Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 961/19
Data wyroku: 2020-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Dyrda, Artur Żymełka, Henryk Brzyżkiewicz
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art.102 kpc

Sygn. akt III Cz 961/19

POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2020 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Dyrda
Sędziowie:  SO Henryk Brzyżkiewicz
SO Artur Żymełka
po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2020 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym sprawy
z powództwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki ZdrowotnejWojewódzkiego Szpitala (...)wR.
przeciwkoK. F.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3. wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku
z 9 stycznia 2019 roku, sygn. akt II C 729/18
postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO Artur Żymełka   SSO Andrzej Dyrda SSO Henryk Brzyżkiewicz
Sygn. akt III Cz 961/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym rozstrzygnięciem o kosztach procesu zawartym w wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 9 stycznia 2019 roku w sprawie z powództwa Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki ZdrowotnejWojewódzkiego Szpitala (...)wR.przeciwkoK. F.o zapłatę – na podstawieart. 102 k.p.c.odstąpiono od obciążania pozwanego kosztami procesu.
Powyższe postanowienie w całości zaskarżyła strona powodowa, zarzucając mu naruszenie przepisuart. 102 k.p.c.w związku zart. 98 k.p.c., wnosząc o jego zmianę i przyznanie powodowi od pozwanego kosztów postepowania, w tym kosztów postępowania za obie instancje. Podniosła, iż nawet trudna sytuacja ekonomiczna strony uniemożliwiająca poniesienie kosztów bez uszczerbku utrzymania własnego i rodziny, nie stanowi podstawy zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi.
W odpowiedzi na zażalenie strona pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisemart. 102 k.p.c.w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przytoczona regulacja prawna, jako przepis szczególny doart. 98 k.p.c., winna być stosowana w wyjątkowych sytuacjach. Ocena zatem zaistnienia tych przesłanek winna być dokonywana w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od zasady podstawowej – odpowiedzialności za wynik procesu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974r., II CZ 223/73).
W doktrynie i orzecznictwie, jako okoliczności uzasadniające zastosowanieart. 102 k.p.c., wskazuje się zarówno te związane z samym przebiegiem postępowania, jak również dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Niemniej jednak, trudna sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że strona bez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2012r., I ACa 316/12; postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2012r., I ACz 961/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2014r., I ACa 1050/14; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 listopada 2014r., I ACa 596/14; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2016r., I ACa 665/16).
Strona powodowa kwestionując zaskarżone postanowienie powołała sięde factona okoliczność trudnej sytuacji majątkowej pozwanego, jednakżeK. F.jest ponadto osobą schorowaną i niepełnosprawną w znacznym stopniu, nie posiada wartościowego majątku, a utrzymuje się ze świadczeń uzyskiwanych z(...)w wysokości 500 zł. miesięcznie oraz pomocy rodziny, przy miesięcznych kosztach utrzymania wynoszących 800 zł.
Nadto, nie można pominąć, że ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa wart. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012r., III CZ 17/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2012r., V CZ 2/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 lipca 2014r., I ACa 18/14). Niewątpliwie prezentowane powyżej stanowisko, ogranicza zakres rozpoznania zażalenia na postanowienie o kosztach procesu przez Sąd II instancji, a w konsekwencji „uszczupla” możliwość modyfikowania przez Sąd II instancji rozstrzygnięcia o kosztach opartych na podstawieart. 102 k.p.c.jedynie do przypadków, gdy nieobciążenie strony przegrywającej kosztami procesu byłoby rażąco niesprawiedliwe. Sądmeritiiuzyskuje tym samym dużą autonomię w kształtowaniu tego rozstrzygnięcia. Dysponentem więc odmiennego uregulowania obowiązku poniesienia kosztów procesów, nawet jeżeli dany stan faktyczny, w ocenie Sądu II instancji dawałby podstawy do zastosowania reguły ogólnej, tj.art. 98 k.p.c., pozostaje Sąd I instancji, dopóki takie ukształtowanie rozstrzygnięcia o kosztach procesu nie jest rażąco niesprawiedliwe.
Sąd Okręgowy, w opisanych powyżej okolicznościach nie doszukuje się rażącej niesprawiedliwości. W konsekwencji uznać należało, że zastosowanie przez Sąd I instancji normy zart. 102 k.p.c.nie było nieuzasadnione.
Z powołanych powyżej względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji, po myśliart. 385w związku zart. 397 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego  orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c.iart. 397 § 2 k.p.c.Koszty te ustalono w oparciu o§  2 pkt 4w związku z  §  10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015r.  w sprawie  opłat  za adwokackie .

SSO Artur Żymełka SSO Andrzej Dyrda SSO Henryk Brzyżkiewicz