Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 740/18
Data wyroku: 2019-02-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 740/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 lutego 2019r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sąd. Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2019r. wS.
odwołaniaM. Z. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 5 września 2018r., znak:(...)
w sprawieM. Z. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iżM. Z. (1)nie pobrała nienależnie renty rodzinnej za okres od 1 kwietnia 2018r. do 30 kwietnia 2018r. i nie jest zobowiązana do zwrotu pobranej z tytułu renty kwoty w wysokości 1 247,85 (jeden tysiąc dwieście czterdzieści siedem złotych osiemdziesiąt pięć groszy) złotych.
Sygn. akt IV U 740/18UZASADNIENIE
Decyzją z 5 września 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawie przepisówustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstwierdził, żeZ. M.pobrała nienależnie świadczenie w postaci renty rodzinnej za okres od 1 do 30 kwietnia 2018r. w kwocie 1 247,85 złotych, a to w związku z przerwaniem nauki. Jednocześnie organ rentowy zobowiązałM. Z. (1)do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaM. Z. (1)wskazując, że organ rentowy błędnie zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za miesiąc kwiecień 2018r. Podniosła, iż prawo do tego świadczenia posiadała nieprzerwanie od czerwca 2016r., aż do momentu rezygnacji z dalszej edukacji w Policealnej Szkole(...)wW.,tj. lipca 2018r. (odwołanie k.2-3 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podnosząc, iż odwołanie nie wnosi do sprawy żadnych nowych dowodów faktycznych lub prawnych (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 20 czerwca 2016r. zmarłM. Z. (2)– ojciec ubezpieczonejM. Z. (1)(kopia odpisu skróconego aktu zgonuM. Z. (2)k.18 akt o rentę rodzinną z wnioskuM. Z. (1)).
Decyzją z 5 lipca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.przyznał od 20 czerwca 2016r. ,tj. od dnia śmierci ojca rentę rodzinną dlaM. Z. (1)ur. w dniu (...)Jednocześnie organ rentowy stwierdził, że renta rodzinna dla 2 osób uprawnionych wynosi 90% świadczenia osoby zmarłej i renta ta podlega podziałowi na 2 równe części dla każdej osoby uprawnionej (decyzja z 5 lipca 2016r. o przyznaniu renty rodzinnejM. Z. (1)k.19 akt o rentę rodzinną z wnioskuM. Z. (1)).
W związku z kontynuowaniem naukiM. Z. (1)miała przedłużane prawo do renty rodzinnej na kolejne okresy – łącznie do 30 listopada 2018r. ,tj. do miesiąca, w którym ukończyła 25. rok życia (decyzja z 31 października 2017r. o ustaleniu renty rodzinnej do 30 listopada 2018r. k.39 akt rentowych). W chwili wydania decyzji z 31 października 2017r.M. Z. (1)była studentką Wydziału Politologii Uniwersytetu(...)wL., na kierunku bezpieczeństwo narodowe, a przewidywany termin ukończenia studiów przypadał na 30 września 2020r. (zaświadczenie Uniwersytetu(...)z 21 października 2017r. k.36 akt rentowych).
W dniu 22 marca 2018r. wpłynęło do organu rentowego pismo Uniwersytetu(...)wL.z 16 marca 2018r., informujące, że z dniem 22 lutego 2018r.M. Z. (1)została skreślona z listy studentów tejże uczelni (pismo Uniwersytetu(...)z 16 marca 2018r. k.51 akt rentowych).
Jednocześnie ubezpieczona nie przerwała całkowicie edukacji, gdyż od 1 lutego 2018r. rozpoczęła naukę jako słuchacz nieodpłatnej Policealnej Szkoły(...)wW., na kierunku technik usług kosmetycznych. Przewidywany termin ukończenia tej nauki przypadał na styczeń 2020r. (zaświadczenie Policealnej Szkoły(...)wW.z 25 lutego 2018r. k.43 akt rentowych). W miesiącu kwietniu 2018r. frekwencja na zajęciachM. Z. (1)kształtowała się na poziomie 40%, gdyż z uwagi na utrudniony dojazd do w/w Szkoły ubezpieczona niejednokrotnie zmuszona była opuścić zajęcia przed oficjalnym ich zakończeniem, a w związku z tym nie zawsze potwierdziła swą obecność składając podpis na liście obecności. W pozostałym okresie nauki frekwencja na zajęciachM. Z. (1)przekraczała minimalną ,tj. 50% (§ 20 statutu Policealnej Szkoły(...)wW.k.44v-45 akt sprawy). W związku z wyjazdem za granicę w dniu 6 lipca 2018r. ubezpieczona złożyła rezygnację z dalszej nauki w tejże szkole (zeznania ubezpieczonej k.39v-40 akt sprawy, a także pisma Policealnej Szkoły(...)wW.z 24 lipca 2018r. oraz 3 stycznia 2019r. odpowiednio k.67 akt rentowych i k.29 akt sprawy).
W dniu 4 lipca 2018r.M. Z. (1)poinformowała organ rentowy o przerwaniu nauki, a ponadto wniosła o wstrzymanie wypłaty renty rodzinnej od dnia 1 sierpnia 2018r. (pisma ubezpieczonej z 4 lipca 2018r. oraz 13 lipca 2018r. k.25-26 akt o rentę rodzinną z wnioskuM. Z. (1)).
Organ rentowy po powzięciu informacji o zaprzestaniu przezM. Z. (1)nauki w miesiącu kwietniu 2018r., w dniu 5 września 2018r. wydał zaskarżoną decyzję, w której na podstawieart. 138 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstwierdził, żeM. Z. (1)pobrała nienależnie świadczenie w postaci renty rodzinnej za okres od 1 do 30 kwietnia 2018r. w kwocie 1 247,85 złotych. Jednocześnie organ rentowy zobowiązałM. Z. (1)do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w w/w kwocie (zaskarżona decyzja z 5 września 2018r. k.73 akt rentowych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieM. Z. (1)od decyzji z 5 września 2018r. stwierdzającej, że za miesiąc kwiecień 2018r. pobrała ona nienależnie rentę rodzinną okazało się uzasadnione.
Zgodnie zart.68 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2018r., poz.1270) prawo do renty rodzinnej przysługuje dzieciom osoby zmarłej do ukończenia 16. roku życia, a po ukończeniu tego wieku, przez okres nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia. A contrario dziecko traci prawo do renty rodzinnej w przypadku przerwania nauki.
Stosownie do treści art.138 ust.1 i ust.2 pkt1 tej samej ustawy, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Analiza przeprowadzonego przez Sąd postępowania dowodowego dała podstawy do ustalenia, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa i jako taka podlega zmianie.
Z przedstawionych wyżej ustaleń wynika, iżM. Z. (1)pozostawała słuchaczem Policealnej Szkoły(...)wW.do dnia 6 lipca 2018r. ,tj. złożenia przez ubezpieczoną rezygnacji z dalszej nauki w tejże szkole (pismo Policealnej Szkoły(...)wW.z 24 lipca 2018r. k.67 akt rentowych). Będące w posiadaniu organu rentowego w/w  pismo Policealnej Szkoły(...)wW.z dnia 24 lipca 2018r. (k.67 akt rentowych) zawiera, co prawda prawdziwe, lecz niepełne dane dotyczące uczestnictwa przez ubezpieczoną w zajęciach. Rzeczywiście, w miesiącu kwietniu 2018r. frekwencjaM. Z. (1)na zajęciach wynosiła 40%, ale zaznaczyć należy, że ubezpieczona niejednokrotnie była obecna na zajęciach, jednakże nie potwierdziła swego uczestnictwa składając podpis na liście obecności, gdyż ze względu na utrudniony dojazd zG.doW.zmuszona była opuścić zajęcia przed godziną ich oficjalnego zakończenia (zeznania ubezpieczonej k.39v-40 akt sprawy oraz pismo Policealnej Szkoły(...)wW.z 3 stycznia 2019r. k.29 akt sprawy). Nadto podkreślić należy, iż słuchacz Policealnej Szkoły(...)wW.może zostać skreślony z listy słuchaczy dopiero w przypadku nieuzyskania 50% obecności w co najmniej dwóch miesiącach nauki (vide: § 20 statutu Policealnej Szkoły(...)wW.k.44v-45 akt sprawy). Bezsprzecznie oznacza to, iż mimo braku minimalnej frekwencji na zajęciach w miesiącu kwietniu 2018r., czyli 50%, ubezpieczona do dnia 6 lipca 2018r. była słuchaczem w/w kursu. Jeśli tak, to nie można twierdzić, iżM. Z. (1)w tym czasie nie była już uprawniona do renty rodzinnej. Ubezpieczona bowiem, jako niespełna 25-letnia słuchaczka przywołanego kursu, pobierała naukę w szkole w rozumieniu art.68 ust.1 pkt2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a zatem spełniała wyrażoną w tym przepisie przesłankę nabycia prawa do renty rodzinnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart.47714§2 kpc, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.