Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 99/20
Data wyroku: 2020-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Podstawa prawna: art. 437§1 kpk

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 99/20

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

6.1

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 29 listopada 2019 roku w sprawie II K 1287/18

6.2

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

6.3

Granice zaskarżenia

6.1.1

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

6.1.2

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

6.4

Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodamiprzeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

6.5

Ustalenie faktów

6.1.3

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

6.1.4

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

6.6

Ocena dowodów

6.1.5

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

6.1.6

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oskarżony działał z winy umyślnej i w konsekwencji obraza prawa materialnego poprzez uznanie, iż wyczerpał znamiona przestępstwa.

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Paradoksalnie, Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił prawidłowe ustalenia, a uzasadnienie to jest modelowym, wręcz wzorcowym uzasadnieniem przestępstwa nieumyślnego. Sęk w tym, że ustawodawca nie penalizuje nieumyślnej formy popełnienia zarzuconego oskarżonemu przestępstwa. Co więcej, faktycznie, słusznie Sąd dał wiarę oskarżonemu, że o wygaśnięciu koncesji dowiedział się dopiero po dniu 28 lutego 2017 roku ( s. 2 uzasadnienia na k. 218), oraz, że natychmiast, gdy powziął tę wiedzę, zaprzestał działalności w zakresie obrotu paliwami płynnymi aż do uzyskania nowej koncesji. Również wywód prawny Sądu Rejonowego ( s. 3 -4 uzasadnienia) dotyczy jedynie winy nieumyślnej i w kategoriach abstrakcyjnych należy się z nim zgodzić, jednak nie przystaje on do realiów sprawy, w której oskarżonemu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, które można popełnić jedynie z winy umyślnej. Sąd Rejonowy nie tylko nie wykazał winy umyślnej oskarżonego, ale też nie poczynił w tym zakresie żadnego ustalenia ( wszystkie one sprowadzają się do wykazania zaniedbania ze strony oskarżonego, a więc nieumyślności).
W zasadzie, skoro apelację od takiego wyroku z takimi ustaleniami wniesiono jedynie na korzyść, to na tym można by było niniejszy wywód zakończyć. Jednak Sąd Okręgowy pragnie podnieść, że oskarżony naprawdę nie działał z winy umyślnej i dlatego Sąd Rejonowy innych ustaleń nie przedstawił, bo na gruncie zgormadzonego materiału dowodowego nie dałoby się takowych poczynić. Nie ma żadnego dowodu, że oskarżony powziął wiedzę o wygaśnięciu koncesji przed dniem 28 lutego 2017 roku. Nie ma nic dziwnego w tym, że o tym wcześniej nie usłyszał, albowiem pomysł ustawodawcy, żeby z mocy prawa wygaszać ważność wszystkich wcześniej udzielonych koncesji tylko dlatego, że zmieniono definicję paliw płynnych mógł być zaskakujący dla każdego racjonalnie myślącego człowieka. Oskarżony miał koncesję ważną do 2024 roku i mógł zakładać, że w 2017 roku nie wygasła, a nawet gdyby wygasła, to nie automatycznie z mocy prawa tylko po jakiejś podlegającej doręczeniu decyzji administracyjnej lub orzeczeniu.
Dodajmy, że oskarżony miał wówczas 69 lat, a co najważniejsze, obrót paliwami płynnymi był jedynie ubocznym przedmiotem działalności jego firmy. Nie ma nic dziwnego w tym, że przedsiębiorca w epoce biegunki legislacyjnej nie jest w stanie wychwycić wszystkich zmian w prawie, jakie funduje mu nasz płodny i obdarzony dużą wyobraźnią ustawodawca, zwłaszcza w sytuacji, w której te zmiany nie dotyczą podstawowego profilu działalności firmy.
Ponadto na brak zamiaru (nawet ewentualnego) oskarżonego prowadzenia obrotu paliwami bez koncesji wskazuje również jego zachowanie po dowiedzeniu się o tym, że dotychczasowa koncesja wygasła (czyli po dniu 28 lutego 2017 roku) - otóż natychmiast zawiesił on obrót paliwami płynnymi, wystąpił o nową koncesję i powrócił do prowadzenia działalności w zakresie obrotu paliwami dopiero po jej odzyskaniu. W dodatku okres, w jakim nieświadomie działał bez koncesji był stosunkowo krótki ( od dnia 17 stycznia 2017 roku kiedy poprzednia koncesja z mocy prawa wygasła do dnia 28 lutego 2017 roku, kiedy oskarżony się o tym dowiedział). Jest zatem wiarygodne, że oskarżony nie miał w tym okresie wiedzy o wygaśnięciu koncesji, był to bowiem dosyć krótki okres.

Wniosek

O zmianę i uniewinnienie

☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Oskarżony nie działał z winy umyślnej ani w postaci zamiaru bezpośredniego ani w postaci zamiaru ewentualnego. Działał z winy nieumyślnej, nie dopełnił obowiązku uzyskania koncesji przez zaniedbanie, bo nie zorientował się, że poprzednia koncesja, która miała obowiązywać aż do 2024 roku, wygasła wcześniej ( w dniu 17 stycznia 2017 roku) z mocy prawa na skutek zmian ustawodawczych. Oskarżony powinien o tym wiedzieć i przy dokładaniu należytej staranności mógł taką wiedzę uzyskać, ale przez brak tej staranności tego nie wiedział i nie zdając sobie z tego sprawy przez półtora miesiąca prowadził obrót paliwami nie mając aktualnej koncesji. Jednak ustawodawca nie penalizuje nieumyślnej formy przestępstwa zarzuconego w akcie oskarżenia, dlatego należało oskarżonego uniewinnić.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

6.7

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

6.8

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zmieniono wyrok przez uniewinnienie.

Zwięźle o powodach zmiany

Były omówione wcześniej w części trzeciej formularza, więc nie będą w tym miejscu niepotrzebnie powielane.

6.9

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

6.1.7

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

6.1.8

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

6.10

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

W związku z uniewinnieniem koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

3

W związku z uniewinnieniem dopiero w drugiej instancji zasądzono koszty obrońcy z wyboru w postepowaniu przygotowawczym i przed sądami obu instancji według stawek minimalnych.

7

PODPIS

6.11

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

WYROK

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana