Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 406/19
Data wyroku: 2020-01-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sądu Okręgowego Tomasz Pawlik, Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Dział spadku
Podstawa prawna: art 684 kpc, art 105 kc

Sygn. akt III Ca 406/19

POSTANOWIENIE
Dnia 8 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek
Sędziowie Sądu Okręgowego:   Tomasz Pawlik
Artur Żymełka
Protokolant     Monika Piasecka
po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuG. S.
z udziałemA. K.
o dział spadku poŁ. K.
na skutek apelacji uczestniczki postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego wT. G.
z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt I Ns 2302/16
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu wT. G.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSO Artur Żymełka   SSO Leszek Dąbek   SSO Tomasz Pawlik
Sygn. akt III Ca 406/19

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicachw postanowieniu wstępnym z dnia 29 10 2018 r. ustalił, że skład spadku po zmarłymŁ. K.wchodzą prawa własności
oraz udział w 1/3 we współwłasności wskazanych w sentencji nieruchomości.
W ustalonym stanie faktycznym przywołał regulacjeart. 101 § 1 k.c.iart. 105 k.c.Następnie dokonała oceny poczynionych ustaleń faktycznych i w konkluzji uznał, że wnioskodawczyni w toku postępowania wykazała, że uczestniczka postępowania chwili dokonania umownego działu spadku wiedział o odwołaniu jej przez wnioskodawczynię pełnomocnictwa, bądź co najmniej mogła się o tym z łatwością dowiedzieć. Stwierdził, że w tej sytuacji zobligowany był wydać zaskarżone postanowienie wstępne przy zastosowaniu regulacjiart. 684 k.p.c.iart. 618 § 2 i 3 k.p.c.w związku zart. 688 k.p.c.
przy uwzględnieniu, że wnioskodawczyni i uczestniczka postępowania zgodnie oświadczyły, że w skład masy spadkowej wchodzą wskazane w sentencji przedmioty majątkowe.
Orzeczeniezaskarżyła uczestniczka postępowaniaA. K., która wniosła o jego uchylenie i oddalenie wniosku o dział spadku, ewentualnie jego uchylenie oraz przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz od wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Zarzuciła, że przy ferowaniu zasakarżonego postanowienia naruszono prawo procesowe i material, regulacje:art. 233 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.,art. 684 k.p.c.art. 6 k.c.,art. 88 k.c.,art. 105 k.c.iart. 1037 § 1 i 2 k.c.w sposób podany w apelacji.
w apelacji
WnioskodawczyniG. S.wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na jej rzecz od uczestniczki postępowania na swoja rzecz kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował wniosek, lecz wadliwie rozpoznał sprawę.
Stosownie do przywołanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia regulacjiart. 684 k.p.c.w spraw o dział spadku sąd rozpoznający sprawę zobligowany jest działać z urzędu w celu prawidłowego ustalenia składu i wartości spadku, co w realiach niniejszej sprawy oznaczało, że powinien z urzędu podjąć czynności w celu jednoznacznego ustalenia czy uczestniczka postępowania w chwili dokonania w dniu 7 05 2015r. w kancelarii notarialnej wT.umownego działu spadku
poŁ. K.wiedziała lub z łatwością mogła się dowidzieć o odwołaniu udzielonego jej w dniu 28 04 2015r. przez wnioskodawczynie pełnomocnictwa (art. 105 k.c.).
Rozpoznając sprawę a następnie czyniąc ustalenia faktyczne i dokonując ich oceny między innymi trafnie także przyjął, że mogło do tego dojść także poprzez wysłanie uczestniczce postępowania przez skarżącą wiadomościSMS.
Z części ustalającej uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika jednak,
że czyniąc w tym zakresie ustalenia oparł się on wyłącznie na informacjach zawartych w„potwierdzeniu nadania i odbioru – k. 37-38; piśmie z dnia 29 kwietnia 2015r. – k. 36 akt,które nie mogą stanowić podstawy do poczynienia w tej kwestii ustaleń faktycznych, gdyż w piśmie tym brak jest jakiejkolwiek informacji o przesłaniu przez wnioskodawczynię uczestniczce postępowania wiadomości SMS i zgodnie z potwierdzeniami odbioru przesyłki zostało ono odebrane przez uczestniczkę postępowania w dni 13 05 2015r. tj. już po dokonaniu umownego działu spadku.
Dla poczynieni w tej kwestii ustaleń nie jest również wystarczające zastosowanie przez Sąd Rejonowy w motywach orzeczenia wskazanego w nim domniemania faktycznego (art. 213 k.p.c.), gdyż z uzasadnienia postanowienia nie wynika na jakich
faktach zostało ono oparte i w oparciu o jakie źródła dowodowe zostały one poczynione.
Nie może być również ich podstawą – sam w sobie - przywołany w uzasadnieniu„zrzut z ekranu telefonu obejmujący wiadomość SMS”(K. 106 akt).
Jego autentyczność i treść nie została bowiem w żaden sposób uwierzytelniona (np. przez pełnomocnika wnioskodawczyni) przez co w obecnym stanie sprawy jego moc dowodowa jest znikoma.
Zgodnie z przywołana powyżej regulacjąart. 684 k.p.c.zaoferowanie
przez wnioskodawczynie dowodu z niego obligowało Sąd pierwszej instancji do podjęcia z urzędu czynności w celu uzupełnienia w tym zakresie postępowania dowodowego, przez zobowiązanie pełnomocnika wnioskodawczyni do dokonanie jego prawidłowego uwierzytelnienia lub przedłożenia go z prawidłowym uwierzytelnieniem oraz przeprowadzenia dowodu z oględzin telefonu wnioskodawczyni w celu zweryfikowania z zawartością oraz o ile to jest możliwe ustalenie momentu wyłania wiadomości SMS uczestniczce postępowania i chwili w której wpłynęła ona na jej telefon i jej odebrania (zaznajomienia się z nią), a także przeprowadzenia analogicznego dowodu z oględzin telefonu uczestniczki postępowania”.
Czynności te nie zostały przeprowadzone, co z uwagi na kardynalne ich znaczenie dla rozpoznania sprawy, jest równoznaczne z nierozpoznaniem w tym zakresie istoty sprawy, co już tylko z tego powodu czyniło koniecznym uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji w oparciu o regulację
art. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Niezależnie od tego w postępowaniu odwoławczym wpłynęło oświadczenie świadkaS. K.(ówczesnego partnera życiowego uczestniczki postępowania), w którym całkowicie zmienił on przedstawioną przez niego w zeznaniach wersję przebiegu przedmiotowych zdarzeń.
Czyni to koniecznym przeprowadzenia z urzędu dowodu z uzupełniających jego zeznań i o ile podtrzyma on tę wersję także, co najmniej z dowodu z uzupełniającego przesłuchania uczestniczki postępowania oraz potencjalnie z dowodów z uzupełniających zeznań pozostałych osób zeznających w sprawie (tj. potencjalnie powtórzenia dowodów z przeważającej części materiału dowodowego), a to dodatkowo przemawiało za koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
R.z podanych względów apelacja jest uzasadniona i dlatego orzeczono jak w sentencji w oparciu o regulacjęart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13
§ 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie dowodowe we wskazanych kierunkach.
Orzekając zadba o to, żeby poczynione ustalenia faktyczne miały odniesienie
w odpowiednich źródłach dowodowych, dokonana ich wnikliwej oceny, a konstruując ewentualne domniemania faktyczne wskażę na jakich konkretnych faktach zostały one oparte.
SSO Artur Żymełka SSO Leszek Dąbek SSO Tomasz Pawlik