Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Co 848/20
Data wyroku: 2020-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Słowa kluczowe: Postępowanie klauzulowe
Podstawa prawna: ART. 788 K.P.C, ART. 494 § 1K.S.H. ART. 11 UST. 1 I 2 USTAWYZ DNIA 25 WRZEŚNIA 2015 R. O ZMIANIE USTAWY-PRAWO BANKOWE ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW.X
Teza: Nie jest dopuszczalne nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu w jakimkolwiek postępowaniu klauzulowym wszczętym po dniu 27 listopada 2015 r.

POSTANOWIENIE
Dnia 18 września 2020 roku
Referendarz sądowyE. J.
w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział II Cywilny
po rozpoznaniu w dniu 18 września 2020 roku w Poznaniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku:Bank (...) spółka akcyjnaz siedzibą wW.
przeciwko dłużnikowi:A. C.
o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela

postanawia
oddalić wniosek.
Referendarz sądowyE. J.

UZASADNIENIE
Wnioskodawca wniósł o nadanie klauzuli wykonalności Bankowemu Tytułowi Egzekucyjnemu nr 119/15/P wystawionemu w dniu 27 stycznia 2015 r. przez(...) Bank spółka akcyjnaz siedzibą weW.wobec dłużnikaA. C., uprzednio zaopatrzonemu przez referendarza sądowego w tut. Sądzie w klauzulę wykonalności w sprawie o sygnaturze akt II Co 475/15 - na rzeczBanku (...) spółka akcyjnaz siedzibą wW., na podstawieart. 788 § 1 k.p.c.W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że z dniem 1 października 2019 r. wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki(...) Bank spółka akcyjnaz siedzibą weW., na podstawieart. 494 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Na podstawie Ustawy o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw z dnia 25 września 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1854), która weszła w życie 27 listopada 2015 r., uchylonoart. 96 - 98 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Przepisart. 98 ust. 2stanowił, że jeżeli po dokonaniu czynności bankowej, o której mowa wart. 97 ust. 1, obowiązek spełnienia świadczenia przeszedł na inne osoby w wyniku spadkobrania lub przekształcenia osoby prawnej albo gdy zachodzi potrzeba egzekucji z majątku wspólnego małżonków, podstawą egzekucji może być tytuł wykonawczy oparty na bankowym tytule egzekucyjnym zaopatrzonym w sądową klauzulę wykonalności nadaną przez sąd przeciwko tym osobom. Ustawa z dnia 25 września 2015 r. została uchwalona w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygnatura akt P 45/12. Ustawą nowelizującą uchylono nie tylkoart. 96 – 98 Prawa Bankowego, lecz takżeart. 7862k.p.c.Dokonana wówczas zmiana systemu prawnego oznacza, że po wejściu jej w życie banki zostały pozbawione uprawnienia do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych, ustawodawca musiał jednak wziąć pod uwagę, że w obrocie prawnym znajdowały się(...)wystawione w przeszłości, przy czym tytuły te, w związku z odroczeniem przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, mogły być wystawiane do dnia 27 listopada 2015 r.
Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2016 r. (sygn. akt III CZP 56/16), przepis art. 11 ustęp 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1854) stosuje się także do postępowania w sprawie o nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności na rzecz banku - nabywcy wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym, któremu przed wejściem w życie tej ustawy nadano klauzulę wykonalności. Analizowano bowiem sytuację, gdy po nadaniu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności, dochodzi do wielokrotnych zmian podmiotowych, zarówno po stronie wierzyciela jak i dłużnika. W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały Sądu Najwyższego wskazano, że zgodnie z uchylonymart. 98 ust. 2 Prawa bankowegomożliwe było również nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko osobom, na które przeszedł obowiązek świadczenia lub przeciwko małżonkowi dłużnika, co do zmian po stronie wierzyciela zastosowanie w tym zakresie znajdował dotychczas na zasadach ogólnychart. 788 k.p.c.Zdaniem Sądu Najwyższego, nie należy rozróżniać sytuacji, w której klauzula wykonalności jest nadawana po raz pierwszy na podstawie uchylonych przepisówPrawa bankowegoiart. 7862k.p.c.oraz w której podstawą nadania klauzuli wykonalności jest nieobjęty nowelizacjąart. 788 k.p.c.Rozróżnienie jest nie do utrzymania, gdy chodzi o nadawanie klauzul wykonalności przeciwko osobom innym niż ta, która dokonywała czynności bankowej bezpośrednio z bankiem. O dopuszczalności egzekucji wobec tych osób stanowił bowiem uchylony ustawą nowelizującąart. 98 Prawa bankowegoregulując przeciwko komu możliwe jest prowadzenie egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego (por.uzasadnienie uchwały SN z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt III CZP 18/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 157). Sąd Najwyższy przesądził, żeustawa Prawo bankowezawierała samodzielną regulację dotyczącą następstwa prawnego po stronie zobowiązanej w kontekście bankowego tytułu egzekucyjnego (por.uchwała SN z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt III CZP 46/14).
Sąd Najwyższy wskazał, że nie jest dopuszczalne nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu w jakimkolwiek postępowaniu klauzulowym wszczętym po dniu 27 listopada 2015 r., to jest po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Zatem po wejściu w życiu ustawy nowelizującej nie ma również podstaw do nadawania klauzuli wykonalności bankowym tytułom egzekucyjnym klauzuli wykonalności na rzecz innych osób niż strony konkretnej czynności prawnej, to jest w rozstrzyganym przypadku na rzecz wnioskodawcy, który nie był stroną czynnością prawnej z dłużnikiem oraz na rzecz którego nie nadano klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przez(...) Bank spółka akcyjnaz siedzibą weW.. Postępowanie niniejsze ma charakter samodzielny, nie jest kontynuacją postępowania klauzulowego prowadzonego pod sygnaturą akt II Co 475/15. Sąd Najwyższy w wyżej cytowanym orzeczeniu, z którym referendarz sądowy zgadza się, wskazał iż czasowy zakres zastosowania ustawy nowelizującej należy oceniać w stosunku do każdego postępowania w sprawie nadania klauzuli wykonalności odrębnie, a miarodajne dla tej oceny jest to, czy konkretne postępowanie toczyło się w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (jako wszczęte i niezakończone) i czy w tym konkretnym postępowaniu (a nie w innym) doszło do wydania postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności. Nieistotne jest natomiast to, czy w przeszłości wobec bankowego tytułu wykonawczego były prowadzone postępowania klauzulowe i z jakim wynikiem (podobną interpretację art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej przedstawił Sąd Okręgowy w Poznaniu w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2017 r., sygnatura akt II Cz 1964/16, niepubl.). W wyżej wskazanym orzeczeniu trafnie wskazano, iż dokonując wykładni art. 11 ust. 2 uwzględnić należy cel wprowadzenia ustawy z dnia 25 września 2015 r. Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy z dnia 25 września 2015 r. potrzeba wydania nowelizacji podyktowana była wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 14 kwietnia 2015 r. (sygnatura akt P 45/12), w którym Trybunał orzekł, że przepisyart. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 Prawa bankowegoregulujące wystawianie bankowych tytułów egzekucyjnych oraz prowadzenia na ich podstawie egzekucji były niezgodne zart. 32 ust. 1 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r., orzekając równocześnie o utracie mocy tych przepisów z dniem 1 sierpnia 2016 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że prawo do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych, był nieuzasadnionym przywilejem banków, naruszającym zasadę równego traktowania wyrażoną wart. 32 ust. 1 Konstytucji. Przepis art. 11 ust. 2 nie może być interpretowany w oderwaniu od celu wprowadzenia noweli, ale również jego interpretacja nie może nie uwzględniać pozostałych przepisów intertemporalnych. Taki sposób wykładni pozwala na jednolite rozstrzygnięci wszystkich wchodzących w rachubę przypadków zmian podmiotowych po wystawieniu(...)i nadaniu mu klauzuli wykonalności na podstawie przepisów dotychczasowych, niezależnie od tego, czy zachodzą one po stronie wierzyciela czy dłużnika. W każdym bowiem przypadku decyduje to, czy postępowanie klauzulowe zostało wszczęte przed datą wejścia w życie ustawy nowelizującej i czy przed tą datą doszło do wydania postanowienia co do nadania klauzuli wykonalności. Jeżeli warunki te nie są spełnione, nadanie klauzuli wykonalności czy to na rzecz banku – następcy prawnego banku wystawcy, czy to przeciwko przejemcy długu, spadkobiercy lub małżonkowi dłużnika, jest niedopuszczalne, a postępowanie wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej powinno podlegać umorzeniu (art. 11 ust. 1). Przyjętego rozwiązania nie podważa regulacja zawarta w art. 11 ust. 3. Przepis ten przewiduje wprawdzie, że(...)którym nadano klauzulę wykonalności według przepisów dotychczasowych, zachowują moc tytułów wykonawczych, ale taka jego hipoteza nie obejmuje możliwości uzyskiwania po wejściu w życie kolejnych tytułów wykonawczych, na rzecz lub przeciwko innym podmiotom. Przeciwnie, w świetle stanowiska przyjętego przez Trybunał Konstytucyjny należy dojść do wniosku, że zachowanie mocy przez tytuły wykonawcze powstałe pod rządami dawnego prawa następuje, co do zasady, tylko w granicach podmiotowych określonych w klauzuli wykonalności nadanej według przepisów dotychczasowych.
Mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie cytowanych przepisów, wniosek należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Referendarz sądowyE. J.