Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 358/18
Data wyroku: 2019-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek, Anna Kowacz-Braun, Marek Boniecki
Słowa kluczowe: Umowa, Przelew wierzytelności
Podstawa prawna: art 509 § 1 i 2 kc

Sygn. akt I AGa 358/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 maja 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Krężołek (spr.)

Sędziowie:

SSA Marek Boniecki
SSA Anna Kowacz-Braun

Protokolant:

st. sekr. sądowy Urszula Kłosińska

po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaBanku(...)wB.z siedzibą wB.
przeciwkoJ. S.iK. S.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt IX GC 88/17

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanychJ. S.iK. S.solidarnie na rzecz Banku(...)wB.z siedzibą wB.kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Marek Boniecki SSA Grzegorz Krężołek SSA Anna Kowacz-Braun
Sygn. akt I AGa 358/18

UZASADNIENIE
Bank(...)wB., z siedzibą w miejscowościB.wniósł o zasądzenie solidarne od pozwanychJ. S.iK. S.kwoty 98.400zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi :
– od kwoty 24.600zł od dnia11.05.2016r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 24.600zł od dnia 11.06.2016r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 24.600zł od dnia 11.07.2016r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 24.600zł od dnia 11.08.2016r. do dnia zapłaty m oraz obciążenie pozwanych solidarnym obowiązkiem zapłaty kosztów procesu .
Uzasadniając żądanie wskazał, że w dniu 13 stycznia 2013r., na zabezpieczenie spłaty kredytu obrotowego, udzielonego w dniu 14 grudnia 2012r.(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwO., następnie przekształconej i działającej obecnie pod firmą(...)S.A., w drodze przelewu wierzytelności, nabył od(...), spółki jawnej wZ., wierzytelność wobec pozwanych o zapłatę czynszu dzierżawnego za dzierżawę przez pozwanych , działających w formie spółki cywilnej, placówki gastronomicznej(...)wZ..
W związku z brakiem spłaty kredytu strona powodowa wypowiedziała kredytobiorcy umowę kredytu ze skutkiem na dzień 29 grudnia 2015r.
Następnie pismem z dnia 6 maja 2016r.bank zawiadomił pozwanych o przelewie wierzytelności, wzywając do zapłaty na jego rzecz należności czynszowych , które okazało się nieskuteczne.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 3 października 2016r. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w całości , obciążając pozwanych kosztami postępowania.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty, który zakwestionowali w całości , pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu.
W swoim stanowisku procesowym przyznali ,że są dzierżawcami obiektu gastronomicznego(...)wZ., na mocy umowy , którą zawarli z(...)- spółką jawną w dniu 31 maja 2009r. Byłą ona kilkakrotnie zmieniana aneksami z 1 czerwca 2009r., z 2 czerwca 2009r., z 3 grudnia 2012r. oraz z 8 kwietnia 2012r.
Twierdzili że wspomniana w pozwie umowa kredytu przewidywała zabezpieczenie banku na wierzytelności z tytułu czynszu dzierżawnego , ale służącej spółce jawnej tylko wobecJ. S.. Zatem przelew wierzytelności na który powołuje się strona powodowa jest niezgodny z umową kredytową.
Twierdzili , że żądanie jest nieuzasadnione także dlatego , iż w odniesieniu do należności czynszowej za maj 2016r , została ona zapłacona wydzierżawiającej w kwocie 25.830zł , w dniu 4 maja 2016r., realizując tym samym zobowiązanie stwierdzonefakturą nr (...). Zapłata ta nastąpiła zanim powzięli wiadomość o przelewie wierzytelności. Dowiedzieli się o nim od banku w dniu 29 lipca 2016r
Co do należności za pozostałe okresy [ czerwiec , lipiec i sierpień 2016r ] pozwani argumentowali , że również nie są wobec strony powodowej zobowiązanymi z tego tytułu albowiem swoje zobowiązanie wykonali wobec spółki jawnej poprzez dokonanie kompensat wzajemnych należności . Powołali się przy tym na §11 umowy dzierżawy, podnosząc , że przysługiwało im prawo do potrącenia z czynszem poniesionych kosztów remontu lokalu gastronomicznego.
Oświadczenie o potrąceniu złożyli wydzierżawiającej w dniu 9 czerwca 2016r. , w odniesieniu do czynszu za czerwiec , w dniu 8 lipca 2016r. , należności czynszowej za lipiec , a w dniu 9 sierpnia 2016r., za sierpień.
Oświadczenia o potrąceniu składali każdorazowo, przedstawicielowi drugiej strony ustnie, informując , że dokonali płatności za faktury z tytułu prac remontowych.
Natomiast wydzierżawiający złożył pozwanym oświadczenie o potrąceniu na piśmie poprzez doręczenie im w dniu 20 września 2016r. faktur z tytułu czynszu za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2016r., wskazując na każdym z tych dokumentów rozliczeniowych, jako sposób zapłaty „kompensata”.
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2018r Sąd Okręgowy w Krakowie :
- zasądził a od pozwanychJ. S.iK. S., solidarnie, na rzecz strony powodowej Bank(...)wB.z siedzibą wB.kwotę 98.400zł ( wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 24.600zł od dnia 11 maja 2016r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 24.600zł od dnia 11 czerwca 2016r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 24.600zł od dnia 11 lipca 2016r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 24.600zł od dnia 11 sierpnia 2016r. do dnia zapłaty[ pkt I ] ;
- zasądził od pozwanych ,solidarnie , na rzecz strony powodowej kwotę 12 137 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 7 200 zł jako wynagrodzenie pełnomocnika procesowego [ pkt II sentencji wyroku]
Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
W dniu 14 grudnia 2012r. strona powodowa i(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwO.,/ nr KRS(...), reprezentowana przez prezesa zarząduG. K. (2), zawarliumowę nr (...), o kredyt obrotowy.
Na jej podstawie bank udzielił spółce kredytu obrotowego w kwocie 7.770.000zł , na okres od 14 grudnia 2012r. do 31 grudnia 2022r., z obowiązkiem spłaty w ratach.
W umowie przewidziano możliwość wypowiedzenia umowy na wypadek, m. in. , braku spłaty kredytu, zagrożenia upadłością, z obowiązkiem zwrotu wykorzystanego kredytu po wypowiedzeniu umowy .
Jako formę zabezpieczenia spłaty zobowiązania kredytowego strony przewidziały m. in. przelew wierzytelności z tytułu należności czynszowych z umowy dzierżawy, zawartej w dniu 31 maja 2009r. pomiędzy(...)spółka jawna(...)wZ., aJ. S., dotyczącej obiektu gastronomicznego(...)wZ..
W dniu 10 stycznia 2013r powodowy bank i(...)spółka jawna(...)wZ., reprezentowana przezG. K. (2), zawarli umowę o przelew tej wierzytelności.
Powołując się na wyżej wymienioną umowę o kredyt obrotowy, w celu zabezpieczenia wierzytelności banku wynikających z tej umowy, istniejących, jak i mogących powstać w przyszłości, spółka jawna dokonała na rzecz banku nieodwołalnego przelewu wierzytelności przysługujących w stosunku doJ. S., reprezentującegospółkę cywilną (...), z tytułu umowy dzierżawy z dnia 31 maja 2009r. wraz z późniejszymi zmianami, dotyczącej obiektu gastronomicznego(...), do wysokości zadłużenia wynikającego z umowy kredytowej.
Pismem doręczonym w dniu 21 grudnia 2015r. strona powodowa wypowiedziała kredytobiorcy umowę z powodu zagrożenia upadłością kredytobiorcy, określając termin wypowiedzenia na siedem dni.
Jak ustalił Sąd I instancji, pozwani od 2003r. prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, podfirmą (...)(...)której przedmiotem działalności było m.in. prowadzenie restauracji i innych stałych placówek gastronomicznych.
W dniu 31 maja 2009r.(...) spółka jawna(...)spółka jawna wZ., reprezentowana przezM. C. (2)iG. K. (2), zawarła zJ. S., działającym jako reprezentantspółki cywilnej (...)umowę dzierżawy nieruchomości zabudowanej obiektem gastronomicznym(...)za czynsz dzierżawny w wysokości 20.000zł plus VAT, płatny z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca.
W umowie postanowiono, że na wydzierżawionej nieruchomości dzierżawca będzie uprawniony do świadczenia usług gastronomicznych i do pobierania pożytków w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Dzierżawca zobowiązał się do wykonywania bieżących drobnych napraw na swój koszt , z prawem dokonywania też takich nakładów, które zwiększają wartość przedmiotu dzierżawy ale tylko za zgodą i w zakresie uzgodnionym pisemnie z wydzierżawiającym.
Strony stwierdzały, że po zakończeniu dzierżawy wszystkie nakłady stają się własnością wydzierżawiającego, a dzierżawca zrzeka się wszelkich roszczeń z tego tytułu.
Aneksem z dnia 3 grudnia 2012r. czynsz dzierżawny został podwyższony z 20 000 zł do kwoty 21.000zł miesięcznie plus VAT, pozostawiając wyżej powołane postanowienia umowy bez zmian.
Po zawarciu wyżej opisanej umowy cesji , bo aneksem z dnia 8 kwietnia 2013r., strony ponownie zmieniły łączącą je umowę .
Umówiły się ,że wydzierżawiający może zobowiązać dzierżawcę do wykonania określonych prac budowlanych , remontowych , czy konserwacyjnych . W takim wypadku strony uzgodnią zakres i kosztorys prac zleconych do wykonania i koszty te dzierżawca będzie miał prawo potrącić –skompensować ich wartość z należnym czynszem.
Pismem z dnia 6 maja 2016r., doręczonym pozwanym w dniu 12 maja 2016r., powołując się na przelew wierzytelności oraz na umowę kredytową , a także na to, że kredyt nie został spłacony, strona powodowa , jako nabywca wierzytelności z tytułu dzierżawy , wezwał ich do zapłaty czynszu.
W odpowiedzi na to wezwanie pozwani , pismem datowanym na 20 maja 2016r, stwierdzili że czynsz za miesiąc maj 2016r. został zapłacony wydzierżawiającemu przed doręczeniem zawiadomienia o przelewie wierzytelności. Odnosi się to także do żądania banku w odniesieniu do należności czynszowych za styczeń, luty, marzec , kwiecień 2016r.
Z dalszej części ustaleń wynika , iż przed zawiadomieniem o przelewie wierzytelności, pismem z dnia 21 marca 2016r. wydzierżawiająca spółka jawna zobowiązała pozwanych , jako dzierżawców, działających w ramachspółki cywilnej (...), do wykonania napraw dachu oraz izolacji na stropie ściany zachodniej sali konsumenckiej na poziomie -1 i wezwała do przedłożenia oferty w odniesieniu do tych prac. Zaakceptowała ofertę dotyczącą naprawy dachu za kwotę 120.000zł netto, oraz naprawę izolacji stropu za kwotę 65.000zł netto , zaznaczając , że wydatek ten zostanie skompensowany z czynszem dzierżawnym.
Pozwani zlecili naprawę izolacji sali za cenę 65.000zł netto, oraz naprawę dachu za cenę 120.000zł netto.
W dniu 30 lipca 2016r wykonawca prac Firma(...)wystawiła pozwanymfakturę nr (...), na kwotę 79.950zł , netto 65.000zł za izolację sali konsumenckiej, w związku ze zleceniem z dnia 7 kwietnia 2016r..
W odpowiedzi na zlecenie naprawy dachu, wykonawca pismem z dnia 16 czerwca 2016r. zaproponował rozpoczęcie prac na przełomie września i października tego roku ,pod warunkiem uiszczenia zaliczki 50.000zł.
Z kolejnej części ustaleń wynika , że w dniu 4 maja 2016r. wydzierżawiająca wystawiła pozwanym potwierdzenie wpłaty kwoty 25.830zł zafakturę nr (...).2016, bliżej nie opisując tytułu wpłaty .
Na rzecz wykonującej naprawyfirmy (...)pozwani wpłacili : w dniu 7 września 2016r. kwotę 25.830zł, w dniu 19 września 2016r kwotę 39.170zł, w dniu 31 października 2016r. kwotę 21.000zł, a w dniu 25 listopada tego roku kwotę 25.830zł.
W ramach rozważań prawnych , uznając żądanie strony powodowej za uzasadnione w całości , Sąd I instancji ocenił , że żaden z zarzutów , którymi przed roszczeniem banku bronili się poznani , nie jest usprawiedliwiony.
Odwołując się do dokonanych w sprawie ustaleń , w tej ich części , która dotyczyła treści umowy kredytowej z dnia 14 grudnia 2012r, przewidując jako jeden ze sposobów zabezpieczenia spłaty zobowiązania przez kredytobiorcę, przelew wierzytelności wydzierżawiającej spółki jawnej z tytułu czynszu za lokal gastronomiczny , który zobowiązani byli płacić wspólnicyspółki cywilnej (...)„ - obaj pozwani , a także do umowy dzierżawy z 31 maja 2009r w której wspólnicy byli dzierżawcami , aJ. S.jedynie został wskazany jako reprezentant spółki , Sąd uznał , że niezasadnym jest zarzut w ramach którego pozwani twierdzili , że umowa przelewu pomiedzy bankiem aspółką (...)mogła odnieść skutek jedynie wobec pozwanegoJ. S., a wobec tego była niezgodna z umową kredytową.
Jako nietrafny ocenił Sąd I instancji zarzut zapłaty , który pozwani odnosili do należności czynszowej za miesiąc maj 2016r.
W tym zakresie wskazał , że nie dowiedli oni okoliczności wskazujących na rzeczywiste jej uregulowanie przed datą powzięcia informacji o przelewie na rzecz banku , spółce cedentowi , co jego zdaniem nastąpiło, jak wynika z ustaleń w dniu 12 maja 2016.Przedstawiony przezJ.iK. S.dokument „ KP”, mający potwierdzać tę zapłatę jest niewiarygodny dlatego , że po pierwsze nie odpowiadał on uzgodnionej umownie formie uiszczania należności czynszowych , którą był przelew. Poza tym nie określał on tytułu zapłaty , a pozwani nie przedstawili dokumentu rozliczeniowego wskazującego na źródło obowiązku świadczenia w postaci faktury , która została wskazana w dowodzie „KP”

Chybiony jest , w jego ocenie również zarzut wspólników spółki cywilnej , zgodnie z którym są wolni od zobowiązania wobec strony powodowej albowiem należność czynszową za pozostały okres dochodzony pozwem [ za czerwiec , lipiec i sierpień 2016r ] zapłacili wydzierżawiającej spółce w drodze wzajemnych potrąceń wierzytelności , przy czym ich wierzytelności wynikały z pokrycia należności za prace remontowe w budynku w którym prowadzili lokal , będąc do tego uprawnionymi na podstawie umowy dzierżawy , po jej ostatniej zmianie, dokonanej aneksem z 8 kwietnia 2013r.
Odpierając ten zarzut w pierwszej kolejności Sąd stanął na stanowisku , że pozwani nie dowiedli , że do tego rodzaju kompensaty wzajemnych należności pomiedzy nimi a wydzierżawiającą spółką[ mając przybierać, jak twierdzili , formę ustną ] w ogóle doszło.
Po wtóre zwrócił uwagę , że umowa cesji pomiedzy bankiem , a(...) spółka jawna(...)spółka jawna wZ.została zawarta w dniu 10 stycznia 2013r . Po tej dacie cedentka utraciła możliwość dysponowania służącymi mu dotąd wierzytelnościami wobec pozwanych , a w konsekwencji , jej ewentualne oświadczenia będące aktami takiej dyspozycji nie mogły wywołać skutku , w szczególności wobec cesjonariusza
Po trzecie, odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w wyroku z dnia 9 maja 2003r , sygn.. V CKN 218/01 -/ powołany za zbiorem Legalis/ - uznał , że dłużnik nie może potrącać wierzytelności , która nie jest wymagalna , a cedent i jego dłużnik kreują między sobą zobowiązanie, którego wymagalność określają w czasie wyprzedzającym wymagalność przelanej wierzytelności. W takiej sytuacji dłużnik nie może skorzystać wobec nabywcy wierzytelności z zarzutu potrącenia dokonanego wobec cedenta mimo , że daty wymagalności wierzytelności zbytej i wierzytelności dłużnika , według przepisuart. 513 §2 kcwskazywałyby na to jego uprawnienie.
Odwołując się do poczynionych w postępowaniu ustaleń Sąd Okręgowy argumentował w związku z tym, iż zbycie wierzytelności spółki jawnej , jakimi z tytułu czynszu dzierżawnego dysponowała wobec pozwanych , na rzecz strony powodowej nastąpiło w czasie , gdy spółka jawna nie miała obowiązku refundowania dzierżawcom wartości dokonywanych przez nich nakładów .
Taki stan trwał do 8 kwietnia 2013r, gdy strony umowy dzierżawy takie uprawnienie po stronieJ.iK. S.przewidziały.
Ta zgoda po stroniespółki (...)nie może być uzna za skuteczną skoro już wówczas, po dacie cesji na rzecz powodowego banku nie mogła – w ten sposób - uprzednio należącymi do niej wierzytelnościami dysponować.
W odniesieniu do wierzytelności pozwanych takie potrącenie , prowadzące do skutku w postaci wygaszenia wierzytelności banku było wykluczone dlatego , że do daty , kiedy dowiedzieli się oni o dokonaniu przelewu [ 12 lipca 2016r ] nie ponieśli jeszcze żadnych wydatków związanych z remontem budynku ,w którym prowadzili lokal gastronomiczny. Pierwszy taki wydatek ponieśli bowiem dopiero w lipcu 2016r.
Rozstrzygniecie o odsetkach miało swoją podstawę wart. 481 kc.
W tym zakresie , także uznając żądanie banku za zasadne , Sąd I instancji wskazał , iż
od zawiadomienia o przelewie wierzytelności , czynsz winien był być świadczony powodowemu bankowi w terminach umówionych z wydzierżawiającą .
O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o artart. 98 §1 i 3 oraz 99 k.p.c..
W apelacji od tego orzeczenia , zaskarżając je w całości , pozwani domagali w pierwszej kolejności jego zmiany i oddalenia powództwa oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami sporu za obydwie instancje.
Jako wniosek ewentualny sformułowali żądanie wydania przez Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcia kasatoryjnego i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej istotne znaczenie , a toart. 233 §1 kpcwobec przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną , niepełną i niezgodną z regułami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Ta wada postępowania Sądu miała , zdaniem skarżących, doprowadzić do wadliwego uznania , że złożony przez nich dokument „KP” nie potwierdza uiszczenia przez nich czynszu dzierżawnego za maj 2016r , na rzeczspółki (...)mimo , że wymieniona w nim suma odpowiada wysokości tej należności , a podany w nim termin zapłaty koresponduje z tym , w którym czynsz miał być płacony.
Polegała także na nietrafnym stwierdzeniu , że ustanawiając w umowie kredytowej zabezpieczenie w postaci cesji wierzytelności z tytułu czynszu dzierżawnego za lokal prowadzony przez pozwanych, stronom chodziło właśnie o te należności a nie te , którymi obciążony był jedynieJ. S.. Tak motywowana wada miała prowadzić również do
- błędu w ustaleniach faktycznych , który spowodował nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty sprawy.
Zarzucany błąd polegał także na nie uznaniu ,że strona powodowa nie wykroczyła zakresem swojego żądania poza granice nabytej wierzytelności mimo , że umowa dzierżawy w czasie , kiedy doszło do umowy cesji [ 10 stycznia 2013r] , obejmowała wartość czynszu netto w wysokości 20 000 złotych miesięcznie , nie natomiast wielkość brutto 24 600 zł.
- naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przez Sąd Okręgowy:
a/art. 512 kci wyrażenie niepoprawnego wniosku , że pozwani nie mogli skutecznie spełniać świadczeń czynszowych na rzecz poprzedniego wierzyciela ze skutkiem wygaszenia swojego zobowiązania ,
b/art. 5 kcwobec braku oceny , iż dochodzenie przez stronę powodową roszczenia wskazanego w żądaniu pozwu nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz
wadliwej wykładniart. 513 kc,której następstwem była nietrafna ocena , iż skarżący i(...) spółka jawna(...)spółka jawna wZ., nie mogli skorzystać z uprawnieninia do potrącenia wzajemnych wierzytelności.
Odpowiadając na apelację strona powodowa domagała się jej oddalenia jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenia na swoją rzecz od pozwanych kosztów postępowania apelacyjnego
Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : .
Środek odwoławczy pozwanych nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Nie mają racji skarżący podnosząc zarzut przekroczenia przez Sąd Okregowy granic swobodnej oceny dowodów.
Na wstępie jego oceny przypomnieć należy , odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę , stanowiska Sądu Najwyższego , wypracowanego na tle wykładniart. 233 §1 kpc, iż jego skuteczne postawienie wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.
W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, przy uznaniu , iż służy on jedynie dowolnej , nie doniosłej z tego punktu widzenia polemice z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.
Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normyart. 233 §1 kpc, pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.
Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .
To, w jaki sposób apelujący motywują ten zarzut pozwala na stwierdzenie , że w miejsce , rzeczowej , opartej na wskazanych wyżej zasadach merytorycznej krytyki dokonanej przez Sąd oceny i wynikających z jej wniosków ustalań, poprzestają oni wyłącznie na przeciwstawieniu im własnej ich wersji , zdaniem pozwanych poprawnej, w ramach której uznając , że błąd postępowania Sadu niższej instancji w tym zakresie polega na tym , że nie ocenił dowodów i nie poczynił ustaleń w taki sposób , które uznają oni za nie wadliwe a fakty za ustalone w zgodzie ze stanowiskiem procesowym przez nich prezentowanym.
Już to wystarcza, aby zarówno zarzut procesowy jak i zarzut błędu ustaleń odeprzeć.
Zatem tylko w drodze uwag o charakterze uzupełniającym zauważyć należy , że złożona przez pozwanych do akt kopia dokument „KP„ nr(...)trafnie nie została przez Sąd I instancji oceniona jako niewystarczająca dla potwierdzenia , że przed dowiedzeniem się o umowie przelewu pomiędzy bankiem aspółką jawną (...)zapłacili na rzecz cedentki należność czynszową za maj 2016r.
Po pierwsze, jak zasadnie zauważył Sąd OkręgowyJ.iK. S.nie przedłożyli oryginału , a nawet kopii wymienionej w tym dokumenciefaktury nr (...), należność z której miałaby być przez nich w ten sposób z tego zapłacona.
Po wtóre nie zostało wyjaśnione , kto pobrał tę należność , a przede wszystkim dlaczego akurat kwota czynszu za ten miesiąc została wniesiona w formie innej /gotówką / aniżeli ta , którą strony umowy dzierżawy określiły w jej postanowieniu dotyczącym formy płatności , obowiązującej pomiedzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą.
Obowiązek zapłaty czynszu dzierżawnego przelewem ,na konto bankowe wydzierżawiającej, wynika z §5 tej umowy / por. k. 22 v akt/
Po trzecie pozwani nie starali się nawet wyjaśnić , a tym bardziej nie dowodzili , także dlaczego spółka jawna zdecydowała się przyjąć wpłatę gotówkową mimo , że wiedziała, iż od 10 stycznia 2013r nie była już dysponentem wierzytelności z tego tytułu , wobec zawarcia w tej dacie umowy jej cesji z bankiem , co więcej nie poinformowała o tym pozwanych mimo , że taki obowiązek na siebie w tej umowie przyjęła. / por §5 umowy przelewu z 10 stycznia 2013r , k. 31 akt/.
Nie ma też racji strona apelująca upatrując wskazanych wad oceny i błędu ustaleń gdy twierdzi , iż umowa ta była niezgodna z umową kredytową , skoro przewidywany jako zabezpieczenie spłaty zobowiązania kredytowego przelew wierzytelności miał dotyczyć tylko tych wobec jednego ze wspólnikówspółki cywilnej (...)„ ,J. S..
Twierdzenie to jest dowolne, gdy wziąć pod rozwagę , że zgodnie z §7 ust. pkt 3 umowy kredytowej z 14 grudnia 2012r zabezpieczenie to jednoznacznie określa umowne źródło wierzytelności , która [ które ] mają być przedmiotem cesji , wskazując na umowę dzierżawy lokalu gastronomicznego „(...)„ wZ.z dnia 31 maja 2009. / por. k. 27 v akt /.
Z kolei z określenia stron tej umowy wynika , że podpisujący jąJ. S.działa jako pełnomocnikspółki cywilnej (...)„ , której wspólnikami [ co pomiedzy stronami nie było sporne ] są tak on jak i pozwanyK. S.. / por. k. 22 akt /
Tak samo stronę dzierżawiącą określiły strony umowy przelewu z dnia 10 stycznia 2013r w jej §1 ust. 2 / por k. 31 akt/
Zatem nie mają racji apelujący, podnosząc ten argument mający wspierać stawiane zarzuty, bo w świetle powołanych dowodów z dokumentów nie może budzić wątpliwości , że wskazywana przez nich niezgodność pomiedzy treścią umowy kredytowej i umowy cesji w sposób nie budzący wątpliwości nie zachodzi , a wolą stron umowy kredytowej było dokonanie w celu zabezpieczenia spłaty zobowiązania kredytowego przelewu wierzytelności , któraspółka jawna (...)miała wobec obu wspólnikówspółki cywilnej (...). Tak tez rozumiały ten zapis strony umowy przelewu z 10 stycznia 2013r.
Zupełnie inną kwestią jest - chociaż niedoniosłą dla rozstrzygnięcia sprawy- czyJ. S.działał , zaciągając zobowiązanie wobec spółki jawnej , w granicach umocowania udzielonego mu przez drugiego ze wspólników. Jest to jednak zagadnienie związane ze wzajemnymi , wewnętrznymi relacjami pomiedzy nimi , które pozostają poza granicami oceny w niniejszej sprawie.
Nie można podzielić stanowiskaJ.iK. S.uznających , że błąd ustaleń polega na stwierdzeniu Sądu , iż bank miał prawo domagać się należności czynszowych wraz z podatkiem VAT.
Dokonany umowa z dnia 10 stycznia 2013r skuteczny ich przelew spowodował bowiem , że strona powodowa nabyła je w kształcie rzeczowym oraz w wysokości , która przysługiwała cedentce . / argument zart. 509 §2 kc/
Zgodnie z postanowieniem §5 ust. 1 umowy dzierżawy z dnia 31 maja 2009r , który kolejnymi aneksami do niej nie był zmieniany , do kwoty czynszu wydzierżawiający miał prawo naliczyć ten podatek. Uprawnie to w drodze przelewu przeszło także na cesjonariusza i bez znaczenia dla takiego wniosku pozostaje – wbrew stanowisku skarżących - wystawienie faktur na te periodyczne należności.
Apelujący twierdzili , że opisany wyżej błąd ustaleń faktycznych decyduje o nierozpoznaniu przez Sąd I instancji istoty sprawy.
Jest to stwierdzenie zupełnie niezasadne.
Odwołując się do wykładni tego pojęcia , użytego tego przez normęart. 386 §4 kpcpowiedzieć należy , iż należy rozumieć je jako nie zbadanie przez Sąd rozstrzygający spór , merytorycznej podstawy dochodzonego roszczenia lub [ i ] zarzutów obronnych strony przeciwnej.
/por. w tej materii także stanowisko T. Erecińskiego w komentarzu do kodeksu postępowania cywilnego t. 2 s. 147 i n. oraz uwagi T. Wiśniewskiego w opracowaniu : Apelacja i kasacja , nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym s. 104 i n./
Wbrew zapatrywaniu skarżących , Sąd Okręgowy rozpoznał tę istotę , w oparciu o fakty ustalone w sprawie , skoro ocenił zasadność żądania zgłoszonego w pozwie, także przez pryzmat wszystkich zarzutów , na jakich opierało się stanowisko procesowe przeciwników procesowych banku.
Uznając zatem , że zarówno zarzut procesowy jak i zarzut błędu ustaleń nie są trafne , Sąd Apelacyjny oceniając , że ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji są poczynione poprawnie i w sposób kompletny, uznaje je za własne.
W świetle tych okoliczności chybione są także zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Wbrew stanowisku apelujących Sąd I instancji nie popełnił błędu zastosowaniaart. 512 kcuznając , że w odniesieniu do należności czynszowej za maj 2016r pozwani wywiązali się ze swojego zobowiązania płacąc ją cedentce .
Jak wskazano wyżej okoliczności tej nie dowiedli w sposób mogący tę zapłatę dostatecznie potwierdzić.
Niezasadnie wspólnicy spółki cywilnej poodnoszą zarzut naruszeniaart. 5 kc.
Nie można w sposób usprawiedliwiony uznać , że dochodzenie przez stronę powodową wierzytelności , które skutecznie nabyła na podstawie umowy cesji, stanowi naruszenie tej normy, tym bardziej gdy wziąć pod rozwagę , że apelujący nie starają się nawet zidentyfikować jaką zasadę z tych składających się na tę klauzulę generalną bank swoim działaniem miałby naruszyć.
Nie sposób też uznać za trafne ich stanowisko , że sposób zabezpieczenia w postaci cesji wierzytelności przysługujących od pozwanych miałby być ustanowiony bez zgody kredytobiorcy , w umowie z dnia 14 grudnia 2012r.
Zarzut materialny błędnej wykładniart. 513 kcjest również chybiony.
Po pierwsze jest wadliwie skonstruowany.
W warunkach gdy , jak w tym przypadku , zarzut naruszenia prawa materialnego jest motywowany w taki sposób , że podstaw do jego realizacji skarżący poszukuje w faktach ustalonych w sprawie , to jest to zarzut wady subsumpcji normy , a nie jej wykładni.
W takim bowiem przypadku wada postępowania Sądu musiałaby polegać na wadliwym jej rozumieniu jako takiej i bez znaczenia dla jego realizacji byłyby te okoliczności.
W przypadku pozwanych budują oni argumenty dla potwierdzenia tego błędu Sądu właśnie w nich , a zatem mamy do czynienia z wadą zastosowania przepisu a nie jego interpretacji przez Sąd orzekający.
Nie jest on trafny dlatego , że wbrew poglądowi skarżących, Sąd Okręgowy poprawnie uznał, iż pozwani nie mogli skutecznie dokonać potracenia swoich pretensji finansowych z należnościami czynszowymi , dochodzonymi obecnie przez bank.
Ma bowiem rację Sąd , że nie dowiedli aby te wierzytelności z racji dokonania nakładów remontowych na budynek w którym znajdował się lokal , który prowadzili po ich stronie powstały przed dniem w którym dowiedzieli się , na podstawie zawiadomienia strony pozwanej o przelewie , co nastąpiło , zgodnie z ustaleniami dokonanymi w sprawie 12 maja 2016r.
Z podanych przyczyn w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu, na podstawieart. 385 kpcw zw zart. 509 §1 i 2 kc, ar 512 i 513§2 kc.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego byłart. 98 §1i3 oraz 99kpcw zw. zart. 108 §1 i 391 §1 kpci wynikająca z niego , w zakresie ich rozliczenia pomiędzy stronami , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.
Kwota należna stronie powodowej solidarnie od przegrywających pozwanych , zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia , odpowiadając wynagrodzeniu profesjonalnego pełnomocnika banku , będącego radcą prawnym , została ustalona na podstawie § 2 pkt 6 w zw z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 2
SSA Marek Boniecki SSA Grzegorz Krężołek SSA Anna Kowacz – Braun