Sąd Rejonowy w Kętrzynie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 229/18
Data wyroku: 2019-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Olejarczyk

Sygn. akt II K 229/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 marca 2019 r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie II Wydział Karny w składzie:
Przewodnicząca: SSR Małgorzata Olejarczyk
Protokolant: starszy sekr. sądowy Ewelina Kazberuk
Prokurator Prok. Rej. w Kętrzynie: Dariusz Piotrowski

po rozpoznaniu w dniach: 25.09.2018r., 16.10.2018r., 22.11.2018r., 07.02.2019r.i 07.03.2019r.
sprawy1.E. J. (1) z d. P.
c.B.iD. z domu R.
ur. (...)wK.

oskarżonej o to, że:
I.w bliżej nieustalonym dniu 2016 r., w nieustalonym miejscu, na terenie powiatu(...), woj.(...), w celu użycia za autentyczny, podrobiła dokument w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., w ten sposób, że nakreśliła jego treść oraz podpisała się na przedmiotowym dokumencie jako(...), a następnie w zamiarze, abyJ. S. (1)dokonała czynu zabronionego, polegającego na użyciu jako autentycznego wyżej wskazanego, podrobionego dokumentu, ułatwiła jej jego popełnienie, w ten sposób, że przekazała jej podrobiony przez siebie dokument w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r.,
tj. o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
II.w dniu 19 lipca 2017 r. w Komendzie Powiatowej Policji wK., składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt PR Ds 697.2017, prowadzonym w sprawie o przestępstwo zart. 270 § 1 kk, po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, zeznała nieprawdę w ten sposób, że podała, iż:
- w 2016r.J. S. (1)posiadała spisany przezA. S.testament dotyczący przekazaniaJ. S. (1)określonych nieruchomości;
-J. S. (1)przypomniała sobie, żeA. S.napisał na kartce testament;
- nie wie kiedy i gdzie testament został sporządzony;
- nie podrobiła testamentu jak też podpisuA. S.;
- nie była obecna przy sporządzaniu tego dokumentu i nie ma wiadomości na temat tego, że ten dokument został podrobiony w części lub całości, przy czym czynu tego dopuściła się z obawy przez odpowiedzialnością karną grożącą jej samej,
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 233 § 1 a k.k.

2.J. S. (2) z d. R.

c.H.iJ. z domu R.
ur. (...)wB.

oskarżonej o to, że:
III.w dniu 28 czerwca 2016 r. wK., użyła jako autentycznego, podrobionego przezE. J. (2)dokumentu w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., w ten sposób, że przedłożyła ten dokument w Sądzie Rejonowym w Kętrzynie wraz z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężuA. S.,
tj. o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.
IV.w dniu 25 lipca 2017 r. w Komendzie Powiatowej Policji wK., składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt PR Ds 697.2017, prowadzonym w sprawie o przestępstwa zart. 270 § 1 kk, po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, zeznała nieprawdę w ten sposób, że podała, iż:
- jej mążA. S., przed swoją śmiercią, w 2002 r., postanowił, że przepisze na nią określone nieruchomości i na tę okoliczność przyniósł gotowy napisany testament, a następnie odczytał jego treść w obecności jej oraz świadkówM. C. (1)iJ. C., oświadczając jednocześnie, że taka jest jego wola;
- jej mąż, przez swoją śmiercią, w 2002 r., osobiście podpisał dokument w postaci testamentu, w obecności jej oraz świadkówM. C. (1)iJ. C.;
- sporządzony przezA. S.dokument w postaci testamentu przechowywała w swoim mieszkaniu, w latach 2002-2016, przy czym czynu tego dopuściła się z obawy przez odpowiedzialnością karną grożącą jej samej,
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 233 § 1 a k.k.

2.M. C. (2) z d. D.

c.W.iJ. z domu K.
ur. (...)wK.

oskarżonej o to, że:
V.w dniu 21 lipca 2017 r. w Komendzie Powiatowej Policji wK., składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt PR Ds 697.2017, prowadzonym w sprawie o przestępstwo zart. 270 § 1 kk, po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, zeznała nieprawdę w ten sposób, że podała, iż latem 2002 r. wK., w obecności jej oraz jej mężaJ. C.,A. S.na pewno podpisał się swoim imieniem i nazwiskiem, po prawej stronie, pod tekstem testamentu datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., przy czym czynu tego dopuściła się z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jej samej,
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 233 § 1a k.k.

I
na podstawieart. 66 § 1 i 2 k.k.,art. 67 § 1 k.k.postępowanie karne wobec oskarżonejE. J. (2)za czyn z pkt I a/o warunkowo umarza na okres próby 2 (dwóch) lat;

II
na podstawieart. 67 § 3 k.k.w zw. zart. 39 pkt 7 k.k.orzeka wobec oskarżonejE. J. (2)świadczenie pieniężne w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

III
oskarżonąE. J. (2)uniewinnia od popełnienia czynu z pkt II a/o;

IV
na podstawieart. 66 § 1 i 2 k.k.,art. 67 § 1 k.k.postępowanie karne wobec oskarżonejJ. S. (1)za czyn z pkt III a/o warunkowo umarza na okres próby 2 (dwóch) lat;

V
na podstawieart. 67 § 3 k.k.w zw. zart. 39 pkt 7 k.k.orzeka wobec oskarżonejJ. S. (1)świadczenie pieniężne w wysokości 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

VI
oskarżonąJ. S. (1)uniewinnia od popełnienia czynu z pkt IV a/o;

VII
na podstawieart. 66 § 1 i 2 k.k.,art. 67 § 1 k.k.postępowanie karne wobec oskarżonejM. C. (1)warunkowo umarza na okres próby 2 (dwóch) lat;

VIII
na podstawieart. 67 § 3 k.k.w zw. zart. 39 pkt. 7 k.k.orzeka wobec oskarżonejM. C. (1)świadczenie pieniężne w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

IX
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych po 1/3 części, w tym opłaty w kwotach po 100 (sto) złotych;

X
na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.koszty postępowania w części uniewinniającej ponosi Skarb Państwa.

II K 229/18

UZASADNIENIE
E. J. (2)została oskarżona o to, że :
I.w bliżej nieustalonym dniu 2016 r., w nieustalonym miejscu, na terenie powiatu(...), woj.(...), w celu użycia za autentyczny, podrobiła dokument w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., w ten sposób, że nakreśliła jego treść oraz podpisała się na przedmiotowym dokumencie jako(...), a następnie w zamiarze, abyJ. S. (1)dokonała czynu zabronionego, polegającego na użyciu jako autentycznego wyżej wskazanego, podrobionego dokumentu, ułatwiła jej jego popełnienie, w ten sposób, że przekazała jej podrobiony przez siebie dokument w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r.,
tj. o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
II.w dniu 19 lipca 2017 r. w Komendzie Powiatowej Policji wK., składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt PR Ds 697.2017, prowadzonym w sprawie o przestępstwo zart. 270 § 1 kk, po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, zeznała nieprawdę w ten sposób, że podała, iż:
- w 2016r.J. S. (1)posiadała spisany przezA. S.testament dotyczący przekazaniaJ. S. (1)określonych nieruchomości;
-J. S. (1)przypomniała sobie, żeA. S.napisał na kartce testament;
- nie wie kiedy i gdzie testament został sporządzony;
- nie podrobiła testamentu jak też podpisuA. S.;
- nie była obecna przy sporządzaniu tego dokumentu i nie ma wiadomości na temat tego, że ten dokument został podrobiony w części lub całości, przy czym czynu tego dopuściła się z obawy przez odpowiedzialnością karną grożącą jej samej,
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 233 § 1 a k.k.
J. S. (1)została oskarżona o to, że :
I. w dniu 28 czerwca 2016 r. wK., użyła jako autentycznego, podrobionego przezE. J. (2)dokumentu w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., w ten sposób, że przedłożyła ten dokument w Sądzie Rejonowym w Kętrzynie wraz z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężuA. S.,
tj. o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.
II.w dniu 25 lipca 2017 r. w Komendzie Powiatowej Policji wK., składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt PR Ds 697.2017, prowadzonym w sprawie o przestępstwa zart. 270 § 1 kk, po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, zeznała nieprawdę w ten sposób, że podała, iż:
- jej mążA. S., przed swoją śmiercią, w 2002 r., postanowił, że przepisze na nią określone nieruchomości i na tę okoliczność przyniósł gotowy napisany testament, a następnie odczytał jego treść w obecności jej oraz świadkówM. C. (1)iJ. C., oświadczając jednocześnie, że taka jest jego wola;
- jej mąż, przez swoją śmiercią, w 2002 r., osobiście podpisał dokument w postaci testamentu, w obecności jej oraz świadkówM. C. (1)iJ. C.;
- sporządzony przezA. S.dokument w postaci testamentu przechowywała w swoim mieszkaniu, w latach 2002-2016, przy czym czynu tego dopuściła się z obawy przez odpowiedzialnością karną grożącą jej samej,
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 233 § 1 a k.k.
M. C. (1)została oskarżona o to, że :
w dniu 21 lipca 2017 r. w Komendzie Powiatowej Policji wK., składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt PR Ds 697.2017, prowadzonym w sprawie o przestępstwo zart. 270 § 1 kk, po uprzedzeniu jej o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie, zeznała nieprawdę w ten sposób, że podała, iż latem 2002 r. wK., w obecności jej oraz jej mężaJ. C.,A. S.na pewno podpisał się swoim imieniem i nazwiskiem, po prawej stronie, pod tekstem testamentu datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., przy czym czynu tego dopuściła się z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jej samej,
tj. o przestępstwo zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 233 § 1a k.k.
Sąd ustalił, co następuje :
MałżonkowieA. S.iJ. S. (1)zamieszkiwali wspólnie w miejscowościS.. Pod koniec swego życiaA. S.wyprowadził się od żony, zmarł w dniu 16 października 2003 r. Wymieniony za życia nie sporządził testamentu, małżonkowie byli współwłaścicielami mieszkania położonego wK..
W dniu 13 grudnia 2012 r. wK., w obecności notariusza został sporządzony akt notarialny nr 4869/2012 mocą któregoJ. S. (1)do całości spadku powołała swoją siostrzenicę -E. J. (2).
W nieustalonym dniu w 2016r.E. J. (2), w celu użycia za autentyczny, podrobiła dokument w postaci testamentu spadkodawcyA. S.datowanego na dzień 10 sierpnia 2002 r., w ten sposób, że nakreśliła jego treść oraz podpisała się na przedmiotowym dokumencie jako(...). Wskazany dokument przekazałaJ. S. (1). Następnie w dniu 28 czerwca 2016 r. do Sądu Rejonowego w Kętrzynie I Wydział Cywilny wpłynął wniosekJ. S. (1)o stwierdzenie nabycia spadku poA. S.zmarłym w dniu 16 października 2003 r. wS.. We wnioskuJ. S. (1)wskazała, żeA. S.pozostawił testament. Wraz z przedmiotowym wnioskiemJ. S. (1), do Sądu przedłożyła, podrobiony przezE. J. (2)testament. Z treści testamentu wynikało, żeA. S.przekazał żonie nieruchomości: mieszkanie wK., garaż murowany wK.i działkę ogrodniczą wK.. Świadkami byliM. C. (1)iJ. C..
Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny, w sprawie o sygn. akt I Ns 374/16 stwierdził, że spadek poA. S., zmarłym dnia 16 października 2003 r. wS., na podstawie testamentu holograficznego nabyła w całości jego żonaJ. S. (1).
W dniu 20 czerwca 2017 r. do Prokuratury Rejonowej w Kętrzynie wpłynęło pismoA. J.– mężaE. J. (2), który zawiadamiał organy ścigania o podrobieniu testamentu w 2016r. przez jego żonę.
W sprawie wszczęto dochodzenie PR Ds. 697.2017 w sprawie dokonanego w bliżej nieustalonym czasie, jednak nie później niż 29 marca 2016r. wK., podrobienia podpisuA. S.na testamencie opatrzonym datą 10 sierpnia 2002r. dot. przekazania spadku w postaci mieszkania dla żonyJ. S. (1)tj. o przestępstwo zart. 270 §1 kk.
W trakcie postępowania, po uprzedzeniu o treściart. 233 § 1 kk,art. 233 § 1 a kkiart. 183§1 kpkprzesłuchano w charakterze świadkówE. J. (2),J. S. (1)iM. C. (1).
E. J. (2)przesłuchana w Komendzie Powiatowej Policji wK.w dniu 19 lipca 2017 r. zeznała że :

-

w 2016 r.J. S. (1)posiadała spisany przezA. S.testament dotyczący przekazaniaJ. S. (1)określonych nieruchomości;

J. S. (1)przypomniała sobie, żeA. S.napisał na kartce testament;

nie wie kiedy i gdzie testament został sporządzony;

nie podrobiła testamentu jak też podpisuA. S.;

nie była obecna przy sporządzaniu tego dokumentu i nie ma wiadomości na temat tego, że ten dokument został podrobiony w części lub całości.

J. S. (1)przesłuchana w Komendzie Powiatowej Policji wK.w dniu 25 lipca 2017 r. zeznała, że:
-jej mążA. S., przed swoją śmiercią, w 2002 r., postanowił, że przepisze na nią określone nieruchomości i na tę okoliczność przyniósł gotowy napisany testament, a następnie odczytał jego treść w obecności jej oraz świadkówM. C. (1)iJ. C., oświadczając jednocześnie, że taka jest jego wola;
-jej mąż, przed swoją śmiercią, w 2002 r., osobiście podpisał dokument w postaci testamentu, w obecności jej oraz świadkówM. C. (1)iJ. C.;

-

sporządzony przezA. S.dokument w postaci testamentu przechowywała w swoim mieszkaniu, w latach 2002-2016.

Z koleiM. C. (1)przesłuchana w Komendzie Powiatowej Policji wK.w dniu 21 lipca 2017 r. zeznała, że latem 2002 r. wK., w obecności jej oraz jej mężaJ. C.,A. S.na pewno podpisał się swoim imieniem i nazwiskiem, po prawej stronie, pod tekstem testamentu datowanego na dzień 10 sierpnia 2002r.
Po otrzymaniu opinii z Komendy Wojewódzkiej Policji wO.Laboratorium Kryminalistyczne(...) Towarzystwa (...)z zakresu badania dokumentów, przesłuchano ponownieE. J. (2)w charakterze podejrzanej i przestawiono jej dwa zarzuty zart. 270 §1 kkw zb. zart. 18§3 kkw zw. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk. oraz zart. 233§1kkw zw. zart. 233§1a kk.
Przesłuchano równieżJ. S. (1)w charakterze podejrzanej i przedstawiono jej dwa zarzuty zart. 270 §1 kki zart. 233§ 1 kkw zw. zart. 233§1a kk.M. C. (1)postawiono zarzut zart. 233§1 kkw zw. zart. 233§1a kk.
Przesłuchana w charakterze podejrzanejE. J. (2)ostatecznie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu zart. 270 § 1 kkw zb. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, lecz podała, że testament ten podrobiła w 2002 r. na prośbęA. S., który nosił się z zamiarem jego sporządzenia, lecz nie był w stanie samodzielnie nakreślić tego dokumentu. Do zarzutu zart. 233 § 1 kkw zw. zart. 233 § 1 a kk. nie ustosunkowała się.
Przesłuchana w charakterze podejrzanejJ. S. (1)nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów i odmówiła składania wyjaśnień w sprawie.
Przesłuchana w charakterze podejrzanejM. C. (1)początkowo nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Następnie przyznała się do składania fałszywych zeznań. Wyjaśniła, że nie była świadkiem tego, żeA. S.sporządzał testament, zeznała tak albowiem w jej ocenie powinien był tak zrobić. Wniosła o warunkowe umorzenie postępowania, wskazała że pracuje jako nauczyciel i skazanie jest równoznaczne z utratą zatrudnienia ( k. 202v-203).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o : zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa k. 1, zeznania świadkaA. J.k. 317-318, kserokopię akt sprawy dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku k. 4-28, opinię z zakresu badania pisma ręcznego k. 77-101, odpis aktu notarialnego k. 151.
Oskarżone przed Sądem nie przyznały się do popełnienia zarzucanych im czynów i odmówiły składania wyjaśnień k. 280v- 281.
Sąd zważył, co następuje :
Materiał dowodowy poddany analizie w trakcie procedowania potwierdził winęE. J. (2)w zakresie zarzucanego jej czynu zart. 270 §1 kkw zb. zart. 18§ 3 kkw zw. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk. Sąd nie miał również wątpliwości co do wyczerpania znamion czynu zart. 270 §1 kkprzezJ. S. (1)i popełnienia przestępstwa zart. 233§1 kkw zw. zart. 233§1a kk. przezM. C. (1).
Materiał dowodowy w szczególności w postaci zeznańA. J., dokumentacji w postaci opinii z zakresu badania pisma ręcznego, kserokopii akt sprawy o stwierdzenie nabycia spadku o sygn. akt I Ns 374/16, jak też częściowych wyjaśnieńE. J. (2)iM. C. (1)wskazuje, że oskarżone swoim zachowaniem wyczerpały znamiona zarzucanych im czynów.
A. J.zeznając w postępowaniu przygotowawczym, jak również przed Sądem konsekwentnie potwierdzał, że testament po zmarłymA. S.został sfałszowany. Dokonać tego miałyE. J. (2)iJ. S. (1). Świadek w sposób szczegółowy opisał okoliczności zdarzenia, kiedy po raz pierwszy usłyszał o pomyśle podrobienia testamentu, kto wyszedł z jego inicjatywą, jak wyglądały przygotowania i jak finalnie zakończyła się sprawa spadkowa (zeznania k. 281- 282).
Okoliczności podane przez świadka znalazły potwierdzenie w opinii z zakresu klasycznych badań dokumentów wykonanych przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji wO.( opinia k. 77- 101).
Celem opinii była odpowiedź na pytanie, czy testament, który przedłożyłaJ. S. (1)w sądzie został podpisany przezA. S.. Wzory pisma pobrano od wszystkich oskarżonych. Opinia wykazała, że zapisy wyrazowo- cyfrowe zaczynające się od słówK., a więc jego treść oraz podpis o treściS. A.zostały nakreślone przezE. J. (2).
Powyższą opinię Sąd podzielił w całej rozciągłości, albowiem została sporządzona przez osoby dysponujące fachową wiedzą w tej materii, jest spójna, logiczna oraz kompletna. Warto podkreślić, że nie została ona podważona przez żadną ze stron postępowania. Druga z opinii wykonana przez(...) Towarzystwo (...)dotyczyła ustalenia wieku dokumentu, a mianowicie, czy dokonane zapisy w testamencie zostały nakreślone w 2002 roku, czy w 2016r, czy też w niezbyt odległym czasie 24 miesiące przed przeprowadzonymi badaniami.
Opinia nie dała odpowiedzi na zadane pytania, ze względu na niski poziom markera w liniach zapisów, nie było możliwe ustalenie kiedy zostały nakreślone zapisy znajdujące się na dokumencie ( opinia k. 173-187).
W ocenie Sądu, testament zgodnie z tym co mówiłA. J.został podrobiony w 2016r. przed sprawą o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymA. S.. Świadek zeznał, że był on pisany wK., a udział w jego podrobieniu brałaE. J. (2)przy aprobacieJ. S. (1). Z relacji byłej żony wie, że o wszystkim wiedziałaM. C. (1), co tamta ostatecznie potwierdziła, przyznając że składała fałszywe zeznania( wyjaśnienia k. 202-203v).
Świadek zrelacjonował również, że w dniu sprawy spadkowejE. J. (2)iJ. S. (1)udały się do Sądu. Okoliczność ta została potwierdzona na nagraniu rozprawy z dnia 10 października 2016r. w sprawie I Ns 374/16, gdzieE. J. (2)była obecna na sali rozpraw jako publiczność ( płyta z nagraniem k. 115).
W toku postępowania sądowego okazało się, żeA. J.cierpi na chorobę psychiczną – zburzenia urojeniowe. Opinię psychiatryczną na potrzeby sprawy rozwodowej wydał biegły lekarz psychiatraI. O.. Biegła w dniu 9 stycznia 2019r. wydała opinię, stwierdzając w niej, żeA. J.cierpi na zaburzenia urojeniowe, nie można ustalić od kiedy te zaburzenia występują. Zachowania w/w wobec żony, będące przyczyną konfliktów były podejmowane w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli (opinia k. 347-351).
Wobec ujawnionej choroby psychicznej świadka, Sąd ponownie przesłuchał go z udziałem biegłej psychiatryT. H.. Biegła miała się wypowiedzieć co do stanu psychicznego świadka, jego rozwoju umysłowego zdolności postrzegania i odtwarzania postrzeżeń. Biegła w sporządzonej na piśmie opinii stwierdziła, żeA. J.nie zdradza cech upośledzenia umysłowego, nie zdradza zaburzeń pamięci i uwagi, które są najważniejsze przy zeznaniach, ani konfabulacji. Jego zdolność postrzegania i odtwarzania postrzeżeń jest prawidłowa. Z dużym prawdopodobieństwem biegła stwierdziła uA. J.objawy reakcji urojeniowej na tle zdrady małżeńskiej, które nie mają wpływu na treść jego zeznań w aktualnej sprawie (opinia pisemna k. 321).
Swoją opinię podtrzymała przed Sądem, odpowiadając na pytania obrońcy oskarżonych. Biegła zaakcentowała, że w wypowiedziachA. J.nie ma konfabulacji, tylko urojenia, które nie mają wpływu na treść składanych przez niego zeznań ( k. 352).
Sąd podzielił w całości opinię biegłejT. H.. Biegła wykazała się wiedzą i doświadczeniem zawodowym, w sposób logiczny i spójny przekazała swoje stanowisko, umiejętnie je argumentując.
Tym samym Sąd nie miał podstaw, by podważyć zeznaniaA. J.. W ocenie Sądu są one wiarygodne.
Pozostali świadkowieJ. D.,W. J.iI. G.potwierdzili, że przed śmierciąA. S.nie zamieszkiwał z żoną.I. G.dodała, że w okresie kiedy go poznała jego stan zdrowia był dobry, potrafił pisać i nie zauważyła by miał z tym problem ( k. 282v-283, 355).
Natomiast zeznaniaJ. C.jako sprzeczne z ustalonym stanem faktycznym, nie mogły się ostać. Sąd w oparciu o przeprowadzone dowody ustalił, że podrobienia testamentu dokonałaE. J. (2), zatemJ. C.mija się z prawdą twierdząc, że był w domuS., gdzie na prośbęA. S.podpisał jego testament. Świadek wpisywał się w linię obronyM. C. (1), która ostatecznie przyznała się do składania fałszywych zeznań.
Zebrany i poddany analizie materiał dowodowy dał podstawę do ustalenia faktu popełnienia przezE. J. (2)czynu z  270§1 kkw zb. zart. 18§ 3 kkw zw. zart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk,J. S. (1)czynu zart. 270 §1 kkiM. C. (1)czynu zart. 233§1 kkw zw. zart. 233§1a kk.
Sąd uznał, że  okoliczności popełnienia przez oskarżoneE. J. (2),J. S. (1)iM. C. (1)zarzucanych im występków nie budzą żadnych wątpliwości, a wina i społeczna szkodliwość, w ocenie Sądu nie są znaczne.
Przy ustalaniu stopnia społecznej szkodliwości czynów, Sąd kierował się kryteriami wskazanymi w§ 2 art. 115 kk, a więc charakterem naruszonego dobra, rozmiarami wyrządzonej lub grożącej szkody, sposobem i okolicznościami popełnienia czynu, wagą naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postacią zamiaru i motywacją.
ZachowanieE. J. (2)iJ. S. (1)było wymierzone przeciwko wiarygodności dokumentów, przedmiotem ochrony zart. 270§1 kk. jest publiczne zaufanie do dokumentów, do ich autentyczności i rzetelności, co stanowi podstawowy warunek pewności obrotu prawnego(por. wyrok SN z dnia 3 czerwca 1996 r., II KKN 24/96, Orz. Prok. i Pr. 1997, nr 2, poz. 5).
Zachowanie to oczywiście naganne, nie spowodowało wymiernej szkody,E. J. (2)od lat pomagała ciotce, małżonkowieS.nie posiadali potomstwa i nie utrzymywali kontaktów z rodzinąA. S., zatem w przyszłości toE. J. (2)miała przejąć całość ich majątku.
M. C. (1)zarzucono popełnienie czynu opisanego wart. 233 § 1 kk. Treść tego artykułu stanowi, iż odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym prowadzonym na podstawie ustawy zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. W§ 2powołanego przepisu wskazano, iż warunkiem odpowiedzialności karnej jest uprzednie pouczenie zeznającego o tej odpowiedzialności. Sprawca składając zeznania musi mieć świadomość tego, że mówi nieprawdę, kłamie. Przestępstwo zart. 233 § 1 kkjest przestępstwem umyślnym, tzn. sprawca ma zamiar zeznania nieprawdy, jej zatajenia, bądź liczy się z taką możliwością i składa fałszywe zeznanie.
W ustalonym stanie faktycznym Sąd przyjął, żeM. C. (1)składała fałszywe zeznania z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jej samej. Jak wyjaśniła nie zrobiła tego ze złej woli, jej zdaniemA. S.winien był przepisać majątek na żonę. Oskarżona przed przystąpieniem do składania zeznań była uprzedzona o prawie do odmowy odpowiedzi na pytania, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić ją lub osobę dla niej najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Wypełniając swoim zachowaniem normęart. 233 § 1a kkdziałała intencjonalnie, popełniła przestępstwo, aczkolwiek w postaci uprzywilejowanej.
Omówione wyżej okoliczności dały Sądowi asumpt do zastosowania wobec oskarżonych instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego.
OskarżoneE. J. (2),J. S. (1)iM. C. (1)nie były dotychczas karane sądownie. (vide karty karne k. 290, 291, 292).
W ocenie Sądu ich zachowanie miało jedynie charakter incydentalny. Oskarżone prowadzą spokojny tryb życia,E. J. (2)iM. C. (1)są nauczycielkami, posiadają dobre opinie w swoim środowisku. Zdaniem Sądu właściwości i warunki osobiste oskarżonych oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, iż pomimo warunkowego umorzenia postępowania karnego będą przestrzegać porządku prawnego, a w szczególności nie popełnią nowego przestępstwa. W ocenie Sądu toczące się postępowanie karne było dla oskarżonych bolesną dolegliwością.
W tym stanie rzeczy, wobec spełnienia ustawowych wymogów, Sąd warunkowo umorzył wobec oskarżonych postępowanie karne na okres próby 2 lat. W ocenie Sądu dwuletni okres próby pozwoli zweryfikować pozytywną prognozę, co do przestrzegania porządku prawnego przezE. J. (2),M. C. (1)iJ. S. (1).
Jednocześnie Sąd orzekł wobec oskarżonych, na podstawieart. 67 § 3 kkw zw. zart. 39 pkt 7 kkświadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. WobecE. J. (2)kwotę 2000 zł, mając na uwadze jej wiodącą rolę w popełnieniu przestępstwa,J. S. (1)kwotę 1500 zł iM. C. (1)kwotę 1000zł. Zdaniem Sądu orzeczony środek karny wpłynie na oskarżone zapobiegawczo i wychowawczo, a także skłoni do respektowania prawa.
Odnośnie czynów zarzucanychE. J. (2)iJ. S. (1)zart. 233§1 kkw zw. zart. 233§1a kk, Sąd uniewinnił oskarżone od ich popełnienia.
Przypomnieć należy, że dochodzenie PR Ds. 697.2017 zostało wszczęte w kierunkuart. 270 § 1 kk. Wszystkie oskarżone zostały przesłuchane w charakterze świadków po pouczeniu  o treściart. 233 § 1 kk,art. 233 § 1 a kkiart. 183§1 kpk.
Następnie po uzyskaniu opinii z Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji wO., ponownie przesłuchanoE. J. (2)iJ. S. (1)w charakterze podejrzanych. Następnie sporządzono akt oskarżenia, w którym postawiono zarzuty składania fałszywych zeznań, co do okoliczności podrobienia testamentu oraz zarzut podrobienia testamentu wobecE. J. (2)i zarzut użycia za autentyczny podrobionego testamentu wobecJ. S. (1).
W tym samym postępowaniu oskarżone zyskały status świadków i oskarżonych.
W ocenie Sądu jest to sytuacja niedopuszczalna. Nie można bowiem w tym samym i jednym postępowaniu łączyć ról procesowych. Istnieje bowiem zasadnicza różnica między sytuacją świadka i oskarżonego. O ile bowiem świadek ma obowiązek składania zeznań i ponosi odpowiedzialność karną za fałszywe zeznania, o tyle oskarżony ma prawo odmówić wszelkich wyjaśnień, odpowiedzi na pytania i korzysta z przywileju bezkarności, gdy są one fałszywe.
Zgodnie zart. 389§1 kpk,,Jeżeli oskarżony nie stawił się na rozprawę, odmawia wyjaśnień lub wyjaśnia odmiennie niż poprzednio albo oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno na rozprawie odczytywać tylko w odpowiednim zakresieprotokoły jego wyjaśnieńzłożonych poprzednio w charakterze oskarżonego w tej lub innej sprawie w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę’’.
W niniejszej sprawie przesłuchanieE. J. (2)iJ. S. (1)nastąpiło w fazie postępowania przygotowawczego, wówczas kiedy jeszcze nie było rozeznania, kto jest podejrzanym. Po uzyskaniu opinii, z której wynikało że toE. J. (2)dokonała podrobienia testamentu, jej sytuacja procesowa uległa zmianie, została osobą podejrzaną, następnie oskarżoną. Podobnie wygląda sytuacjaJ. S. (1). Zatem to co mówiły oskarżone w charakterze świadków nie może być wykorzystane, nie może to rodzić żadnych ujemnych konsekwencji dla ich sytuacji prawnej. Pogląd ten jest ugruntowany w polskim prawodawstwie. Uznanie bowiem odpowiedzialności karnej oskarżonych za składanie fałszywych depozycji, byłoby równoznaczne z pozbawianiem oskarżonych prawa do obrony, ,, zmuszeniem ‘’ do dostarczania dowodów przeciwko sobie i samooskarżaniem się. A więc godziłoby w fundamentalne prawo oskarżonego do obrony, zagwarantowane wKonstytucjii Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Sytuacji oskarżonych w ocenie Sądu nie zmienia znowelizowany przepisart. 233§1a kk., który stanowi,, Jeżeli sprawca czynu określonego w§ 1zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Przepis ten został dodany w ramach nowelizacjikodeksu karnegow marcu 2016r. i miał na celu jak wskazuje rządowe uzasadnienie projektu jednoznaczne uznanie zachowania uczestnika postępowania polegające na świadomym składaniu fałszywych zeznań i wprowadzeniu w błąd organu procesowego pomimo pouczenia go o prawie do odmowy zeznań lub odpowiedzi na pytania za czyn zabroniony( vide druk sejmowy nr 207 rządowego projektu ustawy do zmiankpk).
Znowelizowany przepis rodzi spore kontrowersje w doktrynie.
Przeciwnicy uważają, że ustawą zwykłą nie można wprowadzić penalizacji składania fałszywych depozycji przez sprawę czynu zabronionego w realizacji jego obrony. Stądart. 233 §1a kkpowinien być rozumiany w ten sposób, że zakres jego stosowania jest zawężony do świadków, którzy składają fałszywe zeznania z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą ich najbliższym. W odniesieniu do świadków, którzy czynią to z obawy przed własną odpowiedzialnością karną, aktualne pozostają tezy Sądu Najwyższego, w których wskazuje, że nie popełnia przestępstwa fałszywych zeznań, kto umyślnie składa nieprawdziwe zeznania dotyczące okoliczności mających znaczenie dla realizacji jego prawa do obrony( vide Uchwała SN z 20.09.2007r., I KZP 26/07, OSNKW 2007/10 poz. 71; Komentarz do art. 233a§1a kk autorzy Maria Szewczyk, Adam Wojtaszczyk i Witold Zontek LEX, komentarz do art. 233 kk pod redakcją Stefańskiego 2019r. Legalis). Pogląd ten, w ocenie Sądu w pełni zasługuje na akceptację.
Zwolennicy wprowadzonych zmian, w tym projektodawca stoją na stanowisku, że świadek niezależnie od tego, czy powinien uzyskać status podejrzanego ma prawo jedynie do milczenia. Chodzi bowiem o zwiększenie ochrony wymiaru sprawiedliwości przed wprowadzeniem w błąd organów procesowych w wyniku składnia fałszywych zeznań( vide komentarz do art. 233 kk autor Igor Zgoliński).
Niezależnie od sporów prawnych,należy zaakcentować, że uregulowanieart. 233§1a kkwciąż nie dotyczy osób posiadających już status podejrzanego lub oskarżonego, składają oni bowiem wyjaśnienia.Świadek jeśli nawet jest sprawcą, ale organy ścigania nie mogą bądź nie chcą nadać mu odpowiedniego statusu procesowego, może zgodnie ze znowelizowanym przepisemart. 233§1a kkjedynie milczeć.
Normaart. 233§1a kkskierowana jest do świadków, którzy mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej w sprawie, w której składają zeznania (np. są faktycznymi sprawcami lub współdziałającymi) lub w innej (co do innego czynu, np. niewykrytego jeszcze przez organy ścigania) oraz do świadków, których najbliższy może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej w sprawie, w której składają zeznania.
W ustalonym stanie faktycznym oskarżonymE. J. (2)iJ. S. (1)postawiono zarzuty zart. 270 §1 kkw zb. zart. 18§3 kkw zw. zart. 270 §1 kkw zw. zart. 11§1 kk. i zart. 270§1 kk, zatem nastąpiła zmiana ich roli procesowej ze świadka na oskarżonego, co dało Sądowi asumpt do uniewinnienia oskarżonych od
popełnienia przestępstwa składania fałszywych zeznań.
W części uniewinniającej koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, natomiast w oparciu o przepisart. 627 kpkSąd obciążył oskarżone kosztami sądowymi po 1/3 części, w tym opłatami w kwotach po 100 zł.