Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 881/19
Data wyroku: 2020-07-01 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I C 881/19
Uzasadnienie wyroku wstępnego z 1 lipca 2020 roku (k. 395)
PowodowieT. D.iH. D.wnieśli o zasądzenie od pozwanegoBanku (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.łącznie na rzecz powodów kwoty 82908,59 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od 29 grudnia 2009 roku do dnia 1 października 2018 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi: od kwoty 78667,99 zł od dnia 18 września 2018 roku do dnia zapłaty i od kwoty 4240,60 zł od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty w związku z zastosowaniem w umowie kredytu hipotecznego nrKH/(...)z dnia 15 września 2008 roku niedozwolonych klauzul umownych. Wnieśli także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, to jest 10800 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym ją zasądzono, do dnia zapłaty oraz opłat skarbowych od pełnomocnictw w wysokości 34,00 zł.
PozwanyBank (...) Spółka AkcyjnawW.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictw.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
W dniu 15 września 2008 roku powodowie jako(...)oraz pozwany jakoBankzawarli umowę o kredyt hipoteczny nrKH/(...). Kwota kredytu opiewała na 120000 zł. Został on udzielony na zakup gotowego mieszkania na rynku wtórnym. Okres kredytowania wynosił 120 miesięcy i kredyt miał być spłacany w 120 równych ratach miesięcznych.
Zgodnie z § 2 pkt 2 umowy kredytowej kredyt był indeksowany do(...), po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna(...)według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej wBanku (...)w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach Bank miał wysłać do Kredytobiorcy pismo, informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w(...)oraz jego równowartości w PLN zgodnie z kursem kupna(...)według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej wBanku (...)w dniu uruchomienia kredytu/ transzy, przy czym zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania miały wpływ na wysokość kwoty zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo odsetkowej.
Na mocy § 7 pkt 1 umowy kredytowej Kredytobiorca zobowiązał się spłacić kwotę kredytu w(...)ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży(...)obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z(...) Banku (...) S.A..
Integralną część umowy stanowił Regulamin (zgodnie z § 11 pkt 2 podpunkt 1 umowy), to jest Regulamin kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej wBanku (...) S.A..
Kredyt miał być spłacany w terminie określonym w umowie kredytu poprzez obciążanie rachunku wskazanego w umowie kredytu, z zastrzeżeniem, że w przypadku, gdy termin spłaty kredytu przypada w niedzielę lub święto, obciążenie rachunku następowało w następnym dniu roboczym. Obciążenie rachunku kwotą raty spłaty nie mogło powodować powstania debetowego salda w wysokości przekraczającej dopuszczalne zadłużenie na rachunku (§ 8 pkt 1 Regulaminu). Według § 8 pkt 3 Regulaminu w przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona była według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej wBanku (...)z dnia spłaty.
W przypadku nie spłacenia przez Kredytobiorcę w terminie raty spłaty wynikającej z umowy kredytu, niespłacona kwota stawała się zadłużeniem przeterminowanym, z zastrzeżeniem ust. 2 (§ 9 pkt 1 Regulaminu). Na mocy § 9 pkt 4 Regulaminu w przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, Bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, miał dokonać przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut Obcych. Od wymagalnego kapitału, wyrażonego w PLN Bank miał naliczać dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych.
W sytuacji wcześniejszej całkowitej lub częściowej spłaty kredytu Bank pobierał prowizję określoną w cenniku, obowiązującej w dniu złożenia dyspozycji o dokonanie wcześniejszej spłaty, chyba że umowa kredytu stanowiła inaczej (§ 10 pkt 2 Regulaminu). W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota wcześniejszych spłaty była obliczana według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej wBanku (...)z dnia realizacji, wskazanego przez Kredytobiorcę w dyspozycji o dokonanie wcześniejszej spłaty (§ 10 pkt 4 Regulaminu). W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej prowizja za wcześniejszą spłatę ustalana miała być od kwoty wcześniejszej spłaty, przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej wBanku (...)z dnia realizacji wcześniejszej spłaty (§ 10 pkt 5 Regulaminu).
Bank mógł na wniosek Kredytobiorcy przewalutować kredyt (§ 11 pkt 1 Regulaminu). Przewalutowanie miało następować według kursów, z zastrzeżeniem ust. 5: 1) kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej wBanku (...)w przypadku zmiany waluty z PLN na walutę obcą; 2) sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej wBanku (...)w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN (§ 11 pkt 4 Regulaminu).
Bank mógł również na wniosek Kredytobiorcy dokonać podwyższenia kwoty kredytu, minimalna kwota podwyższenia wynosiła 2000 PLN (§ 12 pkt 1 Regulaminu). W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej prowizja za podwyższenie kwoty kredytu ustalana była od kwoty podwyższenia, przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej wBanku (...)z dnia sporządzenia aneksu (§ 12 pkt 3 Regulaminu).
Kredytodawca ustanawiał prawne zabezpieczenia określone w umowie kredytu (§ 13 ust. 1 Regulaminu). W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosowało się kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej wBanku (...)(§ 13 pkt 4 Regulaminu).
(Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie: dokumentów i kopii dokumentów k. 24-65v, k. 163-367v, zeznań świadkówA. K.k. 384-385,J. C.k 385-385v, wyjaśnień stron k. 377).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Strona powodowa zarzucała, że umowa kredytowa łącząca strony zawiera klauzule abuzywne w § 2 pkt 2, § 7 pkt 1 umowy oraz w § 8 pkt 3, § 9 pkt 4, § 10 pkt 4, § 10 pkt 5, § 11 pkt 4, § 12 pkt 3 oraz § 13 pkt 4 Regulaminu, który stanowił integralną część umowy.
W ocenie Sądu Okręgowego, § 2 pkt. 2 umowy kredytu oraz § 11 pkt 4 podpunkt 1) Regulaminu są tożsame z niedozwoloną klauzulą umowną wpisaną do Rejestru Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod nr(...)o treści: ”Kredyt jest indeksowany do(...)/USD/EUR, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna(...)/USD/EUR według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej wBanku (...)w dniu uruchomienia kredytu lub transzy”.
Zdaniem Sądu Okręgowego, zapisy § 7 pkt 1 umowy kredytu oraz zapisy § 8 pkt 3, § 9 pkt 4, § 10 pkt 5, § 11 pkt 4 podpunkt 2), § 12 pkt 3, § 13 pkt 4 Regulaminu są tożsame z niedozwolonymi klauzulami umownymi wpisanymi do Rejestru Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod numerem(...)o brzmieniu: „W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej wBanku (...)z dnia spłaty”, pod numerem(...)o brzmieniu: „Raty kapitałowo-odsetkowe oraz raty odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży(...)z tabeli kursowej(...) Banku S.A.obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50.” oraz pod numerem(...)o brzmieniu: „Bank zastrzega sobie prawo do zmiany cennika w okresie obowiązywania umowy kredytu, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z poniższych przyczyn: 1) zmiana parametrów rynkowych, środowiska konkurencji, przepisów prawa, w szczególności przepisów podatkowych i rachunkowych, stosowanych w sektorze bankowym, 2) zmiana poziomu inflacji bądź innych warunków makroekonomicznych, 3) zmiana zakresu lub formy świadczonych usług”.
Niewątpliwie pozwani, zaciągając kredyt na zakup lokalu mieszkalnego byli konsumentami w rozumieniuart. 221k.c.. W myśl tego przepisu (wedle brzmienia na dzień zawarcia umowy kredytowej) za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Zgodnie zart. 3851§ 1 k.c.postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 3851§ 3 k.c.)..
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 3851§ 4 k.c.).
Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na przyjęcie, aby § 2 pkt 2, § 7 pkt 1 umowy kredytowej oraz § 8 pkt 3, § 9 pkt 4, § 10 pkt 5, § 11 pkt 4, § 12 pkt 3 oraz § 13 pkt 4 Regulaminu były uzgadniane indywidualnie z powodami. W szczególności, nie wynika to z zeznań przesłuchanych w sprawie świadkówA. K.iJ. C..
Pozwany zatem nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania, że wyżej wymienione postanowienia zostały uzgodnione indywidualnie (art. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.). Zgodnie zart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zaśart. 232 k.p.c.stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W procesie ciężar dowodu stanowi wymaganie dostarczania sądowi dowodów potwierdzających fakty pod rygorem przegrania procesu. Innymi słowy, w procesie istotne znaczenie ma aktywność stron w przedstawianiu materiału procesowego (ciężar dowodu w znaczeniu formalnym). Ciężar dowodu w znaczeniu materialnym (obiektywnym) odnosi się do negatywnego wyniku postępowania dowodowego, tzn. do określenia jakie skutki dla praw i obowiązków stron procesu pociąga za sobą nieudowodnienie sformułowanych przez nie twierdzeń. Pojęcia ciężar dowodu w znaczeniu formalnym (art. 232 k.p.c.) i w znaczeniu materialnym (art. 6 k.c.) są odmienne, ale pozostają ze sobą w związku, ponieważ na uznanie przez sąd twierdzeń stron za udowodnione bądź za nieudowodnione wpływa treść informacji, jakie sąd uzyskuje na podstawie zgłoszonych środków dowodowych (za: Wyrok Sądu Najwyższego z 2 grudnia 2015 r., sygn. akt IV CSK 107/15, LEX nr 1962538).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na mocyart. 3851§ 1 k.c.orzekł, jak w pkt I. i II. wyroku wstępnego.