Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKzw 221/19
Data wyroku: 2019-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Mirosław Ziaja

Sygn. akt II AKzw 221/19

POSTANOWIENIE
Dnia 13 marca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:  SSA Mirosław Ziaja
Protokolant:  Damian Krzywda
przy udziale

    Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach del. do Prokuratury Regionalnej w Katowicach Jolanty Tałaj

po rozpoznaniu w sprawieA. C.(C.)
skazanego za przestępstwo zart. 279 § 1 kki inne
zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 15 stycznia 2019 r.,
sygn. akt III Kow 2166/18
w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia
na podstawieart. 437 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 1 § 2 kkw

p o s t a n a w i a
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie

UZASADNIENIE
Zażalenie obrońcy skazanego okazało się zasadne o tyle, że jego rozpoznanie skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż sąd I instancji nie zawiadomił skazanego w prawidłowy sposób o terminie posiedzenia w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia. Po myśliart. 160 § 6 kkww posiedzeniu tym ma prawo wziąć udział m.in. prokurator, skazany oraz obrońca i sądowy kurator zawodowy  - wobec czego niezbędne jest prawidłowe zawiadomienie tych podmiotów celem umożliwienia im realizacji swych uprawnień.
SkazanyA. C.po opuszczeniu zakładu karnego zamieszkał wC.przyul. (...), a następnie wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę miejsca pobytu celem wyjazdu do pracy do Niemiec, który został uwzględniony przez Sąd Okręgowy w Częstochowie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt III Kow 1158/17 (jednocześnie zobowiązano skazanego do utrzymywania telefonicznego kontaktuz kuratorem). Pismem nadanym w Niemczech dnia 25 lipca 2017 r. skazany poinformował kuratora, że będzie przebywał pod adresem:(...)H.(k. 27 akto sygn. II Doz. 139/17). Nie ulega wątpliwości, iż począwszy od lutego 2018 r. skazany zerwał kontakt z kuratorem oraz nie odbierał kierowanych do niego połączeń telefonicznych. W rozmowie z siostrąA. C.kurator ustalił, iż otrzymała ona od brata list, w którym podał, że utracił dotychczasową pracę, a na kopercie wskazał nowy adres:(...)H..
Sąd Okręgowy skierował zawiadomienia skazanego o terminie posiedzenia na dwa adresy - wC.(nieodebrana przesyłka na k. 3) oraz na niemiecki adres podany przez siostrę skazanego (nieodebrana przesyłka na k. 21), przy czym w dacie orzekania, tj. 15 stycznia 2019 r. nie dysponowano dowodem doręczenia na drugi z tych adresów, bowiem przesyłka powróciła do sądu dopiero w dniu 5 lutego 2019 r. ze wskazaniem, że adresata nie zastano pod podanym adresem, zaś z adnotacji na niej zawartych nie wynika, czy skazany miał możliwość jej odebrania przed terminem posiedzenia (brak wskazania czy i kiedy została awizowana). Zauważyć przy tym należy, że w protokole posiedzenia sąd nie odniósł się do kwestii prawidłowości zawiadomienia, a wskazał jedynie, żeA. C.nie stawił się(k. 7).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro skazany otrzymał zgodę sądu na zmianę miejsca pobytu, a następnie podał kuratorowi swój adres ((...)H.) to również tam winno zostać skierowane zawiadomienie o terminie posiedzenia. Po myśli bowiemart. 139 § 1 kpkw zw. zart. 1 § 2 kkwjeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Skazany nie poinformował sądu ani kuratora o zmianie swego pierwszego adresu na terenie Niemiec, stąd pismo tam wysłane winno zostać uznane za doręczone. Informacje uzyskane od siostry skazanego należy w tym aspekcie traktować jedynie pomocniczo, tak więc sąd nie był zobligowany do kierowania zawiadomienia na adres przez nią podany, aczkolwiek słusznie to uczynił celem pełniejszej realizacji prawa skazanego do uczestniczenia w posiedzeniu.
Odnośnie zaś adresu wskazanego wC., to jest już on w niniejszej sprawie nieaktualny, skoroA. C.uzyskał zgodę sądu na jego zmianę, a następnie podał swe nowe miejsce pobytu (zauważyć przy tym trzeba, że z wniosku skazanego wynika, iż jego zamiarem był wyjazd do Niemiec na stałe). Jednocześnie nie został on pouczony przez sąd o treściart. 138 kpk, tj. obowiązku wskazania adresata dla doręczeń w kraju, stąd przyjąć należy, że brak możliwości zastosowania regulacji zawartej w w/w przepisie, zgodnie z którą pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju uważa się za doręczone.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że pojęcie adresata w kraju o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie nie jest tożsame z pojęciem adresu zamieszkania.
Rozpoznając ponownie sprawę sąd I instancji winien w sposób prawidłowy zawiadomić skazanego o terminie posiedzenia, przy czym nie sposób zgodzić się z obrońcą, że jest on zobligowany do wysłuchania skazanego, a istotnym jest jedynie to, żeby prawidłowo zawiadamiając go o terminie czynności stworzył mu możliwość skorzystania ze swych uprawnień do złożenia wyjaśnień istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięciaw sprawie.
Sąd penitencjarny wyrażając skazanemu, któremu udzielono warunkowego zwolnienia zgodę w trybie przepisuart. 169 § 3 kkwna zamieszkanie za granicą winien pouczyć go o obowiązku wskazania adresata - co nie jest równoznaczne z adresem - do doręczeńw kraju, gwarantującym prawidłowe zawiadomienie go na podstawieart. 160 § 6 kkwo terminie posiedzenia w przedmiocie ewentualnego odwołania warunkowego zwolnienia. Wymogu tego nie spełnia w powyższej sytuacji zawiadomienie na podany przy opuszczaniu zakładu karnego przez skazanego adres zamieszkania w kraju. W takiej sytuacji sąd decydując o zmianie pobytu skazanego na zagraniczny winien mieć świadomość, że nie przebywa on w kraju i zawiadamiać go o podejmowanych czynnościach procesowych na podany przez niego adres zamieszkania za granicą, przy czym zmiana tego miejsca zamieszkania lub pobytu przez skazanego bez poinformowania o tym sądu lub kuratora dozorującego wykonanie orzeczonego środka probacyjnego, skutkuje uznaniem zawiadomienia za prawidłowo doręczone w oparciu o przepisart. 139 § 1 kpkw zw. zart. 1 § 2 kkw, co nie narusza prawa skazanego do obrony.
Ze wskazanych powodów Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania,nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia.

ZARZĄDZENIE
- odpis postanowienia doręczyć skazanemu na oba adresy na terenie Niemiec,
- akta zwrócić.
Katowice, dnia 12 marca 2019 r.