Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 471/19
Data wyroku: 2020-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sądu Okręgowego Tomasz Pawlik, Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Służebność drogi koniecznej
Podstawa prawna: art 148 § 1 i 2 kc

Sygn. akt III Ca 471/19

POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Sędziowie Sądu Okręgowego:  Tomasz Pawlik
Artur Żymełka
Protokolant     Monika Piasecka
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2020 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuM. O.
z udziałemL. K.iI. Z.
o ustanowienie drogi koniecznej
na skutek apelacji uczestnika postępowaniaL. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego wW. Ś.
z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I Ns 1899/16
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 o tyle, że zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowaniaL. K.wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej w kwocie 7.715 zł (siedem tysięcy siedemset piętnaście złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 19 lutego 2020r.;

2
oddalić apelację w pozostałej części;

3
zasądzić od uczestnika postępowaniaL. K.na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym.

SSO Artur Żymełka   SSO Leszek Dąbek   SSO Tomasz Pawlik
Sygn. akt III Ca 471/19

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wW. Ś.w postanowieniu z dnia 30 01 2019r. ustanowił dla każdoczesnego właściciela nieruchomość położonej wS.o urzą-dzonej księdze wieczystej prowadzonej przez ten Sąd pod numerem(...), składającej się z działek gruntu o numerach geodezyjnych: 458/166, 459/167 i 460/168, służebność drogi koniecznej szlakiem drogowym wyznaczonym przez biegłego geodetę po nieruchomości gruntowej stanowiącej obecnie własność uczestnika postępowaniaL. K.o urządzonej księdze wieczystej prowadzonej przez wymieniony Sąd pod numerem(...)po działkach gruntu
o numerach geodezyjnych :(...)i(...)– zgodnie z mapą sytuacyjną sporządzoną przez uprawnionego geodetąK. T.z dnia 16 09 2017r., którą ustanowił integralną częścią postanowienia oraz zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania wynagrodzenie za ustanowienie służebności w kwocie 1003zł
oraz orzekł o koszach postępowania.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia powołał regulacje art. 145 § 1
i 2k.c.Stwierdził, że nieruchomość wnioskodawcy nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej w rozumieniu tej regulacji i dojazd do niej faktycznie odbywa się urządzonym szlakiem drogowym po nieruchomości uczestnika postępowania. Ocenił, że przebieg służebnej drogi - zgodnie z uwzględnionym wariantem jej przebiegu - umożliwi połączenie działki wnioskodawcy z drogą publiczną, będzie przebiegał w linii prostej i nie będzie wymagał wykonania specjalnego urządzenia oraz nie będzie ingerował ponad miarę w dotychczasowy sposób korzystania z działki obciążonej, gdyż będzie przebiegał dotychczasowym urządzonym szlakiem drogowym, z którego korzystają również właściciele innych sąsiednich nieruchomości. Podkreślił, że ustanowienie służebności - w uwzględnionym jej wariancie - w sposób najbardziej pełny wypełnia przesłankę interesu społeczno – gospodarczego, gdyż w przyszłości umożliwi ewentualne wykonanie przyłączy mediów bez potrzeby ustanowienia nowych służebności odrębnymi szlakami. Ocenił, że uczestnik postępowania – wbrew dyrektywie zawartej wart. 6 k.c.– nie wykazał, że ustanowienie służebności w omawiany sposób wywoła negatywne dla jego nieruchomości skutki, bądź też spowoduje uszczerbek w jego majątku. W konkluzji uznał, że ustanowienie służebności„uwzględnia potrzeby nieruchomości stanowiącejdziałki gruntu nr (...)”a przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za jej ustanowienie oparł się na opinii biegłego, którą uznał za w pełni miarodajną. O kosztach postępowania orzekał stosując regulację ar. 520§ 1 i 2 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżył uczestnik postępowania,który wnosił o jego zmianę przez wytyczenia służebnego szlaku drogowego w po nieruchomości uczestniczki postępowaniaI. Z.„według alternatywnego szlaku ustalonego przez biegłego geodetę”, względnie zmianę orzeczenia o wysokości przyznanego wynagrodzenia i zasądzenia go w kwocie 7.715,21zł oraz zmianę orzeczenia o kosztach postępowania„poprzez ustalenie, że uczestnicy postępowania ponoszą koszty związane
z udziałem w sprawie”.
Zarzucał, że istnieje zarzucana w apelacji sprzeczność pomiędzy poczynionymi ustaleniami faktycznymi a zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz że przy ferowaniu postanowienia naruszono w sposób w niej podany wskazane w apelacji regulacje prawa procesowego i materialnego.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował wniosek przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia regulacje prawne zawarte wart. 145 § 1 i 2 k.c.a następnie orzekając w sprawie skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia w przeważającej części nie były kwestionowane w apelacji i mają podstawę w zgromadzony
w sprawie wiarygodnym materiale dowodowym, którego ocen jest logiczna oraz wnikliwa i mieści się granicach swobodnej oceny dowodów.
Dotyczy to także kwestionowanych w apelacji ustaleń faktycznych dotyczących możliwości dojazdu di nieruchomości wnioskodawcy przez nieruchomość stanowiącą własność uczestniczki postępowania.
Ustalenia te mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia źródłach dowodowych, które dodatkowo zostało poparte informacjami zawartymi - w złożonych na rozprawie przed Sądem odwoławczym w dniu 6 02 2020r. - bezspornych oświadczeniach uczestnika postępowania,
z których wynika, że szerokość bramy wjazdowej prowadzącej na teren jego nieruchomości z nieruchomości uczestniczki postępowania wynosi 3m (k. 237 akt).
Prawidłowa jest także konstatacja Sądu pierwszej o niewykazaniu przez skarżącego negatywnego wpływu korzystania przez wnioskodawcę ze szlaku drogowego biegnącego po nieruchomości skarżącego.
W materiale sprawy brak jest bowiem wiarygodnych informacji pozwalających poczynić w tym zakresie pozytywne ustalenia, a ciężar ich wykazania – wbrew temu
co podnosi apelacja – spoczywał na skarżącym, który okoliczności te podnosił i tym samym stosownie do regulacjiart. 6 k.c.powinien był je wykazać.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczy zarysie jest prawidłowa i z podanymi poniżej modyfikacjami
Sąd odwoławczy ją podziela (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).
Nieruchomość wnioskodawcy nie ma obecnie prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej, co stosownie do regulacjiart. 145 § 1 k.c.rodzi po jego stronie roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, która zgodnie z regulacją
art. 145 § 2 k.c.powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić
Stanowiąca własność wnioskodawcy nieruchomość sąsiaduje z nieruchomościami gruntowymi uczestników postępowania.
Jej ustanowienie szlakiem drogowym biegnącym po nieruchomości uczestniczki postępowania jest jednak ekonomicznie nieuzasadnione, gdyż wymagałoby
to urządzenia nowej drogi oraz co należy podkreślić nie gwarantowałoby prawidłowego dostępu do nieruchomości wnioskodawcy.
Wyjazd z nieruchomości uczestniczki postępowania na nieruchomość wnioskodawcy jest bowiem zbyt wąski (3m), żeby mogły z niego korzystać ciężkie maszyny polowe (nieruchomość wnioskodawcy jest uprawiana) oraz pojazdy straży pożarny,
a jego poszerzenie wiązałoby się ze znacznymi nieuzasadnionymi ekonomicznie nakładami (zachodzi konieczność przesunięcia stałego ogrodzenia wystawionego na nieruchomości uczestniczki postępowania).
Równocześnie przez nieruchomość skarżącego przebiega utwardzony szlak drogowy prowadzący do innych sąsiednich nieruchomości, który bezpośrednio przylega do nieruchomości wnioskodawcy.
Dlatego Sąd Rejonowy słusznie ocenił, że w świetle przywołanej na wstępie regulacji prawnej już tylko z tych powodów za w pełni uzasadnione jest ustanowienie służebności drogi koniecznej wyznaczonym przez biegłego szlakiem drogowym po nieruchomości skarżącego.
Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu
i w tej części apelacja jest bezzasadna w rozumieniuart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c., co z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia.
Słusznie natomiast apelacja zarzuca, że w sposób wadliwy ustalono wynagrodzenie za ustanowioną służebność.
Ze względu na brak prawnego uregulowania praw pozostałych osób korzystających ze spornego szlaku drogowego do korzystania z niego - w obecnym stanie prawnym - brak jest podstaw do faktycznego obniżenia z tego powodu należnego skarżącemu wynagrodzenia.
Z tego powodu w tej części apelacja jest uzasadniona, a to z mocy regulacji
art. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.prowadziło w zmiany w tej części zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz skarżącego „pełnego” wynagrodzenia za ustanowioną służebność w ustalonej przez biegłego wysokości 7.715zł.
Prawidłowe jest także zawarte w zaskarżonym postanowieniu orzeczenie
o kosztach postępowania.
Skarżący w toku postępowania konsekwentnie wnosi bowiem o oddalenie
w stosunku do niego wniosku, przez co interesy skarżącego i wnioskodawcy
są sprzeczne.
Dlatego Sąd Rejonowy słusznie zasądził od niego na rzecz wnioskodawcy
– w oparciu o regulacjęart. 520 § 2 zd. 1 k.p.c.– niekwestionowaną w apelacji
co do wysokości kwotę z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Reasumując zaskarżone postanowienie jest w części wadliwe i dlatego
w tej części apelację, jako uzasadnioną uwzględniono zmieniając zaskarżone postanowienie w sposób wskazany w sentencji w oparci o regulacjęart. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c., a w pozostałym zakresie apelację jako bezzasadną oddalono przy zastosowaniu regulacjiart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono w oparciu o regulacjęart. 520 § 2 zd. 1 k.p.c.biorąc pod uwagę, że uczestnik postępowania w zasadniczej dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku części (kwestionowania prawidłowości ustanowienia służebności drogowej) uległ w całości i dlatego powinie zwrócić wnioskodawcy poniesione przez niego w postępowaniu apelacyjnym koszty zastępstwa prawnego.
SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSO Tomasz Pawlik