Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 620/19
Data wyroku: 2019-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art.19 ustawy o ubezpieczeniu spolecznym rolników

Sygn. akt IV U 620/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2019r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

sekr. sąd. Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019r. wS.
odwołaniaE. C.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia(...)2019r., znak:(...)/20
w sprawieE. C.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Decyzją z 28 maja 2019r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart.19 ust.1 oraz art.20 ust.1 i 3 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówodmówił ubezpieczonejE. C.prawa do emerytury rolniczej wskazując, że ubezpieczona nie wykazała co najmniej(...)okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a jedynie okres w wymiarze 21 lat, 8 miesięcy i 7 dni. Organ rentowy wskazał, że do okresu wymaganego do nabycia emerytury nie zaliczył okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownik od 3 stycznia 1975r. do 30 listopada 1975r., od 1 maja 1977r. do 31 października 1977r. i od 1 sierpnia 1978r. do 31 sierpnia 1978r., gdyż w okresach tych ubezpieczona pozostawała w zatrudnieniu, a także okresu od 6 maja 1983r. do 7 września 1986r. z uwagi na brak ubezpieczenia jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców (decyzja z 28 maja 2019r. k.35 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczona wnosząc o rozpoznanie sprawy przez sąd (odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaE. C.urodziła się w dniu (...)W dniu 2 stycznia 2019r. ubezpieczona ukończyła(...)rok życia osiągając tym samym powszechny wiek emerytalny. W dniu 26 marca 2019r. ubezpieczona wystąpiła do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą (wniosek o emeryturę rolniczą z 26 marca 2019r. k.1-2 akt emerytalnych).
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z 28 maja 2019r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego(...)odmówił ubezpieczonej prawa do emerytury rolniczej podnosząc, że ubezpieczona nie wykazała co najmniej 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Do okresu ubezpieczenia wymaganego do nabycia emerytury organ rentowy zaliczył następujące okresy:

-

okresy pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu(...)roku życia ,tj. od 1 grudnia 1975r. do 30 kwietnia 1977r. i od 1 listopada 1977r. do 31 lipca 1978r., co stanowi odpowiednio 1 rok i 5 miesięcy oraz 9 miesięcy,

okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacania składek na to ubezpieczenie od 1 lipca 1999r. do 17 stycznia 2019r., co stanowi 19 lat, 6 miesięcy i 17 dni (zaświadczenie o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników k.5-8 akt emerytalnych i raport ustalenia uprawnień do świadczenia)

Suma w/w okresów wynosi 21 lat, 8 miesięcy i 17 dni.
Od urodzenia ubezpieczona mieszkała z rodzicami –M.iC.małż.S.w ich gospodarstwie rolnym położonym wP.gminaC., powiat(...). Po ukończeniu szkoły podstawowej w wieku(...)lat (ubezpieczona poszła do szkoły podstawowej z rocznikiem dzieciurodzonych w (...)r.) - od 1 września 1973r. ubezpieczona rozpoczęła naukę w trzyletniej(...) Szkole ZawodowejwO.filiaS., w której uczyła się zawodu sprzedawcy. W okresie nauki w tej szkole, od 2 stycznia 1974r. do 30 listopada 1975r. ubezpieczona łączyła naukę w szkole zawodowej z pracą w charakterze ucznia - sprzedawcy w wprzedsiębiorstwie (...)na podstawie umowy o naukę zawodu (poświadczenie zatrudnienia w legitymacji ubezpieczeniowej k.17 akt emerytalnych i świadectwo ukończenia nauki zawodu k.5 akt ZUS o ustalenie kapitału początkowego). Po ukończeniu szkoły zawodowej ubezpieczona – w tym samym roku - rozpoczęła naukę w Liceum Ekonomicznym dla pracujących wW.. Przez cały okres nauki w szkole zawodowej, a następnie w liceum ekonomicznym, ubezpieczona mieszkała w domu rodzinnym wP.skąd dojeżdżała do szkoły. Po powrocie ze szkoły ubezpieczona pomagała rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym. W okresie nauki w liceum, od 1 maja 1977r. do 31 października 1977r. ubezpieczona pracowała w Banku Spółdzielczym wM.w charakterze kontystki (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 23 lutego 2018r. k.18 akt emerytalnych). Po ukończeniu w czerwcu 1978r. nauki w Liceum Ekonomicznym wW., od 1 sierpnia 1978r. ubezpieczona podjęła pracę wPrzedsiębiorstwie (...)wW.przyul. (...). W tym czasie nadal mieszkała z rodzicami w prowadzonym przez nich gospodarstwie rolnym. W dniu 6 czerwca 1981r. ubezpieczona wyszła za mąż i zamieszkała wraz z mężem w miejscowościC.(poświadczenie okresów zameldowania z 22 marca 2019r. k.16 akt emerytalnych). WPrzedsiębiorstwie (...)wW.ubezpieczona była zatrudniona do 7 września 1986r. (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 11 lutego 2004r. k.19 akt emerytalnych). W okresie tego zatrudnienia, w dniu 6 maja 1983r. ubezpieczona urodziła dziecko, w związku z czym od 6 maja 1983r. przebywała na zasiłku macierzyńskim, a następnie od 8 września 1983r. do 7 września 1986r. przebywała na urlopie wychowawczym (w/w zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k.19 akt emerytalnych). Po urodzeniu dziecka, w okresie pobytu na urlopie wychowawczym ubezpieczona w zależności od potrzeby, niekiedy kilka razy w tygodniu, a w okresie nasilonych prac polowych codziennie, jeździła do domu rodzinnego wP.(6 km odC.) i pomagała rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym. Zabierała ze sobą dziecko, którym na miejscu opiekowała się matka ubezpieczonej. Ubezpieczoną podwoził do rodziców, a następnie odbierał od rodziców i zawoził do domu wC.jej mąż , który w tym czasie prowadził działalność gospodarczą w postaci kwiaciarni wC.. Oprócz rodziców ubezpieczonej, w gospodarstwie rolnym mieszkał i pracował brat ubezpieczonejW. S., któremu w 1988r. rodzice ubezpieczonej przekazali gospodarstwo rolne. W gospodarstwie rolnym rodziców ubezpieczonej, które miało powierzchnię około 7-8 ha, uprawiane były zboża, ziemniaki oraz hodowane były zwierzęta – kilka sztuk krów i około 10 sztuk trzody chlewnej (zeznania ubezpieczonej k.10v-11 akt sprawy).
Okresy pracy ubezpieczonej po ukończeniu(...). roku życia ,tj. okres pracy w charakterze ucznia zawodu od(...)okres pracy w(...)wM.od 1 maja 1977r. do 31 października 1977r. oraz okres pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wW.od 1 sierpnia 1978r. do 7 września 1986r., w tym okres urlopu wychowawczego po urodzeniu pierwszego dziecka od 8 września 1983r. do 7 września 1986r. jako okres nieskładkowy, zostały zaliczone do ustalenia prawa i wysokości emerytury ubezpieczonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.(pismo(...) OddziałuwS.z 10 maja 2019r. skierowane do KRUS k.31 akt emerytalnych, zestawienie okresów ubezpieczenia przyjętych do ustalenia kapitału początkowego ubezpieczonej k.17 akt o ustalenie kapitału początkowego ubezpieczonej oraz decyzja(...) OddziałuwS.z 7 stycznia 2019r. o przyznaniu ubezpieczonej emerytury k.4 akt emerytalnych ZUS).
W okresie od 6 maja 1983r. do 7 września 1986r. ubezpieczona nie była domownikiem u swoich rodzicówM.iC.małż.S.i nie podlegała w tym okresie ubezpieczeniu społecznemu rolników (karta ewidencyjnagospodarstwa rolnego (...)małż.S.i karta ewidencyjna wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny(...)w kopercie na k.18 akt sprawy). W powyższym okresie ubezpieczona mieszkała z mężem i dzieckiem wC.i głównym źródłem utrzymania jej i jej rodziny stanowiły dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża ubezpieczonej (zeznania ubezpieczonej k.11 akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieE. C.podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart.19 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j.: Dz.U. z 2015r., poz.704 ze zm.) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący w przypadku kobiet 60 lat,

2
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem art.20.

W sprawie bezsporne jest, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o emeryturę ubezpieczona osiągnęła wiek emerytalny wnoszący(...)lat. Okolicznością sporną było natomiast to, czy ubezpieczona legitymuje się co najmniej(...)okresem ubezpieczenia. Ubezpieczona wnioskowała, aby do okresu ubezpieczenia wymaganego do nabycia emerytury zaliczyć - obok okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1999r. do 17 stycznia 2019r. - okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16. roku życia – od 3 stycznia 1975r. do 31 sierpnia 1978r. i dalej od 6 maja 1983r. do 7 września 1986r. (vide: oświadczenie ubezpieczonej k.10 akt emerytalnych).
Organ rentowy, w zakresie pierwszego z w/w okresów, zaliczył ubezpieczonej do okresu wymaganego do nabycia emerytury te okresy, które przypadły po(...). ,tj. po ukończeniu przez nią(...)roku życia a przed(...)., w których ubezpieczona mieszkając z rodzicami na terenie gospodarstwa uczyła się szkole i jednocześnie pracowała w gospodarstwie rolnym, jednakże z wyłączeniem okresu nauki zawodu (w okresie nauki w zasadniczej szkole zawodowej) od 2 stycznia 1975r. do 30 listopada 1975r., okres pracy w(...)wM.(w okresie nauki w liceum dla pracujących) od 1 maja 1977r. do 31 października 1977r. oraz okres od 1 sierpnia 1978r. do 31 sierpnia 1978r., gdyż w tym okresie ubezpieczona (już po ukończeniu szkoły) pracowała wPrzedsiębiorstwie (...)wW.. Zaliczone okresy stanowiły zatem okresy przerw między w/w okresami pracy i obejmowały czas od 1 grudnia 1975r. do 30 kwietnia 1977r. i od 1 listopada 1977r. do 31 lipca 1978r. w łącznym wymiarze 2 lata i 2 miesiące. W ocenie Sądu takie stanowisko organu rentowego jest słuszne. Zgodnie bowiem zart.20 ust.1 pkt 3 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, do okresów ubezpieczenia wymaganych do nabycia emerytury rolniczej zalicza się okresy od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi, ale w ustępie 3. tego przepisu możliwość tę wyłączono w odniesieniu do osób urodzonych po 31 grudnia 1948r. W tym miejscu wskazać należy na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 9 października 2018r. w sprawie III AUa 567/18 (Lex nr 2583962), w której Sąd ten wyraził pogląd, że nie jest możliwe zaliczenie tego samego okresu jako składkowego do emerytury należnej z ZUS i jednocześnie do emerytury rolniczej jako okres pracy w gospodarstwie rolnym po 16. roku życia i nie zmienia tego fakt, że dana osoba rzeczywiście pracowała w tym okresie w gospodarstwie rolnym. Sąd Okręgowy podziela powyższe stanowisko. Dlatego, mimo, że w okresie nauki zawodu w czasie nauki w szkole zawodowej, a następnie w okresie pracy w Banku Spółdzielczym wM.i dalej w okresie pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wW.ubezpieczona mieszkała z rodzicami i pomagała im w pracy w gospodarstwie rolnym, to okresy te jako okresy składkowe zaliczone do emerytury z ZUS, nie mogą być uznane jednocześnie jako okresy pracy w gospodarstwie rolnym i zaliczone do ustalenia emerytury rolniczej. Na marginesie dodać należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył ubezpieczonej jako okres nauki zawodu, okres od 1 sierpnia 1975r. do 30 listopada 1975r., choć jak wynika z wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej okres nauki zawodu rozpoczął się 2 stycznia 1974r. (kopia legitymacji ubezpieczeniowej k.12v akt ZUS o ustalenie kapitału początkowego i k.17 akt emerytalnych KRUS). Tymczasem Prezes KRUS w niniejszej sprawie przyjął, że w chwili ukończenia przez ubezpieczoną(...)roku życia ,tj. w dniu 2 stycznia 1975r., pozostawała ona w zatrudnieniu jako uczeń zawodu i stan taki trwał do 30 listopada 1975r. Stąd okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców został ubezpieczonej zaliczony poczynając od 1 grudnia 1975r. (vide: ustalenia faktyczne). W ocenie Sądu stanowisko Prezesa KRUS znajduje oparcie w zgromadzonych dowodach, niemniej nawet przyjęcie jako okresu pracy w gospodarstwie rolnym okresu od 2 stycznia 1975r. do 31 lipca 1975r., a zatem o 7 miesięcy więcej niż przyjął organ rentowy w zaskarżonej decyzji, nie powoduje, ze ubezpieczona legitymuje się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczenia.
W odniesieniu do drugiego z okresów, który w ocenie ubezpieczonej powinien być zaliczony do okresu, od którego zależy prawo do emerytury rolniczej, czyli okresu od 6 maja 1983r. do 7 września 1986r. wskazać należy, że okres ten również nie może być zaliczony do emerytury rolniczej. Z ustaleń Sądu wynika, że we wskazanym okresie ubezpieczona po urodzeniu w dniu(...)1983r. dziecka przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie od 8 września 1983r. do 7 września 1986r. przebywała na urlopie wychowawczym (była wówczas pracownikiemPrzedsiębiorstwa (...)wW.). Okres ten jak wynika z ustaleń Sądu został zaliczony do ustalenia prawa i wysokości emerytury przyznanej ubezpieczonej przez ZUS, przy czym okres urlopu wychowawczego od 8 września 1983r. do 7 września 1986r. został uwzględniony jako okres nieskładkowy. Ubezpieczona wskazywała, że w okresie tym nie pracowała zawodowo, gdyż po urodzeniu dziecka przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie na urlopie wychowawczym i w związku z tym pomagała rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym. Taka argumentacja ubezpieczonej nie dawała podstaw do zaliczenia powyższego okresu do okresu, od którego zależy prawo do emerytury rolniczej. Nie kwestionując twierdzeń ubezpieczonej, że pomagała rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym wskazać należy, że zgodnie zart.20 ust.1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówdo okresów ubezpieczenia wymaganych do nabycia emerytury rolniczej zalicza się okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990. Okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników to okresy podlegania takiemu ubezpieczeniu i opłacania składek na to ubezpieczenie. W przypadku ubezpieczonej przesłanka ta nie została spełniona. Jak wynika z ustaleń Sądu – w rozpatrywanym okresie (od 6 maja 1983r. do 7 września 1986r.) - ubezpieczona mieszkała wraz z mężem i dzieckiem wC.i nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z załączonej do akt karty ewidencyjnejgospodarstwa rolnego (...)małż.S.(rodziców ubezpieczonej) oraz karty wymiaru i poboru składek na fundusz emerytalny rolników wynika, że w rozpatrywanym okresie ubezpieczona nie będąc domownikiem swoich rodziców nie była objęta ubezpieczeniem społecznym rolników i nie odprowadzano za nią składek na to ubezpieczenie (vide: ustalenia faktyczne).
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że organ rentowy prawidłowo ustalił, iż ubezpieczona nie legitymuje się co najmniej(...)okresem ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Mając to na uwadze, na podstawieart.47714§1 kpcSąd odwołanie ubezpieczonej oddalił.