Sąd Rejonowy w Suwałkach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV P 102/19
Data wyroku: 2019-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Karol Kwiatkowski

Sygn. akt IV P 102/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2019 r.
Sąd Rejonowy w Suwałkach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Karol Kwiatkowski

Protokolant:

sekr. sądowy Magda Warakomska

po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. w Suwałkach na rozprawie
sprawy z powództwaJ. W.
przeciwko Syndykowi masy upadłościTartak (...) Sp. z o.o.w upadłości z/s wP.
o zapłatę wynagrodzenia za pracę, odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

I
Zasądza od pozwanego syndyka masy upadłościTartak (...) Sp. z o.o.w upadłości z/s wP.na rzecz powodaJ. W.kwotę 33.083,97 zł (trzydzieści trzy tysiące osiemdziesiąt trzy złotych 97/00) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 grudnia 2016r. do dnia zapłaty.

II
Odstępuje od obciążania pozwanego syndyka masy upadłościTartak (...) Sp. z o.o.w upadłości z/s wP.brakującymi kosztami procesu.

Sędzia Karol Kwiatkowski
Sygn. akt IV P 102/19

UZASADNIENIE
PowódJ. W.w pozwie skierowanym przeciwko syndykowi masy upadłościTartak (...) sp. z o.o.w upadłości z siedzibą wP.domagał się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 33.083,97 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 grudnia 2016 r. do dnia za­płaty. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż w okresie od 1 stycznia 1991 r. do 30.11.2016 r. był pracownikiemTartak (...) Spółki z o.o.z siedzibą wP.. Syndyk masy upadłości pismem z dnia 27.10.2016r. wypowiedział umowę o pracę, z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedze­nia do jednego miesiąca - ze skutkiem na dzień 30.11.2016 r. Przyczyną wypowiedzenia było ogłoszenie w dniu 13 października 2016 r. przez Sąd Re­jonowy wB., VIII Wydział Gospodarczy upadłości obejmującej likwi­dację majątkuTartak (...) Spółki z o.o.z siedzibą wP.. Na datę ustania stosunku pracy została dla powoda nierozliczona kwota z tytułu należności ze stosunku pracy – łącznie 33.083,97 zł. na którą składają się następujące składniki:

1
Wynagrodzenie za pracę za m-c lipiec 2016 r. – 1.523,81 zł,

2
Odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika - 12.000,00 zł,

3
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy - 19.560,16 zł.

Pozwany syndyk masy upadłościTartak (...) sp. z o.o.w upadłości z siedzibą wP.domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu, w tym, w przypadku ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Syndyk podniósł zarzut przedwczesności powództwa. W uzasadnieniu wskazał, iż syndyk w żadnym wypadku nie uchyla się od obowiązku dokonania zapłaty na rzecz strony powodowej, gdyż roszczenia te dotyczą wynagrodzenia za pracę, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, odprawy z tytułu rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika przy czym powództwo jest przedwczesne, z uwagi na tryb wypłaty wskazanych świadczeń, wedle przepisówprawa upadłościowego. Podkreślił, iż syndyk wypłaca należności pracownicze sukcesywnie, jeżeli środki finansowe masy upadłości na to pozwolą. Należność ta zostanie wypłacona w trybieart. 342 i 343 prawa upadłościowego.

Sąd ustalił, co następuje:
PowódJ. W.pozostawał w zatrudnieniu wTartak (...) sp. z o.o.z siedzibą wP.w okresie od dnia 01.01.1991 r. do dnia 30.11.2016r. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, ostatnio na stanowisku DyrektoraTartaku (...)(dowód: świadectwo pracy k. 13, umowa o pracę z aneksami k. 57, 57v, 61v-62, 64v, 65, 76v, ).
Stosunek pracyJ. W.ustał w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę –art. 30§1 pkt 2 kpw zw. zart. 411§1 kp– z powodu ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku spółki (dowód: wypowiedzenie umowy o pracę k. 12, 54, świadectwo pracy k. 13, 53, 95v-96).
Postanowieniem Sądu Rejonowego wB.VIII Wydziału Gospodarczego z dnia 13.10.2016 r. sygn. akt VIII GU(...)ogłoszona została upadłośćTartak (...) sp. z o.o.wP.obejmującą likwidację majątku w/w spółki (dowód: kopia postanowienia z dnia 13.10.2016r. k. 36).
W związku z ustaniem stosunku pracy powstały naliczone przez pracodawcę i nieuregulowane należności powodaJ. W.: z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 19.560,16 zł. brutto, odprawy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych w kwocie 12.000 zł. brutto oraz wynagrodzenia za pracę za miesiąc lipiec 2016r. w kwocie 1.523,81 zł.
(dowód: okoliczność przyznana przez pozwanego, a ponadto: lista płac k. 93, 96v-97, 99-100, 100v-102v,wykaz zbiorczy i uzupełniający niezaspokojonych roszeń pracowniczych k. 38v-46, 50-51, pisma Wojewódzkiego Urzędu Pracy w(...)- z dnia 8.12.2016r. k. 46v-47, z dnia 7.12.2016r. k. 37-38, z dnia 2.03.2017r. RF.(...)k. 48v-49, z dnia 7.03.2019r. k. 52, nakaz PIP z dnia 3.01.2017r. k. 47v-48, list płac k. 85-86, zgłoszenie wierzytelności k. 139-140, karta wynagrodzeń k. 92v-94, 97v).
Wierzytelności dochodzone pozwem nie zostały wpisane na listę wierzytelności (bezsporne).

Sąd zważył, co następuje:
Bezsporne jest, iż pozwany posiada wobec powoda – b. pracownika wierzytelność wskazaną w pozwie z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (w kwocie 19.560,16 zł. brutto), odprawy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych (w kwocie 12.000,00 zł. brutto), a także wynagrodzenia za pracę za miesiąc lipiec 2016r. w kwocie 1.523,81 zł. tj. łącznie 33.083,97 zł. Okoliczność ta została wprost przyznana przez pozwanego, również przez jego pełnomocnika na rozprawie. Jak wynika z treści odpowiedzi na pozew (k. 29-35), oraz list płac (lista płac k. 93, 96v-97, 99-100, 100v-102v, wykaz zbiorczy i uzupełniający niezaspokojonych roszeń pracowniczych k. 38v-46, 50-51, pisma Wojewódzkiego Urzędu Pracy w(...)- z dnia 8.12.2016r. k. 46v-47, z dnia 7.12.2016r. k. 37-38, z dnia 2.03.2017r. RF.(...)k. 48v-49, z dnia 7.03.2019r. k. 52, nakazu PIP z dnia 3.01.2017r. k. 47v-48, list płac k. 85-86, zgłoszenia wierzytelności k. 139-140, karty wynagrodzeń k. 92v-94, 97v), a także oświadczenia pełnomocnika syndyka na rozprawie przed Sądem w dniu 18.12.2019r. (por. protokół skrócony rozprawy k. 115), wierzytelność ta powstała po ogłoszeniu upadłości i nie jest objęta listą wierzytelności (bezsporne).
Dla porządku jedynie Sąd wskazuje, iż w okolicznościach sprawy podstawą roszczenia o zapłatę odprawy z tytułu zwolnienia grupowego jestart. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U.2018 poz. 1969 ze zm.) w zw. zart. 18§1 kp, podstawą żądania zapłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jestart.171 §1 kp, zaś podstawą roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za pracę jestart. 86§1 kp.
Uwzględnieniu roszczenia w całości nie sprzeciwia się, w ocenie Sądu, początkowa odmowa wypłaty świadczenia tytułem odprawy z ustawy „o zwolnieniach grupowych” w związku ze stanowiskiem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w(...)(pismo(...)wB.z dn. 2.03.2017r. k. 48v-49).
Odmowa wypłaty odpraw pieniężnych wynikła z oceny w/w(...), że w przypadku rozwiązywania stosunków pracy m.in. z powodem nie miały już zastosowania przepisy ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy...
W przypadku powoda nie zostały formalnie spełnione przesłanki określone w art. 1 i art. 10 tej ustawy dotyczące wy­maganego stanu zatrudnienia u pracodawcy dokonującego zwolnień pracowników z przyczyn ich niedotyczących istniejącego w okresie rozwiązywania umów o pracę na podstawie porozumienia stron lub wypowiedzeń ze strony pracodawcy, który nie może przekraczać 30 dni. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy... jej przepisy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego, co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez praco­dawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnie­nie obejmuje, co najmniej 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników (tj. tak, jak w przypadkuspółki TARTAK (...)). W przypadku dokonywania zwolnień indy­widualnych z przyczyn niedotyczących pracowników limit zatrudniania przez pracodawcę, co naj­mniej 20 pracowników i 30-dniowego okresu dokonywania zwolnień jest także wymagany, co po­twierdza treść art. 10 ust. 1 w/w ustawy.
Bieg 30-dniowego terminu kwalifikującego zwolnienia pracowników dokonywane przezTARTAK (...) sp. z o.o.do kategorii zwolnień grupowych rozpoczął się w dniu 27.09.2016 r., kiedy to w/w pracodawca (zatrudniający na ten dzień, co najmniej 20 pracowników) wręczył 18 pracownikom oświadczenia o rozwiązaniu stosunków pracy, w tym z 12 pracownikami zawarł porozumienia o rozwiązaniu umów o pracę z dniem 30.09.2016 r. A zatem z dniem 27.10.2016 r. został wyczerpany 30-dniowy okres „l tury" zwolnień grupowych. (powodowi wypowiedzenie umowy o pracę wręczono w dniu 31.10.2016r. – k. 54)
W związku z powyższym, aby zakwalifikować wręczane pracownikom począwszy od dnia. 28.10.2016 r. oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika do kategorii zwolnień grupowych, należało na nowo spełniać warunki z art. 1 lub art. 10 w/w ustawy, w tym wymóg zatrudniania przez pracodawcę, co najmniej 20 pracowników. Tymczasem w tym dniuspółka TARTAK (...)nie zatrudniała wymaganej w/w przepisem liczby pra­cowników, bowiem z dniem 30.09.2016 r. ustały stosunki pracy 12 osobom - a zatem na dzień wręczania oświadczeń pracodawcy powodowi (tj. na dzień 31.10.2016 r), nie obowiązywały go już zasady zwalniania pracowników w trybie ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach... ze względu na stan zatrudnienia.
Fakt niezatrudniania wymaganej powyższym przepisem liczby pracowników na dzień do­konania oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę z powodem, wynika z korespondencji kierowanej przez syndyka na adres Funduszu, a także dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wynika z nich, że na dzień złożenia w/w oświadczenia spółka nie zatrudniała już co najmniej 20 pracowników.
/por. pismo Wojewódzkiego Urzędu Pracy w(...)z dnia 2.03.2017r. nr RF.(...)k. 48v-49/
Powyższe stanowisko Wojewódzkiego Urzędu Pracy w(...)nie może stanowić podstawy do odmowy wypłacenia odprawy z tytułu zwolnień grupowych (ze względów prawnych), ponieważ pozwany syndyk przyznał powodowi prawo do takiego świadczenia, zamieszczając je na liście płac za listopad 2016r. (k. 93) oraz przyznając ten fakt wprost w odpowiedzi na pozew i stanowisku wyrażonym przez swego pełnomocnika na rozprawie przed Sądem.
Przemawia za taką oceną zasada uprzywilejowania pracownika wyrażona wart. 18§1 kp, zgodnie z którym postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
M. in. na tle stosowania tego przepisu wypowiedział się Sąd Apelacyjny w(...), który w wyroku z dnia 12.09.2012r. III APa(...)stwierdził, iż całkowicie bezzasadne jest twierdzenie, że wynagrodzenie pracownika nie może być niezgodne z układem zbiorowym pracy. Owszem, istnieje taka reguła, lecz ma ona charakter jednokierunkowy - znajduje zastosowanie wyłącznie na korzyść pracownika. Przepisart. 18 § 1 KPwprowadza zasadę uprzywilejowania pracownika, stanowiąc, że postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Istotą wspomnianej zasady jest zakaz regulowania indywidualnej treści stosunku pracy w umowie o pracę w sposób mniej korzystny dla pracownika niż przewidują to przepisy prawa pracy, w tym układ zbiorowy pracy obowiązujący u pracodawcy. Nie istnieje natomiast zasada odwrotna, to znaczy taka, która zabraniałaby zawierania umów bardziej korzystnych dla pracownika niż te przepisy. Zatem wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę należne jest w wysokości w niej ustalonej, mimo iż przewyższała ona kwotę przewidzianą w zakładowym układzie zbiorowym za pracę na danym stanowisku.
Powyższy pogląd Sąd w całości popiera. Zatem zasada uprzywilejowania pracownika przemawia w przedmiotowej sprawie również za wymagalnością roszczenia o wypłatę odprawy z tytułu wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, skoro prawo do tego świadczenia przyznał pracodawca, mimo, iż formalnie z przepisów prawa nie wynika uprawnienie do niego (vide: cytowane pismo Wojewódzkiego Urzędu Pracy wB.z dnia 2.03.2017r. nr RF.(...)).
Zarzuty pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew, że syndyk nie jest zobowiązany do wypłaty na rzecz powoda świadczeń objętych pozwem, a powód nie posiada tytułu prawnego do żądania ich zapłaty wobec syndyka masy upadłościowej, w sytuacji gdy w masie upadłości brak jest środków na zaspokojenie wszystkich roszczeń wierzycieli upadłego w całości, nie znajduje uzasadnienia w przepisachprawa upadłościowego.
Stosunek pracy z powodem został rozwiązany przez syndyka masy upadłości, a przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę była upadłość przedsiębiorstwa - pracodawcy powoda. Zgodnie zprawem upadłościowymz dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Od tego momentu majątkiem przedsiębiorstwa zarządza syndyk, który w przeciwieństwie do pracodawcy nie ma na celu prowadzenia przedsiębiorstwa w celu osiągania zysku. Jego głównym zadaniem jest wywiązanie się z zobowiązań upadłego przedsiębiorstwa wobec jego wierzycieli. Stan upadłości przedsiębiorstwa ma szczególny wpływ na stosunki pracownicze. W miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje syndyk masy upadłości, jego odpowiedzialność za zobowiązania ze stosunku pracy łączącego dotychczasowego pracodawcę z pracownikami z mocy przepisówkodeksu pracyjest ograniczona, pracownik wobec syndyka masy upadłości nie może powoływać się na przepisy prawa pracy dotyczące ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności wynika wprost z treściart. 411§ 1 KP, który stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41, ani przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Odpowiedzialność syndyka za zobowiązania ze stosunku pracy podlega także ograniczeniu ze względu na „kondycję” ekonomiczną upadłego przedsiębiorstwa, syndyk prowadzi likwidację przedsiębiorstwa w ten sposób, aby z masy upadłości zaspokoić jak największą grupę wierzycieli. Cel ten realizuje zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 498).
Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 tej ustawy do kosztów postępowania zalicza się wydatki bezpośrednio związane z zabezpieczeniem, zarządem i likwidacją masy upadłości, w szczególności wynagrodzenie syndyka oraz jego zastępcy, wynagrodzenia osób zatrudnionych przez syndyka oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń tych osób, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli, wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli, koszty archiwizacji dokumentów upadłego, korespondencji, ogłoszeń, podatki i inne daniny publiczne związane z likwidacją masy upadłości (§ 1). Natomiast do innych zobowiązań masy upadłości zalicza się wszystkie niewymienione w ust. 1 zobowiązania masy upadłości powstałe po ogłoszeniu upadłości, w szczególności należności ze stosunku pracy przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, zobowiązania z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości, zobowiązania z zawartych przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości umów, których wykonania zażądał syndyk, inne zobowiązania powstałe z czynności syndyka oraz przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i renty z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę (§ 2). Ponieważ należności dochodzone pozwem powstały po ogłoszeniu upadłościTartak (...) Spółki z o. o., niewątpliwie znajduje tu zastosowanie§ 2 art. 230 prawa upadłościowego.
Zdaniem Sądu, nie ma racji pozwany syndyk, iż powództwo jest przedwczesne, Należy podkreślić, iż celem niniejszego postępowania nie było ustalenie, do której kategorii zaspokojenia należą dochodzone należności. Powód dochodził zasądzenia od pozwanego syndyka wierzytelności powstałej po ogłoszeniu upadłości w określonej wysokości i nie wpisanej na listę wierzytelności, co w przypadku jej udowodnienia nie zamyka drogi do uzyskania orzeczenia zasądzającego. Również stan środków upadłego (a ściśle ich brak) nie ma znaczenia dla oceny czy powództwo jest zasadne czy też nie.
Umieszczenie należności na liście płac (tak jak w rozpoznawanej sprawie) nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej i pozwala na prowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia zasądzającego należność, jeśli roszczenie jest zasadne.
Podstawą orzeczenia w zakresie roszczenia o zapłatę odprawy z tytułu zwolnienia grupowego jestart. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U.2018 poz. 1969 ze zm.) w zw. zart. 18§1 kp, w zakresie roszczenia o zapłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jestart.171 §1 kp, natomiast podstawą roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za pracę jestart. 86§1 kp. .
Pozwany nie wykazał, iż uregulował dochodzone roszczenia pracownicze, a zatem zaistniała potrzeba po stronie pracownika poszukiwania ochrony prawnej w drodze wywiedzionego powództwa o zapłatę.
Sąd uwzględnił również powództwo w części dotyczącej żądania zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej – zasądzonych na podstawieart. 359 §1 i§2 kcw zw. zart. 300 kpw zw. zart. 85 kp. Odsetki te zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu od dnia 02.12.2016r., albowiem należność główna stała się wymagalna z dniem 30.11.2016r. (umowa o pracę rozwiązana została z dniem 30.11.2016r.).
Wobec powyższego Sąd uwzględnił powództwo w całości, zasądzając kwotę 33.083,97 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie czemu dał wyraz w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 102 kpc, odstępując ze względów słuszności od obciążania nimi pozwanego (pkt II sentencji wyroku).

sędzia Karol Kwiatkowski