Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pz 160/18
Data wyroku: 2019-02-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek, Grażyna Łazowska, del Magdalena Kimel
Słowa kluczowe: Koszty procesowe
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c., art. 397 k.p.c. i art. 385 k.p.c.

Sygn. akt VIII Pz 160/18

POSTANOWIENIE

Dnia 11 lutego 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska- Piątek
Sędziowie: SSO Grażyna Łazowska
SSR del Magdalena Kimel (spr)
po rozpoznaniu sprawy w dniu 11 lutego 2019 wG.
na posiedzeniu niejawnym
w sprawieH. O.
przeciwkoSpółce (...) S.AwB.
oekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla
na skutek zażaleniapozwanej
od postanowieniaSądu Rejonowego wZ.
z dnia9 października 2018rsygn. aktIV P 165/18
p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.
(-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Patrycja Bogacińska- Piątek (-) SSR del Magdalena Kimel
Sędzia Przewodniczący Sędzia

UZASADNIENIE
Powódka domagała się przyznania świadczenia rekompensacyjnego w wysokości  10.000zł z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wskazując, że powódka nie spełnia przesłanek do otrzymania rekompensaty, albowiem obecnie prawo do bezpłatnego węgla realizowane jest na jej rzecz przez ZUS.
Powódka po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na pozew cofnęła powództwo.
Postanowieniem z dnia 14 września 2018 r. Sąd Rejonowy wZ.umorzył postępowanie a postanowieniem z dnia 14 września 2018 r odstąpił od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego z uwagi na szczególne okoliczności niniejszej sprawy.
Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego wniosła pozwana zarzucając naruszenieart. 98 i 102 k.p.c.poprzez odstąpienie od obciążania powódki kosztami postępowania pomimo przegrania przez powódkę sprawy, a także pomimo niezaistnienia przesłanek, o których mowa wart. 102 k.p.c.tj. wypadków szczególnie uzasadnionych. Domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu, zawartego w wyroku i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.350zł oraz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Powódka domagała się zasądzenia kwoty 10.000zł z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017r., poz. 1971).
Należy podnieść za Sądem Najwyższym, iż wyjątek od zasady ponoszenia kosztów za wynik sprawy przewidujeart. 102 k.p.c., który pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążenie jej w ogóle kosztami; nadto przepisart. 102 k.p.c.nie może być rozszerzająco wykładanyi wyklucza uogólnienie, a może być stosowany w zależności od konkretnego przypadku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1981r., sygn. akt IV PZ 11/81,LEX nr 8307).
Przepis ten pozwala zatem na wyłączenie podstawowej zasady ponoszenia kosztów procesu, jaką jest finansowa odpowiedzialność za wynik sprawy wyrażonawart. 98 § 1 k.p.c., w sytuacjach wyjątkowych (określonych przez ustawę jako wypadki szczególnie uzasadnione).
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że sstosowanieart. 102 kpcopiera sięna dyskrecjonalnej władzy sędziego i zasadniczo uwzględnia poczucie sprawiedliwościi zasady słuszności (zob. na ten temat postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 marca 2013r. sygn. V CZ 89/12, LEX nr 1331384; z dnia 17 kwietnia 2013r. sygn. V CZ 124/12, LEX nr 1341727; z dnia 17 kwietnia 2013r. sygn. V CZ 130/12, LEX nr 1341731; z dnia17 kwietnia 2013r. sygn. V CZ 132/12, LEX nr 1341732; z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn.III CZ 75/12, LEX nr 1353220).
Do kręgu "wypadków szczególnie uzasadnionych" należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Jako przykłady okoliczności związanych z samym przebiegiem procesu wskazuje się sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie roszczenia, prekluzję. Natomiast przyczyny leżące na zewnątrz są determinowane przez sytuację majątkową i życiową strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację finansową, nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreśla się przy tym, że zastosowanieart. 102 k.p.c.powinno być oceniane przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy. Ocena stanów faktycznych pod kątem dopuszczalności zastosowania zasady słuszności odnośnie do obowiązku zwrotu kosztów procesu pozostawiona została sądowi, który powinien kierować się w tym zakresie własnym poczuciem sprawiedliwości z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (tak też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 3 listopada 2017 r., I ACa 427/17).
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji przytoczył okoliczności, które usprawiedliwiają nieobciążenie powódki kosztami zastępstwa procesowego.
Należy podkreślić, że powódka występowała bez profesjonalnego pełnomocnika, zatem nie miała możliwości precyzyjnej analizy przepisów i pełnej oceny zasadności powództwa, zaś sam charakter roszczenia również uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie wystąpiły szczególnie uzasadnione przypadki. Ponadto powódka po otrzymaniu odpowiedzi na pozew od razu złożyła oświadczenie o cofnięciu pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. W tej sytuacji Sąd I instancji, powołując się na zasady współżycia społecznego, prawidłowo – w oparciu oart. 102 k.p.c.– odstąpił od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 397 k.p.ci385 k.p.c.oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.
(-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Patrycja Bogacińska- Piątek (-) SSR del Magdalena Kimel
Sędzia Przewodniczący Sędzia