Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 219/19
Data wyroku: 2019-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Leszek Osiński
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt II K 219/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 grudnia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Leszek Osiński
Protokolant: starszy sekr. sądowy Ewa Romanowska
w obecności oskarżyciela Prok. Rej. - --------
po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 roku
sprawyJ. K. (1)
synaJ.iJ.z domuG.

ur. (...)wG.

oskarżonego o to, że:w dniu 7 lipca 2016 roku wT.przyul. (...)w siedzibie(...) S.A., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.500 złotychfirmę (...) S.A.w ten sposób, że podpisał umowę pożyczki gotówkowej o nr(...), wprowadzając w błąd pracownikafirmy (...) S.A.co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy oraz co do spłaty tej pożyczki, czym działał na szkodę(...) S.A.
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kk

ORZEKA:

I
uniewinnia oskarżonegoJ. K. (1)od zarzutu popełnienia czynu opisanego w akcie oskarżenia;

II
wydatkami poniesionymi w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 219/19

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybieart. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k.albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.USTALENIE FAKTÓW

0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

J. K. (1)

Czyn zarzucany aktem oskarżenia:w dniu 7 lipca 2016 roku wT.przyul. (...)w siedzibie(...) S.A., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.500 złotychfirmę (...) S.A.w ten sposób, że podpisał umowę pożyczki gotówkowej o nr(...), wprowadzając w błąd pracownikafirmy (...) S.A.co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy oraz co do spłaty tej pożyczki, czym działał na szkodę(...) S.A.
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kk

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1. Fakt zawarcia pożyczki i okoliczności jej zawarcia

zeznania świadkaZ. B.

3

kserokopia umowy pożyczki pieniężnej wraz z aneksem, reguolaminem oraz wnioskiem o udzielenie pożyczki

8-14

wyjaśnienia oskarżonegoJ. K. (1)

149-151

zeznania świadkaS. M.

k. 235-236
k. 36v.

2. Wykonywanie pracy zarobkowej przez oskarżonego w momencie zawarcia umowy pożyczki

wyjaśnienia oskarzonegoJ. K. (1)

k. 150

zaświadczenia o zarobkach oskarżonego w okresie od 17 czerwca 2016 roku do 5 sierpnia 2016 roku

k. 152-158

3. Utrata pracy przez oskarżonego w okresie kilku tygodni od daty zawarcia pożyczki oraz powód braku spłaty pożyczki

wyjaśnienia oskarżonegoJ. K. (1)

k. 150

4. Fakt spłaty pożyczki w dniu 27 czerwca 2019 roku

dowód wpłaty

k. 159

potwierdzenie z(...) S.A.

k. 160

0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

J. K. (1)

Czyn zarzucany aktem oskarżenia:w dniu 7 lipca 2016 roku wT.przyul. (...)w siedzibie(...) S.A., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.500 złotychfirmę (...) S.A.w ten sposób, że podpisał umowę pożyczki gotówkowej o nr(...), wprowadzając w błąd pracownikafirmy (...) S.A.co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy oraz co do spłaty tej pożyczki, czym działał na szkodę(...) S.A.
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 kk

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

1. Wprowadzenie w błąd pracownika(...) S.A.co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy oraz co do zamiaru spłaty pożyczki

wyjaśnienia oskarżonegoJ. K. (1)

k. 150

zeznania świadkaS. M.

k. 235-236
k. 36v.

2. Fałszywe oświadczenie o zatrudnieniu na pełen etat w Holandii

zeznania świadkaZ. B.

k. 3

1.OCena DOWOdów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

zeznania świadkaZ. B.

Świadek posiadał wiadomości czysto sprawozdawcze dotyczące okoliczności zawarcia pożyczki oraz faktu jej niespłacenia. Świadek jest pracownikiem(...) S.A., reprezentował pokrzywdzonego w przedmiotowej sprawie. Jego wiedza ogranicza się tylko i wyłącznie do okoliczności płynących z dokumentacji związanej z zawartą pożyczką, czyli daty jej zawarcia, warunków przyznania, warunków i terminu spłaty oraz faktu braku spłaty. Są to okoliczności bezsporne w sprawie. Nie kwestionowal ich sam oskarżony. W tym zakresie zeznania świadkaZ. B.korelują z zeznaniami świadkaS. M..

1.1.1

kserokopia umowy pożyczki pieniężnej wraz z aneksem, reguolaminem oraz wnioskiem o udzielenie pożyczki

Fakt zawarcia umowy pożyczki w dacie i na warunkach wskazanych w przedłożonej dokumentacji nie stanowił przedmiotu sporu w sprawie. Potwierdzili je nie tylko świadkowie w sprawie, ale także oskarżony.

1.1.1

wyjaśnienia oskarżonegoJ. K. (1)

OskarżonyJ. K. (1)nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i złożył wiarygodne wyjaśnienia, z których wynika, iż w momencie zawarcia umowy pożyczki posiadał zamiar jej spłacenia. Był wówczas zatrudniony na terenie Holandii, na co w trakcie wyjaśnień przedłożył stosowną dokunmentację. Dokumentacja ta koreluje z oświadczeniem oskarżonego złożonym w trakcie zawarcia pożyczki (k. 13v.). Z dowodów wypłaty wynika, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym zawarcie umowy pożyczki oskarżony otrzymywał cotygodniowe wynagrodzenie, które pozwalało na spłatę stosunkowo niskich rat pożyczki zaciągniętej w(...) S.A.(k. 152-158). Sąd uznał również za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego dotyczące późniejszej utraty zatrudnienia. Twierdzenia tego oskarżyciel publiczny w żaden sposób nie zakwestionował w drodze stosownej inicjatywy dowodowej. W utracie pracy oskarżony upatrywał początkowo braku wpłaty na poczet zaciągniętej pożyczki. Wskazał także na okoliczności późniejsze, z których wynika, iż zgubił dokumentację dotyczącą pożyczki, a ze względu na konflikt z matką - ta nie odbierała przychodzącej do niego korespondencji. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, iż powody braku spłaty pożyczki zaistniały juz po jej zawarciu. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu wskazujacego na wprowadzenie w błąd pracownika(...) S.A.co do zamiaru spłaty pożyczki w momencie jej zawarcia. Przeczą temu wyjaśnienia oskarżonego.

1.1.1

zeznania świadkaS. M.

Świadek przedstawiła szczegółowo okoliczności zawarcia pożyczki. Wskazała także na warunki jej przyznania, które oskarżony spełnił (posiadanie dowodu osobistego, miejsca zamieszkania, posiadanie konta). Co istotne, z zeznan świadka wynika jednoznacznie, iż jako przedstawiciel(...) S.A.,S. M.wiedziała w momencie zawarcia umowy pożyczki, iż oskarżony pracuje na terenie Holandii. Wiedziała zatem, że na co dzień nie przebywa wK.. To zresztą było powodem przyjęcia w umowie, że spłata pożyczki będzie następowała poprzez przelewy z konta. W przedstawionym zakresie zeznania świadka nie budziły wątpliwosci. Oskarżony im nie przeczył. Pożyczka w przyznanej kwocie nie wymagala ustanowienia szczególnego zabezpieczenia (np. poręczenia). Poprzestano w tej kwestii na odebraniu oświadczenia oskarżonego co do miejsca zatrudnienia. Oświadczenie to znalazło następnie pozytywną weryfikację w postaci przedstawionych zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia oskarzonego (k. 152-158). W świetle zeznań świadkaS. M.nie sposób doszukać się okoliczności, które świadczyłyby o oszukańczych zabiegach ze strony oskarżonego. Nie ujawniono żadnych okoliczności, o których wiedza w momencie zawarcia umowy prowadziłaby do odmowy udzielenia pożyczki. ŚwiadekS. M.nie miała wątpliwosci co do prawidłowości przeprowadzenia procedury udzielenia pożyczki. Dodała, iż w braku spłaty przyjęto standardową procedurę zgłaszania takich sytuacji jako wyłudzeń. Tak tez się stało w przedmiotowej sprawie. Fakt ten jednak nie może przesądzać o skazaniu w sprawie. W istocie, zeznania świadka co do zasady korelują z wyjaśnieniami oskarżonego. Rozbiezność dotycząca okazaniaS. M.wyciągu z banku na telefonie komórkowym (k. 150, k. 236) nie miała znaczenia w sprawie.S. M.wskazała bowiem, iż przy takiej kwocie pożyczki nie było to potrzebne. O tym, iż oskarżony otrzymywał wówczas wynagrodzenie świadczy ponadto także dokumentacja z kart 152-158.

1.1.1

zaświadczenia o zarobkach oskarżonego w okresie od 17 czerwca 2016 roku do 5 sierpnia 2016 roku

Oskarżony przedłozył w trakcie swego przesłuchania dokumentację wskazującą na uzyskiwanie dochodów w okresie poprzedzającym oraz następującym po zawarciu umowy. Jej wiarygodność nie została w żaden sposób zakwestionowana. Oskarżyciel Publiczny nie wykazał w tym zakresie żadnej inicjatywy dowodowej. Analiza przedłożonych dokumentów - w połączeniu z wyjaśnieniami oskarżonego co do ponoszonych kosztów utrzymania - prowadzi do wniosku, iz oskarżony posiadał środki na spłatę raty miesięcznej w kwocie 202 złote tytułem spłaty pożyczki.

1.1.1

dowód wpłaty

Oskarżony w trakcie postępowania przygotowawczego spłacił całe zadlużenie, co stanowi okoliczność bezsporną.

1.1.1

potwierdzenie z(...) S.A.

Spłatę pożyczki w calości stwierdza dokument z(...) S.A.

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.1.1

zeznania świadkaZ. B.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka w częsci dotyczącej jego przypuszczenia, iż w trakcie zawierania umowy oskarżony prawdopodobnie złożył fałszywe oświadczenie o zatrudnieniu na pełen etat na terenie Holandii. Przeczą temu wyjaśnienia oskarżonego oraz dokumentacja wskazująca na jego dochody z tytułu wykonywanej pracy.

1.2.1

W sprawie nie dostarczono żadnego dowodu wskazującego na brak zamiaru spłaty pożyczki ze strony oskarżonego w momencie zawarcia umowy. Przeczą temu nie tylko wyjaśnienia oskarzonego, ale również pośrednio także zeznania świadkaS. M.. Oskarzony nie ukrył przed nią żadnych istotnych faktów. Wskazał na miejsce zatrudnienia, wysokość uzyskiwanycych wówczas zarobków oraz miejsce zamieszkania w Polsce. Sąd nie ujawnił w trakcie postępowania okoliczności, które wskazywałyby na zamiar oszustwa w momencie zawarcia umowy pożyczki.

1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☒

3.5. Uniewinnienie

J. K. (1)

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Zarzut popełnienia czynu zart. 286 § 1 kknie znalazł potwierdzenia w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ocenie sądu nie sposób dociec, w oparciu o jaką podstawę faktyczną przyjęto, iż oskarżony wprowadził pracownika(...) S.A.w błąd co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy i spłaty pożyczki. O przypisaniu czynu zart. 286 § 1 kknie może automatycznie przesądzac fakt braku spłaty zaciągniętej pożyczki. Warunkiem przypisania oszustwa jest bowiem ustalenie, iż sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podejmując oszukańcze zabiegi, które w efekcie doprowadziły do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Warunkiem sine qua non jest zatem ustalenie istnienia ab initio zamiaru szczególnie zabarwionego (tzw. dolus coloratus). Tego w przedmiotowej sprawie nie udowodniono. Sąd nie przeczy, iz zachowanie oskarżonego w przedmiotowej sprawie uznać można za nieopdpowiedzialne i lekkomyślne. Po przejsciowych kłopotach finansowych związanych z utratą zatrudnienia, oskarżony nie podjął bowiem spłaty zadłużenia. Okoliczności ujawnione w toku postępowania dowodowego wskazują jednak, iż za stan ten odpowiadają przyczyny, ktore nastąpiły po zawarciu umowy pożyczki. Jak juz wskazano, krótko po zawarciu umowy oskarżony utracił zatrudnienie. Nie posiadał wówczas środków na spłatę. Jego późniejsze zachowanie uznać należy za całkowicie lekkomyślne i niefrasobliwe. Nie może ono jednak skutkować przypisaniem czynu zart. 286 § 1 kk. Co znamienne, pierwotnie taką optykę przyjęły również organy ścigania, umarzając dochodzenie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia uchylającego zskarżone postanowienie, Sąd Rejonowy w Toruniu przedstawił szeroką pulę zagadnień, które winien rozważyć oskarzyciel publiczny w dalszym postępowaniu. Wskazania wymienione na karcie 53 akt sprawy zostały przez oskarzyciela wypełnione. Co istotne, nie przyniosły one żadnego dowodu przemawiającego za przestępczym działaniem oskarżonegoJ. K. (1). Co więcej, ich analiza prowadzi wręcz do wniosku odmiennego. W toku dalszego postępowania po uchyleniu postanowenia o umorzeniu dochodzenia ustalono wszak, iż oskarżony pracował w momencie zawarcia pożyczki, uzyskiwał dochód zapewniający jej spłatę, następnie stracił pracę, z całą pewnością nie złożył fałszywego oświadczenia wobec pracownika(...) S.A., nie był zaewidencjonowany w Krajowym Rejestrze Dlugów (k. 58), nie byl dłuznikiem ZUS (k. 63), nie byl karany za czyny podobne. Materiał dowodowy o takiej treści nie uprawniał w ocenie sądu do postawienia zarzutu popełnienia czynu zart. 286 § 1 kk. Z wyniku analizy przedstawionych powyżej czynności należałoby raczej wnioskować, iż stanowisko organów ścigania zawarte pierwotnie w postanowieniu o umorzeniu dochodzenia uległo istotnemu wzmocnieniu. Skoro tak, to oskarzonego należało uniewinnić od zarzutu popełnienia czynu opisanego w akcie oskarżenia. Sąd podziela pierwotną tezę, iż dług miał charakter cywilnoprawny, czemu zresztą oskarzony nie zaprzeczał i jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego dokonał jego całosciowej spłaty.

1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne iśrodki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący siędo przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięciaz wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1.inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Sąd w myślart. 170 § 1 pkt 2 kpkoddalił wniosek prokuratora o przesłuchanie w charakterze świadkaJ. K. (2). Okoliczności, na ktore miała zeznawać nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.J. K. (2)zostala bowiem przesłuchana w trakcie postępowania przygotowawczego na okoliczność aktualnego miejsca pobytu oskarżonego. Oskarżony już w momencie zawarcia umowy nie krył, iż pracuje i przebywa na terenie Holandii. Wiadomość ta była znana tak oskarżycielowi publicznemu, jak i sądowi. Przesłuchanie świadka było zatem zbędne.

1.KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Pkt II wyroku

Na podstawieart. 632 pkt 2 kpkwydatkami w sprawie obciążono Skarb Państwa. Orzeczenie w tym zakresie uwzględnia wynik procesu. W razie uniewinnienia oskarzonego, wydatkami obciąża sie Skarb Państwa.

1.Podpis