Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1417/13
Data wyroku: 2019-03-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Ewa Hoffa

Sygnatura akt XII C 1417/13

WYROK KOŃCOWY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 7 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Ewa Hoffa
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Krystyna Wojciechowska-Trawka
po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r. w Poznaniu na rozprawie
sprawy z powództwaM. N./PESEL: (...)/
przeciwko(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP./KRS:(...)
o zapłatę

I. Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 21.044,73 zł /dwadzieścia jeden tysięcy czterdzieści cztery złote i siedemdziesiąt trzy grosze/ z odsetkami ustawowymi, a od 1 stycznia 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, od kwot:

- 20.000 zł od dnia 8 października 2018 r.,

- 1.044,73 zł od dnia 21 lutego 2019 r. do dnia zapłaty każdej z tych kwot.

II. W pozostałej części powództwo oddala.

III. Kosztami postępowania obciąża w całości pozwanego i z tego tytułu zasądza od niego na rzecz powódki kwotę 17.075 zł /siedemnaście tysięcy siedemdziesiąt pięć złotych/.
/-/ E. Hoffa
Sygn akt XII C 1417/13/3
U z a s a d n i e n i e wyroku końcowego z dnia 7 marca 2019 r.
Powódka,M. N., wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 76.000 zł stanowiącej sumę odszkodowania za spadek wartości nieruchomości będący skutkiem wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania /56.000 zł/ i zwrotu nakładów na rewitalizację akustyczną budynku mieszkalnego /20.000 zł/ z ustawowymi odsetkami od dnia 12 lipca 2013 r. /k.1 i 1v/.
W piśmie procesowym z 9 lutego 2019 r. rozszerzyła żądanie pozwu w zakresie roszczenia o odszkodowanie za konieczne nakłady na rewitalizację budynku wnosząc o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 21.044,73 zł z odsetkami ustawowymi od 12 lipca 2013 r., , a od 1 czerwca 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, do dnia zapłaty /k. 1071/ .
Ostatecznie domagała się zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zwiększonych dwukrotnie /k. 1 i 1066/ , oraz kosztów związanych z postępowaniami zażaleniowymi /k.1066/.
Jako podstawę prawną swoich roszczeń wskazała art. 136 ust. 3 ustawy Prawo o ochronie środowiska, oraz art. 129 ust. 2 ustawy Prawo o ochronie środowiska jak równieżart. 435 k.c./k. 5/.
Wyrokiem częściowym z dnia 15 czerwca 2016 r. zasądzone zostało na rzecz powódki odszkodowanie za utratę części wartości nieruchomości na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania /k.843/ wobec czego w toku dalszego postępowania rozpoznawane było już tylko roszczenie o zwrot nakładów na rewitalizację budynku mieszkalnego.
Pozwany,(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP., wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k. 33, k.1066/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powódka jest właścicielką nieruchomości o obszarze 0,0713 ha, położonej wP.przyul. (...), zapisanej wksiędze wieczystej (...)/k.16- 24- wydruk księgi wieczystej z rejestru Ministerstwa Sprawiedliwości, której stan wpisów pozostaje bez zmian w zakresie istotnym dla meritum sprawy, k. 958 i 961- wydruki części mapy z zaznaczeniem obszaru ograniczonego użytkowania i posadowienia nieruchomości powódki/.
Na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny wolnostojący, parterowy /k. 958- 960- opis obiektu w opinii biegłegoJ. W.z materiałem zdjęciowym/.
Powódka nabyła nieruchomość 18 czerwca 2000 r. czyli w okresie, gdy funkcjonowało już pozwane lotnisko, natomiast nie był ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania . Następnie powódka postawiła legalnie, z uwzględnieniem wówczas obowiązującej normy ochrony akustycznej budynek mieszkalny w latach 2001- 2003 i na nieruchomości zamieszkała /k.211- zeznania informacyjne powódki, k.20- wpisy w KW, k.963- 965- opinia biegłegoJ. W.z dnia 29 sierpnia 2018 r./.
Dnia 30 stycznia 2012 r. Sejmik Województwa(...)podjął uchwałę w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP.. Weszła ona w życie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa(...), czyli w dniu 28 lutego 2012 r. /k.23 i 24- kserokopia załącznika nr(...)(...)do w/w uchwały i wykazem nieruchomości objętych o.o.u. w całości, lub w części/.
Nieruchomość powódki znalazła się w strefie wewnętrznej o.o.u. /bezsporne/.
Ograniczenia użytkowania w strefie wewnętrznej polegają na:
a/ zakazie budowy nowych szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym, lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
b/dopuszczeniu rozbudowy, odbudowy, oraz nadbudowy istniejących szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym, lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
c/ zakazie tworzenia stref „A” uzdrowisk,
d/ dopuszczeniu lokalizowania zabudowy mieszkaniowej pod warunkiem zapewnienia właściwego komfortu akustycznego w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej
W obszarze ograniczonego użytkowania uchwała wprowadziła wymagania techniczne dotyczące budynków, które w strefie wewnętrznej polegały na zapewnieniu właściwego klimatu akustycznego w budynkach i pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej /§9 ust. 2 uchwały/.
Przed wprowadzeniem o.o.w. budynek na tej nieruchomości spełniał wymogi prawidłowej ochrony pomieszczeń przed dźwiękami dochodzącymi z zewnątrz w myśl przepisówprawa budowlanegoi Polskich Norm dla dopuszczalnego hałasu w środowisku /k.963- 965 opinia w/w biegłego/.
Ze względu na poziom hałasu generowanego przez pozwane lotnisko obecnie i przewidywanego w przyszłości pomieszczenia domu mieszkalnego powódki przeznaczone na stały pobyt ludzi nie spełniają obecnie norm izolacyjności akustycznej /k.968-970- opinia biegłego/.
Powódka powinna dokonać, własnym kosztem i staraniem, nakładów mających na celu poprawę izolacji akustycznej pomieszczeń wymagających takiej ochrony, a konkretnie dokonać wymiany okien i zamontować wentylację mechaniczną z rekuperacją /k.972- 980- w/w opinia biegłegoJ. W.k.1062 i 1063- 1065- zeznania tego biegłego/.
Koszt tych nakładów, według cen z daty wydania opinii, czyli z 26 lipca 2018 r. 2018 r. wynosił21.044,73 zł/k.979- 980/.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie w/w wydruku z księgi wieczystej, którego autentyczności strony nie kwestionowały, a także zdjęć, w tym satelitarnych. z zaznaczeniem położenia nieruchomości powódki.
Sąd z urzędu, z innych spraw podobnego rodzaju, zna treść wyżej wskazanej uchwały Sejmiku Województwa(...), a także treść raportu o oddziaływaniu lotniskaŁ.na środowisko i zaleceń dotyczących procedur podchodzenia do lądowania, startów i zastosowania urządzeń obsługi samolotów /k.71-87/, oraz decyzje(...)Dyrektora Ochrony Środowiska wP.i Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczące rozbudowy i modernizacji lotniskaŁ./k.62-70/.
Sąd ma wiedzę z innych spraw podobnego rodzaju, że pozwany podjął konkretne działania skutkujące ograniczaniem hałasu oddziaływującego na środowisko i stara się ten hałas systematycznie umniejszać, a także monitoruje jego natężenie.
Zeznaniom informacyjnym powódki /k.211- 212/ sąd dał wiarę, bowiem nie były one sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym przyjętym za podstawę ustaleń.
Opinia każdego biegłego stanowi hipotezę przy tego typu stanie faktycznym, jednak ważne jest, żeby uwzględniała wyczerpująco wszelkie istotne okoliczności, aby wydana została w oparciu o jak najszerszą wiedzę dostępną w dacie jej wydania i była tak dokładna jak to jest możliwe.
Opinia biegłegoJ. W.z dnia 29 sierpnia 2018 r. dotycząca wartości nakładów niezbędnych dla rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego na nieruchomości stanowiącej własność powódki spełnia te kryteria. Ponadto jest logiczna, oraz w sposób rzeczowy i wyczerpujący odpowiada na pytania sądu zawarte w zleceniu.
W swych zeznaniach złożonych na rozprawie dnia 21 lutego 2019 r. z biegłyJ. W.tę opinię w pełni obronił przekonywująco wyjaśniając wątpliwości stron w odpowiedziach na ich szczegółowe pytania /k.1062 i k.1063- 1065- protokolarny skrót zeznań biegłegoJ. W.dotyczący sprawy niniejszej, w szczególności odpowiedzi biegłego na pytania dotyczące nakładów niezbędnych w celu zapewnienia prawidłowego klimatu akustycznego w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej i zapewnienia prawidłowej wentylacji tych pomieszczeń/.
Ze względu na pozytywną ocenę opinii biegłegoJ. W., oraz zeznań tego biegłego sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o opinie innych biegłych, bowiem dowody te były zbędne i doprowadziłyby do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania /k.1066- postanowienie wydane na rozprawie/.
Komunikaty Prezesa GUS dotyczące zmian cen produkcji budowlano montażowej i kserokopia opinii dotyczącej innej sprawy złożone przez powódkę /k.1075- 1089/ miały charakter ogólny i nie dotyczyły konkretnej nieruchomości wskazanej w niniejszym postępowaniu. Były więc nieprzydatne dla rozpoznania niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy sąd oddalił wniosek powódki o dowody z tych dokumentów /k.1066/.
Wobec wyjaśnienia istotnych dla meritum sprawy okoliczności sąd odstąpił od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron.
Sąd zważył, co następuje:
Powódka opierała swe żądania odszkodowawcze przede wszystkim na tzw. normatywnym związku przyczynowym. Jako jego podstawę prawną wskazała art.129 ust. 2 oraz 136 ust. 3 ustawy Prawo o ochronie środowiska.
Przepis art.129 ust.2 u.p.o.ś. stanowi, że w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. W myśl ust.4 tego przepisu z roszczeniem, o którym mowa w ust. 1-3, można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Według art. 136 ust.1 u.p.o.ś. w razie ograniczenia sposobu korzystania ze środowiska w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania właściwymi w sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowania lub wykupu nieruchomości są sądy powszechne. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, iż obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. Zgodnie zaś z art.136 ust. 3 u.p.o.ś. w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie.
Niewątpliwie powódka wystąpiła z niniejszym powództwem w terminie wskazanym przez ustawę, tj. przed dniem 24 kwietnia 2015 r.
Wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania równoznaczne jest z publicznym potwierdzeniem, że lotnisko emituje hałas oddziaływujący na ten obszar w stopniu skutkującym ograniczone, w określony sposób, możliwości korzystania z nieruchomości na tym obszarze położonych, a hałas jest do tego stopnia dokuczliwy, że wskazane jest sfinansowanie urządzeń, elementów wyposażenia domów, lub wręcz przebudowy domów, aby się przed nim chronić.
To, że pozwany monitoruje hałas i stara się go ograniczać nie ma wpływu na zakres spadku wartości nieruchomości powodów położonych w ramach o.o.u. Dopóki obszar ograniczonego użytkowania istnieje, dopuszczalna jest w jego obrębie możliwość emisji hałasu w stopniu ponadnormatywnym, a natężenie ruchu lotniczego w przyszłości może emisję hałasu potęgować.
Oceniając zasadność roszczenia powódki o odszkodowanie stanowiące równowartość nakładów na jej nieruchomości niezbędnych dla zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w pomieszczeniach budynku wymagających ochrony akustycznej stwierdzić należy, iż przepis art. 136 ust. 3 u.p.o.ś wyraźnie stanowi, iż tylko w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2, sątakżekoszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie. Ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, że odszkodowanie powinno obejmować koszty przystosowania istniejących budynków w taki sposób, aby w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej zapewniony był właściwy klimat akustyczny niezależnie od tego, czy nakłady na rewitalizację akustyczną zostały poniesione w całości, w części, czy dotąd ich nie dokonano.
W/w art. 136 ust. 2 u.o.o.ś. nie zawęża wypłaty odszkodowania do kosztów poniesionych w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie, lecz wskazuje tę sytuację jako dodatkowy element szkody.
Odmienna interpretacja wprowadzałaby zróżnicowanie właścicieli na bardziej rzutkich i zamożnych, mających wiedzę z dziedziny akustyki, lub budownictwa, którzy załatwili i opłacili materiały, fachowców i dokonali stosownych nakładów, aby ochronić swe mieszkania przed hałasem i właścicieli, którzy nie mają wiedzy jakich konkretnie nakładów trzeba dokonać i nie mają dostatecznych możliwości finansowych, aby te nakłady ponieść i ochronić przed hałasem zajmowane pomieszczenia wymagające ochrony akustycznej.
BiegłyJ. W.konkretnie wskazał jakie nakłady są konieczne, aby zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach domu mieszkalnego na nieruchomości powódki, które tego wymagają, oraz wskazał wartość tych nakładów- 21.044,73 zł według cen z 29 sierpnia 2018 r. /k.979- 980/.
Powódka wezwała pozwanego o zapłatę odszkodowań dotyczących wyżej opisanej nieruchomości pismem z dnia 21 marca 2013 r.
Żądała kwoty 150.000 zł za spadek wartości nieruchomości i 100.000 zł za nakłady konieczne /k.25- kserokopia pisma/. Pismo to pozwany odebrał i dnia 30 kwietnia 2013 r. wezwał powódkę do udziału w „procedurze koncyliacyjnej” i, jednocześnie, odmówił wypłaty żądanych kwot o ile powódka do procedury koncyliacyjnej nie przystąpi /k.26- kserokopia pisma/.
Informując pozwanego o wysokości swych roszczeń odszkodowawczych powódka nie przedłożyła żadnej opinii, ani kalkulacji kosztów umożliwiających ocenę, czy żądania te nie są zawyżone.
Również do pozwu z dnia 11 lipca 2013 r. określającego łączną wysokość żądanych roszczeń na poziomie 76.000 zł powódka nie dołączyła żadnego dokumentu, który uprawdopodobniał roszczenia w tej wysokości, a w uzasadnieniu pozwu wskazała, że oczekuje na ustalenie wysokości odszkodowania w toku niniejszego postępowania /k.4v/ i, że pozew dotyczy tylko części roszczeń odszkodowawczych /k.13v/.
Pozwany nie był więc w stanie ustalić, czy żądana przez powódkę kwota odszkodowania jest trafna w całości, lub w części.
Odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 20.000 zł zasądzono, w tej sytuacji od dnia 8 października 2018 r., czyli od daty otrzymania przez pozwanego odpisu opinii biegłegoJ. W./k.995- zwrotne poświadczenie odbioru/, natomiast odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 1.044,73 zł zasądzono od dnia 21 lutego 2019 r., kiedy to pełnomocnik pozwanego otrzymał pismo z dnia 19 lutego 2019 r. z informacją o rozszerzeniu żądania pozwu /k.1066- protokół rozprawy- informacja o doręczeniu/.
Podstawą prawną orzeczenia o roszczeniach akcesoryjnych jestart. 481§1 i 2 k.c.w związku zart. 476 k.c.
Co do roszczenia głównego Sąd orzekł zgodnie z ostatecznym żądaniem powódki na podstawie w/w przepisów, oraz oddalił powództwo w zakresie roszczeń akcesoryjnych sprzed dat, wskazanych w punkcie I wyroku.
Opłata od pozwu wynosiła ostatecznie 3825 zł. Powódka poniosła ją w części wpłacając 3800 zł /k.28/ i uiściła zaliczkę w kwocie 6000 zł /k.332/.
Pozwany, oprócz opłaty od zażalenia i od skargi na postanowienia referendarza żadnych kosztów sądowych dotąd nie poniósł.
Koszty związane z opinią biegłegoR. D., to kwoty 1910,90 zł /k.530/ i 117,98 zł /k.670/, a koszt opinii biegłegoJ. W., to kwota 3104,27 zł /k.989, a także k.1065- postanowienie o utrzymaniu w mocy orzeczenia Referendarza z 2 października 2018 r./- łącznie 5133,15 zł, a w zaokrągleniu 5133 zł.
Całość kosztów sądowych stanowi zatem kwota 8958 zł /3825+5133/.
Roszczenie główne powódki zostało uwzględnione w całości.
Pozwany przegrał sprawę wobec czego powinien zwrócić powódce uiszczone przez nią koszty sądowe w kwocie 9800 zł, /3800+6000/ i koszty zastępstwa procesowego w wysokości żądanej dwukrotnej stawki, a także koszty postępowania zażaleniowego w toku niniejszego postępowania /§2 ust.1 i 2 w związku z § 6 ust. 6 i § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych…- tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz.490 ze zm./. W sumie jest to kwota 8117 zł /7217+900/, bowiem w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r, na rzecz powódki zasądzono już koszty postępowania apelacyjnego /k.843/.
Od pozwanego na rzecz powódki zasądzono więc kwotę 17.075 zł /8958+ 8117/, bowiem kwota 25 zł /opłata od rozszerzonego żądania pozwu/ zostanie przelana na dochody budżetowe z wpłaconej przez powódkę zaliczki.

Reszta zaliczki, czyli kwota 841,85 zł zostanie powódce zwrócona.
Podstawą prawną orzeczenia o kosztach postępowania jestart. 98§1 i 3 k.p.c.,oraz w/w przepisy dotyczące kosztów zastępstwa procesowego.
/-/ E. Hoffa