Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 41/18
Data wyroku: 2020-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I Ns 41/18

UZASADNIENIE
WnioskodawcaZ. K.wniósł o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...), oznaczonej jakodziałka numerem (...)oraz o dokonanie działu spadku poT. K.zmarłej dnia(...)roku wB.poprzez przyznanie wyżej wskazanej nieruchomości na wyłączną własność wnioskodawcy bez spłat i dopłat na rzecz pozostałych uczestników.
D. Z.przychyliła się do wniosku co do zasady, jednakże żądała początkowo podziału fizycznego nieruchomości, następnie przyznania nieruchomości na jej rzecz , ewentualnie przyznania na rzecz wnioskodawcy ze stosowną spłatą.
Sąd ustalił i zważył, co następuje :
Bezsporne w sprawie było, iżM. K., zmarł dnia(...)roku wZ., którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu byłyZ., a spadek po nim na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia(...)roku w sprawie(...)nabyli : żonaT. K.w ¼ części, synZ. K.w ¼ części, córkaD. K.w ¼ części, synS. K.w ¼ części, z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne odziedziczyli z mocy ustawy : żonaT. K.w 1/3 części, synZ. K.w 1/3 części, córkaD. K.w 1/3 części (k. 34).
Bezsporne w sprawie było, iż spadkodawczyniT. K.zmarła dnia(...)roku wB., której ostatnim miejscem zwykłego pobytu byłyZ., a spadek po niej na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia(...)r. w sprawie(...)nabyli : córkaD. Z.w 1/3 części , synZ. K.w 1/3 części, synS. K.w 1/3 części (k. 35).
Strony były zgodne co do tego, że w skład spadku wchodzi jedynie nieruchomość podana we wniosku t.j. położona wZ.przyulicy (...), oznaczonej jakodziałka numerem (...).
Udziały we współwinności nieruchomości spadkowej przedstawiały się następująco : 5/12 częściZ. K., 5/12 częściD. K., 2/12 częściS. K..
Z. K.zamieszkiwał na nieruchomości spadkowej od urodzenia, przez okres dzieciństwa i młodości , następnie z żoną i 4 dzieci. Całe życie pracował na gospodarstwie rodzinnym, dopóki nie wyjechał do Belgii, co miało miejsce około 10 lat temu. Po śmierci matkiZ. K.zaczął czynić remonty na spadkowej nieruchomości, w domu, w budynku gospodarczym. Czynił je stopniowo, jak miał ku temu środki. Finansował je z własnych środków.
Jeszcze za życia matki, kiedy w domu robiło się stronom coraz ciaśniej,Z. K.przekazał siostrzeD. Z.pieniądze na zakup przez nią nieruchomości wZ.odF. M.(twierdzenia stron, zeznaniaF. M.k. 78).D. Z.pieniądze przyjęła i w zamian za to, zrzekła się udziałów w ziemi ornej (działkach gruntowych) w gospodarstwie po ojcu . Nie zrzekła się udziałów w działce siedliskowej, która jest przedmiotem niniejszego postępowania.
AktualnieZ. K.ma lat 61, od około 10 lat przebywa w Belgii, ma zamiar powrotu do kraju i osiedlenia na stałe na działce spadkowej. Tym bardziej, iż po kolizji ma problemy ze zdrowiem. Leczy się w Polsce. Utrzymuje z renty chorobowej. Nie posiada innej nieruchomości w Polsce.
AktualnieD. K.ma lat 49, przebywa legalnie za granicą, w Belgii, gdzie ma pracę, mieszkanie. Do Polski przyjeżdża na święta, na wakacje. Ponadto posiada nieruchomość w Polsce wZ.przyPlacu (...), w której zamieszkiwała przez całe swoje życie wraz z mężem do czasu, kiedy nie wyjechała do Belgii.
Postępowanie o dział spadku przebiega według reguł wskazanych wart. 210-216 kcw zw. zart. 1035 kcorazart. 618-625 kpcw zw. zart. 688 kpc.
W skład masy spadkowej wchodziła bezspornie jedynie nieruchomość podana we wniosku t.j. położona wZ.przyulicy (...), oznaczona jakodziałka numerem (...). Jeżeli chodzi o wartość nieruchomości to Sąd uznał, że należy posłużyć się tu opinią biegłego z zakresu szacowania nieruchomościA. D.z dnia 1 października 2019 r. (k. 320 i dalej). Chociaż biegły wyceniał nieruchomość dwukrotnie, to podzielić należy opinię z daty w/w, bowiem uwzględnia ona stan na datę otwarcia spadku – t.j. na dzień(...)r. Wartość rynkowa nieruchomości, wskazana przez biegłego, bez uwzględnienia nakładów to(...),00 złotych.
Co do sposobu podziału, uczestniczka początkowo wnosiła o podział fizyczny nieruchomości, jednakże takowy został wykluczony, co wynikło bezspornie z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji J.T.. Sąd przyznał nieruchomość spadkowąZ. K., z uwagi na fakt, iż całe życie zamieszkiwał na tej nieruchomości, prowadził gospodarstwo rolne, tak po śmierci ojca jak i potem matki, czynił nakłady na przedmiotową nieruchomość, i aktualnie nie ma innej nieruchomości w Polsce, w której mógłby zamieszkiwać. Obecnie przebywa na rencie chorobowej, nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej, stąd zamiar powrotu do Polski na stałe i osiedlenia się na działce spadkowej, na której zdecydowaną większość swego życia pracował i zamieszkiwał. Tymczasem uczestniczka postępowania mimo, iż wniosła o przyznanie nieruchomości na wyłączną własność jej, to w toku sporu sama przyznała, iż nie zależy jej na tej konkretnej nieruchomości , a jest zainteresowana wymierną spłatą.
Skoro wartość masy spadkowej to kwota(...)złotych, a udział w spadku spadkobierców , którym należy się spłata :D. K.wynosił 5/12 części iS. K.2/12 części, to wartościowo należy sięD. K.spłata w wysokości(...)złotych , a bratu w wysokości(...)złotych.
Odnosząc się do istotnej kwestii – rzekomej spłaty przez wnioskodawcę siostry z udziałów w nieruchomości spadkowej – to zdaniem Sądu nie zostało to udowodnione. Wnioskodawca początkowo twierdził, iż spłacił siostrę z udziałów zarówno po ojcu i matce, a jego siostra zrzekła się całości udziałów. Tymczasem wyjaśnienia i zeznaniaZ. K.w toku procesu nie były jednolite w powyższym zakresie. W zeznaniach innym razem przyznał, iż „siostra zrzekła się ziemi, którą miała po ojcu” (k. 414), jeszcze innym razem „ja żebym miał pieniądze to siostra zrzekła by się i siedliska” (k. 77). Powyższe uwiarygadnia zatem twierdzenia uczestniczki, iż w zamian za otrzymane pieniądze od brata na zakup działki zrzekła się ona udziałów, ale tylko w ziemi ornej, tylko jakie przysługiwały jej po ojcu. Siedliska nigdy się nie zrzekła, tym bardziej iż w dacie zakupu nieruchomości wZ.przez uczestniczkę matka stron jeszcze żyła.
Odnosząc się do kwestii zgłoszonych nakładów przez wnioskodawcę , to bezspornie na nieruchomości spadkowejZ. K.czynił liczne nakłady, szczegółowo wymienione w piśmie z dnia 16 maja 2018 k. 52 i dalej, na okoliczność czego złożył do akt szereg faktur (k. 55). Jednakże zwrócić należy uwagę na datę ich poczynienia. Z faktur złożonych do akt jak i twierdzeń samego wnioskodawcy (k.282 odwr. ) wynikało, że nakłady te miały miejsce już po śmierci matkiT. K.. Z uwagi na ten fakt , że Sąd ustala skład i wartość spadku według daty z jego otwarcia – a wiec daty śmierci spadkodawcy - nakłady poczynione po tej dacie nie powinne być rozliczane. Po drugieD. Z.nigdy nie skorzystała z owych nakładów. Korzyści z nich czerpał jedynie wnioskodawca, który zamieszkiwał na tej nieruchomości. Co więcej nakłady te po zniesieniu współwłasności przypadną wnioskodawcy.
Sąd na mocyart. 520 § 2 kpcpostanowił, iż zainteresowani winni ponieść koszty sądowe stosownie do swoich udziałów spadku, a koszty zastępstwa procesowego winne być wzajemnie zniesione.