Sąd Rejonowy w Sanoku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 68/18
Data wyroku: 2019-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Hatylak
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art. 934 § 2 kc
Teza: Pojęcie zstępni zawarte w art.  934 § 2 kc  obejmuje zarówno  dzieci dziadków jak ich dalszych  zstępnych , jeżeli dziecko nie dożyło otwarcia spadku.

Sygn. akt I Ns 68/18

POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2019 r.
Sąd Rejonowy w Sanoku I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Janusz Hatylak
Protokolant: sekretarz sądowy Magdalena Łuszcz
po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019r. w Sanoku
na rozprawie
sprawy z wniosku
W. C.
z udziałem uczestników:
J. R. (1)
W. R. (1)
E. K. (1)
A. G.
W. G.
H. G.
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. R. (2)iO. R.
p o s t a n a w i a

I
S t w i e r d z i ć, że spadek poJ. R. (3) z domu S., c.J.iM.zmarłej w dniu(...). wS., a stale ostatnio zamieszkałej wP.w gminieS., wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym położonym wP.i wN.w gminieS.na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia wprost nabyła w całości

– córkaO. R.c.W.iJ..
II. S t w i e r d z i ć, że spadek poO. R.c.W.iJ.zmarłejw dniu 18 sierpnia 2015r wS., a stale ostatnio zamieszkałej wP., wrazz wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym położonym wP.i wN.w gminieS., na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia wprost nabyli:
- wnuk dziadków macierzystychJ. R. (1)s.J.iA.w 6/18 częściach
-W. R. (1)s.W.w 6/18 częściach
-W. C.s.J.iA.w 3/18 częściach
-W. G.s.T.w 1/18 części
-A. G.s.T.w 1/18 części
-E. K. (2) z domu G.c.T.w 1/18 części
III. U s t a l i ć, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty związane z ich udziałem w sprawie sądowej.
Sygn. akt I Ns 68/18

UZASADNIENIE
postanowienia Sądu Rejonowego w Sanoku
z dnia 10.05.2019r.
WnioskodawcaW. C.wystąpił w dniu 2.02.2018r. do Sądu Rejonowego w Sanoku z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku poJ. R. (2)oraz poO. R.. W uzasadnieniu wskazywał, iż jest w kręgu ich spadkobierców (k.3).
Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaW. C.s.J.iA.złożył przed Sądem zapewnienie spadkowe (art. 671 § 1,2,3, k.p.c.) podając nade wszystko, żeJ. R. (2)zmarław dniu 3.07.1993r. wS., a stale ostatnio zamieszkiwała wP.w gminieS.. Była wdową. Testamentu nie zostawiła, zaś jej spadkobierczynią (ustawową) jest wyłącznie córkaO. R., która zmarła w 18.08.2015r. wS., zaś zamieszkiwała wP.. BezspornieJ. R. (2)nie miała innych dzieci, również nikogo nie przysposobiła. Także jej córkaO. R.dzieci nie miała oraz nikogo nie przysposobiła. Gdy umierała była panną. Nadto nie miała rodzeństwa.
Wskazany wnioskodawca dodatkowo wyjaśniał, żeJ. R. (2)była siostrą jego matkiA. S.po mężuC., przy czym matka nie żyje, gdyż zmarła w dniu 3.07.1991r.
W. C.składając zapewnienie spadkowe podał, iż nie był uznany przez Sąd za niegodnego dziedziczenia odnośnie spadku poJ. R. (2)oraz po jej córceO. R.. Zainteresowany nie odrzucał po nich spadku, nie zrzekał się dziedziczenia. Ponadto przez nikogo z rodziny wcześniej do Sądu nie był kierowany wniosek o stwierdzenie, kto dziedziczy po zmarłychJ.iO. R.. Także u notariusza, odnośnie drugiej spadkodawczyni, nie był sporządzany akt poświadczenia dziedziczenia. Składający zapewnienie spadkowe zauważył, iż za życiaO. R.mówiła, że „cały swój majątek przekaże na kościół, ale nie zdążyła takiej czynności wykonać”. Dodatkowo wskazywał, żeJ. R. (2)miała dwie siostry, mianowicie jego matkęA. C.zd.S.orazA. R.zd.S., które już nie żyją. Wykazywał też, że uczestnikJ. R. (1)jest jedynym żyjącym synemA. R., przy czym oprócz synaJ. R. (1)kobieta ta miała także drugiego synaW. R. (2), który już nie żyje, on zaś pozostawił tylko synaW. R. (1), który obecnie mieszka wM..
Wnioskodawca również zauważył, iż gdy umierałaO. R.nie żyli jej rodzice.
Wnioskodawca pouczony o treściart. 304 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.zeznawał, iż w skład spadku po zmarłej ciotceJ. R. (2)wchodzi gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 2,81 ha położone wP.oraz wN., przy czym oprócz ziemi, gospodarstwo ma budynek mieszkalny drewniany, bardzo zniszczony pod względem technicznym, pokryty cementową dachówką.
Także uczestniczący w postępowaniu sądowymJ. R. (1)s.J.iA., w ramach swojego zeznania potwierdził, że prawdziwe jest zapewnienie spadkowe i zeznania jego kuzynaW. C.. Nade wszystko bowiem jego matkaA. R.zd.S.była siostrąJ. R. (2)zd.S., przy czym „ciotka” oprócz w/w dwóch sióstr miał trzeciąK. G.zd.S., która nie żyje. Ona zaś zostawiła dzieci, dwóch synów, którzy nie żyją. Zeznający także podał, iż jego ojciecJ. R. (4)zaginął w czasie II wojny światowej, a jako syn złożył do tut. Sądu wniosek o uznanie ojca za zmarłego. Zauważył, że bratJ. R. (4), mianowicieW. R. (3)był ojcemO. R..

    (dowody: odpisy aktów zgonu nr(...)
(...)dot.O. R.oraz nr(...)dot.J. R. (2)- k.7,8 , a także  odpis aktu urodzeniaW. C.- koperta k. 4, skrócone akty urodzenia dot.W. R. (3)iJ.iM. R.– w kopercie k. 14, zapewnienie spadkowe i zeznanieW. C.iJ. R. (1)- k. 18,19, akta tut. Sąduo sygn. I Ns(...)dot. wniosku o uznanie za zmarłegoJ. R. (4))

Postanowieniem z dnia 21.12.2018r. Sąd na zasadzieart. 510 § 2 kpcwezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników:W. R. (1),E. K. (1)zd.G.,W. G.,H. G.iA. G.(k.46).
Pismami przygotowawczymi z dnia 10.04.2018r. (k.21,22) oraz z dnia 19.11.2018r. (k.39), a nade wszystko z dnia 14.01.2019r. (k.48) profesjonalny pełnomocnik uczestnika powołując się na dyspozycjęart. 934 § 1,2 i 3 k.c.przedstawiła k r ą g spadkobierców wskazując na zstępnych po dziadkach. Dodatkowo ustalenia poczynione w tym zakresie zostały zobrazowane tzw. drzewem genealogicznym całej rodzinyO. R.(patrz k. 40, a nade wszystko k. 49).
Należy wskazać, iż na rozprawie w dniu 26.04.2019r. profesjonalny pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że także w całości a k c e p t u j e wskazania przedstawione w powyższym piśmie pełnomocnika uczestnika oraz podane na załączonym tzw. drzewie genealogicznym (k.49, 55).
Powyższy stan faktyczny Sądu ustalił w oparciu o powołane dowody oraz zgodne zeznania występujących w sprawie spadkobierców, uznając je za kompleksowe w swojej rzeczowej, bezsporne i wiarygodne. Nikt bowiem z osób zainteresowanych (spadkobierców) nie zgłosił w tym przedmiocie żadnych zastrzeżeń.
Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do treści normart. 924 i 925 k.c.spadek otwiera sięz chwilą śmierci spadkodawcy, wówczas na ów dzień spadkobiercy nabywają spadek. Natomiast krąg osób powołanych do dziedziczenia również uzależniony jest od tego, czy osoba zmarła uprzednio pozostawiła po sobie rozporządzenie testamentowe na wypadek śmierci(moris causa).W przypadku braku rzeczonego testamentu lubw sytuacji, gdy żadna z tam powołanych osób nie chce lub nie może być spadkobiercą, dochodzi do dziedziczenia ustawowego (art. 926 § 2 k.c.). Wtedyw pierwszej kolejności powołane są do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego wówczas żyjący małżonek; dziedziczą bowiem oni w częściach równych (art. 931 § 1 k.c.). Jeżeli natomiast dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przynależy jego dzieciom też w częściach równych (art. 931 § 2 k.c.).
Zważywszy na fakt, że w chwili śmierci spadkodawczyniJ. R. (2)zd.S.c.J.iM., była wdową, a jedynie pozostawiła córkęO. R., Sąd – uwzględniając w całości zgłoszony spadkowy wniosek - w oparciu o powołany przepisart. 931 § 1 k.c.stwierdził, że spadek po niej wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym położonym wP.i wN.w gminieS.na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia wprost nabyła w całości córkaO. R.c.W.iJ..
Natomiast stosując się do wymogów określonych w przepisieart. 934 § 2 i 3 k.c.Sąd powyższym orzeczeniem z dnia 10.05.2019r. stwierdził, że spadek poO. R.c.W.iJ.zmarłej w dniu 18 sierpnia 2015r. wS., a stale ostatnio zamieszkałej wP., wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym położonym wP.i wN.w gminieS., na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia wprost nabyli: wnuk dziadków macierzystychJ. R. (1)s.J.iA.w 6/18 częściach,W. R. (1)s.W.w 6/18 częściach,W. C.s.J.iA.w 3/18 częściach,W. G.s.T.w 1/18 części,A. G.s.T.w 1/18 części,E. K. (2) z domu G.c.T.w 1/18 części.
Natomiast odnosząc się do kręgu spadkobierców poO. R.wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2.04.2009r. o zmianieKodeksy cywilnego(Dz. U. nr 79 poz. 662) wszystkie spadki otwarte po dniu 28.06.2009r. dziedziczone na podstawie ustawy podlegają znowelizowanej regulacji (art. 934 § 1, 2, 3 k.c.). Chodzi o sytuację, gdy z braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwaoraz zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek miałby przypadać dziadkom spadkodawcy, którzy wówczas dziedziczą w częściach równych. Jednakże, gdy któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Natomiast w braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku udział spadkowy, który mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych(zob. Witold Borysiak „Dziedziczenie ustawowe w świetle nowelizacji Kodeksy cywilnego” – Przegląd Sądowy z 2011r. nr 2 str. 39-68).
W powyższej materii postanowieniem z dnia 24 października 2013r. Sąd Najwyższy określił, iż pojęcie „ zstępni” zawarte wart. 934 § 2 k.c.obejmuje zarówno dzieci dziadków jak ich dalszych zstępnych, jeżeli dziecko nie dożyło otwarcia spadku (sygn. akt IV CSK 69/13, OSNC z 2014r. Z.D. B. poz. 35). Oznacza to, że wówczas zastosowanie mają zasady określone wart. 931 § 1 i 2 k.p.c.zarówno do podziału udziału zmarłego dziadka pomiędzy zstępnych w zakresie określenia wielkości udziału przypadającego każdemu z nich, jak i do ustalenia kręgu zstępnych w wypadku, gdy bezpośredni zstępny dziadka (dziecko) nie dożyje otarcia spadku. W jego miejsce wchodzą wówczas jego zstępni, którzy są również zstępnymi dziadka (wnuki lub dalsi zstępni).
Omówione normy prawa materialnego Sąd uwzględnił ustalając szczegółowo krąg spadkobierców poO. R.oraz określając udziały spadkowe wskazanych osób z rodziny, bowiem jedyną spadkobierczynią poJ.jest jej córkaO. R..
Nadto na zasadzie przepisuart. 520 § 1 k.p.c.Sąd ustalił, że wnioskodawca oraz wszyscy uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane z ich udziałemw sprawie, w tym koszty zastępstw adwokackich.