Sąd Okręgowy w Płocku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 198/19
Data wyroku: 2019-08-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Joanna Świerczakowska, Małgorzata Michalska, Małgorzata Szeromska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 kc

Sygn. akt IV Ca 198/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 sierpnia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodnicząca - Sędzia Joanna Świerczakowska
Sędzia Małgorzata Michalska
Sędzia Małgorzata Szeromska (spr.)
Protokolant: Katarzyna Lewandowska
po rozpoznaniu na rozprawie 1 sierpnia 2019r. wP.
sprawy z powództwaA. Ł.
przeciwko(...) S.A.wG.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 7 września 2018 r.
sygn. akt I C 2995/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od(...) S.A.wG.na rzeczA. Ł.kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu przez adw.R. K..

Sygn. akt IV Ca 198/19

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Płocku wyrokiem z 7 września 2019 r. zasądził(...) S.A.wG.na rzeczA. Ł.kwotę 2000 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i znosząc wzajemnie koszty procesu między stronami.
Apelację od tego orzeczenia złożył pozwany, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie:

1
art. 23w zw. zart. 24w zw. zart. 448 k.c.poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym rozszerzeniu katalogu dóbr osobistych na prawo do nieprzerwanego korzystania z energii elektrycznej;

2
art. 448 k.c.poprzez zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz powoda bezzasadnie, a nadto w wysokości rażąco zawyżonej;

3
art. 361 § 1 k.c.w zw. zart. 24w zw. zart. 448 k.c.poprzez błędną ocenę, że między zachowaniem pozwanej a rzekomą szkodą powoda istnieje adekwatny związek przyczynowo skutkowy;

4
art. 233 k.p.c.w zw. zart. 23 k.c.poprzez przekroczenie zasadnej swobody dowodów poprzez błędne przyjęcie, że doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do niezakłóconego celebrowania świąt religijnych oraz godności osobistej powoda;

5
art. 233P 1k.p.c.w zw. zart. 361 § 1w zw. zart. 24w zw. zart. 448 k.c.poprzez błędne przyjęcie, że między zachowaniem pozwanej, a szkodą istnieje adekwatny związek przyczynowo skutkowy.

Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa.
Ponieważ Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu I instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń, uzasadnienie orzeczenia zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej, stosownie do treściart. 387 § 21 k.p.c.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja jest niezasadna, a jej zarzuty chybione.
Sąd Okręgowy podziela w całości i akceptuje ocenę prawną Sądu I instancji. Odnosząc się do zarzutów apelacji stwierdzić należy, że orzecznictwo Sądu Najwyższego nie jest jednolite w kwestii, czy dostęp do energii elektryczne mieści się w kategorii dóbr osobistych podlegających ochronie. W uzasadnieniu apelacji skarżący przytoczył wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r. (II CSK 160/11), który zasadniczo wyklucza z tej kategorii dostęp do energii elektrycznej, jednakże w uzasadnieniu Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można wykluczyć wypadków, w których naruszenie obowiązku dostawy energii elektrycznej doprowadzi do naruszenia dóbr osobistych, będą to jednak inne dobra niż prawo do korzystania z prądu. W sprawie V CSK 90/10 Sąd Najwyższy stwierdził, że
1. ochrona dóbr osobistych przewidziana wk.c.jest niezależna od wieku człowieka, zaś wiek pokrzywdzonego może natomiast mieć wpływ na określenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
2. bezprawne pozbawienie wielodzietnej rodziny prądu elektrycznego na kilka lat z jednej strony świadczy o znacznym stopniu winy po stronie przedsiębiorstwa energetycznego, z drugiej zaś o dużej intensywności naruszenia dóbr osobistych związanego z pozbawieniem możliwości korzystania z wielu przejawów współczesnej cywilizacji.
Zatem kwalifikacja, czy pozbawienie dostępu do energii elektrycznej może być uznane za naruszenie dobra osobistego jest relatywna i zależy od okoliczności sprawy. W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 16 lipca 1993 r. (I PZP 28/93) Sąd Najwyższy stwierdził:Odpowiedź na pytanie, czy określone dobro człowieka jest jego dobrem osobistym w rozumieniuart. 23 i 24 k.c., zależy od wielu czynników, gdyż pojęcie to należy odnosić do określonego poziomu rozwoju technologicznego i cywilizacyjnego, przyjętych w społeczeństwie zasad moralnych i prawnych, istniejącego rodzaju stosunków społecznych, gospodarczych czy nawet politycznych. Pojęcie naruszenia określonego dobra osobistego jest również pojęciem dynamicznym w czasie i dotyczącym konkretnych środowisk.
Nie można zatem nie dostrzegać, że postęp technologiczny i cywilizacyjny powoduje uznanie za podstawowe i oczywiste udogodnienia, które wcześniej były niedostępne dla wszystkich. Katalog dóbr osobistych stale się rozszerza i oczywistym jest, że bez dostępu do energii elektrycznej nie można korzystać nie tylko urządzeń gospodarstwa domowego, które są powszechne w każdym domu, ale np. traci się łączność telefoniczną poprzez niemożność naładowania telefonu, co dla starszych i chorych osób może stanowić zagrożenie co najmniej zdrowia wobec niemożności wezwania pomocy.
W rozpoznawanej sprawie prądu pozbawieni zostali ludzie starsi (powód w tym okresie miał ukończone 75 lat), miało to miejsce przed świętami wielkanocnymi, co spowodowało dodatkowe problemy z przechowywaniem żywności. Niemożność korzystania z lodówki, pralki, telewizora, przygotowania potraw świątecznych przy użyciu elektrycznego sprzętu AGD, niemożność naładowania telefonu, mogło wywołać u powoda poczucie krzywdy tym bardziej, że odcięcie prądu było bezpodstawne i wywołane z wyłącznej winy pozwanego. Gdyby ten stan trwał 1-2 dni, uznać należałoby, że naruszenie takie nie nastąpiło, jednakże pozwany wznowił dostawę prądu dopiero po 10 dniach, kiedy święta wielkanocne już minęły. Właśnie długość okresu, w którym brak było energii elektrycznej pozwala zakwalifikować to zdarzenie jako naruszenie dobra osobistego. Związek przyczynowy jest prosty i oczywisty: nieuzasadnione wyłączenie prądu spowodowało szkodę niematerialną, zaś powód w żaden sposób się do tego nie przyczynił.
Zasądzona tytułem zadośćuczynienia kwota 2000 zł jest niemalże symboliczna w okolicznościach sprawy, zwłaszcza w porównaniu do stopy życiowej społeczeństwa.
Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną na podstawieart. 385 k.p.c.O kosztach procesu za II instancję Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.
M. M.J. M.S.