Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 671/17
Data wyroku: 2019-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Jarząbek
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art 22 par 1 k.p.

Sygn. akt VII U 671/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Małgorzata Jarząbek

Protokolant:

sekr. sądowy Aneta Rapacka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. w Warszawie
sprawyE. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałem(...) Sp. z o.o.wW.
na skutek odwołaniaE. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 4 kwietnia 2017 r., nr(...)

1
oddala odwołanie,

2
zasądza odE. D.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
W dniu 8 maja 2017 r.E. D.złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 4 kwietnia 2017 r. nr(...)wnosząc o jej zmianę i orzeczenie, że podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik(...) Sp. z o.o.od 11 lipca 2016 r. oraz zasądzenie kosztów procesu na jej rzecz.
W odwołaniu odwołująca wyjaśniła, że na podstawie skarżonej decyzji ZUS podważył zatrudnienie odwołującej współce (...) Sp. z o.o.twierdząc, że celem zawarcia umowy o pracę z dnia 11 lipca 2016 r. było wyłącznie zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego, w szczególności ponieważ:

a
stosunek pracy nie mógł być i nie był rzeczywiście realizowany, a przedłożone przez odwołującą się dokumenty powstały jedynie w celu uwiarygodnienia zatrudnienia;

b
odwołująca się nie otrzymywała wynagrodzenia;

c
nie istniała potrzeba zatrudnienia odwołującej;

d
sytuacja finansowa pracodawcy nie pozwalała na zatrudnienie odwołującej;

e
ani przed ani po zatrudnieniu odwołującej się nikt nie wykonywał takich prac u pracodawcy;

f
wynagrodzenie za pracę na pół etatu w kwocie 7.080 zł brutto ustalone zostało na zawyżonym poziomie.

W ocenie odwołującej twierdzenia te były nieuprawnione i nie znajdowały potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Odwołująca podnosiła, że wynagrodzenie było jej wypłacane, zatrudnienie było niezbędne w związku z szybkim rozwojem firmy, pracodawca osiągał znaczne zyski w momencie zatrudnienia odwołującej, obowiązki odwołującej przejęli inni pracownicy oraz Prezes Zarządu, wysokie wynagrodzenie za pracę na pół etatu uzasadnione było posiadanymi kwalifikacjami oraz bogatym doświadczeniem zawodowym odwołującej.
Odwołująca zarzuciła ZUS także brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Na okoliczność faktycznie wykonywanych obowiązków w okresie zatrudnienia odwołującej zgłosiła ona dowody osobowe w postaci zeznań świadków i stron. Odwołująca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy(odwołanie k.1-11 a.s.)oraz załączyła do odwołania dwa ksera nie potwierdzone za zgodność z oryginałem(odwołanie k.10-11 a.s.).
W uzasadnieniu odwołania odwołująca się twierdziła, że podjęła i wykonywała pracę na pół etatu na rzecz pracodawcy począwszy od 11 lipca 2016 r., a pracodawca wypłacał jej wynagrodzenie. Praca polegała na pozyskiwaniu klientów i kontakcie z nimi oraz przygotowywaniu projektów stosownych dokumentów(odwołanie k.7 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie w dniu 13 czerwca 2017 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oraz zasądzenie od odwołującej kosztów procesu wg norm przewidzianych.
Uzasadniając stanowisko ZUS w sprawie pełnomocnik organu rentowego wyjaśnił, że skarżoną decyzją ZUS wyłączonoE. D.z ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę zawartej z płatnikiem(...) Sp. z o.o.od 11 lipca 2016 r.
Pełnomocnik wskazał, że stan faktyczny ustalony przez ZUS w toku postępowania wyjaśniającego został szczegółowo opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania wyjaśniającego oraz w wyniku analizy danych zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej i płatnika składek ustalono, że odwołująca została zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu ww. umowy o pracę, na podstawie której została zatrudniona na stanowisku specjalista ds. pozyskiwania klientów z wynagrodzeniem w wysokości 7.080 zł brutto, na pół etatu i na czas nieokreślony, przy czym w dniu 15 października 2016 r. stała się niezdolna do pracy. Ponadto w tym samym czasie była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na cały etat w innej firmie z wynagrodzeniem dwukrotnie mniejszym od przyznanego przez(...) Sp. z o.o.Pełnomocnik ZUS wskazał również, że przed zatrudnieniem ubezpieczonej nie istniało w ww. spółce niniejsze stanowisko, na czas jej absencji płatnik nie zatrudnił innej osoby oraz że płatnik nie zgłaszał innych osób do ubezpieczeń społecznych na stanowisko na jakim odwołująca została zatrudniona, wobec czego zdaniem organu rentowego nie istniała potrzeba jej zatrudnienia. Ponadto odwołująca nie przedstawiła dowodów mogących świadczyć o jej faktycznej pracy, ponieważ brak jest materialnych dowodów potwierdzających fakt świadczenia pracy, a dodatkowo osoba która miała nadzorować jej pracę, czyliK. S. (1)– Prezes Zarządu, w okresie jej pracy nie mógł tego robić, ponieważ był w tym czasie niezdolny do pracy(odpowiedź na odwołanie k.23-24 a.s.). W zaskarżonej decyzji ZUS wskazał także, że jedynym(...) Sp. z o.o.jestspółka (...) Sp. z o.o., a Prezesem Zarządu tej spółki jestJ. P., który jest ojcem dzieckaE. D.. Organ rentowy wskazał, że wątpliwości budzi fakt, że odwołująca pracowała wg swojego oświadczenia na półtora etatu, czyli 60 godzin tygodniowo począwszy od dnia 11 lipca 2016 r., a była w tym czasie w ciąży, po czym od dnia 15 października 2016 r. była na zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy związanym ze stanem ciąży.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującaE. D.jest z zawodu ekonomistą. Odwołująca w 2016 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę współce Business (...) Sp. z o.o.(w skrócie zwana przez odwołującą jakospółka (...)) na stanowisku handlowca na cały etat za wynagrodzeniem w kwocie 2.800 zł brutto. Przedmiotem działalnościBusiness (...) Sp. z o.o.jest obsługa procesu sprzedaży mieszkań budowanych przezspółkę (...) Sp. z o.o.Ponadto odwołująca miała zwartą umowę zlecenia zespółka (...) Sp. z o.o.i z tej umowy otrzymywała średnio 3.000 zł miesięcznie. Praca dlaspółki (...)była świadczona w godz. 9-15 lub 11-19 w biurze przyul. (...)wW.(zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58).
Spółka (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.została wpisana do KRS w dniu 15 lutego 2016 r., a biuro mieściło się wW.przyul. (...)lok. 312. Spółka zajmowała się sprzedażą hurtową, wykonywaniem fotokopii, pośrednictwem przy sprzedaży towarów różnego rodzaju, itd. W 2016 r. właścicielem spółki byłafirma (...) Sp. z o.o., która posiadała 100% udziałów w spółce, a Prezesem Zarządu byłK. S. (1). Spółka nie zatrudniała pracowników.
Zainteresowana spółka pismem z dnia 03.07.2017 r. poparła wszystkie wnioski odwołującej, pod pismem podpisał sięK. S. (1). Następnie spółka nie uczestniczyła w postępowaniu, zaśK. S. (1)na rozprawie w dniu 15 marca 2018r. poinformował Sąd, że nie jest już prezesem spółki. Spółka nie podjęła współpracy przy wyjaśnianiu sprawy zatrudnienia odwołującej, nie przedstawiła dowodów wypłaty wynagrodzenia odwołującej oraz nie przedstawiła sprawozdań finansowych za 2016 i 2017 r. pomimo wezwania przez Sąd.(odpis z KR., zeznaniaK. S. (1)k.170-173 a.s).
Spółka (...)i odwołująca zawarły w dniu 11 lipca 2016 r. umowę o pracę na czas nieokreślony na pół etatu za wynagrodzeniem w kwocie 7.080 zł brutto na stanowisku specjalista ds. pozyskiwania klientów(zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58; zeznania świadkaK. S. (1)k.170-173 a.s).Umowa nie została zawarta na piśmie, pracodawca nie potwierdził umowy na piśmie, nie określono też na piśmie zakresu obowiązków pracowniczych na tym stanowisku pracy. Dla odwołującej było to dodatkowe zatrudnienie, oprócz zatrudnienia na cały etat współce Business (...) Sp. z o.o.Odwołująca była zdolna do podjęcia dodatkowej pracy w dniu 11 lipca 2016 r.(opinia biegłego ginekologa k.68-69 a.s., uzupełnienie opinii biegłego ginekologa k.135-136 a.s.).
Ani spółka ani odwołująca w toku postępowania nie przedstawiły dokumentów potwierdzających jakiekolwiek wypłaty wynagrodzenia przezspółkę (...) Sp. z o.o.Odwołująca dołączyła do odwołania kserokopie dokumentów, nie potwierdzone za zgodność z oryginałami, z których nie wynika kto jest właścicielem konta bankowego, ani czego te załączniki do odwołania dotyczą(ksera k.10-11 a.s.).
Praca odwołującej na stanowisku specjalisty ds. pozyskiwania klientów miała polegać na pozyskiwaniu klientów dla trzech firm –PHU (...),(...) Sp. z o.o.i (...) Sp. z o.o.
Spółka (...) Sp. z o.o.miała za wynagrodzeniem przekazywać kontakty osób potencjalnie zainteresowanychusługami PHU (...)(sprzedaż dla operatora telefonii komórkowejP.),(...) Sp. z o.o.(klimatyzacja)i (...) Sp. z o.o.(firma transportowa)(umowa z dn. 01.03.2016 r. k.151-153 a.s.; zeznaniaT. C.k.122-123 a.s.; zeznaniaM. J.k.123-124 a.s.; zeznaniaP. K.k.124-125 a.s.; zeznaniaZ. R.k.125 a.s.; zeznaniaM. W.k.169-170 a.s.; zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58 a.s.; zeznania świadkaK. S. (1)k.170-173 a.s).Praca odwołującej polegała więc na przekazywaniu posiadanych przez nią kontaktów do klientów z bazy danychfirmy Business (...) Sp. z o.o.(w której odwołująca pracowała na cały etat) do trzech firm współpracujących z(...) Sp. z o.o., z tym, że odwołująca nie miała przekazywać danych wszystkich klientów, a jedynie tych których „wydzwoniła”, poznała, lub którym sprzedała mieszkanie(zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58 a.s.; zeznania świadkaK. S. (1)k.170-173 a.s).
Odwołująca w toku postępowania nie była w stanie przedstawić żadnych dowodów pisemnych na świadczenie pracy, bo nie podpisywała umów(zeznania odwołującej k.192 a.s.).
Miejscem pracy odwołującej się miało byćbiuro spółki (...) Sp. z o.o.przyul. (...)lok. 312 wW..(zeznaniaT. C.k.122-123 a.s.; zeznaniaM. J.k.123-124 a.s.; zeznaniaP. K.k.124-125 a.s.; zeznaniaZ. R.k.125 a.s.; zeznaniaM. W.k.169-170 a.s.; zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58 a.s.).
Nadzór nad pracą odwołującej się miał sprawowaćK. S. (1)– Prezes Zarządu. Nadzór miał odbywać się za pośrednictwem środków komunikacji na odległość: telefonicznie lub mailowo(zeznania odwołującej k.192 a.s.).K. S. (1)miał nadzorować pracę odwołującej się zdalnie, w ten sposób, że odwołująca miała przesyłać mu tabelki excel na potwierdzenie wykonanej pracy(zeznania świadkaK. S. (1)k.171 a.s),na co
Odwołująca nie miała wyznaczonych godzin pracy, nie musiała stawiać się do pracy, ważny był efekt w postaci pozyskanego klienta(zeznania świadkaK. S. (1)k.170-173 a.s).Odwołująca miała jeździć własnym samochodem na spotkania z klientami(zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58 a.s.; zeznania świadkaK. S. (1)k.170-173 a.s).
W dniu 15 lipca 2016 r. odwołująca dowiedziała się, że jest w 8 tygodniu ciąży(opinia uzupełniająca biegłego ginekologa k.135-136 a.s., dokumentacja medyczna odwołującej: koperta k.92 a.s.; zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58 a.s.).
W okresie od dnia 15 października 2016 r. do dnia porodu, t.j. 9 lutego 2017 rokuE. D.przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z zagrożeniem ciąży(opinia uzupełniająca biegłego ginekologa k.135-136 a.s., dokumentacja medyczna odwołującej: koperta k.92 a.s.; zeznania odwołującej k.191-192 i k.56-58 a.s.).
Pismem z dnia 17 lutego 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wW.zawiadomił(...) Sp. z o.o.oraz ubezpieczoną o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego na okoliczność zasadności zgłoszeniaE. D.do ubezpieczeń społecznych na podstawie umowy o pracę. W dniu 4 kwietnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydałdecyzję nr (...), na podstawie której stwierdził, żeE. D.jako pracownik u płatnika składek(...) Sp. z o.o.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 11 lipca 2016 r.
    (zawiadomienie z 17.02.2017 r., zawiadomienie z 13.03.2017 r., decyzja ZUS z 04.04.2017 r. – nieoznaczone karty a.r.)

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o wskazane dowody z dokumentów, zeznań świadków i odwołującej oraz z uwzględnieniem opinii biegłego sądowego z zakresu ginekologiiS. B..
Sąd uwzględnił na poczet materiału dowodowego dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (a.s.), aktach rentowych (a.r.) oraz aktach kontroli przeprowadzonej przez ZUS w zainteresowanejspółce (...) Sp. z o.o.W skład tych dokumentów wchodziły m. in. wymienione wyżej co do numerów kart akta osobowe odwołującej oraz dokumentacja medyczna. Dowody te, jako dokumenty prywatne, zostały przez Sąd uwzględnione w zakresie, w jakim wynikały z nich złożone w ich treści oświadczenia.
Sąd nie uwzględnił w sprawie dokumentów załączonych do odwołania, jako dokumentów nie oryginalnych i niepotwierdzonych za zgodność z oryginałami.
Uwzględnionym w sprawie dowodom z dokumentów Sąd dał wiarę w całości.
Odnosząc się do dowodów osobowych Sąd dał wiarę zeznaniomT. C.M. J.,P. K.,Z. R.,M. W.na okoliczność istnienia współpracy pomiędzyspółką (...) Sp. z o.o.afirmami PHU (...),(...) Sp. z o.o.i (...) Sp. z o.o.w zakresie dotyczącym pozyskiwania nowych klientów, co polegało na przekazywaniu kontaktów telefonicznych do klientów oraz co do tego, że w imieniuspółki (...) Sp. z o.o.kontakty te przekazywała zainteresowanym firmom odwołująca się telefonicznie i czasami osobiście.
Z ostrożnością natomiast Sąd podszedł do zeznań świadkaK. S. (2), ostatecznie nie dając im wiary w zakresie, w jakim świadek zeznał, że odwołująca jeździła do klientów własnym samochodem, spotykała się z nimi na mieście, przejeżdżała 10 tys. km miesięcznie oraz, że nadzorował jej pracę w sytuacji, gdy sam nie był zdolny w tym czasie do pracy, a kontakt, jaki miał z ubezpieczoną był jedynie mailowy, telefoniczny lub SMS-owy. Świadek nie jest w stanie przedstawić żadnego dokumentu potwierdzającego świadczenie pracy przez odwołującą się, pomimo iż zeznał, że odwołująca sporządzała tabelki wE.dokumentujące jej pracę.
Sąd nie dał wiary zeznaniom odwołującej i świadkaK. S. (1)w zakresie, w jakim przedstawili okoliczności dotyczące podjęcia przez odwołującą zatrudnienia współce (...) Sp. z o.o.Odwołująca się nie była w stanie przedstawić żadnego dokumentu potwierdzającego wykonywanie przez nią pracy na rzecz ww. spółki, ani zakresu jej pracy, godzin pracy i miejsca pracy.
Opinia biegłego z zakresu ginekologii została przez Sąd uwzględniona w pełnym zakresie. Biegły dokonał analizy dokumentacji medycznej odwołującej, przedłożonej w toku postępowania i przedstawił swoje wnioski co do jej stanu zdrowia w momencie podpisania spornej umowy o pracę. Przedmiotowa opinia nie była kwestionowana przez strony postępowania, zaś mając na uwadze jej treść oraz szczegółowość przeprowadzonej przez biegłego analizy, Sąd uznał ją za wartościowy dowód w sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieE. D.od skarżonej decyzji jest niezasadne.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół kwestii podlegania przez odwołującą obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę zawartej w dniu 11 lipca 2016 r. z płatnikiem składekspółką (...) Sp. z o.o.Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie, czy zawarta między stronami umowa o pracę była ważna i skuteczna, czy też, zgodnie z twierdzeniem organu rentowego, wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, została zawarta jedynie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych i w konsekwencji nie wywołała i nie wywołuje skutków w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Przystępując zatem do oceny prawnej przedmiotu sporu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz prawidłowości i rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania samego tytułu ubezpieczenia wynikającego z zawarcia umowy o pracę, a zatem badania również ważności takiej umowy(por. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r., III AUa 1039/12 oraz z dnia 25 września 2012 r., III AUa 398/12). Jednym z przejawów realizowania się stosunku pracy na tle interesu publicznego jest obowiązkowe uczestnictwo pracownika w systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778)obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. O tym jednak, czy dany stosunek prawny łączący dwa podmioty może być uznany za stosunek pracy, rozstrzygają przepisy prawa pracy.
Stosownie do treści definicji zawartej wart. 2 k.p.pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetleart. 22 § 1 k.p.– uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 k.p.). W ujęciuart. 22 § 1 k.p.stosunek pracy to relacja prawna łącząca pracodawcę i pracownika, na której treść składają się wzajemne prawa i obowiązki. Zgodnie z treścią powołanego przepisu zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy w czasie i miejscu przez niego wyznaczonym za wynagrodzeniem. Swoistość stosunku pracy wyraża się w jego cechach, które odróżniają go od stosunków cywilnoprawnych, a także zwyczajowej, okazjonalnej pomocy członków najbliższej rodziny świadczonej na rzecz określonego przedsiębiorcy, w ramach których świadczona jest praca. Do tych właściwości stosunku pracy należą: dobrowolność zobowiązania, zarobkowy charakter stosunku pracy, osobisty charakter świadczenia pracy oraz podporządkowanie pracownika co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy, wyrażające się również w możliwości wydawania pracownikowi poleceń dotyczących pracy.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, formułowany w oparciu o treść cytowanegoart. 83 k.c., zgodnie z którym zamiar nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego, bez rzeczywistego wykonywania umowy o pracę, świadczy o fikcyjności zgłoszenia do pracowniczego ubezpieczenia społecznego. W sytuacji, w której stronom umowy o pracę przyświeca jedynie intencja włączenia do ubezpieczenia społecznego (i uzyskanie świadczeń płynących z tego ubezpieczenia) pod pozorem zatrudnienia, bez jego rzeczywistego wykonywania (art. 83 § 1 k.c.w zw. zart. 300 k.p.), zawarcie umowy o pracę nie może rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do uznania, że osoba, która zawarła taką umowę podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników(zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 lutego 2014 r., III AUa 929/13). Jednocześnie a contrario do powyższego przyjmuje się, że nie można stwierdzić pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, w sytuacji, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca pracę tę przyjmował(zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 12 maja 2011r., II UK 20/11; z 19 października 2007 r., II UK 56/07; z 5 października 2005 r., I UK 32/05). Należy przy tym podkreślić, że nie chodzi tu o ustalenia faktu wykonywania przez pracownika jakichkolwiek czynności na rzecz pracodawcy, lecz takich, które wynikają z zawartej przez strony umowy o pracę i które są realizowane na warunkach określonych w tej umowie.
Kierując się powyższym, Sąd analizował charakter stosunku łączącego strony i przeprowadził postępowanie dowodowe w oparciu o załączone do akt sprawy dokumenty, zeznania świadków i stron oraz opinię biegłego sądowego z zakresu ginekologii. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd uznał, że skarżona decyzja ZUS była prawidłowa w zakresie skutków, jakie umowa o pracę z dnia 11 lipca 2016 r. wywołała na tle podlegania przezE. D.ubezpieczeniom społecznym. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie tylko nie przemawia za tym, aby uznać, że współpraca między stronami nie miała charakteru stosunku pracy, lecz również daje podstawy do kwestionowania, że taka współpraca miała w ogóle miejsce. Za powyższą konkluzją, zdaniem Sądu, przemawia szereg wątpliwości, jakie wynikały z poszczególnych dowodów analizowanych w toku postępowania oraz z braku dowodów z dokumentów na realizowanie stosunku pracy.
Sąd Okręgowy miał przede wszystkim na uwadze brak dowodów z dokumentów wskazujących zakres obowiązków ubezpieczonego z tytułu zawartej umowy o pracę. Co istotne, zainteresowanaspółka (...) Sp. z o.o.nie dostarczyła żadnych dokumentów potwierdzających potrzebę zatrudnienia odwołującej oraz sprawozdań finansowych za lata 2016 i 2017 pomimo wezwania Sądu. Zgodnie z umową o pracę, ubezpieczona miała wykonywać na rzecz zainteresowanej spółki pewnego rodzaju pracę biurową, prezes spółki twierdził, że ubezpieczona przedstawiała mu wyniki swojej pracy w formie tabel z programuE., jednak w toku postepowania strony nie przedstawiły ani tych tabel z programuE., ani jakichkolwiek innych dokumentów na potwierdzenie rzeczywistej realizacji zawartej umowy o pracę. Zdaniem Sądu, wykonywanie w zasadzie każdej praca „biurowej” powoduje wytworzenie efektu tej pracy w postaci bardziej, czy mniej sformalizowanego dokumentu. Według twierdzeń stron, ubezpieczona wykonywała sporną umowę w okresie od lipca do października 2016r. zatem powinna mieć możliwość udowodnienia tego przed Sądem, gdyż tego rodzaju dokumenty powinny zostać wytworzone w okresie zatrudnienia i przedstawione w procesie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że prawdopodobnie istniał jakiś rodzaj współpracy pomiędzy odwołującą się aspółką (...) Sp. z o.o.Jednakże współpraca ta z pewnością nie miała cech umowy o pracę, ponieważ odwołującą nie pobierała wynagrodzenia, nikt ze spółki nie sprawował nad nią kontroli, nie miała wyznaczonych godzin pracy, nie miała wyznaczonego miejsca pracy i nie była rozliczana przez kogokolwiek w spółce z wykonanej pracy, a ponadto nie istniały nawet mechanizmy, bądź inne narzędzia, by tego rodzaju kontrolę sprawować.
Wątpliwości Sądu budziło również przewidziane wynagrodzenie odwołującej. Odwołująca miała uzyskiwać wysokie, absolutnie nieadekwatne do zakresu obowiązków wynagrodzenie. W kontekście realiów rynkowych trudno przyjąć, aby za wykonywanie czynności polegających na przekazaniu kontaktu telefonicznego do potencjalnego klienta uzyskiwać wynagrodzenie rzędu 7.080 zł brutto miesięcznie, za pracę na ½ etatu, bez względu na wynik finansowy, jaki dla spółki może to działanie wygenerować.
Niezależnie od powyższych wątpliwości Sąd analizując zebrane dowody uznał, że w rzeczywistościE. D.próbowała uzyskać podstawę do jak najwyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych na czas pozostawania na urlopach związanych z macierzyństwem. Było to tym bardziej ułatwione i prawdopodobne, że jedynym właścicielemspółki (...) Sp. z o.o.jestspółka (...) Sp. z o.o., a Prezesem Zarządu tej spółki jestJ. P., który jest ojcem dzieckaE. D..
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i uznał sporną umowę o pracę za umowę pozorną. W ocenie Sądu, całokształt okoliczności sprawy daje podstawy do przyjęcia, że sporna umowa o pracę nie została zawarta w celu odpłatnego świadczenia pracy przez odwołującą na rzecz zainteresowanej spółki, lecz z zamiarem zagwarantowania jej tytułu do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgłoszenie do ubezpieczenia pracowniczego następuje wówczas jedynie pod pozorem zatrudnienia, a zatem dotyczy osoby, która nie może być uznana za podmiot tego rodzaju ubezpieczenia, ponieważ nie świadczy pracy w ramach stosunku pracy i przez to nie można jej przypisać cech pracownika(por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 marca 1999r., II UKN 512/98; wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego 2001 r., II UKN 244/00).
Z tych też względów Sąd Okręgowy uznał skarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za prawidłową, zaś odwołanieE. D., jako niezasadne, podlegało oddaleniu na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd Okręgowy orzekł o kosztach procesu na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., zauważając, że organ rentowy był reprezentowany w niniejszej sprawie przez radcę prawnego. Orzekając o kosztach Sąd miał na względzie, że w dniu wniesienia odwołania za pośrednictwem organu rentowego, tj. 5 maja 2017 r., obowiązywał odmienny niż obecnie stan prawny w zakresie ustalania wysokości kosztów zastępstwa procesowego w sprawach o podleganie ubezpieczeniom społecznym. Aktualnie stawki opłat za czynności radców prawnych są przewidziane w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(t.j. Dz. U. 2018r. poz. 265)w myśl którego stawki minimalne wynoszą 180 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym. Nowelizacja cytowanego wyżej przepisu ww. rozporządzenia przewidująca tożsamą wysokość stawki za sprawy ww. rodzaju jak w przypadku spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, weszła w życie na skutek wydania przez Ministra Sprawiedliwości rozporządzenia z dnia 20 września 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. 2017 r. poz. 1799). W myśl przepisów tego rozporządzenia – oprócz wspomnianej wyżej zmiany – przewidziano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Ponieważ omawiana nowelizacja weszła w życie 14 dni od publikacji rozporządzenia, tj. z dniem 13 października 2017r., w niniejszej sprawie – jako wszczętej przed wejściem w życie rozporządzenia – należało zastosować przepisy dotychczasowe. W aktualnym na dzień wniesienia odwołania stanie prawnym obowiązywała uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2016 r. III UZP 2/16, której nadano moc zasady prawnej, zgodnie z którą w sprawie o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku ubezpieczenia społecznego lub jego zakresu (o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego; o podleganie ubezpieczeniom społecznym) do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie reprezentującego stronę radcy prawnego, biorąc za podstawę zasądzenia opłaty za jego czynności z tytułu zastępstwa prawnego stawki minimalne określone w§ 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Powyższa zasada prawna zachowała również aktualność na tle przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zaś wskazany wyżej przepis odpowiadał obecnemu § 2 ww. rozporządzenia i uzależniał wysokość stawki minimalnej od wartości przedmiotu sporu. Tym samym orzekając o kosztach postępowania Sąd Okręgowy zasądził od odwołującej na rzecz organu rentowego kwotę 3.600 zł ustaloną w oparciu o § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. z 2015 r. poz. 1804)w brzmieniu aktualnym na dzień wniesienia odwołania z uwzględnieniem zasady prawnej wyrażonej w cytowanym wyżej orzeczeniu Sądu Najwyższego.
Zarządzenie:(...)