Sąd Okręgowy w Płocku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 562/19
Data wyroku: 2019-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Jarosław Pejta
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: 118 kc

Sygn. akt IV Ca 562/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2019 roku
Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący – Sędzia Jarosław Pejta (spr.)
Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Gątarek
po rozpoznaniu na rozprawie 20 listopada 2019 r. wP.
sprawy z powództwa(...) Banku (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.
przeciwkoK. S.,U. S.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 13 grudnia 2018 r.
sygn. akt I C 3571/18

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda(...) Banku (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.na rzeczK. S.kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt IV Ca 562/19

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Płocku wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r. oddalił powództwo(...) Banku (...) S.A.z siedzibą wW.skierowane przeciwkoK. S.iU. S.o zapłatę (punkt 1) oraz zasądził od powoda solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 2).
U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia i ocena prawna:
W dniu 13 lipca 2009 r. pomiędzy(...) Bankiem (...) S.A.z siedzibą wW.aK. S.iU. S.została zawarta umowa kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym o nr(...)na cele konsumpcyjne w formie kredytu w kwocie 5.000 zł. Na podstawie powyższej umowy pozwani zobowiązali się do wnoszenia systematycznych wpływów środków pieniężnych na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w wysokości nie niższej niż przed udzieleniem kredytu.
W dniu 7 marca 2011 r.K. S.iU. S.zawarli z powodem umowę rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego(...), usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej. Na podstawie tej umowy powód zobowiązał się do prowadzenia rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego(...)w walucie polskiej o numerze:(...)na zasadach określonych w umowie i Regulaminie rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej.
W dniu 13 listopada 2014 r. powód wytoczył przeciwko pozwanym pozew o zapłatę kwoty 7.101,12 zł z odsetkami umownymi od dnia 14 listopada 2014 r. Sprawa (o sygn. akt I C 687/15) została umorzona na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 26 maja 2015 r., które uprawomocniło się 16 czerwca 2016 r.
W dniu 4 lipca 2017 r. powód wystosował doK. S.wezwanie do zapłaty kwoty 8.811,91 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania w związku z zawartą umową z dnia 13 lipca 2009 r. Wezwanie zostało zwrócone w dniu 1 sierpnia 2017 r.
W dniu 4 lipca 2017 r. powód wystosował doU. S.wezwanie do zapłaty kwoty 8.811,91 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 25 lipca 2017 r.
W dniu 6 listopada 2017 r. powód wystawił wyciąg z ksiąg bankowych nr(...), w którym wskazał, że w księgach powoda figuruje zadłużenie w kwocie 8.926,53 zł, w tym kapitał 5.945,65 zł, odsetki za okres 27 marzec 2014 r. do 6 listopada 2017 r. - 2.905,88 zł.
Dokonując oceny prawnej, Sąd wskazał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem zasadny okazał się podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd przytoczył treśćart. 118 k.c., zgodnie z którym jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Powód w piśmie z dnia 3 września 2018 r. podał, że po wypowiedzeniu umowy ustanawiającej limit umowa ta została zaewidencjonowana na odrębnymrachunku (...)o nazwie K. (...)Z..W..Kr.Odnawialnego i z tego tytułu domaga się zapłaty. W ocenie Sądu powyższe wskazuje, że do terminu przedawnienia należy stosować przepisy o elektronicznych instrumentach płatniczych, w tym art. 6 ustawy, a w konsekwencji dwuletni termin przedawnienia. Po skutecznym przerwaniu biegu przedawnienia poprzez wytoczenie sprawy I C 687/15 okres przedawnienia biegł od dnia 16 czerwca 2015 r. i zakończył się 17 czerwca 2017 r. Pozew został złożony w dniu 16 listopada 2017 r., a więc już po upływie biegu przedawnienia. Z tego powodu powództwo należało oddalić.
O kosztach należnych od powoda na rzecz strony pozwanej Sąd orzekł na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Powód wniósł apelację.Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:

1
naruszenieart. 117 § 21w zw. zart. 118 k.c.oraz w zw. zart. 123 § 1 pkt 1 k.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roszczenie powoda jest przedawnione z uwagi na zastosowanie dwuletniego terminu przedawnienia, podczas gdy załączone do akt dokumenty w postaci umowy, wypowiedzenia, wyciągu z ksiąg bankowych oraz wezwań do zapłaty, a także wyjaśnienia powoda przedstawione w pismach procesowych w sposób jednoznaczny pokazują, że przedmiotowe roszczenie dotyczyło umowy kredytu odnawialnego, do którego nie stosuje się dwuletniego terminu przedawnienia na podstawie przepisówustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych,

2
naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie dwuletni termin przedawnienia, o którym mowa wart. 6 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, podczas gdy powód dochodził swoich roszczeń z tytułu udzielonego limitu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym, a nie karty kredytowej, do której wskazane przepisy miałyby zastosowanie.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zmianę wyroku i zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty dochodzonej pozwem oraz zwrotu kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu, aczkolwiek słuszny jest zarzut skarżącego dotyczący nieprawidłowego zastosowania w przedmiotowej sprawieart. 6 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych, zgodnie z którym roszczenia z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy przedawniają się z upływem 2 lat.
Po pierwsze, wskazać należy, że roszczenia banku z umowy kredytu odnawialnego udzielonego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się w terminie trzech lat (art. 118 k.c.). Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2008 r., II CSK 212/08, a Sąd Okręgowy w całości je podziela.Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczychnie ma zatem w ogóle zastosowania do roszczeń dotyczących kredytu odnawialnego w ramach rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Co więcej, nawet odmienna ocena tej kwestii nie pozwoliłaby na zastosowanie w niniejszej sprawieart. 6 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, bowiem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że do przedawnienia roszczeń z tytułu umów o elektroniczny instrument płatniczy powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 7 października 2013 r.) i nieprzedawnionych do tego czasu, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tymczasem w przedmiotowej sprawie roszczenie – jak twierdzi sam powód – stało się wymagalne z dniem 30 grudnia 2013 r., a zatem powstało po dniu wejścia ww. ustawy w życie, co w konsekwencji oznacza, żeustawa o elektronicznych instrumentach płatniczychnie miałaby zastosowania.
Po drugie, co najistotniejsze,ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczychstraciła moc z dniem 7 października 2013 r. (vide: art. 38 ustawy z dnia 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw). Ustawa ta nie obowiązywała już w chwili wymagalności roszczenia, a zatem nie mogła być podstawą oceny prawnej dokonanej przez Sąd w przedmiotowej sprawie.
Z okoliczności sprawy, w tym z wyjaśnień powoda, wynika, że roszczenie pozwu stało się wymagalne (w związku z wypowiedzeniem pozwanym umowy) w grudniu 2013 r. Pozew natomiast został wytoczony w listopadzie 2017 r. Oczywiste jest zatem, że roszczenie uległo przedawnieniu, mając na względzie trzyletni termin przedawnienia zart. 118 k.c.Wskazać należy, że podnoszone przez powoda okoliczności związane z przerwaniem biegu terminu przedawnienia poprzez wytoczenie w dniu 13 listopada 2014 r. powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym (sygn. akt I C 687/15) nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie to po przekazaniu sprawy do postępowania zwykłego zostało bowiem umorzone postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Wprawdzie w uchwale z dnia 21 listopada 2013 r., III CZP 66/13, Sąd Najwyższy stwierdził, że wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym zakończonym umorzeniem postępowania na podstawieart. 50537§ 1 k.p.c.przerywa bieg terminu przedawnienia, jednakże Sąd Okręgowy rozpoznający apelację poglądu tego nie podziela. Stanowisko zaprezentowane w ww. uchwale budzi wątpliwości nie tylko tut. Sądu, ale też nie spotkało się z aprobatą innych sądów (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 września 2016 r., II Ca 635/16; wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 października 2017 r., III Ca 1086/17), a także przedstawicielami doktryny (zob. Partyk T.„Umorzenie postępowania w EPU. Glosa do uchwały SN z dnia 21 listopada 2013 r., III CZP 66/13”). W ocenie Sądu Okręgowego wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym, które zakończyło się umorzeniem postępowania wskutek nieusunięcia braków formalnych pozwu nie może skutkować przerwaniem biegu przedawnienia. Rozwiązanie proceduralne w postaci umorzenia postępowania na skutek nieusunięcia braków formalnych pozwu wniesionego w postępowaniu elektronicznym (art. 50537§ 1 k.p.c.) było w zamyśle legislacyjnym równoznaczne ze zwrotem tego pozwu, który z uwagi na zasadę kontynuacji i etap postępowania nie był już możliwy. Tym samym nie jest zrozumiałe, dlaczego skutki nieusunięcia braków formalnych pozwu uniemożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu akurat w elektronicznym postępowaniu upominawczym miałyby być oceniane inaczej niż w postępowaniu zwykłym.
Wykładnia systemowa pozwala na sformułowanie ogólnej zasady, że tylko prawidłowe z formalnego punktu widzenia wytoczenie powództwa może wywoływać skutki materialnoprawne, zaś każdy przypadek formalnego zakończenia postępowania (a więc zwrot pozwu, odrzucenie pozwu oraz umorzenie postępowania) prowadzi do nieistnienia skutku materialnoprawnego w postaci przerwania biegu przedawnienia tego roszczenia w trybieart. 123 § 1 pkt 1 k.c.Natomiast brak szczególnej regulacji skutków umorzenia postępowania na podstawieart. 50537§ 1 k.p.c.przemawia za odwołaniem się do zasad ogólnych. Takie ujęcie nie przeczy zasadzie kontynuacji postępowania elektronicznego, która znajduje pełne zastosowanie w razie uzupełnienia braków formalnych pozwu. Nie ma jednak żadnego racjonalnego uzasadnienia, by bierność powoda (i to w dodatku reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) w postępowaniu elektronicznym wywoływała tak korzystne dla niego skutki.
Uznając zatem, że w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia roszczenia, a wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym (umorzonym z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych) nie przerwało biegu terminu przedawnienia, Sąd II instancji doszedł do wniosku, że rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego oddalające powództwo jest prawidłowe. Z tego powodu, stosującart. 50512§ 3 k.p.c., Sąd apelację oddalił. O kosztach procesu za II instancję rozstrzygnął natomiast na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądzając od powoda jako strony przegrywającej sprawę na rzecz pozwanegoK. S.kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.