Sąd Okręgowy w Krośnie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 46/19
Data wyroku: 2019-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Artur Lipiński, Mariusz Hanus, Arkadiusz Trojanowski
Podstawa prawna: art. 67 § 3 k.k.

Sygn. akt II Ka 46/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Arkadiusz Trojanowski
Sędziowie:  SSO Artur Lipiński (spraw.)
SSO Mariusz Hanus
Protokolant:  st. sekr. sądowy Małgorzata Kalisz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w Krośnie - Joanny Ślusarskiej-Stopy
po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 roku w Krośnie
sprawyG. S.sJ.iK.ur. (...)wK.
oskarżonego o przestępstwo zart. 160 § 2 kkw zw. zart. 160 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 10 grudnia 2018 roku, sygn. akt II K 425/18

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że eliminuje z kwalifikacji prawnej orzeczonej w punkcie II nawiązkiart. 46 § 2 k.k.,

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III
zasądza od oskarżonegoG. S.na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. L.kwotę 840 zł /osiemset czterdzieści złotych/, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym,

IV
zasądza od oskarżonegoG. S.na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu za postępowanie odwoławcze, w tym i opłatę za II instancję w wysokości 30 zł /trzydzieści złotych/.

UZASADNIENIE
G. S.oskarżony został o to, żew dniu 18 sierpnia 2017 r. wK.woj.(...)pełniąc dyżur lekarski w Szpitalnym Oddziale RatunkowymWojewódzkiego Szpitala (...)II wK., mimo ciążącego na nim obowiązku opieki, naraził pacjentaA. L.wieża na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia w ten sposób, że nie przeprowadził pełnej diagnostyki w celu rozpoznania bądź wykluczenia zawału mięśnia sercowego i nie wykonał drugiego oznaczenia troponiny oraz nie powtórzył zapisu ekg, jak również nie poszerzył badań w kierunku zdiagnozowania innego schorzenia, w tym rozpoznania lub wykluczenia tętniaka rozwarstwiającego aorty, takich jak tomografia komputerowa, echo serca i rtg klatki piersiowej, jak również zaniechał konsultacji kardiologicznej, a nie wykonując powyższych badań nie podjął także czynności w kierunku hospitalizacji pacjenta, co skutkowało postawieniem nieprawidłowej diagnozy, a mianowicie nie wieńcowego utrzymania się dolegliwości bólowych u w/w pacjenta na takim samym poziomie jak w momencie zgłoszenia się w Szpitalnym Oddziale Ratunkowymtj. o przestępstwo zart. 160 § 2 k.k.w zw. zart. 160 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. akt II K 425/18 Sąd Rejonowy w Krośnie :

I
przyjmując, że oskarżonyG. S.pełniąc w dniu 18 sierpnia 2017 r. dyżur lekarski w Szpitalnym Oddziale RatunkowymWojewódzkiego Szpitala (...)II wK., mimo ciążącego na nim obowiązku opieki, nieumyślnie naraził pacjentaA. L.wieża na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia w ten sposób, że nie przeprowadził pełnej diagnostyki w celu ustalenia przyczyny bólu w klatce

piersiowej, w tym rozpoznania bądź wykluczenia tętniaka rozwarstwiającego aorty, poprzez zaniechanie wykonania badań w postaci tomografii komputerowej, echa serca, rtg klatki piersiowej, przeprowadzenia konsultacji kardiologicznej, hospitalizacji - co skutkowało postawieniem błędnej diagnozy niewieńcowego bólu w klatce piersiowej u w/w pacjenta tj. przestępstwa zart. 160 § 3 k.k.w zw. zart. 160 § 1 i § 2 k.k., na mocyart. 66 § 1 i § 2 k.k.orazart. 67 § 1 k.k.warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko oskarżonemu na okres próby 2 (dwóch) lat,

I
na mocyart. 67 § 3 k.k.w zw. zart. 46 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonegoG. S.nawiązkę na rzecz żony zmarłegoA. M.L.w wysokości 10.000 zł (dziesięciu tysięcy złotych),

II
na mocyart. 629 k.p.k.w zw. zart. 627 k.p.k.iart. 7 ustawy z dn. 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983 r., nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zasądził od oskarżonegoG. S.koszty sądowe w kwocie 1.131,84 zł (jeden tysiąc sto trzydzieści jeden złotych i 84/100), w tym opłatę w kwocie 100 złotych na rzecz Skarbu Państwa, a ponadto zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. L.kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Pkt II powyższego wyroku został zaskarżony apelacją przez obrońcę oskarżonego, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciłobrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności naruszenie:
•art. 67 § 3 k.k.w zw. zart 46 § 2 k.k.polegające na orzeczeniu w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie nawiązki na rzecz żony zmarłegoA. M.L.w wysokości 10.000 zł, w sytuacji gdy w wyroku umarzającym postępowanie nawiązka może zostać orzeczona jedynie w przypadkach określonych wart.47 k.k.
•art. 67 § 3 k.k.polegające na orzeczeniu w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie nawiązki na rzeczM. L., która to nawiązka w rzeczywistości stanowiła zadośćuczynienie za doznaną krzywdę
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie rozstrzygnięcia pkt II i nie orzeczenie nawiązki.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowejM. L.w swoim stanowisku wniosła o wyeliminowanieart. 46 § 2 k.k.z podstawy prawnej nawiązki zasądzonej w pkt II wyroku oraz o utrzymanie wyroku w mocy w pozostałej części, a także o zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie. Korekty wymaga jedynie podstawa prawna zasądzonej od oskarżonego nawiązki na rzecz żony zmarłego pokrzywdzonego.
Sąd I instancji warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonegoG. S.na okres próby 2 lat . Podkreślić należy , iż rozstrzygnięcie w tym zakresie nie zostało przez żadną ze stron zaskarżone.
Ponadto na mocyart. 67 § 3 k.k.w zw. zart. 46 § 2 k.k.Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonegoG. S.na rzecz żony zmarłegoA. M.L.nawiązkę w wysokości 10.000 zł.
Obrońca oskarżonego zakwestionował natomiast możliwość orzeczenia nawiązki na rzecz żony zmarłego pokrzywdzonego na podstawieart.  67 § 3 k.k.w zw. zart.  46 § 2 k.k.w przypadku warunkowego umorzenia postępowania.
W tym kontekście Sąd Odwoławczy wyraża pogląd , iż rzeczywiście w przedmiotowej sprawie, gdy orzeczono warunkowe umorzenie postępowania nie jest właściwe powoływanie się w podstawie prawnej orzeczenia nawiązki
art. 46 § 2 k.k.Wspomniany przepis odnosi się do nawiązki orzekanej w przypadku skazania a nie w przypadku warunkowego umorzenia postępowania.
Natomiast Sąd Odwoławczy uważa , iż w przypadku warunkowego umorzenia postępowania a więc analogicznie jak w niniejszej sprawie samodzielną podstawą orzeczenia nawiązki na rzecz żony zmarłego pokrzywdzonego (a więc osoby , która wchodzi w prawa pokrzywdzonego) jestart. 67 § 3 k.k.Analiza i wykładnia treściart. 67 § 3 k.k.nie pozostawia w przekonaniu Sądu Odwoławczego żadnej wątpliwości, że ustawodawca przewidział, iż każdemu orzeczeniu warunkowo umarzającemu postępowanie towarzyszyć musi bądź nałożenie obowiązku naprawienia szkody oraz obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo zamiast tych obowiązków, orzeczenie nawiązki. Użyte sformułowanie „albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę" wskazuje, że jeżeli nie orzeczono powyższych obowiązków wówczas można orzec nawiązkę, przy czym przepis ten różnicuje, które rodzaje nawiązki mogą być na jego podstawie orzeczone. Jak wskazuje się w doktrynieart. 67 § 3 k.k.jest samodzielną podstawą orzeczenia nawiązki i spełnia tę samą funkcję co nawiązka orzekana wobec skazanych na podstawieart. 46 § 2 k.k.
„Zamiast obowiązku naprawienia szkody w całości albo w części oraz obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę sąd może orzec nawiązkę. Sposób wprowadzenia doart. 67 § 3 kkmożliwości nałożenia tego środka kompensacyjnego budzi wątpliwości. Podstawą jego stosowania jest jedynieart. 67 § 3 k.k.a nieart. 47 k.k., gdyż ten ostatni ma zastosowanie tylko w wypadku skazania, co przy warunkowym umorzeniu nie ma miejsca. Ustawodawca nie wprowadził, tak jak ma to miejsce w odniesieniu doart. 74 k.k.(wart. 67§ 4 k.k.), odwołania do odpowiedniego stosowaniaart. 47 k.k.i48 k.k.Brak jest więc określenia podstaw, w jakich wypadkach, na rzecz kogo środek ten ma być orzekany. Wątpliwe jest też stosowanie wobec środka wymienionego wart. 67§
3kkart. 48 k.k., który jest systemowo związany zart. 47 k.k.(...) Nawiązka orzekana na podstawieart. 67 § 3 k.k.ma więc spełniać tę samą funkcję co nawiązka orzekana na podstawieart. 46 § 2 k.k.(zob. A. Zoll, Środki..., s. 434). "(tak: Wróbel Włodzimierz (red.), Zoll Andrzej (red.), Kodeks kamy. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V).
Sąd Odwoławczy podkreśla , iż brak rozróżnienia wart. 67 § 3 kkanalogicznego jak w treści 46§ 2 kkna osobę pokrzywdzonego
bezpośrednio przestępstwem „a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przezskazanego przestępstwa (...) na rzecz osoby
najbliższej” nie jest przypadkowy , ale wynika założenia racjonalnego działania ustawodawcy. W tej sytuacji dokonując wykładni systemowej i funkcjonalnejart. 67 § 3 kkSąd Odwoławczy wyraża stanowisko , iż nawiązka jako środek kompensacyjny należna jest nie tylko bezpośrednio pokrzywdzonemu w rozumieniuart. 49 § 1 kpk, ale także osobie , która wchodzi w prawa pokrzywdzonego w oparciu oart. 52 § 1 kpk. A contrario Sąd Odwoławczy uważa, iż zakładając racjonalność działania ustawodawcy w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego na zasadzieart. 66 § 1 i 2 kkograniczenie prawa do nawiązki wyłącznie do osoby bezpośrednio pokrzywdzonej przestępstwem byłoby wprost wyartykułowane. Tymczasem przepisart. 67 § 3 kktakiego ograniczenia (wyłącznie do osoby pokrzywdzonej bezpośrednio przestępstwem) nie zawiera.
W ocenie Sądu Odwoławczego apelacja błędnie wskazuje, iż nawiązka na podstawieart. 67 § 3 k.k.może być orzeczona wyłącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej. Z porównania bowiem konstrukcji przepisuart. 47 k.k.oraz67 § 3 k.k.wynika, że nawiązka zart. 67 § 3 k.k.nie jest orzekana wyłącznie na rzecz Funduszu.Art. 47 k.k.posługuje się bowiem wprost sformułowaniem „nawiązkę na rzecz Funduszu...". Gdyby zatem nawiązka zart. 67 § 3 k.k.miała tego samego adresata, to - przyjmując
założenie racjonalności ustawodawcy - brak byłoby powodów, by używać innej konstrukcji przepisu niż wart. 47 k.k.W takiej bowiem sytuacji także wart. 67 § 3 k.k.użyto by takiego samego odniesienia do Funduszu. Jednakże skoro wart. 67 § 3 k.k.nie wskazano podmiotów, na rzecz których może być rzeczona nawiązka to należy przyjąć, iż na jego podstawie można orzec wszystkie przewidziane wKodeksie Karnymrodzaje nawiązki, (odpowiednikiart. 46 § 2 k.k.iart. 47 k.k.). Brak jest natomiast powodów do twierdzenia, że ma być to nawiązka orzekana wyłącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.
Trudno byłoby także uznać, iż przyjęcie stanowiska prezentowanego w apelacji obrońcy oskarżonego byłoby rozwiązaniem sprawiedliwym. Skoro bowiem warunkowe umorzenie postępowania jest środkiem probacyjnym opierającym się na zaniechaniu skazania i wymierzenia kary sprawcy winnemu popełnienia przestępstwa oraz musi być poprzedzone stwierdzeniem winy sprawcy, to przyjęcie , że sytuacja pokrzywdzonego i osoby wchodzącej w prawa pokrzywdzonego w takim przypadku powinna być gorsza, niż w przypadku skazania sprawcy nie jest zasadne. Pokrzywdzony i osoba wchodząca w prawa pokrzywdzonego bowiem nie powinna znaleźć się w gorszej sytuacji tylko dlatego, że Sąd uznał za zasadne warunkowe umorzenie postępowania. Nie ma zatem w ocenie Sądu Odwoławczego podstaw do tego by różnicować pozycję pokrzywdzonego czy też w razie jego śmierci osoby najbliższej z uwagi na to że doszło do skazania sprawcy czy warunkowego umorzenie postępowania. Wina sprawcy w oby tych przypadkach musi zostać bowiem udowodniona i tak też stało się w niniejszej sprawie..
Zatem w ocenie Sądu Odwoławczego zasadne jest orzeczenie nawiązki na rzecz żony zmarłego pokrzywdzonego jednakże podstawą tego środka jest wyłącznieart. 67 § 3 k.k.
Mając powyższe na uwadze i podzielając w pozostałym zakresie stanowisko Sądu I instancji Sąd Odwoławczy na mocyart. 437 § 2 k.p.k., art.
456k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wyeliminował z kwalifikacji prawnej orzeczonej w punkcie II nawiązkiart. 46 § 2 k.k., zaś w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Sąd zasądził od oskarżonegoG. S.na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. L.kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym oraz na mocyart. 636 § 1 k.p.k.w zw. zart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonegoG. S.na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu za postępowanie odwoławcze, w tym i opłatę za II instancję w wysokości 30 zł.