Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKz 778/19
Data wyroku: 2019-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Charuza, sędzia Wojciech Kopczyński

Sygn. akt II AKz 778/19

POSTANOWIENIE
Dnia 27 sierpnia 2019 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący - sędzia: Wojciech Kopczyński
Sędziowie:   Marek Charuza (spr.)
Gwidon Jaworski
Protokolant: Kamil Klupś
po rozpoznaniu w sprawieŁ. G.(G.)
oskarżonego o przestępstwo 280§ 2 k.k.
zażalenia obrońcy oskarżonego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 12 sierpnia 2019 roku, sygn. akt XXI K 34/19
w przedmiocie określenia czasu trwania tymczasowego aresztowania
na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.

p o s t a n a w i a

1
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, iż uzupełnić podstawę prawną rozstrzygnięcia o przepisart. 249 § 1 k.p.k.,

2
w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy,

3
nie uwzględnić wniosku obrońcy oskarżonego w przedmiocie zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2019 roku, sygn. akt XXI K 34/19 Sąd Okręgowy w Katowicach przedłużył wobec oskarżonegoŁ. G.stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowanego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 8 października 2018 roku, sygn. akt III Kp 715/18, na dalszy czas oznaczony, tj. do dnia 2 listopada 2019 roku, godz. 8:30.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca oskarżonego zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia to jest przepisuart. 258 § 2 k.p.k.orazart. 259 § 1 k.p.k.Jednocześnie obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie przedmiotowego postanowienia i zastosowanie kumulatywnie bądź rozłącznie środków zapobiegawczych o charakterze wolnościowym w kształcie orzeczonym przez sąd. Obrońca wniósł także o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zażalenie obrońcy oskarżonego na uwzględnienie nie zasługiwało.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu Apelacyjnego w dalszym ciągu konieczne jest stosowanie wobec oskarżonegoŁ. G.najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, jak również spełnione zostały przesłanki, od których możliwość ta jest uzależniona. Stale aktualna pozostaje bowiem ogólna przesłanka stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wyrażona wart. 249 § 1 k.p.k., jak również przesłanka szczególna w postaci zagrożenia surową karą ujęta wart. 258 § 2 k.p.k.
W pierwszej mierze wskazać należy, iż wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2019 r., sygn. akt XXI K 34/19Ł. G.został uznany za winnego dokonania przestępstwa zart. 280 § 2 k.k.i wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Niewątpliwie w ten sposób Sąd Okręgowy dał wyraz swojemu przekonaniu, co do sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu. Sam zaś fakt wydania wyroku skazującego w pierwszej instancji i uznanie oskarżonego za winnego popełnienia wskazanego wyżej przestępstwa, uprawdopodabnia sprawstwo w stopniu dużym, czyniąc zbytecznym omawianie konkretnych dowodów świadczących o występowaniu przesłanki ogólnej stosowania wszystkich środków zapobiegawczych, określonej wart. 249 § 1 k.p.k.W tym zakresie konieczne stało się uzupełnienie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia o przepisart. 249 § 1 k.p.k., który stanowi podstawę stosowania wszystkich środków zapobiegawczych.
Jednocześnie wymierzenie oskarżonemu na mocy nieprawomocnego wyroku kary w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności powoduje, że w dalszym ciągu w odniesieniu doŁ. G.istnieje przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania ujęta w treściart. 258 § 2 k.p.k.Dyspozycja tego przepisu nakazuje bowiem wyprowadzić ocenę, że kara nieprawomocnie orzeczona przez sąd I instancji w wymiarze co najmniej 3 lat jest karą surową, co rodzi domniemanie prawne w postaci realnej obawy zakłócania przez oskarżonego prawidłowego toku postępowania. Należy przy tym wyjaśnić, iż okoliczność ta z woli ustawodawcy daje podstawę do stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego, bez potrzeby wykazywania, aby podejmował on w przeszłości jakiekolwiek próby bezprawnego utrudniania toczącego się obecnie procesu karnego. Stąd też nie ma racji obrońca oskarżonego, iż doszło do naruszenia wskazanego powyżej przepisu postępowania, a w rezultacie, iż brak jest przesłanek wskazujących na to, że oskarżony ze względu na grożącą mu surową karę miałby wpływać na przebieg postępowania lub zakłócać prawidłowy jego tok. Sąd meriti w sposób prawidłowy bowiem uwzględnił rodzaj i charakter obaw przyjętych za podstawę stosowania środka oraz nasilenie ich zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania w obecnym jego stadium. W szczególności podkreślić należy, iż funkcją stosowania środków zapobiegawczych jest nie tylko zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania przez sądem I instancji. Celem stosowania środków zapobiegawczych jest także ochrona prawidłowego przebiegu postępowania do chwili uprawomocnienia się wyroku, jak również podjęcia czynności związanych z ewentualnym wdrożeniem do wykonania kary. Odnosząc się do stanowiska obrońcy wskazać trzeba, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że ewentualne środki o charakterze wolnościowym, nawet stosowane kumulatywnie, mogłyby w sposób prawidłowy zabezpieczyć przebieg dalszego procesu, biorąc pod uwagę ich oczywiście mniejszą efektywność.
W ocenie sądu odwoławczego, wbrew stanowisku obrony, wobec oskarżonego nie zachodzą również warunki zawarte wart. 259 § 1 k.p.k.skutkujące potrzebą odstąpienia od tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny ma na uwadze, iż oskarżony cierpi na wirusowe zapalenie wątroby typu C, jednakże z informacji zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż może on być leczony w zakładzie karnym, pozostaje pod kontrolą lekarza specjalisty i zażywa leki. Wobec powyższego brak jest podstaw do twierdzenia, że stan zdrowiaŁ. G.nie pozwala na stosowanie względem niego tymczasowego aresztowania oraz, że pobyt w jednostce penitencjarnej może spowodować dla jego życia i zdrowia poważne zagrożenie. Jednocześnie nie należy tracić z pola widzenia, że w jednostkach penitencjarnych osadzeni objęci są opieką lekarską więziennej służby zdrowia. W razie pogorszenia się zdrowia oskarżonego może być leczony ambulatoryjnie lub hospitalizowany w ramach izolacji. W przypadku natomiast pogorszenia się stanu zdrowia w sposób na tyle istotny, że zagrażałoby to jego życiu lub zdrowiu oraz wymagało bezwzględnie leczenia w warunkach wolnościowych, okoliczność ta niewątpliwie będzie sygnalizowana organowi dysponującemu przez administrację jednostki penitencjarnej. W zakresie natomiast podnoszonego zarzutu dotyczącego kwestii rodzinnych związanych z koniecznością opieki nad ojczymem stwierdzić należy, iż oczywistą rzeczą jest, że osadzenie w jednostce penitencjarnej rodzi pewnego rodzaju niedogodności na oskarżonego i jego rodziny, ale stanowi to naturalne następstwo przebywania w izolacji. Ponadto w żaden sposób obrońca nie uprawdopodobnił, iż oskarżony jest jedyną osobą, która może podjąć opiekę, a nie jest rzeczą sądu procedującego w kwestii incydentalnej, dotyczącej stosowania środków zapobiegawczych, stałe kontrolowanie sytuacji rodzinnej oskarżonego.
Odnosząc się natomiast do wniosku obrońcy w przedmiocie zasądzenia na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w toku niniejszego postępowania incydentalnego wskazać należy, że regulacja dotycząca kosztów procesu, których elementem są wydatki, a więc także wypłata wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów jest jednoznaczna. Przepisart. 626 § 1 k.p.k.zawiera uregulowanie, z którego wynika, że w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie zapada rozstrzygnięcie kto, w jakiej części oraz w jakim zakresie ponosi koszty procesu. Wskazana norma ściśle koreluje z treściąart. 84 § 2 k.p.k., z którego wynika, że obrońca wyznaczony z urzędu ma obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Do jej zakresu należy także sporządzanie środków odwoławczych w postępowaniach incydentalnych do jakich należą m.in. postępowania w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych. Z tych zatem względów aktualnie brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz obrońcy kosztów za niniejsze postępowanie zażaleniowe, bowiem w tym konkretnym przypadku zawiera się ono w zasądzonych już kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, a obrońca nie przestał pełnić swojej roli procesowej.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej.
SSA Gwidon Jaworski SSA Wojciech Kopczyński SSA Marek Charuza (spr.)
Z:/
- odpis postanowienia doręczyć oskarżonemu z pouczeniem o jego prawomocności oraz jego obrońcy,
- akta zwrócić
Katowice, dnia 27 sierpnia 2019 r.