Sąd Okręgowy w Warszawie
XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XXIII Gz 918/19
Data wyroku: 2019-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Bolesław Wadowski, Magdalena Nałęcz

Sygn. akt XXIII Gz 918/19

POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: sędzia Bolesław Wadowski
Sędziowie: Magdalena Nałęcz
Andrzej Sobieszczański
po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2019 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku dłużnika(...) Spółki AkcyjnejwW.
o ogłoszenie upadłosci
na skutek zażalenia dłużnika
na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie
z dnia 5 lipca 2019 r., sygn. akt XIX GU 147/19
postanawia:
uchylić zaskarżone zarządzenie.

    Magdalena Nałęcz  Bolesław Wadowski  Andrzej Sobieszczański

Sygn. akt XXIII Gz 918/19

UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2019 r. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie zwrócił wniosek dłużnika(...) S.A.wW.o ogłoszenie upadłości.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie przedstawił kompletnego uzupełnienia. Zdaniem Sądu I instancji wezwanie do uzupełnienia braków z dnia 5 kwietnia 2019 roku sformułowane przez Referendarza sądowego (odebrane przez wnioskodawcę w dniu 11 kwietnia 2019 roku) było bardzo szczegółowe – Referendarz wskazał, jakie dokumenty mają zostać złożone.
Wnioskodawca w odpowiedzi przedstawił częściowo dokumenty, które nie spełniały wymagań określonych w zarządzeniu (a te wymagania z kolei wynikają z przepisów prawa). Dłużnik złożył część dokumentów w formie elektronicznej na nośniku danych (płycie CD). W ocenie Sądu Rejonowego dłużnik wykazał się niekonsekwencją składając niektóre z dokumentów prawidłowo, w formie papierowej, a niektóre na nośniku danych. Tytułem przykładu można wskazać, że referendarz wezwał do złożenia wykazu tytułów egzekucyjnych i wykonawczych i informacji o toczących się postępowaniach. Te dokumenty dłużnik złożył w formie papierowej. Wnioskodawca, uzupełniając braki formalne, nie przedstawił zatem kompletnych dokumentów we wskazanym kształcie.
Sąd powołał się naart. 125 § 21k.p.c.który stanowi, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi albo dokonano wyboru wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, pisma procesowe w tej sprawie wnosi się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.A contrariomając na względzie, że przepisyprawa upadłościowegonie przewidują przepisu szczególnego do składania wniosków czy pism formie elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, Sąd wywiódł, że ani wniosek o ogłoszenie upadłości ani załączniki do niego nie mogą być złożone w formie elektronicznej.
Sąd Rejonowy zaznaczył, że załączniki złożone przez dłużnika są dokumentami elektronicznym – jako dane wpisane na elektronicznych nośnikach informacji. Zawartość płyty CD świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści, a skuteczność prawną tak wniesionemu wnioskowi może zapewnić tylko złożenie na wezwanie przewodniczącego własnoręcznego podpisu na wydrukach załączników. Mając zatem powyższe na uwadze, na podstawieart. 130 § 2 k.p.c.przewodniczący zarządził zwrot wniosku.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł dłużnik zaskarżając zarządzeniew całości i zarzucając mu naruszenie:

1
art. 130 § 1-2 k.p.c.w zw. z art. 35 pr.upadł. w zw. z art. 23 ust. 1 p. 4 pr.upadł. poprzez błędne przyjęcie, że dłużnik nie uzupełnił braku formalnego w postaci „oświadczenia o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku" lub innych załączników, podczas gdy przedmiotowy brak formalny został przez dłużnika uzupełniony pismem z dnia 17.04.2019 r.;

2
art. 130 § 2 k.p.c.w zw. z art. 35 pr.upadł. w zw. z art. 23 ust. 1 p. 4 pr.upadł. poprzez uznanie, że dłużnik nie uzupełnił braku formalnego w postaci „oświadczenia o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku" lub innych załączników w formie oczekiwanej przez Sąd, podczas gdy w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych z dnia 05.04.2019 r. brak było wskazanej formy oświadczenia oczekiwanej przez Sąd, a to tym bardziej mając na względzie, że dłużnik nie był reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego, co obiektywnie uniemożliwiło dłużnikowi uzupełnienie braków formalnych w formie oczekiwanej przez Sąd;

3
art. 130 § 1 k.p.c.w zw. z art. 35 pr.upadł. w zw. z art. 23 ust. 1 p. 4 pr.upadł. poprzez uznanie, że dłużnik nie uzupełnił braku formalnego w postaci „oświadczenia o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku" lub innych załączników, a tym samym nastąpiła podstawa do zwrotu wniosku o upadłość, podczas gdy inna niż oczekiwana przez Sąd forma oświadczenia, o którym w art. art. 23 ust. 1 p. 4 pr. upadł. winna zostać uznana najwyżej za „inną oczywistą niedokładność niestanowiącą przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym" w rozumieniuart. 130 § 1 k.p.c.; naruszenie w tym kontekście równieżart. 65 k.c.w zw. zart. 651k.c.poprzez abstrahowanie przez Sąd w procesie oceny od okoliczności, w których dłużnik złożył oświadczenie wiedzy oraz nieuwzględnienie oczywistego zamiaru wnioskodawcy;

4
art. 773k.c.poprzez błędne przyjęcie, że podpis jest koniecznym elementem dokumentu, podczas gdy zgodnie zart. 773k.c.dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią, co oznacza, że konstytutywną cechą dokumentu jest intelektualna jego zawartość; tym samym za dokument w postaci elektronicznej może zostać uznany plik na którym utrwalono dokument; w postaci pisemnej taki dokument posiadałby substrat w postaci karty papieru, w postaci informatycznej wystarczy jednak sam nośnik danych, tym samym złożenie wymaganego dokumentu w formie elektronicznej nie może na gruncie obecnej ustawy stanowić podstawy do zwrotu wniosku o ogłoszenie upadłości;

5
art. 23 ust. 1 pr.upadł. poprzez przyjęcie, żeprawo upadłościowewymaga, aby dokument stanowiący załącznik do wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości sporządzony był w formie pisemnej, podczas gdyprawo upadłościowewymaga jedynie, aby był to dokument wyposażony w określoną treść; forma dokumentu nie jest narzucona przez ustawodawcę, tym samym jej wybór należy do wnioskodawcy; wybór tej formy przez wnioskodawcę może być uzasadniony rozmiarem danych; Sąd upadłościowy winien zbadać jedynie czy dokument stanowiący dokument do wniosku zawiera w swej treści zagadnienia określone w art. 23 ust. 1 pr. upadł., ewentualnie czy umożliwia ustalenie wystawcy tego dokumentu, co może nastąpić przez odpowiednie oznaczenie nośnika informatycznego, zawierającego dokument elektroniczny, tj. oznaczenie płyty CD jak to stało w przedmiotowej sprawie (dokładne oznaczenie plików, stosowne odesłania oraz podpisanie płyty CD);

6
art. 28 ust. 1 pr.upadł. poprzez przyjęcie, że zwrot wniosku następuje także, w przypadku złożenia dokumentu w formie elektronicznej, podczas gdy art. 28 ust. 1 pr.upadł. stanowi jedynie o zwrocie wniosku z powodu niespełnienia wymogów określonych w ustawie lub braków fiskalnych; brak jest podstaw do zwrotu wniosku w przypadku złożenia dokumentu w formie elektronicznej;

7
art. 245 k.p.c.poprzez przyjęcie, że dokument prywatny może być sporządzony jedynie w formie pisemnej, podczas gdyart. 245wskazuje, że dokument wykorzystywany w procedurze cywilnej może być sporządzony zarówno w formie pisemnej jak i elektronicznej.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i procedowanie postępowania o ogłoszenie upadłości pod dotychczasową sygnaturą.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, co zmierzało do wydania orzeczenia uchylającego zarządzenie przewodniczącego z dnia 5 lipca 2019 r.
Jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości nie odpowiada wymogom formalnym, a został złożony przez dłużnika niereprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, na podstawieart. 28 i art. 35 prawa upadłościowegozastosowanie znajdujeart. 130 § 1 k.p.c., zgodnie z którym, przewodniczący zobowiąże stronę, pod rygorem zwrotu pisma, do poprawienia lub uzupełnienia go w terminie tygodniowym. Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zgodnie z treściąart. 130 § 2 k.p.c., zwraca pismo stronie.
Orzecznictwo stoi na stanowisku, że wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma procesowego powinny cechować jasność i zrozumiałość. Treść wezwania powinna być nadto jednoznaczna. Wskazuje się przy tym, iż nieprecyzyjność wezwania nie może rodzić ujemnych dla strony skutków procesowych. W tym miejscu należy wskazać na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 28 września 2011 sygn. akt I CZ 81/11, gdzie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyjaśnił, że treść wezwania skierowanego do strony (uczestnika postępowania), na podstawieart. 130 § 1 k.p.c., powinna dokładnie i w sposób dostępny, czytelny oraz zrozumiały wskazywać rodzaj i termin wymaganej od adresata wezwania czynności, a także rygor w wypadku niezastosowania się do jego treści. Strona (uczestnik postępowania) nie może, natomiast, ponosić negatywnych skutków, będących następstwem wadliwości wywołanych przez sąd, w szczególności, gdy treść wezwania stwarza możliwość dwojakiej, lecz równoważnej interpretacji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 5 kwietnia 2019 r. nie sprecyzowano formy w jakiej dłużnik ma przedłożyć dokumenty, celem uzupełnienia braków formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości. Przede wszystkim referendarz nie wskazał, że oświadczenie o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku wraz z załącznikami winno być złożone w formie papierowej i opatrzone winno być własnoręcznym podpisem osoby umocowanej do reprezentacji dłużnika. Z tych względów za prawidłowe, tj. zgodnie z zarządzeniem, uzupełnienie braków formalnych wniosku należy uznać zarówno złożenie dokumentów zawnioskowanych przez referendarza w formie papierowej jak i na płycie CD, przy czym złożenie części dokumentów w formie papierowej nie wykluczało dołączenie innych dokumentów na nośniku.
Mając zatem na względzie to, iż dłużnik dołączył wszelkie dokumenty objęte zarządzenie w zakreślonym do uzupełnienia baraków formalnych terminie, zaskarżone zarządzenie o zwrocie wniosku jako nieznajdujące oparcia w przepisach prawa należało uchylić na podstawieart. 386 §4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. z art. 35 pr. upadł., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.

    Magdalena Nałęcz Bolesław Wadowski Andrzej Sobieszczański