Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1149/19
Data wyroku: 2019-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 145 a par. 1 kpc

Sygn. akt VII U 1149/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2019 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan- Karasińska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2019 r. w Warszawie
sprawyH. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaH. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 11 kwietnia 2019 r. znak:(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 1149/19

UZASADNIENIE

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
, decyzją z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...)odmówiłH. K.uchylenia decyzji organu rentowego z dnia 6 września 2013 r., znak:(...), ustalającej wysokość świadczenia emerytalnego. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, że zgodnie z treściąart. 146 k.p.a.uchylenie decyzji nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Jednocześnie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wznowił postępowanie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie emerytury zakończone decyzją z dnia 6 września 2013 r.

    (decyzja z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...), k. 115-116, postanowienie z dnia 11 kwietnia 2019 r. k. 117 a.r.).

W dniu 18 kwietnia 2019 r. ubezpieczonaH. K.złożyła odwołanie od powyższej decyzji z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...)domagając się jej zmiany i przyznania prawa do ponownego przeliczenia świadczenia emerytalnego. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 28 marca 2019 r. złożyła w organie rentowym wniosek o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., który uznałart. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2019 r. poz. 39 ze zm.)w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, za niezgodny zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dodała, że w 2013 r. po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego wystąpiła do organu rentowego o przeliczenie świadczenia emerytalnego, natomiast w dniu 6 września 2013 r. otrzymała decyzję odmowną. Stwierdziła, że od tego momentu upłynęło 5 lat, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł kilka miesięcy po upływie wskazanego powyżej okresu czasu(odwołanie z dnia 18 kwietnia 2019 r. k. 3-4 a.s.).
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie dopuścił dowód z dokumentu w postaci decyzji organu rentowego z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...)z akt rentowych(postanowienie z dnia 25 czerwca 2019 r. k. 9 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

H. K.,ur. w dniu (...), w dniu 8 sierpnia 2013 r. złożyła w organie rentowym wniosek o przyznanie na jej rzecz prawa do emerytury w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W rozpoznaniu powyższego wniosku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.decyzją z dnia 6 września 2013 r., znak:(...)przyznał na jej rzecz emeryturę od dnia 28 sierpnia 2013 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Organ rentowy wskazał, że podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zaewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Jednocześnie zaznaczył, że emerytura stanowi równowartość kwoty, będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ustalając wysokość świadczenia emerytalnego w systemie zdefiniowanej składki, przyjął kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji w kwocie 144.145,19 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego w wysokości 358.394,92 zł, sumę kwot pobranych emerytur po uwzględnieniu kwoty wypłaconego wyrównania w wysokości 86.614,43 zł oraz średnie dalsze trwanie życia w wymiarze 253,70 miesięcy. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi wart. 26ww.ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi wyniosła do wypłaty 1.639,44 zł

    (wniosek z dnia 8 sierpnia 2019 r. k. 1-4, decyzja z dnia 6 września 2013 r., znak:(...), k. 7-9 a.r.).

W dniu 3 marca 2014 r. ubezpieczonaH. K.złożyła w organie rentowym wniosek o doliczenie do jej stażu ubezpieczeniowego okresu zatrudnienia od dnia 18 grudnia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. w Ośrodku Pomocy(...)wL.w wymiarze pełnego etatu. Decyzją z dnia 7 marca 2014 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.przeliczył świadczenie emerytalne ubezpieczonej, przyjmując do jej ogólnego stażu pracy 38 lat, 2 miesiące i 5 dni okresów składkowych oraz 3 lata, 2 miesiące i 1 dzień okresów nieskładkowych. Wysokość świadczenia emerytalnego do wypłaty wyniosła 1.986,58 zł. Kolejnymi decyzjami organ rentowy przeliczał świadczenie w związku z doliczaniem stażu pracy. Ostatnią decyzją z dnia 9 kwietnia 2019 r. organ rentowy ponownie przeliczył emeryturę ubezpieczonej, przyjmując do jej ogólnego stażu pracy okresy składkowe w wymiarze 43 lat, 4 miesięcy i 12 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 3 lat, 2 miesięcy i 26 dni. Po zmianie stażu pracy świadczenie emerytalne wyniosło do wypłaty 2.834,92 zł

    (wniosek z dnia 3 marca 2014 r. k. 13, decyzja z dnia 7 marca 2014 r., znak:(...), k. 15-18 i nast. k. 27-30, k. 41-44, k. 53-56, k. 63-66, k. 71-74, k. 79-82, k. 91-94, k. 97-100, k. 103-106, k. 109-112 a.r.).

Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. P 20/16 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2019 r. poz. 39 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wprowadzony ustawą emerytalną nowy system świadczeń emerytalnych przewiduje jedynie przejściowe utrzymanie preferencyjnych rozwiązań, dotyczących możliwości nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Zasadniczo regulacja ta dotyczy tylko tych ubezpieczonych, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli, bez względu na płeć, wiek co najmniej 50 lat, a więc urodzili się nie później niż w dniu 31 grudnia 1948 r. Odstępstwo od tej zasady dotyczy osób, które urodziły się wiatach 1949-1968. Jest ono obwarowane kolejnymi warunkami, w tym w szczególności uzależnione jest od spełnienia przesłanki nabycia prawa do emerytury do dnia 31 grudnia 2008 r. Możliwość nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy emerytalnej przez kobiety także nie dotyczy wszystkich kobiet urodzonych w latach 1949 -1968, lecz tylko tych, które urodziły się nie później niż do dnia 31 grudnia 1953 r. ze względu na wymóg nabycia prawa do emerytury do dnia 31 grudnia 2008 r. Zakwestionowane regulacje prawne dotyczą zatem jednolitej grupy kobiet, które zachowały prawo do uzyskania emerytury powszechnej po uprzednim pobieraniu emerytury wcześniejszej przysługującej po ukończeniu 55 lat. Do grupy tej należą kobiety urodzone w latach 1949-1953. Jednak po wejściu w życie z dniem 1 maja 2013 r. dodanego art. 25 ust. 1b tylko część z nich, a mianowicie kobietyurodzone w (...)r., zostały pozbawione możliwości zrealizowania prawa do powszechnej emerytury na dotychczasowych zasadach, bez pomniejszania podstawy obliczenia emerytury o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych. W konsekwencji z jednolitej kategorii podmiotów podobnych wyodrębniona została grupa kobiet z rocznika 1953, która podobnie jak pozostałe kobiety należące do tej kategorii nabyła co prawda prawo zarówno do emerytury wcześniejszej, jak i powszechnej, lecz przy obliczaniu tego ostatniego świadczenia znajdą zastosowanie wobec nich odmienne, mniej korzystne zasady od tych, które obowiązywały przy obliczaniu emerytury powszechnej kobietom urodzonym w latach 1949-1952. Tymczasem świadczenia te mają cechę wspólną, relewantną ze względu na treść zaskarżonej regulacji, a mianowicie miały one umożliwić osobom w wieku starszym, ze stosunkowo długim stażem ubezpieczenia, zachowanie przywileju przejścia na wcześniejszą emeryturę i możliwość uzyskania kolejnej emerytury po osiągnięciu powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego. Ich celem było więc łagodzenie skutków likwidacji uprawnień emerytalnych obniżających wiek emerytalny, co było jednym z głównych założeń reformy emerytalnej. Z tego też względu rozwiązania te miały charakter przejściowy i były adresowane do określonej kategorii podmiotów. W związku z powyższym, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zastosowanie art. 25 ust. 1b wobec kobieturodzonych w (...)r., pobierających emeryturę na podstawie przepisów art. 46 ustawy emerytalnej, które nie mogły nabyć prawa do emerytury przysługującej z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego przed 1 stycznia 2013 r., kiedy wprowadzono nowe, mniej korzystne zasady w zakresie obliczania jej wysokości nieobowiązujące pozostałe roczniki kobiet należące do kategorii ubezpieczonych uprawnionych do ustalenia emerytury po emeryturze, narusza zasady równości w prawie do zabezpieczenia społecznego i jest przez to niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku zart. 32 ust. 1 Konstytucji. Powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem 21 marca 2019 r.
W dniu 28 marca 2019 r. ubezpieczonaH. K.złożyła w organie rentowym wniosek o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., który uznałart. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2019 r. poz. 39 ze zm.)w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, za niezgodny zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej(wniosek z dnia 28 marca 2019 r. k. 113-114 a.r.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., decyzją z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...)odmówiłH. K.uchylenia decyzji organu rentowego z dnia 6 września 2013 r., znak:(...)ustalającej wysokość świadczenia emerytalnego. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, że zgodnie z treściąart. 146 k.p.a.uchylenie decyzji nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Jednocześnie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wznowił postępowanie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie emerytury zakończone decyzją z dnia 6 września 2013 r.

    (decyzja z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...)k. 115-116, postanowienie z dnia 11 kwietnia 2019 r. k. 117 a.r.).

Powyższy stan faktyczny, Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz aktach rentowych odwołującej. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

OdwołanieH. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak:(...)jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zważyć, że zgodnie zart. 1481§ 1 kodeksu postępowania cywilnego(Dz.U. z 2019 r. poz. 1460)Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Analizując treść złożonych przez strony i zgromadzonych w aktach rentowych dokumentów, Sąd uznał, że okoliczności faktyczne nie były w sprawie sporne. Spór nie dotyczył faktów lecz prawa, wobec czego Sąd na podstawieart. 1481§ 1 k.p.c.uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wznowił postępowanie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie emerytury zakończone decyzją z dnia 6 września 2013 r. Instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny tryb procedury administracyjnej, gdyż umożliwia uchylenie decyzji ostatecznych, co stanowi wyjątek od zasady trwałości tych decyzji, zawartej wart. 16 k.p.a.Tryb ten znajduje zastosowanie w przypadku wystąpienia w postępowaniu wad określonych wart. 145 § 1oraz w sytuacji, gdy zaistnieje przesłanka wskazana wart. 145a § 1 k.p.a.Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisuart. 145a § 1 k.p.a.można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia na podstawie przepisuart. 149 § 1i muszą być wyrażone w decyzji wydanej w oparciu oart. 151 k.p.a.Badając wystąpienie przesłanki określonej w treści przepisuart. 145a § 1 k.p.a., organ rentowy na wstępnym etapie postępowania bada wyłącznie, czy zachowano ustawowy termin do wniesienia żądania. W przypadku spełnienia tego warunku, po wznowieniu postępowania w drodze postanowienia, organ prowadzi następnie w myśl przepisuart. 149 § 2 k.p.a.postępowanie, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na tej podstawie należy zatem ocenić, że organ rentowy prawidłowo wznowił postępowanie z przesłankiart. 145a § 1 k.p.a.
Przepisart. 146 § 1stanowi jednak, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt. 3-8oraz wart. 145anie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, co oznacza, że organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane wart. 145 § 1 k.p.a., ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy, co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanymart. 146 k.p.a.(por wyrok NSA z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt I SA 1956/98). Artykuł ten zawiera bowiem dwie przesłanki negatywne (zawarte w§ 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania, dlatego zasadnie organ rentowy wznowił to postępowanie. Powyższe ogranicza wyłącznie możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Tak więc, gdy w rozpatrywanej sprawie wystąpi jedna z przesłanek wskazanych wart. 146 k.p.a., organ będzie zobligowany do wznowienia postępowania w drodze postanowienia, jego skutkiem nie będzie jednak uchylenie decyzji, lecz zgodnie zart. 151 § 2 k.p.a.stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Upływ terminów, o których mowa wart. 146 § 1 k.p.a.stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji i jest bezwarunkowy, niezależny od okoliczności, które spowodowały ich upływ. Termin taki nie może być przywrócony na podstawie przepisuart. 58 k.p.a., a jego upłynięcie pozbawia organ administracyjny prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia, co do istoty i ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym(por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 463/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 124/09).
W przypadku upływu 5 lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, organ prowadzący wznowione postępowanie nie ma podstaw do uchylenia decyzji lub jej zmiany z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt. 3-8 k.p.a.oraz wart. 145a, traci więc podstawę do badania, czy decyzja ta powinna lub nie powinna być uchylona bądź zmieniona, może jedynie wydać decyzję stwierdzającą wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa. Przepisart. 146 § 1 k.p.a.określając początek biegu wskazanego w nim terminu posługuje się pojęciem „dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji” nie wskazując cech tego doręczenia lub ogłoszenia ani tym bardziej jego adresatów. Pozwala to na przyjęcie, że chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec osób biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Pogląd ten potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1776/07, precyzując, iż chodzi o doręczenie ostatniej ze stron, której decyzję doręczono. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzja będąca przedmiotem wznowionego postępowania została doręczona odwołującejH. K.w dniu 6 września 2013 r. Od tego momentu, do dnia wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z dnia 6 marca 2019 r. upłynęło 5 lat, co odwołująca sama przyznała w treści odwołania. Z kolei jak już zostało wskazane przepisart. 146 § 1stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt 3-8oraz wart. 145a § 1 k.p.a.nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, co oznacza, że organ rentowy nie może zmienić ani uchylić zaskarżonej decyzji, może jedynie wydać decyzję stwierdzającą wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie, o czym orzekł w sentencji wyroku.
SSO Monika Rosłan-Karasińska

⚫

(usprawiedliwiona nieobecność sędziego referenta w pracy

w okresie: od 13 lipca 2019 r. do 25 sierpnia 2019 r.)

⚫

(przeprowadzka VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.do nowej siedziby naul. (...)i zamknięcie sekretariatu w okresie: od 26 sierpnia 2019 r. do 08 września 2019 r.)

(brak dostępu do systemu teleinformatycznego

w okresie: od 26 sierpnia 2019 r. do 10 września 2019 r.)

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć(...)
M.St.