Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 337/18
Data wyroku: 2019-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Karolina Malinowska-Krutul
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: 446 § 4 kc

Sygn. akt I C 337/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 czerwca 2019 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący – SSR Karolina Malinowska - Krutul
Protokolant – Jadwiga Styła
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019r. w Zambrowie
sprawy z powództwaZ. M.,P. M. (1)
przeciwkoTowarzystwu (...) SAwW.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) SAwW.na rzecz powodaZ. M.kwotę 23.750,00 (dwadzieścia trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) SAwW.na rzecz powodaP. M. (1)kwotę 7.000 (siedem tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty

III
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

IV
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) SAwW.oraz od powodaZ. M.na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 276,18 (dwieście siedemdziesiąt sześć i 18/100) złotych tytułem zwrotu wydatków tymczasowo wypłaconych ze Skarbu Państwa;

V
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz tłumacza języka migowegoM. O.kwotę 63,00 (sześćdziesiąt trzy) złote tytułem wynagrodzenia; odstępując od obciążania nią stron;

VI
odstępuje od obciążania stron nieuiszczoną opłatą od pozwu ;

VII
koszty zastępstwa procesowego wzajemnie znosi.

Sygn. akt I C 337/18

UZASADNIENIE
PowodowieZ. M.iP. M. (1)wnieśli o zasądzenie od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.tytułem zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby odpowiednio na rzeczZ. M.kwoty: 68.750 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 28.750 zł od dnia 08 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty, od kwoty 10.000 zł od dnia 07 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty, zaś od kwoty 30.000 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz na rzeczP. M. (1)kwoty 15.000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 10.000 zł od dnia 07 sierpnia 2017 r. zaś od kwoty 5.000 zł od dnia 07 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w dniu 7 czerwca 2017 r. w miejscowościP.doszło do wypadku komunikacyjnego z udziałem dwóch pojazdów osobowych, tj.V. (...)onumerze rejestracyjnym (...)onumerze rejestracyjnym (...). Po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego ustalono, że kierujący samochodem osobowym markiV. (...)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że na skrzyżowaniu drogiS.–O.z drogą prowadzącą do miejscowościP.podjął manewr skrętu w lewo i zjechał na przeciwny pas ruchu, nie ustępując w ten sposób pierwszeństwa przejazdu nadjeżdżającemu tym pasem ruchu kierującemu samochodem osobowym markiB. (...), doprowadzając w ten sposób do zderzenia obydwu pojazdów. Na skutek przedmiotowego zdarzenia podróżująca pojazdemS. M. (1)poniosła śmierć na miejscu.S. M. (1)była matkąZ. M.i babkąP. M. (1). Przeciwko kierującemu samochodem osobowymV. (...)
P. M. (2)skierowano akt oskarżenia do Sądu Rejonowego wO. (...)sygn. akt(...). Pojazd kierowany przez sprawcę wypadku objęty był ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń.
Strona pozwana wnosiła o oddalenie każdego z powództw w całości.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 7 czerwca 2017 r. w miejscowościP.doszło do wypadku komunikacyjnego z udziałem dwóch pojazdów osobowych, tj.V. (...)onumerze rejestracyjnym (...)onumerze rejestracyjnym (...). Po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego ustalono, że kierujący samochodem osobowym markiV. (...)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że na skrzyżowaniu drogiS.–O.z drogą prowadzącą do miejscowościP.podjął manewr skrętu w lewo i zjechał na przeciwny pas ruchu, nie ustępując w ten sposób pierwszeństwa przejazdu nadjeżdżającemu tym pasem ruchu kierującemu samochodem osobowym markiB. (...), doprowadzając w ten sposób do zderzenia obydwu pojazdów. Na skutek przedmiotowego zdarzeniaS. M. (1)poniosła śmierć na miejscu.
S. M. (1)w chwili śmierci miała 70 lat. Była matkąZ. M.i babciąP. M. (1).
Przeciwko kierującemu samochodem osobowymV. (...)P. M. (2)skierowano akt oskarżenia do Sądu Rejonowego wO. (...)sygn. akt(...). Pojazd kierowany przez sprawcę wypadku objęty był ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej wTowarzystwie (...) S.A.z siedzibą wW..
Po przeprowadzeniu procesu likwidacjiTowarzystwo (...) S.A.z siedzibą wW.przyznało na rzeczZ. M.kwotę 11.250 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę po śmierciS. M. (1), zaś odnośnieP. M. (1)odmówiło wypłaty świadczenia.
W dacie zdarzeniaZ. M.miał 51 lat, był żonaty, miał jednego synaP. M. (1)w wieku 14 lat. Wraz z żoną i synem mieszkał wZ.w wynajmowanym mieszkaniu.Z. M.od urodzenia jest głuchoniemy, przebywa na rencie i ma orzeczoną I grupę inwalidztwa.Z. M.iS. M. (1)wzajemnie służyli sobie pomocą i wsparciem finansowym. Z matką miał dobre relacje, spotykali się z okazji świąt i na uroczystościach rodzinnych. O wypadkuZ. M.dowiedział się od brataS. M. (2). Po śmierci matkiZ. M.nie korzystał z pomocy psychiatry i psychologa, nie przyjmował środków psychotropowych. Był na uroczystościach pogrzebowych. Systematycznie odwiedza grób matki.
P. M. (1)w dacie śmierci babciS. M. (1)miał 14 lat. Był najstarszym z pięciorga wnuczątS. M. (1). Miał z babcią dobry kontakt.
Tragiczna śmierćS. M. (1), utrata więzi zeS. M. (1)spowodowała u powodów wstrząs, ból i smutek oraz okres żałoby, który był okresem trudnym. Okres cierpień, smutku, poczucia krzywdy był najbardziej nasilony na pogrzebie, doznania emocjonalne były dotkliwe i powodowały ból i cierpienie psychiczne, najbardziej zaakcentowane w dniach i tygodniach od tragicznego wypadku.S. M. (1)zajmowała ważne i istotne miejsce w życiuZ. M.iP. M. (1). Mogli liczyć na jej wsparcie.
ObecnieZ. M.iP. M. (1)odczuwają skutki emocjonalne utratyS. M. (1), brak obecności zmarłej , mają poczucie straty po niej.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o: kserokopię aktu zgonu (k. 36), decyzję (k. 43-44), reklamację (k. 47-51, 52-55), protokół (k. 893-94), orzeczenie o niepełnosprawności (k. 107), zeznania powodów:Z. M.iP. M. (1)(k. 228 i odwr. , 169 v), zeznania świadków:M. M.(k. 170-170v),S. M. (2)(k. 170v), opinię sadowo – psychologiczną (k. 187-196) wraz z jej uzupełnieniem (k. 212).
Sąd zważył, co następuje :
Powództwa okazały się częściowo zasadne.
Powodowie oparli swoje żądania naart. 446 § 4 kc, z którego wynika, iż sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
„Oceniając żądanie zadośćuczynienia, oparte naart. 446 § 4 k.c.wskazać należy, że ustawodawca - podobnie jak wart. 445 § 1 k.c.iart. 448 k.c.- nie sprecyzował kryteriów jego ustalania, pozostawiając w tym zakresie swobodę sądowi orzekającemu. W związku z tym, że zadośćuczynienie kompensować ma m.in. uszczerbek spowodowany naruszeniem dobra osobistego w postaci więzów rodzinnych, to usprawiedliwionym wydaje się sięgnięcie do wypracowanych w orzecznictwie kryteriów ustalania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i art. 24 k.c.w zw. zart. 448 k.c.) (…). Wskazać należy, że zadośćuczynienie jest roszczeniem o charakterze ściśle niemajątkowym mającym za zadanie kompensatę doznanej krzywdy, a zatem nie powinno ono mieć na celu wyrównania strat poniesionych przez członków najbliższej rodziny zmarłego, lecz ma pomóc dostosować się do nowej rzeczywistości. Ma także na celu złagodzenie cierpienia wywołanego utratą osoby bliskiej. Okoliczności wpływające na wysokość tego świadczenia to między innymi: dramatyzm doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rola jaką w rodzinie pełniła osoba zmarłego, charakter i rodzaj zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu pozostałych członków rodziny, stopień w jakim pozostali członkowie będą umieli odnaleźć się w nowej rzeczywistości i na ile zdolni są zaakceptować obecny stan rzeczy, skorzystanie z pomocy fachowej w czasie radzenia sobie w tej trudnej sytuacji, proces leczenia doznanej traumy mający na celu pomoc w odbudowie struktury rodziny i przywrócenie znaczenia każdego z jej członków.” (tak Sąd Apelacyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 października 2013 r. w sprawie I ACa 439/13; LEX nr 1378647).
W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu nie było przeszkód, aby uznać, że szczególna więź emocjonalna między najbliższymi członkami rodziny, w tym wypadku między matką a synem oraz babcią a wnukiem, pozostaje pod ochroną przewidzianą wart. 23 i 24 kc, zaś zerwanie tej więzi uprawniało powodów do wystąpienia z roszczeniem o zadośćuczynienie krzywdy, która tak naprawdę niegdy nie zostanie zrekompensowana.
Z zeznań powodaZ. M.złożonych w toku niniejszego postępowania, popartych wiarygodnymi zeznaniami świadkówM. M.iS. M. (2)wynika, że był on związany ze swoją matką, odwiedzali się głównie w czasie świąt i uroczystości rodzinnych, gdyżZ. M.nie poruszał się samochodem, ponadto sytuacja finansowa powodów nie zawsze im na to pozwalała, co podkreślali przed Sądem. Więź powodów ze zmarłą matką była szczególna.S. M. (1)otaczałaZ. M.szczególną troską, co podkręcili świadkowie - też ze względu na to, że od urodzenia był osobą głuchoniemą. Nie ulega też wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie krzywda jest tym bardziej dotkliwa, że śmierć matki i babki nastąpiła nagle i nieoczekiwanie, w wypadku komunikacyjnym. PowódZ. M.mocno przeżył śmierć matki albowiem odgrywała ona w jego życiu ważną rolę. Jak wynika z ustaleń faktycznych zmarłą łączyła z powodem silna więź emocjonalna.
Jeżeli zaś chodzi o powodaP. M. (1), to również łączyła go z babcią głęboka więź. Często z nią rozmawiał, grał w karty. Zapamiętał ją jako osobę dobrą, służącą pomocą. Odczuwa jej brak w życiu codziennym. Jest jej najstarszym wnukiem. Bezpośrednio po jej śmierci niewątpliwie odczuwał jej brak w życiu codziennym. Oczywiście tutejszy Sąd miał na uwadze bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, w zakresie przyznawania zadośćuczynienia wnukom i to, że nie może być tu mowy o automatyzmie, a w sprawie każdorazowo uprzednio należy ustalić silną więź , szczególną więź między zmarłym a wnukiem. Opinia sporządzona w sprawie tę szczególnie silną więź międzyP. M. (1)a zmarła wykazała.
Z drugiej strony nie sposób tracić z pola widzenia, że z racji upływu czasu po stracie najbliższej osoby nastąpiło już w pewnym sensie zabliźnienie większości ran psychicznych. Powodowie funkcjonują obecnie prawidłowo,Z. M.ma swoją rodzinę, nie doznają uczucia osamotnienia. Ponadto po śmierciS. M. (1)nie korzystali z profesjonalnej pomocy (leczenia psychicznego, itp.). Jak wskazał w swojej opinii biegły psycholog kliniczny utrata więzi zeS. M. (1)spowodowała u powodów wstrząs, ból i smutek oraz okres żałoby, który był okresem trudnym. Okres cierpień, smutku i poczucia krzywdy był najbardziej nasilony na pogrzebie i bezpośrednio po nim, natomiast w chwili obecnej nie wykazują oni cech patologicznie przedłużającej się żałoby.P. M. (1)aktualnie też funkcjonuje prawidłowo. Śmierć babci nie odbiła się negatywnie na jego efektach w nauce, kontaktach z rówieśnikami.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela trafny pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2013 r. w sprawie I ACa 1470/12 (LEX nr 1322512, iż „wysokość zadośćuczynienia nie powinna zależeć od sytuacji majątkowej zmarłego, powinna natomiast uwzględniać okoliczność, że śmierć człowieka jest zdarzeniem pewnym, a zatem zadośćuczynienie powinno rekompensować często jedynie wcześniejszą utratę członka rodziny. Z tego względu najwyższe świadczenia z tego tytułu powinny być przyznawane na rzecz osób, które na skutek śmierci najbliższego członka rodziny stały się samotne”. O tym, iż po śmierciS. M. (1)powodowie stali się samotni nie może być mowy.Z. M.w dacie wypadku miał już swoją rodzinę. Nie mieszkał z matką.P. M. (1)zaś był już nastolatkiem. Miał swoje zainteresowanie, przyjaciół. PonadtoS. M. (1)w chwili śmierci miała 70 lat, była zatem w podeszłym wieku. Miała już dorosłe dzieci, wnuki. Powodowie mogli liczyć się z faktem jej odejścia w realnej perspektywie czasowej.
Niewątpliwie jednak na skutek śmierciS. M. (1)– matki i babci powodów zerwaniu uległa więź łącząca rodzinę i to więź, którą trudno określić jako zwykłą, czy też powierzchowną. Nie można nie docenić roli, jaką w życiu powodów pełniła zmarłaS. M. (1). Wspierała ich psychicznie, mogli na nią liczyć w trudnych momentach, wychowała syna i wnuka. Wszyscy się wzajemnie odwiedzali, jak tylko finansowo było to możliwe. Razem świętowali na uroczystościach rodzinnych.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane dowody, uznane przez Sąd za wiarygodne, oraz mając na względzie utrwaloną wykładnię dotyczącą zadośćuczynienia, przyjąć należało, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, ,,odpowiednia suma’’ w rozumieniuart. 446 § 4 kcnależna powodowiZ. M.tytułem zadośćuczynienia w związku ze śmiercią matki winna wynosić 35.000 zł, zaś kwota zadośćuczynienia należna powodowiP. M. (1)za śmierć babki winna wynosić 7.000 zł. Odliczając wypłacone powodowiZ. M.w toku postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienie w wysokości 11.500 zł, do zapłaty przez pozwanego na rzecz powodaZ. M.pozostaje kwota 23.750 zł. i tyle Sąd zasądził w sprawie. Kwoty: 35.000 zł w przypadku powodaZ. M.i 7.000 zł w przypadku powodaP. M. (1)są adekwatne do rozmiaru doznanej przez nich krzywdy i nie są kwotami wygórowanymi, nie będą stanowiły wzbogacenia się poszkodowanych. Brak jednak było podstaw do uwzględniania roszczeń powodów w całości. Żądanie ponad w/w kwoty podlegało oddaleniu.
O odsetkach Sąd orzekł od dnia wyrokowania (pkt I i II orzeczenia). Tutejszy Sad podziela tu stanowisko zaprezentowane w wyroku SN z dnia 30.10.2003 (IV CSK 130/02), zgodnie z którym to w razie ustalenia wysokości zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy uzasadnione jest przyznanie odsetek dopiero od dnia wyrokowania.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 100 kpc, przy czym koszty zastępstwa procesowego wzajemnie zniesiono stosownie doart. 100 kpczd. 1.