Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 157/18
Data wyroku: 2020-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Pidzik, Grzegorz Stojek, Wiesława Namirska
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 102 kpc

Sygn. akt V ACa 157/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Stojek (spr.)

Sędziowie:

SA Tomasz Pidzik
SA Wiesława Namirska

Protokolant:

Diana Pantuchowicz

po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2020 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwaM. R.
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w(...)
o odszkodowanie
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I C 193/17,

1
oddala apelację;

2
nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego.

SSA Tomasz Pidzik

SSA Grzegorz Stojek

SSA Wiesława Namirska

Sygn. akt V ACa 157/18

UZASADNIENIE
postanowienia o kosztach postępowania apelacyjnego, zawartego w punkcie 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 lutego 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 6 lutego 2020 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 27 lutego 2018 r. w sprawie z powództwaM. R.przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w(...)(punkt 1 wyroku Sądu Apelacyjnego) oraz nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego (punkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego).
Wnosząc o oddalenie apelacji, pozwany wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, stosownie do art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r. poz. 1265 z późn. zm.; dalej: u.P.G.).
Zasadą jest, że strona przegrywająca proces zwraca przeciwnikowi koszty procesu na jego wniosek, gdy jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, co ma zastosowanie do Prokuratorii Generalnej, jako pełnomocnika instytucjonalnego (art. 98 § 1 i 3, art. 99, art. 109 § 1 k.p.c.iart. 4 ust. 1 pkt 2u.P.G.). Jednakże ustawodawca wart. 102 k.p.c.zawarł odstępstwo od tej zasady.
Zgodnie zart. 102 k.p.c., wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Chociaż Sąd Okręgowy oddalił powództwo, którym powód domagał się naprawienia szkody wyrządzonej wykonywaniem władzy publicznej, gdyż powód nie wykazał szkody, to jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zwrócił uwagę na szereg nieprawidłowości w procedowaniu w sprawie III K 14/14 Sądu Rejonowego w(...), ze względu na które powód pozostawał w subiektywnie usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu o zasadności powództwa skierowanego przeciwko Skarbowi Państwa. Właśnie to zdecydowało o zastosowaniuart. 102 k.p.c.w pierwszej instancji.
Argument ten jest zasadny także na etapie postępowania apelacyjnego, mimo że to właśnie powód zdecydował się kontynuować proces, który przegrał już w pierwszej instancji, co zwykle stanowi przeszkodę w zastosowaniuart. 102 k.p.c.na etapie postępowania apelacyjnego (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11, niepubl.). Sąd Apelacyjny podziela bowiem to stanowisko judykatury, zgodnie z którym szczególnie uzasadniony wypadek może zachodzić także w drugiej instancji, jeśli wyjątkowe okoliczności sprawy nie uległy zmianie w postępowaniu w drugiej instancji (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2011 r., IV CZ 23/11, niepubl.). Tak jest w niniejszej sprawie. Szczególnie uzasadniony wypadek w okolicznościach rozpoznawanej sprawy sprowadza się bowiem do tego, że obywatel wykazał nieprawidłowości w wykonywaniu władzy publicznej, ze względu na które twierdził o poniesieniu szkody, której naprawienia się domagał. Wprawdzie szkody nie udowodnił, ale nie zmienia to faktu, że to strona pozwana doprowadziła do powstania u powoda subiektywnie usprawiedliwionego przekonania o słuszności swego stanowiska, dopuszczając się nieprawidłowości w procesie karnym. Gdyby nieprawidłowości w procedowaniu w procesie karnym nie zachodziły, wówczas uznać należałoby, że wnosząc apelację, powód ryzykuje w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego, bezzasadnie kwestionując argumentację Sądu pierwszej instancji. Tak jednak nie jest, skoro nieudowodnienie szkody nie jest tożsame z prawidłowym wykonywaniem władzy publicznej przez stronę pozwaną. Zatem zastosowanie zasady odpowiedzialności za koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym w niniejszej sprawie stanowiłoby nieusprawiedliwioną sankcję procesową względem osoby dochodzącej naprawienia szkody, jaka miała wystąpić w efekcie nieprawidłowego wykonywania władzy publicznej. W tym właśnie wyraża się szczególnie uzasadniony wypadek, o jakim mowa wart. 102 k.p.c., który uzasadniał odejście od zasady odpowiedzialności za wynik procesu także w postępowaniu apelacyjnym.
SSA Tomasz Pidzik SSA Grzegorz Stojek SSA Wiesława Namirska