Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 209/19
Data wyroku: 2019-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Podstawa prawna: art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. akt IV U 209/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2019 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. wS.
odwołaniaJ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 11 marca 2019 r. Nr(...)
w sprawieJ. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o wysokość emerytury

oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 209/19

UZASADNIENIE
Decyzją z 11 marca 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.21 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowychodmówiłJ. K.prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach wskazując, że wykazany przez ubezpieczonego okres pracy w szczególnych warunkach wynosi 13 lat, 3 miesiące i 8 dni zamiast co najmniej 15 lat (decyzja z 11 marca 2019r. k.26 akt emerytalnych).
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczonyJ. K.wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do rekompensaty. Ubezpieczony wskazał, że do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach zaliczyć należy okres jego zatrudnienia w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.od 1 listopada 1992r. do 30 października 1994r., gdzie wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tonymarki S.266 oraz cysterny(...), a pracę instruktora jazdy wykonywał sporadycznie, gdy był turnus do szkolenia. W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wpisano rozporządzenie z 7 lutego 1983r., a nie wpisano rozporządzenia resortowego, a ponadto wpisując wykonywany zawód przestawiono kolejność wyrazów, przez co nie jest ono zgodne ze świadectwem pracy. Obecnie wobec zmian organizacyjnych w resorcie nie ma możliwości sprostowania świadectwa dlatego ubezpieczony wnosi o rozstrzygnięcie sprawy przez sąd (odwołanie wraz z załącznikami k.1-9 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, że nie może być ono uwzględnione, gdyż zgodnie ze świadectwem w okresie zatrudnienia w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.ubezpieczony wykonywał pracę instruktora nauki jazdy-kierowcy, a tego rodzaju praca nie jest zaliczana do pracy w szczególnych warunkach (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.10-12 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu(...)2018r. ubezpieczonyJ. K.,urodzony w dniu (...), wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z wnioskiem o emeryturę wraz rekompensatą z tytułu pracy w szczególnych warunkach (k.1-3 akt emerytalnych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 11 października 2018r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu emeryturę od 1 września 2018r. ,tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że do emerytury nie doliczono rekompensaty, gdyż przedłożone dokumenty - świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach dotyczące zatrudnienia wSpółce (...)oraz w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej nie dają podstaw do zaliczenia tych okresów zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach (decyzja z 11 października 2018r. o przyznaniu emerytury k.11 akt emerytalnych).
W dniu 4 stycznia 2019r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonego o ponowne rozpoznanie jego uprawnień do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach w oparciu o skorygowane świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach w(...) SA. W odniesieniu do okresu zatrudnienia w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.ubezpieczony wskazał, że nie jest w stanie przedstawić sprostowanego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, gdyż w/w Ośrodek już nie istnieje, jednakże w okresie tego zatrudnienia pracował głównie jako kierowca samochodu ciężarowego oraz cysterny, a pracę instruktora wykonywał tylko wtedy, gdy były turnusy do szkolenia (wniosek o rekompensatę z 4 stycznia 2019r. k.19 akt emerytalnych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, zaskarżona decyzją z 11 marca 2019r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do rekompensaty wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, że co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Do stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy zaliczył okresy pracy ubezpieczonego w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM., wB.są wW.oraz wFirmie Handlowej (...)wM.(z wyłączeniem okresów pobytu na zasiłku chorobowym), co łącznie stanowi 13 lat, 3 miesiące i 8 dni zatrudnienia w szczególnych warunkach. Nadto organ rentowy wskazał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.od 1 listopada 1992r. do 31 października 1994r., gdyż w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach nie powołano się na zarządzenie resortowe, a powołując się na rozporządzenie z 7 lutego 1983r. wskazano stanowisko pracy „instruktor nauki jazdy–kierowca”, które nie jest wymienione w powyższym rozporządzeniu (zaskarżona decyzja z 11 marca 2019r. k.26 akt emerytalnych).
Ubezpieczony był zatrudniony w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.jako pracownik cywilny w okresie od 1 listopada 1992r. do 31 października 1994r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 26 listopada 1994r. k.29 akt o ustalenie kapitału początkowego).
Ośrodek Szkolenia Żandarmerii Wojskowej był jednostką przeznaczoną do szkolenia żołnierzy przeznaczonych do służby w Żandarmerii Wojskowej. W ośrodku znajdował się batalion szkolny. W okresie od 7 września 1992r. do 19 października 1992r. ubezpieczony uczestniczył w Ośrodku Szkolenia Zawodowego wW.w kursie dla instruktorów osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami i w dniu 21 października 1992r. uzyskał zaświadczenie o uzyskaniu uprawnień do nauczania osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii(...)(zaświadczenieZakładu (...)wW.z 21 października 1992r. k.10 akt osobowych). Jeszcze w trakcie trwania powyższego kursu, w dniu 12 października 1992r. ubezpieczony skierował do Komendanta Ośrodka Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.podanie o przyjęcie do pracy na stanowisko instruktora nauki jazdy wskazując, że posiada wszystkie kategorie prawa jazdy i wymagane uprawnienia (podanie o przyjęcie do pracy z 12 października 1992r. k.3 akt osobowych). Podanie ubezpieczonego zostało rozpatrzone pozytywnie i w dniu 1 listopada 1992r. została zawarta między ubezpieczonym a Ośrodkiem Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.umowa o pracę, zgodnie z którą ubezpieczony został zatrudniony na trzymiesięczny okres próbny w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy - instruktora nauki jazdy (umowa z 1 listopada 1992r. na okres próbny k.13 akt osobowych). Po upływie okresu próbnego, w dniu 1 lutego 1993r. ubezpieczony został zatrudniony w w/w Ośrodku na czas nieokreślony na stanowisku kierowcy – instruktora nauki jazdy (umowa o pracę z 1 lutego 1993r. na czas nieokreślony k.20 akt osobowych). Ubezpieczony wykonywał pracę w ramach szkolnej kompanii kierowców, a jego bezpośrednim przełożonym był dowódca plutonu pojazdów szkolnych. Szkolna kompania kierowców wchodziła w skład batalionu szkolnego. Ubezpieczony otrzymał zatwierdzony przez dowódcę batalionu szkolnego, a przygotowany przez dowódcę szkolnej kompanii kierowców szczegółowy zakres obowiązków instruktora nauki jazdy. Zgodnie z tym dokumentem ubezpieczony miał obowiązek dbać o właściwy stan techniczny pojazdu, utrzymywać go w stałej gotowości, eksploatować pojazd zgodnie z przepisami i przeznaczeniem, zgodnie z przepisami prowadzić dokumenty pojazdu, a ponadto zajęcia nauki jazdy prowadzić zgodnie z planem oraz instruktażem do zajęć na wyznaczonej trasie czuwając nad przestrzeganiem przez szkolonych zasad ruchu drogowego, znaków drogowych i zasad bezpiecznej jazdy, zgłaszać przełożonym wnioski i uwagi oraz spostrzeżenia odnośnie umiejętności szkolonych. Zgodnie z pismem zatytułowanym(...)do szczegółowych obowiązków instruktora nauki jazdy, ubezpieczony jako instruktor nauki jazdy w takcie zajęć z nauki jazdy miał stosować się do w/w obowiązków instruktora nauki jazdy, a jeżeli w czasie dnia pracy nie wykonywał czynności instruktora nauki jazdy zobowiązany był do wykonywania poleconych przez przełożonego czynności mieszczących się w zakresie posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz nie wymagających kwalifikacji zawodowych (szczegółowy zakres obowiązków instruktora nauki jazdy oraz(...)do szczegółowych obowiązków instruktora nauki jazdy k.17-18 akt osobowych). W okresie zatrudnienia w Ośrodku Żandarmerii Wojskowej wM.ubezpieczony wykonywał czynności z zakresu szkolenia żołnierzy z obsługi i kierowania specjalistycznymi wojskowymi samochodami ciężarowymi. Obok ubezpieczonego będącego pracownikiem cywilnym, szkoleniem żołnierzy zajmowali się mundurowi instruktorzy, którymi byli żołnierze w służbie nadterminowej. Turnus szkoleniowy żołnierzy trwał około 3 do 5 miesięcy. Między turnusami było przerwa około 1 do 2 miesięcy. W przerwach miedzy turnusami oraz w przypadku braku do wykonania czynności z zakresu szkolenia żołnierzy, ubezpieczony wykonywał zlecone mu przez przełożonego czynności kierowcy. Ubezpieczony jeździł samochodem ciężarowymmarki S.o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wykonywał kursy zaopatrzeniowe np. jeździł po mundury, przewoził żołnierzy na poligon, wykonywał tzw. przerzuty sprzętu np. do jednostki wB., doS.. Jeździł również cysterną, którą przewoził paliwo, gaz do jednostki (zeznania świadków:J. S.iS. N.k.38v-39 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.27v-28 i 39-39v akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieJ. K.podlegało oddaleniu.
Stosownie do treściart.2 ust.5 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. z 2015r., poz.965 ze zm.), pod pojęciem rekompensaty należy rozumieć odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Zgodnie z art.21 ust.1 i 2 oraz art.23 ust.1 i 2 tej samej ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art.173 i art.174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.Artykuł 22 ust.1-3 ustawy o emeryturach pomostowychzawiera normy regulujące wyliczenie rekompensaty.
W odwołaniu oraz w toku postępowania ubezpieczony wskazywał, że legitymuje się wymaganym do nabycia prawa do rekompensaty stażem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat, gdyż do okresu pracy w szczególnych warunkach, uwzględnionego przez organ rentowy w wymiarze 13 lat, 3 miesięcy i 8 dni, zaliczyć należy również okres jego pracy w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.od 1 listopada 1992r. do 31 października 1994r. (w wymiarze 2 lat) w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
Odnosząc się do twierdzeń ubezpieczonego wskazać należy, że zgodnie z wykazem A załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeDział VIII poz.2 do pracy w szczególnych warunkach zaliczone są prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Jednakże w myśl §2 ust. l powyższego rozporządzenia, aby dany okres pracy zakwalifikować jako okres pracy w szczególnych warunkach praca w nim wymieniona musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że przeprowadzone w sprawie dowody dają podstawy do ustalenia, że w okresie zatrudnienia w Ośrodku Szkolenia Żandarmerii Wojskowej wM.ubezpieczony wykonywał pracę polegającą na kierowaniu samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a także samochodem typu cysterna (vide: ustalenia faktyczne). Brak jest jednak podstaw do ustalenia, że pracę kierowcy ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Na ustalenie takie nie pozwalają zachowane akt osobowe ubezpieczonego z okresu powyższego zatrudnienia. Z zachowanych w tych aktach autentycznych dokumentów wynika, że wbrew twierdzeniem ubezpieczonego ubiegając się o pracę w powyższym Ośrodku, ubezpieczony ubiegał się o pracę na stanowisku instruktora nauki jazdy, a nie kierowcy, choć nie ulega wątpliwości, że instruktor nauki jazdy musi być kierowcą (vide: podanie o zatrudnienie k.2 akt osobowych) i bezpośrednio przed tym zatrudnieniem ubezpieczony ukończył kurs na instruktora nauki osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami (zaświadczenie k.10 akt osobowych). W konsekwencji powyższego ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku określonym w umowie o pracę jako kierowca – instruktor nauki jazdy, a przedstawiony ubezpieczonemu szczegółowy zakres obowiązków dotyczył obowiązków instruktora nauki jazdy z jednoczesnym zastrzeżeniem, że w sytuacji, gdy w ciągu dnia pracy, ubezpieczony nie wykonywał czynności instruktora, był on obowiązany wykonywać inne zlecone przez przełożonego czynności, w tym zgodne z posiadanymi kwalifikacjami (vide: szczegółowy zakres obowiązków wraz z jego uzupełnieniem k.17-18 akt osobowych). W świetle powyższego, przyjąć należy twierdzenia ubezpieczonego, że w spornym okresie wykonywał on pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, ale brak jest podstaw do stwierdzenia, że pracę tego rodzaju wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i że jedynie sporadycznie wykonywał czynności instruktora nauki jazdy. Przywołane dokumenty z akt osobowych - których w ocenie Sądu nie sposób kwestionować - przeczą takim twierdzeniom, gdyż wynika z nich, że zakres obowiązków ubezpieczonego wyglądał inaczej ,tj. podstawowym obowiązkiem ubezpieczonego było szkolenie żołnierzy, a w pozostałym czasie wykonywanie innych czynności zleconych przez przełożonego, w tym kierowanie pojazdami. Wskazać należy, że zeznania świadków również potwierdzają, że ubezpieczony wykonywał pracę polegająca na kierowaniu samochodem ciężarowym, ale nie dają podstaw do przyjęcia, że pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. ŚwiadekJ. S.zatrudniony na stanowisku mechanika pracując w warsztacie obok garaży wskazał, że ubezpieczony przychodził do garażu i wyjeżdżał samochodem, ale nie był w stanie stwierdzić jaką pracę wykonywał ubezpieczony każdorazowo po wyjechaniu z garażu. Podobnie świadekS. N.zatrudniony na stanowisku kierowcy zeznał, że ubezpieczony jeździł samochodem ciężarowym, a ponadto gdy trwały szkolenia obok instruktorów wojskowych wykonywał pracę instruktora nauki jazdy. W toku zeznań ubezpieczony wskazywał, że wolał jeździć samochodem niż szkolić żołnierzy, gdyż było to odpowiedzialne zadanie i zasadniczo żołnierzy szkolili inni nadterminowi żołnierze. Zauważyć jednak należy, że ubezpieczony jako pracownik podlegał poleceniom pracodawcy i był zobowiązany je wykonywać.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że okres zatrudnienia ubezpieczonego od 1 listopada 1992r. do 31 października 1994r. nie podlega zaliczeniu do stażu pracy w szczególnych warunkach uprawniającego na nabycia prawa do rekompensaty. Mając na uwadze powyższe na podstawieart.47714§1 kpcodwołanie ubezpieczonego podlegało oddaleniu.