Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 25/19
Data wyroku: 2019-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zalewska-Statuch, Joanna Składowska, Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Pozbawienie wykonalności
Podstawa prawna: art. 840 kpc

Sygn. akt I Ca 25/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 marca 2019 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie SSO Elżbieta Zalewska-Statuch
SSO Joanna Składowska
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwaZ. P.
przeciwkoS. M.iI. M.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 22 listopada 2018 roku, sygnatura akt I C 879/18

I
zmienia zaskarżony wyrok w całości na następujący:

„1. pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 9 października 2013 roku sygn. akt I C 634/12 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 24 marca 2017 roku;
2. zasądza odS. M.iI. M.na rzeczZ. P.kwoty po 1150 (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt) złotych od każdego z nich tytułem zwrotu kosztów procesu”;

II
zasądza odS. M.iI. M.na rzeczZ. P.kwoty po 700 (siedemset) złotych od każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I Ca 25/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Wieluniu sprawy z powództwaZ. P.przeciwkoS. M.iI. M.o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności orzekł w punkcie 1 o oddaleniu powództwa, w punkcie 2o zasądzeniu od powodaZ. P.na rzecz pozwanychS. M.iI. M.kwoty po 917,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, w punkcie 3 Sąd nakazał pobrać od powodaZ. P.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wieluniu kwotę 26,70 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, w punkcie 4 udzielić zabezpieczenia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności poprzez zawieszenie postępowania zmierzającego do wykonania orzeczenia z dnia 27 czerwca 2018 roku wydanego przez Sąd Rejonowy Wieluniu w sprawie I Co 247/18.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach, których istotne elementy przedstawiają się następująco:

Wyrokiem z dnia 9 października 2013 roku, wydanym w sprawie I C 634/12 Sąd Rejonowy w Wieluniu nakazałZ. P., aby usunął gałęzie i korzenie rosnących na jegodziałce nr (...)położonej wD.przechodzące na działkęI. M.nr(...)położonej wD.na długości pola uprawnego, tym samym wyrokiem Sąd nakazałZ. P., aby usunął gałęzie i korzenie rosnących na jegodziałce nr (...)położonej wD.przechodzące na działkęS. M.nr(...)położonejwD.na długości pola uprawnego. Sąd Rejonowy w Wieluniu ustalił, iżZ. P.jest właścicielemdziałki nr (...)stanowiącej las. Sąsiadujące z działkąZ. P.działkiI. M.( nr 978) iS. M.( nr(...)) są częściowo zalesione, a w większej części użytkowane rolniczo.Działki nr (...)położone są zgodniez ustaleniami Stadium(...)P.w terenach lasów i kwalifikują się do zalesienia. Dopuszczony w sprawie biegły wskazał, iż gruntyI. M.iS. M.nie mają ekonomicznej racji użytkowania jako rolny i powinny zostać zalesione. Wyrok Sądu Rejonowego w Wieluniu uprawomocnił się w dniu 9 kwietnia 2014 roku.
W dniu 24 maja 2017 rokuI. M.iS. M.wezwaliZ. P.do wykonania zobowiązania wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 9 października 2013 roku, sygn. akt I C 634/12.Z. P.odpowiadając na wezwanie wniósł o wydłużenie terminu na usunięcie gałęzi i korzeni z działki do 30 czerwca 2017 roku. Wobec nie wykonania w dalszym ciągu wyroku,I. M.iS. M.skierowali kolejne wezwanie do wykonania wyroku w dniu 26 lipca 2017 roku.
W dniu 5 kwietnia 2018 rokuI. M.iS. M.skierowali do Sądu Rejonowego w Wieluniu wniosek o wszczęcie egzekucji dotyczącej wykonania czynności zastępowalnej. Sąd Rejonowy w Wieluniu w dniu 16 maja 2018 roku w sprawie I Co 247/18 wezwałZ. P.do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w z dnia 9 października 2013 roku I C 634/12 w terminie 14 dni, pod rygorem udzielenia umocowaniaS. M.iI. M.do wykonania tej czynności na koszt dłużnika.
W dniu 27 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu postanowił udzielićI. M.iS. M.umocowania od wykonania na kosztZ. P.obowiązku wynikającego z wyroku z dnia 9 października 2013 roku wydanego w sprawie IC 634/12 .
W 2016 rokuI. M.iS. M.zalesilidziałki o nr (...).
W 2018 rokuZ. P.na części długości swojejdziałki nr (...), wzdłużdziałek nr (...)dokonał wycinki jednego rzędu rosnących tam drzew, odsuwając swój drzewostan od płotu ogrodzeniowego działekS. M.iI. M..Z. P.nie usunął korzeni drzew.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy oddalił powództwo jako niemające oparcia wart. 840 § 1 k.p.c., ponieważ powód nie przedstawił okoliczności wskazujących na to, że istnieją przesłanki warunkujące pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
W ocenie SąduZ. P.wykonał zobowiązanie wynikające z wyroku, poprzez wycięcie konarów i gałęzi drzew, skoro z sentencji wyroku wynika obowiązek usunięcia również korzeni drzew, tego zobowiązania dłużnik nie wykonał.
Sąd wskazał, iż bez znaczenia pozostają podnoszone okoliczności, iż pozostawienie korzeni w ziemi nie ma wpływu na roślinność znajdującą się na działceI. M.i działceS. M., gdyż treść wyroku wyraźnie stanowiła o obowiązku wycięcia gałęzi i usunięcia korzeni drzew.
Sąd pierwszej instancji uznał, za niedopuszczalne oparcie powództwa o wyłącznieo przepisart. 5 k.c., bowiem przepis ten ustanawia zakaz korzystania w określonych granicach z praw podmiotowych, nie jest natomiast źródłem powstania takich praw. O ileart. 5 k.c.nie może stanowić samoistnej podstawy powództwa przeciwegzekucyjnego, o tyleart. 5 k.c.może stanowić podstawę powództwa opozycyjnego, w wypadku gdy powództwo zmierzające do zastosowania tego przepisu oparte jest na zdarzeniach, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego. W tym kontekście nie ma znaczenia, że w przeciągu kilku lat od wydania wyroku zmieniło się przeznaczenie działekI. M.iS. M.z pola uprawnego na las. Sąd Rejonowy motywował, iż podnoszona okoliczność nie jest okolicznością o której mowa wart. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.Nawet gdyby hipotetycznie zakładając,I. M.iS. M.na swoich działkach wybudowali budynki to okoliczność ta nie powoduje wygaśnięcia obowiązku czy nie czyni niemożliwym spełnienie zobowiązania. Zdaniem Sądu Rejonowego zawarte w treści wyroku określenie „na długości pola uprawnego" miało charakter techniczny, uściślający zakres działki, na jakiej ma nastąpić usuniecie gałęzi i korzeni.
Sąd Rejonowy dodał, iż braku możliwości egzekucji świadczenia objętego tytułem wykonawczym nie można utożsamiać z utrudnieniami w przeprowadzeniu tego postępowania dającymi się usunąć. Nadto wskazał, iż nie może zostać zaaprobowana sytuacja, w której takie utrudnienia w sposób świadomy generuje dłużnik, a następnie powołuje się na brak możliwości wyegzekwowania roszczenia.
Sąd zważył, iżZ. P.miał świadomość istnienia od 2014 roku prawomocnego wyroku i winien był liczyć się z jego wykonaniem.Z. P.nie może po upływie kilku lat od wydania wyroku powoływać się na okoliczność, iż wykonanie wyroku jest obecnie utrudnione czy niemożliwe z uwagi na fakt posadzenia lasu na działce pozwanych. To zachowanie powoda spowodowało obecnie utrudnienia w sprawnymi terminowym wykonaniu wyroku.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona powodowa, zarzucając:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 840 § 1 pkt. 2 kpcorazart. 5 kcpoprzez ich niezastosowanie, bowiem nie zaistniało „zdarzenie" lub jakakolwiek przesłanka uzasadniająca powództwo opozycyjne, podczas gdy taka interpretacja powyższych przepisów nie jest właściwa, a Sądmeritidopuścił się błędu w subsumpcji.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1 i 2 wyroku i pozbawienie w całości wykonalności wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 9 października 2013 roku, sygn. akt I C 634/12, zaopatrzonego w klauzulę wykonalnościz dnia 24 marca 2017 roku, a także o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obydwie instancje.
Pozwani w odpowiedzi na apelację wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów postepowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna i skutkuje zmianą orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez powoda. Sąd Okręgowy podziela i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji ponieważ ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, ocenionym przez ten Sąd w granicach zakreślonych przepisemart. 233 § 1 kpc. Poza tym okoliczności sprawy stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia Sądu I instancji są w istocie bezsporne i nie są także kwestionowane przez apelującego.
W tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd I instancji dokonał jednak niewłaściwej subsumcji prawa, a toart. 840 § 1 pkt 2 kpcwadliwie uznając, że nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania.
Tymczasem zdarzeniem prawnym powodującym wygaśnięcie zobowiązania stała się następcza niemożliwość spełnienia świadczenia przez powoda na skutek okoliczności za które nie ponosi on odpowiedzialności. Działanie pozwanych polegające na zmianie przeznaczenia działek z pola uprawnego na las należy w tej sprawie rozpatrywaćw kontekścieart. 475 kc.
Analiza tytułu wykonawczego w sposób jednoznaczny wskazuje, że mógł on stanowić podstawę działania pozwanych tylko w warunkach dla ochrony których został wydany. Pozwani w sprawie I C 634/12 Sądu Rejonowego w Łasku dochodzili ochrony gruntów uprawnych, argumentując iż posiadane przez nich działki były i nadal są wykorzystywane pod uprawy rolnicze. Tytuł egzekucyjny powstał w październiku 2013 roku, uprawomocnił się 9 kwietnia 2014 roku, w 2016 roku pozwani zalesili działki, których ochrony jako działek rolnych tytuł egzekucyjny dotyczył i dopiero w 24 marca 2017 roku wystąpili i otrzymali klauzulę wykonalności dla tegoż tytułu egzekucyjnego. Zalesienie działek spowodowało następczą niemożność wykonania obowiązku przez powoda, wynikającego w treści tego tytułu, ponieważ przestało istnieć pole uprawne. Usunięcie korzeni i gałęzi drzew rosnących na działceZ. P.miało chronić pole uprawne pozwanych w tej sprawie.
Wobec powyższego należało przyjąć, iż w sprawie doszło do wadliwej subsumpcji stanu faktycznego pod przepisart. 840 § 1 pkt 2 kpci w konsekwencji wadliwego określenia skutków prawnych wynikających z tego przepisu w konkretnych okolicznościach tej sprawyi taki zarzut apelacji zasługiwał na podzielenie.
Stwierdziwszy powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 kpczmienił zaskarżony wyrok i powództwo uwzględnił w całości, orzekając o kosztach procesu w obu instancjach na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpciart. 108 § 1 kpc.