Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 874/19
Data wyroku: 2019-12-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Grażyna Tokarczyk, Piotr Mika, sędzia Małgorzata Peteja-Żak
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 7 kpk

Sygnatura akt VI Ka 874/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia10 grudnia 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący sędzia Małgorzata Peteja-Żak
Sędziowie Piotr Mika (spr.)
Grażyna Tokarczyk
Protokolant Dominika Koza
przy udziale Marka Dutkowskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej wG.
po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r.
sprawyG. S.(poprzednioM.)ur. (...)wR.
synaJ.iS.
oskarżonego zart. 291 § 1 kkprzy zast.art. 12 kk,art. 258 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 21 stycznia 2019 r. sygnatura akt IX K 1311/10
na mocyart. 437 § 1 kpk,art. 624 § 1 kpk

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając wydatkami Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 874/19

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Sąd Rejonowy w Gliwicach, wyrok z dnia 21 stycznia 2019 r. sygn. IX K 1311/10

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść wyroku polegające na umorzeniu postępowania karnego z uwagi na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia po tym, jak zbieg negatywnych przesłanek procesowych określonych wart. 17 par 1 pkt 1 i 2 k.p.k.został stwierdzony dopiero po przeprowadzeniu dowodów i wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych, co oznacza, iż sąd dokonał oceny podstaw odpowiedzialności oskarżonego, co winno skutkować wydaniem wyroku uniewinniającego, a nie umarzającego postępowanie z powodu przedawnienia.

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie zachodziła konkurencja negatywnych przesłanek procesowych. Zgodnie z ustaleniami sądu I instancji oskarżony dopuścił się czynów opisanych w punktach 10 i 11 zaskarżonego wyroku. W takiej sytuacji wobec stwierdzenia upływu terminu przedawnienia karalności ustalonych przez sąd przestępstw oskarżonego prawidłową przesłanką negatywną procesu karnego skutkującą umorzeniem postępowania była przesłanka wskazana wart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku w punktach 10 i 11 i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku wobec stwierdzenia prawidłowej postawy umorzenia postępowania z u wagi na upływ terminu przedawnienia karalności popełnionych przez oskarżonego przestępstw

3.2.

Wynikający konkludentnie z uzasadnienia apelacji zarzut naruszeniaart. 7 kpkiart. 410 kpkskutkujący błędnymi ustaleniami faktycznym polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnieniu:

1
treści wyjaśnień oskarżonegoA.N.złożonych w postępowaniu sądowym, w których oskarżony ten potwierdzając znajomość zA. Z. (1), który przyjeżdżał zG. S., sprostował, że blok silnika samochodumarki U.brał odZ.i nie znał nazwiskaG., jak też wskazał, żeS.nigdy nie pomagał mu sprzedawać samochodów ani ich ukrywać, jak też nie wydał mu żadnych poleceń;

2
treści wyjaśnień oskarżonegoA. Z. (1), w których oskarżony ten przyznając się do zarzucanych mu czynów złożył wyjaśnienia szczegółowo opisujące jego przestępczą działalność, potwierdził jedynie znajomość zG. S., twierdząc, że nigdy nie był świadkiem przekazywania przezS.N.bloku silnika jakiegokolwiek samochodu, że nic nie wie o ukrywaniu bloku silnika, czy pomocyS.w ukrywaniu go, a nadto, że nie działał w zorganizowanej grupie przestępczej razem zS., z którym spotykał się jedynie okazjonalnie;

3
treści wyjaśnień oskarżonegoM. U.dotyczącychG. S., w których oskarżony ten przyznał się, że zna wszystkich oprócz oskarżonegoS.;

4
treści wyjaśnień oskarżonegoA. M., w których oskarżony ten podał, że znaG. S.jedynie z widzenia przezZ., nie pomagałS.w ukrywaniu jakichkolwiek samochodów ani w ich zbywaniu,S.też nie pomagał w ukrywaniu czy zbyciu czerwonegoF. (...)ani innych rzeczy,

5
sylwetki pracującego i studiującego oskarżonegoG. S., który nie przystaje nie tylko do sprawy, ale przed wszystkim do pozostałych współoskarżonych,

6
wyjaśnień oskarżonegoG. S., który nie przyznał się do zarzuconych mu czynów, oświadczając, że nie ma nic wspólnego z działalnością przestępczą i handlem samochodami;

7
nieustalenia konkretnych dat czynów oskarżonego, danych pojazdów i ich rzeczywistej wartości oraz osób pokrzywdzonych;

8
faktu, żeA. M.po złożeniu wyjaśnień obciążających oskarżonego został zwolniony z aresztu,

9
faktu, że współoskarżeni obciążającego oskarżonegoG. S.wyjaśnienia złożyli z chęci poprawy swojej sytuacji procesowej, a wyjaśniając na rozprawie w warunkach pełnej swobody wyjaśnienia te zmienili,

10
braku inicijatywy oskarżyciela publicznego w toku przeprowadzanych czynności sądowych

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Nie kolidowało z zasadami rozumowania ani doświadczenia życiowego obdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym przezA. N.,A. Z. (1)orazA. M.. W wyjaśnieniach tych współoskarżeni logicznie i precyzyjnie opisali działania oskarżonego, świadczące o udziale w zorganizowanej grupie przestępczej I mającej na celu kradzież samochodów markiF., przerabiania numerów i oznaczeń identyfikacyjnych, sprzedaż uzyskanych w ten sposób części samochodowych oraz dokonywanie przeróbek numerów identyfikacyjnych nadwozia i silnika celem legalizacji nowo powstałych samochodów..
Ad,. IZ wyjaśnieńA. N.wynikało , że oskarżony wspólnie zA. Z. (1)przekazał mu samochód markiF. (...)koloru czerwonego o poj. silnika 900 cm3 i samochód osobowy markiF. (...)– koloru czarnego. (wyjaśnienia - karty 66, 121-123, 127, 149,Tom I.) Wyjaśnienia teA. N.podtrzymał także w toku konfrontacji z oskarżonymG. S.(karty 1690-1691 tom IX) Wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczymA. N.podtrzymał w toku rozprawy w dniu 13 stycznia 2014 roku (karty 3368, tom XXXIII) W istocie oskarżonyN.sprostował w toku rozprawy, że odG. S.nie przyjmował, żadnego bloku silnika, lecz przecież to zachowanie nie zostało przez sąd I instancji przypisane oskarżonemuS., zaś niekonsekwencjaA. N.w tej materii jest w pełni wytłumaczalna znaczną liczbą samochodów oraz części samochodowych, które były przedmiotem jego przestępczej działalności. Niczego do oceny wiarygodności wyjaśnieńA. N.nie wnosi argument, że wcześniej nie znał on nazwiskaG. S., jak też fakt, żeG. S.nie wydawał mu poleceń, ani nie pomagał mu w sprzedaży czy też ukryciu samochodów.G. S.nie przypisano przecież kierowniczej roli w działalności grupy przestępczej, a to że oskarżonyG. S.nie pomagałA. N.w sprzedaży bądź ukryciu samochodów nie świadczy także o tym, aby zachowanie oskarżonego związane z dostarczeniem skradzionych pojazdów nie mogło zostać ocenione jako pomoc do zbycia lub ukrycia rzeczy pochodzących z kradzieży.

     Ad. IIFaktem jest, żeA. Z. (2)początkowo w swoich wyjaśnieniach ukrywał udział oskarżonegoG. S.w przestępstwach (wyjaśnienia karty 82-83, tom I, 224-225, 208-210, 259-260 tom. II. Ostatecznie jednak począwszy od wyjaśnień złożonych w dniu 18 maja 2001 roku (karty 262-264, tom II ) konsekwentnie potwierdzał stawiane oskarżonemuG. S.zarzuty.A. Z. (2)wyjaśniając na rozprawie (karty 2438, 2520-2522, 2800, 2644-2645) potrzymał obciążająceG. S.wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego. I w tym przypadku zaprzeczona przezA. Z. (2)kwestia udziałuG. S.w pomocy do zbycia, czy tez ukryciu bloku silnika samochodowego nie ma znaczenia dla oceny wiarygodnościA. Z. (2), skoro wcześniej okoliczności tej nie wskazywał on w postępowaniu przygotowawczym, a ostatecznieG. S.nie przypisano pomocy w zbyciu czy też ukryci bloku silnika samochodowego. Także kwestia częstotliwości spotkań pomiędzyA. Z. (2)aG. S.nie ma istotnego znaczenia dla możliwości oceny ich wzajemnych powiązań jako działań podejmowanych w ramach zorganizowanej grupy przestępczej.
Ad. III.Fakt braku znajomości pomiędzyM. U.aG. S.i to w sytuacji, gdy pozostali oskarżeni nie wskazywali w żaden wyraźny i stanowczy sposób na wzajemną znajomość tych osób, nie ma znaczenia dla oceny wiarygodności relacji wskazujących na udział oskarżonegoG. S.w zarzuconych mu przestępstwach, jak też nie stanowi przeszkody dla przypisania oskarżonemu udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, w skład której wchodził takżeM. U.. Działalność zorganizowanej grupy przestępczej nie musi wcale wiązać się ze wzajemną znajomością wszystkich jej członków.
Ad. IV.Z wyjaśnieńA. M.złożonych w postępowaniu przygotowawczym, w tym z protokołu konfrontacji pomiędzy nim aG. S.z 21 mam 2001 roku wynikało , że oskarżony przekazał mu samochody osobowe markiF. (...)koloru czerwonego ,F. (...)– koloru niebiesko – zielony metalik pięciodrzwiowy o mocy silnika 55KM orazF. (...)koloru zielonego (karty 1120-1122, tom. VI, 1373-1375, 1386-1387 tom VII, 1429-1431, 1436-1437, 1458-1459, 1471 tom VIII, 1781-1783, tom IX) Wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego, obciążająceG. S.zostały przezA. M.podtrzymane na rozprawie w dniu 17 października 2002 roku (karta 3583, tom XVIII) i 6 kwietnia 2011 roku (karty 2593-2594, tom XXIX) DepozycjeA.M.z rozprawy jakoby nie pomagałG. S.w ukryciu samochodów samochodów są jednoznacznie sprzeczne z treścią jego wyjaśnień z postępowania przygotowawczego i tłumaczyć należy je jedynie jako efekt braku zrozumienia roli jakąA. M.pełnił w przestępczym procederze, w szczególności faktu, że przyjęcie przez niego odG. S.kradzionych samochodów w istocie stanowiło pomoc do ich ukrycia i dalszego zbycia.
Ad. VFakt, że w okresie ustalonej przez sąd I instancji przestępczej działalnościG. S.był on osobą pracującą zarobkową jak też studiował prawo, w żadnym razie nie stanowi okoliczności mogącej zaprzeczyć obciążającym oskarżonego depozycjom 3 współoskarżonych. Zasady doświadczenia życiowego uczą, że chęć zysku sprawia, że także osoby posiadające stałą pracę zarobkową i legalne dochody, podejmują się przestępczych działań w celu polepszenia swojej sytuacji materialnej zgodnie z wysokimi aspiracjami w tej materii. Sam fakt studiowania prawa nie impregnuje przed pokusą przestępczego polepszenia swojej sytuacji materialnej.
Ad. VI.Okoliczność, że oskarżonyG. S.w swoich wyjaśnieniach nie przyznawał się do zarzuconych mu przestępstw również nie pozwala na odrzucenie jako niewiarygodnych wyjaśnień osób współoskarżonych. Logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego zaprzeczenie wyjaśnień oskarżonegoS.odnaleźć należy w omówionych wyżej wyjaśnieniachA. N.,A. Z. (2)iA. M.. Wypada przy tym wskazać także na fakt rozpoznania wizerunkuG. S.przezM. C., która potwierdziła, że widziała go w obecnościA. Z. (2)iA. N.i kojarzyła go jako osobę posiadającą prawnicze wykształcenie (protokół okazania wizerunku - karta 1692, tom IX ) Tym samym wyjaśnienia oskarżonegoG. S.znajdują zaprzeczenie w 4 niezależnych od siebie dowodach, których wiarygodność nie może rodzić istotnych zastrzeżeń.
Ad. VIINie stoi na przeszkodzie przypisaniu oskarżonemu sprawstwa zarzuconych czynów niemożność ustalenia dokładnych dziennych dat jego zachowań, precyzyjnych danych pojazdów ani osób pokrzywdzonych tj. właścicieli skradzionych samochodów przekazywanych przez oskarżonego w celu ukrycia lub zbycia, jak też niemożność ustalenia dokładnej wartości tych pojazdów.
Ad. VIII. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonyA. M.nie został zwolniony z aresztu po tym jak złożył wyjaśnienia obciążająceG. S.. Pierwsze wyjaśnienia obciążające oskarżonego złożył on w dniu 16 listopada 2000 roku, zaś zwolnienieA. M.z aresztu śledczego miał miejsce dopiero w dniu 28 sierpnia 2000 roku.
Ad. IXOkoliczność, że złożeniu obciążających oskarżonegoG. S.wyjaśnień przez pozostałych współoskarżonych może towarzyszyć motywacja związana z polepszeniem sytuacji procesowej, sama w sobie nie może przekreślać wiarygodności wyjaśnień współoskarżonych, tym bardziej że postawę taką przyjął nie jeden, lecz trójka współoskarżonych. Mimo korygowania przez współoskarżonych wyjaśnień w toku rozprawy, żaden z nich nie wskazał na rozprawie, aby treści obciążające oskarżonegoG. S.w postępowaniu przygotowawczym były niezgodne z prawdą.
Ad. XBrak inicjatywy dowodowej z strony oskarżyciela publicznego w toku postępowania sądowego nie mógł mieć żadnego wpływu na ocenę wiarygodności omówionych wyżej dowodów obciążających oskarżonegoG. S..

Wniosek

Brak wniosku

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Umorzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonemuG. S.o czyny zart. 291  §  1 k.k.w zw, zart. 12  §  1 k.k.oraz zart. 258  §  1 k.k.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Zarzuty naruszenie prawa procesowego sformułowane w apelacji obrońcy okazały się bezzasadne a równocześnie nie ujawniono uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu niezależnie od kierunku i granic wywiedzionego środka odwoławczego.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.15.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

1Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

Zasady słuszności, którymi kierował się sąd odwoławczy wskazywały na konieczność zwolnienia oskarżonego od poniesienia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w sprawie, która po kilkunastoletnim postępowaniu zakończyła się umorzeniem postępowania przeciwko oskarżonemu

1PODPIS

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonegoG. S.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

umorzenie postępowania przeciwko oskarżonemuG. S.o czyny zart. 291 par 1 i art. 258 par 1 kkz punktów 10 i 11 zaskarżonego wyroku

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana