Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 814/19
Data wyroku: 2019-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Małgorzata Peteja-Żak
Słowa kluczowe: Dobrowolne poddanie się karze
Podstawa prawna: art. 279 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 814/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia29 listopada 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący sędzia Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant Aleksandra Pawłowska
przy udziale Tomasza Międlara Prokuratora Prokuratury Rejonowej wZ.
po rozpoznaniu w dniach 08 listopada 2019 r. i 29 listopada 2019 r.
sprawy

1
G. S.ur. (...)wK.

synaS.iC.
oskarżonego zart. 279 § 1 kk,art. 178b kk

2
J. W.ur. (...)wI.

synaS.iZ.
oskarżonego zart. 279 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 24 maja 2019 r. sygnatura akt II K 531/19
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 440 kpkiart. 624 § 1 kpk

1
uchyla punkt 5, 6 oraz 7 i 8 zaskarżonego wyroku w odniesieniu do oskarżonegoJ. W.i sprawę o czyny zarzucone oskarżonemuJ. W.w punktach od I – IV aktu oskarżenia przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zwalnia oskarżonegoG. S.od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 814/19

UZASADNIENIE WYROKU

z dnia 29 listopada 2019r.

(w części uchylającej zaskarżony wyrok)
Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 24 maja 2019r., wydanym w trybieart. 335 § 2 kpk, w sprawie o sygn. II K 531/19, uznał oskarżonegoJ. W.za winnego popełnienia czterech przestępstw zart. 279 § 1 kk, polegających na tym, że:
I w dniu 15 stycznia 2019r. wZ., działając wspólnie i w porozumieniu zG. S.oraz z inną ustaloną osobą oraz z innymi nieustalonymi osobami, po uprzednim pokonaniu zabezpieczeń dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pojazdu markiS. (...)onr rej. (...)wartości 70.000 zł. na szkodę Urzędu Miejskiego wZ.,
II w okresie między 17 września 2018r. a 31 października 2018r. w miejscowościW.działając wspólnie i w porozumieniu zG. S.oraz z innymi nieustalonymi osobami po uprzednim pokonaniu zabezpieczeń dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pojazdu markiA. (...)o numerze VIN(...)o wartości 42.000 zł. na szkodęM. G. (1),
III w okresie między 14 grudnia 2018r. a 15 grudnia 2018r. wT.działając wspólnie i w porozumieniu zG. S.oraz z innymi nieustalonymi osobami po uprzednim pokonaniu zabezpieczeń dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pojazdu markiA. (...)onr rej. (...)powodując straty w wysokości 38.000 zł. na szkodęM.iA. H.,
IV w nocy z dnia 21 grudnia 2018r. na 22 grudnia 2018r. wB., działając wspólnie i w porozumieniu zG. S.oraz z innymi nieustalonymi osobami, po uprzednim pokonaniu zabezpieczeń dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pojazdu markiS. (...)onr rej. (...)powodując straty w wysokości 35.000 zł. na szkodęA. G.,
przy przyjęciu konstrukcji ciągu przestępstw i za to na mocyart. 279 § 1 kkw zw. zart. 90 § 1 kkskazał go na jedną karę 3 lat pozbawienia wolności.
Na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 22 stycznia 2019r. godz. 17:45 do dnia 15 kwietnia 2019r. Godz. 15:20.
Na mocyart. 46 § 1 kkorzekł obowiązek wobec obu oskarżonych (w tym takżeG. S.) solidarnego naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych stosownych kwot pieniężnych, a także zasądził od oskarżonego koszty sądowe.
Od niniejszego wyroku apelację wywiódł Prokurator, zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść oskarżonego, formułując zarzut obrazy prawa materialnego zart. 91 § 1 kkpolegającą na niezastosowaniu w podstawie wymiaru kary w punkcie 5 wyroku pomimo ustalenia, że oskarżony dopuścił się popełnienia czterech przestępstw zart. 279 § 1 kkw krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, zanim zapadł pierwszy wyrok chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z tych przestępstw, a więc zachodzą przesłanki do przyjęcia popełnienia ciągu czterech przestępstw.
Stawiając taki zarzuty wniósł o wyeliminowanie w punkcie 5 wyroku przepisuart. 90 § 1 kki zastąpienie go przepisemart. 91 § 1 kk.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje:
Apelacja Prokuratora okazała się zasadna na tyle, że w następstwie jej wywiedzenia konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonegoJ. W.niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów i przekazanie sprawy o czyny zarzucane temu oskarżonemu w punktach I – IV aktu oskarżenia Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Z treściart. 433 § 1 kpkwynika, że Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu - również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treśćart. 447 § 1-3 kpk, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych wart. 435 kpk,art. 439 § 1 kpk,art. 440 kpkiart. 455 kpk. Natomiast przepisart. 440 kpkjasno wskazuje, że jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zmianie na korzyść oskarżonego albo w sytuacji określonej wart. 437 § 2 kpkuchyleniu. Podnieść przy tym należy, że każdą podstawę odwoławczą (art. 438 kpk) Sąd może uwzględnić z urzędu, jeśli byłaby ona przyczyną wydania rażąco niesprawiedliwego orzeczenia, przy czym przepisart. 440 kpk, uprawniający Sąd do zmiany lub uchylenia orzeczenia na korzyść oskarżonego, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (w wypadku rażącej niesprawiedliwości), dotyczy jedynie jednak orzeczenia, które przynajmniej w części zostało zaskarżone zwykłym środkiem odwoławczym. W niniejszej sprawie konieczne stało się więc sięgnięcie po przepisart. 440 kpki uchylenie orzeczenia w części dotyczącej oskarżonegoJ. W., gdyż jego utrzymanie w mocy byłoby rażące niesprawiedliwe.
Analiza akt sprawy wskazuje, iż w sprawie tej doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicieart. 343 § 7 kpkw zw. zart. 335 § 2 kpk, polegającego na uwzględnieniu wniosku Prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie wydanie wyroku skazującegoJ. W.zaczteryprzestępstwa zart. 279 § 1 kkw sytuacji, gdy w toku postępowania przygotowawczego przyznał się on do popełnieniapięciuzarzucanych mu czynów tak kwalifikowanych, składając wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie za nie przy zastosowaniuart. 91 § 1 kkjednej kary 3 lat pozbawienia wolności, obowiązku (solidarnego) naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych, przepadku dowodów rzeczowych oraz poniesienia kosztów procesu.
W orzecznictwie niezmiennym pozostaje stanowisko, zgodnie z którym Sąd orzekający w trybieart. 343 kpkjest zobowiązany do zbadania wniosku Prokuratora pod względem formalnym, przeanalizowania przesłanek wymienionych wart. 335 § 2 kpk, jeśli wniosek został złożony na tej podstawie oraz skontrolowania zgodności propozycji zawartych we wniosku z przepisami obowiązującego prawa materialnego (tak m. in. wyroki SN z 24 I 2019r., II KK 10/19, Lex nr 2610286, z 20 IV 2017r., II KK 112/17, Lex nr 2278306, z 14 VII 2016r., III KK 221/16, Lex nr 2071128, z 4 II 2016r., IV KK 366/15, Lex nr 1974082). Fakt zawarcia „porozumienia" pomiędzy Prokuratorem a oskarżonym, którego skutkiem jest złożenie wniosku o wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy, nie zwalnia w żadnej mierze Sądu z realizacji ciążących na nim obowiązków. Nie czyni tego także zgoda oskarżonego na wydanie orzeczenia we wskazanym trybie, o ustalonej między stronami postępowania sądowego treści. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami niezgodność wniosku złożonego w trybieart. 335 § 2 kpkz wymaganiami procesowymi bądź z obowiązującym prawem materialnym pociąga za sobą, stosownie doart. 343 § 7 kpk, konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, chyba że zgodnie zart. 343 § 3 kpkSąd uzależni uwzględnienie wniosku od dokonania w nim przez Prokuratora wskazanej przez siebie zmiany, zaakceptowanej przez oskarżonego.
Z lektury akt sprawy wynika, że:
- w dniu 7 marca 2019r. podejrzanemuJ. W.ogłoszono dwa postanowienia o uzupełnieniu zarzutów, w którym pierwsze (z 15 lutego 2019r.) obejmowało 4 zarzuty popełnienia czynów zart. 279 § 1 kk(odpowiednio na szkodę Urzędu Miejskiego wZ.,M. G. (1),D. L.,M.iA. H.), a kolejne (z 14 marca 2019r.) już pięć zarzutów popełnienia czynów tak kwalifikowanych (ostatni na szkodęA. G.) – k. 554-556;
- podejrzany w dniu 7 marca 2019r. złożył wyjaśnienia, w których przyznał się do popełnienia czynów z punktu 2 i 3 (tj. na szkodęM. G. (1)iD. L.) – k. 557-559;
- w dniu 18 marca 2019r. podejrzanyJ. W.przyznał się do wszystkich zarzucanych mu czynów i wyraził chęć dobrowolnego poddania się karze bez rozprawy i orzeczenie wobec niego za czyny objęte zarzutami od I do V, przy zastosowaniuart. 91 § 1 kk, kary 3 lat pozbawienia wolności, obowiązku solidarnego naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych, przepadku dowodów rzeczowych oraz poniesienia kosztów procesu – k. 657-659, 670;
- postanowieniem z dnia 19 marca 2019r., zatwierdzonym przez Prokuratora 29 marca 2019r., postępowanie m. in. przeciwkoJ. W., podejrzanemu o przestępstwo zart. 279 § 1 kk, popełnione na szkodęD. L., wyłączono do odrębnego postępowania, rejestrując je pod nową sygnaturą; sprawa o ten czyn (zarzucany dotychczas w punkcie 3 wspomnianych wyżej postanowień) została zakończona skierowaniem w dniu 29 kwietnia 2019r. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Zabrzu, który w dniu 4 października 2019r. wydał wyrok skazujący m. in.J. W.za ten tylko czyn – k. 1110-1111, 1122-1123;
- w niniejszej sprawie akt oskarżenia wraz z wnioskiem Prokuratora w trybieart. 335 § 2 kpkwpłynął do Sądu Rejonowego w Zabrzu w dniu 3 kwietnia 2019r., w którym oskarżonemuJ. W.zarzucono popełnienie 4 przestępstw zart. 279 § 1 kk(odpowiednio popełnionych na szkodę Urzędu Miejskiego wZ.,M. G. (1),M.iA. H.,A. G.), przy czym Prokurator wniósł o orzeczenie na mocyart. 279 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkuzgodnionej z oskarżonym za czyny stanowiące ciąg przestępstw kary (łącznej) 3 lat pozbawienia wolności, solidarnego obowiązku naprawienia szkody pokrzywdzonym, przepadku dowodów rzeczowych oraz zasądzenia kosztów procesu – k. 765-767, 770;
- na posiedzenie w dniu 24 maja 2019r. nie stawili się oskarżony ani jego obrońca z wyboru; Sąd Rejonowy w Zabrzu na podstawieart. 343 § 6 kpkw zw. zart. 335 § 2 kpkpostanowił uwzględnić wniosek o wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy, uznając za ujawnione bez odczytywania poszczególne dowody; w konsekwencji wyrokiem z dnia 24 maja 2019r., sygn. akt II K 531/19, Sąd uznałJ. W.za winnego popełnienia zarzucanych mu czterech czynów i wymierzył za nie, przy przyjęciu konstrukcji ciągu przestępstw, jedną karę 3 pozbawienia wolności – k. 918-920.
Obowiązkiem Sądu orzekającego w I instancji w trybieart. 343 kpkw zw. zart. 335 kpkbyło dokonanie kontroli wniosku Prokuratora zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Kontrola ta powinna obejmować nie tylko okoliczności popełnienia przestępstwa, ale także kwestię zgodności wniosku o wymierzenie określonej kary ze stanowiskiem oskarżonego oraz zgodność propozycji zawartych we wniosku z przepisami obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Niezgodność wniosku z treścią tych uzgodnień bądź przepisów pociąga za sobą niemożność jego uwzględnienia, a to z kolei skutkuje koniecznością rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych. Innymi słowy, Sąd przed uwzględnieniem wniosku i wydaniem wyroku w ramach przeprowadzanej kontroli wniosku miał obowiązek sprawdzić czy przedłożone przez Prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie pozostają w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Niezgodność wniosku z treścią dokonanego wcześniej uzgodnienia ze sprawcą, a przez to jego wadliwość, skutkuje niemożliwością jego uwzględnienia, co rodzi konieczność postąpienia zgodnie z treściąart. 343 § 7 kpki rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, z równoczesnym dokonaniem przez Prokuratora czynności określonych wart. 333 § 1 i 2 kpk.
Sytuacja taka zachodziła w niniejszej sprawie. Wyrokujący w sprawie Sąd nie dostrzegł, że uwzględnienie wadliwego wniosku Prokuratora doprowadziło do wydania orzeczenia skazującego oskarżonegoJ. W.za cztery zarzucane mu przestępstwa zart. 279 § 1 kk, z równoczesnym wymierzeniem mu (przy zastosowaniuart. 91 § 1 kk) jednej kary pozbawienia wolności, jednak w rozmiarze uzgodnionym między Prokuratorem a oskarżonym za pięć zarzucanych mu wcześniej czynów (w tym za czyn popełniony na szkodę obywatela NiemiecD. L.). Tymczasem wyrokiem z dnia 4 października 2019r., sygn. akt II K 617/19,J. W.został uznany za winnego popełnienia czynu zart. 279 § 1 kk, popełnionego w nocy z 1 na 2 stycznia 2019r. wZ., wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami na szkodęD. L., za który to czyn wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat.
W tej sytuacji decyzja Sądu Rejonowego o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu i uwzględnieniu w trybieart. 343 § 6 kpkw zw. zart. 335 § 2 kpkwniosku o wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy, przy niezastosowaniu się do wymogów określonych przepisamiart. 335 § 2 kpkiart. 343 § 7 kpkspowodowała, że zaskarżone orzeczenie dotknięte jest rażącym naruszeniem prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść wyroku z uwagi na uwzględnienie porozumienia zawartego pomiędzy stronami (vide k. 658-670), a odnoszącego się do wymierzenia kary za pięć przestępstw kradzieży z włamaniem z równoczesnym przypisaniem oskarżonemu sprawstwa czterech czynów. Z tego względu konieczne stało się uchylenie punktów 5, 6 oraz 7 i 8 zaskarżonego wyroku w odniesieniu do oskarżonegoJ. W.i przekazanie sprawy o czyny zarzucane mu w punktach I – IV aktu oskarżenia do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu, który przy ponownym jej rozpoznawaniu weźmie pod uwagę poczynione spostrzeżenia i przeprowadzi postępowanie w zgodzie z obowiązującym prawem. Będzie miał zatem także i na uwadze stanowisko oskarżonego prezentowane na rozprawie apelacyjnej, zwłaszcza gdy idzie o stawiany mu zarzut popełnienia czynu na szkodę Urzędu Miasta wZ..
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.