Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 2679/18
Data wyroku: 2019-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 28 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt VI U 2679/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – st. sekr. sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2019 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:K. R.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 19 listopada 2018 r., znak:(...)
w sprawie:K. R.
przeciwko: Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o wypłatę części uzupełniającej świadczenia
oddala odwołanie.

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt VI U 2679/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 listopada 2018r. nr(...)(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego(...) Oddziału (...)wB.wstrzymał dalszą wypłatę 100% części uzupełniającej emerytury ubezpieczonejK. R.począwszy od dnia 1 listopada 2018r. z uwagi na wyłączenie męża ubezpieczonej z ubezpieczenia społecznego rolników od 31 października 2018r. W piśmie z dnia 19 listopada 2018r., stanowiącym załącznik do decyzji, organ rentowy wskazał, że w myślartykułu 28 ust 11ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikóww przypadku, gdy emeryt prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczaniu emerytalno - rentowemu z mocy ustawy, wypłata części uzupełniającej świadczenia ulega zawieszeniu. Z uwagi na fakt, iż małżonek ubezpieczonej dnia 30 października 2018r. został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników – wstrzymana została w 100% część uzupełniającej świadczenia ubezpieczonej od 1 listopada 2018r.
Odwołanie od tej decyzji wniosła ubezpieczonaK. R.i wniosła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu odwołania, ubezpieczona wskazała, że KRUS wstrzymał jej wypłatę części uzupełniającej z powodu „prowadzenia działalności rolniczej”, co nie jest zgodne z prawdą. Wskazała, że ubiegając się o emeryturę przedstawiała w KRUS-ie zaświadczenie z Urzędu Skarbowego wB.o zakończeniu działalności rolniczej w dniu 9 sierpnia 2016r. Zdaniem Ubezpieczonej ubezpieczona prawdziwym powodem zawieszenia części uzupełniającej emerytury jest fakt, że otrzymując emeryturę rolniczą i nie prowadząc działalności rolniczej, jest ona współwłaścicielką gospodarstwa rolnego użytkowanego przez jej syna-P. R. (1), który jest drugim współwłaścicielem tego gospodarstwa rolnego. Jej zdaniem KRUS nie zwracając uwagi na fakty, każdemu posiadaczowi gospodarstwa rolnego przypisuje prowadzenie działalności rolniczej i zawiesza wypłacanie części uzupełniającej świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalanie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, że wbrew twierdzeniom ubezpieczonej zawartym w jej odwołaniu, jedyną przyczyną zawieszenia w 100% części uzupełniającej emerytury rolniczej było ustalania, że mąż powódki została wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników. Jednocześnie KRUS wskazał, żeK. R.nie składała wniosku o podjęcie wypłaty świadczenia w pełnej wysokości w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej w myśl przepisówart. 28ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wobec czego organ rentowy nie miał możliwości wypowiedzenia się w tej kwestii w formie decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
UbezpieczanaK. R.wraz z mężemR. R. (1)od dnia 13 lipca 1994r. do dnia 21 listopada 2016r. byli w ustawowej wspólności małżeńskiej właścicielami gospodarstwa rolnego składającego się z zabudowanej nieruchomości o powierzchni 2,3945ha, położonej wD., dla której Sąd Rejonowy wB.prowadzi księgę wieczystą nr KW nr(...). Aktem notarialnym z dnia(...)małżonkowieR.darowali prawo własności tej nieruchomości synowiP. R. (2). Jednocześnie synP. R. (1)w tym samym dniu darował ½ udziału we własności tej nieruchomości swojej matce-K. R.. Począwszy od 21 listopada 2016r. ubezpieczona jest współwłaścicielem opisanego wyżej gospodarstwa rolnego w ½ części. Udział ubezpieczonej w nieruchomości przekracza 1 ha.
Dowód: akt notarialny z dnia(...)– w aktach KRUS.
W dniu 29 lipca 2016r. ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę rolniczą. Decyzją z dnia(...)Prezes KRUS przyznał ubezpieczonej emeryturę rolniczą począwszy od dnia(...)w wysokości 1066,40 zł brutto. Emerytura składała się części składkowej w wysokości 263,27 zł oraz części uzupełniającej w wysokości 882,56 zł. Na dzień składania wyniku oraz dzień wydania decyzji emerytalnej ubezpieczona była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 1 ha. Cześć uzupełniająca emerytury nie została zawieszona przez KRUS ponieważ ubezpieczona prowadziła działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników.
Dowód: decyzja z dnia(...)akta KRUS.
Decyzją z dnia(...).R. R. (1)nabył prawo do emerytury pracowniczej począwszy od dnia(...)(...)., tj. od osiągnięcia przezeń wieku emerytalnego, o czym ubezpieczony poinformował KRUS.
Bezsporne.
Decyzją z dnia 19 listopada 2018r. KRUS zawiesił ubezpieczonej 100% części uzupełniającej świadczenia emerytalnego z uwagi na wyłącznie jej małżonka z ubezpieczenia społecznego rolników. W piśmie z dnia 19 listopada 2018r. organ rentowy wyjaśnił ubezpieczonego przyczyny zawieszenia.
Decyzja z dnia 19 listopada 2018r., pismo z dnia 19 listopada 2018r. – akta KRUS.
Stan faktyczny, co do zasady niesporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzane w aktach organu rentowego, których prawdziwości strony nie kwestionowały, a które nie budziły również wątpliwości sądu co do ich wiarygodności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej nie zasługiwało na uwzględnienie.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza treść decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności (por. np. wyrok SA w Krakowie z dnia 23 października 2013 r., III AUa 890/13).
W systemie rolniczego ubezpieczenia społecznego zasadą jest, że prawo do świadczenia (emerytalnego, rentowego) w pełnej wysokości ma taki uprawniony, który nie prowadzi działalności rolniczej. Taki wniosek wynika z treściart. 28ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie wypłaty dotyczy m.in. części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. W ust. 3 tego artykułu ustawodawca wskazał, że wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ust. 4 wymieniono sytuacje, które pozwalają na uznanie, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Stosownie do treści art. 28 ust. 4ustawy, uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając: 1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstępnym lub pasierbem, c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c; 2) gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych; 3) gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia; 4) własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka. Stosownie do treści art. 28 ust. 4ustawy, prowadzenie działalności rolniczej ma zatem miejsce, gdy rencista jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego, które ze względu na powierzchnię podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym.
Zart. 28 ust. 3 i 4ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwynika zatem domniemanie, że jeżeli emeryt lub rencista albo jego małżonek jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego, to rolnik ten nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Jednak zgodnie z ust. 11 tego przepisu, jeśli rencista lub emeryt uprawniony do emerytury prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata świadczenia nie ulega zawieszeniu. Oznacza to, że KRUS nie bada z urzędu, czy współwłaściciel gospodarstwa rolnego, który wystąpił z wnioskiem o świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników, faktycznie prowadzi działalność rolniczą (co prowadziłoby to konieczności zawieszania części uzupełniającej świadczenia), jeśli małżonek takiej osoby również podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i prowadzi z nim wspólnie działalność rolniczą. Wówczas bowiem nie ma potrzeby obalania domniemania o prowadzeniu działalności rolniczej wyłącznie na podstawie faktu posiadania gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha, gdyż i tak część uzupełniająca świadczenia nie podlega zawieszeniu.
Aby móc stosować ten przepis –art. 28 ust. 11ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówo w stosunku do osoby, która prowadzi działalność rolniczą i jednocześnie uprawniana jest do świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników musi istnieć przesłanka podlegania małżonka, prowadzącego z tą osobą wspólnie działalność rolniczą, ubezpieczeniu społecznym rolników.
Skoro zatem małżonek ubezpieczonej został wyłączany z ubezpieczenia społecznego rolników, odpadała przesłanka stosowania w sytuacji ubezpieczonej przepisu artykułu 28 ust. 11 ustawy, niejako zabezpieczającego ubezpieczoną przed zawieszeniem części uzupełniającej jej emerytury i część uzupełniająca świadczenia została z urzędu zawieszona przez organ rentowy. Działanie to było prawidłowe.
Ubezpieczona ma możliwość złożenia w KRUS wniosku o podjęcie wypłaty 100% części uzupełniającej emerytury w związku z okolicznością, na którą powołuje się w odwołaniu - o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej. Ze znajdującego się w aktach KRUS aktu notarialnego nie wynika, żeby ubezpieczona nie prowadziła działalności rolniczej. Wedle jego treści ubezpieczona nadal jest współwłaścicielką gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha. Do wniosku o podjęcie wypłaty części uzupełniającej emerytury ubezpieczona winna przedstawić dowody zaprzestania działalności, na podstawie których obali domniemanie prowadzenia przez nią działalności rolniczej wyłącznie na tej podstawie, że jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 1 ha. .
Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 kpcodwołanie oddalił o czym orzekł w sentencji wyroku.
SSO Ewa Milczarek