Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2996/19
Data wyroku: 2020-01-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION
Sędziowie: Sędzia Magdalena Lisowska
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 2996/19

Uzasadnienie do punktu 1 wyroku
Decyzją z dnia 27.05.2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I OddziałwŁ.stwierdził, żeK. K.pobrał nienależnie świadczenia za okres od 1.09.2016 do 30.09.2017, od 1.04.2018 do 31.05.2019 oraz jednorazowe świadczenie pieniężne za okres od 1.05.2019 do 31.05.2019 roku, w łącznej kwocie 28023,16 zł i zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za ww. okresy
Decyzja z aktach ZUS
Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny
K. K.,urodzony (...), ma ustalone prawo do renty rodzinnej.
Wnioskodawca był słuchaczem PolicealnejSzkoły Centrum (...)wŁ.od 1.09.2016 roku do 31.03.2017 roku i nie został promowany, został skreślony z listy słuchaczy. Nauka odbywała się co drugi weekend, przez dwa kolejne dni. Na 23 spotkania, wnioskodawca brał udział w 13, czyli w ponad połowie zajęć. Nie podszedł jednak do egzaminów końcowych semestralnych, dlatego nie został promowany i skreślony z listy słuchaczy.
Od 23.02.2017 roku, wnioskodawca był słuchaczem tej samej szkoły, ale na 26 spotkań, wziął udział tylko w 8. Nie podchodził do egzaminów bowiem nie czuł się na siłach. Został skreślony z listy słuchaczy z dniem z dniem 31.08.2017 roku.
Od 15.02.2018 roku, wnioskodawca ponownie był słuchaczem tej samej szkoły, na 21 spotkań brał udział w 8 zajęciach i został skreślony z listy słuchaczy z dniem 31.08.2018 roku.
Od 1.09.2018 roku wnioskodawca zapisał się do Szkoły policealnej(...)Ż.wŁ.ale nie był promowany i został skreślony z dniem 1.03.2019 roku. Nie poszedł na żadne zajęcia.
Centrum (...)posiada statut szkoły, zgodnie z którym gdy słuchacz nie uczęszczał na poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne, przewidziane w danym semestrze, w wymiarze co najmniej połowy czasu przeznaczonego na każde z tych zajęć, albo nie otrzymał z obowiązkowych zajęć edukacyjnych ocen uznanych za pozytywne w ramach wewnątrzszkolnego oceniania, albo nie przystąpił do egzaminu semestralnego, w dokumentacji przebiegu nauczania wpisuje się zamiast oceny klasyfikacyjnej, sformułowanie „nieklasyfikowany”. Słuchacze są informowani o zasadach klasyfikowania na pierwszych zajęciach.
Dowód: informacja ze szkoły k 31, frekwencja k 14-17
Wnioskodawca nie kwestionował informacji przysłanych przez szkołę.
Przesłuchanie wnioskodawcy k 38
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionychna jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanie zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Jak wykazało postepowanie, wnioskodawca chodził na zajęcia w semestrze od 1.09.2016 do 1.03.2017 roku. Sąd uznał, że wnioskodawca miał zamiar kontynuować w tym semestrze naukę, jednak w ostateczności nie podszedł do egzaminów semestralnych i z tego powodu nie był klasyfikowany. Nie oznacza to jednak, że nie chodził do szkoły, a co za tym idzie pobierana wówczas renta rodzinna była mu należna.
Inaczej natomiast wyglądała sytuacja w pozostałym okresie. Wnioskodawca nie kwestionował, że zapisywał się do szkoły, ale nie uczestniczył w zajęciach, bądź chodził na nie zbyt rzadko. Nie podchodził również do jakichkolwiek egzaminów semestralnych. Oznacza to, że wnioskodawca w tych okresach nie zamierzał kontynuować nauki, a jedynie formalnie posiadał status ucznia.
Zgodnie zart. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznychiart. 138 ust. 1, 2, 4-6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osoba która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lubw części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowyo zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5.
W judykaturze utrwalił się pogląd, że celem zacytowanego powyżej art. 138 ustawyo emeryturach i rentach z FUS jest ochrona Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dlatego zwrot nienależnie pobranego świadczenia powinien obejmować wysokość kwoty, o którą fundusz ten został bezpodstawnie uszczuplony. Do istoty sporu o zwrot nienależnie wypłaconych świadczeń należy rozstrzygnięcie o tym, czy świadczenia zostały wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie do nich prawa albo wstrzymanie wypłaty w całości lub w części oraz czy osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania, albo też czy świadczenie zostało przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów lub w innym wypadku wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. Pouczenie, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS jest przesłanką warunkującą obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (wyr. SN z dnia 6 grudnia 2010 roku, II UK 149/10, LEX nr 786385). Pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie w czasie pobierania świadczenia powoduje jego utratę, nie może odnosić się indywidualnie do pobierającego świadczenie, gdyż nie da się przewidzieć, które z różnorodnych okoliczności wystąpią u konkretnego świadczeniobiorcy. W tym sensie wystarczające jest przytoczenie przepisów określających te okoliczności. Jednakże pouczenie musi być na tyle zrozumiałe, aby pobierający świadczenie mógł je odnieść do własnej sytuacji.
Zgodnie z art. 68 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, renta rodzinna po przekroczeniu 16 roku życia przysługuje do czasu ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do 25 roku życia. Przesłanką wypłaty renty po ukończeniu 16 roku życia jest przedstawianie zaświadczeń o kontynuowaniu nauki.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zamierzał faktycznie kontynuować naukę tylko w okresie 1.09.2016 – 1.03.2017 roku i dlatego Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 kpc, w punkcie 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję ustalając, że wnioskodawca nie pobrał nienależnego świadczenia za ten okres oraz że nie zobowiązuje go do zwrotu świadczeń za ww. okres.
W pozostałym zakresie odwołanie podlegało oddaleniu, bowiem wnioskodawca nie zamierzał kontynuować nauki, a co za tym idzie pobrał nienależnie świadczenia z tytułu renty rodzinnej.
Dlatego odwołanie podlegało oddaleniu na podstawieart. 47714§ 1 kpc.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. ZUS pouczając, że s trona może wnieść apelację do Sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem (art.369 § 1 k.p.c.). Termin o którym mowa w§ 1uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła apelację do Sądu drugiej instancji (art.369 § 3).
Wypożyczyć akta ZUS