Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 241/19
Data wyroku: 2019-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Jaroszyński

Sygn. akt XIKa 241/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 maja 2019 r.
Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Jaroszyński
Protokolant: Wioleta Zawadzka
przy udziale prokuratora Danuty Janiszek
po rozpoznaniu dnia 7 maja 2019 r.
sprawyS. K.urodzonego (...)wR., synaL.iA. z domu G.,
oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Puławach
z dnia 13 grudnia 2018 roku sygn. akt II K 617/18
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1. w miejsce kary pozbawienia wolności orzeczonej wpkt Ina podstawieart. 286 § 1 k.k.,art. 37a k.k.orazart. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k.iart. 35 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydzieści) godzin w stosunku miesięcznym;
2. na podstawieart. 63 § 1 i 5 k.k.na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniach od 29 maja 2018 r., godz. 12:00 do 8 czerwca 2018 r., godz. 15:10, przyjmując dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności;
3. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 180 (sto osiemdziesiąt) złotych opłaty za obie instancje;
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zwalnia oskarżonego od wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym obciążając nimi Skarb Państwa.
Sygn. akt XI Ka 241/19

UZASADNIENIE

S. K.został oskarżony o to, że w dniu 30 kwietnia 2016 roku, w miejscu bliżej nieustalonym, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłA. I.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 202,69 złotych, poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru dostarczenia butówN. (...)miętowe, oferowanych do sprzedaży za pośrednictwem strony internetowej(...)ogłoszenie numer ID(...),
to jest o popełnienie czynu zart. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II K 617/18, Sąd Rejonowy w Puławach uznałS. K.za winnego dokonania zarzucanego mu czynu zart. 286 § 1 k.k.i za to, na mocyart. 286 § 1 k.k.wymierzył mu karę dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności.
Nadto, na mocyart. 46 § 1 k.k.nałożył na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody, poprzez zapłatę na rzeczA. I.kwoty 202,69 złotych oraz na podstawieart. 63 § 1 i 5 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, zaliczył mu rzeczywiste pozbawienie wolności w dniach od 29 maja 2018 roku od godziny 12:00, do dnia 8 czerwca 2018 roku do godziny 15:10, równoważne jedenastu dniom kary pozbawienia wolności.
Natomiast na mocyart. 627 k.p.k., obciążył oskarżonego kosztami sądowymi w kwocie 70 złotych, tytułem zwrotu wydatków i 180 złotych, tytułem opłaty.
Apelację od powyższego orzeczenia złożył obrońcaS. K., zaskarżając je w całości, zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że czyn oskarżonego nie stanowi przypadku mniejszej wagi, biorąc pod uwagę wysokość szkody ustalonej w toku postępowania w kwocie 202,69 złotych,
- rażącą niewspółmierność orzeczonej kary dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności, w stosunku do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, albowiem jego zachowanie charakteryzowało się nieznacznym stopniem społecznej szkodliwości, a on sam przyznał się do jego popełnienia, zaś wysokość szkody poniesionej przez pokrzywdzonego nie była znaczna.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o zmianę przedmiotowego wyroku, w przypadku przyjęcia kwalifikacji prawnej zart. 286 § 3 k.k., poprzez przyjęcie, że czyn oskarżonego stanowi wypadek mniejszej wagi i wymierzenie mu kary dwunastu miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, w wymiarze trzydziestu godzin w stosunku miesięcznym, ewentualnie zastosowanie wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby, wynoszący dwa lata.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej rażącej niewspółmierności orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary. W związku z czym, Sąd Okręgowy dokonał stosownej korekty, o której będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Wobec niekwestionowania winy i sprawstwaS. K., należy jedynie zaznaczyć, że sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego oraz prawidłowo ustosunkował się do kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu.
Według apelującego, czyn przypisany oskarżonemu, winien być zakwalifikowany nie na podstawieart. 286 § 1 k.k., lecz jako wypadek mniejszej wagi, określony wart. 286 § 3 k.k.Odnosząc się więc do treści pierwszego z zarzutów, należy poświęcić nieco uwagi samemu pojęciu - wypadku mniejszej wagi. Niewątpliwie sformułowanie to jest czynnikiem wartościującym, którego interpretację i praktyczne zastosowanie, ustawodawca pozostawił orzecznictwu sądowemu i doktrynie.
Wypadek mniejszej wagi zachodzi wówczas, gdy czyn wyczerpuje znamiona podstawowego typu przestępstwa, ale charakteryzuje sięprzewagą(podkreślenie Sądu Okręgowego) łagodzących elementów przedmiotowo – podmiotowych, należących zwłaszcza do znamion danego czynu, które sprawiają, że nie przybiera on zwyczajnej postaci, lecz zasługuje na znacznie łagodniejsze potraktowanie. Jest więc, jak to określił Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 8 sierpnia 1996 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II AKa 91/96 – „przestępstwem o mniejszym ładunku społecznej ujemności”. Można go również określić, jako stan pośredni pomiędzy brakiem treści materialnej przestępstwa, a stanem uznawanym za przestępstwo typu podstawowego, w którym stopień społecznej szkodliwości oraz wina sprawcy są znacznie niższe niż w przypadku tego ostatniego, a nie są jeszcze subminimalne, jak w razie znikomości tych znamion, zupełnie odejmującej czynowi charakter przestępczy.
Kwalifikując czyn przestępczy, uwzględniamy wszystkie jego znamiona, zarówno przedmiotowe jak i podmiotowe. Spośród znamion strony przedmiotowej, istotne znaczenie przy ocenie, czy dany czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, mają w szczególności: rodzaj dobra, w które godzi przestępstwo, zachowanie się i sposób działania sprawcy, użyte przez niego środki, charakter i rozmiar szkody wyrządzonej lub grożącej dobru chronionemu, a także odczucie szkody przez pokrzywdzonego, czas, miejsce i inne okoliczności popełnienia czynu. Z elementów podmiotowych natomiast, rozważenia wymagają przede wszystkim: stopień zawinienia, motywacja i cel działania sprawcy.
Należy więc zaznaczyć, że wypadek mniejszej wagi, nie jest określony jedynie wartością szkody ustalonej w toku postępowania, ale zespołem okoliczności podmiotowych i przedmiotowych. Nie jest więc trafna argumentacja apelującego w tym przedmiocie, sprowadzająca się w istocie do tezy, że dla przyjęcia, iż zachowanie oskarżonego stanowiło wypadek mniejszej wagi, decydujące znaczenie winna mieć powyższa okoliczność. Zdaje się on przy tym zapominać, że o społecznej szkodliwości czynu, a tym samym i o tym, czy dane zachowanie wyczerpuje znamiona typu podstawowego czynu zabronionego, czy też można je zakwalifikować jako wypadek mniejszej wagi, decyduje kompleksowa ocena wszystkich kwantyfikatorów społecznej szkodliwości czynu (art. 115 § 2 k.k.), a nie waga tylko jednego z nich (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2017 roku, II KK 98/17, OSNKW 2017, z. 11, poz. 64).
Dlatego więc, uznanie danego przestępstwa za czyn mniejszej wagi wymaga uwzględnienia szerszego zakresu okoliczności, niż tylko wartość szkody, czy przedmiot czynności wykonawczej. W niniejszym przypadku, nie bez znaczenia pozostaje, że działanieS. K.było zaplanowane, przemyślane w szczegółach i dokładnie przygotowane oraz konsekwentnie zrealizowane.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie, wbrew wywodom obrońcy oskarżonego, brak jest podstaw do zakwalifikowania czynu przypisanegoS. K.jako wypadku mniejszej wagi zart. 286 § 3 k.k.Eksponowana przez apelującego, niska wartość szkody, nie uzasadnia bowiem żądanej zmiany oceny prawnej przedmiotowego przestępstwa. Okoliczność ta, nie została przez sąd meriti pominięta, jednakże nie mogła ona przesądzić o zmianie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu.
Jako zasadny należało natomiast uznać drugi z zarzutów apelacji - rażącą niewspółmierność orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary - dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności. Tak ukształtowana kara, w realiach niniejszej sprawy, rzeczywiście okazała się być zbyt surowa i jako taka podlegała stosownej korekcie.
Rzecz bowiem w tym, że sąd I instancji wymierzającS. K.powyższą karę, wymienionym przez siebie prawidłowo, w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, okolicznościom łagodzącym i obciążającym nie nadał należytego znaczenia. W szczególności te łagodzące, uwzględnił w stopniu niedostatecznym. Ustalił wprawdzie, niedużą szkodę spowodowaną w mieniu pokrzywdzonego i trudną sytuację materialną oskarżonego, a pomimo tego, orzekł wobec niego bezwzględną karę pozbawienia wolności, z czym nie mógł zgodzić się Sąd odwoławczy, zmieniając ową karę na podstawieart. 286 § 1 k.k.,art. 37a k.k.,art. 34 § 1 i 1a pkt 1 k.k.iart. 35 § 1 k.k., na karę roku ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, w wymiarze trzydziestu godzin w stosunku miesięcznym.
Tak ukształtowana kara jest adekwatna do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu i jednocześnie spełni w należyty sposób cele wychowawcze wobec osobyS. K.. Zrealizuje także cel ogólnoprewencyjny, stanowiąc dla społeczeństwa wyraźny sygnał o nieopłacalności popełniania przestępstw, a także konieczności poniesienia konsekwencji naruszenia obowiązującego porządku prawnego.
Powyższa zmiana wywołała również konieczność dokonania na podstawieart. 63 § 1 i 5 k.k., nowego zaliczenia oskarżonemu na poczet orzeczonej kary, okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniach od 29 maja 2018 roku od godziny 12:00, do dnia 8 czerwca 2018 roku do godziny 15:10, przyjmując dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd odwoławczy dokonał stosownej zmiany zaskarżonego wyroku, nie stwierdzając natomiast uchybień procesowych wynikających zart. 439 § 1 k.p.k., w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty za obie instancje nastąpiło na podstawieart. 10 ust. 1w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 3w zw. zart. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz.U.1983.49.223 j.t.), zaś w przedmiocie zwolnienia oskarżonego od zwrotu wydatków w postępowaniu odwoławczym na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 624 § 1 k.p.k.z uwagi na względy słuszności, gdyż rozpoznanie środka odwoławczego spowodowało zmianę orzeczenia, w części zgodnie co do zasady z żądaniem autora apelacji.
Mariusz Jaroszyński