Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1017/19
Data wyroku: 2019-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Bogusław Łój
Słowa kluczowe: Świadczenia pieniężne
Podstawa prawna: art. 21 ust. 1 ustywy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt IV U 1017/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 października 2019 r.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:sędzia Bogusław Łój
Protokolant:sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej
po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019 r. w Zielonej Górze
sprawy z odwołaniaG. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia 29.03.2019 r. znak(...)
o prawo do rekompensaty

oddala odwołanie
SSO Bogusław Łój
Sygn. akt IV U 1017/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29.03.2019 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił wnioskodawczyniG. D.prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach z uwagi na nie udokumentowanie 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
WnioskodawczyniG. D.w odwołaniu od powyższej decyzji domagała się jej zmiany i przyznania rekompensaty. Wskazała, że przez ok. 14 lat pobierała rentę i z tego powodu nie mogła pracować w pełnym wymiarze czasu pracy jako nauczyciel.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 03.06.2019 r. (k. 13) wnioskodawczyni sprecyzowała swoje odwołanie, wnosząc o uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia w Zespole Szkół(...)wZ.:
- od 01.09.198 r. do 31.08.1993 r. (11/18 etatu),
- od 01.09.1994 r. do 31.08.1999 r. (niepełny wymiar),
- od 01.09.1998 r. do 31.08.1999 r. (14/18 etatu).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniG. D.,urodzona (...), od dnia 08.12.2015 r. ma przyznaną emeryturę.
Pierwszy wniosek o przyznania prawa do emerytury z rekompensatą z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych złożyła w organie rentowym w dniu 18.12.2018 r. Po jego rozpoznaniu, decyzją z dnia 07.01.2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał przeliczenia świadczenia emerytalnego, informując wnioskodawczynię o konieczności przedstawienia świadectwa pracy w warunkach szczególnych w celu uzyskania rekompensaty.
Kolejny wniosek o rekompensatęG. D.złożyła w dniu 12.02.2019 r. jednocześnie przedkładając świadectwa pracy ze wskazaniem okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29.03.2019 r. pozwany odmówił wnioskodawczyni prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, ponieważ ubezpieczona nie udowodniła 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawczyni udokumentowała 8 lat, 10 miesięcy i 7 dni stażu pracy w warunkach szczególnych.
Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił zatrudnienia:
- od 01.09.1977 r. do 25.01.1987 r. wWyższej Szkole (...)wZ.na stanowisku lektor, gdyż w świadectwie pracy nie wskazano pracy w warunkach szczególnych,
- od 01.09.1989 r. do 31.08.1993 r. w Zespole Szkół(...)wZ.na stanowisku nauczyciela w niepełnym wymiarze czasu pracy 11/18,
- od 01.09.1990 r. do 31.08.1991 r. wCentrum (...)wZ.na stanowisku nauczyciela w wymiarze 0,45 etatu,
- od 01.09.1994 r. do 31.08.1999 r. w Zespole Szkół(...)wZ.w wymiarze 14/18,
- od 01.09.1998 r. do 31.08.1999 r. w Zespole Szkół(...)wZ.w niepełnym wymiarze czasu pracy,
- od 01.09.2004 r. do 31.08.2005 r. wCentrum (...)wN. S.na stanowisku nauczyciela w niepełnym wymiarze czasu pracy.
bezsporne, a nadto dowód:akta emerytalne
W okresie od 01.09.1977 r. do 25.01.1987 r.G. D.była zatrudniona wWyższej Szkole (...)wZ.na stanowisku lektora języka rosyjskiego w pełnym wymiarze czasu pracy.
Pracodawca nie wystawił wnioskodawczyni świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Odwołująca otrzymała jedynie zaświadczenie potwierdzające okres zatrudnienia na stanowisku lektora, w którym wskazano, że zgodnie zart. 2 ust. 2d ustawy Karta Praw i Obowiązków Nauczyciela z dnia 27.04.1972 r.stanowisko lektora zalicza się do grupy nauczycieli akademickich.
dowód: akta osobowe wnioskodawczyni,
- zaświadczenie z dnia 15.07.2019 r., k. 22 akt sąd.

G. D.była zatrudniona w Zespole Szkół(...)wZ.na stanowisku nauczyciela w okresach:
- od 01.09.1989 r. do 31.08.1993 r. na 11/18 etatu,
- od 01.09.1994 r. do 31.08.1995 r. na 12/18 etatu,
- od 01.09.1995 r. do 31.08.1997 r. na 13/18 etatu,
- od 01.09.1997 r. do 31.08.1998 r. na 11/18 etatu,
- od 01.09.1998 r. do 31.08.1999 r. na 14/18 etatu.

    dowód: świadectwa pracy z okresu zatrudnienia wnioskodawczyniw Zespole Szkół(...)wZ., k. 6,8,25, 30-33, 36, 37, 39 akt kapitału początkowego

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie okazało się nieuzasadnione.
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czy ubezpieczonej przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych(t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 664), rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
W myśl natomiast art. 21 ust. 1 ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl art. 23 ust. 1 ustawy - ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.
Prawo do rekompensaty mają osoby urodzone po 1948 r.,które przed 01.01.2009 r. wykonywały co najmniej przez 15 lat prace w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów obowiązujących do 31.12.2008 r. (art. 32 i 33 ustawy emerytalnej).
W myśl art. 23 ust.1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np. M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15, LEX 2044406).
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawczyni nie nabyła prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Stosownie natomiast do treściart. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t. j. Dz. U. z 2017 r. , poz. 1383) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei przepisart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawierozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.).
Z §1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w którychpraca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracyobowiązującym na danym stanowisku pracy.
Art. 32 ust. 3 pkt 5 ustawy emerytalnej stanowi, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze uważa się: nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych wykonujących pracę nauczycielską wymienioną wart. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1189 ze zm., dalej Karta Nauczyciela).
Ponadto w§ 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) wskazano, że nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik pedagogiczny wykonujący pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 pkt 1-7 Karty Nauczyciela, określoną w tej ustawie jako praca zaliczona do I kategorii zatrudnienia, nabywa prawo do emerytury na zasadach określonych w § 4 i jest uważany za wykonującego prace w szczególnym charakterze.
Jak wynika z ustaleń Sądu organ rentowy odmówił wnioskodawczyni rekompensaty z powodu braku wykazania 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. ZUS zaliczył jej jedynie 8 lat, 10 miesięcy i 7 dni. Przedmiotem sporu były niezaliczone okresy zatrudnienia wnioskodawczyniG. D.w Zespole Szkół(...)wZ.na stanowisku nauczyciela w okresach od 01.09.1989 r. do 31.08.1993 r. oraz od 01.09.1994 r. do 31.08.1999 r. W przedłożonych przez odwołującą w organie rentowym świadectwach pracy dotyczących spornych okresów zatrudnienia wyraźnie wskazano konkretne okresy zatrudnienia i wymiar czasu pracy obowiązujący wówczas wnioskodawczynię. Skoro bezspornym było, że ubezpieczona we wskazanych okresach zatrudnienia nie wykonywała pracy nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy, to brak było możliwości zaliczenia ich do okresów wykonywania pracy w szczególnym charakterze. W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego jest uzasadnione.
Ponadto, mimo iż kwestia ta nie była przedmiotem rozpoznania Sądu, wskazać należy, że również zasadnie został nieuwzględniony przez organ rentowy do stażu pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia wnioskodawczyni wWyższej Szkole (...)wZ.od 01.09.1977 r. do 25.01.1987 r. na stanowisku lektora. Niewątpliwie bowiem okres jej pracy w charakterze lektora języka rosyjskiego wyższej uczelni nie może być uznany jako praca w szczególnym charakterze. Zadecydował o tym ustawodawca, który w art. 32 ust. 3 pkt 5 ustawy wskazał, iż dla celów przyznania przewidzianych w nim uprawnień za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze uważa się nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych wykonujących prace nauczycielską wymienioną wart. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku– Karta Nauczyciela. W odesłanym przepisie wymienione są placówki kształcenia szkolnego wśród których brak jest szkół wyższych. I ta okoliczność jak również brak zaliczenia wustawie z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższympracy nauczycieli akademickich do pracy w szczególnym charakterze powoduje, iż sporny okres prawidłowo nie został zaliczony do pracy w warunkach szczególnych czy szczególnym charakterze.
A zatem nie został spełniony warunek 15 letniego okresu zatrudnienia wnioskodawczyni w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Mając to wszystko na uwadze, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.