Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 273/18
Data wyroku: 2019-04-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Radlińska, Adam Wrzosek, Dorota Tyrała
Podstawa prawna: art. 552 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 273/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 kwietnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SA – Dorota Tyrała
Sędziowie: SA – Adam Wrzosek
SO (del.) – Dorota Radlińska (spr.)
Protokolant:  sekr. sądowy Olaf Artymiuk
przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2019 r. w Warszawie
sprawyP. Ś.
przeciwko Skarbowi Państwa
o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z niesłusznego zatrzymania w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie sygn. akt X K 404/11
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 14 maja 2018r.
sygn. akt XII Ko 86/17

I
utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy,

II
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie po rozpoznaniu wniosku wniesionego przez pełnomocnikaP. Ś.przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z niesłusznego zatrzymania w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie sygn. akt X K 404/11 – wniosek oddalił, kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy.
Wyrokowi zarzucił obrazę prawa materialnego, tj.art. 555 k.p.k., poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie roszczenia o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyznanie wnioskodawcy zadośćuczynienia w wysokości 5 000 zł.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zarzut apelacyjny nie jest słuszny, stąd nie mógł doprowadzić do uwzględnienia zawartego w niej wniosku.
We wstępnej części uzasadnienia skarżący podkreślił, iż jest świadomy dominującego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, w myśl którego roszczenia o zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania przedawniają się z upływem roku od dnia zwolnienia i to bez względu, na to czy doszło następnie do wszczęcia postępowania karnego i czy było to postępowaniein rem,czy też nastąpiło również przedstawienie zarzutów zatrzymanemu, albo czy został on zwolniony, a do wszczęcia postępowania przygotowawczego, z uwagi na brak uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, w ogóle nie doszło.
Jednakże już w następnej części tego uzasadnienia obrońca kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie, podnosił, że Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego, tj.art.555k.p.k.poprzez jego błędną interpretację.
Zdaniem skarżącego, uchybienie Sądu I instancji wynikało z literalnej wykładni przepisuart.555k.p.k., który mówi, że roszczenie o zadośćuczynienie przewidziane wart. 552 §4 k.p.k., z którym to wystąpił wnioskodawca, przedawnia się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania - od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w razie zaś zatrzymania - od daty zwolnienia. Takie bezpośrednie zastosowanie tegoż przepisu, zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy – pomimo, że zgodne z przyjętą linią orzeczniczą oraz stanowiskiem doktryny, budzi jednakowoż wątpliwości, ponieważ bez wątpienia odnosi się ono do typowego postępowania, w którym podejrzany już w faziein remzostaje zwolniony - wówczas naturalnym wydaje się obliczanie biegu przedawnienia od dnia rzeczonego zwolnienia. Skarżący podnosił, że w niniejszej sprawie wnioskodawca dopiero w faziein personamzostał uniewinniony, a ponadto status oskarżonego w jego przypadku utrzymywał się blisko osiem lat. Przez okres tychże ośmiu lat szanse na uwzględnienie zarówno zażalenia na zatrzymanie, jak i wniosku o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie wydawały się mało prawdopodobne, zdaniem skarżącego.
Wskazane powyżej rozważania pełnomocnika wnioskodawcy nie mogły znaleźć aprobaty Sądu Apelacyjnego.
Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w myślart. 555 k.p.k.roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia.
Dla przypomnienia jedynie wskazać należy, iżP. Ś.zwolniony został w dniu 3 września 2008 roku, a wniosek o zadośćuczynienie złożony został dopiero w dniu 25 października 2017 roku, tj. po upływie 9 lat od daty faktycznego jego zwolnienia.
Słusznie zatem ustalił Sąd I instancji, że wniosek o zadośćuczynienie w przedmiotowej sprawie złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa wart. 555 k.p.k.
Prokurator podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, a zatem Sąd I instancji zobowiązany był zbadać, czy zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Słusznie wskazał Sąd Okręgowy, że powyższa sprzeczność wystąpiłaby w razie ustalenia, że wnioskodawca uchybił terminowi wskazanemu wart. 555 k.p.k.z przyczyn od siebie niezawinionych.
Z oceny zeznańP. Ś., Sąd Okręgowy zasadnie, zdaniem Sądu II instancji ustalił, iż w stosunku do jego osoby nie zachodziły wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi, o którym mowa wart. 555 k.p.k.było usprawiedliwione.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował wobec wnioskodawcy instytucję przedawnienia po rozważeniu wszelkich okoliczności, które mogłyby mieć ewentualny wpływ na odmienne orzeczenie w tym przedmiocie.
Nie sposób w tym miejscu nie przywołać propozycji pełnomocnika wnioskodawcy w zakresie interpretacji przepisuart. 555 k.p.k.– „Podsumowując, zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy, przepisart.555k.p.k.winien być — wbrew dominującemu stanowisku - wykładany w ten sposób, iż z upływem roku od dnia zwolnienia zatrzymanego, przedawnieniu ulegają wyłącznie roszczenia z tytułu takiego zatrzymania, w następstwie którego w ogóle nie doszło do przedstawienia zarzutów zatrzymanemu, a więc nie zostało wydane orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Innymi słowy, nie zapadło żadne orzeczenie dające podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, a więc orzeczenie, o którym mowa wart.555in principiok.p.k.” /str. 4 apelacji/.
Odnosząc się do powyżej wskazanej propozycji pełnomocnika wnioskodawcy w zakresie interpretacji przepisuart. 555 k.p.k.wskazać należy, iż Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu skarżącego, uznając, iż dokonał on interpretacji – contra legem. W żadnym razie przepisart. 555 k.p.k., tj. jego literalne brzmienie nie daje podstaw do przyjęcia zaproponowanej przez skarżącego interpretacji.
Podnieść należy, iż Ustawodawca w sposób jasny określił normę, wynikającą z przepisuart. 555 k.p.k.Wykładnia literalna tej normy nie rodzi żadnych wątpliwości, stąd też wykładnię zaproponowaną przez skarżącego uznać należało za niedopuszczalną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 437 § 1 kpknie uwzględnił złożonej apelacji i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.