Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 954/18
Data wyroku: 2019-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 720 kc

Sygn. akt III Ca 954/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy wG.III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek
Protokolant    Aldona Kocięcka
po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2019 r. wG.
na rozprawie
sprawy z powództwa(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego weW.
przeciwkoJ. J.(J.)
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego wG.
z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II C 1905/17
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu wG.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 954/18

UZASADNIENIE
Powód(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW.żądał zasądzenia na jego rzeczod pozwanejJ. J.kwoty 2.547,73zł z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia 26 października 2016r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu.
Uzasadniając żądanie twierdził, że wierzytelność dochodzoną pozwem nabyłw drodze cesji, a wynika ona z niespłaconej przez pozwaną pożyczki.

    Sąd RejonowymL.stwierdził brak podstaw do wydania nakazu i przekazał sprawę do rozpoznania Sadowi Rejonowemu wG..
PozwanaJ. J.nie zgadzała się pozwem podnosząc,
że znajduje się w trudnej sytuacji materialne
Sąd Rejonowy wG.w wyroku z dnia 20 12 2017r. oddalił powództwo.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach rozstrzygnięcia przywołał regulacje:art. 720 § 1 k.c.Stwierdził, iż umowa pożyczki nie była kwestionowana przez pozwaną, jednakże Sąd oceniając zapisy umowy łączącej strony, podkreślił, iż pozwany w niniejszej sprawie jest konsumentem, zatem Sąd ma obowiązek działania z urzędu celem ochrony jego interesu. Wskazał na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, zgodnie z którym nieuczciwe warunki umowne nie są wiążące dla konsumentów, a nierówność pomiędzy konsumentem i przedsiębiorcą może zostać usunięta jedynie poprzez czynną interwencję podmiotu niebędącego stroną umowy.
Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że postanowienia umowy przewidujące naliczenie pożyczkobiorcy opłatę operacyjną w wysokości 5.243 zł stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.gdyż kształtuje obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza jego interes i nie wiąże pozwanej. Sąd nadto stwierdził, że pozwana dokonała wpłat na łączną kwotę 6.978,64 zł, a więc więcej niż stanowiła kwota pożyczki z oprocentowaniem i prowizją, i z tego względu uznał, że pozwana bezsprzecznie zaspokoiła stronę powodową.
Orzeczenie zaskarżyłpowód(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW.w całości, który wnosił o jego zmianę poprzez zasądzenie roszczenia na rzecz powoda zgodnie z żądaniem pozwu, bądź jego uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu apelacyjnym.
Zarzucił, że przy ferowaniu wyroku naruszono przepisy postępowania i prawa materialnego, regulacje:

-

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, a to: okoliczności wnikających z treści zawartej na piśmie umowy pożyczki w zakresie ustalenia warunków związanych z całkowitą kwotą pożyczki oraz całkowitym kosztem pożyczki, a także pozostałymi jej warunkami;

art. 3851k.c.poprzez uznanie, iż zapisy dotyczące opłaty operacyjnej są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i naruszają interesy konsumenta.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenia przyjmując, iż ich źródłem jest umowa pożyczki, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.
Ustalenia składające się na podstawę faktyczną orzeczenia mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku źródłach dowodowych, których ocena jest logiczna i mieści w granicach swobodnej oceny dowodów i wbrew zarzutom apelacji przy ich czynieniu Sąd Rejonowy nie naruszył regulacjiart. 233 § 1 k.p.c.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął ze własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie - dotyczącym zawarcia przez strony umowy, jej zakwalifikowania oraz wykonania - jest prawidłowa i Sąd odwoławczy w tej części ją podziela (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).
Słusznie także Sąd pierwszej instancji w toku rozpoznania sprawy powziął wątpliwości co do ważności zakwestionowanych przez niego postanowień umowy.
Przy rozpoznaniu tego zagadnienia umknęło jednak jego uwadze,
iż powyższa umowa została zawarta już pod rządamiustawy z dnia 12 05 2011r.o kredycie konsumenckim(Dz.U. z 2016r., poz. 1528 j.t.) regulującej w sposób szczegółowy tego typu umowy, w tym między innymi w obowiązującym jej obecnie brzmieniu w regulacjiart. 36a ust 1w sposób jednoznaczny uregulowano limit pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Jakkolwiek regulacja ta nie ma wprost zastosowania w odniesieniu
do przedmiotowej umowy (umowa została zawarta przed wejściem w życie przywołanej regulacji prawnej), to zawarte w niej kryteria mogą i powinny być pomocniczo uwzględnione przy ocenie abuzywności i ważności zakwestionowanych przez Sąd Rejonowy postanowień, co wymagało zobowiązania skarżącej do przedłożenia stosownych wyliczeń, następnie ich zweryfikowania,
a przy orzekaniu: poczynienia stosownych ustaleń, dokonania ich oceny prawny i zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odpowiednich wyliczeń - czego nie uczyniono.
Niezależnie od tego umknęło także uwadze Sądu pierwszej instancji,
iż pozwana przywołując swoją trudną sytuacje materialną w istocie domagała się zastosowania w sprawie regulacjiart. 5 k.c.
Obligowało to Sąd pierwszej instancji do rozpoznania sprawy także w tym zakresie i podjęcia czynności w celu pozyskania informacji dotyczących sytuacji majątkowej stron i rodzinnej pozwanej (np. wysłuchania pozwanej, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron), poczynienia w tym zakresie stosownych ustaleń, a następnie ich oceny pod kątem zastosowania wskazanej powyżej regulacji - czego również nie uczyniono.
W połączeniu z powyższym powoduje to, że we wskazanym zakresie istota spawy nie została rozpoznana (art. 386 § 4 k.p.c.), a Sąd Odwoławczy nie jest
w stanie sanować wskazanych nieprawidłowości procedowania (stosownie do regulacjiart. 50511§ 1 k.p.c.nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron).
Czyni to apelacje uzasadnioną i prowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując, wyrok w zaskarżonej części jest wadliwy i dlatego apelację powoda jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji
w oparciu o regulacjęart.  386 § 4 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawie uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i zobowiąże powoda do przedłożenia wyliczeń dotyczących algorytmu zawartego w art. 36a przywołanej powyżej ustawy.
Następnie wyliczenia te zweryfikuje pod kątem prawidłowości zawartych w nich danych oraz ich matematycznej prawidłowości.
Ponadto wysłucha pozwaną na okoliczność jej aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej, a gdyby uzyskane informacje zostały zakwestionowane przez stronę przeciwną, zakreśli pozwanej termin do złożenia na tę okoliczność wniosków dowodowych, które rozpozna, a dopuszczone dowody przeprowadzi.
W przypadku nie zgłoszenia przez nią wniosków dowodowych dopuści
i przeprowadzi z urzędu dowód z przesłuchania stron.
Orzekając poczyni w podanym powyżej zakresie stosowne ustalenia, zawrze w uzasadnieniu wyroku stosowne wyliczenia i dokonania ich oceny prawnej biorąc pod uwagę za nieobowiązujące można uznać tylko te postanowienia umowy, które prowadzą do przekroczenia kwoty uzyskanej w wyniku przeprowadzonych wyliczeń.
Odpowiednio uczyni w odniesieniu możliwości zastawania w sprawie regulacjiart. 5 k.c.

SSO Leszek Dąbek