Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 884/18
Data wyroku: 2019-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt IV U 884/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 czerwca 2019r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sąd. Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2019r. wS.
odwołaniaT. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 7 listopada 2018r. Nr(...)
w sprawieT. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

I
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iżT. Z.od 2 listopada 2017r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą,

II
w pozostałej części oddala odwołanie,

III
odstępuje od obciążaniaT. Z.kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w zakresie, w jakim odwołanie zostało oddalone.

Sygn. akt IV U 884/18UZASADNIENIE
Decyzją z 7 listopada 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.83 ust.1 pkt 1 i 3, art.68 ust.1 pkt 1 lit.a i c, art.6 ust.1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 4, art. 18 ust. 8 i ust. 9, art. 18a, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychstwierdził, żeT. Z.podlega od 16 października 2015r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Podstawę do wydania powyższej decyzji stanowiły ustalenia organu rentowego, z których wynika, że w dniu 16 października 2015r.T. Z.rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwąKlub (...)z siedzibą wS.przyul. (...). Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ubezpieczony nie zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i do chwili obecnej nie przekazał raportów rozliczeniowych.T. Z.figuruje w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie wpisów wydanych przez Urząd Miasta wS.oraz w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba prowadząca działalność, nie zgłaszał przerw w prowadzeniu działalności i w zeznaniach podatkowych wykazywał brak dochodów lub straty z tytułu prowadzonej działalności. Nadto organ rentowy wskazał, że płatnik składek nie figuruje w ewidencji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako podlegający ubezpieczeniu społecznemu rolników. W świetle powyższego oraz przepisówart.6 ust.1 pkt 5w zw. zart.12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychorgan rentowy stwierdził, żeT. Z.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega od 16 października 2015r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Okoliczność, że od 2 listopada 2017r.T. Z.został zgłoszony jako pracownik u innego płatnika składek pozostaje bez wpływu na tytuł ubezpieczeń społecznych (decyzja z 7 listopada 2018r. - w aktach organu rentowego).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłT. Z.wnosząc o jej zmianę lub uchylenie w całości. W uzasadnieniu stanowiska wskazał m.in., że organ rentowy błędnie stwierdził, że w okresie od 16 października 2015r. podlegał on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ rentowy oparł się na wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, nie uwzględniając tego, że wpis nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, a jedynie stwarza domniemanie, że działalność taka jest prowadzona. Podniósł, iż jego firma była w organizacji i nie przynosiła dochodów. W konsekwencji, nie był on obowiązany do złożenia dokumentacji zgłoszeniowej do ubezpieczeń społecznych (odwołanie wraz z załącznikami k.1-11 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy powołał się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że podjęcie przez płatnika składek czynności zmierzających do stworzenia warunków do wykonywania działalności gospodarczej, w tym przystosowanie lokalu czy poszukiwanie potencjalnych klientów mieści się w ramach pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto organ rentowy podniósł, że przesłanka zarobkowego charakteru działalności zostaje spełniona zarówno, gdy jej prowadzenie przynosi rzeczywisty zysk, jak i w sytuacji, gdy pomimo jego nieosiągnięcia, przedsiębiorca nastawiony był na uzyskanie dochodów (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.14-17 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
Od 16 października 2015r.T. Z.zgłosił w Urzędzie MiastaS.rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwąKlub (...)z siedzibą wS.przyul. (...)(wydruk z CEIDG k.4 akt organu rentowego). Przedmiotem tej działalności było świadczenie usług w zakresie dziennej opieki nad dziećmi w wieku od 1 roku do 3 lat. O rozpoczęciu działalności gospodarczejT. Z.powiadomił organ podatkowy i został zarejestrowany w ewidencji podatników Urzędu Skarbowego wM.jako osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą (pismo naczelnika Urzędu Skarbowego wM.z 28 września 2018r. k.8 akt organu rentowego).T. Z.nie zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolnicza działalność gospodarczą (okoliczność bezsporna).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczejT. Z.zawarł w dniu 16 października 2015r. umowę najmu lokalu znajdującego się wS.przyul. (...). Powyższa umowa została zawarta na czas określony do 15 października 2025r. Zgodnie z umową płatnik składek miał samodzielnie przystosować wymieniony lokal i teren do niego przynależny na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności gospodarczejT. Z.zawarł ponadto umowy o dostawę mediów (umowa najmu lokalu z 16 października 2015r. k.31-36 akt sprawy, zeznania świadkaJ. K.k.40v akt sprawy).
Kilkanaście dni po rozpoczęciu działalności przezT. Z., od listopada 2015r. rozpoczęcie działalności gospodarczej zgłosiłaJ. K.– prywatnie narzeczona skarżącego. Przedmiot i siedziba pozarolniczej działalności gospodarczejJ. K.są tożsame z działalnościąT. Z.– jest to działalność z siedzibą wS.przyul. (...), pod nazwą ,tj.Klub (...). Zakres tej działalności obejmuje świadczenie usług w zakresie opieki nad dziećmi (zeznania świadkaJ. K.k.40-40v akt sprawy).
Skarżący iJ. K.wychowują małoletniego syna i od kilku lat prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich zamiarem było stworzenie wspólnego punktu opieki nad dziećmi (zeznania świadkaJ. K.k.40v akt sprawy). W dniu 3 listopada 2015r. zawarli oni - oboje jako prowadzący pozarolniczą działalność - aneks do w/w umowy najmu z 16 października, na mocy którego jako przedsiębiorcy stali się najemcami lokalu znajdującego się wS.przyul. (...)(aneks z 3 listopada 2015r. k.30 akt sprawy).
Po przystosowaniu lokalu na potrzeby działalności i uzyskaniu odpowiednich pozwoleń na prowadzenie w nim działalności z zakresu opieki nad dziećmi ze strony stacji sanitarno-epidemiologicznej i straży pożarnej, co nastąpiło we wrześniu 2016r., skarżący rozpoczął poszukiwania potencjalnych klientów. Równolegle pod wskazanym adresem punkt opieki nad dziećmi prowadziłaJ. K.. W ramach tej działalności zawierała ona umowy na opiekę nad dziećmi oraz zajmowała się kwestiami związanymi z rachunkami. Pierwszą umowę o świadczenie usług w zakresie opieki nad dzieckiemJ. K.zawarła w lutym 2017r., a następnie kolejne. Z uwagi na mała ilość osób powierzających opiekę na dziećmi skarżący nie zawarł formalnie żadnej umowy na sprawowanie opieki nad dziećmi. Faktycznie wraz zJ. K., która zawierała umowy ze wszystkimi zgłaszającymi się klientami, sprawował opiekę nad powierzonymi dziećmi wKlubie (...). Po kilku miesiącach, ze względu na rosnące koszty i brak oczekiwanej liczby zainteresowanych usługamiT. Z.odstąpił od zamysłu prowadzenia działalności we własnym imieniu i w dniu 2 listopada 2017r. zawarł zJ. K.jako pracodawcą prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwąKlub (...)wS.umowę o pracę, zgodnie z którą został zatrudniony na czas nieokreślony na stanowisku pracownika biurowego - opiekuna w niepełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 1050 złotych miesięcznie (umowa o pracę z 2 listopada 2017r. wraz z aneksem k.28-29 akt sprawy, zeznania świadkaJ. K.k.40-41 akt sprawy oraz zeznaniaT. Z.k.23v-24 akt sprawy).
T. Z.figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako osoba prowadząca pozarolnicza działalność gospodarczą od 16 października 2015r. Płatnik składek nie zgłaszał przerw w prowadzeniu działalności. Z tytułu prowadzonej działalnościT. Z.w latach 2015-2016 wykazywał stratę, podobnie w roku 2017 nie wykazał przychodu (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego wM.z 28 września 2018r. k.8 akt organu rentowego).

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieT. Z.okazało się uzasadnione w zakresie, w jakim kwestionowało ustalenie organu rentowego, że podlega on jako prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 2 listopada 2017r. W pozostałym zakresie odwołanie okazało się nieuzasadnione i jako takie podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart.6 ust.1 pkt 5 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2013r., poz.1442 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność. Z kolei art.12 ust.1 ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
W niniejszej sprawie sporną okolicznością było to, czyT. Z.w dniu 16 października 2015r. rzeczywiście rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i w związku z tym, czy powstał tytuł do objęcia go obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi. Bezsporne jest, żeT. Z.zarejestrował się w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, jako przedsiębiorca świadczący usługi w zakresie opieki dziennej nad dziećmi. Jako dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej wskazał 16 października 2015r. (wydruk z CEIDG k.4 akt organu rentowego). Niesporne jest również, żeT. Z.nie zgłosił się z tego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, natomiast dokonał zgłoszenia jako podatnik - osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność.
W świetle analizy zgromadzonego materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, że organ rentowy zasadnie uznał, iż od 16 października 2015r.T. Z.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Dowodzą tego dokumenty przedstawione przez skarżącego m.in. w postaci umowy najmu z 16 października 2015r., zgodnie z którąT. Z.jako prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąKlub (...)stał się najemcą lokalu znajdującego się wS.przyul. (...), a także aneksu do tej umowy z 3 listopada 2015r. (vide: umowa z 16 października 2015r. wraz z aneksem k.30-36 akt sprawy). Dalej zauważyć należy, że skarżący figuruje w ewidencji Urzędu Skarbowego jako płatnik - osoba prowadząca działalność gospodarczą od dnia 16 października 2015r. i w latach 2015-2017 wypełniał on obowiązek składania rocznych zeznań podatkowych wykazując każdorazowo brak przychodów, ale jednocześnie wykazując w roku 2015 i 2016 poniesienie kosztów uzyskania przychodu (vide: informacja Urzędu Skarbowego wM.z 28 września 2018r. k.8 akt organu rentowego).
Trafne jest stanowisko organu rentowego, że samo podjęcie przez skarżącego czynności zmierzających do stworzenia warunków do wykonywania działalności gospodarczej mieści się w ramach pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej. O faktycznym prowadzeniu przezT. Z.działalności gospodarczej świadczą podjęte przez niego działania mające na celu przystosowanie lokalu do prowadzenia działalności oraz zawarte umowy o dostawę mediów. Ustaleń tych nie zmienia okoliczność, że ostatecznie skarżący nigdy nie zawarł umowy o opiekę nad dziećmi i w związku z tym z tytułu prowadzonej działalności nie wykazywał przychodu. Zauważyć przy tym należy, że przesłanka zarobkowego charakteru działalności zostaje spełniona zarówno, gdy jej prowadzenie przynosi rzeczywisty zysk, jak i w sytuacji, gdy pomimo jego nieosiągnięcia, przedsiębiorca nastawiony był na uzyskanie dochodów. Niewątpliwie skarżący dążył do osiągnięcia zarobku, w tym celu wynajął lokal znajdujący się wS.przyul. (...)i przystąpił do jego remontu, a po jego zakończeniu poszukiwał klientów, przy czym ponoszone koszty wykazywał w zeznaniach jako koszty przychodu. Ze spójnych zeznańT. Z.i świadkaJ. K.(prywatnie narzeczonych) wynika istotny wniosek, że oboje chcieli prowadzić działalność gospodarcza (tego samego rodzaju i w tym samym miejscu) i dopiero czas pokazał, że liczba klientów nie jest na tyle duża, aby każdy indywidualnie mógł prowadzić z zyskiem zamierzoną działalność. Dopiero wówczas, z końcem października 2017r. skarżący odstąpił od zamiaru prowadzenia działalności we własnym imieniu i zdecydował się na zawarcie umowy o prace jako pracownik uJ. K.. W ocenie Sądu okoliczność, że działalność gospodarcza nie przynosi przychodów nie może stanowić automatycznej podstawy do uznania, że nie jest prowadzona, a w konsekwencji nieosiąganie przez przedsiębiorcę spodziewanych zysków nie uzasadnia wyłączenia go z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Zdarza się, że w początkowych okresach funkcjonowania działalność gospodarcza przynosi niewielkie dochody, czy wręcz koszty uzyskania przychodu przewyższają zyski. Nie jest konieczne faktyczne osiąganie dochodów z danej działalności, a ponoszenie strat, nawet w dłuższych okresach, nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej. Podkreślić przy tym należy, że skarżący mimo twierdzenia, ze nie prowadził działalności dopełnił obowiązku zgłoszenia się jako płatnik do organu podatkowego i składania zeznań podatkowych. Nie dopełnił natomiast obowiązku zgłoszenia się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy ustalił, że w okresie od 16 października 2015r. do 1 listopada 2017r. skarżący prowadził działalność gospodarczą i dopiero od 2 listopada 2017r. zaprzestał jej prowadzenia, czego wyrazem jest zawarta wówczas umowa o pracę międzyJ. K.prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwąKlub (...)wS.jako pracodawcą aT. Z.jako pracownikiem. W tych okolicznościach przyjąć należało, że w wymienionej dacie zmienił się tytuł ubezpieczeń społecznych po stronieT. Z.. Od 2 listopada 2017r.T. Z.ma status pracownika i z tego tytułu podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jednocześnie od tej daty nie podejmuje żadnych czynności w ramach pozarolniczej działalności.
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie I wyroku.
W pozostałej części odwołanie podlegało oddaleniu na podstawieart.47714§1 kpc.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie zart.102 kpc.