Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1710/20
Data wyroku: 2020-10-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Renta rolnicza
Podstawa prawna: art. 28 ustawy z 20.12.1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników
Teza: korzystniejsza dla wnioskodawcy jest renta rolnicza niż emerytura rolnicza.

Sygn. akt VIII U 1710/20

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 czerwca 2020 r. znak:(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)wŁ., na podstawieart. 28 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U z 2020 r., poz. 174) z urzędu odmówiłK. Ś.prawa do pełnej wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu, organ rentowy wskazał, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego oraz od dnia 1.03.2020 r. jego małżonce przyznano emeryturę rolniczą. Tym samym,K. Ś.nie prowadzi działalności rolniczej z małżonkiem, podlegającym ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu z mocy ustawy. W związku z powyższym brak jest podstaw do wypłaty części uzupełniającej świadczenia w pełnej wysokości. Dodatkowo ubezpieczony jest trwale całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym a zatem brak jest też podstaw do wypłaty połowy części uzupełniającej świadczenia.
(decyzja k. 171 – 172 akt KRUS)
Od powyższej decyzji wnioskodawca odwołał się do Sądu Okręgowego w Łodzi w dniu 13 lipca 2020 r. wnosząc o jej zmianę.K. Ś.podniósł, że osobom pobierającym renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy, które osiągnęły wiek emerytalny przyznaje się z urzędu emeryturę rolniczą w wysokości, nie niższej od dotychczas pobieranej renty, jeżeli osoba ta spełnia warunek posiadania wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez co najmniej 25 lat. Wnioskodawca podkreślił, że w jego przypadku ten warunek został spełniony.(odwołanie k. 3)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
(odpowiedź na odwołanie k. 4 – 5 verte)
W dniu 4 września 2020 r. ubezpieczony złożył do Sądu Okręgowego pismo procesowe, w którym podkreślił, iż decyzja Prezesa KRUS z dnia 20 lipca 2020 r. jest błędna, gdyż przyznaje mu wypłatę świadczenia korzystniejszego po złożeniu wniosku o wypłatę emerytury, ale od dnia 1.07.2020 r., a nie od dnia 1.06.2020 r. Do przedmiotowego pisma wnioskodawca załączył kopię decyzji organu rentowego z dnia 20.07.2020 r.
(pismo wnioskodawcy z dnia 4.09.2020 r. k. 27, kopia decyzji k. 29)
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, co następuje:
WnioskodawcaK. Ś.urodził się w dniu (...)(bezsporne)
Ubezpieczony od dnia 1 maja 2009 r. pobiera okresową rentę rolniczą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w rolnictwie a od dnia 1.08.2013 r. przedmiotową rentę przyznaną na stałe.
(decyzja k. 44, k. 70, k. 100 – 100 verte akt KRUS)
Decyzją z dnia 05.03.2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznałD. Ś.- małżonce wnioskodawcy, prawo do emerytury pracowniczej, od dnia 6.03.2020 r.
(bezsporne)
Decyzją z dnia 29 maja 2020 r. Prezes KRUS stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie:
- ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego dlaD. Ś.od dnia 6.03.2020 r.;
- ubezpieczenia emerytalno – rentowego dlaD. Ś.od dnia 6.03.2020 r.(decyzja k. 164 akt KRUS)
MałżonkowieŚ.pozostają nadal współwłaścicielami gospodarstwa rolnegowrozumieniu przepisów o podatku rolnym.(bezsporne)
Decyzją z dnia 02.06.2020 r. znak(...)– 1 Prezes KRUS wstrzymał wnioskodawcy wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej w 100% od dnia 01.06.2020 r. Wskazano, że do wypłaty przysługuje renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 308,55 zł miesięcznie.
(decyzja k. 167 – 170 akt KRUS)
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 czerwca 2020 r. znak:(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)wŁ.na podstawieart. 28 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U z 2020 r., poz. 174) z urzędu odmówiłK. Ś.prawa do pełnej wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego oraz od dnia 1.03.2020 r. jego małżonce przyznano emeryturę rolniczą. Tym samymK. Ś.nie prowadzi działalności rolniczej z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu z mocy ustawy. W związku z powyższym brak jest podstaw do wypłaty części uzupełniającej świadczenia w pełnej wysokości. Dodatkowo ubezpieczony jest trwale całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym a zatem brak jest też podstaw do wypłaty połowy części uzupełniającej świadczenia.
(decyzja k. 171 – 172 akt KRUS)
Decyzją z dnia 16.07.2020 r. Prezes KRUS przyznał wnioskodawcy z urzędu prawo do emerytury rolniczej od dnia 1.07.2020 r.
(decyzja k. 183 akt KRUS)
Kolejną decyzja z dnia 20 lipca 2020 r. organ rentowy wstrzymał od dnia 1.07.2020 r. wypłatę emerytury rolniczej z powodu wypłaty świadczenia korzystniejszego, tj. renty rolniczej.
(decyzja k. 188 akt KRUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty, zawarte w załączonych do akt sprawy aktach KRUS, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Zebrany materiał dowodowy nie nasuwa wątpliwości i pozwala, tym samym, na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanieK. Ś.nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
W myślart. 28 ustawyz dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2020 r. poz. 53) wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych wust. 2-8,jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą.
Zawieszenie wypłaty dotyczy części uzupełniającej renty rolniczej. Wypłata części uzupełniającej renty rolniczej ulega zawieszeniu w całości, jeżeli rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Zgodnie z ust. 4 przytoczonego przepisuemeryt rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:
1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej:

a
małżonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstępnym lub pasierbem,

c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,
d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c;
2) gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych;
3) gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia;
4) własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.
Wypłata ulega zawieszeniu w połowie, jeżeli rencista pobiera okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez dwa lata.
Stosownie do treści art. 28 ust. 11, w przypadku, gdy rencista lub emeryt uprawniony do emerytury z art. 19 ust. 1prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że bezsprzecznie ustalono, iż wnioskodawcaK. Ś.oraz jego małżonkaD. Ś.są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W tym stanie rzeczy w myśl literalnego brzmienia omawianegoart. 28 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie można uznać, żeK. Ś.jako emeryt rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej z małżonkiem.
Mimo jednak okoliczności prowadzenia działalności rolniczej z małżonkiem, wypłata części uzupełniającej renty rolniczej, nie uległaby zawieszeniu, w sytuacji gdyby małżonek ten podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy przedmiotowej ustawy. Powyższe rozwiązanie nie ma jednak zastosowania do sytuacji prawnejK. Ś., bowiem na mocy decyzji z dnia 29 maja 2020 r. Prezes KRUS stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie:
- ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego dlaD. Ś.od dnia 6.03.2020 r.;
- ubezpieczenia emerytalno – rentowego dlaD. Ś.od dnia 6.03.2020 r.
W tym stanie rzeczy brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyznania wnioskodawcy prawa do wypłaty renty rolniczej w pełnej wysokości ( świadczenia zarówno w części składkowej jak i w części uzupełniającej).
Na marginesie, tylko, zasygnalizować należy, że renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym jest dla wnioskodawcy świadczeniem korzystniejszym, niż emerytura rolnicza z uwagi na fakt, iż w świetleart. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówokres odbywania czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim nie zalicza się do stażu ubezpieczeniowego przy ustalaniu uprawnień do emerytury rolniczej (powyższa kwestia była jednak przedmiotem rozstrzygnięcia odrębnej decyzji).
Uwzględniając wskazane okoliczności , Sąd Okręgowy w Łodzi na mocyart. 47714§ 1k.p.c.oddalił odwołanieK. Ś.od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 2 czerwca 2020 r., uznając je za niezasadne.
Zgodnie, zaś, z treściąart. 36 ust. 1 ustawyz dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówPrezes Kasy wydaje decyzje w sprawach:
1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie;
1a) zmiany warunków ubezpieczenia, a także stwierdzenia obowiązku opłacania składki, o której mowa w art. 17 ust. 2;
1b) stwierdzenia obowiązku opłacania dodatkowej składki miesięcznej, o której mowa w art. 17 ust. 4;
2)(uchylony)
2a) przedłużenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej;
3) ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru;
4) zawieszenia prawa do świadczeń;
5) zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty;
6) zwrotu nienależnie pobranych świadczeń;
7) przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń;
8) potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń z ubezpieczenia;
9) wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzeżeniem ust. 1a;
10) o których mowa w art. 41a i 55;
11) przyznania rodzicielskich świadczeń uzupełniających, o których mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
W myślart. 36 ust. 3ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówodwołanie do sądu od decyzji Prezesa w sprawach, o których mowa wart. 36 ust.1 pkt 1-9, atakże w przypadku niewydania decyzji, przysługuje w terminach i na zasadach określonych w przepisachKodeksu postępowania cywilnegoo postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych; wniesienie odwołania do sądu od decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu i obowiązek opłacania należności z tytułu składek na to ubezpieczenie nie wstrzymuje wykonania tej decyzji.
Stosownie do treściart. 476 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących:
l) ubezpieczeń społecznych;
2) emerytur i rent;
3) (uchylony);
4) innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
5) świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby
pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, SłużbieC.-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
§ 3. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
§ 4. Przez organy rentowe rozumie się:
1) jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń,
2)(uchylony)
3) wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości
- właściwe do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2, a także Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Wedługart. 4779§ 1 k.p.c.odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się (§ 3 cytowanego przepisu).
Przekładając powyższe na grunt niniejszego postępowania podkreślić należy, że w dniu 4 września 2020 r. ubezpieczony złożył do Sądu Okręgowego pismo procesowe, w którym zawarł konkretne zarzuty dotyczące decyzji Prezesa KRUS z dnia 20 lipca 2020 r. Według wnioskodawcy decyzja ta jest błędna, gdyż przyznaje mu wypłatę świadczenia korzystniejszego po złożeniu wniosku o wypłatę emerytury, ale od dnia 1.07.2020 r., a nie od dnia 1.06.2020 r. Do przedmiotowego pisma wnioskodawca załączył kopię decyzji organu rentowego z dnia 20.07.2020 r.
W tym stanie rzeczy z uwagi na okoliczność, iż treść pisma wnioskodawcy z dnia 4 września 2020 r. w sposób wyraźny kwestionuje decyzję Prezesa KRUS z dnia 20.07.2020 r., należy zatem uznać, iż faktycznie stanowi ono odwołanie od tej decyzji. W ocenie Sądu Okręgowego taka była intencja wnioskodawcy, mimo braku w nagłówku nazwy „odwołanie”.
Podkreślić trzeba, że prawodawca dopuszcza jedynie możliwość mylnego/błędnego doboru nazwy rodzaju pisma przez stronę. W takim wypadku wszelkie wnioski i oświadczenia w piśmie powinny byćrozpoznane stosownie do swojej treści, gdyż o rodzaju pisma stanowi jego zawartość, a nie tytuł.
W szczególności jak wskazał Sąd Najwyższy oczywista niedokładność w oznaczeniu pisma procesowego (nazwanego zażaleniem zamiast apelacją) nie stanowi przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym” -( vide Uchwała SN o sygn. akt III CZP 2/17, opubl.L.)
W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, że pismo procesowe wnioskodawcy z dnia 4 września 2020 r. nie zostało złożone do organu, który wydał decyzję, tj. Prezesowi KRUS, to należało je przekazać właściwemu organowi celem nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.
Mając na względzie wskazane okoliczności , orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:
- organowi rentowemu, wypożyczając akta rentowe,
Nadto doręczyć odpis pisma wnioskodawcy z dnia 1.09 2020r. , które wpłynęło do Sądu Okręgowego w dniu

4.09.2020 r. – prezentata Sądu Okręgowego w Łodzi (

k. 12) i które zostało umieszczone w aktach KRUS , proszę, na wniosek pełnomocnika KRUS – wysłać to pismo do KRUS
K.B