Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I1 C 558/19
Data wyroku: 2019-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Iwona Tusk-Kasiewicz

Sygn. akt: I1 C 558/19 upr.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2019 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja d/s rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym
w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia Iwona Tusk-Kasiewicz

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Marta Bona

po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. w Gdyni
sprawy z powództwaD. K.
przeciwkoS. (...)S.z siedzibą wG.
o zapłatę

I
Zasądza od pozwanegoS. (...)S.z siedzibą wG.na rzecz powodaD. K.kwotę 671,72 zł (sześćset siedemdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt dwa grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 197 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
PowódD. K.wniósł do Sądu Rejonowego w Zamościu pozew przeciwkoS. (...)F. S.z siedzibą wG.o zapłatę kwoty 671,72 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obliczonymi za okres od dnia 28 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty i zwrotem kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 15 czerwca 2016 r. zawarł z pozwanym umowę o kredyt konsumenckina czas określony – tj. na okres 36 miesięcy. Na podstawie zawartej umowy pozwany udzielił powodowi kredytu w kwocie 4.900 zł z oprocentowaniem 3,00 % w stosunku rocznym i kredytowaną prowizją w kwocie 833 zł. W dniu 13 stycznia 2017 r., a więc przed terminem spłaty określonym w umowie, nastąpiła całkowita spłata zobowiązania wraz z kwotą prowizji, co spowodowało zdaniem powoda, iż uzyskał on prawo ubiegania się o częściowy zwrot prowizji. W ocenie powoda przysługującą mu względem pozwanego wierzytelność z tytułu obniżenia całkowitego kosztu kredytu o koszty odpowiadające okresowi, o który skrócono czas obowiązywania umowy, uzyskał on w oparciu o zapisart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Powód wskazał także, iż wyliczenia kwoty żądanej pozwem dokonał w ten sposób, że okres wyrażony w dniach od faktycznej spłaty całości kredytu do ostatecznej spłaty wyrażonej w umowie – tj. 883 dni, podzielił przez całkowity okres spłaty wyrażony w dniach – tj. 1095 dni i uzyskaną wartość pomnożył przez kwotę prowizji bankowej przewidzianej umową – tj. 833 zł.
/pozew – k. 1-6v/
W dniu 16 lipca 2018 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Zamościu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
/nakaz zapłaty z dn. 16.07.2018 r. – k. 13/
W sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty pozwany zgłosił zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu, wskazując, iż Sądem właściwym miejscowo jest Sąd miejsca siedziby pozwanego – tj. Sąd Rejonowy w Gdyni. Nadto pozwany domagał się oddalenia powództwa w całości, wskazują iż w jego ocenie, zgodnie z w art. 49 ust. 1 ww. ustawy o kredycie konsumenckim, obniżenie całkowitego kosztu kredytu w sytuacji jego przedterminowej spłaty może nastąpić jedynie o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, zaś prowizja za udzielenie pożyczki jest pobierana za czynności związane z przygotowaniem, zawarciem i uruchomieniem pożyczki i jej wysokość nie jest uzależniona od długości okresu kredytowania, a zatem koszt ten nie podlega rekalkulacji w przypadku wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu. Pozwany przytaczając orzecznictwo sądów krajowych i stanowisko oraz praktykę stosowaną w krajach członkowskich Unii Europejskiej w zakresie interpretacji obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa, udowodnił okoliczność przeciwną – brak związku wysokości prowizji z okresem kredytowania.
/sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 19-30/
Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Zamościu stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę tut. Sądowi.
/postanowienie z dn. 20.08.2018 r. – k. 58-59/
W dniu 3 września 2018 r. powód zaskarżył przedmiotowe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił zażalenie powoda.
/zażalenie z dn. 3.09.2018 r. – k. 65-66; postanowienie z dn. 21.12.2018 r. – k. 78-78v/
Na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku (zgodnie z postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt VIII GC 1867/18), dotyczącym w szczególności wykładni przepisu zawartego wart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, która stanowi implementację do polskiego porządku prawnego Dyrektywy 2008/48/WE.
/protokół rozprawy z dn. 23.07.2019 r. – k. 100-101/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 czerwca 2016 r. pomiędzyS. (...)S.z siedzibą wG.(pożyczkodawcą) aD. K.(pożyczkobiorcą) została zawarta umowa pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr(...), na podstawie której pożyczkodawca udzielił pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 4.900 zł, na okres od dnia 15 czerwca 2016 r. do dnia 15 czerwca 2019 r.
W treści pkt. 13 umowy pożyczkobiorca zobowiązał się do spłaty pożyczki wrazz należnymi odsetkami do dnia 15 czerwca 2019 r. w ratach miesięcznych, w terminach i kwotach wskazanych w harmonogramie spłaty pożyczki. W pkt. 19 a) umowy strony ustaliły,że pożyczkobiorca jest zobowiązany ponieść koszty związane z zawarciem umowy w postaci prowizji z tytułu udzielenia pożyczki w wysokości 833 zł.
Zgodnie z treści pkt 27 umowy: „Pożyczkobiorca ma prawo w każdym czasie do spłaty całości lub części pożyczki przed terminem określonym w umowie. Pożyczkobiorca może dokonać spłaty osobiście w Kasie lub poprzez wpłatę na rachunek pożyczkowy o numerze(...). W przypadku spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie, w braku odmiennej dyspozycji Pożyczkobiorcy dokonane wpłaty zostaną zaliczone na poczet spłaty kapitału w taki sposób, że wpłata zostanie przeznaczona w następującej kolejności na:
a) spłatę najbliższej wymagalnej raty w kwocie odpowiadającej jej wysokości pomniejszonej o odsetki za okres od dnia dokonania wcześniejszej spłaty do dnia wymagalności raty,
b) spłatę kapitału pożyczki w taki sposób, że czas obowiązywania umowy ulegnie skróceniu; w takim przypadku całkowity koszt pożyczki ulegnie obniżeniu proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, licząc od momentu spłaty pożyczki przed terminem […]”.
/okoliczność niesporna – vide – kserokopiaumowa pożyczki o nr (...)– k. 7-9.
W dniu 13 stycznia 2017 r.D. K.spłacił w całości zobowiązanie wynikającezumowy pożyczki o nr (...). Całkowita spłata nastąpiła na 883 dni przed zakończeniem obowiązywania umowy.
/okoliczność niesporna – vide – rozliczenie kredytu – k. 10/

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny, niesporny między stronami, Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów przedłożonych przez stronę powodową w toku postępowania, które nie budziły zastrzeżeń Sądu co do autentyczności i prawdziwości twierdzeń w nich zawartych, a ponadto ich wiarygodność nie była kwestionowana przez stronę pozwaną,a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary. Pozostałe dokumenty zgromadzonew aktach nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wnoszą do sprawy żadnych nowych, istotnych okoliczności.
W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanego zapłaty kwoty 671,72 złz odsetkami ustawowymi za opóźnienie, powołując się na łączącą strony umowę pożyczki (kredytu konsumenckiego) o nr(...), zawartą w dniu 15 czerwca 2016 r. Powód wskazywał, że żądana przez niego kwota stanowi część uiszczonej przez niego prowizji z tytułu udzielenia pożyczki, która powinna zostać zwrócona przez pozwanego w związku z wcześniejszą całkowitą spłatą pożyczki – zgodnie zart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.
Pozwany, kierując zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, kwestionował zasadność żądania powoda i podnosił, że prowizja za udzielenie pożyczki nie podlega redukcji w razie przedterminowej spłaty pożyczki, ponieważ jest to koszt, który nie dotyczy okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, gdyż został on w całości „skonsumowany” przez zawarcie umowy i wypłatę kredytu.
Spór między stronami sprowadzał się więc do ustalenia zasadności żądania przez powoda obniżonej kwoty prowizji, proporcjonalnie do czasu trwania zobowiązania, w związkuz przedterminową całkowitą spłatą pożyczki.
Wobec powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zapis art.27 przedmiotowej umowy, dopuszczający możliwość spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie, wskazujący również na sposób i kolejność zaliczania wpłat na poczet spłaty kapitału oraz odnoszący się do skrócenia czasu obowiązywania umowy, mówi przede wszystkim o obniżeniu całkowitego kosztu pożyczki proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, licząc od momentu spłaty pożyczki przed terminem. Tym samym, zawarta w tym postanowieniu regulacja, w sposób jasny posługuje się pojęciem całkowitego kosztu pożyczki, precyzując mechanizm i zasady jego obniżenia w związku ze spełnieniemsię przesłanki w postaci wcześniejszej spłaty pożyczki. Wskazać przy tym należy, iż prowizja z tytułu udzielenia pożyczki, o której mowa w pkt 19 a) umowy, a którą powód uiścił w kwocie 833 zł, stanowiła nic innego jak koszt związany z zawarciem umowy, a więc koszt pożyczki, podlegający redukcji, o której mowa w treści pkt 27 umowy.
Sąd wziął również pod rozwagę przepis art. art. 49 ust. 1 przywoływanej jużustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 993), zgodnie z którymw przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą. Wskazać również należy, że powyższy przepis stanowi implementację treści art. 16 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki (Dz.Urz.UE.L Nr 133, str. 66), zgodnie z którym konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt i w takich przypadkach jeston uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetkii koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy. Wobec treści powyższych przepisów należy je – w ocenie Sądu – rozumieć w ten sposób, że w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego następuje obniżenie wszystkich możliwych kosztów takiego kredytu, niezależnie od ich charakteru i niezależnie od tego, kiedy koszty te zostały faktycznie poniesione przez kredytobiorcę, z tym że redukcja ta ma charakter proporcjonalny, tj. odnosi się do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie. Zauważyć należy, że całkowity koszt kredytu, o jakim mowa w ww. przepisach, obejmuje – zgodnie z art. 5 pkt. 6 ww. ustawy – wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: a) odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz b) koszty usług dodatkowych w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu – z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta.Tym samym art. 49 ust. 1 ww. ustawy obejmuje wszystkie koszty kredytu obciążające konsumenta – kredytobiorcę, bez różnicowania tych kosztów ze względu na ich rodzaj, moment ich poniesienia oraz ich wysokość, która może być stała i niezależna od okresu obowiązywania umowy bądź może być rozłożona w czasie i uzależniona od okresu obowiązywania umowy. W tym rozumieniu niezasadny jest więc zarzut pozwanego, iż redukcja całkowitego kosztu kredytu przy jego wcześniejszej spłacie nie obejmuje prowizji z tytułu udzielenia pożyczki (kredytu), której wysokość nie jest uzależniona od długości okresu kredytowania i która jako opłata pobierana za czynności związane z przygotowaniem, zawarciem i uruchomieniem pożyczki zostaje „skonsumowana” w momencie zawarcia umowy pożyczki. Jak już wskazano przepisy ww.ustawy o kredycie konsumenckimnie różnicują kosztów kredytu ze względu na ich powiązanie z okresem kredytowania, zaś pkt 27 przedmiotowej umowy i przepis art. 49 ust. 1 tej ustawy wprost mówią o proporcjonalnym obniżeniu całkowitego kosztu kredytu.
W tym miejscu wskazać również należy, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 r. wydanym w sprawie C–383/18 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267(...), orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 11 czerwca 2018 r., a dotyczący wykładni art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U. 2008, L 133, s. 66), ww. przepis należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że pozwany nie wykazał, że pobrana przez niego prowizja została w całości lub w znacznej części przeznaczona na konkretne wydatki związane z udzieleniem pożyczki i zawarciem umowy z powodem, które to wydatki niesą uzależnione od okresu, na jaki umowa ta została zawarta.
Podsumowując Sąd uznał, że w związku z przedterminową spłatą pożyczki udzielonej na podstawieumowy o nr (...)z dnia 15 czerwca 2016 r. pożyczkobiorcy – zgodniez zapisem pkt 27 tej umowy i art. 49 ust. 1 ww. ustawy o kredycie konsumenckim – przysługuje zwrot kosztów pożyczki w części przypadającej na okres między jej spłatą (13 stycznia 2017 r.),a końcem umowy (15 czerwca 2019 r.), w tym również uiszczonej w kwocie 833 zł prowizji. Ponieważ więc okres, o który na skutek wcześniejszej spłaty skrócony został okres obowiązywania umowy pożyczki, wynosi 883 dni, to pożyczkobiorcy powinna zostać zwrócona część prowizji w kwocie 671,72 zł (883 dni/1095 dni [całkowity okres spłaty wyrażony umową] x 833 zł = 671,72 zł), która to zresztą wysokość i sposób jej wyliczenia nie były kwestionowane.
Uznając zatem, że roszczenie o zwrot części tej prowizji w kwocie dochodzonejw niniejszej sprawie jest zasadne, Sąd w pkt. I wyroku, na podstawie pkt 27 umowy pożyczkio nr(...)z dnia 15 czerwca 2016 r. iart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r.o kredycie konsumenckim(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 993) w zw. z pkt. 19 a) przedmiotowej umowy, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 671,72 zł, zaś na podstawieart. 481 § 1i 2 k.c.zasądził również odsetki ustawowe za opóźnienie od tej kwoty od dnia 28 stycznia 2017 r. (zgodnie z żądaniem pozwu) do dnia zapłaty.
O kosztach procesu w pkt. II wyroku Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawieart. 98 k.p.c.iart. 108 k.p.c.w zw. z § 2 pkt. 2 w zw. z § 15 w zw. z § 10 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powód poniósł koszty w kwocie łącznej 317 zł na którą składają się: uiszczona opłata sądowa od pozwu w wysokości 30 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 270 zł, opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, opłata sądowa od zażalenia w kwocie 30 zł. Pozwany natomiast – wygrywający postępowanie zażaleniowe – poniósł koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 120 zł. W związku z tym, iż powód wygrał niniejszy proces przegrywając jednocześnie postępowanie zażaleniowe, obciążony został opłatą od zażalenia w kwocie 30 zł, która uznana została za uprzednio uiszczoną, po skompensowaniu zaś pozostałych kosztów Sąd uznał, iż powodowi należy się zwrot kosztów procesu w kwocie 197 zł (317 zł – 120 zł) i taką kwotę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu.