Sąd Okręgowy w Częstochowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 102/19
Data wyroku: 2019-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Radosław Chodorowski
Podstawa prawna: art 158 § 1 k.k.

Sygn. akt II K 102/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2019 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący: Sędzia SR del. Radosław Chodorowski
Protokolant: Agnieszka Rataj
przy udziale Prokuratora Przemysława Głąbiewskiego
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 12.07.2019 r., 19.08.2019 r., 23.09.2019 r., 25.10.2019 r. wC.
sprawy:

1
Ł. L. (1),s.E.,ur. (...),pesel (...)

oskarżonego o to, że:

I
W dniu 26 grudnia 2018 r. wC.działając wspólnie i w porozumieniu zM. D. (1), w ten sposób, że w celu wymuszenia odW. K.zwrotu wierzytelności w postaci butów, stosowali przemoc przez zadawanie ciosów pięściami oraz kopanie po głowie i dokonali pobiciaW. K.powołując u w/w obrażenia ciała w postaci urazu głowy ze złamaniem kości twarzoczaszki, krwotokiem śródczaszkowym, ogniskowym stłuczeniem mózgu i rozmiękaniem mózgu i naraziliW. K.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo następnie skutku określonego wart. 156 § 1 lub 157 § 1 k.k., które doprowadziło do śmierciW. K.w dniu 1 stycznia 2019 r. oraz grozili mu słowami „ty(...)zabiję Cię” i „Ty(...)(...)Cię za te buty”, przy czym tego dopuścili się w warunkach powrotu do przestępstwa zart. 64 § 1 k.k.tj. będąc skazanym w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy za umyślne przestępstwo przeciwko mieniu wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Częstochowie, Wydział IV Karny sygn. akt IV K 552/16 z dnia 17 stycznia 2017 r., którą odbył od dnia(...)r. do(...)r.,

tj. o czyn zart. 158 § 1 i 3 k.k.w zw. zart. 191 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

II
w dniu 26 grudnia 2018 r. wC.wdarł się do mieszkania mieszczącego się przyul. (...)wC.należącego doW. K.,

tj. o czyn zart. 193 k.k.

III
w dniu 26 grudnia 2018 r. wC.naruszył czynności narządów ciałaM. Ł. (1)na okres poniżej 7 dni, powodując obrażenia w postaci stłuczenia nosa z krwawieniem, stłuczenia okolicy podoczodołowej lewej oraz stłuczenia barku prawego poprzez uderzenie pięścią w twarz, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa wart. 64 § 1 k.k.tj. będąc skazanym w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy za umyślne przestępstwo przeciwko mieniu wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Częstochowie, Wydział IV Karny sygn. akt IV K 552/16 z dnia 17 stycznia 2017 r., którą odbywał od 15 maja 2016 r. do 23 sierpnia 2018 r.

tj. o czyn zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
2.M. D. (1),s.Z.,ur. (...)pesel (...)
oskarżonego o to, że:

IV
w dniu 26 grudnia 2018 r. wC.działając wspólnie i w porozumieniu zŁ. L. (1), w ten sposób, że w celu wymuszenia odW. K.zwrotu wierzytelności w postaci butów, stosowali przemoc poprzez zadawanie ciosów pięściami oraz kopanie po głowie i dokonali pobiciaW. K.powodując u w/w obrażenia ciała w postaci urazu głowy ze złamaniem kości twarzoczaszki, krwotokiem śródczaszkowym, ogniskowym stłuczeniem mózgu i rozmiękaniem mózgu i naraziliW. K.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo następnie skutku określonego wart. 156 § 1 lub 157 § 1 k.k., które doprowadziło do śmierciW. K.w dniu 1 stycznia 2019 r. oraz grozili mu słowami „ty(...)zabiję Cię” i „Ty(...)(...)cię za te buty”,

tj. o czyn zart. 158 § 1 i 3 k.k.w zw. zart. 191 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;

V
w dniu 26 grudnia 2018 r. wC.wdarł się do mieszkania mieszczącego się przyul. (...)wC.należącego doW. K.,

tj. o czyn zart. 193 k.k.
orzeka:

1
uznaje oskarżonychŁ. L. (1)iM. D. (1)za winnych tego, że w dniu 26 grudnia 2018 r. wC.działając wspólnie i w porozumieniu dokonali pobiciaW. K.pod pretekstem zmuszenia go do zwrotu butów, przez zadawanie ciosów pięściami oraz kopanie po głowie, czym spowodowali u niego obrażenia ciała w postaci: stłuczenia głowy, krwiaka okularowego powiek oka lewego, złamanie kości nosa po stronie prawej z niewielkim przemieszczeniem, złamanie lewego łuku jarzmowego dwumiejscowe bez przemieszczenia, złamanie wyrostka kłykciowego żuchwy po stronie lewej z przemieszczeniem i podwichnięciem w stawie skroniowo-żuchwowym powodujące naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej dni 7, czym narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy czymŁ. L. (1)dopuścił się tego czynu w ciągu 5 lat po odbyciu kary 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23.11.2016r. IV K 619/16 za przestępstwo zart. 157 §1 kk, objętej następnie karą łączną 3 lat i 6 miesięcy orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 17.01.2017 r. IV K 552/16, którą odbył w okresie od dnia(...)r. do(...)r., tj.: wobecM. D. (1)występku zart. 158 §1 kk, a wobecŁ. L. (1)występku zart. 158 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kki za to na mocyart. 158 §1 kkskazuje ich:M. D. (1)na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;Ł. L. (1)na karę 2 (dwóch) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;

2
uznaje oskarżonegoŁ. L. (1)za winnego tego, że w dniu 26 grudnia 2018 r. wC.poprzez uderzenie pięścią w twarzM. Ł. (1)spowodował u niego obrażenia w postaci stłuczenia nosa z krwawieniem, stłuczenia okolicy podoczodołowej lewej oraz stłuczenia barku prawego co spowodowało naruszył czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23.11.2016r. IV K 619/16 za przestępstwo zart. 157 §1 kk, objętej następnie karą łączną 3 lat i 6 miesięcy orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 17.01.2017 r. IV K 552/16, którą odbył w okresie od dnia(...)r. do(...)r., tj. występku zart. 157 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kki za to na mocyart. 157 §2 kkskazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

3
na mocyart. 85 §1 i 2 kkiart. 86 §1 kkłączy orzeczone wobec oskarżonegoŁ. L. (1)kary pozbawienia wolności i wymierza mu karę łączną 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;

4
uniewinnia oskarżonychM. D. (1)iŁ. L. (1)od popełnienia zarzucanych im czynów opisanych w pkt II i V części wstępnej wyroku;

5
na mocyart. 63 §1 kkzalicza oskarżonym na poczet orzeczonych kar okres tymczasowego aresztowania przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

a

Ł. L. (1)na poczet kary łącznej pozbawienia wolności – od dnia(...)do dnia(...);

b

M. D. (1)na poczet kary pozbawienia wolności - od dnia(...)do dnia(...);

6
na mocyart. 29 ust 1 ustawy prawo o adwokaturzezasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów:M. M. (1)kwotę 1697,40 (tysiąc sześćset dziewięćdziesiąt siedem zł czterdzieści gr) zł;P. K.kwotę 1328,40 (tysiąc trzysta dwadzieścia osiem zł czterdzieści gr) zł obejmujące podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

7
na mocyart. 624 §1 kpkiart. 630 kpkzwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów procesu i kosztami tymi jak również kosztami w części obejmującej uniewinnienie obciąża Skarb Państwa.

II K 102/19

UZASADNIENIE
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W listopadzie 2018r.Z. L.(matka oskarżonegoŁ. L. (1)) spożywała w swoim mieszkaniu wC.alkohol razem zT. K.iJ. Ł.. JakT. K.kupił alkohol to zostawił resztę pieniędzy na stole –ok. 30 zł. PotemJ. Ł.iZ. L.zasnęły. KiedyZ. L.się obudziła okazało się, że nie ma już w mieszkaniuJ. Ł.. Z mieszkania zginęły pieniądze oraz buty – 1 paraZ. L.i 1 para jej synaŁ..Z. L.podejrzewała o tą kradzieżJ. Ł., ale nie kontaktowała się z nią w tej sprawie; nie zgłosiła również kradzieży na policję. Kilka tygodni później opowiedziała o zdarzeniuM. D. (1), którego spotkała pod sklepem.
(dowód: zeznaniaZ. L.k.807, wyjaśnieniaM. D. (1)k.129-130)
W święta Bożego Narodzenia 2018r.W. K., jego konkubinaJ. Ł.iM. Ł. (1)przebywali wmieszkaniu nr (...)przyul. (...)wC.. Spożywali alkohol. Aby wejść do tego mieszkania trzeba było zadzwonić domofonem w odpowiedni sposób (znać odpowiedni kod). OskarżonyM. D. (1)znał ten kod, gdyż znał się wW. K..
(dowód: wyjaśnieniaM. D. (1)k.129-130, zeznaniaM. Ł. (1)k.104-108,747-749,J. Ł.k.7-8,263-264)
W dniu 26 grudnia 2018r. oskarżonyŁ. L. (1)spożywał alkohol; następnie będąc pod jego wpływem około godz. 18.00 spotkałM. D. (1).L.chciał wiedzieć, gdzie mieszkaW. K., w związku ze sprawą skradzionych butów;D.powiedział, że może go tam zaprowadzić i tak też zrobił. Poszli razem pod klatkę schodową bloku przyul. (...). TamM. D. (1)zadzwonił domieszkania nr (...), używając znanego mu kodu. Kiedy usłyszała toJ. Ł., poleciałM. Ł. (1)wpuszczenie tego, kto dzwonił.M. Ł.otworzył drzwi do klatki domofonem. W tym czasieW. K.spał na narożniku. Oskarżeni weszli na górę i zapukali do drzwi mieszkania; jako pierwszy stał przy drzwiachŁ. L. (1), za nimM. D. (1).M. Ł. (1)otwarł drzwi, aby wpuścić tego, kto przyszedł. WówczasŁ. L. (1)popchnął te drzwi, które uderzyły w barkM. Ł. (1). Następnie oskarżony ten wchodząc do mieszkania uderzył pięścią w twarzM. Ł. (1), na skutek czego osunął się on po meblościance na podłogę. W wyniku tego uderzeniaM. Ł. (1)doznał obrażeń ciała w postaci: stłuczenia nosa z krwawieniem, stłuczenia okolicy podoczodołowej lewej oraz stłuczenia barku prawego, co naruszyło czynności narządu jego ciała na okres do 7 dni.
(dowód: zeznaniaM. Ł. (1)k.104-108,747-749, wyjaśnieniaM. D. (1)k.144-145,Ł. L. (1)k.137-138, opinia biegłego lekarza k.122-123)
NastępnieŁ. L. (1)wbiegł do pokoju; za nim pobiegłM. D. (1).Ł. L. (1)krzyczał doW. K., że ma mu oddać buty, które mu ukradł, bo inaczej go zabije. Następnie obaj oskarżeni zaczęli bić leżącegoW. K., który nie bronił się i nie reagował na ich zachowanie. Pierwszy ciosy zadałŁ. L. (1), następnie ciosy zadawał równieżM. D. (1). Bili pokrzywdzonego pięściami po głowie. Zobaczyła toJ. Ł.i zaczęła krzyczeć aby zostawiliW. K.. W międzyczasie z łazienki (do której poszedł, aby opatrzeć sobie nos i zatamować krew) wyszedłM. Ł. (1)i również zaczął uspokajać oskarżonych. W końcu uspokoili się i usiedli. Następnie na prośbęM. Ł. (1)M. D. (1)poszedł z nim do sklepu po piwo. W tym czasieJ. Ł.została zŁ. L. (1). KiedyD.zŁ.wrócili z piwem, mężczyźni ci wypili to piwo. W tym czasieW. K.cały czas leżał na narożniku i nie reagował. Następnie na prośbęJ. Ł.oskarżeni wstali i mieli opuścić mieszkanie. Wychodząc oskarżonyM. D. (1)kopnął kilka razy w głowęW. K.; następnieŁ. L. (1)wskoczył na fotel przy narożniku i kilka razy nadepnął na głowęW. K., aż zostawił na głowie odcisk podeszwy swojego buta. Następnie obaj oskarżeni wyszli z mieszkania i udali się do matkiŁ. L. (1).
(dowód: zeznaniaM. Ł. (1)k.104-108,747-749,J. Ł.k.7-8,263-264, wyjaśnieniaM. D. (1)k.144-145,263-264,268-269,Ł. L. (1)k.137-138,
Na skutek tego pobiciaW. K.doznał obrażeń ciała w postaci: stłuczenia głowy, krwiaka okularowego powiek oka lewego, złamanie kości nosa po stronie prawej z niewielkim przemieszczeniem, złamanie lewego łuku jarzmowego dwumiejscowe bez przemieszczenia, złamanie wyrostka kłykciowego żuchwy po stronie lewej z przemieszczeniem i podwichnięciem w stawie skroniowo-żuchwowym powodujące naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej dni 7.
Po pobiciuW. K., kiedy odzyskał przytomność, nie chciał wzywać policji ani pogotowia, aby nie robić problemów znajomym (oskarżonym). Przez kolejne dwa dni opiekowali się nimM. Ł. (1)iJ. Ł., ale stan jego zdrowia się pogarszał. Skarżył się na ból, majaczył, wymiotował. W końcu 28 grudnia 2018r.M. Ł. (1)wezwał swojego kolegęT. K.. Kiedy ten przyszedł i zobaczył w jakim stanie jestW. K., wezwał pogotowie; pogotowie zabrałoW. K.do szpitala na(...)wC.. Na(...)został przyjęty o godz. 15.08. Wykonano mu badania, m.in. TK głowy, w trakcie których stwierdzono w/w obrażenia. Nie stwierdzono natomiast krwawienia śródczaszkowego. O godz. 17.18W. K.został wypisany do domu.J. Ł.zT. K.zabrali go do domu autobusem. Jego stan jednak dalej się pogarszał; w związku z tymJ. Ł.ponownie wezwała pogotowie, które ponownie zabrałoW. K.do szpitala. Na(...)został przyjęty o godz. 20.54. w tym samym dniu. Ponownie wykonano mu badania, w tym m.in. TK głowy. Wówczas stwierdzono niewielką ilość krwi na powierzchni mózgu w obu okolicach ciemieniowych, lewego płata czołowego oraz na przyśrodkowej powierzchni prawej półkuli na pograniczu czołowo-ciemieniowym; obustronnie pojawiło się nieznaczne poszerzenie przestrzeni płynowych przymózgowych.W. K.zostały przyjęty na Oddział(...). W dniu 1 stycznia 2019r.W. K.zmarł. Przyczyną śmierci była zaostrzająca się niewydolność krążeniowo-oddechowa u osoby z zespołem zależności alkoholowej, po urazie głowy. Śmierć pokrzywdzonego była związana z krwawieniem śródczaszkowym; złamania w obrębie twarzoczaszki jakich doznał w wyniku pobicia nie miały związku z jego śmiercią.
(dowód: opinie k.860-862,545-552,532-533, dokumentacja medyczna k.544,  zeznaniaM. Ł. (1)k.104-108,747-749,J. Ł.k.7-8,T. K.k.4-5,219-220,805-806)
Obaj oskarżeni w czasie czynów mieli zachowaną zdolność rozpoznania ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. OskarżonyM. D. (1)jest uzależniony od alkoholu. OskarżonyŁ. L. (1)ma zaburzenia osobowości.
(dowód: opinie sądowo-psychiatryczne k.495-499,515-520, opinie psychologiczne k.388-390c,506-508)
OskarżonyŁ. L. (1)był wcześniej karany wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 23.11.2016r. IV K 619/16 za przestępstwo zart. 157 §1 kkna karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta została objęta następnie karą łączną 3 lat i 6 miesięcy orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 17.01.2017 r. IV K 552/16. Tą karę łączną oskarżony odbył w okresie od dnia(...)r. do(...). (wcześniejsze okresy zostały zaliczone na poczet kary).
(dowód: karta karna k.623-624, odpisy wyroków i dane o odbyciu kar k.241,486-492)
OskarżonyŁ. L. (1)przyznał się do uderzeniaW. K.; nie przyznał się do pozostałych zarzutów; podtrzymał swoje wyjaśnienia złożone w toku śledztwa i złożył dodatkowe wyjaśnienia. OskarżonyM. D. (1)nie przyznał się do zarzucanych mu czynów; podtrzymał swoje wyjaśnienia złożone w toku śledztwa i złożył dodatkowe wyjaśnienia.
Sąd zważył, co następuje:
OskarżonyŁ. L. (1)w toku postępowania składał 3 krotnie wyjaśnienia w śledztwie i raz na rozprawie. Wyjaśnienia te różnią się od siebie. Odnośnie uderzeniaM. Ł. (1)początkowo oskarżony twierdził, że nie pamięta czy go uderzył (k.137); w kolejnych wyjaśnieniach stwierdził, że mógł go odepchnąć, ale na pewno nie uderzył (k.155). Odnośnie zarzutu pobiciaW. K.– oskarżony ten starał się od początku całą winę wziąć na siebie zaprzeczając, abyM. D. (1)brał w nim udział; początkowo podał, że uderzył 2-3 razy pięściąW. K.; zaprzeczał abyD.go bił; twierdził, żeD.tylko go przyprowadził i potem był w mieszkaniu, pił piwo (k.137-138); w kolejnych wyjaśnieniach potwierdził, że uderzałW. K.pięścią w twarz więcej niż raz, nie pamiętał czy go kopał (k.155); w kolejnych wyjaśnieniach podała, że nie kopałW. K., nie wiedział czy kopał goD.. Linia obrony oskarżonego generalnie sprowadzała się do podważania wiarygodności zeznańJ. Ł..
Z kolei oskarżonyM. D. (1)składał 4 krotnie wyjaśnienia w śledztwie i raz na rozprawie. Również w tych wyjaśnieniach są istotne rozbieżności. Początkowo twierdził, że obcy mężczyzna prosił go o zaprowadzenie go do mieszkaniaW., co też zrobił; tam ten mężczyzna wszedł do mieszkania, potem słyszał że krzyczał on o butach, potem usiadł na krześle, a sam oskarżonyD.poszedł po piwo; jak wrócił toW.miał siną twarz; potem obaj oskarżeni wyszli z mieszkania i rozeszli się (k.129-130). W kolejnych wyjaśnieniach przedstawił już inną wersję podając, żeL.pchnął drzwi do mieszkania, wpadł do środka, krzyczał, aby zwrócili mu buty i uderzył pięściąK.; potem on sam poszedł po piwo; zaprzeczył abyL.kopał pokrzywdzonego (k.145); w kolejnych wyjaśnieniach oskarżony zaprzeczał aby biłK.pięścią, ale przyznał, że chciał go kopnąć, ale nie wie czy mu się udało; przyznał również, że stał zM., który dostał pięścią w twarz (k.263-264); w ostatnich wyjaśnieniach ze śledztwa oskarżony przyznał, że jednak kopnąłK.w głowę i to kopnięcie doszło celu (k.268).
Wyjaśnienia obu oskarżonych są niekonsekwentne, chwilami nielogiczne; składając wyjaśnienia zasłaniają się niepamięcią, aby w kolejnych wyjaśnieniach zaprzeczyć, aby jakieś zdarzenia miało miejsce (a zatem musieliby je pamiętać). Szczególnie oskarżonyM. D. (1)początkowo odciążał siebie twierdząc, że nie znałL., nic nie robił, nic nie widział, aby w kolejnych wyjaśnieniach, często nawet przypadkowo, podawać szczegóły, które znajdowały potwierdzenie w zeznaniachM. Ł. (1)iJ. Ł..
Z tego względu Sąd jedynie częściowo dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonych, tj. w takiej części, w jakiej znajdowały one potwierdzenie w zeznaniach w/w osób. Sąd zatem dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonych, że zostali dobrowolnie wpuszczeni do mieszkania, gdyż znali kod jakim trzeba było zadzwonić; żeM. Ł. (1)został uderzony, żeL.wbiegł do mieszkania i zaczął się awanturować, że uderzyłW. K.pięścią w twarz; żeM. D. (1)kopnąłW. K.w głowę – w tej części wyjaśnienia oskarżonych korelują z zeznaniami w/w świadków. Sąd natomiast nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonych, odnośnie zachowaniaM. D. (1)tj. że nie biłW. K., zaprzeczeniomŁ. L. (1)co do kopania tego pokrzywdzonego oraz próbom wzięcia przez niego na siebie całej winy za pobicieW. K.jak również zaprzeczaniom aby się znali i co robili po zdarzeniu (gdzie i z kim poszli) – jako sprzecznym z zeznaniami w/w świadków oraz sprzecznymi między sobą.
Kluczowe znaczenie w sprawie miały zeznania naocznych świadków zdarzenia –M. Ł. (1)iJ. Ł., szczególnie w kontekście śmierciW. K., który nie składał zeznań w sprawie. Jak wspomniano – linia obrony oskarżonych zmierzała do podważenia wiarygodności zeznań tych świadków, m.in. poprzez wskazywanie, że świadkowie byli nietrzeźwi i nie mogli zapamiętać takiej ilości szczegółów. Odnosząc się do tej kwestii to należy zauważyć, że również oskarżeni byli wówczas nietrzeźwi; podnosząc taki zarzut oskarżeni de facto podważają również swoje wyjaśnienia; dlaczego bowiem Sąd miałby uznać za niewiarygodne zeznania świadków z powodu nietrzeźwości, a dać wiarę wyjaśnieniom oskarżonych, skoro byli w takim samym stanie? Sąd jednakże podziela poglądy orzecznictwa, iżstan nietrzeźwości, nawet znaczny, nie zawsze skutkuje niemożnością odtworzenia zdarzeń, zaś wpływ alkoholu na organizm człowieka zależny jest od szeregu konkretnych okoliczności towarzyszących spożywaniu alkoholu, jak i samemu zdarzeniu, nadto ma charakter indywidualny, również zależny od wielu cech organizmu. Te ogólne fakty bez konieczności wykazywania ich opinią specjalisty z tego zakresu, można stwierdzić w oparciu o życiowe doświadczenie i logiczne rozumowanie(wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15.01.2013r. II AKa 282/12) oraz, żefakt nietrzeźwości świadka sam przez się nie dezawuuje wartości dowodowej jego zeznań, które należy oceniać przez pryzmat zgodności z innymi, wiarygodnymi dowodami, a wnioski odnoszące się do miarodajności zeznań muszą być zasadne w świetle wskazań doświadczenia życiowego i zasad prawidłowego rozumowania(wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29.01.2015r. II AKa 467/14; analogicznie wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11.09.2019r. II AKa 140/19). Mając na uwadze powołane judykaty – Sąd uznał za wiarygodne zeznaniaM. Ł. (1). Są one logiczne, spójne, korespondują w przeważającej mierze z zeznaniamiJ. Ł.,T. K.. Co istotne – jak wskazano powyżej, kolejne wyjaśnieniaM. D. (1), którego wyjaśnienia początkowo bardzo istotnie różniły się od zeznań świadka, na końcu w znacznej części te zeznania potwierdziły (m.in. odnośnie tego, żeM. Ł. (1)został uderzony, jak zachowywał sięŁ. L. (1)wchodząc do mieszkania, dokąd udali się po opuszczeniu mieszkania, czy w nawet tak pobocznym wątku jak kradzież wiązanki pogrzebowej). Świadek ten nie próbował bezzasadnie obciążać oskarżonych, przyznawał jeśli pewnych zachowań nie widział (vide np. kopnięcieK.przezM. D. (1), do którego ten sam się przyznał) lub jeśli czegoś nie pamiętał. Jego zeznania jawią się jako wyważone i obiektywne.
Sąd dał również wiarę zeznaniomJ. Ł.złożonym w toku śledztwa. Są one również logiczne, konsekwentne (w odróżnieniu od wyjaśnień oskarżonych), spójne, w znacznej mierze korespondujące z zeznaniamiM. Ł. (1)oraz częściowo z wyjaśnieniami oskarżonych. Natomiast Sąd jedynie częściowo dał wiarę zeznaniom tego świadka złożonym na rozprawie tj. w takiej części w jakiej korelowały one z zeznaniami ze śledztwa. Natomiast odnośnie sprzeczności między tymi zeznaniami, a złożonymi w śledztwie (np. odnośnie faktu, czy spożywała alkohol) – Sąd uznał za wiarygodne zeznania ze śledztwa, składane kilka dni po zdarzeniu, kiedy niewątpliwie świadek lepiej pamiętała przebieg zdarzeń. Na rozprawie świadek składała zeznania po upływie ponad 6 miesięcy od zdarzeń.
Oceniając zeznania obu w/w świadków Sąd miał na uwadze również fakt, że zgodnie z życzeniemW. K.nie zgłaszali oni całej sprawy na policji; została ona ujawniona dopiero po interwencji pogotowia ratunkowego. Tak więc Sąd nie dopatruje się w zachowaniu świadków jakiejś chęci zemsty czy odwetu na oskarżonych czy bezpodstawnego oskarżania ich. Sąd dostrzega również pewne rozbieżności między zeznaniamiM. Ł. (1)iJ. Ł.np. odnośnie kopaniaW. K.– w jakiej kolejności się odbywało, czyM. Ł. (1)mógł widzieć, jak kopieM. D. (1); odnośnie faktu, czyŁ.zD.opuszczali mieszkanie w trakcie zdarzenia aby iść po piwo. W ocenie Sądu rozbieżności te dotyczą albo kwestii drugorzędnych (wyjście z mieszkania) albo takich, które znajdują potwierdzenie w innych dowodach (przyznanieM. D. (1), że kopnąłK.; zgodność zeznań świadków co do faktu, żeL.kopałK.wychodząc).
Sąd dał wiarę zeznaniomT. K.; nie był on wprawdzie naocznym świadkiem zdarzenia, a przekazywał informacje zasłyszane odM. Ł. (1)iJ. Ł., ale jego zeznania korespondują z zeznaniami w/w osób i potwierdzają konsekwentność przedstawianej przez nich wersji zdarzenia.
Sąd dał wiarę zeznaniomZ. L.; jest ona wprawdzie matką oskarżonegoŁ. L. (1), ale jej zeznania znajdują pośrednie potwierdzenie w zeznaniachJ. Ł.,M. Ł. (1)i wyjaśnieniachM. D. (1), w części, w której Sąd dał im wiarę. Nie była ona świadkiem zdarzenia, a zeznawała na okoliczność rzekomej kradzieży butów, która miała być powodem całego zdarzenia. Należy przy tym zauważyć, że zeznania te są sprzeczne z wyjaśnieniami jej syna odnośnie okoliczności i czasu kiedy oskarżonyL.miał się dowiedzieć o tej kradzieży i de facto te wyjaśnienia podważają.
ZeznaniaK. K.,A. S.iP. P.nic do sprawy nie wniosły. Nie byli oni świadkami zdarzenia i nie posiadali żadnej istotnej wiedzy na ten temat.
Sąd podzielił wnioski biegłego lekarzaD. K.zawarte w opiniach pisemnych (k.122-123,882-883). Biegły wydał opinie po zapoznaniu się z aktami sprawy i dokumentacją medyczną. Wnioski opinii są jasne i pełne, nie były kwestionowane przez strony.
Sąd podzielił wnioski biegłych psychologówM. W.iS. K.zawarte w opiniach pisemnych (k.295-298,299-302,388-390c,506-508); jak również wnioski biegłych psychiatrów zawarte w opiniach pisemnych (k.495-499,515-521). Biegli wydali opinie po przebadaniu oskarżonych; wnioski opinii są jasne i pełne; nie były kwestionowane przez strony.
Sąd podzielił również wnioski biegłego lekarzaA. R.zawarte w protokole sekcji zwłok (k.545-552) oraz w opinii ustnej (k.860-862). Biegły sporządził protokół po przeprowadzeniu sekcji zwłok pokrzywdzonego. Na rozprawie odniósł się do kwestii dotyczących poszczególnych urazów, a w szczególności dotyczącej krwawienia śródczaszkowego, które miało związek ze zgonem i wyjaśnił kwestię potencjalnego związku między urazem w wyniku pobicia, a czasem kiedy stwierdzono w/w krwawienie. Odniósł się również do treści swojej opinii uzupełniającej pisemnej (k.532-533) i wyjaśnił dlaczego nie podtrzymuje zawartego tam wniosku. W ocenie Sądu wnioski biegłego zostały szczegółowo, logicznie i przede wszystkim przekonywująco umotywowane i zasługują na akceptację.
Dowody z dokumentów Sąd uznał za wiarygodne; zostały sporządzone przez uprawnione podmioty, nie były kwestionowane przez strony.
Sprawozdania z przeprowadzonych badań genetycznych (k.409-417,419-431,433-445,447-456,458-480,527-529) nic do sprawy nie wniosły. W związku z powyższym należy się odnieść do zarzutu podnoszonego również przez obrońcęM. D. (1), że na zabezpieczonych przedmiotach poddanych badaniu nie ujawniono DNA mogącego powiązać tego oskarżonego z miejscem zdarzenia i pobiciem pokrzywdzonegoK.. Samo stwierdzenie jest prawdziwe, natomiast wyciągane na jego podstawie wnioski – tj. że oskarżony w takim razie nie bił pokrzywdzonego – są oczywiście chybione. Przede wszystkim należy zauważyć, że na niektórych przedmiotach zatrzymanych od obu oskarżonych stwierdzono DNA innej, poza nimi osoby. Natomiast z uwagi na zbyt małą ilość i zbyt słabą jakość materiału genetycznego porównawczego zabezpieczonego ze zwłok pokrzywdzonego – nie było możliwości ustalenia czy ślady genetyczne znajdujące się na ubraniach zabezpieczonych od oskarżonych pochodzą od pokrzywdzonego. Po drugie –J. Ł.przyznała, że po zdarzeniu wyprała zarówno ubrania pokrzywdzonego jak i pościel, które były zakrwawione. Tak więc sam fakt, iż nie stwierdzono na przedmiotach zabezpieczonych od oskarżonych śladów genetycznych pokrzywdzonego oraz na odwrót – nie świadczy o tym, że oskarżonyD.nie bił pokrzywdzonego; przecież nie stwierdzono również takich śladów genetycznych odnośnie oskarżonegoL., który przyznał, że bił pokrzywdzonegoK..
Na podstawie ustalonego stanu faktycznego Sąd stwierdził, że oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali znamiona występku zart. 158 §1 kk(zarzut I i IV) przy czym oskarżonyŁ. L. (1)– w warunkachart. 64 §1 kk. PonadtoŁ. L. (1)wyczerpał znamiona występku zart. 157 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kk(zarzut III); natomiast obaj oskarżeni nie wyczerpali swoim zachowaniem znamion występku zart. 193 kk(zarzut II i V). Zaczynając od tej ostatniej kwestii – należy przypomnieć, że przepisart. 193 kkstanowi, że popełnia przestępstwo, kto wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza. Jak wskazuje się w doktrynie –przez „wdarcie się" należy rozumieć przełamanie, przy wkroczeniu do miejsc określonych wart. 193, nie tyle przeszkody fizycznej, ile woli osoby uprawnionej. Wchodzą tu w grę wszelkie sposoby przedostania się do miejsca wymienionego w przepisie bez zgody chociażby domniemanej, a więc gwałtem, podstępem, pod fałszywym pozorem, groźbą(tak: Kodeks karny. Część szczególna. Tom II, Część I Komentarz do art. 117-211a k.k. pod red. A.Zolla i W.Wróbla, WKP, 2017). Obaj oskarżeni weszli do mieszkania za zgodą obecnych w nim osób;M. D. (1)znał tajny sygnał, którym należało zadzwonić domofonem, aby zostać wpuszczonym. Kiedy zadzwonił,M. Ł. (1)wpuścił go, nawet nie sprawdzając kto idzie; tak samo otworzył drzwi do mieszkania. Jego zamiarem było wpuszczenie osób, które przyszły do środka. To, że oskarżonyL.wchodząc od razu uderzył go pięścią w twarz nie zmienia faktu, że do klatki i mieszkania oskarżeni zostali wpuszczeni dobrowolnie. Również później, po pobiciuW. K., kiedyM. Ł. (1)zażądał aby opuścili mieszkanie – obaj oskarżeni wyszli. Tak więc w ich zachowanie nie ma elementu wdarcia się wbrew woli lokatorów do mieszkania, ani też w późniejszym czasie pozostaniu w nim wbrew ich woli. Z tego względu Sąd uniewinnił obu oskarżonych od tego zarzutu.
OskarżonyŁ. L. (1)swoim zachowaniem wyczerpał znamiona występku zart. 157 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kk. Uderzając bowiemM. Ł. (1)pięścią w twarz spowodował u niego obrażenia ciała na okres do dni 7. Czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne – orzeczonej wyrokiem opisanym w stanie faktycznym. Takie zachowanie wyczerpuje znamiona w/w przepisów.
Głównym zarzutem postawionym obu oskarżonym był zarzut popełnienia przestępstwa zart. 158 §1 i 3 kkiart. 191 §2 kkw zw. zart. 11 §2 kk. W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny pozwolił na stwierdzenie, że oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali znamiona występku zart. 158 §1 kk, natomiast nie wyczerpali znamionart. 158 §3 kkorazart. 191 §2 kk. Przepisart. 158stanowi, że popełnia przestępstwo, kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego wart. 156 § 1lub wart. 157 § 1(§1); jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca ponosi surowszą odpowiedzialność (§3). Nie budzi wątpliwości Sądu, że oskarżeni dokonali pobiciaW. K., w wyniku czego doznał on obrażeń ciała na okres powyżej dni 7 oraz był narażony na powstanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jest dla Sądu oczywiste, że bicie i kopanie człowieka po głowie, a więc najbardziej wrażliwym narządzie ciała może spowodować w/w obrażenia. Natomiast, wobec opinii ustnej biegłegoA. R.– brak było podstaw do przypisania oskarżonym skutku w postaci śmierciW. K.jako następstwa jego pobicia w dniu 26.12.2018r.
Jak wskazuje się w orzecznictwie –warunkiem odpowiedzialności za udział w bójce, w jej postaci kwalifikowanej poprzez następstwo, jest ustalenie związku przyczynowego między zbiorowym działaniem uczestników bójki, a następstwem w postaci śmierci, czy też spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu człowieka. Należy przyjąć, że związek taki zachodzi, gdy skutek śmiertelny wynika bezpośrednio z zachowania sprawców, czemu nie stoi na przeszkodzie to, iż do przebiegu łańcucha przyczynowego włączyły się inne okoliczności mające wpływ na skutek, jeżeli zachowanie sprawców było wystarczającą przyczyną powstania tego skutku(wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24.04.2009r. II AKa 81/09). Ze wspomnianej opinii biegłego wynika, że nie można powiązać śmierciW. K.z urazami jakich doznał w wyniku pobicia w dniu 26.12.2018r.; chronologia przeprowadzonych u pokrzywdzonego badań, a w szczególności TK głowy wskazuje, że pomiędzy pierwszym a drugim badaniem w dniu 28.12.2018r. mógł on doznać jakiegoś dodatkowego urazu, który spowodował krwawienie śródczaszkowe, które w połączeniu z jego wcześniejszymi dolegliwościami doprowadziło do jego śmierci. Biegły nie wykluczył, że przyczyną śmierci mogło być pobicie, ale stwierdził, że bardziej prawdopodobne jest, że pokrzywdzony doznał dodatkowego urazu w dniu 28.12.2018r., który spowodował wspomniany krwotok. Jednocześnie biegły stwierdził, ze nie da się obecnie w żaden sposób rozwiać tych wątpliwości. Tak więc – opierając się naart. 5 §2 kpkSąd stwierdził, że nie można przypisać oskarżonym następstwa pobicia w postaci śmierci pokrzywdzonego. Wyeliminowano zatem z przypisanego oskarżonym czynuart. 158 §3 kk.
Analogicznie Sąd postąpił w przypadkuart. 191 §2 kk. Przepis ten stanowi, że popełnia przestępstwo, kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności. Aby wyczerpać znamiona tego przestępstwa konieczne jest wymuszanie zwrotu wierzytelności istniejącej (vide np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27.01.2016r. V KK 252/15). Tymczasem w realiach niniejszej sprawy rzekoma wierzytelność jest oparta na podejrzeniachZ. L., w żaden sposób nie udokumentowanych; rzekoma kradzież nie została zgłoszona na policję. Przede wszystkim jednak z ustaleń faktycznych wynika, żeW. K.nie miał żadnego związku z rzekomą kradzieżą butów. Tak więc jest oczywiste, że nie był dłużnikiem i oskarżeni nie mieli żadnych podstaw aby akurat od niego żądać zwrotu rzekomej wierzytelności i aby wobec niego stosować przemoc i groźby w tym celu (byłoby to zrozumiałe gdyby pobiliJ. Ł.w tym celu). Przy czym te ostatnie Sąd również wyeliminował z opisu czynu, albowiem brak świadomości pokrzywdzonego w momencie pobicia wykluczał aby jakiekolwiek groźby do niego dotarły i aby mogły wywołać jakiś efekt w postaci przestraszenia się przez niego tych gróźb i zwrotu nieistniejącej wierzytelności.
Tak więc swoim zachowaniem oskarżeni wyczerpali znamiona występku zart. 158 §1 kk, przy czymŁ. L. (1)w warunkachart. 64 §1 kk(vide wcześniejsze rozważania odnośnie czynu zart. 157 §2 kk). Na zakończenie tej części Sąd wskazuje, że obrońcaM. D. (1)podniósł z mowie końcowej zarzut ekscesu ekstensywnego, co dla Sądu jest niezrozumiałe; termin ten dotyczy przekroczenia granic obrony koniecznej z czym w tej sprawie w ogóle nie mamy do czynienia.
Za popełnione przestępstwa Sąd skazał oskarżonych:
-Ł. L. (1)za przestępstwo zart. 158 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kkna karę 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności; za przestępstwo zart. 157 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kkna karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; następnie Sąd połączył te kary i wymierzył karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności;
-M. D. (1)na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W ocenie Sądu kary te są adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów oskarżonych. Przy ich wymiarze Sąd miał na względzie: okoliczności sprawy (pobicie osoby pozbawionej świadomości, bez żadnego racjonalnego powodu, pod wpływem alkoholu); skutki przestępstw, wcześniejszą karalność oskarżonych, działanie w warunkach recydywy (Ł. L.). Wymierzając kare łączną Sąd kierował się treściąart. 85a kk; treść wywiadów środowiskowych, opinii sądowo-psychiatrycznych, kart karnych wskazuje, że oskarżeni są sprawcami zdemoralizowanymi, nagminnie lekceważącymi normy prawne i społeczne i tylko kary pozbawienia wolności w orzeczonym wymiarze pozwolą na wdrożenie procesu resocjalizacji, a jednocześnie ich leczenia. Należy bowiem zauważyć, że biegli psychiatrzy stwierdzili, że wobec oskarżonych powinny być stosowane środki zabezpieczające w postaci terapii (Ł. L.) oraz terapii uzależnień (M. D.); jednocześnie jednak stwierdzili, że taką terapię można stosować w warunkach oddziaływań resocjalizacyjnych w zakładzie karnym. Kierując się treścią powyższych dokumentów Sąd uznał, że orzekanie środków zabezpieczających ambulatoryjnych, wobec dotychczasowej postawy oskarżonych i ich sposobu życia byłoby nieskuteczne i zostałoby zlekceważone przez oskarżonych. Zdaniem Sądu jedynie terapia w warunkach zakładu karnego połączona z procesem resocjalizacji może przynieść jakikolwiek efekt wobec oskarżonych i wpłynąć pozytywnie na ich funkcjonowanie.
Na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności Sąd zaliczył oskarżonym okresy tymczasowego aresztowania w sprawie – zgodnie zart. 63 §1 kk.
Na mocyart. 29 ust 1 ustawy prawo o adwokaturzeSąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów:M. M. (1)kwotę 1697,40 zł;P. K.kwotę 1328,40 tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu. Wysokość wynagrodzenia obliczono na podstawie § 2,4, 17 ust 1 pkt 2 i ust 2 pkt 5 i §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Z uwagi na sytuację finansową i majątkową oskarżonych oraz fakt, że przebywali/przebywają w zakładach karnych - na mocyart. 624 §1 kpkiart. 630 kpkSąd zwolnił ich od ponoszenia kosztów procesu i kosztami tymi jak również kosztami w części obejmującej uniewinnienie obciążył Skarb Państwa.