Sąd Rejonowy w Świdnicy
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 427/19
Data wyroku: 2020-08-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Teza: oddalenie odwołania

Sygnatura akt IV U 427/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
dnia 7 lipca 2020 r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w osobie SSR Magdaleny Piątkowskiej
po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybieart. 1481kpc
sprawy z odwołaniaK. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wW.z dnia 15 listopada 2019 r. roku,(...)
o zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego

I
oddala odwołanie,

II
zasądza od powódkiK. J.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wW.kwotę 180 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego- dalej idący wniosek w tym zakresie oddala.

UZASADNIENIE
PowódkaK. J.wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wW.z dnia 15 listopada 2019r. zobowiązującej powódkę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od 17.12.2015r. do 16.06.2018r. zarzucając organowi rentowemu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie była uprawniona do pobrania w/w świadczenia i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja była konsekwencją stwierdzenia przez organ rentowy, iż powódka nie podlegała w spornym okresie ubezpieczeniom społecznym( decyzja z dnia 30.10.2018r. ). Zdaniem powódki skoro decyzja o niepodleganiu ubezpieczeniom została wydana już po fakcie, gdy powódka świadczenia pobrała, nie można przyjąć, aby zachodziła sytuacja złożenia nieprawdziwych zeznań, złożenia fałszywych dokumentów czy też wprowadzenia organu w błąd. Co do ustania prawa do świadczeń wskazano, iż powódka nie była pouczona o okolicznościach, w jakich to prawo ustaje.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów procesu w kwocie 5.400 zł. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji oraz wskazano, iż decyzją organu rentowego powódka została wyłączona z ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w tym z ubezpieczenia chorobowego, począwszy od dnia 15 grudnia 2015r., a decyzja w tej sprawie jest prawomocna. Skoro zaś nie podlegała w spornym okresie ubezpieczeniom społecznym pobrane świadczenia nie były należne, wobec czego powódka obowiązana była do ich zwrotu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaK. J.zarejestrowała działalność gospodarczą od dnia 8 maja 2009r. Przedmiotem działalności była sprzedaż biżuterii i zegarków. Zaprzestała jej prowadzenia w październiku 2010r. i została zatrudniona przez brataS. S.na stanowisku pracownika biurowego za najniższym wynagrodzeniem w firmie prowadzącej działalność w zakresie systemów alarmowych i zabezpieczeń.. W 2013r. powódka założyła własną działalność pozostając nadal w zatrudnieniu u brata. Zatrudnienie to trwało do 31 grudnia 2014r.; wówczas brat powódki zawiązał spółkę z jej mężem.
Od 1 lutego 2014r. powódka zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych : emerytalnego, rentowego, wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności deklarując podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia za luty 2014r. w kwocie 9.365zł.
Wskazanie tak wysokiej podstawy wymiaru składek za luty 2014r. miało stanowić zabezpieczenie finansowe powódki związane z ciążą. Było to zachowanie naganne, nieobojętne społecznie pomniejszające w sposób jaskrawy, jednostronny zobowiązania powódki wobec organu rentowego.
Począwszy od 7 marca 2014r. powódka przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą i pobierała zasiłek chorobowy, a następnie do 14.12.2015r. zasiłek macierzyński. Od czerwca 2015r. powódka zmieniła profil działalności na świadczenie usług biurowych i w ramach tej działalności podjęła współpracę ze spółką brata i męża za 400 zł. brutto miesięcznie; innych klientów nie miała. Począwszy od 17 grudnia 2015r. powódka ponownie była niezdolna do pracy w związku z ciążą i pobierała zasiłek chorobowy, a następne macierzyński do dnia 11 lipca 2017r. W okresie od 13 lipca do 22 września 2017r. powódka pobierała z niewielkimi przerwami zasiłki opiekuńcze. Począwszy od października 2018r. powódka podjęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę za wynagrodzeniem 2.500 zł. netto.
Łącznie powódka z tytułu zasiłków pobrała 318.668,45 zł., natomiast suma składek na ubezpieczenie chorobowe wyniosła 851,91 zł., chronologia zaś powyższych zdarzeń wskazuje, iż powódka nie miała zamiaru prowadzić działalności , a tylko pozorowała jej prowadzenie dla celów świadczeń z tytułu zajścia w ciąże i urodzenia dzieci; po maksymalnym wykorzystaniu świadczeń, powódka powróciła do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
Po przeprowadzonym przez organ rentowy postępowaniu wydano dnia 30.10.2018r. decyzję, że powódka jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 15.12.2015r. do 12.07.2016r. i od 12.07.2017r. ; decyzja jest prawomocna.
Dowód:

    Akta ZUS, wyrok Sadu Apelacyjnego we(...)wraz z uzasadnieniem wydany w sprawie(...)z dnia 10.10.2019r. k.22-28

Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o powołane w uzasadnieniu dowody mając na uwadze – w zakresie wyroku Sadu Apelacyjnego we(...)- treść przepisuart. 365 § 1kpc, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak trafnie ujęto to w wyroku wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wydanym dnia 8.08.2019r. w sprawie IAGa(...), związanie wyrokiem w myśl powołanego przepisu oznacza dla sądu „brak możliwości zignorowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Nie jest dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnych procesach sądowych, chociażby przedmiot tych spraw się różnił. Mocą wiążącą objęte jest to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Moc wiążącą uzyskuje bowiem rozstrzygnięcie o żądaniu w powiązaniu z jego podstawą faktyczną i w kolejnym postępowaniu sąd ma obowiązek przyjąć, że istotna z punktu widzenia zasadności żądania kwestia kształtowała się tak, jak to zostało ustalone w prawomocnym wyroku. Związanie stron (oraz wyjątkowo innych osób), o którym mowa wart. 365 k.p.c.oznacza, że inne sądy są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Jest to tzw. pozytywny aspekt prawomocności materialnej. W rezultacie uprawomocnienia się takiego orzeczenia nikt nie może kwestionować nie tylko faktu jego istnienia, lecz także jego treści i to nawet bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną postępowania zakończonego tym orzeczeniem”
Z uwagi na takie stanowisko i poczynione ustalenia sąd pominął dowód z przesłuchania powódki, co zostało wskazane w postanowieniu dowodowym.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył:
Odwołanie podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwazasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu chorobyw czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.Natomiast zasiłek opiekuńczy przysługujeubezpieczonemuzwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem określonym wart. 32 ust. 1 pkt 1-2bustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwalub innym chorym członkiem rodziny. Zgodnie zart. 29.1.1.zasiłek macierzyński przysługujeubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowegoalbo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko.
Skoro ustalono, iż powódka nie podlegała w okresach objętych zaskarżoną decyzją ubezpieczeniom społecznym, pobrane przez nią świadczenia nie były należne. Analizując natomiast okoliczności, jakie doprowadziły do wypłaty świadczeń nie sposób zgodzić się z argumentacją powódki, iż nie zachodziły przesłanki zart. 84 ust2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychalbowiem powódka podjęła świadome, nie oparte na stanie rzeczywistym działania, zmierzające do stworzenia dokumentami fikcji dla osiągniecia nieuprawnionych znacznych przysporzeń finansowych z ubezpieczenia społecznego, które zostały przyznane i wypłacone na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia- powódkę.
Skoro zatem powódka pobrała nienależne świadczenia z ubezpieczenia społecznego , zgodnie z art. 84 ust.1 ustawy systemowej obowiązana była do ich zwrotu na zasadach przewidzianych w powołanej ustawie. Dlatego też, na podstawie art.art. 47714§ 1 k.p.codwołanie oddalono.
O kosztach orzeczono przyjmując, iż sprawa podlega kategorii ujętej w §9 ust 2 rozporządzenia z dnia 22.10.2015r., który w niniejszej sprawie ma zastosowanie , gdzie wskazano, iż stawki minimalne wynoszą 180 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.