Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V AGz 56/19
Data wyroku: 2019-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Olga Gornowicz-Owczarek, Tomasz Pidzik, Aleksandra Janas
Słowa kluczowe: Klauzula wykonalności
Podstawa prawna: art. 788 kpc

Sygn. akt V AGz 56/19

POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, Wydział V Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSA Aleksandra Janas (spr.)
Sędziowie:   SA Tomasz Pidzik
SA Olga Gornowicz-Owczarek
po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwZ.
z udziałemPrzedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.i(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej wB.

o nadanie klauzuli wykonalności
na skutek zażalenia wierzyciela
na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie
z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt V GCo 64/18
postanawia:

1
uchylić zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w Częstochowie w dniu 26 lipca 2017 r., sygn. akt V GNc 135/17 przeciwko(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółce komandytowej wB.i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji;

2
oddalić zażalenie w pozostałej części.

SSA Tomasz Pidzik SSA Aleksandra Janas SSA Olga Gornowicz-Owczarek
Sygn. akt V AGz 56/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek wierzycielao wydanie dalszego tytułu wykonawczego przeciwkoPPHU (...) Sp. z o.o.w celu prowadzenia egzekucji z nieruchomości , dla której Sąd Rejonowy w Busku Zdroju prowadziksięgę wieczystą KW nr (...). Sąd przyjął, że bezprzedmiotowe byłoby wydawanie dalszego tytułu egzekucyjnego celem prowadzenia egzekucji przeciwko dłużnikowi ((...) Sp. z o.o.), który już nie jest współwłaścicielem tejże nieruchomości, gdyż prawo własności zostało przeniesione na(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółkę komandytową wB..
Sąd Okręgowy oddalił także wniosek o wydanie tytułu wykonawczego przeciw aktualnemu właścicielowi, gdyż podstawą orzeczenia przeciwko poprzedniemu współwłaścicielowi była odpowiedzialność osobista dłużnika, o czym przekonywał fakt, że hipoteka przymusowa została wpisana dopiero na podstawie nakazu zapłaty wydanegow sprawie V GNc 135/17. W takim stanie rzeczy, skoro podstawą odpowiedzialności PPHU nie była odpowiedzialność rzeczowa, to nie było podstaw by z tytułu egzekucyjnego przeciw niej wywodzić skutki bezpośrednie wobec nowej współwłaścicielki na podstawieart. 788 k.p.c.W ocenie Sądu, aby zatem wierzyciel mógł prowadzić egzekucję wobec dłużniczki rzeczowej, powinien uzyskać przeciw niej samodzielny tytuł egzekucyjny, a następnie wykonawczy, uwzględniający ograniczenie jej odpowiedzialności do przedmiotu zabezpieczenia rzeczowego, o czym mowa wart. 319 k.p.c.w zw. zart. 792 k.p.c.
W zażaleniu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie dalszego tytułu wykonawczego przeciwkoPPHU (...) Sp. z o.o.w celu prowadzenia egzekucji z nieruchomości wskazanej we wniosku oraz o nadanie klauzuli wykonalności na nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt V GNc 135/17 przeciwko(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółce komandytowej wB.. Zarzuciła naruszenieart. 65 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotecepoprzez jego niezastosowanie oraz naruszenieart. 788 k.p.c.poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową nie uprawnia wierzyciela do uzyskania klauzuli wykonalności przeciwko nabywcy nieruchomości. Z ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów, zarzuciła naruszenieart. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotecepoprzez jego błędną interpretację i uznanie, że hipoteka przymusowa nie powstaje ze stosunku prawnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie zart. 793 k.p.c., w razie potrzeby prowadzenia egzekucji na rzecz kilku osób lub przeciwko kilku osobom albo z kilku składowych części majątku tego samego dłużnika, sąd oprócz pierwszego tytułu wykonawczego może wydawać dalsze tytuły, oznaczając cel, do którego mają służyć i ich liczbę porządkową.
Cel wskazany przez skarżącą to egzekucja z nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Busku Zdroju prowadziksięgę wieczystą KW nr (...). Powódka przedkładając odpis zupełny księgi prowadzonej dla wskazanej wyżej nieruchomości wykazała, że jej dłużnik –PPHU (...) Sp. z o.o.wK.nie jest już współwłaścicielem tejże nieruchomości. Tym samym bezprzedmiotowe byłoby wydawanie dalszego tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi celem prowadzenia egzekucjiz nieruchomości, której nie jest współwłaścicielem. Zasadnie więc Sąd Okręgowy oddalił wniosek w tym zakresie stwierdzając brak podstaw do jego wydania, o których mowa wart. 793 k.p.c.
Trafnie natomiast zauważa skarżąca, że w celu uzyskania tytułu wykonawczego na następcę prawnego właściciela nieruchomości, będącego dłużnikiem rzeczowym, konieczne jest uzyskanie przeciw niemu samodzielnego tytułu wykonawczego, uwzględniającego ograniczenie jego odpowiedzialności do przedmiotu zabezpieczenia rzeczowego, o czym mowa wart. 319 k.p.c.w zw. zart. 792 k.p.c., nie zaś wytaczanie powództwa przeciw aktualnemu właścicielowi nieruchomości. Zbycie nieruchomości przez dłużnika nastąpiłow trakcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego w dniu 26 lipca 2017 r. wierzyciel ustanowił hipotekę przymusową, a przeniesienie własności nieruchomości na następcę prawnego miało miejsce w dniu 6 września 2017 r. Mając na względzie ugruntowane stanowisko orzecznictwa, w tym treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2015 r. w sprawie IV CZ 53/15, wskazać należało, że nabycie własności nieruchomości obciążonej hipoteką powoduje przejście odpowiedzialności rzeczowej na nabywcę (art. 79 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Odpowiada on wówczas in solidum z dłużnikiem osobistym, w zakresie wynikającym z ustanowionej hipoteki. Ta zasada odpowiedzialności nie obejmuje jednak istniejącej wcześniej odpowiedzialności rzeczowej zbywcy. W tym zakresie obowiązek przechodzi na nabywcę nieruchomości. Treśćart. 788 § 1 k.p.c.nie sprzeciwia się możliwości uznania, że dotyczy on także przejścia, po powstaniu tytułu lubw toku sprawy, przed wydaniem tytułu, obowiązku w znaczeniu odpowiedzialności rzeczowej właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką.
Powyższe oznacza, że istniały podstawy do rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności w trybieart. 788 k.p.c.bez potrzeby uzyskiwania przez powódkę w drodze postępowania sądowego odrębnego tytułu egzekucyjnego przeciwko nabywcy nieruchomości.
Ponieważ skarżąca wykazała przeniesienie własności nieruchomości dłużnika na następcę prawnego za pomocą oryginału dokumentu urzędowego w postaci odpisu zupełnegoksięgi wieczystej nr (...)(k. 10 akt), możliwe stało się stwierdzenie, że przejście obowiązku na inną osobę po powstaniu tytułu egzekucyjnego rzeczywiście nastąpiło.
Wobec spełnienia warunków przewidzianych wart. 788 k.p.c., zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o nadanie na jej rzecz klauzuli wykonalności przeciwko(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółce komandytowej wB.z ograniczeniem jej odpowiedzialności do wartości udziału w nieruchomości.
W związku z powyższym, na mocyart. 795 § 21k.p.c., Sąd drugiej instancji, uwzględniając zażalenie wierzyciela na postanowienie o odmowie nadania klauzuli wykonalności, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 108 § 2 k.p.c.), o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji.
W pozostałym zakresie zażalenie – jako bezzasadne – oddalono na podstawieart. 385w związku zart. 397 § 2 k.p.c.(punkt 2 sentencji).
SSA Tomasz Pidzik SSA Aleksandra Janas SSA Olga Gornowicz-Owczarek