej i jednocześnie płatnikiem składek. W ocenie organu rentowego pracodawcą zainteresowanychi płatnikiem składek jestfirma (...) Sp. z o.o.wG.. O powyższym w ocenie ZUS, decydować powinien fakt świadczenia usług na rzecz określonego podmiotu i to ten podmiot staje się pracodawcą. Wszystkie okoliczności sprawy, w tym bezpośredni nadzór pracy wykonywanej przez zainteresowanych przez pracownika(...) Sp. z o.o.potwierdza, że praca w ramach umowy zlecenia była świadczona na rzeczfirmy (...) Sp. z o.o.a nie(...) Sp. z o.o.oraz K.U.K.-E.F.I.Sp. z o.o. (...)wykonywali określone czynności dlafirmy (...) Sp. z o.o., pod kierownictwem pracownikafirmy (...) Sp. z o.o., która faktycznie zlecała je ubezpieczonym.W ocenie ZUS umowy zlecenia których stronami byli zainteresowani ifirma (...)Sp. z o.o. a następnie K.U.K.-E.F.I. Sp. z o.o., zostały zawarte dla pozoru celem obejścia przepisów ustawy tj. niepłacenia składek na ubezpieczenia, a zatem w myśl przepisówart. 58 § 1 k.c.orazart. 83 § 1 k.c.umowy te są nieważne.
W odwołaniach od powyższych decyzji(...) Sp. z o.o.wniosła o ich zmianęi uznanie, że nie jest płatnikiem składek dla zainteresowanychS. R.iA. L. (1). Odwołująca Spółka podniosła, iż w okresach spornych nie była płatnikiem składek dla zainteresowanych i nie pozostawała z nimi w jakimkolwiek stosunku prawnym. Odwołująca wskazała, iż zleciła usługi sprzątania obiektów należących do kontrahentów odwołującego na zasadzie podwykonawstwaSpółkom (...) Sp. z o.o.a następnie z K.u.K.-E.F.I.I.Logistyk-H.-(...) Sp. z o.o.i to te firmy są płatnikiem składek dla zainteresowanych. Odwołująca zaprzeczyła jakobyfirma (...) Sp. z o.o.zajmowała się wyłącznie obsługą kadrowo-płacową pracowników odwołującej. Nadto podniosła zarzut naruszenia przepisówk.p.a.
ZUS wnosił o oddalenie odwołań, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
ZainteresowaniS. R.iA. L. (1)nie opowiedzieli się po żadnej ze stron. Z kolei zainteresowani(...) Sp. z o.o.– reprezentowany przez kuratorai K.U.K.-E.F.I.(…) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej – reprezentowany przez syndyka masy upadłości, nie zajęli stanowiska w sprawie.
Sąd Okręgowy ustalił:
(...) Sp. z o.o.wG.w ramach prowadzonej działalności wykonuje usługi sprzątania dla różnych firm, w zależności od wygranych przetargów.
W dniu 1 lipca 2012r. została zawarta umowa o świadczenie usług między odwołującą(...) Sp. z o.o.a(...) Sp. z o.o.Na podstawie tej umowy(...) Sp. z o.o.zleciła, afirma (...) Sp. z o.o.zobowiązała się świadczyć usługi będące przedmiotem jej działalności określone przez klasyfikację(...).(...) Sp. z o.o.do realizacji usług miała oddelegować wykonawców, czyli osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Zgodnie z tą umową wykonawcy mieli przestrzegać obowiązujących w(...) Sp. z o.o.„przepisów porządkowychi aktów wewnętrznych dotyczących m.in. ochrony mienia, przepisów BHP i ppoż. oraz zasad ochrony informacji stanowiących tajemnicę jego przedsiębiorstwa oraz dotyczących ochrony danych osobowych i bezpieczeństwa obowiązujących systemów”.(...) Sp. z o.o.miała udostępnić bezpłatniefirmie (...)sprzęt dla danego stanowiska pracy oraz dostęp do pomieszczeń socjalnych. Następnie w umowie wskazano również, że(...) Sp. z o.o.określa szczegółowy zakres obowiązków oraz udziela merytorycznych wskazówek wykonawcom, których również wskazuje(...)sp. z o.o., przy czym wskazano że wykonawcy usług nie podlegają służbowofirmie (...). Jednocześnie(...)w zamian za powyższe otrzymała odR.Sp. z o.o. rabat w wysokości 40% kosztów, na które składają się składki ZUS oraz podatek od wynagrodzeń w okresie pierwszych 3 lat.
Z dniem 1 lipca 2012r. odwołująca, w oparciu o zawartą z(...) Sp. z o.o.weW.umowę, na podstawieart. 231k.p., przekazała część swoich pracowników wymienionych w załączniku do umowy.
W dniu 31 października 2012r. zawarta została umowa – porozumienie, na mocy której(...) Sp. z o.o.przekazała część swoich pracowników do K.U.K.-E.F.I. (…)Sp. z o.o.
Natomiast w dniu 1 listopada 2012r. odwołująca(...) Sp. z o.o.zawarłaz K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. umowę o świadczenie usług o podobnej treści co umowao świadczenie usług jaką odwołująca zawarła z(...) Sp. z o.o.( ww. ).
ZainteresowanyA. L. (1)od 2012r. miał z(...) Sp. z o.o.zawartą umowę zlecenia i został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Kolejnoz tytułu umowy zlecenia zainteresowany był zgłoszona do ubezpieczeń społecznychi ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od 1 lipca 2012r. do 31 października 2012r. przez(...) Sp. z o.o.z siedzibą weW.. Następnie zaś w okresie od 1 listopada 2012r. do 30 września 2013r., przez K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o.
ZainteresowanyA. L. (1)w ramach umowy zlecenia sprzątał w obiektach, na które został skierowany przez(...) Sp. z o.o.w szczególności doGminnego Ośrodka (...)wS.. Jego przełożonym byłaS. M. (1).Z dniem 1 lipca 2012r. na miejsce świadczenia przez niego pracy przybył przedstawiciel odwołującej, który zaproponował podpisanie umowy o pracę z(...) Sp. z o.o.Zainteresowany po podpisaniu tej umowy nadal świadczył pracę w tym samym obiekcie co poprzednio. Wypłatę otrzymywał przelewem na rachunek bankowy i nie wnikał od kogo one pochodziły.
ZainteresowanyS. R.został zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia zawartej w okresie od 1 lipca 2012r. do 31 października 2012r. z(...) Sp. z o.o.zaś od 1 listopada 2012r. do 28 lutego 2013r., u K.U.K.-E.F.I.(…) Sp. z o.o.
Ww. zainteresowani pracowali przez cały czas jako osoby sprzątające.
G. S.pracowała w(...) Sp. z o.o.jako kierownik obiektu.W 2012r. została zatrudniona współce (...)i następnie przeszła do K.U.K.-E.F.I.(…)Sp. z o.o. (...)wówczas na takich samych warunkach jak w(...) Sp. z o.o.i na tych samych obiektach. W sprawach służbowych, niezależnie od podmiotu na rzecz którego aktualnie pracowała, kontaktowała się zawsze zM. C..
Do nadzorowania wykonania umowy z ramienia(...) Sp. z o.o.był wytypowanyB. W.. Kontaktował się zM. C., która była wyznaczonaw imieniuSpółki (...).U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. do nadzorowania wykonywania umów o świadczenie usług.M. C.do kwietnia 2011r. pracowała w(...) Sp. z o.o.jako specjalista do spraw kadr i od września 2013r. jest również pracownikiem tej spółki.M. C.od 1 lipca 2012r. zawarła umowę o pracę zfirmą (...). Na podstawie tej umowy tworzyła bazę danych potencjalnych pracowników i za pośrednictwem kierowników obiektów, jak w niniejszym przypadkuS. M. (2), zawierała z nimi umowy zlecenia. Osoby te co miesiąc podpisywały rachunki do umowy zlecenia. Wszystkie te dokumenty były generowane przezfirmę (...),a potem K.U.K.-E.F.I. (…)Sp. z o.o. (...)robiła wstępną kalkulację kosztów,w której ujmowała ilu pracowników należy zatrudnić na dany obiekt, jaki będzie tego koszt, jaki koszt materiałów. NastępnieR.wystawiał fakturę, a(...) Sp. z o.o.uiszczała opłatę. Opłata ta obejmowała wynagrodzenie w wysokości kosztów zatrudnienia osób (sumy wynagrodzeń brutto i innych kosztów, pomniejszonych o przyznany rabatw wysokości 40% dodatkowych kosztów pracodawcy – składek ZUS i podatków PIT).M. C.miała miejsce pracy w siedzibiespółki (...)wG.przyul. (...).W (...) Sp. z o.o.pracowała do października 2012r., a potem dostała informację, że przechodzi pod firmę K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o.
W protokole przyjęcia wyjaśnień z 30 października 2013r.M. C.wskazała, że(...) Sp. z o.o.określała wynagrodzenie dla wykonawców, zajmowała się rekrutacją pracowników, a następnie dokumenty dotyczące zatrudnienia przekazywała doSpółki (...).U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o.
Przekazani pracownicy obsługiwali obiekty, co do których kontrakt zawarła odwołująca(...) Sp. z o.o.Korzystali ze sprzętu odwołującej Spółki.(...) Sp. z o.o.nie ujawniała kontrahentom, że usługa sprzątania jest wykonywana przez podwykonawcę.
Na tle innych spraw o tożsamym charakterze (VIII U 1925/18), Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w piśmie z 25 sierpnia 2016r. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach wskazała, że:(...) Sp. z o.o.w złożonej ofercie deklarowała samodzielne wykonanie przedmiotu umowy i w okresie jej wykonania nie zwracała się do Prokuratury o wyrażenie zgody na zatrudnienie podwykonawców. Zgodnie z umową(...) Sp. z o.o.była zobowiązana do zapewnienia nadzoru wykonawczego oraz do przedstawienia do akceptacji listy pracowników przeznaczonych do sprzątania wraz z aktualnymi informacjami z Krajowego Rejestru Karnego i tylko pracownicy nadzoru wykonawczego oraz zaakceptowani przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach pracownicy przeznaczeni do sprzątania posiadający aktualne informacje zK.byli upoważnieni do wchodzenia na teren Prokuratury i podległych jej jednostek celem wykonania usług sprzątania, Prokuratura nie zawierała umów na świadczenie usług sprzątania zfirmą (...)i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. Z kolei w piśmie w 1 września 2016r. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach wskazała, że w umowie zawartej z(...) Sp. z o.o.nie było zakazu zatrudniania podwykonawców, natomiast w § 1 ust. 4 był zapis: „Wykonawca ma prawo powierzenia zleconych przez Zamawiającego usług innym osobom tylko za pisemną zgodą Zamawiającego, to jest Prokuratury Okręgowej w Gliwicach”. Wykonawca deklarował samodzielne wykonanie przedmiotu umowy, a w okresie wykonania umowy nie zwracał się o wyrażenie zgody na zatrudnienie podwykonawców.
Z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w dniu 26 listopada 2018r. dokonano zmiany w rejestrze w zakresie nazwy odwołującej Spółki i obecnie nosi ona nazwę(...) Sp. z o.o.wK.. Zmiana nazwy spółki ma charakter konstytutywny, zgodnie zart. 255 § 1 i art. 257 k.s.h.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego w tym zawarte w aktach kontroli ZUS, umowy i porozumienia, zamówienia na usługi sprzątania zawartychzR.i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o., umów zlecenia zawartych z zainteresowanymi, KRSSpółek (...),R.i K.U.K.-E.F.I, protokołu z rozprawy w sprawie VIII U 2422/14, w zakresie zeznań świadków:M. C.,B. W.,D. C.oraz wyjaśnień zainteresowanegoA. L. (1)(k.165-166).
Sąd pominął dowód z przesłuchania zainteresowanegoS. R.wobec jego niestawiennictwa na rozprawie w dniu 29 października 2019r., pomimo prawidłowego jego wezwania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
(...) Sp. z o.o., a obecnie(...) Sp. z o.o.nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wskazuje, iż bez znaczenia dla oceny zaskarżonych decyzji pozostają zarzuty odwołującej, obejmujące naruszenie przepisówkodeksu postępowania administracyjnego, rolą Sądu orzekającego w sprawie nie jest bowiem badanie prawidłowości trybu postępowania przed organem rentowym. Sąd bada prawidłowość zaskarżonej decyzji i jej zgodność z prawem. W wyrokach z 9 lutego 2010r. I UK 151/09 (LEX nr 585708) oraz z 14 stycznia 2010r. I UK 252/09 (LEX nr 577824) Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego,a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania.
Przedmiotem niniejszego postępowania są decyzje ZUS z 10 października 2014r. stwierdzające, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla zainteresowanychz tytułu umowy zlecenia w okresach spornych, jestfirma (...) Sp. z o.o.wG.. Decyzjami tymi ZUS stwierdził nadto, że w okresach spornych zainteresowani podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz ustalił wysokość podstawy wymiaru składek.
Sąd wskazuje, że odwołujący kwestionował jedynie fakt ustalenia, iż jest w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami płatnikiem składek dla zainteresowanych. Nie kwestionował natomiast faktu podlegania przez tych zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym ani nie kwestionował ustalonej wysokości podstawy wymiaru składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obliczania i opłacania składek regulujeustawa z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U.z 2019r., poz. 300 ze zm.).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 4 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 2 ww. ustawy, osoby fizyczne wykonujące umowę zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
W myśl art. 11 ust. 2 ustawy osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10, podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu na swój wniosek.
Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób zatrudnionych na umowę zlecenie wynika zart. 66 ust 1 pkt 1 lit. e ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 645 ze zm.), zaś obowiązek opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Pracy wynika odpowiednio zart. 29 ust. 1 ustawy z 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(t.j. Dz. U. 2018r., poz.1433 ze zm.) orazart. 104 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1265 ze zm.).
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy systemowej każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby określonej w art. 6 ust. 1 pkt 4, należy do płatnika składek (ust.2).
Natomiast po myśli art. 17 w związku z art. 46 ustawy, płatnik składek obowiązany jest według zasad wynikających z przepisów niniejszej ustawy obliczać, potrącaćz dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Rozliczenie składek oraz wypłaconych przez płatnika w tym samym miesiącu świadczeń następuje w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.
Zgodnie z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy płatnikiem składek jest pracodawca - w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa, podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika z prawdziwego zatrudnienia, a nie z samego faktu zawarcia danej umowy. Istotne w tym znaczeniu ma zatem ustalenie na czyją rzecz praca zainteresowanychS. R.iA. L. (1)była faktycznie wykonywana.
Zdaniem Sądu wyniki przeprowadzonego postępowania pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że zainteresowani, pomimo formalnego zawarcia umów zlecenia z K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. faktycznie wykonywali pracę na rzecz odwołującej Spółki.Z materiału dowodowego sprawy wynika, że zainteresowani wykonywali generalnie taką samą pracę, za takim samym wynagrodzeniem i w tym samym miejscu, co wcześniej, kiedy pracowali w ramach zatrudnienia dla(...) Sp. z o.o.Nie zmienił się sposób świadczenia przez nich pracy, podlegali także osobie, która wcześniej w(...)Sp. z o.o. nadzorowała ich pracę, mimo że później również osoba ta miała zawarte umowy zespółkami (...).U.K.-E.F.I. (…).
Z zeznań świadkaM. C., słuchanego w innych sprawie o tożsamym charakterze wynika, że po przejściu pracowników do(...) Sp. z o.o.i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. wszystko funkcjonowało tak samo. Świadek wskazała, że po przejściu do(...) Sp. z o.o.pracowała dalej na tych samym warunkach, tych samych obiektach co w(...) Sp. z o.o.Miała to samo biuro na tereniefirmy (...). Również zainteresowanyA. L. (2)zeznał, że po przejściu do K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. nic się nie zmieniło w sposobie wykonywania przez niego pracy, była ta sama praca, te same pieniądze i ten sam obiekt na którym pracował. Zresztą jak zeznał, przed podpisaniem umowy z K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. z nikim nie rozmawiał, dostał do podpisu umowę bez jakichkolwiek rozmów, wyjaśnień.
W dniu 1 czerwca 2012r.S.zawarła umowę dotyczącą przejęcia części pracowników przezR., która następnie przekształciła się w spółkę K.U.K.
Spółka (...), w ramach oferowanego outsourcingu kadrowo-płacowego, miała przejąć jedynie część pracowników oraz wykonywać wszelkie sprawy pracowniczew zakresie przejętych pracowników. Przejęci pracownicy w liczbie 34 osób zostali wymienieni w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do tego porozumienia. Przejmowani pracownicy otrzymali informację o przejęciu przezSpółkę (...), w której powołano się na przepisart. 231k.p.W ramach zawartej umowy nie doszło do przejęcia przezSpółkę (...)składników majątkowych należących do płatnika składekfirmy (...). Po zawarciu umowy nie doszło też do zmiany w zakresie sposobu świadczenia pracy przez objętych nią pracowników. Pracowali w dalszym ciągu w tym samym miejscu, na tych samych stanowiskach, wykonując tę samą pracę. Zdaniem Sądu, to odwołująca sprawowała w dalszym ciągu faktyczny nadzór nad osobami sprzątającymi oraz wyłącznie ona korzystała z ich pracy.
Zauważyć należy, że w świetle zapisów umowy o świadczenie usług zawartej1 lipca 2012r. zfirmą (...)a następnie 1 listopada 2012r. z K.U.K.-E.F.I. (…)Sp. z o.o., których treść była podobna, wykonawcy mieli przestrzegać obowiązującychw(...) Sp. z o.o.przepisów - „przepisów porządkowych i aktów wewnętrznych dotyczących m.in. ochrony mienia, przepisów BHP i ppoż. oraz zasad ochrony informacji stanowiących tajemnicę jego przedsiębiorstwa oraz dotyczących ochrony danych osobowych i bezpieczeństwa obowiązujących systemów”. Nadto według dalszych zapisów tych umów, to odwołująca Spółka udostępniała bezpłatniefirmie (...)sprzęt dla danego stanowiska pracy oraz dostęp do pomieszczeń socjalnych. Dalej, to(...)Sp. z o.o. określała szczegółowy zakres obowiązków oraz udzielała merytorycznych wskazówek wykonawcom, których również sama wskazywała. Z wyjaśnień złożonych przezM. C.do protokołu w dniu 28 kwietnia 2017r. wynika, że to odwołująca Spółka faktycznie określała wynagrodzenie dla wykonawców i brała udział w rekrutacji pracowników. Następnie te dokumenty były przesyłane do(...) Sp. z o.o.i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o.
(...) Sp. z o.o.i następnie K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. sprowadzała się natomiast jedynie do prowadzenia obsługi kadrowej i księgowej – firmy te sporządziły nowe umowy z pracownikami, w tym z zainteresowanynmi (w tym przypadku umowy zlecenia), wypłacały wynagrodzenie i zgłosiły ich do ubezpieczeń społecznych, przy czym(...) Sp. z o.o.nigdy nie uiściła składek na te ubezpieczenia. Odnośnie wypłacanego wynagrodzenia, to(...) Sp. z o.o.i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. dostarczały zainteresowanym wynagrodzenia, które wcześniej przekazała im do dyspozycji odwołująca Spółka. Według zawartych umów o świadczenieusług (...) Sp. z o.o.(potem K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o.) wystawiała fakturę za świadczenie usług, na podstawie której odwołująca Spółka dokonywała przelewu wynagrodzenia wykonawcom. W zamian za przekazanie pracowników(...) Sp. z o.o.otrzymała rabat w wysokości 40% kosztów, na które składały się składki ZUS oraz podatek od wynagrodzeń.
Zwrócić należy uwagę, że umowy o świadczenie usług nie przewidywały żadnego zysku dla usługodawcy ((...) Sp. z o.o.i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o.), gdyż płatność usługobiorcy obejmowała jedynie wynagrodzenia pracowników świadczących pracę na jego rzecz. Jak już wskazano wcześniej była to kwota zarobków netto każdego pracownika oraz koszty pracy, to jest składki na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy z rabatem na poziomie 40% tych kosztów. Brak nastawienia na zysk, co jednoznacznie wynika z przedmiotowych umów o świadczenie usług i pozostałych okoliczności faktycznych, stanowi zaprzeczenie istoty prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 2 obowiązującej w okresie spornymustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej( t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2168) – obecnie podobnie art. 2 ustawy z 6 marca 2018r. prawo przedsiębiorców ( Dz.U. z 2018r., poz. 646 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność (…) wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany. Działalność zarobkowa oznacza działalność prowadzoną w celu osiągnięcia dochodu. Istotny jest w tym przypadku wyznaczony przez przedsiębiorcę cel, który przez realizację przedsięwzięć musi zakładać wynik finansowy. Tymczasemz konstrukcji zawartych umów o świadczenie usług wynika w sposób wyraźny, że nie przywidywały one żadnego zysku, rozumianego jako nadwyżka przychodu nad kosztami działalności. Wręcz przeciwnie, przedmiotowe umowy o świadczenie usług musiały przynosić stratę.
W sprawie niniejszej nie doszło zatem do podwykonawstwa w trybie zawartej umowy - porozumienia, jak i zawarcia umów zlecenia z poszczególnymi pracownikamiS.przezfirmę (...)a następnie K.U.K.-E.F.I. (…)Sp. z o.o. (...)te świadczą jedynie o zamiarzeS.zmniejszenia kosztów działalności, poprzez uchylenie się od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a nieo zamiarze rzeczywistego przejęcia pracownikówS.. Przejęcie miało gwarantować pracownikom te same warunki, jakie mieli wS.(§ 2 umowy - porozumienia). Tymczasem umowa o świadczenie usług, zawarta w następstwie tego porozumienia, nie dawała takich gwarancji.
Ponadto umowa z niezrozumiałych powodów jako usługobiorcę wymieniaS., który zleca, a usługodawca - czyliR.- zobowiązuje się świadczyć usługi.
Dalej - usługobiorca miał udostępnić bezpłatnie usługodawcy niezbędny sprzęt zgodnie ze standardami obowiązującymi u niego dla danego stanowiska pracy oraz umożliwić stały dostęp do pomieszczeń socjalnych zlokalizowanych w miejscu wykonywania usługi.
Zgodnie z § 3 umowy, wykonawcy mieli nie podlegać służbowo usługobiorcy, ale mieli obowiązek stosować się do merytorycznych wskazówek osób wyznaczonych przez usługobiorcę „które określają w szczególności zakres obowiązków”.
Analiza treści porozumienia wskazuje na pozorność w faktycznym przejmowaniu pracowników, skoro nie zostały w nim zabezpieczone pieniądze na pokrycie kosztów opłacania składek na ubezpieczenia społeczne pracownikówS.i na podatki. Nie budzi w tym zakresie wątpliwości treść § 5 porozumienia tak w pkt 1, 3, 4 i 6.R.Sp. z o.o. za usługę wobecS.otrzymywała wynagrodzenie w wysokości kosztów zatrudnienia pracowników (sumy wynagrodzeń przejętych pracowników brutto oraz związanych z ich zatrudnieniem dodatkowych kosztów pracodawcy - składek ZUSi podatków PIT) pomniejszonych o przyznany rabat w wysokości 40% dodatkowych kosztów - składek ZUS i podatków PIT.
Jedyną zmianą, jaka zaszła w stosunku do pracowników po przejściu do nowego pracodawcy był fakt wypłacania wynagrodzenia przez nowy podmiot, prowadzący dokumentację kadrowo-płacową. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie wskazuje na inne zmiany, będące następstwem wprowadzonej strategii wSpółce (...). Sam fakt podpisania przez zainteresowanych umów zlecenia z firmą K.U.K.-E.F.I. oraz(...) Sp. z o.o., oraz że te firmy przekazywały im wynagrodzenie, nie świadczy o tym, że byli oni pracownikami tej firmy.
Zdaniem Sądu powołane powyżej okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, że to odwołująca Spółka rzeczywiście była pracodawcą zainteresowanych w spornych okresach wymienionych w zaskarżonych decyzjach i to wyłącznie ta spółka korzystałaz efektów ich pracy. Jak już to wskazano wcześniej rolafirmy (...) Sp. z o.o.i następnie K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. generalnie sprowadzała się do zawarcia umów zlecenia z zainteresowanymi, zgłoszenia ich do ubezpieczeń, przy czym już składki na te ubezpieczenia nie zostały opłacone oraz do wypłaty wynagrodzenia, które wcześniej otrzymała z odwołującej Spółki.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że zasadniczym powodem zawarcia przez odwołującą Spółkę umów o świadczenie usług z ww. firmami było ograniczenie kosztów w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników wynikający z udzielonego przez(...) Sp. z o.o.i K.U.K.-E.F.I. (…) Sp. z o.o. 40% rabatu.R.ten miał wynikać z funduszy unijnych czy też wierzytelności przysługujących tym spółkom, bądźZ. K.od Skarbu Państwa. Tymczasem ww. spółki przy zawieraniu umów o świadczenie usług nie wskazały żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności, co ważniejsze jednak - fundusze unijne są przeznaczone na nowe projekty, inwestycje, nie zaś na dofinansowania do danin publicznych. Co do zaś rzekomych wierzytelności ww. spółek (czy teżZ. K.) względem Skarbu Państwa, to system ubezpieczeń społecznych nie przewiduje możliwości potrącenia należności wynikających ze składek na ubezpieczenia z wierzytelności od Skarbu Państwa.
Nie sposób przy tym pominąć, iż ustawą z 11 maja 2017r. o zmianie ustawyo systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r., poz. 1027) ustawodawca mając na uwadze weryfikację prawidłowości podmiotów zgłaszających ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych, którym nie można było przypisać funkcji płatnika składek, znowelizował wspomnianąustawę o systemie ubezpieczeń społecznychwprowadzając nową kategorię decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tj. ustalającą płatnika składek (art. 83 ust. 1a) oraz dodając do ustawy przepisy regulujące skutki takiego ustalenia (art. 38a). Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr(...)) wynika, iż uchwalenie powyższych przepisów miało na celu zapobiec praktykom, które miały miejsce m.in. z udziałem: K.U.K.-E.F.I.(...)+H.+B.+(...) Sp. z o.o.wO.,R.Sp. z o.o. weW.,Centrum (...) Sp. z o.o.weW.,Przedsiębiorstwo (...)-Polskie(...)Sp. z o.o. wŁ.(obecnie(...) Sp. z o.o.), sprowadzającym się do tego, że dotychczasowy podmiot zatrudniający (płatnik składek) na podstawie umowyz podmiotem trzecim przekazywał temu podmiotowi - pod pozorem rzekomego transferu zakładu pracy – wyłącznie osoby zatrudnione, w wyniku czego dochodziło do rozwiązania stosunków prawnych będących podstawą zatrudnienia z dotychczasowym podmiotem zatrudniającym (płatnikiem składek) i nawiązania stosunków podmiotem trzecim (któryz tego tytułu był nowym płatnikiem, a zatem w ujęciuart. 38a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych”podmiotem zgłaszającym”). Następnie ”podmiot trzeci” udostępniał tych samych pracowników podmiotowi zatrudniającemu, w wyniku czego nadal korzystał z pracy swoich pracowników, mimo że formalnie ich nie zatrudniał i nie był płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne. Stąd w art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy zmieniającej zostało zawarte również rozstrzygnięcie intertemporalne, w myśl którego do składek nienależnie opłaconych przez podmiot, który zgłosił ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych, za okres wskazany w decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (przed dniem 13 czerwca 2017r.) stosuje się odpowiednio art. 38a ust. 3-7 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Reasumując, Sąd uznał, że zainteresowanyS. R.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemui dobrowolnemu chorobowemu, natomiast zainteresowanyA. L. (2)obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, z tytułu umowy zlecenia z(...) Sp. z o.o., obecnie(...) Sp. z o.o.w okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach, przy wskazanych w tych umowach podstawach wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne chorobowei ubezpieczenie zdrowotne, których wysokości odwołująca Spółka nie kwestionowała. Sąd przyjął, że rzeczywistym płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zainteresowanych, w rozumieniu art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej jest(...)Sp. z o.o., aktualnie(...) Sp. z o.o.
W konsekwencji powyższego Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w punkcie pierwszym wyroku oddalił odwołania jako bezzasadne.
O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 265, ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia,w wersji obowiązującej w dacie złożenia odwołania.
(-)Sędzia Teresa Kalinka