Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pa 229/18
Data wyroku: 2019-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Andrzejewska, Teresa Kalinka, Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 § 1 k.c.

Sygn. akt VIIIPa 229/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka (spr.)

Sędziowie:

SSO Jolanta Łanowy-Klimek
SSO Małgorzata Andrzejewska

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu11 kwietnia 2019r. w Gliwicach
sprawy z powództwaD. K.(K.)
przeciwkoSpółce (...) Spółce AkcyjnejwB.
ozadośćuczynienie
na skutek apelacjipozwanej
od wyrokuSądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia23 sierpnia 2018 r.sygn. aktVI P 313/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

(-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Teresa Kalinka (spr.) (-) SSO Jolanta Łanowy-Klimek
Sędzia   Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt VIII Pa 229/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanejSpółki (...) Spółki AkcyjnejwB.na rzecz powodaD. K.kwotę 6500 złotych tytułem zadośćuczynienia w związku z chorobą zawodową – pylicą płuc - z ustawowymi odsetkami od dnia 25 czerwca 2016 roku. Oddalił powództwo ponad tę kwotę, zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego i orzekł o kosztach procesu.
Wyrok zapadł po ustaleniu następującego stanu faktycznego:
Powód dochodził kwoty 12 600 złotych tytułem zadośćuczynienia.
Był zatrudniony w(...) Spółce AkcyjnejwK.(początkowo wKWK (...)wZ., a następnieKWK (...)RuchM.wZ.oraz wKWK (...)RuchS.wG.) w okresie od dnia 16 września 1983 roku do dnia 27 lipca 2011 roku na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 1986 roku do 2011 roku pod ziemią na stanowiskach - od stanowiska górnika do sztygara zmianowego.
W dniu 11 sierpnia 2014 roku u powoda stwierdzono chorobę zawodową pylicę płuc – pylicę górników kopalń węgla. W obrazie rtg płuc stwierdzono u powoda obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Nie wykazano upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przyznał odwołującemu prawo do jednorazowego odszkodowania w kwocie 7 300 zł z tytułu 10% stałego uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową.
Powód (ur. (...)) przed stwierdzeniem u niego choroby zawodowej prowadził aktywny tryb życia jeżdził na nartach, grał w squash, chodził na basen , jeździł na rowerze. Pomagał żonie w prowadzeniu gospodarstwa domowego, samodzielnie wykonywał remonty w mieszkaniu, wykonywał prace wokół obejścia.. Od 2008 roku powód zaczął odczuwać duszności i ulegał coraz większemu osłabieniu. Jego aktywność fizyczna uległa ograniczeniu.
Powód raz w roku korzsyta z badań w Poradni Chorób Zawodowych. Wynik badania rtg klatki piersiowej z dnia 21 lipca 2016 roku wykazał w sąsiedztwie wnęki płuca lewego guzek o średnicy 9mm. Nadto stwierdzono zacienienia siateczkowo-smużkowate w środkowych i dolnych polach płuc z towarzyszącymi pojedynczymi zmianami drobnoguzkowymi. Stwierdzono podejrzenie sarkoidozy oraz choroby wieńcowej.
Biegli z zakresu chorób płuc wskazali, że rozpoznana u powoda choroba zawodowa ma postać pylicy płuc drobnoguzkowej ograniczonej. Pylica płuc o takim obrazie radiologicznym nie generuje żadnych patologicznych objawów pulmonologicznych i jest bezobjawowa. Powód nie musi on zatem stosować żadnych środków farmakologicznych wspomagających oddychanie. Pylica płuc nie ogranicza u powoda wydolności wysiłkowej, nie powoduje ograniczenia w uprawianiu sportów i prowadzeniu aktywnego trybu życia. Nadto choroba zawodowa nie ma negatywnego wpływu na rokowania zdrowotne co do długości życia i jego jakości w porównaniu do innych osób w tym samym wieku niechorujących na pylicę płuc. Powód nie ponosi żadnych kosztów związanych z leczeniem rozpoznanej choroby zawodowej i jest zdolny do pracy bez ograniczeń na ogólnym ryku pracy. Nie może jedynie wykonywać pracy w warunkach narażenia układu oddechowego na ponadnormatywne stężenia pyłów zwłókniających środowisko pracy. Biegli ocenili wysokość uszczerbku na zdrowia powoda w wysokości 20%.
Powód wymaga stałej kontroli pulmonologicznej i turnusów rehabilitacyjnych ze względu na chorobę zawodową oraz sarkoidozę.
Zdaniem Sądu Rejonowego powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawą prawną roszczenia powoda o zadośćuczynienie jestart. 444 k.c.w zw. zart. 445 § 1 k.c.w zw. zart. 300 k.p.
Pozwana jako przedsiębiorstwo górnicze, kopalnia węgla kamiennego jest zakładem „wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody” i ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych przepisemart. 435 § 1 k.c.tj. na zasadzie ryzyka.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że pylica płuc rozpoznana u powoda występuje jedynie pod postacią zmian w rtg (pylica płuc drobnoguzkowa ograniczona), nie powodując zaburzeń czynności układu oddechowego ani jakichkolwiek ograniczeń sprawności organizmu. Pylica płuc u powoda jest bezobjawowa, lecz powstałe zmiany pylicze w płucach już nigdy nie ustąpią i mogą jedynie ulec pogorszeniu.
Podawane przez powoda w ramach przesłuchania przed Sądem dolegliwości z całą pewnością nie są następstwem choroby zawodowej, a ich etiologia nie ma związku z pracą zawodową u pozwanej.
Sąd I instancji podniósł, że podstawy dochodzonego roszczenia o zadośćuczynienie należy również upatrywać w krzywdzie moralnej i cierpieniu psychicznym powoda, który będzie musiał żyć ze świadomością istnienia przewlekłej choroby zawodowej w jego organizmie, która nigdy nie ustąpi.
Podstawą żądania zart. 445 k.c.jest doznana krzywda niemajątkowa w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi pokrzywdzonego, wynikająca z doznanego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Cierpienie winno mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne. Wielkość zadośćuczynienia zależy od oceny całokształtu okoliczności, w tym rozmiaru doznanych cierpień, ich intensywności, trwałości czy nieodwracalności skutków uszkodzenia ciała, wieku poszkodowanego oraz wpływu choroby na życie osobiste i zawodowe charakteru. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lutego 2008 roku wskazał, że w odniesieniu do zadośćuczynienia pieniężnego zart. 445 § 1 k.c.funkcja kompensacyjna musi być rozumiana szeroko, albowiem obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i sferę psychiczną poszkodowanego. Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne
Sąd dostrzegł, że choroba zawodowa wprawdzie nie powoduje u powoda cierpień fizycznych, to niewątpliwie jednak na krzywdę powoda ma wpływ czynnik o charakterze psychicznym. Mianowicie, powód musi żyć z poczuciem dodatkowej choroby, która ma charakter nieodwracalny. Co więcej, powód musi żyć z poczuciem stałego doznanego uszczerbku na zdrowiu, z poczuciem niepewności rokowań na przyszłość. Uwzględniając wysokość otrzymanego z organu rentowego jednorazowego odszkodowania Sąd I instancji przyjął, że zasądzona wyrokiem kwota stanowi adekwatną wysokość zadośćuczynienia. Jednocześnie Sąd podkreślił, że rozpoznawał wysokość zadośćuczynienia przy uwzględnieniu, że powód doznał 10% uszczerbku na zdrowiu wskutek stwierdzonej choroby zawodowej.
Podniósł , ze właściwego spełnienia swej funkcji kompensacyjnej zadośćuczynienie nie może być symboliczne i przedstawiać musi ekonomicznie odczuwalną wartość, natomiast funkcja kompensacyjna musi być rozumiana szeroko, bowiem obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i sferę psychiczną poszkodowanego. Z ustalonego orzecznictwa sądowego wynika, że wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia W ocenie Sądu I instancji kwota 6 500 zł kompensuje powodowi doznaną krzywdę w stopniu, w jakim krzywda ta nie została w całości pokryta świadczeniem z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W pozostałym zakresie Sąd uznał roszczenie za nieuzasadnione. O odsetkach Sąd orzekł z mocyart. 481 k.c.w związku zart. 300 k.p
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawieart. 100 k.p.ca o kosztach sądowych orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.orazart. 13(i a contrarioart. 96 ust.1 pkt 4 ) ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2018 roku, poz. 300 ze zm.).
PozwanaSpółka (...) SAwB.zaskarżyła wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania , w a toart. 233 k.p.c.poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, zamiast swobodnej oceny dowodów, a w szczególności polegającej na przyjęciu, że krzywda jakiej powód doznał w związku z chorobą zawodową nie została w pełni zrekompensowana .
Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego a toart. 445 § 1 k.c.poprzez uznanie, że krzywda, jakiej powód doznał w związku z chorobą zawodową nie została w pełni zrekompensowana.
Pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej obowiązku zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego
Pozwana kwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu wskazując, że z opinii biegłych wynika iż choroba zawodowa nie powoduje u powoda żadnych cierpień fizycznych i nie generuje żadnych patologicznych objawów. W ocenie pozwanej brak jakichkolwiek negatywnych konsekwencji występowania choroby zawodowej nie może powodować u powoda negatywnych przeżyć psychicznych uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia .W związku że powództwo winno było ulec oddaleniu.
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanej kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu o odwoławczym. Wskazał ,że wyrok Sądu pierwszej instancji jest słuszny zarówno co do zasady przyznającej powodowi prawo do uzupełniającego zadośćuczynienia w związku z chorobą zawodową pylicą płuc ,jak i co do wysokości należnego zadośćuczynienia. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej i zgodnej z zasadami prawa procesowego oceny dowodów zgromadzonych w sprawie.
Sąd drugiej instancji zważył co następuje:
Biorąc pod uwagę wysokość zasądzonego zadośćuczynienia i ustalone orzecznictwo sądowe wskazujące na to , że zadośćuczynienie nie może być symboliczne, a wysokość zasądzonego zadośćuczynienia może ulec zmianie tylko wówczas, gdy jest ono rażąco wygórowane, w niniejszej sprawie na skutek apelacji pozwanej możliwe były tylko dwa rozstrzygnięcia – zmiana wyroku poprzez oddalenie powództwa albo oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności pozwanej, a kwota 6500 złotych nie jest rażąco wygórowana.
Bezsporne w sprawie jest, że u powoda stwierdzono chorobę zawodową pylicę płuc. Należy zgodzić się z biegłymi, że uszczerbek na zdrowiu wynosi 20 %. Nie budzi wątpliwości, że rozpoznana choroba nie powoduje żadnych dolegliwości fizycznych.
W przypadku powoda mamy jednak do czynienia z taką sytuacją że świadomość choroby spowodowała zauważalną zmianę jego zachowania i trybu życia. Powód z osoby sprawnej, aktywnej fizycznie, po rozpoznaniu choroby znacznie ograniczył swoją aktywność życiową. .Unika wysiłku fizycznego, skarży się na męczliwość, nie uprawia sportu, nie jest w stanie wykonywać prac w domu w takim zakresie, jak w czasie, kiedy nie miał rozpoznanej choroby układu oddechowego . Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powód naruszenie sprawności organizmu wiąże z chorobą układu oddechowego.
Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska pozwanej zawartego w apelacji, że brak jakichkolwiek negatywnych konsekwencji występowania choroby zawodowej nie może powodować negatywnych przeżyć psychicznych Sama świadomość choroby może powodować niepokój, który może być przyczyną innych problemów, m.in. w domu i kontaktach międzyludzkich. Nierzadkie są przypadki, że sama świadomość choroby powoduje cierpienia psychiczne w rozumieniaart. 445 k.c..
Podstawą żądania zart. 445 k.c.jest doznana krzywda niemajątkowa w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi pokrzywdzonego, wynikająca z doznanego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
Wielkość zadośćuczynienia zależy od oceny całokształtu okoliczności dokonanej przez Sąd w toku postępowania, w tym rozmiaru doznanych cierpień, ich intensywności, trwałości czy nieodwracalności skutków uszkodzenia ciała, wieku poszkodowanego oraz wpływu choroby na życie osobiste i zawodowe charakteru. Zdaniem Sądu, wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego dają podstawę do stwierdzenia, ,że ustalona choroba zawodowa miała wpływ na życie powoda- spowodowała ograniczenie aktywności życiowej.
Powód w niniejszej sprawie dochodził zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i psychiczne spowodowane skutkami choroby zawodowej. Okazało się, że odczuwane dolegliwości fizyczne nie mają związku z pylicą płuc ,natomiast Sąd I instancji zasadnie uznał, że należy zasądzić 6500 złotych . Jest to kwota adekwatna do cierpień psychicznych w rozumieniuart. 445 § 1 k.c.( świadomość choroby i brak możliwości poprawy stanu zdrowia). Wysokość zadośćuczynienia nie jest nadmierna.
Apelację jako bezpodstawną należało oddalić na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.w związku z § 2 pkt 4 , § 9 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
(-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Teresa Kalinka (spr.) (-) SSO Jolanta Łanowy-Klimek
Sędzia   Przewodniczący Sędzia