Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1143/17
Data wyroku: 2020-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 1143/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 12 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2019 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa
E. N., adres dla doręczeńul. (...),(...)-(...) P.
przeciwkoJ. S. (1), zam.ul. (...),(...)-(...) P.
Szpitalowi Wojewódzkiemu wP.SP ZOZ,ul. (...),(...)-(...) P.
- o zapłatę

I
Powództwo oddala.

II
Odstępuje od obciążania stron kosztami niniejszego postępowania.

III
Kosztem procesowego zastępstwa powódki obciąża ją we własnym zakresie.

IV
Zasądza od powódki na rzecz każdego z pozwanych kwotę 5.417,-zł z tytułu zwrotu poniesionych przez nich kosztów ich procesowego zastępstwa.

/-/ Zofia Lehmann
Sygn. aktXII C 1143/17
Uzasadnienie: A.W pozwie z dnia20 marca 2017 roku,który do Sądu Okręgowegow Poznaniuwpłynął w dniu3 lipca 2017 roku- działająca przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, powódkaE. N.skierowała p-ko pozwanymSzpitalowi Wojewódzkiemu wP.SP ZOZ(zwanemu dalej pozwanymad. 1) orazJ. S. (1)(zwanemu dalej pozwanymad. 2) żądania:
-solidarnego zasądzenia od nich na jej rzecz następujących kwot pieniężnych:
*37.800,- złz tytułuodszkodowaniaobejmującego koszty jej leczenia, będące następstwem rozstroju zdrowia spowodowanego bezpodstawnym usunięciem u niej przez pozwanych przytarczyc w trakcie przeprowadzonej u niej w dniu6 maja 2013 rokuoperacji tarczycy – w okresie15lat poczynając od daty12 maja 2013roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od daty wytoczenia przedmiotowego powództwa do dnia zapłaty,
*42.642,- zł –z tytułurentyza częściową utratę przez nią zdolności do pracy zarobkowej, będącej następstwem powyższego – za okres od dnia5 czerwca 2014 rokudo dnia31 marca 2018 rokuwraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty wytoczenia przedmiotowego powództwa do dnia zapłaty,
*15.000,- zł –z tytułuzadośćuczynieniazakrzywdę, będącą następstwem powyższego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od daty wytoczenia przedmiotowego powództwa do dnia zapłaty,
-solidarnego zasądzenia od nich na jej rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztu jej procesowego zastępstwa – wg norm przepisanych,
nadto:
-przeprowadzenia zawnioskowanych przez nią dowodów w związku ze sprecyzowanymi przez nią tezami.
Na tego poparcie:
-opisała przebieg jej pobytu u pozwanegoad. 1i wykonanego jej przezpozwanego ad. 2zabiegu chirurgicznego,
-opisała poniesione przez nią tego konsekwencje,
-przedstawiła rozliczenie dochodzonych przez nią w tym procesie kwot,
-podała ich podstawy prawne,
-podała, iż zawezwanie przez nią pozwanych do próby ugodowej nie przyniosło pożądanego przez nią rezultatu (k. 1 – 6 akt).
W pozwie tym zgłosiła także wniosek o zwolnienie jej od ponoszenia kosztów tego postępowania z motywacją go jej trudną sytuacją materialną – postanowieniem wydanym w tej sprawie w dacie1 września 2017 rokupodległ on uwzględnieniu (k. 87 akt).
B. W reakcji na to pozwanySzpital Wojewódzki (...),działający samodzielnie, złożył w dniu22 września 2017 rokuwSądzie Okręgowym w Poznaniu– datowaną na dzień15 września 2017 roku– odpowiedź na pozew, w treści której wniósł:
-o oddalenie powództwa powódki w całości,
-o zasądzenie od niej na jego rzecz zwrotu kosztów tego postępowania, w tym kosztu jego procesowego zastępstwa – wg norm przepisanych,
nadto:
-o przeprowadzenie zaoferowanych przez niego dowodów w związku ze wskazanymi przez niego okolicznościami.
W motywacji zaprezentowanego stanowiska:
-zaprzeczył wszelkim jej twierdzeniom – poza przyznanymi przez niego,
-przedstawił przebieg zastosowanej wobec niej u niego terapii,
-przedstawił okoliczności towarzyszące wyrażeniu przez nią zgody na powyższe,
-zaprzeczył temu, jakoby doszło w jej trakcie do jakichkolwiek nieprawidłowości, w tym do tzw. błędu w sztuce medycznej,
-zakwestionował zarówno co do zasady, jak i co do wysokości dochodzone przez nią w tym postępowaniu kwoty pieniężne (k. 71 – 79 akt).
Wniósł on także o zawiadomienie i wezwanie do udziału w tej sprawie – z racji łączącej ich umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej –(...) SAz/s wW..Nastąpiło to w dacie17 października 2017 roku- nie przystąpił on jednak do tego sporu (k. 129 akt).
C. PozwanyJ. S. (1),działając przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego,ustosunkował się do żądań powódki w odpowiedzi na pozew z dnia23 września 2017 roku, która doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęła w dniu26 września 2017 roku– w jej treści domagając się:
-oddalenia jej powództwa w całości,
-zasądzenia od niej na jego rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztu jego procesowego zastępstwa oraz kwoty17,- złtytułem opłaty od pełnomocnictwa,
nadto:
-rozpoznania sprawy pod nieobecność jego lub jego pełnomocnika,
nadto:
-przeprowadzenia wskazanych przez niego dowodów co do faktów przez niego podanych.
W tego argumentacji:
-p.w. podniósł brak istnienia w niniejszej sprawie po jego stronie legitymacji biernej jako, że zabieg operacyjny wykonał on jej w ramach łączącej go z pozwanymad. 1umowy o pracę,
-zaprzeczył temu, jakoby w jego przebiegu dopuścił się zawinionego błędu medycznego,
-podkreślił, że nie uczyniła ona zadość udowodnieniu przesłanek determinujących jej żądania,
-zaakcentował, że wyraziła ona świadomą zgodę na jego wykonanie - po uzyskaniu stosownych informacji (k. 86 – 94 akt).
W procesowych pismach:
-powódka: z dat19 grudnia 2018 roku, które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu21 grudnia 2018 roku(k. 224 – 225 akt),25 kwietnia 2019 roku,które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu29 kwietnia 2019 roku(k. 296 akt),
-pozwanyad. 2:z dat21 grudnia 2018 roku,które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu28 grudnia 2018 roku(k. 227 – 228 akt),
-pozwanyad. 1: z dat18 kwietnia 2019 roku, które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu24 kwietnia 2019 roku(k. 282 akt)
ustosunkowywali się do treści opracowanej w niniejszej sprawie opinii.
D. W piśmie z dnia6 sierpnia 2019 roku- doręczonym pozwanym na rozprawie w tym samym dniu – powódka zmieniło swoje powództwo w obszarze żądania zadośćuczynienia (pozostawiając pozostałe bez zmian) w ten sposób, że wniosła ewentualnie:
-o zasądzenie solidarnie od pozwanych na jej rzecz kwoty25.000,- złna podstawie norm zart. 31.1w związku zart. 34.2ustawy z dnia5 grudnia 1996 rokuo zawodach lekarza i lekarza dentystyorazart. 448 k.c.;
ewentualnie:
-o zasądzenie solidarnie od nich na jej rzecz kwoty15.000,- złna podstawie norm zart. 9.1 i 9.2.orazart. 16w związku zart. 4.1ustawy z dnia6 listopada 2018 rokuo prawach pacjenta iRzeczniku Praw Pacjentaw związku z normą zart. 448 k.c.– za naruszenie jej dóbr osobistych w postaci praw pacjenta .
Uzasadnienie powyższego p.w. oparła ona o uchybienie – w jej opinii – pozwanych polegające na nierzetelnym i niezrozumiałym przekazaniu jej przez nich informacji o wykonanym jej zabiegu, w szczególności dotyczących dających się przewidzieć ujemnych jego następstw; a wyrażona – w tej sytuacji – jej zgoda na to okazała się bezskuteczną (k. 377 – 378 akt).
1.W odpowiedzi na to–w piśmie z dnia4 września2019 roku,które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu9 września 2019 rokupozwanyad. 2wniósł o oddalenie obu roszczeń ewentualnych powódki w całości. Na poparcie przyjętego stanowiska w tym aspekcie powołał on argument nie wykazania przez nią, by pozwani nie wywiązali się z ciążącego na nich w obszarze w/przywołanych podstaw prawnych obowiązków informacyjnych co do - w każdej płaszczyźnie – wykonanego u niej zabiegu związanego z tym sporem (k. 396 – 397 akt).
2. Pozwanyad. 1– natomiast – swoje stanowisko co do powyższego wyraził w jego piśmie procesowym z dnia6 września 2019 roku,które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu9 września 2019 roku:
-kwestionując dopuszczalność dokonania przez powódkę zmiany powództwa w powyższym zakresie,
-podnosząc zarzut przedawnienia jej roszczenia na tym tle opartego na podanych przez nią podstawach prawnych (k. 401 – 404 akt).
Na rozprawach w dniach (k. 133 – 134 akt),30 stycznia 2018 roku(k. 164 – 165 akt),1 października 2019 roku(k. 419 akt),12 listopada 2019 roku(k. 449 akt) strony podtrzymywały swoje stanowiska.
Ustalenia stanu faktycznego: A.Pozwany ad. 1Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – Szpital Wojewódzki wP.zarejestrowany jestKrajowym Rejestrze Sądowymza numerem(...)- z jegoDziału (...), rubryki 4wynika przedmiot jego działalnościw ramach statutowej organizacji pożytku publicznego. W jego organizacji funkcjonujeOddział (...)Ogólnej, którego ordynatorem do31 czerwca 2016 rokubył pozwanyad. 2J. S. (2)(k.80–85, 95 akt; zeznania pozwanego ad. 2).
1.W dniu30 kwietnia 2013 roku– na podstawie skierowania o oznaczeniu(...)- (...).S.(P.)– powódka została przyjęta na w/w oddział z ostatecznym rozpoznaniemwole wieloguzkowe, podejrzenie zapalenia tarczycy.W tym dniu złożyła ona podpis na dokumencie o tytulezgoda na operację,w treści którego potwierdziła, że...konieczność, sposób wykonania i możliwe powikłania zostały jej w sposób zrozumiały przedstawione przez lekarzaM. W....- widnieje na nim jej podpis i pieczątka; także podpis i pieczątka przyjmującego to oświadczenieJ. L., specjalisty z dziedziny chirurgii.
-W dniu6 maja 2013 rokupozwanyad. 2wykonał u niej zabieg strumectomii; przebiegł on sprawnie, bez powikłań śródoperacyjnych – w dacie9 maja 2013 rokuw stanie dobrym, z zaleceniami kontroli w poradni lekarza rodzinnego została ona wypisana. Wykonano w związku z tym u niej 2 badania histopatologiczne – pierwsze z daty12 maja 2013 rokunie wykazujące usunięcie w trakcie spornego zabiegu przytarczyc; drugie z daty14 maja 2013 rokuwykazujące to (k. 15, 18 , 139, 163 akt; zeznania powódki; zeznania pozwanegoad. 2; zeznania świadkaT. P.).
-W dniu11 maja 2013 roku, a więc po upływie dwu dni od powyższego – z racji pojawiających się u niej dolegliwości w postaci drętwienia i skurczy wokół ust oraz kończyn górnych – ponownie zgłosiła się ona u pozwanegoad. 1, tym razem na jegoSzpitalnym Oddziale Ratunkowym – Poradni Internistycznej,gdzie po przeprowadzeniu u niej badań, w tym neurologicznych, zdiagnozowano u niej objawy tzw. tężyczki. Pozostawało to w przyczynowym związku z wykonanym u niej w/opisanym zabiegiem, w trakcie którego przypadkowo usunięto jej przytarczyce – następstwem tego jest konieczność stałego przyjmowania przez nią preparatów wapnia i witaminyD3; okresowego oznaczania poziomu wapnia w surowicy;2razy w roku – w ramachNarodowego Funduszu Zdrowia– poddaje się ona konsultacji endokrynologicznej. Stan ten jest utrwalony i – przy prawidłowej terapeutyce – nie powinien ulec pogorszeniu (k. 16 - 17; opinieInstytutu (...) sp. z ooz/s wK.).
B.Powódka pozostaje także pod opiekąPoradni Lekarza Rodzinnego:
-z jej zaświadczenia z dnia7 sierpnia 2013 rokuwynika m.in. : stan po strumectomii, niedoczynność tarczyc – rokowania ostrożne,
-z jej zaświadczenia z dnia22 października 2013 rokuwynika m.in.: niedoczynność tarczycy ma trwały charakter - rokowania niepewne,
-z jej zaświadczenia z dnia20 grudnia 2013 rokuwynika m.in. : stan po strumectomii – rokowania ostrożne (zeznania powódki; k. 19 – 20, 141- 153 akt)
C.Po przeprowadzeniu u niej badań, m.in. endokrynologicznych, w datach26 stycznia 2014 rokui1 grudnia 2014 rokustwierdzono u niej z tej przyczyny częściową niezdolność do pracy do końcagrudnia 2016 roku(zeznania powódki; k. 52 – 53, 154 - 160 akt)

    D. We wniosku z dnia

    11 maja 2016 roku, który do

    Sądu RejonowegoP. (...)wP.
wpłynął tego samego dnia – powódka zawezwała pozwanych do próby ugodowej w obszarze jej żądań opartych o normy z

art. 444 par. 1 i par. 2 k.c.oraz normy z

art. 445 par 1 k.c.;nie przyniosło ono, jednak, pożądanego przez nią rezultatu (k. 2 – 3,37 akt

    Sądu RejonowegoP. (...)wP.o sygn. akt(...)).
E. Aktualnie powódka otrzymuje – z tytułu niezdolności do pracy wiążącej się z jej licznymi schorzeniami – rentę w wysokości po1.573,73 złmiesięcznie; poprzednio zatrudniona była wUrzędzie MiastaP.na stanowisku podinspektora specjalisty (k. 11, 13, 21 – 22, 54 - 55 akt).
Powyższe ustalenia znalazły oparcie w treści:
-dokumentów z k. 12 – 14, 52 – 53 (orzeczenia administracyjne i lekarskie), 15 – 51, 139, 141 – 153, 163 (dokumentacja medyczna), 21 – 22, 54 – 55 (dokumenty dotyczące zatrudnienia powódki), 80 – 85 (odpis zKrajowego Rejestru Sądowego), 95 (dokumenty dotyczące zatrudnienia pozwanegoad. 2), 154 – 160 (opinie)
-zeznań świadkaT. P.z k. 133,
-zeznań powódki i pozwanegoad. 2z k. 164 – 165,
-opiniiInstytutu (...) sp. z ooz/s wK.z k. 208 – 212, 267 – 270, 334 – 336 akt,
-dokumentów z załączonych akt
    Sądu RejonowegoP. (...)wP.
o sygn.(...)
Analiza i ocena zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego: W jego skład w przedmiotowym procesie weszły dokumenty i to zarówno o charakterze urzędowym, jak i o charakterze prywatnym, zeznania świadka, zeznania powódki i pozwanegoad. 2oraz opinia biegłych.
A.O dokumentach urzędowych ustawodawca wypowiada się w normie zart. 244 k.p.c.stanowiąc, że…sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone…(par.1), co odpowiednio stosuje się do…sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organy pozarządowe w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publiczne…(par.2) – w niniejszej sprawie były nimi odpisy zKrajowego Rejestru Sądowego;orzeczeniaZakładu Ubezpieczeń Społecznych.
-Z kolei norma zart. 245 k.p.c.postanawia, że…dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie…-objęły one pozostałe zaliczone wyżej w poczet dowodów.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości określone zostały odpowiednio w normach zart. 252 k.p.c.i zart. 253 k.p.c.– żadna ze stron przy udziale normy zart. 232 k.p.c.z tego nie skorzystała; brak też było potrzeby wszczynania takiej inicjatywyz urzędu.
B. W roli świadka – z inicjatywy pozwanegoad. 2– wystąpił w niniejszej sprawieT. P.. Jest on zatrudniony u pozwanegoad. 1 -rodzić to mogło sugestię, że w relacji z tym bliższa jest mu w niniejszej sprawie jego pozycja od pozycji powódki; co mogłoby się przełożyć na podawanie przez niego pewnych subiektywizmów czy danych nie zawsze zgodnych z rzeczywistością. Obawa taka nie znalazła podstaw, a jego zeznania w pełni należało obdarzyć zaufaniem; nie były one zresztą kontestowane przez żadną ze stron – znalazły, bowiem, odzwierciedlenie w zgromadzonej adekwatnie do tego dokumentacji medycznej pozostając z nią w zgodzie. Nadto wypowiadał się on zasadniczo do okoliczności niespornej – dotyczącej przeprowadzonych histopatologicznych badań u powódki i ich wyników.
C.Zeznania stron.
1. Co do zeznań pozwanegoad. 2– to w zasadzie z punktu widzenia ich wiarygodności nie budziły one oporu. Przedstawiony przez niego przebieg pobytu powódki u pozwanegoad. 1; przebieg przeprowadzonego przez niego u niej spornego zabiegu operacyjnego; tego konsekwencje – stanowił wraz z pozostałym zgromadzonym w trakcie tego postępowania materiałem dowodowym o nie zakwestionowanych przez strony ustaleniach faktycznych tego sporu. Bliższej analizy w tych kryteriach wymagały – natomiast - jego twierdzenia (w zeznaniach uzupełniających wobec w/opisanej zmiany części powództwa przez powódkę) dotyczące udzielenia jej informacji na jego temat, w szczególności co do ewentualnych jego następstw; ewentualnych ryzyk, jakie niesie oraz sposobu ich przekazania jej w obszarze ich zrozumienia. I tej części jego zeznań dano wiarę – życiowe doświadczenie dyktuje, że zazwyczaj bez takiej wiedzy żaden pacjent nie podejmie decyzji o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie u niego zabiegu operacyjnego. W rozważanych realiach pogląd taki wzmacniał fakt, że związany z tym sporem miał charakter planowanego – niewątpliwie, więc, było wiele okazji, by powódka mogła ją zyskać i zdeterminować swoje działanie; miała na pewno wiele czasu, nawet już po przybyciu w tym celu do pozwanegoad. 1na zadawanie pytań i rozwianie ewentualnie wszystkich swoich wątpliwości. Nie można stawiać zarzutu pozwanemuad. 2– by nie dopełnił on swoich obowiązków w tym zakresie. Jednoznacznie, bowiem, wynikało to z redakcji zgody powódki – iż została pouczona przez lekarzaM.............. o możliwości pojawienia u niej się po jego wykonaniu powikłań w postaci zaburzeń gospodarki wapniowo – fosforanowej oraz zaburzeń połykania i mówienia; a więc i tych, których doznała i aktualnie doznaje. Zaznaczenia przy tym wymagało, że są to także objawy pojawiające się w przypadku usunięcia przytarczyc i tego następstwa w postaci tężyczki; tym samym pojęcie to obejmowało i taką sytuację.
2. Zeznania powódki w części odzwierciedlającej przeprowadzenie u niej spornego zabiegu i tego następstw z przyczyn oczywistych pozostawały poza kwestią. Osią przewodnią rozważań w kontekście ze zmianą jednego z jej żądań była ta ich część, w której relacjonowała fakt pouczenia jej o jego ryzykach; ewentualnych ujemnych następstwach i to w zrozumiałej formie. Przy ocenie zeznań pozwanegoad. 2uznano, że nie doszło w tej płaszczyźnie do nieprawidłowości – przy posłużeniu się tymi samymi argumentami nie przydano waloru wiarygodności jej twierdzeniom, jakoby tak się nie stało oraz dotyczących tego, że gdyby dochowano co do tego staranności nie poddałaby się mu w określonym czasie z uwagi na sprawowanie przez nią opieki nad jej mężem; a więc – co charakterystyczne - z przyczyn obojętnych dla istoty tego sporu..
D.W szeregu spraw zachodzi konieczność skorzystania z wiadomości specjalnych – taka zaistniała i w przedmiotowym procesie koncentrując się na dziedzinie medycyny o specjalności chirurgii ogólnej. Wnioski w tym aspekcie zgłoszone zostały w jego przebiegu przez powódkę i pozwanych - na bazie norm zart. 232 k.p.c., zart. 6 k.p.c.oraz zart. 278 par. 1 k.p.c.podległy one uwzględnieniu. Do sporządzenia w związku z tym opinii - z tezą dotyczącą ustalenia czy w trakcie w/opisanej terapii prowadzonej przez pozwanych wobec powódki doszło do nieprawidłowości w jakiejkolwiek płaszczyźnie, a jeśli tak, to czy jej dolegliwości pozostają z tym w przyczynowym związku - zaangażowanoInstytut (...) sp. z o.o.(...)z/s wK., który powołał do jej opracowania3– osobowy zespół na czele z przewodniczącymG. S.,będącym specjalistą z chirurgii ogólnej; medycyny ratunkowej oraz chirurgii endokrynologicznej. Ich opinie i to zarówno zasadnicza, jak i uzupełniające miały kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tego sporu. Wymagały, więc, dokładnego zbadania i to w dwu płaszczyznach: procesowej i merytorycznej.
-W pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymagało, że zostały one i to w każdej ich odsłonie zakwestionowane przez powódkę i w nieznacznej części przez pozwanegoad. 2; zredagowali oni co do niej szereg zarzutów – a ustosunkowanie się do nich przez jej autorów nie zadowoliło w szczególności powódki składającej wniosek o powołanie innego biegłego.
1. W/ nie zostali przesłuchani w związku z nimi na rozprawie; za czym przemówiło szereg okoliczności:
-Zostali oni zobowiązani do ustosunkowania się do argumentów zgłoszonych do nich przez powódkę i pozwanegoad. 2, którzy mieli możliwość wyrażenia swoich poglądów w płaszczyźnie ich ustaleń – przy czym akcentacji wymagało, że kolejne pisma powódki z zastrzeżeniami do niej nie zawierały w swojej treści innych zarzutów, aniżeli pierwsze z nich z tego zakresu. Jak gdyby nie dostrzegała ona tego, że cyt. biegli jednoznacznie i zrozumiale ustosunkowali się do nich – i kierując się swoim niezadowoleniem z ich treści ponawiała te same kwestie. W tych okolicznościach – przy braku wykazania przez nią przekonywującej motywacji tego konieczności – uwzględnienie tego wniosku prowadziłoby tylko do przedłużenia tego postępowania. To do sądu należy decyzja, jaka powinna być forma reakcji biegłego na wątpliwości stron – a więc czy zasadne jest jego przesłuchiwanie na rozprawie czy wystarczającym będzie udzielenie przez niego pisemnej odpowiedzi w tej płaszczyźnie.
-Nie jest już obowiązujący kiedyś w takich realiach pogląd, jakoby nie wzywanie biegłego na rozprawę stanowiło o naruszeniu zasady bezpośredniości. Dotyczyło to bowiem wcześniejszego orzecznictwa lat60 – ych i 70 – ych XX wieku– wszak już w wyroku z17 grudnia 1999 roku(II UKN 273/99, OSNAPiUS 2001, nr 8, p. 284)Sąd Najwyższystwierdził, że dokonanie czynności sformułowanych w normie zart. 286 k.p.c.pozostawione jest uznaniu sądu. Także w literaturze (por. Komentarz. Kodeks Postępowania Cywilnego, Postępowanie rozpoznawcze. Pod red. T. Erecińskiego, Lesis Nexis. Warszawa 2012, s. 1196) uznano, że norma zart. 286 k.p.c.mieści się w obszarze przede wszystkim jego uprawnień. Poparciem tego jest zapatrywanie, że wielokrotnie wystarczające jest sporządzenie i złożenie opinii uzupełniającej wyłącznie w formie pisemnej (por. Kodeks Postępowania Cywilnego pod red. M. Manowskiej, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 561). W tym świetle przyjąć należało, że - mając na względzie wykładnię przepisówart. 286 k.p.c.,art. 6 k.p.c.iart. 278 par. 1 k.p.c- wolą ustawodawcy było pozostawienie sądowimożliwościzażądania wyjaśnień w formie ustnej, co determinuje użycie w przywołanym przepisie słowamożewytrącającego po jego stronie taki imperatyw działania. Wpływ na to miał również fakt, że – o czym niżej – analizowane opinie oceniono jako pozbawione niejasności, wewnętrznych sprzeczności; nie były też one niepełne; zawarte w nich wnioski nie były nielogiczne bądź nasuwające wątpliwości. Jej pisemne uzupełnienie nie stanowiło o eliminacji mankamentów opinii zasadniczej, ile rozwiewało zastrzeżenia zredagowane do nich przez powódkę i pozwanegoad. 2czyniąc je niezasadnymi. Dodatkowo należało wskazać, że na gruncie regulacji postępowania cywilnego, to do sądu należy podejmowanie ostatecznych decyzji o przeprowadzeniu dowodu i jego zakresie – i to w konkretnych okolicznościach danej sprawy przy dbałości o sprawność postępowania. Nie można też było stracić z pola widzenia wielokrotnie prezentowanego w teorii i w praktyce poglądu, że specyfika takiego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii podlega jego kontroli, nie posiadającego wiadomości specjalnych, i to w istocie z punktu widzenia jej zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Takie więc kryteria są wystarczające dla uznania pozytywnego stosunku do niej (por. wyrok SN z 7 kwietnia 2005 roku, II CK 572/04; LEX nr 151650). Stąd prezentowanie przez stronę dezaprobaty dla niej – z racji jej niekorzystnych wyników co do jej interesu w sprawie – nie jest wystarczającym czynnikiem dla uwzględnienia takiego wniosku i prowadzenia postępowania tak długo, aż dojdzie do odwrócenia tej sytuacji.
3.Powstałe w tym postępowaniu przyjęto za odpowiadającą w/zacytowanym kryteriom; nadto – ich lektura i analiza pozwoliły na przydanie im przymiotu przydatności dla potrzeb rozstrzygnięcia tego sporu. Jej autorzy wyraźnie i zrozumiale przedstawili podstawy i motywy prowadzące do zawartych w nich wniosków; w tym sposób i metody przeprowadzonych przez nich badań; materiały, na których się oparli – w równie jednoznaczny i kategoryczny sposób odparli i wyeliminowali sprecyzowane do nich przez powódkę i pozwanegoad. 2zarzuty. Co więcej – nie można było stracić z pola uwagi także tego, że miały one wyłącznie charakter polemiczny powołując się na bliżej nie określone kwestie odnoszące się do ogólnych poglądów opartych na przypuszczeniach i subiektywnej innej ich ocenie. Tymczasem biegli działają w oparciu o przedstawione im dokumenty i własną wiedzę oraz doświadczenie, a ich zadaniem – prócz w/w kwestii – jest jednoznaczne, przekonywujące zobrazowanie i uzasadnienie przyjętych w niej wniosków oraz drogi prowadzącej do ich zbudowania.
4.Zaznaczenia wymagało, że opinie opracowane w niniejszej sprawie – jak wskazano wyżej – odpowiadały kryteriom decydującym o jej zastosowaniu i przydatności dla rozważanego przypadku. W pełni odpowiedziały one na postawione jej tezy i wszystkie rodzące się w związku z tym pytania – w ich treści opisane zostały podstawy prowadzące do wyprowadzonych w nich konkluzji; a proces dochodzenia do nich w żadnej mierze nie naruszył zasad logiki. Podkreślenia wymagały też wysokie kompetencje ich autorów – wskazani biegli posiadają w swoich dziedzinach i wydawaniu opinii z tezami, jak rozpatrywana wyjątkowo bogate doświadczenie, w tym nabyte m.in. w pracy naukowej; ale i bogatej praktyce lekarskiej.
Zważeniu podległo, co następuje:Powództwo powódki nie zasługiwało na uwzględnienie. Tezę taką uznać należało za udowodnioną w świetle analizy zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego; przedstawionych unormowań i naprowadzonego niżej rozumowania.
I.A.Podstawa prawna odpowiedzialności lekarza wobec pacjenta uzależniona jest od łączącego ich stosunku prawnego – zustawy z dnia5 grudnia 1996 rokuo zawodach lekarza i lekarza dentysty(DU z 2002 roku, numer 21, p. 204 i dalsze zmiany) można wywieść, że mogą oni wykonywać swój zawód w4odsłonach tj.
a.umowy o pracęz zakładem opieki zdrowotnej,
b
. umowy cywilnoprawnej z zakładem opieki zdrowotnej,
c.indywidualnej praktyki lekarskiej,
d.grupowej praktyki lekarskiejw formie spółki cywilnej lub spółki partnerskiej,
f.umowy o pracę poza zakładem opiekizdrowotnejna podstawie umowy cywilnoprawnej – lekarz zatrudniony w zakładzie opieki zdrowotnej może ponosić odpowiedzialność wobec pacjenta z własnej winy na zasadzie normy zart. 415 k.c.i jest to odpowiedzialność solidarna. Poszkodowany może, więc, skierować swoje pretensje zarówno tylko wobec niego, jak i tylko wobec cyt. zakładu, ale i pozwać solidarnie ich oboje (jak powódka w przedmiotowym procesie), tym samym argument pozwanegoad. 2o braku po jego stronie legitymacji biernej do występowania w tym sporze nie był trafny.
-Z kolei podstawowe regulacje prawne dotyczące zakładów opieki zdrowotnej zawarte są wustawie z dnia30 sierpnia 1991 rokuo zakładach opieki zdrowotnej(DU. numer 91, p. 408 i dalsze zmiany); zasadniczym celem ich działania jest udzielanie świadczeń zdrowotnych służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia; także promocja zdrowia (art. 1iart. 3); są nimi m.in. – jak pozwanyad. 2– szpitale.
II. Stojąca u podstaw ich odpowiedzialności norma zart. 415 k.c.mówiącą o tym, że …kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia…- redaguje trzy przesłanki determinujące jej zaistnienie tj. szkodę, winę oraz przyczynowy związek między nimi.
1.Wkodeksie cywilnymbrak jest bliższego określenia pojęcia szkody – powszechnie, jednak, przyjmuje się, że obejmuje ono nie tylko szkodę o charakterze majątkowym, ale także o charakterze niemajątkowym (uszczerbek niematerialny). Jest to tzw. krzywda (normy zart. 445 par. 1 k.c.;art. 446 par. 4 k.c.), a osobę nią dotkniętą nazywa się poszkodowanym (por. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga Trzecia. Zobowiązania, red. G. Bieniek, Warszawa 2003, s. 62 – 63, tezy 14 -15). Szkody związane ze świadczeniami medycznymi to przede wszystkim szkody na osobie – przybierające postać zarówno straty (np. koszty leczenia, koszty rehabilitacji – norma zart. 444 par. 1 k.c.…),jak i utraconych korzyści (np. utrata dochodów w trakcie choroby; konieczność zmiany kwalifikacji – norma zart. 444 par. 2 k.c.).W tym świetle poza kwestią pozostawało jej doznanie przez powódkę.
2.a.Pojęcie winy, którym ustawodawca posługuje się w normie przywołanego przepisu nie zostało zdefiniowane wkodeksie cywilnym– niemniej, kierując się poglądami wyrażonymi w nauce prawa i orzecznictwie - w jego rozumieniu ujmowana jest ona szeroko stanowiąc kategorię obejmującą dwa elementy tj. element obiektywny i element subiektywny.
*Pierwszy z nich stanowi o bezprawności, będącej nie tylko zachowaniem sprzecznym z przepisami prawa, ale i z zasadami współżycia społecznego –w tej narracji generującej możliwość postawienia zarzutu w razie naruszenia powszechnego obowiązku nie czynienia drugiemu szkody.
*Drugi z wymienionych elementów o spektrum subiektywizmu sprowadza się do kwestii psychicznej sprawcy łącząc winę z możliwością postawienia mu zarzutu m.in. podjęcia niewłaściwej decyzji w konkretnej sytuacji – przy uwzględnieniu oczywiście istnienia po jego stronie szansy realnej oceny i kierowaniu się starannością.
b. Na gruncie odpowiedzialności deliktowej wyróżnia się winę umyślną i winę nieumyślną – druga jej postać w prawie cywilnym jest niedbalstwem polegającym na nie dołożeniu przez sprawcę szkody należytej – określonej w normie zart. 355 k.c.– staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju; w tym reguł postępowania i norm prawnych obowiązujących w danej grupie zawodowej.
-W kontekście z przedmiotem tego postępowania skoncentrować należało się na regulacjach zawartych w w/przywołanej normie zart. 4cyt. ustawy o zawodach lekarza….,w myśl której…lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością…Szczególnym obiektywnym elementem winy lekarza jest błąd w sztuce medycznej (błąd lekarski) – interpretowany jako czynność niezgodna z tą nauką, rzecz jasna w dostępnym dla niego zakresie. Niemniej nie można było stracić z pola widzenia tego, że zobowiązanie odszkodowawcze zasadza się wyłącznie na błędzie zawinionym – stwierdzenie jego wystąpienia wyczerpuje tylko w/opisany jej element bezprawności; niezbędne jest – nadto – ustalenie przesłanki subiektywnej, w tym ewentualnego niedbalstwa; oczywiste przy tym jest, że nie można oczekiwać tego, by każde leczenie kończyło się sukcesem. Nie można, jednak zapominać tego, że cyt. odpowiedzialność generuje każda nieuwaga; każda nieostrożność; jeżeli pozostawała w sprzeczności z elementarnymi zasadami sztuki lekarskiej.
c.Do uznania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest ustalenie, iż między dwoma powyższymi elementami zachodzi związek przyczynowy.
-Polskikodeks cywilnystoi na gruncie teorii adekwatnego związku przyczynowego mającego wyraz w normie zart. 361 par. 1 k.c.obciążającego zobowiązaniem odszkodowawczym tylko za normalne następstwa konkretnego zachowania. Charakterystyczne dla niego jest to, że wśród wszelkich warunków nastąpienia szkody przypisuje się prawną doniosłość tylko tym, które zwiększają możliwość nastąpienia badanego skutku – pozwala to na uznanie za takie tych, które są zwykłe, typowe, normalne z wytrąceniem tych, które są odpowiednio atypowe, anormalne, niezwykłe. Prawdą jest, że w procesach medycznych jego ustalenie nastręcza poważne trudności – dlatego też w orzecznictwie przyjęto utrwaloną zasadę, że do powstania tego związku wystarczy jego uprawdopodobnienie w znacznym stopniu (dowód prima facie).
W/opisane wina, szkoda i związek przyczynowy musza wystąpić łącznie – brak jednej z tych przesłanek wyklucza odpowiedzialność j.w.
3. Przełożenie powyższych rozważań na poczynione ustalenia stanu faktycznego tej sprawy nie pozwoliło na budowę przekonania o tym, by w rozpatrywanych realiach doszło do takiej sytuacji tj. łącznego ich zrealizowania się.
a. Doznanie przez powódkę opisanej szkody niematerialnej – krzywdy w postaci j.w.; nadto jej aktualny stan zdrowia, konieczność stałego przyjmowania przez nią preparatów wapnia, konieczność okresowego mierzenia jego poziomu w surowicy oraz pozostawanie pod opieka endokrynologiczną pozostawały i pozostają poza marginesem zastrzeżeń.
b. Poza kwestią pozostaje także, że powyższe jest skutkiem przeprowadzonego u niej u pozwanegoad. 1przez pozwanegoad. 2spornego zabiegu, w trakcie którego usunięto jej także przytarczyce.
c. Zgromadzony w przebiegu tego postępowania materiał dowodowy nie dał jednak podstaw do przyjęcie jako udowodnionej tezy, że doszło do tego w warunkach zawinionego błędu medycznego. Z wiadomości specjalnych zaprezentowanych w opracowanych w tej sprawie w/zanalizowanych i w/ocenionych opiniach – wynikało jednoznacznie, że zabieg ten przeprowadzony był sprawnie; bez powikłań śródoperacyjnych; opieka nad powódką sprawowana była prawidłowo; rzeczywiście nie uwidoczniono w jego trakcie przytarczyc i usunięto je. Niemniej – nie stanowiło to wyniku działania z przekroczeniem staranności rozumianej normą zart. 355 k.c.czy normy zart. 4cyt. wyżej ustawy o zawodach lekarza....; tym samym nie mogło być mowy o zaistnieniu przesłanki winy. Pogląd ten determinowany był tym, że w okolicznościach takich zabiegów, jak sporny może dojść do tego w sposób niezamierzony, przypadkowy - jako, że gruczoły te usytuowane są na bocznej powierzchni tarczycy w osobniczy sposób; ich ilość waha się od3do5, a ich średnica od1mm do4mm. Nadto – nie ma obiektywnej metody pozwalającej na śródoperacyjne ich odnalezienie i wyodrębnienie czy uwidocznienie; a obfite krwawienie pojawiające się podczas takiego zabiegu (z racji znacznego ukrwienia tarczycy) dodatkowo to utrudnia czy uniemożliwia. Ubocznej tylko uwagi wymagało, że utrwalona tężyczka u pacjentów po takich zabiegach sięga nawet5 %.Prawdą jest jedynie, że opis tego zabiegu w stosownej dokumentacji medycznej jest nacechowany wysokim stopniem ogólności i nie zawiera informacji o szansie lub jej braku uwidocznienia ich.
III.Treść normy zart. 31.1cyt. ustawy o zawodach lekarza... postanawia o sposobie informowania pacjenta co do planowanego u niego zabiegu operacyjnego – akcentacji wymagało, że nie miała tu zastosowania norma zart. 34.1tej ustawy nakazująca formę pisemną jego zgody, albowiem dotyczy ona metod o podwyższonym ryzyku; co nie miało odniesienia do stanu faktycznego tej sprawy. Powódka –po częściowej zmianie swoich roszczeń adresowanych do pozwanych – zaczęła lansować tezę o naruszeniu przez nich tego zobowiązania; konkretnie, by w sposób rzetelny i zrozumiały wyjaśniono jej możliwe konsekwencje spornego zabiegu. Jej akcja dowodowa w tym aspekcie – jednak - sprowadziła się do jej twierdzeń; tymczasem, do czego już ustosunkowano się w wyższej partii tego uzasadnienia; przeczy temu treść pisma zawartego w dokumentacji medycznej jej dotyczącej bezpośrednio ujawniająca, że otrzymała ona jasne wyjaśnienie, iż mogą pojawić się u niej po jego wykonaniu powikłania m.in. w gospodarce wapniowo – fosforanowej. Pogląd ten wzmacniał fakt – co także już eksponowano – że był to zabieg planowany; a zasady doświadczenia życiowego wprost dyktują, że musiała o nim rozmawiać z leczącymi ją i nie sposób uwierzyć w to, by nie interesowała się tym, co w jego wyniku może jej ewentualnie grozić. Każdy zabieg operacyjny przecież - bez względu na jego zasięg i wagę - niesie za sobą obawy, ryzyko i nie jest rutynowa czynnością.
, IV.Dokonując zmiany powództwa – powódka zgłosiła nowe ewentualne roszczenie w obszarze zadośćuczynienia za naruszenia jej praw jako pacjenta wspierając je o normę zart. 9.1.ustawy z dnia6 listopada 2008 rokuo prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta(DU z 2009 roku, numer 52, p. 417) stanowiącą, że...pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia...w sposób uszczegółowiony w jego normie zart. 9.2oraz normę z jejart. 16...stanowiącą, że po realizacji zobowiązania narzuconego przywołanym unormowaniem...ma prawo do wyrażenia zgody lub jej odmowy na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych...Stawiając pozwanym zarzut niedopełnienia go - podstawy prawnej jej roszczenia z tego tytułu poszukiwała ona w normie zart. 4.1tej ustawy stwarzającej możliwość uzyskania ....odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie zawinionego naruszenia prawa pacjenta na podstawie normy zart. 448 k.c......W pierwszej kolejności analizy wymagały postawione w kontekście z tym przez pozwanegoad. 1zarzuty w postaci jego przedawnienia oraz dopuszczalności takiej zmiany.
a. W normie zart. 193 par. 1 k.p.c.regulującej przedmiotowe zmiany powództwa wyraźnie powiedziane jest, że jedynym tego ograniczeniem skutkującym czynnościami określonymi w jejpar. 2jest właściwość sądu; wtedy jest ona niedopuszczalna. Polega ona na zmianie jego elementów, ale przy zachowaniu ciągłości postępowania – dotyczyć, więc, może samego żądania lub jego podstawy faktycznej; musi jednak mieć związek z dotychczasowym. Zgłoszona przez powódkę cechę taką miała; samo żądanie nie uległo żadnym przekształceniom poza jego podłożem faktycznym. Nie można też było stracić z pola uwagi tego, że dopuszczalna jest ona wtedy, gdy dla zmienionego powództwa – w ramach jednego postępowania – właściwy będzie w dalszym ciągu ten sam sąd, który dotychczas sprawę prowadził, a więc aby zmiana ta zmieściła się także w granicach dopuszczalności kumulacji roszczeń wynikających z normy zart. 191 k.p.c.W rozważanych okolicznościach nie było co do tego wątpliwości – skoro cyt. zmiana mieściła się w sferze faktów.
b. Unormowanie zart. 448 k.c., do którego w sensie dochodzenia przez pacjenta roszczeń z tytułu zawinionego naruszenia jego praw odwołuje się w/cyt. unormowanie – usytuowane jest wtytule VIkodeksu cywilnegoregulującego kwestie dotyczące czynów niedozwolonych. Tym samym co do roszczenia powódki wspartego na tych podstawach prawnych - należało zauważyć:
-Jak wskazano wyżej – roszczenie to ma niezależny byt od pozostałych objętych niniejszym sporem koncentrując się na naruszeniu cyt. praw pacjenta – tym samym (także przy uwzględnieniu postępowania o zawezwanie do próby ugodowej) uznać należało, że zaadresowane zostało ono do pozwanych po raz pierwszy, a więc na rozprawie w dacie6 sierpnia 2019 roku.
-Miał rację w takim razie pozwanyad. 1podnosząc co do niego zarzut przedawnienia – skoro, bowiem, termin ten po myśli normy zart. 442 (1) par. 1 k.c.dotyczy upływu3 latod dnia, w którym...poszkodowany dowiedział się o szkodzie oraz o osobie obowiązanej do jej naprawienia...to oczywistym jest, że okazał się on trafny. W rozważanych realiach najpóźniej należało liczyć go od dnia11 maja 2013 roku– w tym dniu, bowiem, dowiedziała się ona, że powstałe u niej objawy tężyczki mające obraz drętwienia okolic ust i kończyn górnych stanowiły skutek usunięcia jej w przebiegu spornego zabiegu przytarczyc; o czym nie została pouczona.
1.Naruszenie osobistych dóbr powódki – jako pacjentki rozumianych w/przywołanym unormowaniem, jak należało za nią przyjąć, koncentrować się miało na niedopełnieniu przez pozwanych obowiązku udzielenia jej pełnych, zrozumiałych informacji o jej stanie zdrowia, co miało – w jej ocenie - wpływ na autonomiczne, neutralne wyrażenie przez nią zgody lub jej odmowę co do udzielenia jej świadczeń medycznych; w badanym przypadku w postaci spornego zabiegu. Odwołanie się w zacytowanym unormowaniu do normy zart. 448 k.c.wymagało pewnych uwag – w literaturze i orzecznictwie, bowiem, zarysowało się wiele wariantów interpretacyjnych tego przepisu; ostatecznie jednak w doktrynie przeważa pogląd, że dotyczy on tylko zawinionego naruszenia osobistych dóbr korespondując z w/przytoczonym.
-Z normyart. 6 k.c.jednoznacznie wynika, że...ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne...- chodzi tu o ocenę czy przedstawione prze nią środki dowodowe pozwalają na uznanie twierdzeń strony o faktach za prawdziwe. Instytucja tego ciężaru służy do kwalifikacji prawnej negatywnego wyniku postępowania dowodowego – przywołany przepis określa zatem, jaki wpływ na wynik procesu ma nieudowodnienie pewnych faktów i kto poniesie wynikające z przepisów prawa materialnego negatywne tego konsekwencje. Jak wskazano wyżej – nie można było uznać, by powódka podołała temu; przeprowadzona, bowiem, przez nią w przebiegu tego postępowania inicjatywa dowodowa w tej płaszczyźnie wykluczyła przyjęcie udowodnienia okoliczności o ich zaistnieniu. W obronie swoich roszczeń starała się ona przerzucić ten obowiązek na pozwanych – rację należało jej przyznać, że transparentna, satysfakcjonująca i przejrzysta informacja o stanie zdrowia mieści się w ich powinnościach; nie ma to, jednak, niczego wspólnego z koniecznością wykazania tego. To powódka skarżyła się na to, że tak nie było w jej przypadku – pozwani tymczasem, poza zeznaniami pozwanegoad. 2, zaoferowali w/opisany dokument obrazujący wyrażenie przez nią zgody na wykonanie u niej spornego zabiegu i odzwierciedlający pouczenie jej o możliwych jego ujemnych następstwach. Zasadniczo – nawet w trakcie niniejszego postępowania - nie kwestionowała ona jego treści; nie kontestowała złożonego na nim jej podpisu. Zastanawiające przy tym było, że argumenty te podniosła nawet nie przy jego zainicjowaniu – a dopiero w jego przebiegu.
(punkt I wydanego w tej sprawie wyroku)
Koszty niniejszego postępowania:W przedmiotowej sprawie objęły one opłatę sądową (4.772,- zł), wydatki poniesione na przeprowadzone w tej sprawie dowody z opinii biegłych (6.188,44 zł) oraz koszt procesowego zastępstwa stron (5.417,- zł) – prawnym wsparciem rozstrzygnięcia o nich były przepisyart. 108 par. 1 k.p.c.;art. 98 par.1 ipar. 3k.p.c.Mając na uwadze dwie zasady w postaci wyniku sporu oraz zasady niezbędności i celowości kosztów – obciążono nimi powódkę.
(punktII, III, IVwydanego w tej sprawie wyroku)
(-)Zofia lehmann
Z. Proszę:
1. odpis wyroku plus uzasadnienie doręczyć pełn. powódki
2.przedłozyć za 14 dni
Pn. 18 lutego 2020 roku zofia lehmann