Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 632/19
Data wyroku: 2019-09-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Grażyna Kobus, Maciej Ejsmont
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 520§1-3 kpc

Sygn. akt II Cz 632/19

POSTANOWIENIE
Dnia 6 września 2019 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczyw składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Grażyna Kobus
Sędziowie: Maciej Ejsmont
Aleksandra Żurawska / spr. /
po rozpoznaniu w dniu 6 września 2019 r. w Świdnicy
na posiedzeniu niejawnym
zażalenia uczestnikówH. G.iR. G.na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II postanowienia Sądu Rejonowego wZ. (...)z dnia(...)r., sygn. akt(...)

w sprawie z wnioskuP. (...)
przy udzialeG. (...)
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. G.
p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.

(...)

UZASADNIENIE

    Zaskarżonym rozstrzygnięciem zawartym w pkt II postanowienia z dnia(...)r., Sąd Rejonowy zasądził od uczestnikówH. G.iR. G.solidarnie na rzecz wnioskodawcyP. (...)kwotę 841,66 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W ocenie Sądu uczestnicy mieli sprzeczne interesy, co uzasadniało orzeczenie o kosztach na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy /art. 520 § 2 i 3 kpc/.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli uczestnicy postępowaniaH. G.iR. G.zarzucając naruszenie:

1
art. 520 § 1 i 2 kpc, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w sytuacji, gdy uczestnicy byli w równym stopniu zainteresowani rozstrzygnięciem w sprawie, nadto Sąd niedostatecznie uzasadnił swoje stanowisko przy odstąpieniu od ogólnej reguły rozkładu kosztów w postępowaniu nieprocesowym;

2
art. 102 kpcpoprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zaistniały przesłanki do nieobciążania uczestników kosztami postępowania.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie lub o odstąpienie od obciążania kosztami postępowania uczestnikówH. G.iR. G..
Sąd Okręgowy zważył:
Zażalenie nie podlegało uwzględnieniu.
Jakkolwiek pomiędzy uczestnikami postępowania nieprocesowego co do zasady nie istnieje obowiązek zwrotu kosztów, co uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego jego uczestnika, który ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, to zasada ta, ujęta wart. 520 § 1 kpc, jest nienaruszalna w sytuacji, w której uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub - mimo braku tej równości - ich interesy są wspólne. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że sprzeczność interesów nie występuje między tymi uczestnikami, którzy domagają się zniesienia współwłasności, działu spadku, podziału majątku wspólnego, czy też stwierdzenia nabycia spadku, niezależnie od sposobu dokonania podziału jaki proponują i ich wniosków w tym względzie. Jednakże różne udziały w spadku lub w sprawach o podział - we wspólności mogą natomiast wpływać na różny stopień zainteresowania w wyniku postępowania, o
którym jest mowa wart. 520 § 2 kpc/ zob. postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r. III

    CZ 46/10 LEX nr 688497; postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r. III CZ 47/10 LEX nr 970082; postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 2011 r. II CZ 55/11 LEX nr 949024 /. Co do zasady jednak, w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku interes wszystkich uczestników jest zbieżny. Oczekują oni bowiem na orzeczenie o stwierdzeniu nabycia spadku, niezależnie od tego, czy sami - i w jakim udziale - dziedziczą spadek / zob. postanowienie SN z 17 kwietnia 2012 r. II CSK 620/11, wyd./el. Legalis nr 966545 /. Wyjątkiem od powyższej reguły może być sytuacja, gdy w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie nabycia spadku, jako wnioskodawca występuje wierzyciel spadkodawcy. Taka też okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż wnioskodawcą jestP. (...), który ma roszczenie wobec spadkodawcy dotyczące zwrotu kosztów z tytułu przechowywania na parkingu strzeżonym samochodu należącego doJ. G.. Skoro więc postępowanie zostało zainicjowane przez wierzyciela po to by ustalić krąg spadkobierców po zmarłym dłużniku, to w takiej sytuacji można przyjąć, że interesy wnioskodawcy i pozostałych uczestników będących spadkobiercami są sprzeczne, z tych względów w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepisart. 520 § 1 kpc, a Sąd Rejonowy miał podstawy do obciążenia uczestników kosztami postępowania /art. 520 § 2 kpc/. Z tych też względów zarzuty skarżących dotyczące tej kwestii należało uznać za niesłuszne. Już tylko marginalnie należy stwierdzić, że uczestnicy w zażaleniu błędnie zarzucili Sądowi Rejonowemu zastosowanieart. 520 § 1 kpc, gdyż przepis ten formułuje zasadę ponoszenia kosztów postępowania przez każdego z uczestników i nie był on stosowany przez Sąd I instancji.

W ocenie Sądu Okręgowego niezasadny jest również zarzut odnoszący się doart. 102 kpc. Aczkolwiek co do zasady przepis ten ma zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym, to jednak w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do rozstrzygnięcia o kosztach w oparciu o powyższy przepis. Należy podkreślić, że aby zastosować ten przepis bierze się pod uwagę okoliczności związane z przebiegiem postępowania oraz te, które dotyczą stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Skarżący uważali, że skoro nie chcieli oni dziedziczyć poJ. G., a jedynie z uwagi na nieznajomość przepisów nie złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku po nim, to taka sytuacja jest szczególną okolicznością, która przemawiałaby za zastosowaniemart. 102 kpc. Sąd Okręgowy tego stanowiska nie podziela, gdyż oczywistym jest, że nikt nie może zasłaniać się nieznajomością prawa. Jeśli zaś chodzi o sytuację materialną uczestników, to tylko ta okoliczność nie może być przesłanką do zastosowaniaart. 102 kpc.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 kpcw zw. z
art.397 § 2 kpciart. 13 § 2 kpcorzekł jak w postanowieniu.

(...)