Sąd Okręgowy w Suwałkach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 35/20
Data wyroku: 2020-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Krzysztof Derda

Sygn. akt I.C 35/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 marca 2020 roku
Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący

SSO Mirosław Krzysztof Derda

Protokolant

starszy sekretarz sądowy Marzena Miksza

po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2020 roku w Suwałkach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoJ. G.
o zapłatę

1
Zasądza od pozwanejJ. G.na rzecz powoda(...) Bank S.A.z siedzibą wW.kwotę 178.257,48 zł (sto siedemdziesiąt osiem tysięcy dwieście pięćdziesiąt siedem złotych 48/100), w tym:

a
kwotę 166.895,54 zł (sto sześćdziesiąt sześć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt pięć złotych 54/100) z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 27 września 2019 roku do dnia zapłaty,

b
kwotę 7.686,90 zł (siedem tysięcy sześćset osiemdziesiąt sześć złotych 90/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 września 2019 roku do dnia zapłaty,

c
kwotę 3.675,04 zł (trzy tysiące sześćset siedemdziesiąt pięć złotych 04/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 września 2019 roku do dnia zapłaty.

2
Zasądza od pozwanejJ. G.na rzecz powoda(...) Bank S.A.z siedzibą wW.kwotę 2.250,92 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Mirosław Krzysztof Derda
Sygn. akt I C 35/20

UZASADNIENIE
Powód(...) Bank S.A.z siedzibą wW.wniósł o zasądzenie od pozwanejJ. G.kwoty 178257,48 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
Uzasadniając roszczenie podał, iż strony zawarły umowę kredytu nr(...)z dnia 28 lipca 2016 r. Pozwana nie wywiązała się z ciążącego na niej zobowiązania terminowego dokonywania spłat w wysokościach ustalonych w zawartej umowie.
W związku powstaniem zaległości powód bezskutecznie wezwał pisemnie stronę pozwaną do dobrowolnej spłaty zaległości, informując jednocześnie o możliwości restrukturyzacji zadłużenia zgodnie zart. 75c Prawa bankowego.
W związku z brakiem restrukturyzacji oraz zapłaty zaległych rat, strona powodowa wypowiedziała przedmiotową umowę stawiając całą należność w stan wymagalności.
Przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego strona powodowa podjęła próbę polubownego pozasądowego rozwiązania sporu, wzywając do zapłaty stronę pozwaną pismem z dnia 6 sierpnia 2019 r. Strona pozwana nie spłaciła wymagalnej wierzytelności do dnia sporządzenia pozwu. Jednocześnie powód wyjaśnił, iż wskazana data wymagalności jest tożsama z wypowiedzeniem zawartej umowy i postawieniem całej należności w stan wymagalności po upływie okresu wypowiedzenia.
Wobec braku zapłaty żądanej kwoty, w dniu 26 września 2019 r. stosownie do regulacjiart. 95 Ustawy z dnia 29.08.1997 r. Prawo Bankowe(Dz. U. z 1997 r. Nr 140 poz. 939 z późniejszymi zmianami) strona powodowa wystawiła wyciąg z ksiąg banku stwierdzający zadłużenie strony pozwanej.
Na roszczenia powoda składają się: kwota 166895,54 zł tytułem należności głównej (niespłacony kapitał), kwota 7686.9 zł tytułem odsetek umownych za okres korzystania z kapitału w wysokości 8,95% od dnia 25 lutego 2019 r. do dnia 4 sierpnia 2019 r., kwota 3675.04 zł tytułem odsetek za opóźnienie w wysokości 14,00% od dnia 25 lutego 2019 r. do dnia 26 września 2019 r.
Zgodnie z postanowieniami zawartej umowy strona powodowa była uprawniona do naliczania odsetek umownych za opóźnienie od kwoty niespłaconych w terminie zobowiązań w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 27 września 2019 r. do dnia zapłaty.
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie nakazem zapłaty z dnia 30 października 2019 r. w sprawie VI Nc-e(...)uwzględnił roszczenie w całości.
PozwanaJ. G.zaskarżyła nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa w całości.
Pozwana przyznała, iż strony łączyła umowa o kredyt nr(...)z dnia 28 lipca 2018 r. Potwierdziła też, że nieterminowo realizowała zobowiązania wynikające z umowy. Wskazywała, że wynikało to z chwilowych trudności finansowych. Podnosiła, iż występowała do banku o zmianę warunków umowy, jednak powód nie wyraził na to zgody.
Pozwana początkowo kwestionowała sposób wyliczenia zaległości i wskazywała, że bank nie zaliczył na poczet długu wszystkich wpłat przez nią dokonanych. Zakwestionowała również możliwość wykazywania wysokości zobowiązania na podstawie wyciągu z ksiąg bankowych.
Podnosiła, iż nastąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków, która uzasadniała modyfikację zobowiązania na podstawie przepisuart. 357 § 1 kcw zw. zart. 5 kc.Powód odmawiając zmiany warunków umowy nadużył swojego prawa, a tym samym wypowiedzenie umowy było bezskuteczne.
W toku procesu (k. 70) pozwana wycofała się z zarzutu wadliwego obliczenia zobowiązania i podała, że nie kwestionuje umowy, wysokości zobowiązania, wykazu operacji bankowych przedstawionego przez powoda ani też innych dokumentów złożonych przez bank.
Wskazywała, iż na skutek wypadku złamała nogę i miała trudności z zatrudnieniem pracowników na gospodarstwie rolnym. Ma wiele różnych zobowiązań finansowych, a dochody z gospodarstwa rolnego nie wystarczają na ich regulowanie w całości. Podnosiła, że wystąpiła też do innych instytucji, wobec których ma zobowiązania finansowe, o restrukturyzacje zadłużenia, jednak nie uzyskała jeszcze korzystnych decyzji. Twierdziła, że jej syn ukończył już studia i będzie pomagał jej w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, dlatego w przypadku restrukturyzacji zadłużenia będzie ona w stanie spłacić długi.

Sąd ustalił, co następuje:
Wobec przyznania faktów przez pozwaną, co do istnienia umowy kredytowej i wysokości zadłużenia, nie istniała potrzeba obligowania powoda do przedłożenia oryginałów dokumentacji bankowej.
Strony zawarły umowę kredytu konsumpcyjnego nr(...)w dniu 28 lipca 2016 r. - umowa k. 34-36.
Zawarły też dwa aneksy do tej umowy- pierwszy w dniu 6.03.2017 r. w którym wprowadzono dodatkowe zabezpieczenie spłaty kredytu (polisa na wypadek śmierci) i drugi w dniu 4 maja 2018 r., w którym okres spłaty kredytu wydłużono o 5 miesięcy, skapitalizowano odsetki i wprowadzono dodatkową 3 miesięczną karencję w spłacie rat kredytowo-odsetkowych, wprowadzono nowy harmonogram spłat - aneksy do umowy k. 37-40 v.
Wszystkie wpłaty dokonane przez pozwaną, wynikające z umowy o kredyt, zostały ujęte w raportach - zestawieniach należności i wpłat- k. 49-51 v.
Strona pozwana nie wywiązała się z ciążącego na niej zobowiązania terminowego dokonywania spłat w wysokościach ustalonych w zawartej umowie.
W związku powstaniem zaległości w dniu 10 maja 2019 r. powód wezwał pisemnie stronę pozwaną do dobrowolnej spłaty zaległości, informując jednocześnie o możliwości restrukturyzacji zadłużenia zgodnie zart. 75c prawa bankowego- wezwanie wraz z dowodem nadania k. 41-44 v.
W związku z brakiem restrukturyzacji oraz zapłaty zaległych rat, strona powodowa wypowiedziała przedmiotową umowę w dniu 10.06.2019 r., stawiając całą należność w stan wymagalności - oświadczenie o wypowiedzeniu umowy k. 45.
Wypowiedzenie odebrał dorosły domownik pozwanej, tj. jej syn - k. 46-46 v.
Przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego strona powodowa podjęła próbę polubownego pozasądowego rozwiązania sporu, wzywając do zapłaty stronę pozwaną pismem z dnia 6 sierpnia 2019 r.
Wobec braku zapłaty żądanej kwoty, w dniu 26 września 2019 r. stosownie do regulacjiart. 95 Ustawy z dnia 29.08.1997 r. prawo bankowestrona powodowa wystawiła wyciąg z ksiąg banku stwierdzający zadłużenie strony pozwanej- wyciąg k. 31.
Na roszczenia powoda składają się: kwota 166895,54 zł tytułem należności głównej (niespłacony kapitał), kwota 7686,90 zł tytułem odsetek umownych za okres korzystania z kapitału w wysokości 8,95% od dnia 25 lutego 2019 r. do dnia 4 sierpnia 2019 r., kwota 3675,04 zł tytułem odsetek za opóźnienie w wysokości 14,00% od dnia 25 lutego 2019 r. do dnia 26 września 2019 r.
Zgodnie z postanowieniami zawartej umowy strona powodowa była uprawniona do naliczania odsetek umownych za opóźnienie od kwoty niespłaconych w terminie zobowiązań w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 27 września 2019 r. do dnia zapłaty.
Z uwagi na podniesione zarzuty nadużycia prawa podmiotowego należało przeanalizować sytuację w jakiej znajdowała się pozwana w dacie zawierania umowy i porównać z tą jaka wystąpiła w trakcie jej trwania.
Pozwana zeznała, iż ma 54 lata. Prowadzi gospodarstwo rolne o pow. około 150 ha, z czego własnych gruntów posiada 74 ha, dzierżawi 75 ha. Wartość własnego gospodarstwa pozwana oceniła na ok. 7 mln.
Pozwana zawarła kilka umów leasingowych na maszyny rolnicze (ładowarka, 2 ciągniki, wóz asenizacyjny). Umowy leasingowe zostały zawarte na 7 lat.
Pozwana zaciągnęła, oprócz kredytu objętego niniejszym powództwem, również kredyt inwestycyjny na budowę zautomatyzowanej obory. Obora kosztowała pozwaną około 4,5 mln. zł brutto, z tego z kredytu 3,5 mln. zł. Obora została przewidziana na 150 szt. krów, obecnie krów dojnych pozwana posiada 87 stuk, pozostałe są przed porodem. Miesięczne dochody ze sprzedaży mleka wynoszą ok. 50-60 tys. zł. Dopłaty unijne wynoszą 96 tys. zł rocznie.
Zobowiązania finansowe pozwanej wynoszą: rata kredytu hipotecznego na budowę obory 29 tys. zł miesięcznie, rata leasingowa ok. 20 tys. zł, ponadto rata kredytu wBanku (...)1557 zł miesięcznie (zostało do spłacenia 36 tys. zł).
Pozwana rozpoczęła budowę obory w 2014 r. a zakończyła w 2015 r. Razem z pozwaną obecnie mieszka dorosły, żonaty syn i prowadzi wspólnie z nią gospodarstwo rolne. Syn skończył studia w 2019 r. Synowa pozwanej studiuje i pracuje (poza rolnictwem).
Pozwana twierdziła, iż w 2018 r. na skutek wypadku doznała złamania nogi i przez około rok czasu (łącznie z rehabilitacją) miała organiczną zdolność do pracy, jednak nie przedłożyła żadnych dowodów celem wykazania tego faktu.
Pozwana nie wykupiła ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy i pobierała świadczenia z KRUS-u. Twierdziła, że miała trudności ze znalezieniem pracowników, bowiem obsługa obory jest zmechanizowana i wymaga specjalistów. Nie chciała aby syn przerwał studia, gdyż obawiał się że ich nie dokończy.
Pozwana starała się o restrukturyzację zadłużenia również wobec innegobanku (...), jednak bezskutecznie.
Pozwana wskazywała, że w 2018 r. wystąpiła susza i plon był mniejszy, a to spowodowało większe nakłady na zwierzęta. Występowała do banków z prośbą o rozłożenie zadłużenia w czasie, zmniejszenie rat bądź zawieszenie spłaty.
Wbrew twierdzeniom pozwanej powód zawarł z pozwaną w dniu 4 maja 2018 r. aneks do umowy, w którym strony dokonały restrukturyzacji zadłużenia (wydłużono okres kredytowania o 5 miesięcy i wprowadzono karencję na spłatę na 3 miesiące).

Sąd ustalił, co następuje:
Stan faktyczny podany przez powoda nie budził żadnych wątpliwości Sądu, bowiem został wykazany dowodami z dokumentów prywatnych i kserokopii dokumentów urzędowych (dokumenty operatora pocztowego).
Powód przedłożył historię rachunku pozwanej (raporty) obejmującą cały okres obowiązywania, umowę, wyciąg z ksiąg bankowych, kopie pism kierowanych do pozwanej i kopie dowodów nadania lub doręczenia.
Chociaż wyciąg z ksiąg bankowych utracił walor dokumentu urzędowego w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych w postępowaniu cywilnym prowadzącym wobec konsumenta, lecz nie oznacza to, że w ogóle nie ma żadnej mocy dowodowej.
Dokument prywatny stanowi pełnoprawny środek dowodowy, który sąd orzekający może uznać za podstawę swoich ustaleń faktycznych, a następnie wyrokowania. Wprawdzie moc dowodowa dokumentu prywatnego jest słabsza aniżeli moc dowodowa dokumentu urzędowego, ponieważ dokumenty prywatne nie korzystają z podstawowego w tym zakresie domniemania, iż ich treść jest zgodna ze stanem rzeczywistym. Nie przeszkadza to jednak w tym, aby sąd orzekający w ramach swobodnej oceny dowodów uznał treść dokumentu prywatnego za zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy.
W przedmiotowej sprawie treść wyciągu z ksiąg banku koreluje z wykazem operacji bankowych i nie została podważona żadnym innym dowodem. Pozwana nie kwestionowała tych dowodów i wycofała się z zarzutów podniesionych w sprzeciwie, dotyczących wadliwego obliczenia kapitału wymagalnego kredytu.
Tak więc wskazać należy, że roszczenie powoda w stosunku do pozwanej jest w pełni udowodnione m.in. poprzez wyciąg z ksiąg banku i historią rachunku klienta (raportem wpłat).

Sąd zważył, co następuje:
Roszczenie powoda zostało wykazane co do zasady jak i co do wysokości.
Znajduje swoje normatywne podstawy w treści przepisuart. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe, zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Sąd nie miał zatem żadnych wątpliwości, iż pozwana w sposób ważny i skuteczny zaciągnęła zobowiązanie względem banku.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało jednoznacznie, iż pozwana warunków umowy nie dotrzymała i nie spłacała należności.
Zgodnie z umową bank mógł, w przypadku zaistnienia warunków określonych w § 9 umowy, wypowiedzieć umowę, co też uczynił. Całe roszczenie stało się zatem wymagalne.
Zgodnie zart. 75 c ust. 1 i 2 ustawy prawa bankowegojeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa wust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Powód w pełni dochował wymogów stawianych przezart. 75 c ust. 1 i 2 prawa bankowego. Wypowiedzenie zostało poprzedzone wezwaniem do zapłaty, w którym powód wyznaczył pozwanej termin 14 dni roboczych na zapłatę zadłużenia z tytułu umowy, jak i poinformował pozwaną o możliwości restrukturyzacji zadłużenia i konsekwencjach niepodjęcia takich działań.
Z treści przepisuart. 61 k.c.wynika, iż mające zostać złożone innej osobie oświadczenie woli, jest złożone z chwilą, w której mogła ona zapoznać się z jego treścią. Ww. przepis nie wymaga zatem, aby adresat oświadczenia zapoznał się faktycznie z jego treścią, wystarczająca jest sama możliwość dokonania ww. czynności.
Skoro wypowiedzenie jak i ostateczne wezwanie do zapłaty zostały skutecznie doręczone oznacza, że procedura zart. 75 c prawa bankowegozostała zachowana, a roszczenie dochodzone przez powoda było wymagalne.
Nie ma też żadnych podstaw aby twierdzić, że umowa naruszała zasady współżycia społecznego.
Należało zauważyć, iż występując o kredyty pozwana musiała sporządzić biznesplan, w którym powinna wskazać sposób obsługi zobowiązań na wypadek choroby. Z niewiadomych przyczyn pozwana nie zawarła umowy ubezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy i ograniczyła się do ubezpieczenia w KRUS.
Pamiętać należy, iż pozwaną obciążało wiele zobowiązań finansowych, bowiem zawarła umowy leasingowe na kosztowne urządzenia i zaciągnęła wysoki kredyt na budowę obory. Zobowiązania wobec powoda stanowiły niewielką część jej miesięcznych zobowiązań finansowych. Jeżeli pozwana nie była w stanie obsługiwać rat w wysokości około 3000 zł i nie podjęła skutecznych działań w celu zwiany warunków leasingu czy kredytu inwestycyjnego (pozostałe zobowiązania finansowe przekraczały 50000 zł miesięcznie), trudno uznać, że powód nadużył prawa podmiotowego odmawiając dalszej restrukturyzacji zadłużenia.
O kosztach procesu orzeczono na odstawie przepisuart. 98 kpc.
SSO Mirosław Krzysztof Derda