Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 594/18
Data wyroku: 2019-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Nowakowski, Alicja Kolonko, Tadeusz Szweda

Sygn. akt III AUa 594/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Witold Nowakowski (spr.)

Sędziowie

SSA Tadeusz Szweda
SSA Alicja Kolonko

Protokolant

Michał Eksterowicz

po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaM. Z.(M. Z.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
o podstawę wymiaru składek
na skutek apelacji ubezpieczonegoM. Z.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach
z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt VIII U 2017/17

oddala apelację.
/-/ SSA T.Szweda /-/ SSA W.Nowakowski /-/ SSA A.Kolonko

Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 594/18

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił,w kwotach wskazanych w decyzji, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia dlaM. Z.podlegającego ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą za okres od września 2013 r. do grudnia 2014 r.
W odwołaniuM. Z.domagał się zmiany zaskarżonej decyzji przez stwierdzenie, że podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 3 września 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. i spełnia przesłankido opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił, że rodzice ubezpieczonegoT. Z.iI. Z.w formieSpółki cywilnej Sklep (...)prowadzili działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży zabawek. Działalność była prowadzona na terenie Centrum Handlowego wZ.w sklepie stacjonarnym. Z Centrum Handlowym była zawarta umowa najmu. Ostatnia taka umowa najmu miała trwać do końca listopada 2011 r.
W dniu 20 kwietnia 2011 r. zawarty został aneks do umowySpółki cywilnej Sklep (...), której wspólnikami byliT. Z.iI. Z., mocą którego z dniem20 kwietnia 2011 r. wspólnikiem zostałM. Z., zaśT. Z.przekazała mu swoje udziały w wysokości 9%. Nowy wspólnik wniósł wkład pieniężny 2.000 zł.
Następnie w dniu 22 kwietnia 2011 r. zawarty został kolejny aneks do umowySpółki cywilnej Sklep (...), której wspólnikami byliT. Z.,I. Z.iM. Z., mocą któregoT. Z.wystąpiła ze Spółki i przekazała swój udział w spółce wynoszący 1%M. Z.. Jego wstąpienie do Spółki cywilnej było związanez chorobą jego matki.T. Z.zmarła w dniu 23 kwietnia 2011 r.
W okresie od kwietnia do grudnia 2011 r.Spółka Cywilna Sklep (...)prowadziła taką samą działalność jak wcześniej - sprzedaż zabawek. Ponoszone były koszty związanez tą działalnością, m.in. czynsz najmu lokalu ok. 12.000 zł i koszty związane z zatrudnieniem pracowników. Działalność przynosiła bieżące przychody ze sprzedaży zabawek. W tym okresie działalność Spółki była stopniowo wygaszana. Za 2011 r. Spółka nie osiągnęła żadnego dochodu.
M. Z.nie wykonywał żadnych czynności przy prowadzeniu działalności Spółki cywilnej, nie osiągnął żadnego dochodu z działalności tej Spółki. Wszystkimi czynnościami związanymi z działalnością Spółki cywilnej zajmował się jego ojciecI. Z.oraz biuro rachunkowe.

M. Z.zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego od 20 kwietnia 2011 r. - deklaracja ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia(...). Następnie w dniu 4 lipca 2011 r. wyrejestrował się z ubezpieczeń (deklaracja ZUS ZWUA) i od 4 lipca 2011 r. zgłosił siędo ubezpieczeń - deklaracja ZUS ZUA, z kodem tytułu ubezpieczenia(...). Wyrejestrowanie z ubezpieczeń nastąpiło od 16 grudnia 2011 r. (deklaracja ZUS ZWUA).
Biuro rachunkowe w maju 2011 r. dokonało w Urzędzie Skarbowym zgłoszenia aktualizacyjnego (NIP-2, NIP-D) w związku ze zmianą wspólnikówSpółki cywilnej Sklep (...).
M. Z.odbywał w spornym okresie aplikację adwokacką, a ponadtodo 2 września 2011 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę.
W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności GospodarczejM. Z.figurował w okresie od 26 kwietnia 2011 r. do 15 grudnia 2011 r. jako przedsiębiorca -M. Z.Sklep (...). Z dniem 3 września 2013 r. rozpoczął działalność gospodarczą -Kancelaria Adwokacka (...). Zgłosił się do ubezpieczeń od 3 września 2013 r. - deklaracja ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia(...), a od 1 stycznia 2015 r. -z kodem(...).
M. Z.figuruje w rejestrze podatników jako osoba prowadząca działalność gospodarczą: od 20 kwietnia 2011 r. do 15 grudnia 2011 r. - forma opodatkowania - zasady ogólne, od 3 września 2013 r. - forma opodatkowania - podatek liniowy.
W zeznaniu podatkowym PIT-36M. Z.wykazał uzyskane przychodyi poniesioną stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wSpółce cywilnej Sklep (...).
Zgodnie z rozliczeniem podatku dochodowego za okres od kwietnia do grudnia2011 r.M. Z.w Spółce cywilnej wykazał: przychody z działalności 169.414,40 złi koszty działalności - 228.899,40 zł.
Powyższych ustaleń dokonał Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o akta ZUS, pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego wZ.z 14 grudnia 2017 r., deklaracje NIP-2 i NIP-D, deklaracje ZUS ZZA i ZUS ZWUA, wydruk rozliczenia podatku dochodowego oraz zeznania świadkaI. Z.. Dodał, że powyższe okoliczności istocie pozostawały bezsporne.
Mając je na uwadze, Sąd Okręgowy stwierdził, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do oceny, czyM. Z., jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, był uprawniony do opłacania preferencyjnej składki na ubezpieczenia społeczne przewidzianej wart. 18a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 z późn. zm.).
Po wskazaniu dyspozycjiart. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychSąd Okręgowy stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika,iż ubezpieczony w okresie od 26 kwietnia 2011 r. do 15 grudnia 2011 r. prowadził działalność gospodarczą w formieSpółki cywilnej Sklep (...), był w tym okresie wspólnikiemSpółki cywilnej Sklep (...).
Okoliczność, że nie wykonywał w ramach działalności prowadzonej przez Spółkę żadnych czynności oraz nie osiągnął dochodu nie może skutkować uznaniem go za osobę, która nie prowadziła działalności gospodarczej. Prowadzenie działalności gospodarczej polega nie tylko na osiąganiu dochodów, ale również na uzyskiwaniu przychodówi ponoszeniu kosztów działalności.Spółka cywilna Sklep (...), mimo stopniowego wygaszania swojej działalności, prowadziła jednak w podanym okresie nadal dotychczasową działalność, polegającą na sprzedaży zabawek i z tytułu tej działalności były osiągane przychody oraz ponoszone koszty. Ubezpieczony wykazał te przychody i koszty, jak wynika z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego, w zeznaniu podatkowym za 2011 r. Ustalenie, że czynności w ramach działalności prowadzonej przez Spółkę cywilną będzie wykonywał wyłącznie jeden ze wspólników, jest tylko i wyłącznie powierzeniem prowadzenia spraw Spółki jednemu ze wspólników. Nie zmienia to natomiast faktu, że działalność w ramach Spółki cywilnej nadal jest prowadzona przez dwie osoby (przedsiębiorców) zgłoszonychdo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a osiągany przychód jest przychodem wspólników z udziału w spółce, podobnie jak ponoszone koszty związanez działalnością Spółki. W sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę cywilną, każdy z jej wspólników oblicza odrębnie dochód, lub też poniesioną stratę z udziału w spółce i każdy samodzielnie od tego dochodu oblicza należny podatek dochodowy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 grudnia 2015 r., I SA/G1 526/15, Lex nr 1958361).
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie od 26 kwietniado 15 grudnia 2011 r. ubezpieczony, z uwagi na treśćart. 18a ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie jest uprawniony do opłacenia preferencyjnej składkina ubezpieczenia społeczne o której mowa w art. 18a ust. 1 tej ustawy. Powołane przepisy nie przewidują możliwości sumowania, do czasu osiągnięcia okresu 24 miesięcy, różnych kolejnych okresów prowadzenia działalności gospodarczej.
Treść cytowanego przepisu była już przedmiotem analizy Sądu Najwyższegow uzasadnieniu wyroku tego Sądu z 2 lutego 2013 r., II UK 184/12 (Lex nr 1400092), gdzie między innymi stwierdzono, że „konstrukcjaart. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychcharakteryzuje się tym, że uprawnienie to ograniczone jest:
1) ze względu na podmiot regulacji - obniżenie składki emerytalnej i rentowej dotyczy tylko osób prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej, a zatem nie dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 2-5 tej ustawy;
2) ze względu na czas obowiązywania - obniżenie składki obowiązuje tylko przez 24 miesiące wykonywania tej działalności;
3) ze względu na przedmiot regulacji - wykonywana działalność gospodarcza ma być „pierwszą w życiu”, za którą uznaje się też działalność podjętą, po co najmniej 5-letniej przerwie od ustania poprzedniej działalności gospodarczej.
Przedstawione przez Sąd Najwyższy stanowisko zostało też zaaprobowanew orzecznictwie sądów powszechnych - wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowiez 19 listopada 2014 r., III AUa 634/14, Legalis nr 1180215. Zasadność tego stanowiska potwierdza również cel wprowadzenia tej regulacji przez ustawodawcę (źródło: Sejm RP IV kadencji nr druku: 3684). Uzasadniając wprowadzenie powyższej regulacji wskazano bowiem, że zmiana art. 18 polegająca na dodaniu ust. 8j (początkowo zgodnie z projektem zmiana w zakresie preferencyjnych składek miała zostać zamieszczona w tym przepisie) przewiduje wprowadzenie preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne dla osób, które po raz pierwszy podejmują działalność gospodarczą na własny rachunek.
W ocenie Sądu Okręgowego prawidłowe zatem było stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., że podstawa wymiaru składek dla odwołującego za sporny okres powinna zostać ustalona zgodnie zart. 18 ust. 8 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na zakończenie Sąd Okręgowy podkreślił, że utrwalone jest w orzecznictwie stanowisko, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowaniaart. 5 kc, zaś materialnoprawną podstawą żądań mogą być tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego. Do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje sięart. 5 kc.Przepisy z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa publicznego nie mogą być modyfikowane lub zastępowane przez zasady współżycia społecznego (np. wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2008 r.,I UK 294/07, Lex nr 465971; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 23 listopada 2017 r.,III AUa 705/17, Lex nr 2414649).
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł ubezpieczony osobiście, zarzucając naruszenie prawa materialnego, mianowicie:
1.art. 2, art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczejprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okresie od 26 kwietnia 2011 r. do 15 grudnia 2011 r. ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą,
2.art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez błędne przyjęcie, że w spornym okresie ubezpieczony podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej,
3.art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez błędne uznanie, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowew wysokości nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracęw zaskarżonym okresie,
4.art. 860 § 1 kcw zw. 865§ 1 kcprzez ich zastosowanie, podczas gdy prawo ubezpieczeń społecznych stanowi odrębną gałąź prawa w stosunku do prawa cywilnego, a jego przepisy mają charakter przepisów prawa publicznego w których strony nie korzystają ze swoich praw podmiotowych regulowanym prawem prywatnym tj. m.in.ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny(Dz.U. Nr 16, poz. 93).
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez uwzględnienie odwołaniaw całości tj. zmianę zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie, że ubezpieczony podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu w okresie:od 3 września 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. i spełnia przesłanki do opłacania składekna ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę za ten okres oraz zasądzenie od ZUS na rzecz ubezpieczonego kosztów procesu za II instancje według norm przepisanych, ewentualnie, o „przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania”.
Na uzasadnienie podniósł, że aby doprecyzować okoliczności wstąpienia odwołującego się do spółki cywilnej należy dodać, iż powodem takiego stanu rzeczy były jedynie względy rodzinne związane z nieuleczalną chorobą matki. Mając świadomość powagi sytuacji została podjęta decyzji o zmianie udziałowca zT. Z.naM. Z.. Gdyby inaczej nie postąpiono, to zgodnie zkodeksem cywilnymspółka uległa by rozwiązaniu. „Na tamten czas” było to skrajnie niekorzystne gdyż obowiązywała wciąż umowa najmu zcentrum handlowym (...), która miała ulec rozwiązaniu w połowie grudnia 2011 r. „Na tak przedstawioną sytuację przezI. Z.przystał ubezpieczony”. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez nich odwołujący się nie miał być angażowany w prowadzenie działalności gospodarczej. I tak też się stało.
Powyżej przytoczone ustalenia faktyczne Sąd I instancji uznał za wiarygodne, spójnei logiczne w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.W kwestii podleganiu ubezpieczeniom społecznym wspólnika spółki cywilnej wypowiedział się już Sąd Najwyższy w wyroku z 26 marca 2008 r. sygn. akt I UK 251/07, zgodniez którym: Podleganie ubezpieczeniom społecznym wspólnika spółki cywilnej zależy od osobistego prowadzenia w tej spółce pozarolniczej działalności gospodarczej. W swym uzasadnieniu Sąd Najwyższy stwierdził, iż faktycznie niewykonywanie działalności gospodarczej skutkuje brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu.Co więcej, Sąd Najwyższy wprost stwierdził, że samo uczestnictwo w spółce cywilnejnie stanowi podstawy do ubezpieczenia społecznego wspólnika niewykonującego takiej działalności.
Sąd I instancji motywując swoje rozstrzygnięcie bazował na podmiotowości prawnej spółki cywilnej, której osiągnięcie celu gospodarczego (art. 860 § 1 kc) i funkcjonowanie (art. 865 § 1 kc) miałoby przesądzać o podleganiu wspólnika ubezpieczeniom, bez względu na to czy faktycznie prowadzi on działalność gospodarczą. Jednakże na tą okoliczność Sąd I instancji nie podaje podstawy prawnej natomiast z dokonanych ustaleń wyprowadza wniosek, iż ubezpieczony w okresie od 26 kwietnia 2011 r. do 16 grudnia 2011 r. nie wykonywał żadnych czynności w ramach działalności prowadzonej przezspółkę cywilną Sklep (...). Poszukiwanie podstawy do ubezpieczenia społecznego w samym statusie wspólnika mogłoby być uprawnione w odniesieniu do wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz do wspólników spółek osobowych (jawnej, komandytowej lub partnerskiej), jednak nie w odniesieniu do wspólnika spółki cywilnej. Wustawie o systemie ubezpieczeń społecznychzachodzi wyraźne wydzielenie określonego kręgu wspólników jako podlegających ubezpieczeniom społecznym z uwagi na ich status w tych spółkach (art. 6ust. 1 pkt 5w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy) od innych osób prowadzących pozarolniczą działalność, do których należą wspólnicy spółek cywilnych prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 pkt 5w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy). Sam tylko wniosek wynikający z tego rozróżnienia podważa zasadność stawianej przez Sąd I instancji tezy, z tej zasadniczej przyczyny, że zgoda na ubezpieczenie społeczne wspólnika spółki cywilnej bez prowadzenia działalności gospodarczej pozostawałaby w wyraźnej sprzeczności z art. 8 ust. 6 pkt 1w związku zart. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jak trafnie argumentuje Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przytoczonego orzeczenia (…), spółka cywilna nie prowadzi działalności gospodarczej. Spółka cywilna jest tylko wewnętrznym stosunkiem zobowiązaniowym wspólników. Działalność gospodarczą mogą prowadzić tylko jej wspólnicy i z tego tytułu podlegają ubezpieczeniu.(...) spółki cywilnejstaje się przedsiębiorcą, gdy podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, a nie dlatego, że przystępuje do spółki cywilnej. Ubezpieczeniom społecznym wspólnik podlega nie z racji uczestnictwa w spółce lecz samodzielnie skutkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisówustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Zgodnie zustawą o swobodzie działalności gospodarczeja dokładnieart. 4 ust. 2za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ustawodawca więc przyjął konstrukcję zgodnie z którąw zakresie powadzonej działalności gospodarczej spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż nie jest przedsiębiorcą, przedsiębiorcami mogą być tylko jej wspólnicy. Podmiotowo uporządkowano również tow ewidencji działalności gospodarczej, która jako przedsiębiorców ujmuje wspólników prowadzących działalność gospodarczą, natomiast poprzednie wpisy spółek cywilnych zostały z ewidencji wykreślone. Dla ustalenia ubezpieczenia społecznego ważne jest więc stwierdzenie, że wspólnik spółki cywilnej, który nie wykonuje działalności gospodarczej, nie jest przedsiębiorcą i nie ma podstawy do ubezpieczenia społecznego z braku takiej działalności (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zart. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).
Jak wykazał ubezpieczony, przez zawnioskowane a następnie przeprowadzone dowody, w okresie od 20 kwietnia 2011 r. do 16 grudnia 2011 r. nie wykonał on ani jednej czynności która miałby zostać uznana za dokonaną w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Nawet same zgłoszenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy składanie deklaracji w Urzędzie Skarbowym były dokonywane bez jego wiedzy przez biuro rachunkowe. Natomiast sam fakt przystąpienia do spółki cywilnej na podstawie aneksów oraz wpis do CEiDG nie może zostać potraktowany jako faktyczne wykonywanie tej działalności. Odwołujący skrupulatnie oraz wiarygodnie wykazał jakie okoliczności leżały u podstaw przystąpienia do spółki, które jednak nie miały z założenia wiązać się z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej a były podyktowane jedynie trudną sytuacją rodzinną.
Powyżej wskazane rozważania były przedmiotem oceny w judykaturze:
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 23 lipca 2014 r. III AUa 2326/13, zgodniez którym: Ubezpieczenie społeczne wspólnika spółki cywilnej zależy od osobistego prowadzenia przez niego w tej spółce działalności gospodarczej. Uznać należy; że wspólnik spółki cywilnej prowadzący działalność gospodarczą ma indywidualny tytuł do ubezpieczenia społecznego. Udokumentowana i usprawiedliwiona przerwa w prowadzeniu działalności gospodarczej uzasadnia zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania składek za okresy tych przerw oraz z podlegania ubezpieczeniu społecznemu;
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 24 stycznia 2017 r., III AUa 92/16, zgodnie z którym: Prowadzenie działalności gospodarczej o tyle stanowi tytuł podlegania ubezpieczeniom, o ile faktycznie ubezpieczony działalność tę wykonuje, choć stopień natężenia jego aktywności może być różny. Nie każda aktywność może być kwalifikowana jako działalność gospodarcza. Wprawdzie generowanie strat przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (zamiast spodziewanych zysków), z uwagi na koszty działalności przewyższające dochód,nie przekreśla jej zarobkowego charakteru, ale inaczej należy ocenić sytuację, w którejod początku wymiernym, stałym i założonym z góry kosztem, nieznajdującym pokryciaw przewidywanych zyskach, staje się opłacanie składek na ubezpieczenia społecznew wysokości znacznie przekraczającej obowiązujące minimum. Takie multiplikowanie kosztów prowadzonej działalności nie jest przecież uzasadnione potrzebą inwestowaniaw podjęte przedsięwzięcie celem jego perspektywicznego rozwoju.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
apelacja jest bezzasadna.
Sąd Okręgowy przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe, nie przekraczając granicy wyznaczonej dyspozycją art. .233§ 1 kpc, dokonał właściwych ustaleń faktycznych oraz wywiódł z nich logiczne i znajdujące oparcie we właściwie wskazanych przepisach prawa materialnego wnioski. Nie budzą też wątpliwości Sądu Apelacyjnego: trafność rozstrzygnięcia i rozważania przedstawione na jego uzasadnienie, które w całości przyjmuje za swoje, bowiem Sąd I instancji w sposób odpowiadający wymogomart. 328 § 2 kpcustalił fakty oraz wyjaśnił podstawę prawną wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, zatem Sąd Apelacyjny (zgodnie z ustalonym poglądem Sądu Najwyższego – por. np. wyrok z 22 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 233/09, Lex nr 585720), zrezygnował z ich ponownego szczegółowego przytaczania w tej części uzasadnienia.
Także w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, abyM. Z.w spornym okresie miał nie podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w spółce cywilnej.
Jak stanowiart. 860 § 1 kc, przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyćdo osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony,w szczególności przez wniesienie wkładów.
Całkowicie aprobując przywołany w apelacji pogląd Sądu Najwyższego wyrażonyw wyroku z 26 marca 2008 r. sygn. akt I UK 251/07 (OSNP Nr 13-14 z 2009 r. poz.179),iż podleganie ubezpieczeniom społecznym wspólnika spółki cywilnej zależy od osobistego prowadzenia w tej spółce pozarolniczej działalności gospodarczej a nadto, że samo uczestnictwo w spółce cywilnej nie stanowi podstawy do ubezpieczenia społecznego wspólnika niewykonującego takiej działalności, stwierdzić należy, że bezsporne okoliczności faktyczne nie zezwalają na ustalenia zgodne z oczekiwaniami skarżącego. Przede wszystkim poza sporem pozostaje, żeM. Z.rozliczając podatek dochodowy za okresod kwietnia do grudnia 2011 r. w Spółce cywilnej wykazał osiągnięte w spółce cywilnej: przychody z działalności w kwocie 169.414,40 zł i poniesione koszty owej działalności - 228.899,40 zł. Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że koszty prowadzenia działalności gospodarczej (przewyższające zresztą osiągnięte przychody), jednoznacznie wskazująna aktywność ubezpieczonego w spółce cywilnej, do czego wszak zobowiązał się (art. 860§ 1 kc) przystępując do spółki.
Jeszcze raz sięgając do poglądów orzecznictwa powołanych w apelacji (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa 92/16, LEX nr 2278246) stwierdzić trzeba, że i ten pogląd nie wspomaga twierdzeń skarżącego. Oczywiście, nie każda aktywność może być kwalifikowana jako działalność gospodarcza. Wprawdzie generowanie strat przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (zamiast spodziewanych zysków),z uwagi na koszty działalności przewyższające dochód, nie przekreśla jej zarobkowego charakteru. Natomiast w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mamy do czynieniaz kwestią rozstrzyganą przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, w której wymiernym, stałymi założonym z góry kosztem, nieznajdującym pokrycia w przewidywanych zyskach, było opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości znacznie przekraczającej obowiązujące minimum. Jednak również w ocenie cytowanego wyroku, nawet generowanie strat przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą (zamiast spodziewanych zysków),z uwagi na koszty działalności przewyższające dochód, nie przekreśla jej zarobkowego charakteru.
Podzielić także należy pogląd Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 23 lipca 2014 r. (sygn. akt III AUa 2326/13, LEX nr 1500750), iż ubezpieczenie społeczne wspólnika spółki cywilnej zależy od osobistego prowadzenia przez niego w tej spółce działalności gospodarczej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny w Gdańsku dodał, iż uznać należy, że wspólnik spółki cywilnej prowadzący działalność gospodarczą ma indywidualny tytuł do ubezpieczenia społecznego; udokumentowana i usprawiedliwiona przerwaw prowadzeniu działalności gospodarczej uzasadnia zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania składek za okresy tych przerw oraz z podlegania ubezpieczeniu społecznemu.Lecz stan faktyczny owej sprawy dotyczył oceny przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, a z takimi okolicznościami nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Nie zachodzą zatem zarzucane apelacją naruszeniaart.1, 2 i 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani też art. 18a tej ustawy.
Wreszcie, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszeniaart. 860 § 1 kcw zw. 865§ 1 kcprzez ich zastosowanie, podczas gdy prawo ubezpieczeń społecznych stanowi odrębną gałąź prawa w stosunku do prawa cywilnego, a jego przepisy mają charakter przepisów prawa publicznego w których strony nie korzystają ze swoich praw podmiotowych regulowanym prawem prywatnym tj. m.in.Kodeks cywilny.
Pozostaje faktem, że prawo ubezpieczeń społecznych nie należy do szeroko pojętego prawa cywilnego. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oznacza tow szczególności, że nie można się w nich powoływać na zasady współżycia społecznego,na klauzule generalne regulujące zakaz nadużycia prawa podmiotowego.
Niezależnie od powyższego, za ustalony należy uznać pogląd Sądu Najwyższego (wyrażony na gruncie sporów co do uznawania umów o dzieło, za umowy, do których należy stosować przepisy o zleceniu), iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdza podleganie ubezpieczeniu społecznemu, może - bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia wskazujące na charakter stosunku prawnego, którym strony zamierzały się poddać - ustalić rzeczywisty jego charakter i istniejący tytuł ubezpieczenia – por. wyroki z:13 stycznia 2016 r., sygn. akt III UK 53/15, LEX nr 1984624, 10 lipca 2014 r., sygn. aktII UK 454/13, LEX nr 1495840). Jak stanowiart. 83 ust. 1 pkt 1, 1a i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; ustalania płatnika składek; czy też przebiegu ubezpieczeń.
Skoro nie zachodziły zarzucane apelacją naruszenia prawa materialnego, po myśliart. 385 kpcorzeczono, jak w sentencji.
/-/ SSA T.Szweda /-/ SSA W.Nowakowski /-/ SSA A.Kolonko

Sędzia Przewodniczący Sędzia
ek