Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1677/18
Data wyroku: 2019-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Krawczyk
Słowa kluczowe: Zapłata, Pozorność umowy
Podstawa prawna: 83§1 k.c., 405 k.c.

Sygnatura akt I C 1677/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Dorota Krawczyk
Protokolant: sekr. sąd. Anna Frankowska
po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 r.
na rozprawie sprawy
z powództwaR. K.
przeciwkoD. Z.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
przyznaje na rzecz radcy prawnegoR. M.kwotę 4.428,00 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem 00/100) zł brutto tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowiR. K.z urzędu i nakazuje wypłacić ją ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim;

3
zasądza od powodaR. K.na rzecz pozwanegoD. Z.kwotę 5.417,00 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia SO Dorota Krawczyk

Sygn. akt: I C 1677/18

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 05 czerwca 2018 roku (data nadania) powódR. K.wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodaR. K.oraz na rzeczJ. K. (1)kwoty 180.000zł tytułem „dopłaty za kupno nieruchomości".
W dniu 24 grudnia 2018 roku sprawa wpłynęła do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. po przekazaniu wg właściwości miejscowej z Sądu Okręgowego w Tarnowie.
W uzasadnieniu pozwu powód wniósł o zabezpieczenie roszczenia poprzez obciążenie nieruchomości pozwanego hipoteką przymusową bez wskazania tej nieruchomości, bez wskazania księgi wieczystej. Powód nie złożył też aktu notarialnego z którego wynika jaką cenę miał zapłacić pozwany a ile zapłacił i kidy miał dopłacić te żądane 180.000zł.
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 20-19 roku Sąd oddalił wniosek powoda w przedmiocie zabezpieczenia z uwagi na to, że powód nie uprawdopodobnił roszczenia oraz interesu prawnego ( k.58).
W dniu 18 marca 2019 rokupełnomocnik powoda z urzędu uzupełniając braki formalne pozwusprecyzował żądanie pozwu i wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzeczR. K.kwoty 180.000 zł z ustawowymi odsetkami określonymi w pozwie tytułem niezapłaconej części ceny wynikającej z zawarcia przez strony postępowania umowy sprzedaży nieruchomości ( k.81).
W odpowiedzi na pozew z dnia 5 kwietnia 2019 roku pełnomocnik pozwanegoD. Z.wnosił o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W sprawie dotyczącej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości toczyło się postepowania karne. Sprawa powodaR. K.i świadkaM. K. (1)została wyłączona do odrębnego rozpoznania i toczyła się przed Sądem Rejonowym w Radomsku, II WydziałK., pod sygn. akt II K 542/14 (dowód: wyrok wraz z uzasadnieniem w sprawie Sądu Rejonowego w Radomsku, II WydziałK., sygn. akt II K 542/14 k.113 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. IV Wydział karny Odwoławczy IV Ka 662/16 wraz z uzasadnieniem k.179-228)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W 2010 rokuM. K. (1), poszukując do kupienia domu, wśród wielu ofert zapoznał się z ofertą sprzedaży domu przezR. K..M. K. (1)z konkubiną i matką szukali domu przez agencję pośrednictwa nieruchomości. W jednej z agencji nieruchomości była oferta powoda wP.,os. (...).M. K. (1)nie zdecydował się na kupno tej nieruchomości. Po jakimś czasie powód znalazł adres świadkaM. K. (1)w biurze pośrednictwa i ponowił ofertę. Mówił, że jeżeli nie mają pieniędzy, to on rozłoży cenę na dogodne raty. W niedzielę kiedy powód przyjechał do świadka, to świadek zdecydował się na kupno i przekazałR. K.10 tys. zł zaliczki, następnie wprowadził się z rodziną do tego domu.
W dniu 25 sierpnia 2010 roku powódR. K.w imieniu własnym i brata zawarł zJ. K. (2)(konkubiną świadkaM. K. (1)) iM. K. (2)(matkąM. K. (1)) umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości wP.bez zachowania formy aktu notarialnego. Cena w tej umowie została wpisana na kwotę 250.000zł. Potwierdziły strony zapłatę w chwili podpisania umowy przedwstępnej kwoty 57.000zł tytułem zadatku. Strony uzgodniły, że w przypadku odstąpienia od umowy sprzedaży przez sprzedających sprzedający jest zobowiązany do zwrotu zadatku.
ŁącznieM. K. (1)z konkubiną i matką zapłacili powodowi 89 tys. zł. Cała nieruchomość była warta około 180 tys. zł i na taką cenę umówił sięM. K. (1)z powodem. Powód nie chciał iść do notariusza, aby sporządzić umowę notarialną. W tym samym czasieR. K.rozpoczął budowę domu wW.i wycofał się z wcześniejszych ustaleń dotyczących ratalnej zapłaty należności za dom domagając się uiszczenia całej należności od razu. Powód atakowałM. K. (1)i jego rodzinę, powód wyłączał gaz i prąd.M. K. (1)i jego rodzina nie mieli zdolności kredytowej i nie mieli z czego zapłacić reszty ceny w całości. W pewnym momencie powód przyjechał i powiedział, że znalazł pomysł, żeby dostał resztę gotówki. Powiedział, że znalazł sąsiada, który weźmie kredyt na siebie w kwocie 112 tys. zł i powodowi przekaże 112 tys. zł. Powód zaproponował wzięcie kredytu wR., bo ma tam znajomości.M. K. (1)musiał jechać doR., tam poznałD. Z.. Uzgodnienia były takie, żeR. K.,M. K. (1)iJ. K. (1), za to żeD. Z.weźmie na siebie kredyt przekażąD. Z.po 5 tys. zł każdy, łącznie 15.000zł, a świadekM. K. (1)będzie wpisany w akcie notarialnym jako współwłaściciel i będzie spłacał kredyt. PozwanyD. Z.miał dostać 15 tys. zł za to, że wziął kredyt na siebie,M. K. (1)miał ten kredyt spłacać pod warunkiem, że będzie razem z pozwanymD. Z.współwłaścicielem nieruchomości.
(dowód: zeznania świadkaM. K. (1)k.290 verte 291 verte, k. 50-53 oraz k 74 akt prokuratorskich Ds.(...).2011, potwierdzenia wpłat k. 74-83 akt prokuratorskich Ds.(...).2011)
Nieruchomość składa się z 5 działek. Cena nieruchomości została ustalona międzyM. K. (1), a powodem na kwotę 180 tys. zł plus 5 tys. zł dla pozwanegoD. Z.poza umową.R. K.i jego bratJ. K. (1)byli współwłaścicielami z udziałami wynoszącymi po 1/2 w nieruchomości położonej wP.w obrębie 6 w powiecie(...), województwie(...)o obszarze 2,63 ha.
J. K. (1)udzielił w dniu 05.07.2011 roku notarialnego pełnomocnictwa swojemu bratuR. K.do sprzedaży w jego imieniu całego przysługującego mu z tytułu dziedziczenia po rodzicach udziału wynoszącego ½ części we własności nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)położonej wP., do odbioru i potwierdzenia odbioru ceny sprzedaży, wydania przedmiotu nabywcy
(okoliczność bezsporna, k. 26 -31 akt Prokuratury Rejonowej w Brzesku Ds. 1036/11)
Dnia 09 września 2011r.D. Z.złożył w(...) Bank (...)wR.wniosek o udzielenie kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny na zakup nieruchomości wP.( położonej przyul. (...)) w kwocie 110.000 zł. Do wniosku załączył m.in. zaświadczenie zatrudnieniu i osiąganych dochodach wskazując, że jest zatrudniony na w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony od 01 września 2010r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)w SA wP.jako robotnik budowlany z wynagrodzeniem z ostatnich 3 miesięcy w kwocie 2654,52 zł brutto.
Umowa kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny z oprocentowaniem zmiennym nr(...)została zawarta pomiędzyD. Z.a wskazanym bankiem w dniu 03 października 2011r. Kredyt udzielony został w kwocie 113.575,00zł na okres 336 miesięcy, zabezpieczeniem banku była hipoteka na nieruchomości i przelew wierzytelności pieniężnej z umowy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych.
W rozmowach dotyczących kredytuD. Z.towarzyszył powódR. K., który rozmawiał z doradcą zatrudnionym wbanku (...)dopytując się o warunki kredytu. Kwota kredytu została przekazana na rachunek bankowy sprzedających wskazany w akcie notarialnym ( był to rachunek wbanku (...) S.A., którego wyłącznym dysponentem byłR. K.). Gdyby bank udzielający kredytu miał wiedzę, żeD. Z.kupuje nieruchomość dla innej osoby to umowa nie zostałaby zawarta.
Po podpisaniu umowy kredytowejD. Z.nie otrzymał żadnych pieniędzy odR. K.,J. K. (1)iM. K. (1). Od początku postanowione było, żeD. Z.nie będzie płacił rat. Dlatego od początku zwracał się doR. K.iM. K. (1)o ich regulowanie, a ponieważ ci nie płacili sam zapłacił 7 rat i zaprzestał dalszych wpłat.M. K. (1)mówił że nie będzie płacił, bo dom jest naD. Z.i domagał się żeby mu dać upoważnienie.D. Z.nie był nigdy w domu wP., nawet nie wie jak on wygląda .D. Z.był przekonany, żeR. K.jest prokuratorem, widział u niego w samochodzie togę.
Po wyjściu przez powoda i pozwanego od notariusza,M. K. (1)z powodem i pozwanym poszedł do banku. Powód miał dostarczyć akt notarialny, żeby przelali mu pieniądze z kredytu na konto, zabrał akt notarialny, zabrał pieniądze, pozwany czekał, że z bankomatu wypłaci 110-120 tys. Powód mu wmówił, że dał mu kartę do bankomatu i kazał sprawdzać, czy wpłynęły pieniądze. Pozwany to sąsiad powoda. Powód budował się gdzieś na tej wsi. Pozwany nie wiedział, dlaczegoM. K. (1)„nie jestem dopisany do aktu notarialnego”, pozwany pieniędzy z kredytu nie dostał. Właścicielem nieruchomości jest pozwany. Powód zniknął tego samego dnia. Nie było go pół roku. Odezwał się, pytał czy pozwany iM. K. (1)płacą kredyt, nie mieli żadnej umowy kredytu, ani aktu notarialnego.
M. K. (1)kredytu nie spłacał, ponieważ nie był w akcie notarialnym kupującym, nie stał się współwłaścicielem.
M. K. (1)został ukarany przez Sąd w Radomsku, za oszukanie banku. Pozwany dałM. K. (1)pełnomocnictwo, na podstawie którego zameldował siebie i rodzinę.
(dowód: zeznania świadkaM. K. (1)- k. 290 verte-291 verte, akta Prokuratury Rejonowej w Brzesku Ds. 1036/11, wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku, II WydziałK., w sprawie sygn. akt II K 241/14 k. 112, wyrok wraz z uzasadnieniem wydany przez Sąd Rejonowy w Radomsku, II WydziałK., w sprawie sygn. akt II K 542/14 k. 113-129 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. IV Wydział karny Odwoławczy IV Ka 662/16 wraz z uzasadnieniem k.179-228)
M. K. (1)spotkał się zD. Z.we wrześniu 2011r. wR., osobiście obiecując mu kwotę 5000 zł, na coD. Z.przystał pod warunkiem, że będą płacone raty.
W dniu 05 października 2011r. w kancelarii notarialnej notariuszaD. J.została zawarta umowa sprzedaży (akt notarialny repertorium A Nr 6770/2011 ). Na mocy wskazanego aktuR. K.działając w imieniu swoim i brataJ. K. (1)oświadczył, że sprzedaje wskazaną nieruchomośćD. Z.za cenę 290.000 zł, który oświadczył, że tę nieruchomość kupuje. Z podanej ceny kwota 180.000 zł stanowiąca cenę sprzedażydziałek oznaczonych nr (...)w kwocie 30.000 zł oraz część ceny zabudowanejdziałki oznaczonej nr (...)w kwocie 150.000 zł została przez kupującego zapłacona gotówką. Reszta ceny w kwocie 110.000 zł stanowiąca pozostałą część cenydziałki oznaczonej nr (...)miała zostać zapłacona na rachunek bankowy podany przezR. K.z kredytu udzielonegoD. Z.przezBank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na podstawie umowy kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny.R. K.nakazałD. Z., aby nie zadawał żadnych pytań.D. Z.podczas sporządzania aktu notarialnego nie zdradził się, że nie kupuje domu, że akt jest pozorny.M. K. (1)nie uczestniczył w zawarciu aktu notarialnego. GdyD. Z.rozpoczął starania o kredyt od początku było ustalone, że on nie będzie płacił rat, które miał płacićM. K. (1). Po spłacie ratD. Z.miał na niego "przepisać” nieruchomość.M. K. (1)nie uczestniczył w zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości u notariusza. PozwanyD. Z.nie wiedział za jaką kwotęM. K. (1)miał kupić nieruchomość.
( dowód: akt notarialny - k. 99-103, zeznaniaM. K. (1)- k. 290 verte-291 verte, wyrok k. 112, wyrok wraz z uzasadnieniem wydanego przez Sąd Rejonowy w Radomsku, II WydziałK., w sprawie sygn. akt II K 542/14 k.113 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. IV Wydział karny Odwoławczy IV Ka 662/16 wraz z uzasadnieniem k.179-228, akta Prokuratury Rejonowej w Brzesku Ds. 1036/11)
Cena nieruchomości została ustalona międzyM. K. (1)a powodem na 180 tys. zł. Jedyna różnica to po 5 tys. dla pozwanego poza umową.M. K. (1),R.K.aniJ. K. (1)nie przekazali pozwanemu tych obiecanych pieniędzy po 5000zł.M. K. (1)aktu notarialnego nigdy nie widział. Nie wie jak kwota – cena sprzedaży została wpisana do aktu notarialnego. Pozwany też nie miał swojego egzemplarza aktu notarialnego. Jest taki dokument, gdzie miała być dana gotówka przed zawarciem aktu notarialnego. Powód zabrał ten dokument, żeby iść do notariusza. PowódR. K.wziął wszystkie pieniądze z kredytu – ok. 110 tys. , świadekM. K. (1)zapłacił tytułem ceny około 90 tys. zł, łącznie to była większa kwota, niż ustalona przez świadka z powodem ta 180 tys. zł. ŚwiadekM. K. (1)mieszka z rodziną do chwili obecnej na działce siedliskowej nieruchomości objętej w/w aktem notarialnym, która będzie sprzedana w drodze licytacji przez komornika.M. K. (1)bierze udział w licytacji działk mieszkalnej, którą Komornik wycenił na 95 tys. zł. Pozwany doM. K. (1)nie miał pretensji.M. K. (1)czuł się współwłaścicielem, bo zapłacił połowę ceny za nieruchomość.
( dowód: akt notarialny - k. 99-103, zeznaniaM. K. (1)- k. 290 verte-291 verte)
PowódR. K.otrzymał pieniądze z kredytu w kwocie 110.000zł. Brat powodaJ. K. (1)otrzymał 15.000zł. Faktycznym kupcem nieruchomości była rodzinaK.. Powód umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości zawarł z rodzinąK..
(dowód: zeznania powoda k. 272-273 minuty 00;02;39-00;44;00)
Prawomocnym Wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 22 października 2014r. sygn. akt IIK 241/14D. Z.został uznany za winnego tego, że :
l. w dniu 03 października 2011 r. wR., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, doprowadziłBank (...) S.A.Oddział wR.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 113.575,00 zł w ten sposób, że przedstawił nierzetelne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskaniu kredytu w ten sposób, żeD. Z.podał się za osobę biorącą kredyt na zakup nieruchomości, gdy w rzeczywistości kredyt ten był przeznaczony dlaM. K. (1)na zakup nieruchomości odR. K.iJ. K. (1), w zamian za co miał otrzymać pieniądze w kwocie po 5.000,00 zł, czym doprowadziłBank (...) S.A.Oddział wR.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 113.575,00 zł, tj. o czyn zart. 297 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kki aft. 11§ 2 kk
II. w dniu 05 października 2011 r. w Kancelarii Notarialnej wR.przy ul.
Piłsudskiego nr 4 wyłudził poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym repertorium A Nr 6770/2011 poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego - notariuszaD. J.przez to, że w trakcie sporządzania tego aktu notarialnego oświadczył, że kupuje odR. K.nieruchomość położoną w msc.P.D. Z., podczas gdy w rzeczywistości tej nieruchomości nie kupował tj. o czyn zart. 272 kk
Za czyn I. wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz 60 stawek dziennych grzywny po 10 zł pojedyncza stawka, za czyn II. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności , jako karę łączną orzeczono 1 rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby.
M. K. (1)został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku sygn. akt II K 542/14 z dnia 19 sierpnia 2016 roku za to, że w dniu 03 października 2011 r. wR., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągniecia korzyści majątkowej doprowadziliBank (...) S.A.Oddział nr 1 wR.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 113.575,00 zł za pomocą wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd, przedkładając nierzetelne pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskaniu kredytu w ten sposób, żeD. Z.wskazał, iż jest osobą zaciągającą kredyt na zakup nieruchomości, podczas gdy w rzeczywistości kredyt ten był przeznaczony dlaM. K. (1)na zakup nieruchomości odR. K.iJ. K. (1), czym wyczerpał dyspozycję zart. 297 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 11 § 2 kkiart. 4 § 1 kkna karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono i karę 100 stawek dziennych grzywny.
(dowód: wyrok k. 112, wyrok wraz z uzasadnieniem wydanego przez Sąd Rejonowy w Radomsku, II WydziałK., w sprawie sygn. akt II K 542/14 k.113 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. IV Wydział karny Odwoławczy IV Ka 662/16 wraz z uzasadnieniem k.179-228, akta Prokuratury Rejonowej w Brzesku Ds. 1036/11)
D. Z.nigdy na przedmiotowej nieruchomości nie był; od samego początku przed podjęciem starań o kredyt i zawarciem notarialnej umowy kupna - sprzedaży uzgodniono, iż nie będzie on płacił żadnych rat, które regulować miałM. K. (1), który w tym okresie nie posiadał zdolności kredytowej, nie miał oszczędności, ani stałych dochodów, był karany za przestępstwo niealimentacji, prowadzone były wobec niego postępowania komornicze.
Pozwany nie protestował, aby świadekM. K. (1)zameldował się i przepisał na siebie media. Udzielił mu do tego pełnomocnictwa. W późniejszym czasie pełnomocnictwo zostało odwołane. Ani powód ani pozwany nie chcieli odM. K. (1)czynszu za wynajem. Z uwagi na zapłatę za nieruchomość powodowi części cenyM. K. (1)czuł się współwłaścicielem. Wartość nieruchomości na której mieszka świadek została przez komornika oszacowana na 95 tys. zł.
Pozwany stał się właścicielem nieruchomości opisanej w akcie notarialnym, a powód otrzymał całą ustaloną ze świadkiem cenę.
D. Z.nigdy nie korzystał z przedmiotowej nieruchomości. Od momentu zakupu nieruchomości, korzystał z niej i użytkował ją świadekM. K. (1)i to on miał spłacać zaciągnięty na zakup przedmiotowej nieruchomości kredyt. ŚwiadekM. K. (1), nie mając zdolności kredytowej, zgodził się na zaciągnięcie kredytu przez pozwanego.
(dowód: zeznania świadkaM. K. (1)k.290 verte 291 verte )
W pozwie z dnia 26 lipca 2017 roku przeciwko pozwanemuD. Z.powód Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą weW.wniósł o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i orzeczenie, aby strona pozwanaD. Z.zapłaciła na rzecz strony powodowej Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty kwotę 180.369,42 zł (słownie: sto osiemdziesiąt tysięcy trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych 42/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, opłaty sądowej od pozwu oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W dniu 03.10.2011 r. strona pozwana -D. Z.- zawarła z wierzycielem pierwotnym -(...) Bank (...) S.A.((...) S.A.)umowę nr (...), na podstawie której bank udzielił pozwanemu kredytu w kwocie 113 575,00 zł.
(dowód: umowa kredytu hipotecznego nr(...)z dnia 03.10.2011 r. k. 18-34 akt sprawy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt I C 1407/17)
Zgodnie z treścią w/w umowy kredytu hipotecznego zabezpieczenie spłaty zobowiązania stanowi hipoteka umowna na nieruchomości położonej w miejscowościP., dla której Sąd Rejonowy w Brzesku, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadziksięgę wieczystą nr (...).
(dowód: odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)k. 35-37 akt sprawy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt I C 1407/17)
D. Z.zobowiązał się do spłaty zadłużenia na warunkach szczegółowo określonych w w/w umowie kredytu hipotecznego. Wobec zaprzestania przez stronę pozwaną regulowania zobowiązania wynikającego z w/w umowy kredytu hipotecznego, wierzyciel pierwotny dokonał wypowiedzenia w/w umowy, skutkiem czego po upływie okresu wypowiedzenia zobowiązanie stało się w całości wymagalne.
Brak spłaty zobowiązania skutkował wystawieniem przez wierzyciela pierwotnego w dniu 07.01. 2013 r. bankowego tytułu egzekucyjnego nr(...). Zadłużenie strony pozwanej na dzień wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego opiewało na następujące kwoty:
1. 112 829,37 zł - należność główna tj. pozostały do spłaty kapitał kredytu;
2. 6 737,61 zł - odsetki umowne za okres korzystania z kapitału;
3. 70,00 zł-opłaty i inne prowizje.
Sąd Rejonowy w Radomsku, I Wydział Cywilny, postanowieniem z dnia 21.01.2013 r. nadał w/w tułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności w sprawie o sygn. akt I Co 61/13. Dysponując tytułem wykonawczym wierzyciel pierwotny złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko stronie pozwanej. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla miastaR.R. T.w sprawie o sygn. akt KM 579/14 postanowieniem z dnia 29.03.2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko stronie pozwanej.
Strona pozwana nie kwestionowała zasadności wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności oraz prowadzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego.
(dowód: okoliczności bezsporne, dokumenty zawarte w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt I C 1407/17 w tym: bankowy tytuł egzekucyjny nr(...)z 07.01.2013r., k. 38, postanowienie Sądu Rejonowego w Radomsku, I Wydział Cywilny z dnia 21.01.2013 r., sygn. akt I Co 61/13 k. 39-40, (postanowienie z dnia 21.01.2013r. k. 25 akt sprawy Sądu Rejonowego w Radomsku, sygn. akt I Co 61/13 k. 39-40), postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla miastaR.R. T.z dnia 29.03.2017 r., sygn. akt KM 579/14 k. 41-42, (postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla miastaR.R. T.z dnia 29.03.2017 r., k. 138 akt komorniczych sygn. akt KM 579/14, wniosek o umorzenie k. 136-137 akt komorniczych sygn. akt KM 579/14)
W dniu 22.06.2016 r. wierzyciel pierwotny -(...) Bank (...) S.A.zawarł ze stroną powodową umowę przelewu w/w wierzytelności, na podstawie której została ona w całości przeniesiona na stronę powodową wraz ze wszystkimi ustanowionymi zabezpieczeniami.
(dowód: dokumenty zawarte w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt I C 1407/17 w tym: umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 22.06.2016 r. wraz z wyciągiem z wykazu wierzytelności k. 43-71, k. 127-130, potwierdzenie zapłaty ceny k. 131)
Na wniosek strony powodowej, w księdze wieczystej, dokonano wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego. Strona powodowa, pismem z dnia 24.05.2017 r. wezwała stronęD. Z.do dobrowolnego spełnienia świadczenia.
(dowód: dokumenty zawarte w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt I C 1407/17 w tym: odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)k. 35-37, wezwanie do zapłaty z dnia 24.05.2017 r. k. 132)
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 roku w sprawie sygn. akt IC 1407/17 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w punkcie 1 zasądził odD. Z.jako dłużnika rzeczowego na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego kwotę 112.829,37 (sto dwanaście tysięcy osiemset dwadzieścia dziewięć 37/100) złotych z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności pozwanegoD. Z.do nieruchomości położonej w miejscowościP., dla której Sąd Rejonowy w Brzesku, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadziksięgę wieczystą nr (...)do wysokości hipoteki umownej zwykłej.
W punkcie 2 wyroku umarzył postępowanie co do kwoty 67.540,05 zł wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie a w punkcie 3 zasądził od pozwanegoD. Z.na rzecz powoda Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego kwotę 12.420,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
(dowód: dokumenty zawarte w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. sygn. akt I C 1407/17 w tym: wyrok z uzasadnieniem k. 200-205)
Na podstawie w/w wyroku toczy się postępowanie egzekucyjne, nieruchomość objęta aktem notarialnym jest przedmiotem licytacji ogłoszonej przez komornika celem egzekwowania kredytu zabezpieczanego hipoteką.
AktualnieM. K.chce licytować jedynie działkę „siedliskową”, na terenie której poczynił liczne inwestycje: położył podłogi, płytki w łazience, zrobił kuchnię (świadek zastał kuchnię węglową z kafli), pokój, łazienkę (łazienki nie było), wykonał schody na pierwsze piętro. Sam remont dolnej kondygnacji domu kosztował około 30 tys. W domu konieczna jest wymiana ogrzewania, dachu i bramy. Umowa przedwstępna zawarta przezM. K. (1)z powodem obejmowała wszystkie działki.
(dowód: zeznania świadkaM. K. (1)k.290 verte 291 verte)
Wg operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania egzekucyjnego wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości składającej się z niezabudowanejdziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 0,49 ha położonej w miejscowościP., określona według stanu na i cen na dzień 25.07.2019 r. wynosi: 6000zł.
Wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości składającej się z niezabudowanejdziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 0,09 ha położonej w miejscowościP., określona według stanu na i cen na dzień 25.07.2019 r. wynosi:1100 zł.
Wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości składającej się z niezabudowanejdziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 1,01 ha położonej w miejscowościP., określona według stanu na i cen na dzień 25.07.2019 r. wynosi: 15.540zł.
Wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości składającej się z zabudowanejdziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 0,86 ha położonej w miejscowościP., określona według stanu na i cen na dzień 25.07.2019 r. wynosi: 95.400zł
Wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości składającej się z niezabudowanejdziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 0,18 ha położonej w miejscowościP., określona według stanu na i cen na dzień 25.07.2019 r. wynosi:3000 zł
Wyliczona wartość odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, będące przedmiotem transakcji.
Łącznie wszystkie działki będące przedmiotem umowy przedwstępnej są warte 118.200zł.
( dowód: operat szacunkowy k.276-289)
Sąd ocenił i zważył co następuje:
Powództwo jako niezasadne należało oddalić.
Z aktu notarialnego z dnia 05 października 2011r., z zeznańM. K. (1), z wyroku w sprawie sygn. akt II K 241/14, wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez Sąd Rejonowy w Radomsku, w sprawie sygn. akt II K 542/14 k.113 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. IV Wydział karny Odwoławczy IV Ka 662/16 wraz z uzasadnieniem oraz dokumentów zawartych w aktach Prokuratury Rejonowej w Brzesku Ds. 1036/11, wynika, że w dniu 05 października 2011r. w kancelarii notarialnej notariuszaD. J.została zawarta umowa sprzedaży - akt notarialny repertorium A Nr 6770/2011. Na mocy wskazanego aktuR. K.działając w imieniu swoim i brataJ. K. (1)oświadczył, że sprzedaje opisaną w nim nieruchomośćD. Z.za cenę 290.000 zł, który oświadczył, że tę nieruchomość kupuje. Strony oświadczyły, że z podanej ceny kwota 180.000zł stanowiąca cenę sprzedażydziałek oznaczonych nr (...)w kwocie 30.000 zł oraz część ceny zabudowanejdziałki oznaczonej nr (...)w kwocie 150.000 zł została przez kupującego zapłacona gotówką. Reszta ceny w kwocie 110.000 zł stanowiąca pozostałą część cenydziałki oznaczonej nr (...)miała zostać zapłacona na rachunek bankowy podany przezR. K.z kredytu udzielonegoD. Z.przezBank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na podstawie umowy kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny. Umowa kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny nr(...)została zawarta pomiędzy pozwanymD. Z.a bankiem w dniu 03 października 2011r. Kredyt udzielony został w kwocie 113.575,00zł.
R. K.nakazałD. Z., aby nie zadawał żadnych pytań.D. Z.podczas sporządzania aktu notarialnego nie zdradził się, że nie kupuje domu, że dom jest dlaM. K. (1).M. K. (1)nie uczestniczył w zawarciu aktu notarialnego i nie był wskazany jako współwłaściciel. GdyD. Z.rozpoczął starania o kredyt od początku było ustalone, że on nie będzie płacił rat, które miał płacićM. K. (1). Po spłacie ratD. Z.miał na niego "przepisać” nieruchomość. PozwanyD. Z.nie wiedział za jaką kwotęM. K. (1)miał kupić nieruchomość.
MiędzyM. K. (1)a powodemR. K.cena nieruchomości została ustalona na 180 tys. zł. Poza umową powód,J. K. (1)orazM. K. (1)mieli zapłacić pozwanemuD. Z.po 5.000zł za wzięcie na siebie kredytu.M. K. (1),R.K.aniJ. K. (1)nie przekazali pozwanemu tych obiecanych pieniędzy po 5000zł.M. K. (1)aktu notarialnego nigdy nie widział. Nie wie jak kwota – cena sprzedaży została wpisana do aktu notarialnego. Pozwany też nie miał swojego egzemplarza aktu notarialnego. Był dokument, potwierdzający przekazanie powodowi gotówki przed zawarciem aktu notarialnego. Powód zabrał ten dokument, żeby iść do notariusza. PowódR. K.wziął wszystkie pieniądze z kredytu – około 110 tys. zł, świadekM. K. (1)zapłacił tytułem ceny 89 tys. zł, łącznie to była większa kwota, niż ustalona przez świadka z powodem za 180 tys. zł. ŚwiadekM. K. (1)mieszka z rodziną do chwili obecnej na działce siedliskowej nieruchomości objętej w/w aktem notarialnym, która będzie sprzedana w drodze licytacji przez komornika.M. K. (1)bierze udział w licytacji działki mieszkalnej, którą Komornik wycenił na 95 tys. zł. Pozwany doM. K. (1)nie miał pretensji.M. K. (1)czuł się współwłaścicielem, bo zapłacił połowę ceny za nieruchomość.
Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda co do twierdzeń, że tytułem zapłaty ceny za nieruchomość otrzymał jedynie 110.000zł z kredytu zaciągniętego przez pozwanego, bowiem z dokumentów w postaci pokwitowań i zeznańM. K. (1)wynika, że powód otrzymał od rodzinyK.89.000zł.
Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda co do twierdzeń, że to pozwany sam zaproponowałM. K. (1), którego „przypadkowo spotykał” u powoda w biurze, że weźmie kredyt i kupi dom w którymM. K. (1)mieszka i pozwoli mu tam mieszkać dalej z rodziną, ponieważ okoliczności zawarcia spornego aktu notarialnego zostały szczegółowo ustalone przez Sąd karny, ponadto zeznania powoda w tej części są sprzeczne z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym w szczególności zeznaniami świadkaM. K. (1), umową kredytu, materiałem dowodowym zebranym w sprawach karnych.
Z powyższego staniu faktycznego wynika, że czynność zakupu nieruchomości była czynnością pozorną. Umowa sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia 05 października 2011r. jest nieważna.
Zgodnie z treściąart. 83 § 1 KCnieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.
W obydwu odmianach skutkiem pozorności jest bezwzględna nieważność czynności prawnej pozornej. Bezwzględna nieważność czynności oznacza, że czynność jest nieważna ex tunc. Na nieważność bezwzględną czynności powołać może się każdy podmiot prawa, a sąd uwzględnia ją z urzędu (por. uwagi doart. 58 KC).
Pozorność jako wada oświadczenia woli polega na zamierzonej przez obie strony czynności prawnej niezgodności pomiędzy rzeczywistą treścią aktu woli a jego uzewnętrznieniem (wyr. SA w Łodzi z 18.5.2016 r., I ACa 1626/15,L.). Z kolei SN w wyr. z 23.6.1986 r. (I CR 45/86,L.) określił pozorność jako "wadę oświadczenia woli polegającą na niezgodności między aktem woli a jej przejawem na zewnątrz, przy czym strony zgodne są co do tego, aby wspomniane oświadczenie nie wywołało skutków prawnych" (por. także por. B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, Wady, s. 56). Oświadczenie woli dotknięte pozornością nakierowane jest zatem na stworzenie jedynie wrażenia, że składający je zmierza do osiągnięcia określonego celu, wynikającego z treści oświadczenia – a zatem do wywołania określonych skutków prawnych, podczas gdy w rzeczywistości w zgodnym zamiarze zarówno składającego oświadczenie woli, jak i jego adresata, skutki takie nie mają powstać.
Przy dokonywaniu czynności aktu notarialnego doszło do rzeczywistego porozumienia osoby składającej oświadczenie woli dla pozoru oraz adresata tego oświadczenia, czyli powoda i pozwanego.
Rzeczywiste okoliczności przedmiotowej transakcji zostały ustalone i potwierdzone w postępowaniu karnym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Radomsku, pod sygn. akt II K 241/14.PozwanyD. Z.został ukaranyprawomocnym wyrokiem karnym, który wiąże Sąd cywilny, za to że w dniu 05 października 2011 r. w Kancelarii Notarialnej wR.przyul. (...)wyłudził poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym repertorium A Nr 6770/2011 poprzez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego - notariuszaD. J.przez to, że w trakcie sporządzania tego aktu notarialnego oświadczył, że kupuje odR. K.nieruchomość położoną w msc.P.,podczas gdy w rzeczywistości tej nieruchomości nie kupował tj. o czyn zart. 272 kk.
M. K. (1)został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku sygn. akt II K 542/14 z dnia 19 sierpnia 2016 roku za to, że w dniu 03 października 2011 r. wR., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągniecia korzyści majątkowej doprowadziliBank (...) S.A.Oddział nr 1 wR.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 113.575,00 zł za pomocą wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd, przedkładając nierzetelne pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskaniu kredytu w ten sposób, żeD. Z.wskazał, iż jest osobą zaciągającą kredyt na zakup nieruchomości,podczas gdy w rzeczywistości kredyt ten był przeznaczony dlaM. K. (1)na zakup nieruchomości odR. K.iJ. K. (1),czym wyczerpał dyspozycję zart. 297 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 11 § 2 kkiart. 4 § 1 kkna karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono i karę 100 stawek dziennych grzywny.
A więc z całą pewnością czynność prawna z której wywodzi roszczenie objęte pozwem powód jest bezwzględnie nieważna, dlatego powództwo oparte na w/w umowie kupna sprzedaży jest niezasadne.
Sąd przeanalizował również żądanie powoda pod kątem bezpodstawnego wzbogacenia.
Zgodnie z treściąart. 405 KCkto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
W myślart. 409 KCobowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pozwany nie jest w żaden sposób wzbogacony.
Nieruchomość, objęta spornym aktem notarialnym została obciążona hipoteką, zabezpieczającą kredyt, który wziął w całości powódR. K., jest obecnie przedmiotem licytacji komorniczej, na podstawie wyroku zasądzającego od pozwanego jako dłużnika rzeczowego kwotę kredytu, z którego pieniądze przejął powód, ponadto pozwany zobowiązany był pokryć koszty postępowania sądowego.
Ponadto podnieść należy, że powód otrzymał w całości zapłatę uzgodnionej ceny za sporną nieruchomość.
Cena ta pomiędzy powodem aM. K. (1)została uzgodniona na 180.000zł z czegoM. K. (1)zapłacił około 90.000zł i z wziętego przez pozwanego kredytu powód wziął około 110.000zł. Z operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby licytacji na zlecenie Komornika wszystkie działki będące przedmiotem umowy przedwstępnej łącznie są warte118.200zł.
W akcie notarialnym, co prawda, jest wskazana cena 290.000 zł, ale strony oświadczyły, że z podanej ceny kwota 180.000zł stanowiąca cenę sprzedażydziałek oznaczonych nr (...)w kwocie 30.000 zł oraz część ceny zabudowanejdziałki oznaczonej nr (...)w kwocie 150.000 zł została przez kupującego zapłacona gotówką. Reszta ceny w kwocie 110.000 zł stanowiąca pozostałą część cenydziałki oznaczonej nr (...)miała zostać zapłacona na rachunek bankowy podany przezR. K.z kredytu udzielonegoD. Z.przezBank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.na podstawie umowy kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny.
A więc nawet w akcie notarialnym zaznaczone jest, iż brakująca kwota ceny to 110.000zł, która wpłynęła na rachunek powoda z tytułu w/w kredytu.
Mając powyższe na uwadze powództwo należało oddalić jako niezasadne.
O kosztach postępowania na rzecz pozwanego Sąd orzekł na podstawieart. 98 KPCzgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, na które złożyło się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika z opłatą od pełnomocnictwa obliczonego na podstawie § 2 ust. 6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800)
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 8 ust. 6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (Dz.u. z 2016 r. poz. 1714) tj. z dnia 30 listopada 2018 r. (Dz.u. z 2019 r. poz. 18)
Sędzia SO Dorota Krawczyk
Z/ Odpis wyroku z uzasadnienieniem doręczyć peł. powoda.