Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2712/18
Data wyroku: 2019-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maja Snopczyńska

Sygn. akt I C 2712/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2019 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSR Maja Snopczyńska
Protokolant Agnieszka Ząbkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 roku w Świdnicy
sprawy z powództwaZ. K.
przeciwko(...) Bank S.A.wW.
o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego
i z powództwa wzajemnego(...) Bank S.A.wW.
przeciwkoZ. K.
o zapłatę 37 321,79 zł

I
powództwo oddala z uwagi na brak interesu prawnego;

II
odrzuca pozew wzajemny;

III
nie obciąża powódki - pozwanej wzajemnej kosztami procesu;

IV
zasądza od strony pozwanej - powódki wzajemnej(...) Bank S.A.wW.na rzecz radcy prawnegoM. T.kwotę 3.600,00 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce-pozwanej wzajemnej z urzędu w sprawie z powództwa wzajemnego;

V
przyznaje radcy prawnemuM. T.ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Świdnicy kwotę 2.952,00 zł (2.400+VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.

Sygn. akt I C 2712/18

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 19 października 2018 roku powódkaZ. K.wniosła o ustalenie, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy łączący powódkę i stronę pozwaną(...) Bank SAmający podstawę prawną w umowie kredytowej z dnia 17 czerwca 2015 roku o nr(...), z których miałby wynikać obowiązek płatności na rzecz strony pozwanej kwoty 28.878,07 zł. W uzasadnieniu podniosła, że została wprowadzona w błąd przez spółkę pośrednicząca w zawieraniu umowy.
Strona pozwana(...) Bank SA- wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu oraz wniosła pozew wzajemny, w którym żądała zasądzenia od pozwanej wzajemnej kwoty 37.321,79 zł z odsetkami. W uzasadnieniu podniosła, że zarzuty powódki odnośnie zawarcia umowy kredytu konsolidacyjnego gotówkowego nr(...)z 17 czerwca 2015 roku nie zasługują na uwzględnienie, że powódka nie posiada interesu prawnego i roszczenie wskazane w pozwie może być traktowane jedynie jako sposób na pozyskanie źródła dowodowego, które powódka może wykorzystać w innym postępowaniu. Odnośnie powództwa wzajemnego wskazała, że w przypadku uznania że umowa kredytu jest nieważna odpada podstawa prawna udzielenia kredytu jak i obowiązku jego spłaty, a nastąpiły już określone przesunięcia majątkowe i powódka - pozwana wzajemna byłaby zobowiązana do zwrotu kwoty 37.321,79 zł.
Powódka – pozwana wzajemna w odpowiedzi na pozew wzajemny wniosła o jego odrzucenie i zasądzenie kosztów, w tym na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu od strony pozwanej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej wzajemnej z urzędu. W uzasadnieniu podniosła, że pod sygn. I C(...)toczy się sprawa z powództwaG.(...) BankprzeciwkoZ. K.po zapłatę z tego samego tytułu.
W TOKU POSTĘPOWANIA SĄD
USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:
(...) Bank SAwW.w dniu 2 października 2018 roku wniosła pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie przeciwkoZ. K.o zapłatę kwoty 29.203,12 zł, w uzasadnieniu wskazując, że należność wynika z łączącej strony umowy kredytu nr(...)z dnia 17 czerwca 2015 roku. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2018 roku sprawa został przekazana do Sądu Rejonowego w Świdnicy. W dniu 6 lutego 2019  roku wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem pozwu.Z. K.wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i podnosząc, że umowa kredytu nr(...)została zawarta na skutek oszustwa, ponadto toczy się sprawa o ustalenie nieważności umowy.
DOWÓD: pozew, postanowienie z dnia 13 XI 2018r, nakaz zapłaty, sprzeciw w aktach sprawy I C(...)
W TAK USTALONYM STANIE FAKTYCZNYM
SĄD ZWAŻYŁ:
Powództwo o ustalenie podlegało oddalaniu z uwagi na brak interesu prawnego.
Powódka wniosła o ustalenie, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy łączący powódkę i stronę pozwaną(...) Bank SAmający podstawę prawną w umowie kredytowej z dnia 17 czerwca 2015 roku o nr(...), z których miałby wynikać obowiązek płatności na rzecz strony pozwanej kwoty 28.878,07 zł. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa.
Zgodnie z treściąart. 189 kpcpowódka może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Żądanie powódki nie spełnia przesłanek powołanego przepisu.
Interes prawny jest kategorią obiektywną i należy przez niego „rozumieć potrzebę uzyskania wyroku odpowiedniej treści, wywołaną rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem określonej sfery prawnej. Musi to być jednak potrzeba obiektywna w świetle obowiązujących przepisów tj. rzeczywiście istniejąca i uzasadniona, a nie tylko wynikająca z subiektywnego zapatrywania strony, które nie decyduje o prawnym charakterze interesu”1.
Podkreślić należy, że w judykaturze kwestionowane jest istnienie interesu prawnego w sytuacji, w której występuje jednocześnie inna forma ochrony praw powódki2. A tak jest w niniejszej sprawie.(...) Bank SAwW.w dniu 2 października 2018 roku wniosła pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie przeciwkoZ. K.o zapłatę kwoty 29.203,12 zł, w uzasadnieniu wskazując, że należność wynika z łączącej strony umowy kredytu nr(...)z dnia 17 czerwca 2015 roku. Powódka po otrzymaniu nakazu zapłaty złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty i obecnie przed tut. Sądem pod sygnaturą I C(...)toczy się sprawa o zapłatę. Jednym z zarzutów podniesionych przez powódkę – pozwana wzajemną w postępowaniu I C(...)jest zarzut, że umowa kredytu nr(...)została zawarta na skutek oszustwa. Tak więc kwestie ważności umowy podnoszone przez powódkę – pozwaną wzajemną w niniejszej sprawie o ustalenie będą badane w sprawie o zapłatę toczącej się pod sygn. I C(...). Tak więc nie jest dopuszczalne badanie w niniejszym postępowaniu czy umowa kredytu nr(...)z dnia 17 czerwca 2015 roku jest ważna. Podkreślić należy, że w judykaturze kwestionowane jest istnienie interesu prawnego w sytuacji, w której żądanie zmierza jedynie do uzyskania orzeczenia, które stanowić ma dowód w innej sprawie. Zgodzić się należy z utrwalonym i niekwestionowanym od lat stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 23 II 1999r (I PKN 597/98), że „powództwo o ustalenie nie może zmierzać do uzyskania dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu”.
Wobec stwierdzenia braku interesu prawnego w ustaleniu Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe, gdyż nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów powództwo o ustalenie należało oddalić z uwagi na brak interesu prawnego.
Natomiast pozew wzajemny podległ odrzuceniu.
Zgodnie z treściąart. 199 § 1 pkt 2 kpcSąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
Strona pozwana – powódka wzajemna wniosła o zasądzenie od powódki – pozwanej wzajemnej kwoty 37.321,79 zł, w uzasadnieniu powołując się na umowę kredytu konsolidacyjnego gotówkowego nr(...)z 17 czerwca 2015 roku łączącą strony. Na rozprawie w dniu 15 października 2019 roku strona pozwana – powódka wzajemna podkreśliła, że stoi na stanowisku, że umowa łącząca strony jest ważna, natomiast w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że jest nieważna - wnosi o zasądzenie tej kwoty, jako świadczenia nienależnego. Wskazać należy, że pozew wzajemny został wniesiony w dniu 19 marca 2019 roku (data pieczęci urzędu pocztowego), natomiast pozew w sprawie I C(...)w dniu 2 października 2018 roku w Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym (a więc wcześniej). Nie można zgodzić się z zarzutem strony pozwanej - powódki wzajemnej, że roszczenia w obu sprawach są odmienne. Z treści pozwu w sprawie I C 3101/18 i pozwu wzajemnego wynika, że oba żądania dochodzone są na podstawie tej samej umowy kredytu konsolidacyjnego gotówkowego nr(...)z 17 czerwca 2015 roku. Nie jest dopuszczalne, aby równolegle toczyły się dwa postępowania sądowe dotyczącej tej samej umowy, gdzie w jednym kredytodawca żąda zapłaty kwoty wynikającej z umowy kredytu, zaś w drugim – na wypadek gdyby Sąd uznał umowę kredytu za nieważną – na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Powyższe okoliczności nakazywały odrzucenie pozwu wzajemnego, z uwagi na to, że o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku.
Na podstawieart. 102 kpcorzeczono o nieobciążaniu powódki - pozwanej wzajemnej kosztami procesu, mając na uwadze sytuację materialną powódki, która była także podstawą zwolnienia powódki od ponoszenia kosztów sądowych w całości.
Pełnomocnik reprezentujący powódkę z urzędu wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg. norm.
O kosztach wynikających z odrzucenia pozwu wzajemnego orzeczono na podstawiaart. 98 kpczgodnie z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest do zwrotu przeciwnikowi kosztów niezbędnych do celowej obrony. Kosztami tymi w przypadku żądania zapłaty kwoty 37.321,79 zł jest opłata wynikająca z §2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r, poz. 265) w kwocie 3.600 zł. Wobec odrzucenia pozwu wzajemnego strona pozwana – powódka wzajemna traktowana jest jako przegrywająca sprawę, a więc zobowiązana jest zwrócić koszty pełnomocnika w tym zakresie.
Natomiast odnoście kosztów powództwa o ustalenie, gdzie powódka – pozwana wzajemna przegrała sprawę, podstawą przyznania ze Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu jest § 8 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2016, poz. 1715 z późn. zm.) – z którego wynika, że opłata wynosi 2.400 zł oraz §4 ust. 3 zgodnie z którym opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (23%).
1 Tak SN w wyroku z 8 V 2000, V CKN 29/00, cytowane za LEX nr 52427
2 Tak SN w wyroku z 24 VI 2005r, V CK 704/04, powołane za LEX nr 180875, z 22 XI 2002r, IV CKN 1519/00, powołane za LEX nr 78333; z 15 III 2002r, II CKN 919/99, powołane za LEX nr 54376;