Sąd Okręgowy w Olsztynie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 934/18
Data wyroku: 2019-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Jerka

Sygn. akt IV U 934/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Rafał Jerka

Protokolant:

st. sekr. sądowy Alina Dziarkowska

po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawy(...) Spółka z o.oSpółka Komandytowa
przy udziale zainteresowanych:K. Ś.,M. S. (1),J. S. (1),P. P.,A. M. (1),K. K.,M. K. (1),M. H.,J. D.,M. D. (1),(...) Sp. z o.o.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ustalenie płatnika składek na ubezpieczenia społeczne
na skutek odwołań(...) Spółka z o.oSpółka Komandytowa
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 23 maja 2018 r.
znak:
(...)

I
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, iż ustala, że podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe wypadkowe i zdrowotne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanych:K. Ś.,M. S. (1),J. S. (1),P. P.,A. M. (1),K. K.,M. K. (1),M. H.,J. D.,M. D. (1),M. T. (1)nie stanowią wynagrodzenia uzyskane przez wymienionychz tytułów umów zleceń zawartych z(...) Sp. z o.o.w okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach,

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.na rzecz(...) Spółka z o.o.Spółka Komandytowa kwotę 900 zł (słownie: dziewięćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

/-/ SSO R. Jerka
IV U 934/18

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzjami z dnia 23 maja 2018 r. stwierdził łączne oskładkowanie przychodu z umów zleceń zawartych zD.sp. z. o.o przez zainteresowanychK. Ś.,M. S. (1),J. S. (1),P. P.,A. M. (1),K. K.,M. K. (1),M. H.,J. D.,M. D. (1),M. T. (1)w okresach tam wskazanych z przychodami z umów o pracę zawartych przez wymienionych ze swoim pracodawcą(...) spółka jawna( obecnie(...) Spółka z o.oSpółka Komandytowa )
W uzasadnieniu wskazano, iż pracownicy(...)zawarli umowy zlecenia zespółką (...)na wykonywanie po godzinach pracy lub w dni wolne prac na rzecz tej ostatniej. Z uwagi na fakt, iż zdaniem organu rentowego po pierwsze wynagrodzenia z umów zleceń był refinansowane przez pracodawcęspółkę (...), po drugie to że nadzór nad wykonywaniem umów zleceń sprawowały osoby zatrudnione współce (...), po trzecie to że obie spółki są powiązane kapitałowo i osobowo należy uznać iż zainteresowani w rzeczywistości świadczyli pracę „ na rzecz „ swojego pracodawcy (spółki (...)) co w konsekwencji uzasadnia zastosowanieart. 8 ust 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznychczyli łączne oskładkowanie wynagrodzeń z umów o pracę i umów zleceń.
W odwołaniu od powyższych decyzji skarżący(...) spółka jawna( obecnie(...) Spółka z o.oSpółka Komandytowa ) wnieśli o jej zmianę i ustalenie, iż nie jest ona płatnikiem składek z tytułu umów zleceń zawartych przez zainteresowanych zespółka (...) sp. z.o.o.W uzasadnieniu wskazali, iż pracownicyspółki (...)( będąc zatrudnieni w marketach budowlanych ) po godzinach pracy w krótkich okresach czasu ( kilkudniowych ) świadczyli pracę na rzeczspółki (...)związaną z końcowym okresem realizacji inwestycji w postaci budowy i sprzedaży osiedla wielorodzinnego(...)na(...)wN.. Zainteresowani w ramach umów zleceń sprzątali klatki schodowe, parkingi, przewozili elementy ogrodzeniowe, konserwowali drzwi garażowe itp. Wynagrodzenia z umów zleceń były wypłacane ze środkówD.i nie były one refinansowane przezspółkę (...). Skoro prace wykonywane przez zainteresowanych były wykonywane wyłącznie „ na rzecz „ zainteresowanejD.nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie regulacja art. 8 ust 2 a ustawy systemowej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
ZainteresowaniK. Ś.,M. S. (1),J. S. (1),P. P.,A. M. (1),K. K.,M. K. (1),M. H.,J. D.,M. D. (1),M. T. (1)są ( byli ) zatrudnieni współce (...) spółka jawna( obecnie(...) Spółka z o.oSpółka Komandytowa ) zwana dalejD.na umowę o pracę w markecie budowlanym „M.„ wN.iD.głównie w charakterze sprzedawców ale też jako magazynierzy ( K.Ś., P.P.,M. D.) , kierowcy (M. T.,A. M., K.K.), projektant aranżacji wnętrz – łazienek (M. K., M.H.) oraz dyrektor marketu (M. S.)
D.spółka z.o.o. zwana dalejD.prowadziła inwestycje w postaci budowy i sprzedaży osiedla wielorodzinnego na(...)wN.(osiedle (...)). W tym celu w od połowy do końca roku 2016 r. na krótkie okresy ( kilkudniowe ) zawierała umowy zlecenia z zaineresowanymi na prace związane z tą inwestycją: prace porządkowe klatek i parkingów, transportu elementów ogrodzeniowych, konserwacji bram wjazdowych, drzwi garażowych, sporządzanie ogłoszeń o sprzedaży garaży itp. Spółka ta w toku działalności poszerzyła swoją działalność ( po zakończeniu inwestycji budowlanej ) o sprzedaż materiałów budowlanych. W tym celuD.zawarła zM. S.( dyrektorem(...) spółki (...)) umowę zlecenia w przedmiocie wyceny 3 dachów dla klientafirmy (...)oraz zM. T.na konserwacje regałów należących dofirmy (...).
Wynagrodzenia z umów zleceń pochodziły wyłącznie ze środkówD.i stanowiły jej koszty. Nie były one refinansowane przezspółkę (...). Praca wykonywane w oparciu o umowę zlecenia nie wchodziła w zakres prac wykonywanych przez zainteresowanych na rzeczspółki (...). Była ona rodzajowo odmienna.
( dowód: dokumentacja k – 127 – 174, k – 191, zeznaniaA. M.k. 233v – 234,D. K.k. 234, zeznania zainteresowanych kM.T.k. 234,M..s.k. 234v,J. S.k. 234v, P.P.k. 234v, K.K.k. 234v – 235, M.H.k. 235, J.D.k. 235,M. D.k. 235, zeznania stronyM. M.k. 235, zeznania świadków ze sprawy IV U 933/18A. M.k. 226v – 227,D. K.k. 230v – 231,M. M.k. 231v – 232 )
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie płatnika składekspółki (...)w ocenie Sądu zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, iżart. 8 ust 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznychrozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych w nim umów prawa cywilnego ( umowy zlecenia, o dzieło ) przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która wymienioną umowę zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. W tym ostatnim przypadku, to w istocie pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę/wykonawcę dzieła, bez względu na to, czy w trakcie jej wykonywania pracownik pozostaje pod faktycznym kierownictwem pracodawcy i czy korzysta z jego majątku. Celem takiej regulacji było, po pierwsze - ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów oraz po drugie - ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej naprzekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy(por. uchwałę z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki: z dnia 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117; z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, z dnia 2 lutego 2010 r., I UK 259/09, oraz z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266).
„Praca wykonywana na rzecz pracodawcy” to zatem praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią. Z punku widzenia przepływów finansowych, to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy. Wszystko to zaś ma na celu obniżenie kosztów zatrudnienia przez zastąpienie „oskładkowanego” wynagrodzenia za pracę „nieoskładkowanym” wynagrodzeniem za wykonanie dzieła lub za wykonanie usług.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi gdyż:
Po pierwsze nie ujawniono w toku postępowania jakiejkolwiek umowy pomiędzy osobą trzecią (D.) a pracodawcą ((...)) w ramach której ten pierwszy podmiot miałby wykonywać usługi na rzecz pracodawcy ((...)) i otrzymywać z tego tytułu jakiekolwiek środki finansowe
Po drugie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż zlecone w ramach umów zleceń prace zainteresowanym były zadaniami własnymispółki (...)związanymi głównie z prowadzaną przez nią inwestycją w postaci budowy i sprzedaży mieszkań na osiedli(...)wN.oraz sporadycznie z prowadzoną przez tą spółkę uboczną działalnością związaną ze sprzedażą materiałów budowlanych dla swoich klientów ( wycena dachów przezM. S.i konserwacja regałów przezM. T.)
Po trzecie z tej perspektywy zrozumiałym się staje, to iż pracownicyspółki (...)na rzeczspółki (...)wykonywali rodzajowo całkowicie odmienne prace niż na rzecz swojego pracodawcy , gdyż w głównym zrębie działalność spółek była całkowicie odmienna (D.– prowadzenie inwestycji budowlanej,(...)– marketowa sprzedaż materiałów budowlanych ). W tej sytuacji jasnym staje się, iżspółka (...)nie mogła zlecaćspółce (...)wykonywania usług „ na swoją rzecz „ skoro przedmiot działalności tych podmiotów co do zasady się nie pokrywał.
Po czwarte bez znaczenia dla zastosowania spornej regulacji -art. 8 ust 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych– pozostaje uwypuklana przez organ rentowy kwestia powiązań kapitałowo – osobowych obu spółek, która w obrocie prawnym co do zasady nie jest zjawiskiem nagannym
Mając na uwadze powyższe Sąd zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, iż ustalił, że podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe wypadkowe i zdrowotne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanych:K. Ś.,M. S. (1),J. S. (1),P. P.,A. M. (1),K. K.,M. K. (1),M. H.,J. D.,M. D. (1),M. T. (1)nie stanowią wynagrodzenia uzyskane przez wymienionych z tytułów umów zleceń zawartych z(...) Sp. z o.o.w okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach ( pkt I wyroku )
O kosztach orzeczono jak wpkt IIw oparciu oart. 102 kpcbiorąc pod uwagę, iż sprawa dotyczyła połączonych spraw o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamej podstawie prawnej co uzasadniało zmniejszenie wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego.
Należy też wskazać, iż Sąd ustalając stan faktyczny oparł się za zgodą stron ( k. 233 ) na zeznaniach świadków i stron ze sprawy IV U 933/18. W ugruntowanym orzecznictwie wskazuje się bowiem, iż wskazana czynność procesowa nie narusza zasady bezpośredniości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1997 r., I CKN 42/96, OSNC 1997 Nr 5, poz. 62 z dnia 28 marca 2006 r., I UK 213/05 oraz z dnia 10 listopada 1966 r., II PK 269/66, NP 1967, nr 6, z dnia 27 lutego 1997 r., III CKN 1/97 (LEX nr 1228306 ), z dnia 31 maja 2017 r. III UK 133/16, wyrok SA w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2017 r.III AUa 934/16 )
SSO RafalJ.