Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 1144/18
Data wyroku: 2019-02-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Szacoń

Sygnatura akt III C 1144/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 lutego 2019 r.
Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie, w Wydziale III Cywilnym,
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SR Grzegorz Szacoń
Protokolant: Stażysta Natalia Czaban
po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r., wS.,
na rozprawie,
sprawy z powództwa Miejskiego Rzecznika Konsumentów wS.,
działającego na rzeczH. G.,
przeciwko pozwanemu(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.,
o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego

I
ustala, że umowao nazwie U. (...)Paliwa Gazowego(...)_UK z dnia 19 czerwca 2017 roku, zawarta wS.pomiędzy(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW., aH. G.jest nieważna;

II
ustala, że umowa sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US z dnia 19 czerwca 2017 roku, zawarta wS.pomiędzy(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW., aH. G.jest nieważna;

III
ustala, że roszczenie powoda(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.wynikające z noty obciążeniowej nr(...)i z noty obciążeniowej nr(...)nie istnieje;

IV
odstępuje od obciążania pozwanego nie uiszczonymi kosztami sądowymi.

Sędzia SR Grzegorz Szacoń
Sygn. akt III C 1144/18

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 14 marca 2018 roku Miejski Rzecznik Konsumentów wS.działający na rzeczH. G.wniósł o ustalenie, że:

1
kontrakty o nazwach: „Umowa Kompleksowa Dostarczania Paliwa Gazowego nr(...)_UK z dnia 19 czerwca 2017 r i „Umowa Sprzedaży(...)Elektrycznej nr(...)_US”, zawarte pomiędzyH. G., a(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.są nieważne ze względu na skuteczne uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu;

oraz że

2
żądane przez(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.roszczenia wyrażone w notach obciążeniowych nr(...)i nr(...)nie istnieją.

W uzasadnieniu żądania pozwu powód wskazał, że dnia 19 czerwca 2017 rokuH. G., jako konsument, zawarła z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.dwie umowy, tj. umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego i umowę sprzedaży energii elektrycznej. Do zawarcia umów doszło w mieszkaniuH. G., a przedstawiciele pozwanej podkreślali, że są pracownikami dotychczasowego dostawcy energii elektrycznej, tj.(...) Spółki AkcyjnejwP.oraz dotychczasowego dostawcy(...) Spółki AkcyjnejwW., a ich wizyta związana jest z koniecznością modyfikacji umów dotychczas wiążącychH. G., które to zmiany mają jedynie charakter formalny i zmierzają do obniżenia wysokości rachunków za energię elektryczną i gaz. Przedstawiciele pozwanej nie informowali natomiast, że są pracownikami P.P. i G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wW., a zawarcie przedmiotowych umów zmierza do zmiany sprzedawcy energii elektrycznej i dostawcy gazu. Jedynymi dokumentami jakie przedstawiono konsumentce były same umowy, bez stanowiących ich integralną część cenników i regulaminów.
H. G., będąca osobą starszą, cierpiącą na osłabienie słuchu, zaniki pamięci i inne dolegliwości związane z jej podeszłym wiekiem, zaufała przedstawicielom pozwanej i bez zapoznania się z treścią przedstawionych jej dokumentów, podpisała je, będąc przekonaną, iż dokonuje jedynie zmiany taryfy u dotychczasowych operatorów.
Nieprawidłowości w sposobie zawierania umów przez stronę pozwaną zostały wskazane w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konsumentów i Konkurencji z dnia 30 grudnia 2016 roku nr(...), zaś Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwanej koncesji na obrót energią elektryczną.
O tym, że wskutek podpisania przedmiotowych umów nastąpiła zmiana sprzedawcy energii elektrycznej i dostawcy paliwa gazowego,H. G.dowiedziała się kiedy otrzymała pisma od dotychczasowych dostawców energii elektrycznej i gazu.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2017 rokuH. G.skierowała do(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych wyżej opisanych umów – jako zawartych pod wpływem błędu.
Pozwana nie uznała tych oświadczeń za skuteczne, nie ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów konsumentki w zakresie okoliczności, w jakich doszło do zawarcia umów, eksponując jedynie okoliczność, że konsumentka podpisała przedłożone jej dokumenty.
Pismem z 19 września 2017 rokuH. G.złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu wyżej opisanych umów zawartych z pozwaną. W związku ze złożonym oświadczeniem o wypowiedzeniu przedmiotowych umów pozwana obciążyłaH. G.obowiązkiem zapłaty opłat jednorazowych („wyrównawczych”) odpowiednio w kwocie 918 złotych, tytułem rozwiązania umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz kwoty 935 złotych, tytułem rozwiązania umowy dostarczania paliwa gazowego.
W ocenie strony powodowej konsumentka ma interes prawny w dokonaniu ustalenia, iż nie ma obowiązku zapłaty na rzecz pozwanej opłat wyrównawczych, gdyż od tego ustalenia zależne jest usunięcie niepewności co do jej sytuacji prawnej. W ocenie strony powodowej okoliczności, w jakich doszło do zawarcia przedmiotowych umów oraz ich warunki, uzasadniają złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Wprawdzie konsumentka podpisała dokumenty przedłożone jej przez przedstawiciela pozwanej bez zapoznania się z ich treścią, lecz działała pod wpływem zapewnienia pracownika pozwanej, iż jest to zwykła formalność związana z dotychczasowymi dostawcami mediów i zmierzająca do obniżenia wysokości rachunków, a zatem konsumentka miała mylne wyobrażenie o treści podejmowanej czynności prawnej (w tym co do strony umowy i atrakcyjności cenowej oferty). Błąd dotyczył zatem treści czynności prawnej i był również istotny w rozumieniu przepisuart. 84 § 2 k.c.W tej sytuacji uzasadnione jest przyjęcie, że gdyby konsumentka nie działała pod wpływem błędu i oceniała sprawę rozsądnie, to nie złożyłaby oświadczenia o zawarciu przedmiotowych umów.
W odpowiedzi na pozew pozwana -(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.oświadczyła, że uznaje powództwo w całości.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

H. G.była związana umową sprzedaży energii elektrycznej do gospodarstwa domowego przyulicy (...)wS.z(...) Spółką AkcyjnąwP.oraz umową dostawy paliwa gazowego z(...) Spółką AkcyjnąwW..
Niesporne.
W dniu 19 czerwca 2017 roku w mieszkaniuH. G.wS.przyulicy (...)pojawił się przedstawicielfirmy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.-K. S.. Poinformował onH. G., że zachodzi potrzeba dokonania zmiany umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz umowy dostawy paliwa gazowego, która to zmiana ma charakter jedynie formalny i zmierza do obniżenia wysokości rachunków za energię elektryczną i gaz.
K. S.nie informowałH. G., że jest przedstawicielem podmiotu o nazwie(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.i że zawarcie umów na przedstawionych przez niego warunkach oznacza zmianę sprzedawcy energii elektrycznej i dostawcy gazu na(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwW..
Przedstawione przezK. S.informacje dotyczące zmiany umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy dostawy gazu nie budziły uH. G.wątpliwości co do tego, że umowy te nie prowadzą do zmiany sprzedawcy energii elektrycznej i dostawcy gazu, a na podstawie ich postanowień rachunki za energię elektryczną i paliwo gazowe będą niższe.
H. G.podpisała przedłożone jej formularze umowy sprzedaży energii elektrycznej numer(...)_US z dnia 19 czerwca 2017 r. i umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK z dnia 19 czerwca 2017 r. - bez zapoznania się z ich treścią.
Przy zawarciu umówH. G.nie okazano, ani nie doręczono ogólnych warunków umowy sprzedaży energii elektrycznej i dostarczania gazu, ani cennika promocyjnego.
Niesporne.
W dacie zawarcia umowyH. G.miała 83 lata. Konsumentka jest również osobą słabosłyszącą, cierpiąca na zaniki pamięci i inne dolegliwości związane z podeszłym wiekiem.
Niesporne.
Umowa sprzedaży energii elektrycznej(...)_US z dnia 19 czerwca 2017 została zawarta na czas określony 60 miesięcy.
Zgodnie z postanowieniem par. 1 pkt 3 i 4(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.zobowiązała się do sprzedaży odbiorcy –H. G.energii elektrycznej, a odbiorca zobowiązał się do jej kupna i odbioru dla punktu odbioru energii elektrycznej na warunkach określonych w umowie, ogólnych warunkach umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz cenniku promocyjnym.
Odbiorca uprawniony był do wypowiedzenia umowy, bez podania przyczyny, poprzez złożenie pisemnego oświadczenia o wypowiedzeniu. Umowa ulega rozwiązaniu z ostatnim dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym oświadczenie o wypowiedzeniu wpłynęło do sprzedawcy. Odbiorca może wskazać późniejszy termin rozwiązania umowy (par. 1 pkt.9 umowy).
Zgodnie z postanowieniem par. 4 pkt 2 umowy w przypadku wypowiedzenia przez odbiorcę umowy zawartej na czas określony przed upływem okresu 60 miesięcy, odbiorca zapłaci sprzedawcy opłatę jednorazową z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy zawartej na czas określony. Wysokość opłaty jednorazowej wynika z przemnożenia stawki 17 złotych przez liczbę pełnych miesięcy, o które została skrócona umowa zawarta na czas określony 60 miesięcy.
Niesporne, a nadto:
- umowa sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US – k. 9 – 11.
Umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK z dnia 19 czerwca 2017 roku została zawarta na czas określony 60 miesięcy.
Zgodnie z postanowieniem par. 1 pkt 3 i 8(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.zobowiązała się do dostarczania odbiorcy –H. G.paliwa gazowego, a odbiorca zobowiązał się do jego kupna i odbioru dla punktu odbioru paliwa gazowego na warunkach określonych w umowie, ogólnych warunkach umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz cenniku promocyjnym.
Odbiorca uprawniony był do wypowiedzenia umowy, bez podania przyczyny, poprzez złożenie pisemnego oświadczenia o wypowiedzeniu. Umowa ulega rozwiązaniu z ostatnim dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym oświadczenie o wypowiedzeniu wpłynęło do sprzedawcy. Odbiorca może wskazać późniejszy termin rozwiązania umowy (par. 1 pkt.11 umowy).
Zgodnie z postanowieniem par. 3 pkt 1 umowy w przypadku wypowiedzenia przez odbiorcę umowy zawartej na czas określony przed upływem okresu 60 miesięcy, odbiorca zapłaci sprzedawcy opłatę jednorazową z tytułu przedterminowego rozwiązania umowy zawartej na czas określony. Wysokość opłaty jednorazowej wynika z przemnożenia stawki 17 złotych przez liczbę pełnych miesięcy, o które została skrócona umowa zawarta na czas określony 60 miesięcy.
Niesporne, a nadto:
- umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK z dnia 19.06.2017 r. – k. 12-14.
H. G.dowiedziała się, że zawierając umowę sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US dokonała zmiany sprzedawcy energii elektrycznej z pisma skierowanego do niej przez dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej. W analogiczny sposób dowiedziała się również, że zawierając umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK dokonała zmiany dostawcy paliwa gazowego.
Niesporne.
W piśmie z dnia 28 sierpnia 2017 roku skierowanym do(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.H. G.oświadczyła, że uchyla się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu o zawarciu umowy sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US i umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK.
W treści opisanego pismaH. G.wskazała, iż w momencie podpisywania przedmiotowych umów trwała w mylnym przekonaniu, iż pracownik pozwanej jest w istocie przedstawicielem dotychczasowego sprzedawcy energii elektrycznej i dotychczasowego dostawcy paliwa gazowego. NadtoH. G.wskazała, iż pracownik pozwanej zapewniał ją, że podejmowane przez niego czynności doprowadzą do obniżenia wysokości rachunków. W dalszej treści pismaH. G.nadmieniła, iż cierpi z powody osłabienia słuchu i zaników pamięci, zaś wspomniana kondycja, tj. przemijający zanik pamięci istotnie przyczynił się do wprowadzenia jej w błąd przez przedstawiciela pozwanej Spółki, zaś złożone przez nią w tej sytuacji oświadczenie woli o zawarciu przedmiotowych umów należy uznać za nieważne z mocy prawa wobec zaistnienia warunków opisanych wart. 82 k.c.
Niesporne, a nadto dowód:
- pismo z dnia 28 sierpnia 2017 r. – k. 15.
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.w piśmie z dnia 11 września 2017 r. zaprzeczyła, aby istniały przesłanki do złożenia przezH. G.oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, wskazując, że z treści dokumentów, któreH. G.opatrzyła własnoręcznym podpisem jednoznacznie wynika, że jest ona stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US z dnia 19 czerwca 2017 r. oraz umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK z dnia 19 czerwca 2017 roku, a nadto, że została należycie pouczona o warunkach i terminie do złożenia skutecznego oświadczenia o odstąpieniu od ww. umów.
Niesporne, a nadto dowód:
- pismo z dnia 11 września 2017 r. – k. 16 - 18.
W piśmie z dnia 19 września 2017 rokuH. G.oświadczyła, że wypowiada umowę sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US z dnia 19 czerwca 2017 r. oraz umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK z dnia 19 czerwca 2017 roku, wskazując iż nie miała intencji zmiany sprzedawcy energii elektrycznej i dostawcy paliwa gazowego i rozwiązania umów łączących ją z dotychczasowymi operatorami. NadtoH. G.wskazała, iż niezasadne będzie obciążenie jej karą za wypowiedzenie w/w umów. Ponownie podniosła również kwestię swojego słabego zdrowia, tj. upośledzenia słuchu i problemów z pamięcią.
Niesporne, a nadto dowód:
- pismo z dnia 19 września 2017 r. – k. 19.
Pismem z dnia 3 października 2017 roku(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.poinformowałaH. G., iż w związku ze złożonym przez nią oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy sprzedaży energii elektrycznej nr(...)_US oraz umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego nr(...)_UK wystawiła na rzeczH. G.notę obciążeniową(...)) na kwotę 918 złotych, płatną do dnia 14 grudnia 2017 r., a także notę obciążeniową nr(...)płatną do dnia 15 grudnia 2017 roku, odpowiednio tytułem opłaty jednorazowej zgodnie z umową sprzedaży energii elektrycznej i tytułem wypowiedzenie umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego przez upływem 60 miesięcy od jej zawarcia.
Niesporne, a nadto dowód:
- pismo z dnia 3 października 2017 r. - k. 20-21,
- nota obciążeniowa nr(...)– k. 22-23,
- nota obciążeniowa nr(...)) – k. 24.
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.w zakresie swojej działalności zajmuje się m.in. dystrybucją paliw gazowych w systemie sieciowym, wytwarzaniem i handlem paliwami gazowymi oraz wytwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją i handlem energią elektryczną.
Niesporne, a nadto:
- wydruk informacji odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru
przedsiębiorców KRS – k. 25-27.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zostało uznane przez pozwaną.
Podstawa prawna powództwa opiera się normę procesową dotyczącą powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego –art. 189 k.p.c.
Pozwana uznała powództwo w całości. W związku z powyższym pierwszoplanowo istotne w sprawie nie są rozważania dotyczące ustaleń stanu faktycznego (który należy ocenić jako niesporny), poza jednym kontekstem – dopuszczalności uznania powództwa.
Zgodnie zart. 213 par. 2 k.p.c.Sąd jest związany uznaniem powództwa, a może go nie uznać i nie uznać jego skutków w procesie, jedynie jeżeli jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego, albo zmierza do obejścia prawa. Należy uznać, że taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, a biorąc pod uwagę treść ewentualnych zarzutów formalnych i ich możliwą nieskuteczność, uznanie powództwa nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności pozwanego, który nie tylko uznaje samo żądanie powoda, ale i to, że uzasadniają je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne i godzi się na wydanie wyroku uwzględniającego to żądanie.
Uznanie z chwilą jego dokonania przez pozwanego wywołuje określone skutki zarówno procesowe, jak i materialnoprawne (wyrok SA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2012 roku, sygn. I ACa 1061/12). Mając na względzie wskazaną myśl i określenie podstaw żądania, pogląd o braku przesłanek do zanegowania uznania przedmiotowego powództwa ulega wzmocnieniu. Jak wskazano - uznanie powództwa będące aktem dyspozytywnym obejmuje zarówno okoliczności faktyczne, jak i podstawę prawną danej sprawy, tzn. zespół obowiązujących przepisów, na podstawie których sąd ma wydać rozstrzygnięcie (tak: wyrok SN z dnia 9 listopada 2011 roku, sygn. II CSK 671/10). Uznanie powództwa to czynność procesowa zmierzająca do rezygnacji pozwanego z obrony i zgoda na wydanie wyroku uwzględniającego to żądanie (tak: wyrok SN z dnia 9 listopada 2011 roku, sygn. akt II CSK 70/11).
Sąd rozstrzyga o kosztach postępowania w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 k.p.c.). Zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Działający na rzez powoda nie poniósł kosztów procesu.
Koszty sądowe zostały zdjęte ze stron i Sąd odstąpił od obciążania nimi, według reguły z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Mając na względzie powyżej przedstawione ustalenia i rozważania prawne orzeczono jak w formule sentencji przedmiotowego wyroku.
SSR Grzegorz Szacoń
Sygn. akt III C 1144/18

ZARZĄDZENIE

1
odnotować terminowe sporządzenie uzasadnienia;

2
odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć pełnomocnikowi pozwanej;

3
odpis wyroku nieprawomocnego doręczyć M.R..K.;

4
zarządzenie do wykonania w terminie 7 dni;

5
akta do postępowania międzyinstancyjnego Przewodniczącej Wydziału lub ze zwrotką po doręczeniu za 30 dni.

S., dnia 5 marca 2019 roku

SSR Grzegorz Szacoń
S., dnia 5 marca 2019 roku

Karta kwalifikacyjna orzeczenia

1. Sygnatura akt: III C 1144/18
2. Wyrok z dnia 21 lutego 2019 roku.
3. Hasło tematyczne orzeczenia:Ustalenie stosunku prawnego.
4. Podstawa prawna orzeczenia:art. 189 k.p.c.
5. Nie publikować w Portalu Orzeczeń: √ z uwagi na zaistnienie przyczyny wyłączającej określonej w:
□ § 1 ust. 2
□ § 1 ust. 3
√ § 1 ust. 6.
Sędzia - sprawozdawca