Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 380/19
Data wyroku: 2019-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Słowa kluczowe: Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: art. 313 § 1 kro

Sygn. akt I Ca 380/19

POSTANOWIENIE
Dnia 14 października 2019 r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Joanna Składowska Sędziowie: Antoni Smus (ref)
Katarzyna Powalska
Protokolant: sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 r. w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z wnioskuI. R.
z udziałemW. R.
o podział majątku wspólnego
na skutek apelacji uczestnika postępowania
od wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli
z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I Ns 439/18

I. zaskarżone postanowienie ten tylko sposób zmienia , że:
a) po pkt. 1 dodaje pkt 2 o następującej treści „ 2. zasądzić od wnioskodawczymI. R.na rzecz uczestnika postępowaniaW. R.tytułem dopłaty do jego udziału w majątku wspólnym kwotę 7985 zł (siedem tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt pięć złotych) płatną w terminie do 31 grudnia 2019 r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności";

b
prostuje oczywistą omyłkę pisarską w pkt. 1 zaskarżonego postanowienia w ten sposób , że wykreśla z składników majątkowych przyznanych wnioskodawczyni składnik majątkowy opisany w pkt. i;

c
pkt. 2 nadaje nr 3, pkt. 3 nadaje nr 4, pkt. 4 nadaje nr 5, pkt. 5 nadaje nr 6, pkt 6 nadaje nr 7, pkt. 7 nadaje nr 8;

II. oddala apelację w pozostałej części;
III. ustalić, że każdy z zainteresowanych ponosi koszty postępowania apelacyjnegozwiązane ze swoim udziałem w sprawie .
Sygn. akt I Ca 380/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie z wnioskuI. R.z udziałemW. R.o podział majątku dorobkowego postanowił dokonać podziału majątku dorobkowego byłych małżonkówI. R.iW. R.w skład którego wchodziły następujące składniki mają :

a
spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego numer (...)położonego wZ.przyulicy (...), o powierzchni użytkowej 58,34 mkw, w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wZ.;

b
spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego stanowiącego garaż o powierzchni 15,45 mkw, w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wZ.i związany z nim udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu w udziale 6/294 części, dla którego Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli prowadzi KW Nr(...);

c
prawo własności do nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...), oznaczonej jakodziałka numer (...), dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli prowadzi KW Nr(...);

d
prawo własności do nieruchomości położonej wP.,P., powiat(...), oznaczonej jakodziałka numer (...), dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Słupcy prowadzi KW Nr(...);

e) meble , urządzenia RTV i AGD, pościel, ręczniki i naczynia znajdujące się wlokalu opisanym w punkcje la,
ruchomości w postaci lad sklepowych, mebli, sklepowych, krzeseł plastikowych, starych komputerów, monitorów, materiałów budowlanych i innych rzeczy znajdujących się w pomieszczeniach gospodarczych na działce położonej wZ.przyulicy (...);
nakłady budowlane poczynione na nieruchomość położonej wZ.przyulicy (...)oraz płyty chodnikowe w ilości 135 sztuk ;
h) środki pieniężne w wysokości 1.000 złotych pochodzące ze sprzedażysamochodumarki H. (...).(...)nr rej (...)rok produkcji 1996;
i) środki zgromadzone na rachunkuW. R.otwartego funduszuemerytalnego(...)i środki na subkoncie ubezpieczonego w ZUSzgromadzone do dnia 15 listopada 2017 roku;
j) środki zgromadzone na rachunkuI. R.otwartego funduszu emerytalnego(...)i środki na subkoncie ubezpieczonej w ZUS zgromadzone do dnia 10 października 2017 roku;
w ten sposób, żeskładniki opisane w punktach :b,c ,g ijprzyznał wnioskodawczyniI. R., zaś opisane w punkcie a, d, e, f, i uczestnikowiW. R.. Ponadto Sąd Rejonowy nakazał uczestnikowiW. R.opuszczenie opróżnienie nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...)szczegółowo opisanej w pkt.. c ), garażu szczegółowo opisanego w pkt. b) oraz nakazał mu opróżnienie z ruchomości w postaci lad sklepowych, mebli, sklepowych, krzeseł plastikowych, starych komputerów, monitorów, materiałów budowlanych i innych rzeczy znajdujących się w pomieszczeń gospodarczych i garażu posadowionych na nieruchomości szczegółowo opisanych w pkt. g).
Sad pierwszej instancji oddalił wniosek o podział majątku wspólnego w pozostałym zakresie i ustalił, iż strony postępowania ponoszą koszty w granicach sum przez nich wydatkowanych.
Powyższe orzeczenie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach:
WnioskodawczyniI. R.i uczestnik postępowaniaW. R.zawarli związek małżeński w dniu 06 czerwca 1987 roku.
Małżeństwo stron to zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 10 października 2017 roku wydanym w sprawie sygn. akt. 11 C 94/17. Wyrok ten uprawomocnił się 15 listopada 2017 r..
Przed zawarciem związku małżeńskiego uczestnik postępowania, decyzją z dnia 7 stycznia 1986 roku został przyjęty w poczet członkówSpółdzielni Mieszkaniowej (...)i otrzymał numer rejestru członkowskiego(...). W dniu 31 grudnia 1985 roku decyzją zarządu w/wym Spółdzielni otrzymał przydział dolokalu mieszkalnego nr (...)przyulicy (...)wZ.na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
9 kwietnia 1992 roku umową w formie aktu notarialnego Repertorium A nr(...)wnioskodawczyni i uczestnik postępowania nabyli odW.iR. S.nieruchomość położoną wZ.przyulicy (...), oznaczonej jako działka onumerze ewidencyjnym (...).. Przedmiotem sprzedaży było prawo użytkowania wieczystego działki wraz z własnością, znajdujących się na niej zabudowań, których łączną wartość ustalono na kwotę 70 mln. złotych (przed denominacją). Wartość tego składnika strony zgodnie ustaliły na 30.000 zł.
19 kwietnia 1994 roku na mocy notarialnej umowy zamiany Repertorium A nr(...)uczestnikW. R.nabył od małżonkówJ. S.iP. S.spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położone wZ.przyulicy (...)z obowiązkiem dopłaty w wysokości 10 mln. złotych (przed denominacją). Wartość nabytego lokalu określono na kwotę 192 min złotych (przed denominacją), zaś zbytego na kwotę 182 min złotych (przed denominacją). Powyższy lokal został nabyty w czasie trwania związku małżeńskiego , w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. 12 maja 1994 roku decyzją zarządu spółdzielni uczestnik otrzymał przydziałlokalu mieszkalnego nr (...), położonego wZ.przyulicy (...)na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Dopłata w wysokości 10 mln. złotych (przed denominacją) została pokryta ze środków pieniężnych zgromadzonych wspólnie przez małżonków, a wchodzących w skład ustawowej wspólności majątkowej. Wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego wZ.przyulicy (...)strony zgodnie określiły na kwotę 120 000 złotych.
19 kwietnia 1994 roku na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr(...)wnioskodawczyni i uczestnik postepowania nabyli odA.iL. N.spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, stanowiącego garaż, położonego wZ.przyulicy (...). Wartość tego składnika strony zgodnie ustaliły na 20.000 zł.
13 września 1997 roku na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego nr Repertorium A nr(...)małżonkowieI.iW. R.nabyli nieruchomość gruntową, położoną w miejscowościP.w gminieP., oznaczonej jako działka onumerze ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Słupcy prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).. Wartość tego składnika strony zgodnie ustaliły na 60.000 zł.
W czasie trwania związku małżeńskiego strony nabyły samochód osobowy rnarkiH. (...)onumerze rejestracyjnym (...). Pojazd był w posiadaniu uczestnikaW. R., który go zbył za kwotę 1000 złotych, która przeznaczył na własne potrzeby .
W czasie trwania małżeństwa małżonkowieR.nabyli meble, urządzenia RTV i AGD, pościel, ręczniki i naczynia , które znajdują się w lokalu mieszkalnym, położonym przyulicy (...)i są w posiadaniu uczestnikaW. R..
Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania w trakcie trwania małżeństwa prowadzili działalność handlową w postaci sklepu spożywczego. Z okresu tej działalności pozostały im ruchomości w postaci lad i mebli sklepowych, krzeseł plastikowych, które przechowywane są w pomieszczeniach gospodarczych na nieruchomości przyulicy (...).
UczestnikW. R.w trakcie małżeństwa gromadził różne przedmioty, które otrzymywał przy okazji wykonywania prac budowlanych. Przedmioty te składował w budynku gospodarczym i garaży na posesji przyulicy (...). Wśród zgromadzonych rzeczy są stare komputery, monitory, materiały budowlane . Gdy małżonkowie prowadzili sklep zakupili płyty chodnikowe, którymi wyłożyli chodnik umożliwiający dojście do sklepu. Po zaprzestaniu działalności płyty te zostały zdemontowane i w ilości 135 sztuk są składowane na posesji przyulicy (...)
Na nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...), której współwłaścicielka w ½  części jest wnioskodawczyni strony poczyniły nakłady w postaci rozbudowy budynku gospodarczego i garażu. Nadto dokonały częściowej adaptacji już istniejącego budynku , który posadowił ojciec wnioskodawczyni. W budynku gospodarczym małżonkowie prowadzili działalność handlową. Wartość rynkowa nakładów na budynek gospodarczy określono na kwotę 21100 zł., zaś nakładu w postaci wybudowania budynku garażu 3870 zł.
WnioskodawczyniI. R.jest zatrudniona w wymiarze ½ etatu na stanowisku higienistki stomatologicznej w Zakładzie Opieki Zdrowotnej wZ.i z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie 1500 zł brutto.
Uczestnik postępowania wykonał zawód mechanika. Obecnie jest osobą bezrobotną. Nie pobiera świadczeń rentowych i emerytalnych. W miesiącu październiku korzystał ze świadczeń pomocy społecznej, uzyskując zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności i realizację innych potrzeb w łącznej wysokości 420 zł.
W.w okresie trwania związku małżeńskiego zgromadziła środki na indywidualnym subkoncie emerytalnym w ZUS w wysokości 19.172,23, zaśW. R.14.310,84 złote . Oboje małżonkowie zgromadzili środki na otwartych rachunkach funduszu emerytalnego(...).
Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego Sąd Rejonowy uznał wszystkie dokumenty złożone przez strony i urzędy za wiarygodne.
Dla Sądu meriti wiarygodne były także zeznania wnioskodawczyni, w szczególności w zakresie w jakim dotyczyły pochodzenia środków na dopłatę przy zamianie lokali mieszkalnych. Sąd a quo nie dał natomiast wiary twierdzeniom uczestnika postępowania, ze środki na dopłatę pochodziły ze zbycia lokalu jaki nabył on w drodze spadkobrania po matce oraz sprzedaży samochodu.
Co do ruchomości to wnioskodawczyni przyznała, że maja one jedynie wartość użytkowa z uwagi na ich wiek, zużycie. Uczestnik nie kwestionował tego poglądu.
Spornym była wartość nakładów poczynionych na nieruchomości przyulicy (...). W tym zakresie Sąd pierwszej instancji oparł się na opinii biegłego sądowegoB. K... Wbrew zarzutom uczestnika postępowania opinię ta została opracowaną w sposób prawidłowy i rzetelny.. Poddaje się ona bowiem pozytywnej weryfikacji w oparciu o kryteria takie jak: zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy sporządzającego, podstawy teoretyczne opinii, a także sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w opinii wniosków (tak m.in. postanowienie SN z dn.07.11.2000 roku, OSNC2001/4/64,1 CKN 1170/98). Ostatecznie biegły w sposób nie budzący wątpliwości przedstawił tok swego rozumowania w dochodzeniu do wniosków końcowych opinii. Nadto podkreślić należy, iż bezsprzecznie jest on specjalistą w swojej dziedzinie, posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie, a sporządzone treści formułował na podstawie akt sprawy i oceny przedmiotu opinii. Tym samym Sąd meriti w całości podzielił stanowisko wyrażone przez biegłego, a jego wnioski legły u podstaw poczynionych ustaleń faktycznych. Zarzuty uczestnika sprowadzają się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami biegłego, który dokonał pomiarów wszystkich pomieszczeń, co było niezwykle trudne z uwagi na panujący bałagan i zagracenie piwnicy. Wyjaśnił metodologie wyceny wartości nakładów. Wbrew życzeniom uczestnika postępowania stan budynku gospodarczego, a tym bardziej garażu nie jest dobry. W tym zakresie Sąd a quo miał własna wiedzę na ten temat, ponieważ był na oględzinach i mógł ocenić ich stan, co zresztą odzwierciedlają zdjęcia.
Dokonując podziału majątku wspólnego stron Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skład ich majątku dorobkowego nie był sporny z wyłączeniem wysokości wartości nakładów poczynionych na nieruchomość położoną wZ.przyulicy (...)oraz nakładu z majątku odrębnego uczestnika na wspólny w postaci własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wZ.przyulicy (...). Uczestnik postępowania jednoznacznie wykazał, że wkład na własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 190 mln. zł (starych) został pokryty z jego majątku odrębnego do kwoty 180 mln. złotych . Środkami do rozliczenia pozostawała kwota 10 mln starych złotych pochodząca z majątku dorobkowego. Przy wartości wkładu 190 mln. starych zł suma 10 mln. starych złotych stanowiła 5,2 % całej wartości wkładu. Przy obecnej wycenie lokalu na sumę 120.000 złotych do rozliczenia pozostaje kwota 6. 240 złotych jako majątek dorobkowy.
W zakresie dotyczącym rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni ( nieruchomość naP.(...)) Sąd Rejonowy uznał, że skoro wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości w ½ części to w takim zakresie będzie ten nakład podlegał rozliczeniu. W pozostałym zakresie roszczenie nie może być rozpoznawane w toku niniejszego postępowania. Roszczenia tego bowiem nie można skierować przeciwko wnioskodawczyni ponad udział ½ , ponieważ nie przysługuje jej tytuł prawny do całości nieruchomości. Okoliczności sprawy nakazują rozpatrywać roszczenie uczestnika w świetle uregulowania zawartego wart. 226 § 1 k.c.zgodnie, z którym samoistny posiadacz w dobrej wierze może żądać zwrotu nakładów koniecznych o tyle, o ile nie mają one pokrycia w korzyściach, które uzyskał z rzeczy. Zwrotu innych nakładów może żądać o tyle, o ile zwiększają wartość rzeczy w chwili jej wydania właścicielowi. Nie ulega wątpliwości, że nakłady w postaci rozbudowy budynku gospodarczego i garażu zwiększyły wartość nieruchomości, dlatego posiadaczowi przysługuje roszczenie o zwrot ich wartości.
Zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania ¼ z połowy wartości powyższych nakładów wynika z faktu, że nakłady czynione były przez niego i jego żonę w czasie małżeństwa, gdy istniała miedzy nimi wspólność ustawowa. Zgodnie zaś zart. 43 § 1 k. r. o.i op. oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Ponadto należy zauważyć, że roszczenie o zwrot nakładów ma charakter obligacyjny, tj. przysługuje przeciwko osobie, która jest właścicielem nieruchomości w dacie czynienia na nią nakładów. W okolicznościach niniejszej sprawy osobą tą była wnioskodawczym ale jedynie w ½  części, a w pozostałej jej siostra . Wobec powyższego drugą osobą, od której wnioskodawczym może dochodzić zwrotu nakładów jest jego szwagierka . W sprawie zatem rozliczono pomiędzy małżonkami wartość ½  nakładów.
Dokonując podziału majątku wspólnego stron Sąd Rejonowy przeprowadził go w taki sposób, aby nie dochodziło do dopłat między stronami. W tej sytuacji Sąd meriti przyznał wnioskodawczym prawo do nieruchomości o wartości 30. 000 złotych, garażu o wartości 20.000 złotych oraz nakłady w wysokości 12.282 złote , uczestnikowi nieruchomość o wartości 60.000 złotych, prawo do lokalu z rozliczeniem nakładu o wartości 6.240 złotych, środki ze sprzedaży samochodu oraz ruchomości i rzeczy zgromadzone na posesji wnioskodawczyni przyulicy (...). W rezultacie uczestnik otrzymał składniki o wartości 67.240 złotych, a wnioskodawczyni o wartości 62.282 złote.
Mając na uwadze , ż wartość całego majątku dorobkowego opiewa na kwotę 129.522 złote, udział każdego z małżonków w tym majątku wynosi 64.761 złote. Wobec tego, iż wnioskodawczyni należna byłaby dopłata należało przyznać jej wartość całych zgromadzonych przez nią środków na subkoncie w ZUS , uczestnikowi jego środki , nie dokonując ich podziału , aby nie obciążać uczestnika obowiązkiem spłaty.
Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się uczestnik postępowaniaW. R..
W apelacji od tego postanowienia uczestnik zarzucił:

1
dokonanie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że składnik majątkowy w postaci mieszkania przyulicy (...)wchodzi do majątku wspólnego;

2
dokonanie przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwego rozliczenia nakładów stron poczynionych na nieruchomości przyulicy (...), tj. oparcie tych rozliczeń na podstawie opinii biegłego sądowegoB. K.,

3
zaliczenie do majątku wspólnego środków w wysokości 1000 zł ze sprzedaży samochodu markiH.w sytuacji, gdy wnioskodawczyni wyraziła chęć przejęcia tych środków ;

4
zaliczenie do składu majątku wspólnego ruchomości wymienionych pkt. 1f) i 1c) i ich rozliczenie w ramach podziału majątku dorobkowego,

Na rozprawie apelacyjnej uczestnik postępowania wskazał wnioski apelacyjne. Wnosił o dokonanie zmiany zaskarżone orzeczenia poprzez ponowne rozliczenie składników majątkowych wchodzących w skład dorobku stron oraz dodatkowo przyznanie mu nieruchomości wP.oraz na(...).
Wnioskodawczyni wnosiła o oddalenie apelacji i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jest częściowo uzasadniona.
Zarzut apelacji dotyczący bezzasadnego zaliczenia do składu majątku wspólnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyulicy (...)pozbawiony jest uzasadnionych podstaw . W orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że spółdzielcze prawo do lokalu, przyznane jednemu z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w drodze przydziału uwzgledniającego potrzeby rodziny , w szczególności drugiego z małżonków i dzieci , stanowi przedmiot majątku wspólnego małżonków także wówczas, gdy na poczet wkładu mieszkaniowego został zaliczony wkład wniesiony przez tego z małżonków w związku z przydzielonym mu przed powstaniem wspólności innym, mniejszym lokalem dostosowanym do zaspokojenia jego ówczesnych potrzeb ( postanowienie SN z 19.03.1975 r.,III CRN 484/74,OSNCP 1976, nr 3 , poz.48).
Niewątpliwie z taką sytuacja faktyczną i prawną mamy do czynienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy prawidłowo zaliczył do składu majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyulicy (...)(art. 31 § 1 k. ri op.).
Nie można natomiast zgodzić się z poglądem Sądu Rejonowego , że dopłata w wysokości 10 mln. złotych (przed denominacją) została pokryta ze środków pieniężnych zgromadzonych wspólnie przez małżonków, a wchodzących w skład ustawowej wspólności majątkowej.
Powyższy pogląd – jak trafnie podnosi to skarżący –pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią aktu notarialnego z 19 kwietnia 1994 r. , Rep A nr(...)(k.46-47) na mocy którego doszło do zamiany pomiędzy uczestnikiem a małżonkamiS.lokali mieszkalnych a w konsekwencji doszło do nabycia przez strony lokalu mieszkalnego położonego wZ.przyulicy (...). Z treści tego aktu ( przedostatnie zdanie § 3 ) wynika, że dopłata w wysokości 10 mln. starych pochodziła z funduszy stanowiących majątek odrębny uczestnika, co wyraźnie w treści tego aktu przyznała (oświadczyła) wnioskodawczyni . W takim przypadku ranga dokumentu urzędowego jakim jest akt notarialny przemawiają za uznaniem twierdzeń uczestnika, że dopłata w wysokości 10 mln starych złotych pochodziła z jego majątku odrębnego (obecnie osobistego) a co za tym idzie w całości środki finansowe na zamianę lokalu dokonana aktem notarialnym z 19 kwietnia 1994 r. pochodziły właśnie z tych środków. Za takim zapatrywaniem przemawia treśćart. 244 § 1 k.p.c., zgodnie z którym dokumenty urzędowe , sporządzone w przypisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. W rezultacie w okolicznościach sprawy Sąd Pierwszej instancji bezzasadnie dokonał zaliczenia na poczet majątku wspólnego kwoty 6240 zł z tytułu zwaloryzowanej dopłaty w wysokości 10 mln. złotych.
Sąd Okręgowy nie podziela tez poglądu, że w rozpoznawanej sprawie nakłady stron dokonane z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni ( nieruchomość naP.(...)) powinny być rozliczone w ½części anie w całości. Tego rodzaju pogląd pozostaje w sprzeczności z treściąart. 618 § 2 k.p.c.w zw. zart. 567 § 3 k.p.c.i w zw. zart. 688 k. p. c.Stosownie doart. 618 § 2 k.p.c.z chwila wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności (podział majątku wspólnego) odrębne postepowanie w sprawach dotyczących wzajemnych roszczeń współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy jest niedopuszczalne. Innymi słowy rozliczenie tylko połowy nakładów stron na nieruchomość położona przyul. (...)spowodowałoby konieczność wszczęcia przez strony po zakończeniu postępowania o podział majątku wspólnego odrębnego postępowania w zakresie dotyczącym zwrotu ½ nakładów od drugiej współwłaścicielki w/wym nieruchomości (siostry wnioskodawczyni). Tego rodzaju postępowanie--w świetle przytoczonego wyżej art. 618 §, 2 k.. p. c.-należy uznać za niedopuszczalne.
Za nieporozumienie należy uznać zarzut apelacji, że kwota 1000 zł, że sprzedaży samochodu markiH.nie powinna być rozliczona w podziale majątku wspólnego. Uczestnik nie właściwie zrozumiał wypowiedź wnioskodawczyni dotycząca rozliczenia tego składnika złożona na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. (k.139 v) . Wypowiedź ta dotyczy bowiem zgody na przejęcie przez uczestnika środków uzyskanych ze sprzedaży w/wym samochodu a nie jest w żadnym rezygnacją (zrzeczeniem) z należnej spłaty z tego składnik w ramach podziału majątku wspólnego.
W podobny sposób należy też podejść do zarzutów apelacji dotyczących rozliczenia ruchomości o których mowa w pkt e) i f) zaskarżonego orzeczenia. Gdyby uczestnik dokładnie przeczytał treść zaskarżonego orzeczenia i jego uzasadnienie to stwierdziłby, ze w/wym ruchomości otrzymał bez żądnych spłat i dopłat , innymi słowy ich wartość nie została ujęta w dokonanym przez Sąd Rejonowy rozliczeniu majątku wspólnym stron.
Wreszcie za pozbawiony uzasadnionych podstaw należy uznać zarzut dotyczący ustalenia wartości nakładów poczynionych na nieruchomość położona wZ.przyulicy (...).
W tym zakresie Sąd Okręgowy w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia a mianowicie , że przeprowadzony przez Sąd pierwszej instancji dowód z opinii biegłego sądowegoB. K.był w pełni miarodajny dla oceny wartości nakładów dokonanych przez strony na w./wym nieruchomości.. Zarzuty skarżącego pod adresem opinii sporządzonych przez biegłego powołanego w sprawie są całkowicie gołosłowne i oparte na subiektywnym przekonaniu uczestnika co do wartości omawianych nakładów.
Także za chybiony należy uznać wniosek uczestnika dotyczący przyznania mu nieruchomości przyulicy (...). Przyznanie tej nieruchomości spowodowałoby obowiązek spłaty na rzecz wnioskodawczyni w wysokości minimum kilkunastu tysięcy złotych , które uczestnik nie był w stanie podołać ( jest osoba bezrobotną , utrzymującą się z zasiłków z opieki społecznej.
Mając na uwadze powyższe należało ponownie dokonać rozliczenia stron z tytułu podziału majątku wspólnego , eliminując z niego kwotę 6240 zł z tytułu dopłaty związane z nabyciem mieszkania przyulicy (...). Przyjmując, że łączna wartość majątku wspólnego wynosi 135 970 zł ( 20 000 zł –garaż, + 60 000 zł –nieruchomość wP.+ 30 000 –nieruchomość przyul. (...)+ 24 970 zł – całość nakładów na nieruchomość przyul. (...)+1000 zł wartość samochoduH.) udział każdego z byłych małżonków w majątku dorobkowym odpowiada kwocie 67 985 zł .
W rezultacie należało zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania tytułem dopłaty do jego udziału w majątku wspólnym kwotę 7985 zł ( 67 985 zł- 60 000zł). Uwzględniając trudna sytuację materialna wnioskodawczyni (pracuje na ½ etatu i zarabia 1500 zł brutto ) termin spłaty dopłaty został odroczony do 31 grudnia 2019 r. (art. 320 k.p.c.).
Jednocześnie Sąd Okręgowy mając na uwadze takie okoliczności sprawy jak rozwiązanie związku małżeńskiego stron przez rozwód z winy uczestnika, obecna sytuację życiowa uczestnika ( jest bezrobotny) uznał, że w rozliczeniu stron nie powinny być ujęte środków zgromadzone przez strony na ich kontach emerytalnych w ZUS-ie. Ujęcie tych środków w rozliczeniu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności i w sposób niewspółmierny naruszałoby interesy wnioskodawczyni.
Z tych względów należało na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.dokonać zmiany zaskarżonego orzeczenia i zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania tytułem dopłaty do jego udziału w majątku wspólnym kwotę 7985 zł.
Z urzędu należało również sprostować oczywistą omyłkę pisarska zawartą w pkt. 1 zaskarżonego postanowienia poprzez wykreślenie ze składników majątkowych przyznanych wnioskodawczyni składnika majątkowego opisanego pkt. .i) (subkonto emerytalne uczestnika).
Dalej idąca apelacja z mocy ar. 385k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.podlegała oddaleniu.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1, ponieważ w sprawach działowych każdy z zainteresowany ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.