Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 791/20
Data wyroku: 2020-08-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 791/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Teresa Kalinka

Protokolant

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu18 sierpnia 2020 r. w Gliwicach
sprawyG. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaG. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia14 maja 2020  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) Sędzia Teresa Kalinka
Sygn. akt VIII U 791/20

UZASADNIENIE
Decyzją z 14 maja 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.w oparciu o przepisyustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(jednolity tekst Dz. U. z 2018r., poz. 1924 ze zm.) odmówił ubezpieczonemuG. S.przyznania prawa do emerytury pomostowej, ponieważ nie spełnił przesłanek określonych wart. 4 powołanej ustawy o emeryturach pomostowych. Organ rentowy podkreślił, że ubezpieczony wprawdzie legitymuje się ponad 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym i ukończył 60 lat życia, jednak nie wykazał, że przepracował 15 lat w warunkach szczególnych w rozumieniu przedmiotowej ustawy, bowiem ZUS nie zaliczył mu żadnego okresu takiej pracy.
Odwołanie od tej decyzji złożył ubezpieczonyG. S.wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu wskazał, żew jego ocenie do takiej pracy organ rentowy winien mu zaliczyć okres jego zatrudnienia od 2 września 1986r. do 19 listopada 2009r. i od 18 lutego 2010r. do 23 marca 2020r., na stanowisku telemontera na powierzchni.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy podkreślił, że odwołujący na okoliczność wykazania charakteru swojej pracyw powyższych okresach nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych ani też świadectwa pracy ze stosownym zapisem, w tym zakresie. Niezależnie od tego, w toku procesu ZUS podkreślił, że odwołujący nie wykazał wykonywania pracy w warunkach szczególnych po dniu 31 grudnia 2008r., natomiast wykonywana przez niego praca telemontera może być rozpatrywana w kategoriach pracy określonej wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyG. S.,urodzony (...), w dniu22 kwietnia 2020r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej.
Organ rentowy zaskarżoną decyzją z 14 maja 2020r. odmówił przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Uzasadniając wskazał, że odwołujący po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Jednocześnie organ rentowy ustalił, że ubezpieczony wykazał ponad 25 lat pracy ogółem, a jednocześnie nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, okresu zatrudnienia od 2 września 1986r. do 19 listopada 2009r. i od 18 lutego 2010r. do 23 marca 2020r., na stanowisku telemontera na powierzchni., ponieważ nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach ani też świadectwa pracy ze stosownym zapisem, w tym zakresie.
Sąd ustalił, że w dniu 6 lipca 2020r.(...) Grupa (...)wystawiła ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w okresie od 2 września 1986r. do 31 grudnia 2008r. na stanowisku telemontera na powierzchni, tj. pracy określonejw wykazie A, dział VIII, poz. 20, pkt 13 zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r., w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwai energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.
W oparciu o wyjaśnienia odwołującego, oraz zeznania świadków słuchanychw sprawie IV P 315/17, Sąd ustalił, że ubezpieczony w trakcie całego zatrudnieniawKWK (...), a w szczególności w spornych okresach. był pracownikiem oddziału zajmującego się utrzymaniem systemu łączności telefonicznej w nadziemiu kopalni. Faktycznie w tym czasie pracował w brygadzie remontowej razem z innymi telemonterami. Jego praca w tym zakładzie polegała na remontach, naprawach linii telefonicznych zarówno nadziemnych, jak i podziemnych oraz wewnątrz budynków, podłączaniem aparatów telefonicznych i zakładaniem nowych numerów telefonów. Nie zajmował się konserwacją centrali telefonicznej, gdyż do tego przeznaczona była inna brygada. Ubezpieczony w trakcie realizacji swoich zadań wchodził na słupy telefoniczne, jak również do studzienek kablowych. Z kolei aparaty telefoniczne podłączał wewnątrz pomieszczeń. Jego praca w trakcie całego trwania spornych okresów nie ulegała zmianie.
W oparciu o akta Sądu Rejonowego w Zabrzu, sygn. akt IV P 315/17, Sąd ustalił, że wyrokiem z 20 października 2017r., Sąd Rejonowy, w punkcie pierwszym, nakazałSpółce (...) Spółce AkcyjnejwB., sprostowanie świadectwa pracyG. S.z 23 marca 2017r., w ten sposób, że powód wykonywał pracę telemontera na powierzchni.
Ubezpieczony60 lat ukończył (...)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych (k.25), przesłuchania ubezpieczonego (k.27), a także akt organu rentowego i akt sprawy IV P 315/17, dołączonych do akt niniejszej sprawy. Przeprowadzonym dowodom Sąd przyznał walor wiarygodności i mocy dowodowej.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoG. S.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. z 2018r., poz. 1924 z późn. zm.) prawo do emerytury pomostowej,z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonychw art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Natomiast po myśli art. 3 ust. 1 i 4 ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywanew szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Zgodnie z art. 3, ust. 7, za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy,w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1. Za takich pracowników uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy pracew szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Z kolei zgodnie z art. 49 powoływanej ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Analiza treści cytowanego przepisuart. 49prowadzi do wniosku, że regulacja ta znajduje zastosowanie w stosunku do osób, które nie wykonywały pracy po dniu31 grudnia 2008r. oraz legitymują się wymaganym 15 - letnim okresem pracyw warunkach szczególnych w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowych.
W kwestii nabycia emerytury pomostowej na podstawie ww. regulacji wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z 13 marca 2012r. (w sprawie II UK 164/11), gdzie podkreślił, że: „Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetleart. 4 i 49 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), jest legitymowanie się wymaganym stażem pracyw warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściuw życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 1 stycznia 2009r. Z kolei osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterzew rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).”
Powyższe oznacza, że kryterium weryfikacji szczególnego charakteru prac wykonywanych do dnia 31 grudnia 2008r. stanowią przepisy nowej ustawy, tj.ustawyo emeryturach pomostowych, a nie dotychczas obowiązujące, tj. przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.). Bezpośrednią konsekwencją tego jest obowiązywanie wykazu pracw warunkach szczególnych zustawy o emeryturach pomostowych z 19 grudnia 2008r.W wykazie tym brak jest pracy telemontera, zatem wykonywaną przez niego pracęw takim charakterze nie można łączyć z pracą wymienioną we wspomnianym wykazie.
W mniejszej sprawie ostatecznie nie było przedmiotem sporu, że ubezpieczony urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., osiągnął wymagany wiek 60 lat, posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy.
Przedmiotem sporu było natomiast, czy ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, a jeżeli nie, to czy wykazał co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.
W związku z powyższym ubezpieczony, aby spełnić pierwszy z powyższych warunków, tj. wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3, po dniu 31 grudnia 2008r., winien wykazać, że w okresie od 1 stycznia 2009r. do 23 marca 2020r. choćby przez krótki okres czasu wykonywał taki charakter pracy. Z kolei aby spełnić warunek posiadania 15 lat pracyw warunkach szczególnych, w rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), musiałby wykazać, że w trakcie całego trwania zatrudnienia w latach 1986 – 2008, wykonywał taki charakter pracy przez 15 lat.W wykazie tym brak jest stanowiska telemontera, zatem wykonywaną przez niego pracęw spornych okresach należy przyporządkować do jednego z rodzajów pracy wymienionych we wspomnianym wykazie.
Przechodząc do dalszych rozważań należy podkreślić, że w ocenie Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, iż ubezpieczony nie spełnia obu tych warunków, bowiem wykonywana przez niego w latach 1986 – 2020 praca telemontera nie może zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3.ustawy o emeryturach pomostowych. W konsekwencji ubezpieczony nie wykonywał takiej pracy po dniu 31 grudnia 2008r., ani też nie wykazał co najmniej 15 lat takiej pracy.
W ocenie Sądu praca ubezpieczonego we wszystkich spornych okresach, nie odpowiada żadnej z kategorii prac wymienionych w załącznikach doustawyo emeryturach pomostowych, które stanowią wykaz prac w warunkach szczególnychi w szczególnym charakterze. Pracy telemontera nie wymieniono w żadnej pozycji wykazu prac w warunkach szczególnych (załącznik nr 1), ani też w żadnej pozycji wykazu praco szczególnym charakterze (załącznik nr 2).
Równocześnie w ocenie Sądu prace wykonywane przez ubezpieczonego na stanowisku telemontera, nie są tożsame z żadnym rodzajem prac wymienionych pod powyższymi pozycjami, zarówno wykazu nr1, jak i wykazu nr 2, gdzie nie wymieniono prac choćby o zbliżonych warunkach do pracy wykonywanych przez odwołującego na ww. stanowisku.
Reasumując, ubezpieczony nie wykazał, że po dniu 31 grudnia 2008r. świadczył pracy w warunkach szczególnych o której mowa wart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych. Nie wykazał też 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnycho której mowa wart. 49, wobec czego brak jest podstaw do przyznania świadczeniaw oparciu o oba te przepisy.
Spełnienie pozostałych przesłanek nie było ostatecznie sporne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
(-) Sędzia Teresa Kalinka