Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 166/20
Data wyroku: 2020-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Monika Pietrzyk
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Sygnatura akt I Ns 166/20

POSTANOWIENIE
Dnia 5 października 2020 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący SSR Monika Pietrzyk
Protokolant Joanna Pulkowska
po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r.  w Kamiennej Górze
na rozprawie sprawy z wnioskuT. F.
przy udzialeC. F. (1)
o zobowiązanie sprawcy przemocy w rodzinie do opuszczenia mieszkania zajmowanego wspólnie z innym członkiem rodziny dotkniętym przemocą (art. 11a ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie)
postanawia:

I
na podstawieart. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie/tekst jednolity: Dz.U. 2015, poz. 1390/ nakazać uczestnikowi postępowaniaC. F. (1)opuszczenielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wC.przyul. (...);

II
odstąpić od obciążania uczestnika postępowaniaC. F. (1)opłatą sądową od wniosku, od której wnioskodawczyni została zwolniona;

III
znieść wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania;

IV
stwierdzić wykonalność punktu I z chwilą ogłoszenia postanowienia.

Sygn. akt I Ns 166/20

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniT. F.wniosła o zobowiązanie uczestnika postępowaniaC. F. (1)do opuszczenia mieszkania położonego w miejscowościC.przyulicy (...)nr domu 24 nrmieszkania (...), zajmowanego wspólnie z wnioskodawczynią. Wnioskodawczyni wniosła o zobowiązanie uczestnika postępowania do zwrotu kosztów sądowych oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 59).
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawczyni podała, że uczestnik postępowaniaC. F. (1)jest jej byłym mężem, ich małżeństwo zostało rozwiązane z wyłącznej winy uczestnika w dniu 9 kwietnia 2019 r. i mimo to strony nadal razem zamieszkują w mieszkaniu oddanym im w najem przez GminęL.. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiemT. F.wskazała na dopuszczenie się aktów przemocy wobec niej ze strony męża. Wnioskodawczyni wskazała, że jej były mąż pomimo skazania i odbywania kary w warunkach dozoru elektronicznego w dalszym ciągu nadużywa alkoholu, wszczyna awantury i stosuje wobec niej przemoc.
Uczestnik postępowaniaC. F. (1)na rozprawie wniósł o oddalenie wniosku w całości (k.32), a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k.59). Uzasadniając swoje stanowisko zaprzeczył, żeby utrudniał wspólne zamieszkiwanie, wynosił bądź niszczył rzeczy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
T. F.iC. F. (1)od 22 grudnia 1973 r. pozostawali w związku małżeńskim. W listopadzie 2010 r. wspólnie wynajęli od GminyL.lokal mieszkalny nr (...)przyulicy (...)wC.o łącznej powierzchni ok. 63 m2. W dniu 9 kwietnia 2019 r. ich małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód z winyC. F. (1). W wyroku rozwodowym sąd dokonał podziału do korzystania z mieszkania w ten sposób, żeC. F. (1)przyznano do korzystania pokój po prawej stronie od kuchni, aT. F.duży pokój. Do wspólnego użytku przeznaczono natomiast wspólne pomieszczenia lokalu tj. kotłownię, przedpokój, kuchnię i łazienkę.
Dowody: wyrok z 9.04.2019 r. k. 6, umowa najmu lokalu k. 7-8.
Po orzeczeniu rozwodu strony w dalszym ciągu ze sobą zamieszkiwały. Prowadzą jednak odrębne gospodarstwa domowe.T. F.iC. F. (1)zajmują osobne pokoje. Wspólnie korzystają z kuchni i łazienki.
(okoliczności bezsporne)
W dniu 31 grudnia 2018 r.C. F. (1)został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 10 miesięcy ograniczenia wolności za to, że w okresie od 2012 r. do października 2017 r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją żonąT. F.w tren sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości wszczynał awantury domowe, w takcie których wyzywał pokrzywdzoną słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, pluł pokrzywdzonej do jedzenia oraz w twarz, popychał ją i zadawał jej uderzenia rękoma po głowie i plecach, a ponadto w nieustalonym dniu w 2013 r. doprowadził pokrzywdzonąT. F.poprzez zastosowanie przemocy w postaci szarpania i trzymania za szyję do obcowania płciowego.
Dowód: wyrok z 31.12.2018 r. k. 25.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r. udzieliłC. F. (1)zezwolenia na odbywanie orzeczonej kary 6 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego zobowiązując go m.in. do powstrzymywania się od spożywania alkoholu i prowadzenia społecznie akceptowanego sposobu życia. Orzeczenie to uprawomocniło się 5 sierpnia 2019 r.C. F. (1)odbył orzeczoną karę 6 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego w okresie od 16.08.2019 r. do 12.02.2020 r. Karę tę odbywał w mieszkaniu przyulicy (...)wC..
Dowody: dokumenty z akt III Kow 545/19/el – postanowienie z 10.07.2019 r. k. 36, postanowienie z 5.08.2019 r. k.60-61, dokumenty z akt III Dpen 305/19/el – powiadomienie z 16.08.2019 r., zawiadomienie o wykonaniu kary w(...).
C. F. (1)po spożyciu alkoholu staje się agresywny, wszczyna z byłą żoną awantury, kieruje w jej stronę wyzwiska, trzaska drzwiami. W ciągu ostatniego roku uczestnik po alkoholu nadal awanturował się z byłą małżonką. Był okres, że nie pił i było wtedy trochę lepiej.T. F.obawia się, że jej były mąż wyrządzi jej krzywdę. Nie radzi sobie z emocjami, płacze, przejawia objawy nerwicy, trzęsie się z nerwów.
Dowód: zeznania świadkaK. Z.z dnia 6.08.2020 r. e-protokół rozprawy od 00:38:11 do 01:10:50.

Sąd zważył co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Stan faktyczny został ustalony między innymi na podstawie dokumentów w postaci orzeczeń sądowych oraz dokumentów z postępowań wykonawczych, prowadzonych pod sygn. akt III Kow 545/19/el i III D Pen 305/19/el. Autentyczność tych dokumentów nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości. W tym miejscu należy zauważyć, że ustalenia prawomocnego wyroku karnego skazującego co do popełnienia przezC. F. (1)przestępstwa na szkodę wnioskodawczyniT. F.wiążą sąd cywilny (por.art. 11 k.p.c.). Ustaleń stanu faktycznego dokonano również w oparciu o zeznania świadkaK. Z.– córki stron.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisyustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie(t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1390). Jak stanowiart. 11 aww. ustawy wust. 1: jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania. Przepis art. 2 pkt 1 ww. ustawy definiuje pojęcia „członka rodziny” którym jest osoba najbliższą w rozumieniuart. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą. Ponadto wust. 2znajduje się również definicja pojęcia "przemoc w rodzinie", które należy rozumieć jako jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt 1, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.
Z dokonanych ustaleń wynika, żeT. F.iC. F. (1)pozostawali w związku małżeńskim i po rozwiązaniu małżeństwa sąd dokonał podziału do korzystania zajmowanego przez nich mieszkania. Strony zajęły po jednym, niezależnym pokoju. Pozostałe pomieszczenia takie jak kuchnia i łazienka zostały przeznaczone do wspólnego użytku. Orzeczony przez sąd podział mieszkania do korzystania utrzymuje się pomiędzy stronami do chwili obecnej. Strony w dalszym ciągu mieszkają razem. Każda ze stron zajmuje po jednym pokoju, lecz wspólnie dzielą inne pomieszczenia.
Bezspornie pomiędzy stronami trwa zaogniony konflikt. Uczestnik postępowania został prawomocnie skazany za psychiczne i fizyczne znęcanie się nad żoną w okresie od 2012 r. do października 2017 r., a nadto za wymuszenie na niej czynności seksualnej. Orzeczono wobec niego m.in. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą – jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach III Kow 545/19/el,I. D.305/19el iI. D.305/19 – odbywał w systemie dozoru elektronicznego. ZachowanieC. F. (1)po jego skazaniu tylko nieznacznie się poprawiło. Nawet jeśli przyjąć, że nie znęcał się fizycznie nadT. F.to w dalszym ciągu wywołuje on psychiczną presję na swoją byłą małżonkę.
Właściwe światło na zachowanieC. F. (1)rzuciły przede wszystkim zeznaniaK. Z.. Jest ona córką stron. Świetnie orientuje się w relacjach łączących jej rodziców, których często odwiedza. Z jej zeznań da się odczytać, że w równym stopniu zależy jej na dobru taty i mamy. Wie co dla nich jest najlepsze i przy tym stara się załagodzić powstałe napięcia. Złożone zeznania przed sądem cechowały się spontanicznością. Dostrzegalne było to, żeK. Z.zdobyła się na szczerość przedstawiając opis zdarzeń i starała się ze szczegółami przedstawiać to, o czym wie. Wiarygodność zeznańK. Z.potwierdzają również pośrednio inne dowody - poza oczywiście zeznaniami wnioskodawczyni, należy tu wymienić notatkę policyjną (k.28) wskazującą na interwencję policji. Jej relacja na temat okresowego zaprzestania picia alkoholu koresponduje z dokumentami zgromadzonymi w aktach w sprawie dozoru. Świadek ten przede wszystkim potwierdził, że naganne zachowaniaC. F. (2)względemT. F.nadal trwają i treść tych zeznań korespondowała z zeznaniami wnioskodawczyni oraz częściowo z zeznaniami uczestnika postępowania.
Chociaż zezwolenie na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie zostało odwołane, a podmioty nadzorujące prawidłowość wykonywania kary w tym systemie nie stwierdziły poważniejszych nieprawidłowości, w tym używania alkoholu przez skazanego, to sam uczestnik przyznał się, że nadal spożywa alkohol. Należy pamiętać, że w sytuacji z jaką mamy do czynienia, to alkohol spożywany przezC. F. (1)był źródłem wszystkich konfliktów w tej rodzinie.C. F. (1)zeznał, że pije alkohol 1-2 razy w tygodniu i pije po 100-200 ml. Przyznał również, że „kilka razy może było, że powiedziałem do wnioskodawczyni tak jak zeznawała”, czyli uczestnik przyznał, że wyzywał swoją byłą żonę, co prowadziło do awantur. Na dezaprobatę zasługuje również to, żeC. F. (1)zaprzestał dokładać się do rachunków za mieszkanie z powodu rzekomej kradzieży jego piły do drzewa.
Oceniając z kolei zeznania wnioskodawczyni należy stwierdzić, że w większości polegały one na prawdzie. Nieprawdziwość istnieje jedynie w zakresie twierdzeń o nadużywaniu przez jej byłego męża alkoholu w trakcie wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego, czemu przeczą dokumenty z akt dozoru. Wnioskodawczyni jednak w dalszej części swoich zeznań wycofała się z tych oskarżeń.T. F.przede wszystkim potwierdziła, że w dalszym ciągu dochodzi do awantur, że jej były mąż trzaska drzwiami, nie sprząta po sobie. Twierdzenia o zaprzestaniu dokładania się do wydatków na mieszkanie potwierdził sam uczestnik. Z kolei informacje na temat jej stanu zdrowia, obaw o swoje bezpieczeństwo korespondują z zeznaniami jej córki.
Należy zatem stwierdzić, że pomimo nieznacznej poprawy swojego zachowania,C. F. (1)w dalszym ciągu wywołuje presję psychiczną na wnioskodawczynię, spożywa alkohol, a po nim wywołuje awantury ze swoją byłą małżonką. Wnioskodawczyni przejawia uzasadnione obawy o swoje bezpieczeństwo, zwłaszcza że w przeszłościC. F. (1)znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie. Okoliczność, że strony zajmują niezależne pokoje jest w zasadzie bez znaczenia, gdyż w dalszym ciągu strony są zmuszone dzielić wspólną przestrzeń w mieszkaniu. Każdy człowiek ma prawo do spokojnego zamieszkiwania, odpoczynku czy też poczucia bezpieczeństwa. W ocenie sądu toC. F. (1)jest stroną silniejszą w konflikcie, stroną dominującą, stwarzającą zagrożenie dlaT. F.. Można zatem go określić mianem sprawcy przemocy domowej, zaśT. F.– ofiarą tej przemocy. Należy pamiętać, że toT. F.najczęściej ustępowała, „dawała za wygraną”, wolała opuścić mieszkanie, znaleźć schronienie u córki bądź udać się na spacer, gdy dochodziło do eskalacji konfliktu. To u niej ujawniają się obiektywne stany chorobowe - problemy z tarczycą, nerwica, które zaobserwowałaK. Z.. Z kolei uczestnik, pomimo prawomocnego skazania wyrokiem karnym, w dalszym ciągu nadużywa alkoholu, który był przyczyną jego agresji. Mając wszystkie te względy na uwadze należało dojść do wniosku, że zasadnym będzie nakazanie uczestnikowi postępowaniaC. F. (1)opuszczenielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wC.przyul. (...).
Chociaż interesy wnioskodawczyni i uczestnika postępowania były ze sobą sprzeczne, to jednak zasadnym było orzeczenie o kosztach postępowania na podstawie przepisuart. 520 § 1 k.p.c.ze względów słuszności. Należy bowiem pamiętać, że wydane orzeczenie spowoduje, żeC. F. (1)zostanie pozbawiony możliwości dalszego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, które zajmował od 10 lat. Dodatkowo, jego sytuacji osobista i majątkowa, nie jest najlepsza. W tej sytuacji zasadnym było wzajemne zniesienie kosztów postępowania oraz odstąpienie od obciążania uczestnika opłatą sądową od wniosku, od której wnioskodawczyni została zwolniona.
Ponadto z uwagi na treść przepisuart. 11a ust.2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodziniew pkt. IV postanowienia stwierdzono, iż wydane orzeczenie w pkt I jest wykonalne z chwilą jego ogłoszenia.
Na zakończenie trzeba odnieść się do wniosku adw.C. R.z dnia 12.10.2020 r. (data wpływu) o uzupełnienie postanowienia kończącego poprzez przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyniT. F.z urzędu. Należy wskazać, że przed złożeniem wniosku w niniejszej sprawie,T. F.wystąpiła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2020 r. tut. sąd ustanowił dla niej pełnomocnika z urzędu do sprawy o eksmisję (sygn. akt sprawy – I Co 28/20). W toku postępowania o eksmisjęC. F. (1), po zamknięciu przewodu sądowego, substytut pełnomocnika z urzędu wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (k.59). Pełnomocnik wnioskodawczyni, ani ustnie na rozprawie, ani też we wniosku o uzupełnienie postanowienia z dnia 12.10.2020 r. (data wpływu) nie zawarł oświadczenia o nieopłaceniu kosztów pomocy prawnej. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że brak stosownego oświadczenia stanowi nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia (
    por. Partyk Aleksandra, Partyk Tomasz, Rozporządzenie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2016, postanowienie SN z dnia 9 września 2011 r., III SPP 27/11, LEX nr 1106755). Należy przy tym dodać, że nietrafne jest niekiedy prezentowane rozumowanie, iż samo sformułowanie wniosku „o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej” jest już jednoznaczne ze złożeniem stosownego oświadczenia, skoro w samym wniosku użyto sformułowania „nieopłaconej”. Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś komentowanego § 3 rozporządzenia nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku „o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej” (
    tak: Partyk Aleksandra, Partyk Tomasz, Rozporządzenie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2016). Należy zatem stwierdzić, że z powodu nie zawarcia przez pełnomocnika z urzędu obligatoryjnego oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, adwokatC. R.bezpowrotnie utraciła prawo do wynagrodzenia. Sporna w nauce prawa jest jednak kwestia tego, czy w tej sytuacji procesowej z jaką mamy do czynienia (gdy sąd rozstrzygnął o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w danej instancji, a pełnomocnik z urzędu składa wniosek o uzupełnienie o koszty pomocy prawnej) należy oddalić wniosek o uzupełnienie postanowienia czy też - powstrzymać się z wydaniem jakiegokolwiek orzeczenia. Tutejszy sąd przychyla się do tego drugiego stanowiska. Nie zawarcie w sentencji postanowienia orzeczenia w zakresie kosztów pomocy prawnej z urzędu jest już wyrazem stanowiska sądu, że koszty takie się nie należą.