Sąd Okręgowy w Olsztynie
VI Wydział Cywilny Rodzinny
Sygnatura akt: VI RCa 99/20
Data wyroku: 2020-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Niewiadomska, Zofia Rutkowska, del do SO Bogusława Olszewska-Wojgienica
Słowa kluczowe: Obniżenie alimentów
Podstawa prawna: art. 133§1 krio, 135§1 i 2 krio, 138 kro
Teza: zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala

Sygn. akt VI RCa 99/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2020 roku
Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Zofia Rutkowska

Sędziowie:

SO Hanna Niewiadomska
SR del do SO Bogusława Olszewska-Wojgienica (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Anna Greifenberg-Krupa

po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2020 roku w Olsztynie
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. S. (1)
przeciwko małoletniejJ. S. (2)reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawowąM. S. (1)
o obniżenie alimentów
na skutek apelacji małoletniej pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 16 marca 2020 roku, sygn. akt III RC 680/19
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala.
Bogusława Olszewska-Wojgienica Zofia Rutkowska  Hanna Niewiadomska

Sygn. akt VI RCa 99/20

UZASADNIENIE
PowódJ. S. (1)wniósł o obniżenie obowiązku alimentacyjnego względem małoletniej córkiJ. S. (2), orzeczonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie o sygn. akt VI RC 1292/12 z kwoty po 1000 złotych miesięcznie do kwoty po 500 złotych miesięcznie od dnia 1 września 2019 roku, płatnych na dotychczasowych zasadach. Wniósł także o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. W toku postępowania zmodyfikował żądanie pozwu wnosząc o obniżenie alimentów do kwoty po 750 złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu podał, że od momentu ostatniego orzekania w przedmiocie alimentów nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, a przede wszystkim nastąpiła istotna zmiana jego sytuacji materialnej, która uległa istotnemu pogorszeniu ze względu na zdiagnozowanie u niego(...)oraz innych schorzeń współistniejących, co spowodowało konieczność powrotu doP.. Podkreślił, że powyższe wiązało się z utratą pracy wB.i koniecznością podjęcia znacznie gorzej płatnej pracy, bo choroba ograniczająca go w codziennym funkcjonowaniu może doprowadzić do całkowitej niezdolności do pracy. Jednocześnie przedstawił, że aktualnie uzyskuje dochód w kwocie nie przekraczającej 2800 złotych, co przy konieczności opłacenia stancji w kwocie 1000 złotych, zakupie żywności za kwotę 600 złotych oraz konieczności zakupu bardzo drogich leków, powoduje, ze nie jest w stanie ponosić obowiązku alimentacyjnego na małoletnią córkę w dotychczasowej wysokości. Wskazał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu nie z jego winy i zachodzą przesłanki określone wart.138 kriodo obniżenia obowiązku alimentacyjnego.
Ustawowa przedstawicielka małoletniejpozwanejJ. S. (2)wniosła o oddalenie powództwa w całości.
W odpowiedzi na pozew wskazała, że faktyczną przyczyną powrotu pozwanego zB.doP.nie był jego stan zdrowia, ale konflikt powoda z jego bratemM. S. (2)-jego pracodawcą, którego przyczyną było nieustanne unikanie pracy przez powoda, co w zestawieniu z faktem, ze powód przez(...)lat związku z matką pozwanej pracował zaledwie przez ok.2,5 roku, świadczy o jego stosunku do pracy. Pozwana przedstawiła, że wykazywane przez powoda schorzenia: nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego i ostrogi piętowe nie są schorzeniami uniemożliwiającymi wykonywanie normalnej pracy zarobkowej. Przedstawiła przy tym, że wszystkie zaświadczenia lekarskie, które przedstawił powód są wystawione przez tego samego lekarza, a dokumentacja medyczna dotycząca pobytu w szpitalu pochodzi z września 2018 roku . Nadto podniosła, że powód nie uczestniczy w wychowaniu pozwanej i nie utrzymuje kontaktów z małoletnią, podczas gdy matka pozwanej, która od 2002 roku ma(...), wymagający co kilka lat(...)i zdiagnozowany wKlinice (...)(...), jest jedynym opiekunem pozwanej i aby zapewnić jej byt pracuje ponad siły i swoje możliwości fizyczne. Podała, prowadzi swój zakład(...)i po odliczeniu kosztów prowadzonej działalności pozostaje jej kwota poniżej 2000 złotych. Matka pozwanej podkreśliła, że od chwili orzekania o alimentach minęło(...)lat i potrzeby małoletniej pozwanej znacznie wzrosły.
Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 marca 2020 roku w sprawie III RC 680/19 obniżył alimenty zasądzone od powoda na rzecz pozwanej z kwoty po 1000 złotych miesięcznie do kwoty po 750 złotych, natomiast w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu na rzecz powoda.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że kwestia istotnej zmiany możliwości zarobkowych powoda, związana z pogorszeniem się jego stanu zdrowia znalazła potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd I instancji podał, że powód w trakcie postępowania rozwodowego mieszkał i pracował wB.i zarabiał ok.1050 euro miesięcznie i po odliczeniu wydatków na mieszkanie pozostawała mu w budżecie kwota 700 euro pozwalająca na uiszczanie alimentów, a obecnie jego sytuacja materialna uległa istotnej zmianie. Podkreślił, że obecnie powód z uwagi na stan zdrowia może wykonywać tylko prace lekkie, bo schorzenia uniemożliwiają mu wykonywanie dotychczasowych obowiązków i utrata dotychczasowej pracy nastąpiła z przyczyn niezależnych od powoda, o czym świadczy orzeczenie stopniu niepełnosprawności. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska pozwanej, że powód nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych i uchyla się od rzetelnego wykonywania pracy, albowiem pomimo stanu zdrowia powód znalazł pracę i zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Sądu nie uległ zmianie zakres potrzeb małoletniej pozwane, jej potrzeby są w pełni zaspokojone Sąd I instancji uznał, że kwota alimentów w wysokości 750 złotych miesięcznie odpowiada usprawiedliwionym potrzebom małoletniej i zapewnia jej stopę życiową równą z aktualnym poziomem życia i utrzymania powoda i na podstawieart.138 kriow zw. zart.135 § 1 krioobniżył alimenty zgodnie z żądaniem powoda.
Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana, żądając ponownego rozpatrzenia sprawy, zmiany zaskarżonego wyroku i i przywrócenia alimentów dla pozwanej do kwoty po 1000 złotych miesięcznie. W pisemnych motywach uzasadnienia apelacji podała, że Sąd I Instancji nie wziął pod uwagę stanu zdrowia matki pozwanej, o czym świadczy okoliczność, że zaakcentowano stopień lekki niepełnosprawności ojca pozwanej, a nie zauważono, że matka jest osoba niepełnosprawną z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności bezterminowo. Przedstawiła przy tym, że matka pracuje ponad siły, narażając swoje zdrowie, aby zapewnić swojemu dziecku godny byt, a ojciec wykazuje zerowy wkład w wychowanie małoletniej pozwanej i nie widział jej od kilku lat. Zarzuciła także wyrokowi, że nie wzięto pod uwagę okoliczności, że powód prowadzi gospodarstwo domowe ze swoją partnerką i jej synem, więc koszty eksploatacyjne i wynajmu nie są wyłącznymi kosztami powoda. Skarżąca nie zgodziła się także z ustaleniami Sądu I Instancji jakoby nie wzrosły potrzeby pozwanej, która dziś ma lat(...), a w chwili orzekania o rozwodzie swoich rodziców miała(...)lat i wymaga znacznie większego wkładu wychowawczego i dodatkowych nakładów finansowych ze względu na aktywność pozalekcyjną i stan zdrowia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanej jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wprawdzie prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, jednakże na podstawie poczynionych ustaleń wyciągnął błędne wnioski w zakresie możliwości zarobkowej powoda i jego aktualnej sytuacji życiowej oraz uprawnionych potrzeb małoletniej pozwanej.
Z istoty obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dziecka, które nie może utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 kro), wynika obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania (art. 128 kro) w zakresie określonym z jednej strony – rozmiarami potrzeb uprawnionego do alimentacji, z drugiej zaś – możliwościami zarobkowymi i majątkowymi zobowiązanego (art. 135 § 1 kro). Natomiast zgodnie zart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Koniecznym jest wykazanie, że nastąpiła istotna zmiana stosunków. Następuje to przez porównanie stosunków obecnych z warunkami i okolicznościami uprzednio istniejącymi.
Bezspornym jest, że od czasu poprzedniego orzekania o wysokości obowiązku alimentacyjnego pozwanego wobec powoda upłynęło(...)lat. W okresie tym doszło do zmian, zarówno w sytuacji życiowej powoda, jak i małoletniej pozwanej. Powód podjął pracę zarobkową wP., założył nową rodzinę, zamieszkuje wraz ze swoją partnerką i jej synem i wspólnie prowadzi wraz z nimi gospodarstwo domowe, którą to okoliczność pominął Sąd I instancji. Koszty utrzymania mieszkania w tej sytuacji nie obciążają tylko powoda. Jak wynika z wyjaśnień powoda czuje się on zobowiązany do łożenia na dziecko partnerki, wskazując, że pozostaje ono też na jego utrzymaniu. Powód nie może jednak zapominać o tym, ze zobowiązany jest do alimentowania w pierwszej kolejności swojego małoletniego własnego dziecka- pozwanej. Umknęła przy tym Sądowi I instancji okoliczność, że poza kwotą alimentów pozwany w żaden sposób nie przyczynia się do wychowania małoletniej córki, z którą nie utrzymuje kontaktu przez kilka ostatnich lat. To wyłącznie matka małoletniej pozwanej uczestniczy w jej życiu, a zgodnie z dyspozycjąart.135 § 2 krowykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o wychowanie uprawnionego. Ten zarzut apelacyjny pozwanej należy uznać za trafny. Powód w żaden inny sposób poza świadczeniem pieniężnym nie przyczynia się do wychowania małoletniej pozwanej. Do alimentacji na rzecz małoletniego dziecka są zobowiązani obydwoje rodzice. Możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej nie wynikają z faktycznie osiąganych zarobków i dochodów, ale stanowią środki pieniężne, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności, stosownie do swych sił umysłowych i fizycznych. Oceniając materiał dowodowy Sąd I Instancji całkowicie pominął okoliczność, że stan zdrowia matki dziecka, niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym od 2004 roku nie rokuje istotnej poprawy, a mimo to pracuje zarobkowo i dokłada wszelkich starań aby zaspakajać potrzeby małoletniej. W ocenie Sądu odwoławczego powód nie wykazał, aby jego stan zdrowia uniemożliwiał mu wywiązywanie się z ustalonego(...)lat temu obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanej, tym bardziej, że jak twierdzi łoży na utrzymanie małoletniego dziecka partnerki. Jako błędne należy też ocenić wnioski Sądu I Instancji, że nie wzrosły potrzeby małoletniej pozwanej, która w chwili postępowania rozwodowego i orzekania o alimentach miała niespełna 6 lat. Potrzeby te wzrosły w sposób istotny, co w trakcie postępowania wykazała ustawowa przedstawicielka małoletniej pozwanej, a co umknęło uwadze Sądu I Instancji.
Reasumując powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do istotnych zmian po stronie powoda, uzasadniających obniżenie alimentów zasądzonych od powoda na rzecz pozwanej
Z tych też powodów, na podstawieart.386§1 kpcnależało zmienić zaskarżony wyrok i powództwo oddalić.