Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ns 421/19
Data wyroku: 2019-08-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Podstawa prawna: art. 720 kc

Sygn. akt II Ns 421/19

POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2019 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, II Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodnicząca: Sędzia Sądu RejonowegoA. M.
Protokolant: sekr. sąd.A. Z.
po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuZ. D.,A. Z.
z udziałemM. D. (1),K. S.,(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ., Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaŁ., GminyŁ.- Prezydenta MiastaŁ.
o zasiedzenie

postanawia:

oddalić wniosek.
Sygn. akt II Ns 421/19

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 6 kwietnia 2017 rokuP. D.wniósł o stwierdzenie, że nabył w drodze zasiedzenia z dniem 1 października 2007 roku własność części nieruchomości położonej przyulicy (...), oznaczonej jako część działki onumerach ewidencyjnych (...)w obrębie(...), dla których Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)oraz o numerze(...). Nadto wniósł o udzielenie zabezpieczenia poprzez zakazanie przez Sąd uniemożliwiania wnioskodawcy przejścia, przejazdu i utrudniania dostępu do częścidziałek o numerach (...), w obrębie(...), stanowiących dojazd do nieruchomości wnioskodawcy przez uczestnika Amii Spółkaz ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wŁ.oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Precyzując swoje żądanie wnioskodawca wniósł o stwierdzenie, że nabył w drodze zasiedzenia z dniem 1 października 2007 roku własność nieruchomości położonej przyulicy (...), oznaczonej na załączonej mapie zaewidencjonowanej w(...) Ośrodku Geodezjiza numerem(...)
(...).(...). jakodziałki nr (...)o powierzchni 177 m(

    2)oraz nr(...)o powierzchni 18 m(

    2). W uzasadnieniu wskazano, że działkao nr(...)stanowi własność Skarbu Państwa, zaśdziałka nr (...)stanowi własność(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.. Części powyżej oznaczonych działek od lat wykorzystywane są przez wnioskodawcę i jego rodzinę, jako droga dojazdowa zulicy (...)do nieruchomości wnioskodawcy. Wnioskodawca wskazał, że nieruchomość objęta wnioskiem znajduje się w jego wyłącznym samoistnym posiadaniu i władaniu od dni 8 czerwca 1977 roku. Do marca 2017 roku stan władania przez wnioskodawcę przedmiotową nieruchomością nie był kwestionowany, a wnioskodawca podejmował decyzje i wykonywał wszystkie czynności właścicielskie związanez nieruchomością

    (wniosek z uzasadnieniem k. 2-8, pismo k. 63-64).

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 roku Sąd oddalił wniosekP. D.o udzielenie zabezpieczenia(postanowienie k. 47-49).
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 roku Sąd zwolnił wnioskodawcę od kosztów opłaty sądowej od wniosku w całości i oddalił wniosek w pozostałym zakresie(postanowienie k. 67).
W odpowiedzi na wniosek uczestniczkiM. D. (1)iK. S.wniosły o stwierdzenie, żeP. D.iL. D.nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 października 2007 roku własność nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonej na załączonej mapie zaewidencjonowanej w(...) Ośrodku Geodezjiza numerem(...).(...).(...)jakodziałki numer (...)o powierzchni 177 m(

    2)oraz numer(...)o powierzchni 18 m(

    2)w udziałach po ½. Nadto wniosły o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uczestniczki wskazały, że częśćdziałki nr (...)(oznaczonej na załączonejdo akt sprawy mapie jakodziałki nr (...)były wykorzystywane zarówno przezP. D.jak i jego brataL. D., jako droga dojazdowa do nieruchomości położonej przyulicy (...)wŁ.stanowiącej ich współwłasność.P.iL. D.wykonywali wszystkie czynności właścicielskie w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem, podejmowali decyzje związane z nieruchomością w zakresie gospodarowania oraz użytkowania

    (odpowiedź na wniosek k. 71-74, pismo k. 112-116).

W odpowiedzi na wniosek uczestnik(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.wniósł o oddalenie wniosku w całości, oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Nadto wniósł o zawieszenie postępowania do czasu uregulowania zgodności treściksięgi wieczystej nr (...)(odpowiedź na wniosek k. 97-101).
W odpowiedzi na wniosek uczestnicy Skarb Państwa – Prezydent MiastaŁ.oraz MiastoŁ.wnieśli o oddalenie wniosku w całości. Uczestnicy zakwestionowali fakt samoistnego posiadania przez wnioskodawcę nieruchomości objętej wnioskiem, podnosząc, że dostęp do tejże nieruchomości nie został w żaden sposób ograniczony i każda postronna osoba mogła z niej swobodnie korzystać. Zarzucili nadto, że nieruchomość objęta wnioskiem i nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy nie stanowiła spójnego wydzielonego obszaru, zaś czynności podejmowane na przedmiotowej nieruchomości były związane jedynie z utrzymaniem przejezdności terenu(odpowiedź na wniosek k. 106-107).
Postanowieniem z dnia 24 września 2018 roku Sąd zawiesił postępowanie w sprawiez dniem 3 września 2018 roku z uwagi na zgon wnioskodawcyP. D.(postanowienie k. 170).
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2019 roku Sąd podjął zawieszone postępowaniew sprawie z udziałem następców prawnych wnioskodawcy –Z. D.iA. Z.(postanowienie k. 177).
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 21 marca 1977 rokuM. D. (2)– ojciec wnioskodawcy – stał sięz mocy samego prawa właścicielem nieruchomości położonej przyulicy (...)wŁ.o powierzchni 1,0776 ha w obrębie(...)(akt własności ziemi k. 32-33).SpadkobiercamiM. D. (2)iH. L.sąL. D.,J. D.iP. D.po 1/3 części spadku każdy z nich(okoliczność bezsporna, a także postanowienie k. 24).
SpadkobiercamiL. D.sąK. S.iM. D. (1)(akta poświadczenia dziedziczenia k. 117-117 v.).Z kolei spadkobiercamiP. D.sąZ. D.iA. Z.(okoliczność bezsporna).
Nieruchomość o powierzchni 0,7403 ha, położona przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...)składa się z trzech działek oznaczonych jakodziałka numer (...),działka numer (...)idziałka numer (...)wŁ.(wypis z rejestru gruntów k. 39).Powyższa nieruchomość sąsiaduje między innymi z:

⚫

nieruchomością o powierzchni 1,1207 ha, położoną przyulicy (...), stanowiącadziałkę o numerze (...)((...)),w obrębie(...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...), która stanowi własność Skarbu Państwa. Na nieruchomości ustanowione jest użytkowanie wieczyste na rzecz MiastaŁ.
    (odpis zwykły księgi wieczystej k. 16-17v., wypis z rejestru gruntów k. 37);

nieruchomością o powierzchni 0,1794 ha, położoną przyulicy (...), stanowiącadziałkę o numerze (...),w obrębie(...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...), która stanowi własność(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ..(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.nabyła powyższą nieruchomość w dniu 4 stycznia 2017 roku do(...) Przedsiębiorstwa (...)(odpis zwykły księgi wieczystej k. 18-20, wypis z rejestru gruntów k. 38).

Przedmiotowym wnioskiem objęta jest część nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), która została oznaczona na mapie sytuacyjnej zaewidencjonowanej w(...) Ośrodku Geodezjinr(...)
(...)(...)sporządzonej przez geodetę uprawnionego jakodziałka nr (...)o powierzchni 177 m(
    2)oraz część nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), która została oznaczona na wyżej wskazanej mapie jakodziałka nr (...)o powierzchni 18 m(
    2)
    (mapa sytuacyjna koperta k. 61).

Na nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), nie zamieszkiwałP. D.. Nie zamieszkiwał tam również jego bratL. D.. Bywali oni na nieruchomości prowadząc na niej działalność ogrodniczą(zeznania wnioskodawczyniZ. D.protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:04:07 k. 181, zeznania wnioskodawczyniA. Z.– elektroniczny protokół rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku czas elektroniczny 00:26:44 – 00:41:47, k. 182 - 183).
W dniu 7 czerwca 1977 roku(...) Przedsiębiorstwo (...)wykupiło część nieruchomości położonej przyulicy (...), stanowiącej własnośćP. D.i jego rodziny o powierzchni 3.252 m2(okoliczność bezsporna, a nadto pismo k. 23).
Przed datą 7 czerwca 1977 roku brama wjazdowa do nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), stała w bezpośredniej bliskości doulicy (...). Po wykupieniu części tej nieruchomości,(...) Przedsiębiorstwo (...)ogrodziło swoją nieruchomość, stawiając płot. Wobec tegoP. D.około 1980 roku przestawił bramę wjazdową do swojej nieruchomości(zeznania świadkaR. F.- protokół elektroniczny z dnia 4 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 01:00:25 k. 149, zeznania świadkaW. A.- protokół elektroniczny z dnia 21 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:06:48 k. 162, zeznania wnioskodawczyniZ. D.– protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:04:07 k. 181, zeznania uczestniczkiM. D. (1)- protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 01:14:07 k. 185).
(...) Przedsiębiorstwo (...)nie ogrodziło całego terenu nabytej w dniu 7 czerwca 1977 roku nieruchomości, pozostawiając część nieogrodzoną i zezwalającM. D. (2)na korzystanie z tej części nieruchomości, wobec braku możliwości innego dojścia odulicy (...)do nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), to jest nieruchomości, której ówczesnym właścicielem byłM. D. (2)(zeznania wnioskodawczyniZ. D.– protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:04:07 k. 181).
(...)objęte wnioskiem stanowią ubitą drogę bez widocznego gruzu, asfaltu. Nawierzchnia nie uległa zmianie na przestrzeni czasu (zeznania świadkaE.R.- protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:48:47 k. 159, zeznania świadkaM. S.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:15:27 k. 157).
Po lewej stronie (patrząc od bramy wjazdowej do nieruchomości wnioskodawców w kierunkuulicy (...)) znajduje się żywopłot, a wcześniej przed żywopłotem znajdowało się ogrodzenie z siatki. Zarówno żywopłot jak i ogrodzenie z siatki było skonstruowane przez rodzinęM. S.(protokół oględzin k. 137 – 138,zeznania świadkaM. S.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:15:27 k. 157, zeznania wnioskodawczyniZ. D.– protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:04:07 k. 181, zeznania uczestniczkiM. D. (1)- protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 01:14:07 k. 185).
Z kolei po prawej stronie do 2017 roku znajdował się płot zbudowany przez(...) Przedsiębiorstwo (...)(okoliczność bezsporna, a nadto zeznania świadkaG. Z.– protokół elektroniczny rozprawy z dnia 4 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:32:57 k. 148, zeznania świadkaR. F.– protokół elektroniczny z dnia 4 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 01:00:25 k. 149, zeznania świadkaE.R.- protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:48:47 k. 159, zeznania świadkaM. S.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:15:27 k. 157, zeznania świadkaW. A.- protokół elektroniczny z dnia 21 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:06:48 k. 162, zeznania świadkaP. K. (1)– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 roku, czas elektroniczny 00:37:32 – 00:47:15 k. 158 – 159).
(...)stanowiące przedmiot wniosku prowadzą do bramy wjazdowejna nieruchomość wnioskodawczyń, stanowiąc jedyny wjazd na tą nieruchomość położonąwŁ.przyulicy (...)(zeznania świadkaM. S.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:04:09 k. 156, zeznania świadkaP. C.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:29:10 k. 158, zeznania świadkaP. K. (1)– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:37:32 k. 158, zeznania świadkaP. K. (2)– protokół elektroniczny z dnia 21 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:51:20 k. 165, zeznania wnioskodawczyni - protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:31:55 k. 183, zeznania uczestniczkiM. D. (1)- protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 01:09:51 k. 185).
P. D.wraz zL. D.dbali o nieruchomość objętą wnioskiem, którą wykorzystywali jako drogę dojścia do własnej nieruchomości. Zamiatali ją, uprzątali nieczystości, szczególnie po giełdzie samochodowej, kiedy to samochody osób trzecich parkowały na nieruchomości objętej wnioskiem. W okresie zimowym odśnieżali ją. Przycinali, pełniący funkcję ogrodzenia, żywopłot (zeznania świadkaG. Z.– protokół elektroniczny rozprawy z dnia 4 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:28:00 i 00:42:51 k. 148-149, zeznania świadkaR. F.– protokół elektroniczny z dnia 4 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 01:06:22 k. 149, zeznania świadkaM. S.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:04:09 k. 156, zeznania świadkaP. K. (1)– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:42:38 k. 158, zeznania świadkaE.R.- protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:54:47 k. 159, zeznania świadkaW. A.- protokół elektroniczny z dnia 21 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:06:48 k. 162, zeznania uczestniczkiM. D. (1)– protokół elektroniczny z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 01:00:56 k. 184).
Z nieruchomości objętych wnioskiem mógł skorzystać każdy kto chciał tamtędy przejść lub przejechać.P. D.nie pobierał opłat za postój pojazdów, które przyjeżdżały na giełdę samochodową (zeznania świadkaP. C.– protokół elektroniczny z dnia 11 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:21:46 i 00:29:10 k. 157-158).
L. D.zaprzestał korzystania z nieruchomości objętych wnioskiem w 2014 roku(okoliczność bezsporna).
Tak ustalony stan rzeczy w zakresie korzystania z nieruchomości objętych wnioskiem jako drogi dojazdowej do nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), trwał do daty nabycia nieruchomości położonej przyulicy (...), stanowiącadziałkę o numerze (...), przez(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.(okoliczność bezsporna, a nadto zeznania wnioskodawczyniZ. D.protokół elektroniczny rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:04:07 k. 181, zeznania wnioskodawczyniA. Z.– elektroniczny protokół rozprawy z dnia 6 sierpnia 2019 roku czas elektroniczny 00:26:44 – 00:41:47, k. 182 - 183).
Wówczas z inicjatywny(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibąwŁ.doszło do ponownego wytyczenia granic nieruchomości, przy udziale geodety.P. D.był obecny podczas wytyczania granic nieruchomości stanowiącej własność(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ..P. D.nie negował przebiegu granic nieruchomości, twierdząc, że wystąpi do Urzędu MiastaŁ.o ustanowienie drogi koniecznej (zeznania świadkaE. S.– protokół elektroniczny z dnia 21 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:17:25 k. 163-164).
Wiosną 2017 roku podczas wyrównywania i utwardzania terenu na nieruchomości nr(...)przez uczestnika(...) Spółka z o.o.wŁ.,P. D.stawiał przeszkody tym czynnościom, wskazując, że część tej działki jest drogą dojazdową do jego nieruchomości, nie twierdził jednak, że stanowi jego własność(zeznania świadkaP. K. (2)– protokół elektroniczny z dnia 21 czerwca 2018 r. czas elektroniczny 00:44:01 k. 164-165).
Pismem z dnia 17 sierpnia 2016 roku uczestniczkaM. D. (1)złożyła do Urzędu MiastaŁ.wniosek o wyznaczenie drogi dojazdowej zdziałki nr (...)należącej do Skarbu Państwa(pismo k. 144, zeznania uczestniczkiK. S.– protokół elektroniczny z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 00:46:00 k. 183, zeznania uczestniczkiM. D. (1)– protokół elektroniczny z dnia 6 sierpnia 2019 r. czas elektroniczny 01:00:56 k. 184).
Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane dowody z dokumentów, zeznań wnioskodawczyń, uczestników i powołanych w sprawie świadków, w tym zakresiew jakim Sąd przypisał im przymiot wiarygodności.
Sąd w całości zaakceptował fakty wynikające z przywołanych dokumentów, gdyż okazały się one jednoznacznie wiarygodne i nie spotkały się z negacją żadnego z uczestników postępowania. Wszystkie z wymienionych wyżej dokumentów posłużyły, więc do rekonstrukcji stanu faktycznego w sprawie. Na marginesie zasygnalizować należy, iż Sąd oceniając kopie dokumentów złożonych do akt sprawy miał na względzie dyspozycjęart. 308 kpcw zw. zart. 13§2 kpc.
Sąd zanegował depozycje świadkaZ. Z., w tym tylko zakresie,w jakim świadek zeznał, że płot znajdujący się po lewej stronie nieruchomości (patrząc od bramy w kierunkuulicy (...)) będącej przedmiotem wniosku był stawiany przezP. D.. Niniejsze zeznania pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie, w szczególności z zeznaniamiM. S.iP. C.,a także samej wnioskodawczyniZ. D., którzy zgodnie zeznali, że żywopłot zasadziła rodzina PaństwoS..
Sąd pominął złożone przez wnioskodawczynie dowody wpłaty, w tym zakresie w jakim nie odnoszą się one do przedmiotu sporu, bowiem nie wiadomo z jakiego tytułu były uiszczane, a zatem czy dotyczą nieruchomości zlokalizowanej przyulicy (...)wŁ., wobec braku informacji zawartej na nich.
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny i jako taki podlega oddaleniu.
Instytucja zasiedzenia regulowana jest wart. 172 – 176 k.c.Jego istota polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu(E. J.,(...),W.–Z.1996, s. 9). Instytucja ta odnosi się jedynie dopraw rzeczowych, a jej funkcją jest usunięcie rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a stanem prawnym.
Stosownie do treściart. 172 § 1 k.c., posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Natomiast, jak wynika z§ 2powołanego przepisu, po upływie lat trzydziestu posiadacz samoistny nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Powyższe przepisykodeksu cywilnegoobwiązują w brzmieniu od dnia 1 października 1990 roku. Przed tą datą okresy posiadania wymagane do nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie wynosiły, odpowiednio, dziesięć lat przy wejściu w posiadanie w dobrej wierze i dwadzieścia lat przy wejściu w posiadanie w złej wierze.
Zgodnie bowiem z treścią art. 9 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny – z dnia 28 lipca 1990 roku(Dz. U. Nr 55 poz. 321)do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie. Przepisy te w brzmieniu poprzednio obowiązującym przewidywały 10 i 20-letni termin zasiedzenia, w zależności od istnienia złej lub dobrej wiary posiadacza nieruchomości. Oznacza to, że do zasiedzenia, które nastąpiło przed dniem 1 października 1990 roku miały zastosowanie terminy obowiązujące przed tą datą(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 września 1993 roku, sygn. akt II CRN 89/93).Natomiast do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 października 1990 roku stosuje się przepisy nowe - zmienione ustawą z dnia 28 lipca 1990 roku.
Zasiedzenie to pierwotny sposób nabycia własności nieruchomości, do którego może dojść jedynie na skutek kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, jakimi są: posiadanie samoistne przedmiotu podlegającego zasiedzeniu oraz upływ czasu. Dobra lub zła wiara nie stanowi samodzielnej przesłanki zasiedzenia, wpływa jedynie na okres posiadania wymagany, aby doszło nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie.
Zgodnie z normą wyrażoną wart. 6 k.c.ciężar wykazania faktu posiadania samoistnego oraz upływu wymaganego ustawa czasu w przedmiotowej sprawie spoczywa na stronie wnioskującej, która musi wykazać, że po jej stronie było władztwo faktyczne nad rzeczą(corpus).
Stosownie do treściart. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Posiadanie w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciuKodeks cywilny, stanowi stan faktycznego władztwa nad rzeczą. Składają się na nie dwa elementy:corpus possessionis(element fizyczny) wyrażający się we władaniu rzeczą orazanimus possidendi(element psychiczny) wyrażający się w psychicznym nastawieniu do wykonywanego władztwa (władanie dla siebie). Element psychiczny pozwala na odróżnienie posiadania od dzierżenia.
Posiadanie samoistne polega, najogólniej biorąc, na faktycznym wykonywaniu tych uprawnień, które składają się na treść prawa własności. Posiadacz włada rzeczą samodzielnie, bezpośrednio lub pośrednio, we własnym imieniu i z reguły we własnym interesie(E. Skowrońska – Bocian. Kodeks Cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, wyd. CH Beck).Tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania nią dla siebie (cum animo rem sibi habendi), jest jej posiadaczem samoistnym. Wola posiadania jest więc skierowana na określony rodzaj, zakres władztwa.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażany jest pogląd, który Sąd orzekającyw sprawie przyjmuje za własny, zgodnie z którym posiadanie samoistne może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właściciela,ale także wtedy gdy wie, że nie jest właścicielem, ale chce posiadać rzecz tak, jakby nim był (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 1994 r., III CRN 18/94; Stanisław Rudnicki, „Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga druga, Własność i inne prawa rzeczowe”., Warszawa 2003 rok, str. 203, Edward Janeczko „Zasiedzenie” Zielona Góra 2002 rok).
Sama jednakże deklaracja samoistnego posiadacza nie może wystarczyć dla przyjęcia istnienia po jego stronie woli władania rzeczą jak właściciel. Istotne są bowiem jej zewnętrzne przejawy. Zważyć przy tym należy, iż ustawodawca wart. 339 k.c.wprowadza domniemanie, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Ma ono charakter wzruszalny (iuris tantum), lecz sprawia, że ciężar udowodnienia, iż posiadacz rzeczy nie jest posiadaczem samoistnym, zgodnie z ogólną regułą ciężaru dowodu wyrażoną wart. 6 k.c., spoczywa na tym, kto z takiego twierdzenia wywodzi skutki prawne.
W orzecznictwie dopuszczalna jest możliwość samodzielnej zmiany charakteru posiadania przez posiadacza z posiadania zależnego na posiadanie samoistne, to jednakw takiej sytuacji konieczne jest ustalenie konkretnych okoliczności faktycznych, które byo tym świadczyły, jak również umiejscowienie ich w czasie. Zmiana taka musi zostać również zamanifestowana w sposób niebudzący wątpliwości zarówno wobec otoczenia,jak i w stosunku do samego właściciela. W wypadku zmiany posiadania zależnego na samoistne ciężar dowodu, że zmiana taka nastąpiła, spoczywa na posiadaczu i w takiej sytuacji nie korzysta on z domniemania, które jest ustanowione wart. 339 kc(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2015 roku, sygn. akt I CSK 885/14, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 roku, sygn.. akt I CSK 360/11, postanowienie z dnia 19 marca 2015 roku sygn.. akt IV CSK 360/14).
Transponując powyższe rozważania na grunt przedmiotowego sprawy stwierdzić należy, iż na gruncie ustalonego stanu faktycznego w sprawie nie zostały spełnione po stronieP. D.,L. D.przesłanki prowadzące do zasiedzenia prawa własności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonej na załączonej mapie zaewidencjonowanej w(...) Ośrodku Geodezjiza numerem(...).(...).(...). jakodziałki nr (...)o powierzchni 177 m(

    2)należącej do Skarbu Państwa oraz nr(...)o powierzchni 18 m(

    2)należącej do(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ..
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, dyskusyjną kwestią jest okoliczność czyP. D.iL. D.posiadali nieruchomość o zasiedzenie, której wnioskowano czy też jedynie korzystali z niej w zakresie możliwości dojścia do własnej nieruchomości położonejwŁ.przyulicy (...). Niewątpliwie nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku jest jedyną drogą dojazdową do nieruchomości, której właścicielem byłP. D.,L. D.iJ. D.. ZarównoP. D.jak iL. D.korzystali z tych nieruchomości, dbali o jej utrzymanie przez uprzątanie, odśnieżanie oraz zasypywanie gruzem dziur. Zatem bezspornym jest, żeP. D.,L. D.korzystaliz nieruchomości. Jednocześnie jednak w ocenie Sądu brak jest dowodów na to, że korzystanie z nieruchomości objętej wnioskiem miało charakter wyłączny, właścicielski. Nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku, będąca drogą dojazdową do nieruchomościP. D.,L. D., nie była wykorzystywana wyłącznie przez nich. Sąd nie miał wątpliwości, iż droga ta była wykorzystywana i uczęszczana przez szerszy krąg osób, przechodzących tamtędy lub parkujących swoje pojazdy w trakcie giełdy samochodowej. Wobec tego z drogi mógł skorzystać każdy kto chciał tamtędy przejść lub przejechać.P. D.,L. D.nie mieli wpływu na to, kto korzystał z nieruchomości objętych wnioskiem. Jak zeznał świadekP. C.,P. D., nie pobierał opłat za postój pojazdów, które przyjeżdżały na giełdę samochodową. Tym samym w ocenie Sadu nie można poczytywaćP. D.,L. D.za posiadaczy nieruchomości objętych wnioskiem. Nadto zaznaczyć należy, iż nawet gdyby przyjąć, iżP. D.oraz jego bratL. D.byli posiadaczami nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonej na załączonej mapie zaewidencjonowanej w(...) Ośrodku Geodezjiza numerem P.(...)
(...). jakodziałki nr (...)o powierzchni 177 m(
    2)należącej do Skarbu Państwa oraz nr(...)o powierzchni 18 m(
    2)należącej do Amii Spółkiz ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wŁ., to to posiadanie nie może doprowadzić do zasiedzenia wyżej przywołanych nieruchomości, bowiem nie ma przymiotu samoistności.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iżP. D.miał świadomość, iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi jego własności. W dniu 7 czerwca 1977 roku(...) Przedsiębiorstwo (...)wykupiło część nieruchomości położonej przyulicy (...), stanowiącej własnośćP. D.i jego rodziny o powierzchni 3.252 m2. WówczasP. D.przestawił bramę wjazdową znajdującą się na wykupionej od jego rodziny nieruchomości, bliżej swojej nieruchomości, co zeznała sama wnioskodawczyniZ. D.. Wobec tego należy uznać, żeP. D.wiedział, że teren, na którym brama była usytuowana przed rokiem 1978 nie był już jego własnością. Okoliczność ta bez wątpienia wskazuje na wiedzę i świadomość w zakresie prawa własności nieruchomości objętej wnioskiem.P. D.miał bowiem świadomość, że korzysta z przedmiotowej nieruchomości jako jej posiadacz zależny. Za świadomościąP. D.co do stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem przemawia także fakt, iżP. D., po tym jak nieruchomość oznaczona numeremdziałki (...), została nabyta przez(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ., podczas wytyczania przebiegu granicy nieruchomości, nie kwestionował ich przebiegu, tym samym nie negował faktu, iż nieruchomość, z której korzysta aby dojść do swojej nieruchomości nie jest jego własnością. Co prawda, jak to już wskazano powyżej, w orzecznictwie dopuszczalna jest możliwość samodzielnej zmiany charakteru posiadania przez posiadacza z posiadania zależnego na posiadanie samoistne, to jednak w takiej sytuacji konieczne jest ustalenie konkretnych okoliczności faktycznych, które by o tym świadczyły, jak również umiejscowienie ich w czasie. Zmiana taka musi zostać również zamanifestowana w sposób niebudzący wątpliwości zarówno wobec otoczenia, jak i w stosunku do samego właściciela. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie okoliczności uzasadniających ocenę, żeP. D.,L. D.zamanifestowali na zewnątrz, zmianę posiadania zależnego w posiadanie samoistne przedmiotowej nieruchomości.P. D.nie ogrodziłw jakikolwiek sposób nieruchomości, o zasiedzenie, której wnioskują jego następcy prawni, nie wyodrębnił jej w przestrzeni, czym dałby wyraz faktycznego sprawowania władztwa nad nieruchomością. Jak wynika z materiału dowodowego, w szczególności z zeznań świadków nieruchomość, z której korzystał zarównoP. D.jak iL. D.została ogrodzonaz jednej strony przez(...) Przedsiębiorstwo (...), z drugiej zaś ogrodzenie z siatki zostało postawione przez rodzinę państwaS.(sąsiadówP.iL. D.), która również posadziła żywopłot. Wygrodzenie przedmiotowej nieruchomości było zatem wynikiem wyłącznie działania osób trzecich, mianowicie podmiotów korzystających z nieruchomości sąsiednich. Wobec tego omawiane wyodrębnienie nie mogło stanowić uzewnętrznienia woliP. D.,L. D.w zakresie władania rzeczą jak właściciel. Tym samym, nawet przy przyjęciu, iżP. D.i jego bratL. D.byli posiadaczami zależnymi nieruchomości, to nie zamanifestowali faktu zmiany charakteru tegoż posiadania na posiadanie samoistne.
Mając na względzie powyższe okoliczności, zdaniem SąduP. D.,L. D.nie spełnili przesłanek, warunkujących nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie, stypizowanych wart. 172 k.c.W przypadku ustalenia braku spełniania jednej z przesłanek zasiedzenia, zbędnym są rozważania na temat dobrej i złej wiary posiadacza. Na końcu rozważań zasadnym jest przywołanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 roku, w którym wskazano,żezasadą konstytucyjnie określoną – od której tylko wyjątkowo wprowadza się odstępstwa – jest nienaruszalność prawa własności. Zasiedzenie jest natomiast odstępstwem od tej zasady, i to daleko idącym. W związku z tym wszelkie wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść ochrony własności (innych praw majątkowych), bez względu na to, czy chodzi o własność (prawo majątkowe) osób fizycznych, jednostek samorządu terytorialnego, Skarbu Państwa, czy innych podmiotów. Niedopuszczalne jest więc nie tylko konstruowanie ochrony prawnej posiadacza in statu usucapiendi w nawiązaniu doart. 64 ust. 1 Konstytucji RP, ale również, a raczej tym bardziej, postulowanie i ocena równości sytuacji prawnej poszczególnych kategorii takich posiadaczy (posiadaczy poszczególnych kategorii nieruchomości) w świetleust. 2tego przepisu(wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 roku, sygn. akt P 3/03, OTK-A 2003, nr 8, poz.82).
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił wniosek o zasiedzenie.