Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 141/19
Data wyroku: 2020-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Małgorzata Małecka
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art. 506 k.c.

Sygnatura akt XII C 141/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 20 lutego 2020 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:sędzia Małgorzata Małecka
Protokolant:protokolant sądowy Tomasz Wojciechowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. w Poznaniu
sprawy z powództwaA. S.
przeciwko(...) spółce z o.o.spółce komandytowej z siedzibą wS.,(...) spółce z o.o.z siedzibą wP.
o zapłatę

I
zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 99.278,83 zł (dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt osiem złotych 83/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2017 r. do dnia zapłaty;

II
kosztami procesu obciąża pozwanych, szczegółowe rozliczenie pozostawiając referendarzowi sądowemu przy ustaleniu wynagrodzenia dla pełnomocnika powódki na poziomie stawki minimalnej.

/-/ Sędzia M. Małecka

UZASADNIENIE

    Pozwemwniesionym do Sądu Rejonowego(...)wL.w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 13 lipca 2018 roku

    powódkaA. S.
wniosła o zasądzenie solidarnie od

    pozwanych(...) sp. z o.o.z siedzibą w(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.
kwoty 99.278,83 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 września 2017 roku do dnia zapłaty. Powódka domagała się nadto zwrotu kosztów sądowych w wysokości 1.241 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł, a także zwrotu innych kosztów w kwocie 0,39 zł.
W uzasadnieniu powódka podała, że pozwany(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.jest wspólnikiem w pozwanejspółce (...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.ponoszącym odpowiedzialność za długi spółki bez ograniczenia. Powódka wskazała, że zawarła z pozwanym(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.umowę pożyczki, na podstawie której pożyczyła pozwanemu kwotę 112.178,83 zł, a pozwany zobowiązał się do zwrotu tej kwoty w terminie do dnia 13 września 2017 roku. Umowę tę podpisał własnoręcznie przedstawiciel pozwanego(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.. Powódka wyjaśniła, iż pożyczka została jedynie częściowo spłacona, a do zapłaty pozostaje kwota 99.278,83 zł. Powódka nadmieniła, iż mimo wystosowania do pozwanego wezwania do zapłaty, sporna kwota nie została przez niego spłacona. (k. 2-3)

    Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 4 października 2018 roku Sąd Rejonowy(...)wL.w osobie referendarza sądowego orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. (k. 4 verte)

Powyższy nakaz zapłaty został zaskarżony przez pozwanychsprzeciwemz dnia 24 października 2018 roku, w którym pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu sprzeciwu pozwani podali, iż będą w stanie odnieść się merytorycznie do żądania powódki dopiero po przedstawieniu treści powołanych przez powódkę dowodów, przy czym w aktualnym stanie, w związku z brakiem udowodnienia istnienia roszczenia pozwani z ostrożności procesowej uznają roszczenie za bezzasadne. (k. 5 verte – 6 verte)
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy(...)wL.stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości wobec obu pozwanych oraz przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Poznaniu. (k. 41)
W piśmie z dnia 24 lutego 2019 roku powódka sprecyzowała swoje stanowisko procesowe w zakresie żądania zasądzenia zwrotu kosztów procesu wskazując, że wnosi o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. (k. 46-48)
W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Pozwany(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie – między innymi – produkcji i sprzedaży mebli.
Pozwany(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.jest wspólnikiem - komplementariuszem pozwanego(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP..
Jedynym wspólnikiem i zarazem osobą reprezentującą pozwanego(...) sp. z o.o.jestA. Z.. Poza działalnością w ramach pozwanej spółki,A. Z.prowadzi kancelarię radcy prawnego.

Dowód:

informacje odpowiadające odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS dot. pozwanych (k. 83-90)
Latem 2016 rokuA. Z.zwrócił się do swojego partnera biznesowegoR. W., będącego jednocześnie partnerem życiowym powódki, o udzielenie mu pożyczki, z uwagi na popadnięcie w kłopoty finansowe (brak środków finansowych na wypłacenie pracownikom wynagrodzeń).
Na przełomie lipca/sierpnia 2016 rokuR. W.oraz powódka udzieliliA. Z.pożyczki w kwocie 73.000 zł, nie dochowując jednak przepisanej formy i zawierając ją w formie ustnej. Wyżej wymienieni uzgodnili również, że część pieniędzy zostanie przekazanaA. Z.przelewem bankowy, a część w gotówce.A. Z.miał zwrócić pieniądze po upływie miesiąca.
Zgodnie z prośbąA. Z.,R. W.przelał w dniu 20 lipca 2016 roku kwotę 30.000 zł na rachunek bankowy prowadzony dlakancelarii (...). Następnie, ok. dwa tygodnie później,R. W.przekazałA. Z.kwotę 43.000 zł w gotówce, podczas spotkania w okolicy siedziby prowadzonej przez wyżej wymienionego kancelarii prawnej.
Pożyczane pieniądze stanowiły wspólne oszczędności powódki iR. W..
Przed upływem terminu do zwrotu pożyczonej kwotyA. Z.poinformowałR. W., iż nie dysponuje odpowiednią kwotą, aby wywiązać się z obowiązku zwrotu pożyczki. W odpowiedziR. W.zaproponowałA. Z., aby ten zaciągnął kredyt w banku jako przedsiębiorca.A. Z.poinformował jednak partnera powódki, iż nie posiada dostatecznej zdolności kredytowej, aby ów kredyt otrzymać. Zaproponował jednocześnie, abyR. W.wraz z partnerką zaciągnęli kredyt w banku i uzyskali w ten sposób zwrot pieniędzy, które uszczupliły ich oszczędności, natomiastA. Z.poniesie koszty tego kredytu, a także będzie przekazywał powódce i jej partnerowi pieniądze potrzebne na pokrycie jego kolejnych rat.
W konsekwencji powódka i jej partner orazA. Z.ustalili, iż po zawarciu przez powódkę umowy kredytu z bankiem, powódka iA. Z., działający jako reprezentant należącej do niego pozwanejspółki (...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.zawrą „umowę pożyczki” na kwotę obejmującą wcześniej pożyczone 73.000 oraz koszty udzielonego powódce przez bank kredytu.

Dowód:

zeznania świadkaR. W.na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku (k. 143-145), zeznania powódki na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 roku (k. 206-207), potwierdzenie dokonania przelewu z dnia 20 lipca 2016 roku na kwotę 30.000 zł (k. 128)
W dniu 13 września 2016 roku powódka zawarła z(...) Bankiem (...) S.A.z siedzibą wW.umowę pożyczki nr (...)na kwotę 73.000 zł (całkowita kwota pożyczki), na okres 96 miesięcy, z rzeczywistą roczną stopą oprocentowania wynoszącą 12,17 %.
Całkowity koszt pożyczki wynosił 39.178,83 zł. Całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę, stanowiąca sumę całkowitej kwoty pożyczki i całkowitego kosztu pożyczki, wynosiła 112.178,83 zł.
Wypłata pożyczki nastąpić miała jednorazowo w dniu 13 września 2016 roku przelewem na wskazany w umowie rachunek bankowy.

Dowód:

umowa pożyczki nr (...)z dnia 13 września 2016 roku (k. 122-127)
Bezpośrednio po zawarciu umowy pożyczki z bankiem, powódka przesłała jej kopięA. Z.. W następstwie tego,A. Z.sporządził projekt umowy pożyczki między nim a powódką, która w istocie była umową odnowienia w trybieart. 506 kc.
W drodze umowy nazwanej „umową pożyczki”, datowanej na 14 września 2016 roku, powódka oświadczyła, że udzieliła pozwanemu(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.pożyczki w kwocie 112.178,83 zł (§ 2 ust. 1 umowy). Pożyczka została udzielona na okres od 13 września 2016 roku do dnia 13 września 2017 roku, który to dzień był ostatecznym terminem spłaty pożyczki (§ 2 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 5 umowy). Oprocentowanie pożyczki wynosiło 1,5 % w skali roku od dnia wypłacenia pożyczki do dnia zapłaty (§ 5 ust. 1 umowy).
Pozwany(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.zobowiązał się do spłaty udzielonej pożyczki w złotych polskich, przelewem na rachunek bankowy pożyczkodawcy, z którego została przelana kwota pożyczki lub inny pisemnie wskazany przez powódkę (§ 4 ust. 1 umowy). Strony umówiły się, iż pożyczka zostanie spłacona jednorazowo w pełnej kwocie i wysokości, jaka została przekazana pożyczkobiorcy lub też w comiesięcznych ratach w wysokości minimalnej wynoszącej 1.168,68 zł (§ 4 ust. 5 umowy).

Dowód: „

umowa pożyczki” z dnia 14 września 2016 roku (k. 50-55), zeznania świadkaR. W.na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku (k. 143-145), zeznania powódki na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 roku (k. 206-207)
Pozwany(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.spłacił powódce jedynie część kwoty pożyczki, dokonując następujących przelewów, zgodnie z ustaleniami stron, na rachunek bankowyR. W.:

1
na kwotę 1.000 zł w dniu 20 września 2016 roku,

2
na kwotę 4.000 zł w dniu 5 grudnia 2016 roku,

3
na kwotę 3.500 zł w dniu 31 maja 2017 roku,

4
na kwotę 1.100 zł w dniu 21 czerwca 2017 roku,

5
na kwotę 1.100 zł w dniu 13 lipca 2017 roku,

6
na kwotę 1.100 zł w dniu 17 sierpnia 2017 roku,

7
na kwotę 1.100 zł w dniu 19 września 2019 roku,

tj. łącznie 12.900 zł.

Dowód:

potwierdzenia dokonania przelewów (k. 129-135), zeznania świadkaR. W.na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku (k. 143-145), zeznania powódki na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 roku (k. 206-207)
Pismem z dnia 29 maja 2018 roku powódka wezwała pozwanego(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.do zapłaty pozostałej kwoty pożyczki, tj. 99.278,83 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę od dnia wymagalności do dnia zapłaty w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.
Powyższe pismo zostało pozwanemu(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.skutecznie doręczone w dniu 4 czerwca 2018 roku.

Dowód:

wezwanie do zapłaty z dnia 29 marca 2018 roku wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 56-57)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów, zeznań świadkaR. W.oraz zeznań powódki.
Sąd w całości dał wiarę zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu w postacidokumentów,albowiem, nie były one kwestionowane przez żadną ze stron, w szczególności przez stronę pozwaną, a i Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Sąd uznał jednak, że umowa z dnia 14 września 2016r. mimo nazwania jej umową pożyczki w istocie nią nie była i stanowiła jedynie odnowienie zobowiązaniaA. Z.z tytułu uprzednio zaciągniętej latem 2016r. umowy pożyczki kwoty 73.000 zł udzielonej mu przez powódkę iR. W..
Ustalając stan faktyczny Sąd wziął pod uwagę fakt, iż aktywność strony pozwanej ograniczona była w tym procesie wyłącznie do złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz wniesienia pisma z dnia 29 kwietnia 2019 roku, w którym pozwani, bez szerszego i pogłębionego uzasadnienia, zaprzeczyli, aby otrzymali od powódki środki w postaci przelewu bądź gotówki.
Zeznania świadkaR. W.Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Zeznania te były bowiem spontaniczne, wewnętrznie spójne i w pełni korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Świadek jako partner powódki, a zarazem partner biznesowyA. Z., był osobą bardzo dobrze zorientowaną w przedmiocie sytuacji finansowej pozwanych i wzajemnych rozliczeń między stronami. Wprawdzie świadek jako osoba bliska powódce był zapewne osobiście zainteresowany wynikiem procesu, jednakże konfrontacja złożonych przez niego zeznań z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie pozwoliła na ocenę zeznań świadka jako w pełni wiarygodnych.
Przymiot wiarygodności nadano równieżzeznaniom powódki. Powódka wskazywała na okoliczności poprzedzające zawarcie umowy pożyczki z dnia 13 września 2016 roku, w szczególności wskazując na propozycjęA. Z.co do zaciągnięcia przez powódkę pożyczki w banku. Relacje powódki znalazły pełne odzwierciedlenie w zeznaniach świadkaR. W., jak i również były one zbieżne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci dokumentów.
Na podkreślenie zasługuje, że zarówno świadekR. W., jak i powódka w swoich wiarygodnych zeznaniach potwierdzili, fakt wcześniejszego pożyczenia prezesowi pozwanychA. Z.kwoty 73.000 zł, a także, iż zawarcie umowy nazwanej „umową pożyczki,” było w istocie umową odnowienia, w wyniku spełnienia której miało ulec umorzeniu zobowiązanieA. Z.wobec powódki i świadka.
Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 roku Sądoddalił wnioski dowodowezłożone przez pozwanych o przesłuchanie w charakterze świadkówJ. B.,M. S., albowiem okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione, a przeprowadzanie wnioskowanych dowodów prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Fakt zawarcia umowy powódki z(...) S.A.wynikał bowiem z załączonej do akt umowy (k. 122-127 akt), natomiast stan wzajemnych rozliczeń między stronami, wynikał z dokumentów w postaci przelewów, zeznań świadkaR. W.oraz powódki. Fakt, który poznani pragnęli udowodnić zeznaniami świadków tj. nie otrzymanie przez pozwanych środków pieniężnych od powódki (na rachunek bankowy lub w postaci przekazania gotówki) nie miał znaczenia dla sprawy, skoro powódka i świadek nie twierdzili, że dokonali przelewu kwoty wynikającej z umowy z 14 września 2016r. na rachunki pozwanych bądź by przekazali je gotówką. Kwotę 73.000 zł, stanowiącą wspólne środki powódki i świadkaR. W.przekazano częściowo na rachunekA. Z.(Kancelaria (...)k. 128 akt), a częściowo gotówką do jego rąk. Fakt otrzymania tych środków potwierdził w umowie pożyczki z dnia 14 września 2016r. sam prezes(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.A. Z.w par. 2 pkt 3 w/w umowy).

Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie objęte pozwem okazało się zasadne wobec obu pozwanych.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treściąart. 369 k.c., zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W niniejszej sprawie solidarna odpowiedzialność pozwanych wynika z faktu, iż pozwany(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.jest komplementariuszem pozwanego(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.. Stosownie natomiast do brzmieniaart. 103 par. 1 k.s.h., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale do spółki komandytowej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z treściąart. 22par. 2 k.s.h, każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiemsolidarniez pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniemart. 31(§ 1cyt. art. - subsydiarna odpowiedzialność wspólnika). Zatem nie budziła wątpliwości Sądu legitymacja bierna pozwanych w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu oczywistym jest, iż roszczenie strony powodowej zasługiwało na uwzględnienie.
Żądanie objęte pozwem znajdowało uzasadnienie w treściart. 506 par. 1 kc, zgodnie z którym jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa.
Sąd uznał, za udowodnione w niniejszej sprawie, że powódka wraz ze swoim partneremR. W.udzieliliA. Z.jako prezesowi pozwanego(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.pożyczki w wysokości 73.000 zł. Kwoty tej z uwagi na trudną sytuację finansową spółka nie mogła jednak spłacić. Z tego właśnie powodu, została zawarta umowa z dnia 14 września 2016r. , w uparciu o teść której, zobowiązanie wobec powódki iR. W.pozwanego(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.zostało umorzone, wobec zobowiązania się przez w/w pozwanego do zapłaty na rzecz powódki kwoty 112.178,83 zł, stanowiącej wartość zaciągniętej przez powódkę umowy pożyczki z 13 września 2016r. W ten sposób, pozwany spłacał swój dług, wprawdzie powiększony o koszt pożyczki w wysokości 39.178,83 zł, ale w korzystnym dla niego terminie ( do 17 września 2017r.), natomiast powódka uzyskiwała zwrot kwoty 73.000 zł.
Mając zatem powyższe na względzie Sąd w oparciu o treść cyt. wyżej przepisu w związku z treściąart. 471 kcorzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
W niniejszej sprawie ostateczny termin zwrotu kwoty 112.178,83 zł, zgodnie z umową, przypadał na dzień 13 września 2017 roku. Zatem w tym dniu roszczenie powódki o zwrot w/w kwoty stało się wymagalne. Pozwany(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wP.pozostawał zatem od dnia następującego, tj. 14 września 2017 roku, w opóźnieniu. W związku z tym powódce należą się odsetki od kwoty 99.278,83 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2017 roku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkt. 1. sentencji wyroku zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 99.278,83 zł od dnia 14 września 2017 roku.
O kosztach procesu orzeczono w pkt. 2. sentencji wyroku, na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., obciążając nimi pozwanych jako stronę przegrywającą proces. Na podstawie przepisuart. 108 § 1 k.p.c., szczegółowe rozliczenie kosztów procesu Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu, przy ustaleniu wynagrodzenia dla pełnomocnika powódki na poziomie stawki minimalnej.
/-/ sędzia Małgorzata Małecka

ZARZĄDZENIE

1
Proszę odnotować uzasadnienie;

2
Proszę doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi pozwanych;

3
Za 20 dni lub z apelacją.

Poznań, dnia 24 marca 2020 r.
/-/ Małgorzata Małecka