Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 261/19
Data wyroku: 2019-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Półtorak
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II Ka 261/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 lipca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Dariusz Półtorak

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agata Polkowska

przy udziale Prokuratora Jakuba Pogorzelskiego
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r.
sprawyJ. P.
oskarżonej zart. 300 § 2 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. akt II K 1413/18
wyrok utrzymuje w mocy; wydatki za postępowanie odwoławcze przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.
Sygn. akt II Ka 261/19

UZASADNIENIE
J. P.została oskarżona o to, że w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 3 października 2018 r. wH., gm.H., pow.(...), woj.(...), w celu udaremnienia wykonania orzeczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II Nc 1059/15 uszczupliła zaspokojenie wierzycielaS. S. (1), poprzez ukrycie w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru składników majątku w postaci opłat z tytułu dzierżawy nieruchomości położonej wH.przyul. (...), czym działała na szkodęS. S. (1),
tj. o czyn zart. 300 § 2 kkw zw. zart. 12 kk
Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyrokiem z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. II K 1413/18:

I
oskarżonąJ. P.uniewinnił od popełnienia zarzucanego jej czynu;

II
koszty postępowania przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Wyrok ten w całości, na niekorzyść oskarżonej, zaskarżył prokurator zarzucając mu:
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, przejawiający się w wysunięciu błędnego wniosku, że działanie oskarżonejJ. P.polegające na nieodpłatnym użyczeniu swojemu synowi –M. P.nieruchomości położonej wH., celem umożliwienia odpłatnego najmu gruntu na rzeczprzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.nie wyczerpało znamion czynu zabronionego zart. 300 § 20kk, podczas gdy ujawnione w toku postępowania dowody i ustalone na ich podstawie fakty upoważniają do wniosku, że działanie oskarżonej podjęte w celu udaremnienia wykonania orzeczenia Sądu zmierzało do uszczuplenia zaspokojenia wierzycielaS. S. (1).
Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanieJ. P.za winną popełnienia czynu zabronionego zart. 300 § 2 kkw zw. zart. 12 kk, ewentualnie w zw. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 300 § 2 kkw zw. zart. 12 kki wymierzenie jej kary grzywny w ilości 200 (dwustu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych oraz zasądzenie od oskarżonej kosztów postępowania.
Oskarżona wniosła odpowiedź na apelację prokuratora (k. 288-291).
Na rozprawie apelacyjnej Sąd Okręgowy postanowił uzupełnić materiał dowodowy, zaliczając do niego kserokopię złożonego przez oskarżoną wyroku SO Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 29 marca 2019 r., sygn. IV Ka 1591/18. Po udzieleniu głosu stronom, prokurator poparł apelację, przy czym zmodyfikował zwarty w niej wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Oskarżona wniosła o utrzymanie wyroku w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uwzględnienie wyrażonego w niej postulatu skazania oskarżonej w II instancji w sposób oczywisty naruszałby normęne peiuszart. 454 § 1 kpk. Przepis ten modyfikuje zasady orzekania na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu odwoławczym. Wobec osób uniewinnionych w I instancji, bezpośrednie skazanie przez Sąd Odwoławczy stanowiłoby złamanie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności orzekania o winie i odpowiedzialności karnej. Także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wobec nietrafności jedynego zarzutu prokuratorskiego, w połączeniu z brakiem uchybień, które podlegają uwzględnieniu z urzędu, nie mógł zostać uwzględniony.
Przechodząc domeritum,błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika z niepełności postępowania dowodowego (tzw. „błąd braku”), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów („błąd dowolności”). Jak przyznał sam skarżący w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego, pierwszoinstancyjne postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej sprawie nie wymaga uzupełnienia pod żadnym względem. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również, aby wadliwości dochodzenia przez Sąda quodo konkretnych ustaleń i konkluzji kluczowych dla przedmiotowego rozstrzygnięcia, które naruszałyby logiczne rozumowanie, zasady wiedzy i doświadczenia życiowego.
Przestępstwo penalizowane przez przepisart. 300 § 2 kkma charakter skutkowy, a więc do wypełnienia wszystkich jego znamion konieczne jest udaremnienie, bądź uszczuplenie egzekucji. Sąd Rejonowy właściwą rangę i znaczenie przez pryzmat realizacji znamion zarzucanego oskarżonej czynu nadał temu, iż uprawnienia pokrzywdzonego nie zostały w żadnym momencie zagrożone. Sąd Rejonowy słusznie doszedł do przekonania, iż procedura użyczenia nieruchomości synowi oskarżonej była transparentna – z tytułu dzierżawyM. P.otrzymywał wynagrodzenie, zaś komornika egzekwując należnośćS. S. (1)dokonał zabezpieczenia na pożytkach, jakie przynosi nieruchomość wH.. Nie bez znaczenia były także granice czynu zarzucanego oskarżonej w akcie oskarżenia. Jeżeli chodzi o czynności wykonawcze pamiętać należało, iż zarzucono jej ukrywanie dochodów z czynszu najmu, a nie ukrywanie samej umowy użyczenia nieruchomości. Sąd Okręgowy stoi zatem na stanowisku, iż skazanie oskarżonej za zawarcie umowy użyczenia wychodziłoby poza granice czynu zarzucanego aktem oskarżenia.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że nie każda czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika w toku egzekucji lub w sytuacji zagrożenia egzekucją prowadzi do poniesienia odpowiedzialności karnej zart. 300 § 2 kk. Uzasadniają ją takie tylko rozporządzenia składnikami majątku, które mają realny wpływ na udaremnienie lub ograniczenie zaspokojenia wierzyciela. Ustalenie, że udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela nastąpiłoin concretow rezultacie rozporządzenia przez oskarżonego tym składnikiem majątku, który był zajęty lub zagrożony zajęciem, należy do istoty przestępstwa zart. 300 § 2 KK, a stwierdzenie tej okoliczności w opisie czynu jest warunkiem uznania, że sprawca wypełnił swym zachowaniem odnośne znamię ustawowe(por. postanowienie SN z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. V KK 351/15, Prok. i Pr. 2016 nr 3, Legalis Numer 1361665, wyrok SN z dnia 27 lutego 2002 r., sygn.V KKN 83/00i postanowienie SN z dnia 4 listopada 2002 r., sygn.III KK 283/02, OSNKW 2003, nr 3-4, poz. 34).
W przedmiotowej sprawie zabrakło realizacji znamienia opisanego w w/w judykacie Sądu Najwyższego o sygn. V KK 351/15, tj. rozporządzenia przez pokrzywdzoną działką w miejscowościH., która to czynność miałaby realny wpływ na udaremnienie lub ograniczenie zaspokojenia wierzycielaS. S. (1). Wręcz przeciwnie – akurat w tej konkretnej sprawie działanie oskarżonej przyczyniło się do realizacji świadczenia. Ów brak wyczerpania przez oskarżoną znamion zarzucanego jej czynu, dotyczył zarówno dokonania jak i stadialnej formy usiłowania popełnienia czynu zart. 300 § 2 kk.
Nie przekonał Sądu Okręgowego także argument skarżącego odnośnie tego, iż oskarżona była jedynie współwłaścicielem w/w działki i Sąd Rejonowy nie nadał tej okoliczności właściwego znaczenia przez pryzmat zaskarżonego rozstrzygnięcia. Priorytetowe znaczenie miało to, ż drugi ze współwłaścicieli - mąż pokrzywdzonej nie został uznany za zmarłego, niemniej jednak pozostaje zaginiony od 2003 r., a zatem od przeszło 16 lat. W tej sytuacji, uzyskanie zgodny na rozporządzenie rzeczą wspólną (nawet w sytuacji istnienia wyroku stwierdzającego rozdzielność majątkową małżonków z dnia 28 października 2015 r. sygn. V RC 329/15, na który powołuje się oskarżyciel), w oczywisty sposób nie było możliwe.
W przekonaniu Sądu Okręgowego, w kontekście powyższego i braku realizacji wszystkich znamion przestępstwa zart. 300 § 2 kpk, osobiste nastawienie oskarżonej doS. S. (2), wzajemne zaszłości towarzyskie (strony mieszkały razem, a pokrzywdzony był narzeczonym jej córki) nie mogło podważyć skutecznie prawidłowości zaskarżonego wyroku. Analogicznie należało potraktować argument odnośnie wskazania przez pokrzywdzonego komornikowi możliwości egzekucji należności z czynszu dzierżawy działki. Zaangażowanie osobiste wierzyciela w egzekucję należności nie implikuje automatycznie uznania, iż sam komornik nie doprowadziłby do realizacji zaległego długu i zakończenia przekazanej mu sprawy w wyniku podejmowanych sukcesywnie czynności. Oskarżona chociaż kwestionowała należnościS. S. (1), zdawała sobie sprawę, iż wierzytelność z wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe o sygn. II Nc 1059/15 jest wymagalna i jej wierzycielS. S. (1)będzie ją egzekwował wszystkimi dostępnymi środkami. Użyczenie przez oskarżoną działki synowi nie pozbawiło wierzyciela możliwości zaspokojenia roszczenia. Przedmiotowa sprawa nie jest jedyną toczącą się z udziałem stron, oczywistym pozostaje zatem, iż ich wzajemne rozliczenia będące przedmiotem postępowań sądów cywilnych i karnych mogą jeszcze potrwać i nie można zakładać, iż oskarżona w tym czasie pozostanie pozbawiona możliwości rozporządzenia swoim majątkiem – nawet tych uzasadnionych gospodarczo, prowadzących finalnie do zaspokojenia wierzycielaS. S. (1)– bo narażałaby się w ten sposób na odpowiedzialność karną. Absurdalność tegoż toku rozumowania stwierdził w pisemnych motywach wyroku Sąd Rejonowy, zaś Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się w tej konstatacji obrazy przepisuart. 7 kpk.
Z tych wszystkich względów, stosownie do treściart. 456 kpkw zw. zart. 437 § 1 kpk, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W ocenie Sądu Okregowego, pierwszoinstancyjne ustalenia faktyczne nie noszą cech dowolności. Jedyny zarzut i argumenty podniesione w apelacji miały charakter czysto polemiczny, sprowadzały się do gołosłownego negowania ocen i ustaleń Sądu Rejonowego i zastępowania ich ocenami i wnioskami własnymi skarżącego, w żadnym zaś razie nie podważają one trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 636 § 1 kpk, Sąd Okręgowy stwierdził, iż wydatki postępowania odwoławczego w tej sprawie winien ponieść Skarb Państwa.
Kierując się przedstawionymi wyżej racjami, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.