Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 12/19
Data wyroku: 2019-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Izmajłowicz-Góralska
Słowa kluczowe: Przedawnienie roszczeń, Przewozowe prawo
Podstawa prawna: Art. 117 k.c.
Teza: Ponieważ w środkach komunikacji zbiorowej, jakim jest również tabor przewoźnika, nie są ustalane warunki dostępu do środka transportowego (powód nie wykazał, aby były), należy przyjąć, że samo zajęcie miejsca w środku transportowym powoduje per facta concludentia zawarcie umowy przewozu. Nie jest trafna argumentacja, że nie może dojść do zawarcia w ten sposób umowy przewozu, gdyż „gapowicz” nie ma takiej woli. Osoba zajmująca miejsce w środku transportu ma wolę skorzystania z usług przewoźnika, nie chce jedynie spełnić wobec niego swojego świadczenia w postaci uiszczenia opłaty za przejazd.

Sygn. I C 12/19 upr.
Na rozprawie 10 maja 2019 r. nie stawiły się strony, pomimo prawidłowego zawiadomienia, przy czym pozwany nie żądał przeprowadzenia rozprawy pod jego nieobecność i nie składał wyjaśnień. Przewodniczący ogłosił wyrok zaoczny.
Przewodniczący:
Protokolant:

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2019 roku
Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Marta Izmajłowicz-Góralska
Protokolant:  apl. adw. Olga Stokowiec
po rozpoznaniu 10 maja 2019 roku w Nowym Dworze Mazowieckim
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.wW.
przeciwkoM. Ż.
o zapłatę
oddala powództwo jako przedawnione.

UZASADNIENIE
W pozwie złożonym w dniu 21 stycznia 2016 roku do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie(...)sp. z o.o. wW.(„powód”) żądał zasądzenia od pozwanegoM. Ż.kwoty 174,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 15 marca 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwany korzystał ze środków transportu(...) sp. z o.o.(„przewoźnik”) bez ważnego biletu uprawniającego do przejazdu. Pozwany w dniu przejazdu i dokonania kontroli otrzymał protokół z czynności, zgodnie z którym winien zapłacić opłatę dodatkową w terminie 14 dni. Na podstawie umowy cesji 22 czerwca 2015 r. powód uzyskał wierzytelność dochodzoną niniejszym pozwem. Pozwany mimo wezwania nie uregulował należności (k. 2).
Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie 3 lutego 2016 r. wydał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym (k. 3).
Postanowieniem z 6 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie uchylił nakaz zapłaty w całości (pkt I) oraz w pkt II przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w Łomży (k. 13). Następnie postanowieniem z dnia 30.11.2018r. zmienił to postanowienie w zakresie pkt II i przekazał sprawę do tut. Sądu.
Uzupełniając braki formalne pozwu na podstawieart. 50537k.p.c.powód podniósł, że dochodzone roszczenie wynika z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu a nie umowy przewozu. Argumentował, że skoro pozwany zajął miejsce w pojeździe przewoźnika bez biletu, to nie doszło do zawarcia umowy przewozu, co pociąga za sobą szereg konsekwencji (k. 20-22).
Pozwany nie składał wyjaśnień oraz nie zażądał przeprowadzenia rozprawy pod swoją nieobecność (k. 56).
Sąd ustalił, co następuje:
Pozwany korzystał ze środków transportu(...) sp. z o.o.wW.w dniu 28 lutego 2013 r. na odcinkuC.–W.(...). Podczas kontroli pasażerskiej przeprowadzonej o godz. 12:40 stwierdzono, iż pozwany podróżuje bez ważnego biletu oraz środków finansowych na przejazd. Pozwany w dniu przejazdu otrzymałprotokół nr (...)wraz z wezwaniem do zapłaty kwoty 174,40 zł obejmującej kwotę 9,40 zł opłaty taryfowej za przejazd i 165 zł tytułem opłaty dodatkowej (dowód – protokół k. 23).
Na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności zawartej wW.22 czerwca 2015 r. powód nabył od(...) sp. z o.o.wW.wierzytelność względem pozwanego (dowód: umowa cesji wraz z załącznikami k.24-28).
Pismem z 30 czerwca 2015 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty należności w kwocie 246,98 zł informując jednocześnie o przelewie wierzytelności (dowód: wezwanie do zapłaty, k. 30).
Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o przedstawione przez powoda dokumenty, których wiarygodność, a zatem i moc dowodowa nie budziły wątpliwości.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jako przedawnione podlegało oddaleniu.
Sąd miał na względzie treśćart. 117 i 118 k.c.znowelizowanych ustawą z dnia 13.04.2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1104), które w nowym brzmieniu obowiązują od dnia 9 lipca 2018 roku. Nowelizacja wprowadza całkowity zakaz domagania się zaspokojenia roszczenia przedawnionego, przysługującego przeciwko konsumentowi, chyba że ten ostatni zrzekł się stosownego zarzutu (art. 117 § 2 k.c.).
Zgodnie zart. 118 k.c.jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Z kolei w myślart. 77 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15.11.1984r. Prawo Przewozowe(t.j. Dz.U. 2017r., poz. 1983 dalej jakoPrawo przewozowe) z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 78 roszczenia dochodzone na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przedawniają się z upływem roku. Bieg przedawnienia zawiesza się na okres od dnia wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi na reklamację lub wezwania do zapłaty i zwrócenia załączonych dokumentów, najwyżej jednak na okres przewidziany do załatwienia reklamacji lub wezwania do zapłaty. Termin do załatwienia reklamacji lub wezwania do zapłaty doprecyzowuje art. 75 ust. 2 cyt. ustawy i wynosi on 3 miesiące od dnia doręczenia wezwania bądź reklamacji.
Roszczenia przewoźnika wykonującego odpłatnie na podstawie umowy przewóz osób i rzeczy i każdego dalszego wierzyciela (także firmy windykacyjnej) przedawniają się z zatem z upływem 1 roku i 3 miesięcy od daty doręczenia wezwania. W rozpoznawanej sprawie roszczenie strony powodowej uległo przedawnieniu z dniem 28 maja 2014 r.
W niniejszej sprawie, po rozważeniu interesów obu stron, Sąd doszedł do wniosku, że nie zachodzi wyjątkowy przypadek, przemawiający za tym, by nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia (art.1171k.c.). Do uwzględnienia skutków przedawnienia określonych ustawą z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw Sąd był zobligowany na podstawie art. 5 ust. 4 cyt. ustawy. Zgodnie z jego treścią roszczenia przedawnione przysługujące przeciwko konsumentowi, co do których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegają z tym dniem skutkom przedawnienia określonym w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Dlatego sąd oddalił powództwo w całości. W myśl powołanego powyżejart. 118 k.c., roszczenie wynikające z umowy przewozu objętej pozwem przedawniło się z dniem 20 maja 2015 roku. Pozew został natomiast wniesiony 8 lutego 2017 roku. Z uwagi na okoliczność, że pozwana nie stawiła się na rozprawę, należało wydać wyrok zaoczny (art. 339 § 1 k.p.c.).
W odniesieniu do argumentacji strony powodowej przedstawionej w piśmie z 31 stycznia 2019 roku, w której powód podniósł, że pomiędzy wierzycielem pierwotnym a pozwanym nie doszło do zawarcia umowy przewozu, a co za tym idzie wierzytelność objęta żądaniem wynika z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a nie ze stosunku obligacyjnego, należy stwierdzić, że argumentacja ta jest całkowicie chybiona.
Zgodnie zart. 16 Prawa przewozowegoumowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Ponieważ w środkach komunikacji zbiorowej, jakim jest również tabor przewoźnika, nie są ustalane warunki dostępu do środka transportowego (powód nie wykazał, aby były), należy przyjąć, że samo zajęcie miejsca w środku transportowym powodujeper facta concludentiazawarcie umowy przewozu. Nie jest trafna argumentacja, że nie może dojść do zawarcia w ten sposób umowy przewozu, gdyż „gapowicz” nie ma takiej woli. Osoba zajmująca miejsce w środku transportu ma wolę skorzystania z usług przewoźnika, nie chce jedynie spełnić wobec niego swojego świadczenia w postaci uiszczenia opłaty za przejazd.
Skoro pozwany jako konsument zawarł z przewoźnikiem umowę przewozu to w niniejszej sprawie znajduje zastosowanieart. 117 § 21k.c.
Nie jest w tym zakresie trafna argumentacja powoda oparta o treść rozstrzygnięcia Trubunału Unii Europejskiej (TSUE) zawarta w wyroku z 21.09.2016r. w sprawie Nationale Maatchappij der Belgische Spoorwagen NV vs. Gregory Demey (C-261/15. Sprawa ta dotyczyła bowiem w prawie belgijskim, odmiennie niż w prawie polskim, jazda „na gapę” jest czynem zabronionym zagrożonym sankcją karnoprawną (tak trafnie Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z dnia 13.12.2018r. w sprawie XV Ca 1548/18, publ. w portalu orzeczeń sądów powszechnych, www.orzeczenia.ms.gov.pl).

Na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć jako podstawę roszczenia powoda przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu to zdaniem sądu nie do obrony jest argument uzasadniający zasądzenie obok należności za przejazd również opłaty dodatkowej. Podróżujący bez biletu mógłby zostać uznany za bezpodstawnie wzbogaconego jedynie o kwotę stanowiącą równowartość ceny biletu, gdyż tylko w tym zakresie poczynił oszczędność w swoim majątku.
Mając powyższe na uwadze powództwo jako przedawnione należało oddalić.