Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1400/18
Data wyroku: 2019-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 1400/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2019 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska
Protokolant: sekr. sądowy Anna Bańcerowska
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. w Warszawie
sprawyZ. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o emeryturę
na skutek odwołaniaZ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 12 września 2018 r. znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Z. K.w dniu 18 października 2018r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 12 września 2018r., znak:(...)odmawiającej przyznania prawa do emerytury.
Ubezpieczony wniósł o uznanie zaskarżonej decyzji za błędną, o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, o ponownie wyliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem 7 lat pracy w rolnictwie oraz o ponowne obliczenie emerytury.
W uzasadnieniu odwołaniaZ. K.odwołał się doart. 107 § 1 k.p.a., a także zarzucił organowi rentowemu, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 września 2018r. poprzestał wyłącznie na wskazaniu faktów, które uznał za udowodnione, nie wskazał natomiast dowodów, na których się oparł przy podejmowaniu decyzji oraz nie podał przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poza tym ZUS nie wywiązał się z obowiązku, jaki nakładaart. 10 § 1 k.p.a.W dalszej części ubezpieczony podniósł, że organ rentowy pominął urzędowe zaświadczenie wystawione przez Burmistrza GminyZ.z dnia 24 sierpnia 2018r., a także stwierdził, że brak jest opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników od dnia 1 stycznia 1983r. do dnia 30 sierpnia 1987r. Tymczasem, wedle ubezpieczonego, ustawa o KRUS, która wprowadziła obowiązek opłacania składek, weszła w życie 1 stycznia 1991r., a więc data 1 stycznia 1983r., którą podał ZUS, nie dotyczy opłacania składek przez rolników do KRUS. KRUS-u w 1983r. jeszcze nie było.
Ubezpieczony podniósł również, że przez 18 lat, 6 miesięcy i 16 dni, które ZUS wyliczył jako okres składkowy, pracował w piekarniach, zawsze jako piekarz. Dalej wymienił kolejne miejsca pracy i dokładnie określił daty zatrudnienia, a także szeroko odniósł się do żądania ZUS, by pracodawca podał charakter wykonywanej pracy i stanowisko ściśle według wykazu, działu, pozycji i punktu załącznika. Według ubezpieczonego, z powodów, które szczegółowo zaprezentował, ZUS nie ma prawa żądać, aby w każdym świadectwie pracy bezwzględnie zawarty był zapis wykazu, tabeli, działu i pozycji prac w szczególnych warunkach. Ubezpieczony wskazał również, że dla pewności i spokoju dołączył do odwołania oświadczenieA. K.na temat jego pracy, w którymA. K.zaświadczył, że we wszystkich zakładach pracy, w których pracował ubezpieczony, zatrudniony był na stanowisku piekarza, a zatem osoby pracującej w szczególnych warunkach(odwołanie z dnia 3 października 2018r., k. 3 – 8 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania.
Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy wskazał, że ubezpieczony udokumentował w postępowaniu przed organem rentowym ogólny staż pracy wynoszący 18 lat, 7 miesięcy i 19 dni. Organ rentowy za nieudowodniony uznał okres pracy w gospodarstwie rolnym od 15 maja 1980r. do 31 grudnia 1982r., gdyż brak jest oświadczenia o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Nie uwzględniono także okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 stycznia 1983r. do 30 sierpnia 1987r. z powodu braku zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rodziców.
Organ rentowy wskazał również, żeZ. K.nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Jako okresy takiej pracy nie zostały przyjęte: zatrudnienie wGminnej Spółdzielni (...)wP.od 11 lutego 1976r. do 16 października 1979r., zatrudnienie w Piekarni A.S. N.w okresie od 2 stycznia 1980r. do 12 kwietnia 1980r., zatrudnienie wPiekarni Cukierni (...).K.w okresach od 1 września 1987r. do 31 stycznia 1991r., od 1 czerwca 1991r. do 31 sierpnia 1991r. i od 2 grudnia 1991r. do 31 grudnia 1991r., a także zatrudnienie wPiekarni Cukierni (...)w okresie od 1 stycznia 1992r. do 31 grudnia 1998r. Za wskazane okresy ubezpieczony nie przedstawił świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W związku z tym zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2018r. odmówiono przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Do odwołania od wskazanej decyzji ubezpieczony dołączył oświadczenie z 27 września 2018r. zPiekarni Cukierni (...)sp.j., jednakże brak w nim informacji, czy praca wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie wskazano również zarządzenia resortowego z podaniem charakteru i stanowiska pracy ściśle według wykazu, działu, pozycji i punktu. Poza tym brak jest daty urodzenia ubezpieczonego. Ponadto, organ rentowy wskazał, że w świadectwie pracy wystawionym przezPiekarnię Cukiernię (...), w punkcie 8 dotyczącym wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, wpisano „nie dotyczy”. W związku z tym decyzją z dnia 25 października 2018r. ponownie odmówionoZ. K.prawa do wcześniejszej emerytury (odpowiedź na odwołanie z 16 listopada 2018r., k. 10-11 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Z. K.,ur. (...), był zatrudniony:
- wPiekarni (...),J. K. (1)wN.w okresie od 1 listopada 1971r. do 31 maja 1975r. jako uczeń, w pełnym wymiarze czasu pracy(pismo z dnia 11 października 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych, świadectwo pracy z 23 czerwca 2016r., k. 25 akt emerytalnych);
- wPiekarni (...).D.J. wZ.w okresie od 1 września 1975r. do 31 grudnia 1975r. w pełnym wymiarze czasu pracy(pismo z dnia 17 września 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych);
- wGminnej Spółdzielni (...)wP.w okresie od 11 lutego 1976r. do 16 października 1979r. jako piekarz piecowy w wymiarze 8 godzin(świadectwo pracy z dnia 19 października 1979r., nienumerowana karta akt kapitałowych, pismo z dnia 1 listopada 1978r., k. 31 akt emerytalnych, umowa o pracę z dnia 10 lutego 1976r., k. 33 akt emerytalnych);
- w Piekarni P.A.iS. N. (2)wN.w okresie od 2 stycznia 1980r. do 12 kwietnia 1980r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku piekarza stołowego(pismo z dnia 4 października 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych, zaświadczenie z dnia 2 lutego 1980r., k. 37 akt emerytalnych);
-uJ. K. (2)w Piekarni – Cukierni wN.w okresach: od 1 września 1987r. do 28 lutego 1990r., od 1 czerwca 1991r. do 31 sierpnia 1991r. i od 2 grudnia 1991r. do 31 grudnia 1991r. w wymiarze ½ etatu, a w okresie od 1 marca 1990r. do 31 stycznia 1991r. w wymiarze pełnego etatu jako piekarz(pismo z 21 maja 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych, świadectwo pracy z dnia 16 listopada 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 16 listopada 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych, świadectwa pracy z 23 czerwca 2016r., k. 43, 47, 51, 55 akt emerytalnych);
- wPiekarni – Cukierni (...)sp.j. wP.od dnia 1 stycznia 1992r. do 31 lipca 2017r. na stanowisku piekarza w pełnym wymiarze czasu pracy(świadectwo pracy z dnia 31 lipca 2017r., k. 59 akt emerytalnych, zaświadczenie z dnia 23 listopada 2004r. z załącznikiem, nienumerowana karta akt kapitałowych, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 16 listopada 2004r., nienumerowana karta akt kapitałowych);
- wCentrum (...) sp. z o.o.wW.na stanowisku piekarza, w okresie od 11 września 2017r. do 31 sierpnia 2018r., w pełnym wymiarze czasu pracy(świadectwo pracy z dnia 3 września 2018r., k. 61 – 63 akt emerytalnych).
Ubezpieczony pracując w Piekarniach na stanowisku piekarza, każdorazowo wykonywał takie same prace podlagające na robieniu ciasta, jego formowaniu, a także wkładaniu i wyjmowaniu z pieca. Wypiekanie odbywało się w temperaturze 240 stopniC.(zeznaniaZ. K., k. 76 verte – 77 a.s.).
RodziceZ. T.iZ., prowadzili gospodarstwo rolne we wsiH.w gminieZ.. Ubezpieczony w okresie od 15 maja 1980r. do 30 sierpnia 1987r. pracował w gospodarstwie rodziców(zaświadczenie z dnia 24 sierpnia 2018r., k. 39 akt emerytalnych, poświadczenie o adresach o okresach zameldowania, k. 41 akt emerytalnych).W tym czasie w latach 1980 – 1982 był uczestnikiem zespołu przysposobienia rolniczego wT.(świadectwo z dnia 8 lutego 1983r., k. 75 a.s., zeznaniaZ. K., 76 verte – 77 a.s.).
W dniu 3 września 2018r.Z. K.złożył wiosek o emeryturę. We wniosku zaznaczył, że wnosi o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa(wniosek o emeryturę, k. 1 – 15 akt emerytalnych).Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.decyzją z dnia 12 września 2018r. odmówił przyznania emerytury wskazując na brak wymaganego ogólnego stażu pracy oraz na nieudokumentowanie 15 lat pracy w warunkach szczególnych(decyzja ZUS z dnia 12 września 2018r., k. 69 akt emerytalnych).Z. K.złożył odwołanie od wskazanej decyzji(odwołanie z dnia 3 października 2018r., k. 3 – 8 a.s.).Organ rentowy po złożeniu odwołania, w dniu 25 października 2018r. ponownie wydał decyzję odmową(decyzja ZUS z dnia 25 października 2018r., k. 75 akt emerytalnych).
Wskazany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dokumentów, które ocenił jako w pełni wiarygodne. Dokumenty były korespondowały ze sobą oraz tworzyły spójny stan faktyczny.
Ustaleń faktycznych w części Sąd dokonał również w oparciu o zeznaniaZ. K., który potwierdził wynikający z zaświadczenia BurmistrzaZ.fakt pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz opisał, na czym polegała jego praca piekarza wykonywana przez wiele lat u kolejnych pracodawców. W tej części Sąd nie miał podstaw, aby zeznania ubezpieczonego kwestionować. Dotyczyło to również opłacania składek przez rodziców w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, przy czym okoliczność ta nie jest równoznaczna z opłacaniem składek za ubezpieczonego jako domownika, o czym szerzej będzie mowa w dalszych rozważaniach.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieZ. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z 12 września 2018r., jako niezasadne, podlegało oddaleniu.
Przepisart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2018r., poz. 1270), zwanej ustawą emerytalną, wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Przy określaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie ma żadnej swobody. Prace te ściśle i jasno określone są wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).Na wykazach prac zawartych we wskazanym rozporządzeniu, nie kończą się jednak ograniczenia dotyczące uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:

1
posiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia(§ 3 rozporządzenia),

2
wykonywać pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem do rozporządzenia, oraz

3
osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat(§ 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia) oraz być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze(§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest to, że ubezpieczonyw dniu (...) ukończył 60 lati złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w Otwartym Funduszu Emerytalnym na dochodu budżetu państwa. Przedmiotem sporu było natomiast spełnienie pozostałych warunków dotyczących ogólnego stażu pracy i stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy w decyzji z 12 września 2018r. wskazał, że ubezpieczony nie ma wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a poza tym posiada 18 lat, 7 miesięcy i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych, zamiast wymaganych 25 lat.
Sąd analizując, czyZ. K.na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 letnim stażem pracy uwzględnił dokumentację złożoną przez ubezpieczonego organowi rentowemu oraz dokumenty dołączone do odwołania. Wynika z nich, że ubezpieczony – tak jak przyjął organ rentowy - posiada staż pracy u różnych pracodawców w takim wymiarze, jak wyliczył ZUS. Według ubezpieczonego do tego stażu powinien być uwzględniony dodatkowo okres pracy w gospodarstwie rodziców. Kwestie z tym związane reguluje art. 10 ustawy emerytalnej. Stanowi on w ust. 1, że przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,
jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W przypadku ubezpieczonego okres pracy w gospodarstwie rodziców, na który wskazał, przypadał od 15 maja 1980r. do 30 sierpnia 1987r. Część tego okresu, a więc od 15 maja 1980r. do 31 grudnia 1982r. należy rozpatrywać w kontekście regulacji, którą zawiera art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej. Organ rentowy tego okresu jednak nie uwzględnił wskazując na brak zeznań świadków, oświadczenia o pracy w gospodarstwie oraz zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W kwestii zaświadczenia o opłacaniu składek, w przypadku okresu, o jakim mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, a więc przed 1 stycznia 1983r., stanowisko organu rentowego nie jest prawidłowe, ponieważ w tym czasie nie obowiązywała jeszczeustawa z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin(tekst jednolity: Dz. U. z 1989r. Nr 24, poz. 133). Przeszkody w zaliczeniu tego okresu do posiadanych przezZ. K.okresów składkowych i nieskładkowych nie stanowią więc eksponowane przez organ rentowy zastrzeżenia dotyczące faktycznego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników przez rodziców ubezpieczonego. W tym kontekście należy zauważyć, że w analizowanym okresie ubezpieczony posiadał status domownika rolnika, natomiast znajdujący zastosowanie w rozpatrywanym przypadku przepisart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie uzależnia możliwości potwierdzenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia od tego, czy rolnik u którego pracował domownik opłacał składkę na ubezpieczenie społeczne rolników(analogicznie wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2009r., III AUa 5187/08, LEX nr 574505).W odniesieniu do domownika rolnika obowiązek opłacania składek na rolnicze ubezpieczenie społeczne wprowadziła wspomniana wyżejustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Począwszy od 1 stycznia 1983r. rolnicy mieli obowiązek opłacania składek także za domowników pracujących w gospodarstwie rolnym. Opłacenie składek na ubezpieczenie rolnicze domownika stanowi warunek konieczny do uwzględnienia okresu pracy domownika w gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy dopiero od ww. daty, czyli od 1 stycznia 1983r.
Wobec powyższego w odniesieniu do okresu przed 1 stycznia 1983r.Z. K.nie musiał wykazywać, że składki zostały opłacone. Mimo tego, pamiętać trzeba, że o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składek na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:
1) wykonywanie czynności winno się odbywać zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" zart. 6 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2015r., poz. 704 ze zm; dalej: u.s.r.),
2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie.
Określonych definicji określeń użytych w ustawie należy bowiem szukać w przepisach, które tych kwestii dotyczą.
W myśl art. 6 ust. 2 u.s.r. za domownika - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Przez osoby bliskie rolnikowi należy rozumieć osoby mające z rolnikiem w trakcie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym takie więzi osobiste (rodzinne lub quasi rodzinne), które wyjaśniają przyczynę wykonywania pracy na rachunek rolnika, zasadniczo bez wynagrodzenia z tego tytułu. Istotne jest zatem, ażeby wykonywanie czynności rolniczych następowało w sposób stały, oraz ażeby istniała gotowość do podjęcia pracy rolniczej rozumiana jako dyspozycyjność osoby pracującej w gospodarstwie rolnym, w wymiarze czasu pracy, za który uważa się wymiar co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Podkreślić należy, że zgodnie z ogólną zasadą dowodową (art. 6 k.c.) ciężar wykazania spełnienia warunków do przyznania świadczenia ciąży na stronie odwołującej.
W ocenie Sądu Okręgowego, o ile ubezpieczony nie miał możliwości ani potrzeby wykazywania opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 15 maja 1980r. do 31 grudnia 1982r., o tyle był zobligowany wykazać pozostałe okoliczności, przede wszystkim stałość pracy w gospodarstwie rolnym. Tego jednak nie uczynił. Nawet jednak, gdyby uznać, że wskazany okres można uwzględnić ubezpieczonemu do ogólnego stażu pracy, to i tak nie legitymuje się wymaganym 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Wynika to z tego, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odwołaniu, do uzupełnienia stażu pracy nie można uwzględnić okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po 1 stycznia 1983r. Wiąże się to z akcentowaną już okolicznością, że po wskazanej dacie został wprowadzony obowiązek opłacania składek również za domowników rolnika. Wobec tegoZ. K.powinien przedstawić stosowne zaświadczenie potwierdzające, że po 1 stycznia 1983r. rodzice prowadzący gospodarstwo opłacali za niego składki. Fakt opłacania składek przez rodziców powinien konkretnie odnosić się do składek uiszczanych za ubezpieczonego jako za domownika, a nie składek, które opłacali za siebie. Tego jednak ubezpieczony nie wykazał. Wprawdzie w zeznaniach wyrażał przypuszczenie, że rodzice składki opłacali, jednak po pierwsze, nie udokumentował tego stosownym dokumentem, po drugie, nie wiadomo, czy jego przypuszczenie odnosiło się do składek, któreZ.iT. K.opłacali jako rolnicy na własne ubezpieczenie, czy na ubezpieczenie syna będącego w tym czasie domownikiem. Okresu pracy w gospodarstwie rolnym po 1 stycznia 183r. nie można było zatem uwzględnić. Takiej oceny nie zmienia zaświadczenie BurmistrzaZ.z 24 sierpnia 2018r. Pełnomocnik ubezpieczonego na rozprawie wyraziła przekonanie, że w zaświadczeniu tym został potwierdzony fakt opłacania składek. Sąd Okręgowy tego stanowiska nie podziela, ponieważ ww. dokument nie wspomina o tych okolicznościach. Podaje podstawę prawną, a także zawiera oświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym i o okresie, kiedy miało to miejsce. Jednocześnie w drugim akapicie zaświadczenia zostało określone, że zostało ono wydane na podstawie oświadczeniaZ. K., zeznań dwóch świadków oraz danych z rejestrów podatkowych. W zaświadczeniu nie ma natomiast takich treści, które wprost czy pośrednio odnosiłyby się do kwestii uiszczania składek. Obowiązek udowodnienia, że takie składki za ubezpieczonego jako domownika były po 1 stycznia 1983r. opłacane, ciążył właśnie na ubezpieczonym, który temu ciężarowi nie sprostał.
Odnosząc się jeszcze do zaświadczenia z dni 24 sierpnia 2018r., Sąd wskazuje, że zaświadczenie to zostało wystawione na podstawieart. 218 k.p.a.w związku zart. 3 ustawy z 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy(Dz. U. z 1990r., Nr 54, poz. 310), a jak wynika z poglądów prezentowanych przez orzecznictwo administracyjne, postępowanie o wydanie takiego zaświadczenia nie jest postępowaniem ubezpieczeniowym. Są to zagadnienia objęte odrębnymi reżimami prawnymi i wymaganiami, wobec czego zaświadczenie, o jakim mowa, nie musi być potwierdzeniem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Wiąże się to z tym, że okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, o jakich mowa wart. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, mogą być zaliczane do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia bez względu na to, czy w okresie pracy w tym gospodarstwie odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne. Kwestia ta nie należy bowiem do przesłanek prawnych obowiązującej w tym zakresie regulacji, zwłaszcza definicji domownika(wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2009r.,(...) SA/Gl 658/08).Dla rozpatrywanej sprawy z powyższego wynika więc, że fakt wystawienia zaświadczenia przez BurmistrzaZ.nie jest – jak sugerowała pełnomocnik ubezpieczonego – dowodem na okoliczność, że zaZ. K.jako za domownika zostały odprowadzone składki. Wobec tego okres pracy w gospodarstwie rolnym po 1 stycznia 1983r. nie mógł zostać doliczony do ogólnego stażu pracy. Stanowisko organu rentowego w tym zakresie jest prawidłowe i już z tej przyczyny decyzja odmawiająca przyznania emerytury odpowiada prawu.
Odnosząc się z kolei do okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze Sąd wskazuje, że ubezpieczony nie spełnia i tego warunku. Ogółem obliczony przez organ rentowy staż pracyZ. K.to 18 lat, 7 miesięcy i 19 dni, przy czym w okresach od 1 września 1987r. do 28 lutego 1990r., od 1 czerwca 1991r. do 31 sierpnia 1991r. i od 2 grudnia 1991r. do 31 grudnia 1991r. ubezpieczony pracował w wymiarze ½ etatu. Tymczasem rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983r. wymaga, aby praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zatrudnienia nie pełnoetatowego – nawet jeśli wykonywane są w tym czasie prace wskazane w wykazie A stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia – nie można więc uwzględnić do stażu pracy w warunkach szczególnych. W przypadkuZ. K.taki okres pracy w wymiarze połowy etatu w sumie stanowił 2 lata i niemal 10 miesięcy. Z powodów wskazanych okresu tego uwzględnić nie można. Tak samo zaliczeniu nie może podlegać okres zatrudnienia w charakterze ucznia wPiekarni (...),J. K. (1)wN.. Wskazane zatrudnienie w przeważającej części, tj. od 1 listopada 1971r. do 25 listopada 1974r. przypadało w czasie, kiedyZ. K.nie miał jeszcze 18 lat, a więc był pracownikiem młodocianym. W kwestii kwalifikowania jako zatrudnienia w szczególnych warunkach, pracy wykonywanej przez młodocianych, Sąd Najwyższy wyraził pogląd aprobowany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że przed dniem 1 stycznia 1975r. młodociani zatrudniani byli na podstawie umowy określonej w przepisachustawy z dnia 2 lipca 1958r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy(Dz. U. Nr 45, poz. 226)i byli ubezpieczonymi z tytułu pozostawania w stosunku pracy (por. wyrok z dnia 24 kwietnia 2009r., II UK 334/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 294). Sąd Najwyższy wskazał także, że nie jest to wystarczające do uznania tych okresów pracy za okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Z założenia uczeń przyuczany do wykonywania prac określonych w art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, nie mógł ich wykonywać i faktycznie nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, lecz najwyżej w wymiarze czasu pracy przewidzianym dla pracowników młodocianych. Jeżeli więc na stanowisku pracy ucznia nauki zawodu przewidziana była norma czasu pracy w liczbie 6 godzin dziennie i 36 godzin tygodniowo, to praca wykonywana w takim rozmiarze wykonywana była w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na tym stanowisku, tylko ze względu na postanowieniaart. 13 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1958r.o nauce zawodu, obowiązującego do czasu wejścia w życieKodeksu pracy. Przepis ten - odnoszący się do sytuacji określonych w art. 12 tej ustawy, zgodnie z którym młodociani przyjęci do pracy byli obowiązani do dokształcania się w celu ukończenia pełnej szkoły podstawowej lub do dokształcania się zawodowego lub ogólnokształcącego (ust. 2), natomiast młodociani zatrudnieni w celu nauki zawodu obowiązani byli do dokształcania się w zakresie obranego zawodu (ust. 3) - stanowił, że do czasu pracy młodocianych wlicza się czas dokształcania bez względu na to, czy nauka odbywa się w godzinach pracy, czy poza godzinami pracy, jednakże w wymiarze nie większym niż 18 godzin tygodniowo(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2009r., II UK 334/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 294 oraz z dnia 20 stycznia 2011r., II UK 169/10, niepubl.), w związku z tym jednak zatrudnienie młodocianych nie mogło być uznane za stałe wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, rozumiane w orzecznictwie Sądu Najwyższego jako wypełnianie pełnego wymiaru czasu pracy na zajmowanym stanowisku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2012r., II UK 96/11, LEX nr 1215433).
W związku z powyższym aprobując pogląd ubezpieczonego, że praca piekarza jest pracą w warunkach szczególnych (kwalifikowaną zgodnie z Działem X, poz. 11 wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983r., zgodnie z którym za prace w szczególnych warunkach w rolnictwie i przemyśle rolno - spożywczym uznaje się "prace przy wypieku pieczywa"), Sąd przyjął, że nie wszystkie okresy zatrudnieniaZ. K.w takim charakterze mogły być doliczone do stażu pracy w warunkach szczególnych. Już choćby z tego względu – bez szczegółowej analizy prac ubezpieczonego u poszczególnych pracodawców – okres pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999r. nie mógł wynieść 15 lat.
Wobec tego stanowisko organu rentowego wyrażone w zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Odwołanie podlegało więc oddaleniu na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.

ZARZĄDZENIE
(...)