Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 520/20
Data wyroku: 2020-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Tomczyk
Słowa kluczowe: Umowa, Kredyt
Podstawa prawna: 69 prawa bankowego

Sygn. akt I C 520/20

WYROK

​

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 października 2020 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia SO Ewa Tomczyk
Protokolant sekr. sąd. Dorota Piątek
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2020 roku w Piotrkowie Tryb.
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Banku Spółki AkcyjnejwW.
przeciwkoD. P.
o zapłatę kwoty 174.004,35 zł
zasądza od pozwanegoD. P.na rzecz strony powodowej(...) Banku Spółki AkcyjnejwW.kwotę 174.004,35 (sto siedemdziesiąt cztery tysiące cztery i 35/100) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 września 2019 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 10.517,00 (dziesięć tysięcy pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu części kosztów procesu.
Sędzia SO Ewa Tomczyk
Sygn. akt I C 520/20

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 4 września 2019 r. złożonym w elektronicznym postępowaniu upominawczym(...) Bank Spółka AkcyjnawW.wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, że pozwanyD. P.ma zapłacić na rzecz powoda kwotę 174.004,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że kwota dochodzona pozwem wynika z braku wywiązania się przez pozwanego z obowiązku spłaty pożyczki zaciągniętej w dniu 11.08.2016 r. nr(...).
Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie wydał w dniu 16 października 2019 r. w sprawie VI Nc-e(...)nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem pozwu (k.9).
Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Potwierdził zawarcie umowy kredytu konsolidacyjnego, powołał się na okoliczności związane ze stanem zdrowia swej żony, które spowodowały, że nie był w stanie dotrzymać terminów spłat. Wskazał, że zaskarża nakaz zapłaty gdyż nie zgadza się z wysokością kwoty dochodzonej pozwem. Nadto zgłosił zarzut niewymagalności roszczenia, wobec nieskuteczności dokonanego wypowiedzenia umowy kredytu (sprzeciw od nakazu zapłaty –k. 11-12).
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Tryb. (k. 52).
Na rozprawie w dniu 30 października 2020 r. pozwany wniósł o rozłożenie zadłużenia na raty w kwocie po 1.000 zł miesięcznie, przyznał otrzymanie pisma o wypowiedzeniu umowy kredytu (protokół – k. 116)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 11.08.2016 r. została zawarta pomiędzy powodowym(...) Bankiem Spółką AkcyjnąwW.a pozwanymD. P.umowa o kredyt konsolidacyjny nr(...).
Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy powód udostępnił pozwanemu kwotę kredytu w wysokości 200.000,00 zł który był przeznaczony na: - potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy w wysokości - 41.358,00 zł, - spłatę zobowiązań kredytowych kredytobiorcy z tytułu dwóch umów: - umowy kredytu Kredyt niecelowy oraz kredyt studencki nr(...)na rachunek prowadzony w(...) Bank SAw kwocie 31.051.00 zł, - umowy kredytu Kredyt niecelowy oraz studencki nr(...)w kwocie 113. 591,00 zł.
Pozwany zobowiązał się do spłaty udzielonego kredytu wraz z należnymi opłatami, prowizjami i odsetkami umownymi w 120 ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych 15 dnia każdego miesiąc.
Oprocentowanie kredytu było liczone wg zmiennej stopy, stanowiącej sumę stawki WIBOR 3M i marży w wysokości 8,29 punktów procentowych, stałej w trakcie trwania umowy. Oprocentowanie to w dniu zawarcia umowy wynosiło 10 % w stosunku rocznym.
Rozwiązanie umowy zostało uregulowane w § 9 umowy kredytowej.
Rozwiązania umowy mogła dokonać każda ze stron przy zachowaniu 30 -dniowego terminu wypowiedzenia bądź w każdym czasie za porozumieniem stron.
Bank miał prawo wypowiedzieć umowę w przypadku między innymi: - rażącego naruszenia postanowień umowy lub regulaminu udzielania kredytów dla osób fizycznych przez kredytobiorcę, - pogorszenie zdolności kredytowej kredytobiorcy, - stwierdzenia przez bank zagrożenia w spłacie kredytu.
W przypadku jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, Bank wzywa kredytobiorcę do dokonania spłaty zaległości w terminie l4 dni roboczych od daty otrzymania wezwania, a jeżeli należności nie zostaną uregulowane w całości w wyznaczonym terminie, jak również w sytuacji, w której złożony przez kredytobiorcę wniosek o restrukturyzację zadłużenia zostanie odrzucony, Bank ma prawo wypowiedzieć umowę kredytu. Od następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia całe zobowiązanie z tytułu udzielonego kredytu stawało się wymagalne i traktowane było jako zadłużenie przeterminowane ( § 9 pkt 1, 2 i 3)
(dowód: umowa– k.61-64, zeznania pozwanego –k. 116 verte-117)
Pozwany w okresie od dnia 12 września 2016 roku do dnia 31 maja 2019 roku dokonał spłaty rat kredytowych łącznej kwocie 82.157,68 zł, przy czym w listopadzie 2018 r. i w styczniu 2019 r. pozwany nie uiścił raty kredytowej.
Ostatniej wpłaty pozwany dokonał w dniu 31 maja 2019 roku.
(dowód: zeznania pozwanego –k. 116 verte-11, dowody zapłaty -k.13-44, historia rachunku -k. 89-110)
Pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. powodowy Bank poinformował pozwanego o zaległości w spłacie kredytu i wezwał pozwanego do uiszczenia kwoty 5.310,42 zł.
(dowód: wezwanie do zapłaty – k. 82)
Kolejnym pismem z dnia 15 lutego 2019 r. powodowy Bank wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 5.333,92 zł, informując, że nieregulowanie zadłużenia może skutkować wypowiedzeniem umowy. Pismo to pozwany otrzymał w dniu 25 lutego 2019 r.
(dowód: pismo – k. 83, wydruk ze strony internetowej – k. 84)
Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. pozwany został wezwany do dokonania w terminie 14 dni roboczych spłaty zadłużenia w kwocie 5.347,49 zł. W piśmie poinformowano pozwanego, że może złożyć w tym terminie wniosek o restrukturyzację zadłużenia oraz że w przypadku nieuiszczenia zadłużenia i nie złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia umowa kredytu zostanie mu wypowiedziana. Pismo to pozwany otrzymał w dniu 12 czerwca 2019 r.
(dowód: pismo – k. 85, wydruk ze strony internetowej – k. 86)
Strona powodowa pismem z dnia 15 lipca 2019 r. wypowiedziała umowę kredytu z powodu niedotrzymania warunków umowy i nieuregulowania zaległości w terminie. Na dzień wypowiedzenia umowy zadłużenie pozwanego wynosiło 8.042,96 zł.
(dowód: wypowiedzenie umowy - k.88 wraz z potwierdzeniem odbioru -k.87)
W dniu 4 września 2019 r. powodowy Bank wystawił wyciąg z własnych ksiąg rachunkowych stwierdzający wymagalne zadłużenie pozwanego z tytułu umowy kredytu nr(...)z dnia 11.08.2016 r. w kwocie 174.004,35 zł, na którą składają się: - niespłacony kapitał w kwocie: 165.742,15 zł, - odsetki umowne w kwocie 6.770,76 zł, - odsetki umowne za opóźnienie w kwocie 1.491,44 zł.
(dowód: wyciąg z ksiąg bankowych – k. 58, historia rachunku –k.895-110)
PozwanyD. P.ma 45 lat, jest zatrudniony wElektrowni (...)jako obchodowy urządzeń elektrycznych, z wynagrodzeniem 4000 zł netto, pozostaje w związku małżeńskim. Żona pozwanego ma 43 lata, pracuje jako pomoc nauczyciela z wynagrodzeniem 1800 zł netto. W październiku 2017 r. został u niej wykryty nowotwór szyjki macicy, leczenie trwało pół roku, po czym żona pozwanego wróciła do pracy zawodowej.
Małżonkowie mają dwoje córki. Starsza córka ma 24 lata, studiuje weW.i pracuje dorywczo. Pozwany przekazuje córce miesięcznie ok. 1200 zł na utrzymanie. Młodsza córka ma 9 lat, jest uczennica III klasy szkoły podstawowej.
Pozwany ma zadłużenie także w innych bankach i parabankach na łączna kwotę ok. 500.000 zł. Wobec pozwanego i jego żony toczą się liczne postępowania sądowe związane z brakiem spłaty zobowiązań finansowych. Spłaca jedynie zadłużenie zaciągnięte w firmie kredytowej, które zostało mu rozłożone na raty w kwocie po 700 zł miesięcznie.
Pozwany mieszka wraz z żoną i dzieckiem w domu po zmarłych teściach, który w ½ części stanowi własność pozwanego i jego żony. Koszty utrzymania domu wynoszą ok. 1000 zł, opłata za telefony i internet ok.200 zł, wydatek na zakup żywności powód określa na 500 zł miesięcznie, ponosi koszty utrzymania samochodu.
Pozwany przestał spłać kredyt z uwagi na spiralę zadłużenia, w jaką popadł.
(dowód: zeznania pozwanego -k.116verte-117, oświadczenie majątkowe -k.45-490
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie.
W myślart. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe(tekst jednolity – Dz.U. z 2019 r., poz. 2357) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Jak wynika z dowodów przedstawionych przez stronę powodową i co zostało przyznane przez pozwanego, pozwany nie wywiązał się z obowiązku terminowej spłaty swego zobowiązania, co skutkowało wypowiedzeniem umowy. Jednocześnie powodowy bank złożonymi do akt sprawy dokumentami wykazał, że wypowiadając pozwanemu umowę kredytu dopełnił wszystkich wymaganych ustawą wymogów związanych z wypowiedzeniem umowy.
W świetle takich dokumentów jak umowa kredytu, wypowiedzenie umowy kredytu, wyciąg z ksiąg rachunkowych i szczegółowego rozliczenia kredytu wysokość zobowiązania pozwanego nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez pozwanego.
Wprawdzie wyciąg z ksiąg banku wobec uchyleniaart. 95 k.c. prawa bankowegobędącego następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2011 r., P 7/09 nie ma wprawdzie mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym (art. 95 ust. 1 a) ustawy Prawo Bankowe), nie mniej kwalifikacja taka nie pozbawia tego dokumentu mocy dowodowej i wiarygodności. Ma on moc dowodową dokumentu prywatnego, którego wprawdzie nie dotyczy domniemanie zart. 245 k.p.c., jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dowód z dokumentu prywatnego może być podstawą ustaleń faktycznych, jest samodzielnym środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia według zasad określonych wart. 233 § 1 k.p.c., to jest podlega on ocenie sądu na podstawie wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 lipca 2010 r., II CSK 119/10, LEX nr 603161, z dnia 13 grudnia 2013 r. ,III CSK 66/13, LEX nr1463871,, z dnia 12 września 2014 r., I CSK 634/13, LEX nr 1504324).
Zatem w świetle wskazanych wyżej dowodów zaoferowanych przez stronę powodową uznać trzeba za udowodnione, że w dacie wystawienia wyciągu z ksiąg rachunkowych dług pozwanego wynosił kwotę tam wskazaną i dochodzoną pozwem.
Mając na uwadze przedstawione wyżej zachodziły podstawy do udzielenia ochrony prawnej powodowi poprzez uwzględnienie powództwa.
Podstawą orzeczenia o odsetkach był przepisart. 481 k.c.
Pozwany ostatecznie ograniczył swe stanowisko procesowe do żądania rozłożenia zadłużenia na raty, co obligowało Sąd do rozważania, czy zostały spełnione przesłanki zart. 320 k.p.c.Przepis ten pozwala na rozłożenie w wyroku na raty zasądzonego świadczenia, a przesłanką takiej ingerencji Sądu w stosunek obligacyjny jest występowanie w sprawie szczególnych okoliczności, wskazujących na to, że spełnienie przez dłużnika świadczenia jednorazowo nie jest możliwe i kiedy natychmiastowe wykonanie wyroku byłoby rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W zasadzie chodzi o okoliczności dotyczące pozwanego dłużnika, jego sytuację osobistą, majątkową, finansową, rodzinną, które powodują, że nierealne jest spełnienie przez niego od razu i w pełnej wysokości zasądzonego świadczenia. Rozważając rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, sąd orzekający nie może jednak nie brać pod rozwagę także sytuacji wierzyciela, ponieważ sąd nie powinien działać z jego pokrzywdzeniem.
W orzecznictwie podkreśla się, że wykazanie przesłanek zastosowaniaart. 320 k.p.c.ciąży na stronie, która chce skorzystać z możliwości rozłożenia świadczenia na raty. Zastosowanieart. 320 k.p.c.wykracza poza normalny zakres rozstrzygnięcia i wymaga zazwyczaj udowodnienia okoliczności niekoniecznych do rozstrzygnięcia o samym dochodzonym roszczeniu (postanowienie Sądu Najwyższego z 22.03.2018, V CSK 503/17).
Nie budzi wątpliwości, że sytuacja majątkowa pozwanego jest trudna i nierealne jest spełnienie przez niego od razu i w pełnej wysokości zasądzonego świadczenia, jednak fakt ten nie jest wystarczający do rozłożenia świadczenia na raty. Uwzględnienie bowiem jednocześnie słusznego interesu wierzyciela wymaga, aby na chwilę orzekania zostało przynajmniej uwiarygodnione w wysokim stopniu, że dłużnik (oceniając rzecz rozsądnie) będzie w stanie spełnić świadczenie w ratach, których liczbę, wysokość i terminy płatności ustali Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2020 r. I ACa 171/20).
Stąd zachodzi konieczność wykazania przez dłużnika, że realnie będzie dysponować środkami, które mimo trudności, umożliwią wykonanie zmodyfikowanego obowiązku w sposób odczuwalny ekonomicznie przez wierzyciela. W przeciwnym razie, jeżeli okoliczności sprawy nie wskazują na istnienie po stronie dłużnika woli dobrowolnej spłaty zadłużenia, a jedynie na chęć odłożenia w czasie konieczności wykonania zobowiązania, omawiana norma prawna nie będzie miała zastosowania.
Biorąc pod uwagę wysokość dochodów pozwanego i jego żony (łącznie 5.800 zł), posiadanie na utrzymaniu dwóch córek oraz ponoszone przez pozwanego koszty nie można uznać, że pozwany będzie realnie dysponował środkami pozwalającymi na spłatę zadłużenia w ratach po 1.000 zł. O tym, że po stronie pozwanego nie ma woli dobrowolnej spłaty zadłużenia, a jedynie zmierza on do odłożenia w czasie wykonania swego zobowiązania świadczy również fakt, że pozwany od daty zaprzestania spłaty kredytu (tj. od maja 2019 r.) nie podjął jakiejkolwiek aktywności w ratalnej spłacie zadłużenia. Przeciwko rozłożeniu zadłużenia na raty przemawia także wysokość łącznych długów, jakie pozwany posiada wobec banków i instytucji parabankowych, co czyni nierealnym wywiązywanie się przez pozwanego z ratalnej spłaty zobowiązania.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepisart. 102 k.p.c.Sąd zasądził na rzecz strony powodowej z tytułu zwrotu kosztów procesu kwotę 10.517 zł, na które składa się opłata sądowa od pozwu w kwocie 8.700 zł, wydatek na opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kwota 1.800 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stanowiąca 1/3 wysokości tych kosztów określonych w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.). Sąd zdecydował o zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego w niepełnej wysokości z uwagi na trudną sytuację majątkową i życiową pozwanego.
Sędzia SO Ewa Tomczyk