Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 775/19
Data wyroku: 2019-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 24,25,26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 775/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

Sędzia SO Mariola Szmajduch

Protokolant

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu11 grudnia 2019 r. w Gliwicach
sprawyE. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emerytury
na skutek odwołaniaE. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia3 kwietnia 2019  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) Sędzia SO Mariola Szmajduch

UZASADNIENIE
Decyzją z 3 kwietnia 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ., powołując się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1270 ze zm.) przyznałE. G.od 1 marca 2019r. prawo do emerytury na podstawie art. 24 tej ustawy. Do wyliczenia wysokości świadczenia zastosowano regułę określoną w art. 25 i 26 powołanej ustawy. Ustalona w oparciu o te założenia emerytura wyniosła 1.448,57 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji, sprecyzowanym w toku procesu, ubezpieczona zakwestionowała sposób obliczenia wysokości swojego świadczenia, a w szczególności zastosowanie reguły określonej w art. 25 ustawy emerytalnej i wniosła o ponowne ustalenie wysokości emerytury przy zastosowaniu zasad jej obliczenia obowiązujących do 31 grudnia 2012r. Wskazała, że w jej ocenie, w jej wypadku do obliczenia wysokości emerytury winny mieć zastosowanie zasady dotychczasowe. W tym zakresie powołała się na stanowisko zajęte przez Sąd Okręgowy w Lublinie, w wyroku z 26 kwietnia 2017r., w sprawie VIII U 3048/16, który jej zdaniem potwierdza jej stanowisko. Zarzuciła ponadto wprowadzenie jej w błąd przez udzielającego jej informacji, pracownika ZUS.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że przedstawiony przez odwołującą sposób wyliczenia nie znajduje podstaw w przepisach obowiązującej ustawy. Równocześnie ZUS przedstawił podstawę faktyczną i prawną swojego stanowiska.
Sąd ustalił, co następuje :
UbezpieczonaE. G.urodziła się (...)
W dniu 10 grudnia 2018r. odwołująca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury w związku z osiągnięciem wieku 60 lat. Następnie w piśmiez 9 stycznia 2019r.,E. G.oświadczyła, że wnosi o wycofanie powyższego wniosku emerytalnego, bowiem kolejny wniosek zamierza złożyćw marcu 2019r.
Decyzją z 14 stycznia 2019r., organ rentowy umorzył postępowaniew przedmiocie rozpoznania uprawnień do emerytury odwołującej, w związku z jej wnioskiem z 10 grudnia 2018r., wobec jego wycofania.
Kolejny wniosek o emeryturę ubezpieczona złożyła w dniu 1 marca 2019r.i w wyniku jego rozpoznania organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z 3 kwietnia 2019r. Mocą tej decyzji, na podstawie przepisu art. 24 ustawy emerytalnej, ZUS przyznałE. G.prawo do wnioskowanej emerytury i równocześnie ustalił jej wysokość w sposób określony w art. 26 tej ustawy. W szczególności ZUS przyjął zaewidencjonowane na koncie emerytalnym odwołującej składki z uwzględnieniem waloryzacji w kwocie 51.817,01 zł oraz sumy zwaloryzowanego kapitału początkowego w kwocie 301.157,33 zł, nadto przyjęto odpowiednie dla ubezpieczonej średnie dalsze trwanie życia w wymiarze 261,40 miesięcy.
Wyliczona w oparciu o te założenia emerytura odwołującej wyniosła miesięcznie 1.448,57 zł.
Z takim sposobem wyliczenia emerytury nie zgodziła się ubezpieczona domagając się wyliczenia jej wysokości zgodnie z przedstawionym przez siebie sposobem, tj. zgodnie z regułą określoną w art. 15 i 53 ustawy o FUS.
Niezależnie od powyższego, w toku procesu Sąd ustalił, że odwołująca od czerwca 2018r. zasięgała w ZUS informacji w kwestii warunków uzyskania emerytury. W szczególności dowiadywała się jakie dokumenty są konieczne do uzyskania tego uprawnienia. Pobrała również formularz wniosku emerytalnego.W trakcie składania w grudniu 2018r., wniosku emerytalnego, ograniczyła się wyłącznie do złożenia wypełnionego formularza tego wniosku, wraz z dołączoną do niego dokumentacją. W tym momencie nie zasięgała żadnej informacji,a jedynie złożyła wniosek. Po złożeniu tego wniosku ubezpieczona, jak sama wskazuje, nie wie z jakich przyczyn, przyjęła, że jej emerytura zostanie obliczona z zastosowaniem reguł uwzględniających kwotę bazową. Udała się więc po raz kolejny do ZUS, w styczniu 2019r., gdzie wprost spytała, czy kwota bazowa ulega corocznemu podniesieniu w marcu i czy w związku z tym korzystniej jest złożyć wniosek emerytalny w marcu. Pracownik organu rentowego poinformował ją, że emerytura jest świadczeniem przysługującym do końca życia, w związku z tym uwzględniając w dłuższej perspektywie wypłatę tego świadczenia, korzystnym jest złożenie wniosku emerytalnego w miesiącu od którego kwota bazowa podlega podniesieniu. Równocześnie jednak przepadnie wypłata emerytury za okres od stycznia do marca. Ubezpieczona przyznała też, że nie dociekała, czy sposób obliczenia emerytury przewidujący uwzględnienie kwoty bazowej, znajdzie zastosowanie w jej wypadku. Założyła, że faktycznie tak jest. W konsekwencji cofnęła wniosek emerytalny. Nie miała wtedy świadomości, że istnieją inne sposoby obliczania emerytur, nie uwzględniające kwoty bazowej. Taką informację powzięła dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią zaskarżonej decyzji.
Powyższy stan faktyczny zasadniczo jest bezsporny i wynika wprost z akt organu rentowego oraz wyjaśnień odwołującej (k.15-16).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart.24 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2018r poz.1270 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn z zastrzeżeniemart.46,47,50, 50a, 50e, i 184.
Szczegółowe zasady obliczania wysokości emerytur przyznanych na podstawie art. 24 ustawy uregulowane zostały w art. 26 tej ustawy, zgodnie z którym:
1. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183.
2. Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża sięw ukończonych latach i miesiącach.
3. Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach.
4. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatuw Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" coroczniew terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2.
5. Tablice, o których mowa w ust. 4, są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego.
Z kolei art. 25, ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi, żepodstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie należy zgodzić się w pełni ze stanowiskiem organu rentowego, który w sposób właściwy zastosował obowiązujące przepisy i prawidłowo ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej. Nadto ZUS w sposób szczegółowy objaśnił w odpowiedzi na odwołanie sposób wyliczenia tej emerytury, łącznie z powołaniem się na zastosowane w tym zakresie przepisy.
Sąd zwraca uwagę, że wprowadzona 1 stycznia 1999r. reforma systemu ubezpieczeń społecznych uzależnia zasady ustalania prawa do emerytury oraz jej wysokości od daty urodzenia ubezpieczonych. Osoby urodzone przed 1949r. przechodzą na emeryturę według dotychczasowych zasad. Osoby urodzone po 1948r. generalnie otrzymają emeryturę obliczoną według nowych zasad. Jedynie niektórzy wnioskodawcy mogą mieć emeryturę obliczoną według starych zasad albo mieszanego sposobu. Przepisy przewidują zatem zróżnicowanie emerytur z uwagi na sposób ich obliczania. Emerytura dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948r., uregulowana w dziale II rozdział 1 omawianej ustawy, obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 25-26 ustawy. Wysokość nowej emerytury w uproszczeniu jest pochodną operacji podzielenia kapitału zgromadzonego na emeryturę przez tzw. przeciętne dalsze trwanie życia dla osoby w danym wieku. Wysokość emerytury nie zależy już więc od ustalanej przez ustawodawcę kwoty bazowej i współczynnika przeliczania okresów składkowych i nieskładkowych. Na jej wysokość wpływa natomiast wysokość zgromadzonego kapitału i moment opuszczenia rynku pracy.
Podstawę obliczenia emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948r. stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego. Ostatecznie emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z zastrzeżeniem art. 183 ustawy, mającym zastosowanie do wniosków zgłaszanych w latach 2009-2013.
Odnosząc się zatem do zarzutu podnoszonego przez ubezpieczoną, iż jej emerytura winna być ustalana na zasadach dotychczasowych, należy wskazać, iż sporna emerytura przyznana zaskarżoną decyzją jest efektem złożenia przez odwołującą wniosku emerytalnego w dniu 1 marca 2019r. Nie można zatem, jak tego się domaga skarżąca, przy ustalaniu jej wysokości stosować przepisów nie obowiązujących w dacie złożenia wniosku o to świadczenie.
Bez znaczenia dla sposobu obliczenia tego świadczenia pozostaje fakt, ewentualnego wcześniejszego złożenia wniosku emerytalnego, jak choćby w grudniu 2018r., co podnosi odwołująca. Zgodnie bowiem z art. 25 i 26, w związku z art. 24 ustawy emerytalnej, emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., oblicza się w sposób określony w tych przepisach.
Przepis art. 24, ust. 1 wskazuje bowiem wprost, że określa przesłanki nabycia uprawnień do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu31 grudnia 1948r. Z kolei przepis art. 25, w swojej treści wskazuje, że określa sposób ustalenia podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24. Natomiast przepis art. 26, co wyżej zacytowano, wskazuje, iż emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25.
W konsekwencji należy uznać, że dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. prawidłowym sposobem obliczenia emerytury, jest właśnie sposób określony w art. 25 – 26 ustawy emerytalnej.
Wprawdzie przepis art. 183 tej ustawy przewidywał jako przejściowy, nieco inny sposób obliczania emerytur, tj. w procentowo określonej części obliczonej na podstawie art. 53 oraz w części obliczonej na podstawie art. 26. Należy przy tym zauważyć, że w zależności od roku, w którym wnioskodawca osiągnął wiek emerytalny, różny jest procentowy stosunek obu części liczonych na podstawie art. 53 i 26. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że możliwość obliczenia emerytury, w sposób określony w tym przepisie przysługuje osobom, które najpóźniej w roku 2014, osiągnęły wiek emerytalny. Tym samym osoby osiągające wiek emerytalny poczynając od roku 2015, nie mają już możliwości choćby w części mieć emerytury obliczonej na starych zasadach, na podstawie art. 53.
W konsekwencji należy uznać, że skoro ubezpieczona powszechny wiek emerytalny osiągnęła w roku(...), to bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy wniosek o emeryturę złożyła w grudniu 2018r., czy też w marcu 2019r., bowiemw jej wypadku do obliczenia emerytury zastosowanie znajdą wyłącznie art. 25i 26, nie zaś jak tego domaga się odwołująca, art. 53. Ustawodawcy nie zostawił bowiem w tym zakresie możliwości wyboru, tak samemu wnioskodawcy, jaki organowi rentowemu, rozpoznającemu taki wniosek.
Odnosząc się z kolei do wniosku odwołującej w przedmiocie cofnięcia swojego oświadczenia o wycofaniu wniosku emerytalnego z grudnia 2018r., należy podkreślić, że w tym zakresie organ rentowy decyzją z 14 stycznia 2019r., umorzył postępowanie odnośnie rozpoznania uprawnień do emerytury odwołującej, w związku z jej wnioskiem z 10 grudnia 2018r., wobec jego wycofania. Od decyzji tej ubezpieczona nie wniosła odwołania w przepisanym terminie, tym samym decyzja ta stała się prawomocna. W związku z tym brak obecnie możliwości jej wzruszenia, poprzez cofnięcie wniosku stanowiącego podstawę jej wydania. Zgodnie bowiem zart. 16, ust. 1 k.p.a.decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Reasumując: skoro organ rentowy w sposób zgodny z prawem obliczył wysokość emerytury skarżącej, jej odwołanie należało uznać za bezprzedmiotowe.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku.
(-) SSO Mariola Szmajduch