Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 173/20
Data wyroku: 2020-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Przemysław Majkowski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 129 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska

Sygn. akt I C 173)20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 września 2020 r.
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Przemysław Majkowski
Protokolant : sekr. sąd. Justyna Raj
po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwaA. M.iM. M.
przeciwko Skarbowi Państwa – Szefowi(...) Zarządu (...)wB.
o odszkodowanie

1
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.solidarnie na rzecz powodówA. M.iM. M.kwotę 77.800,00 ( siedemdziesiąt siedem tysięcy osiemset ) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 maja 2017 r. do dnia zapłaty,

2
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.solidarnie na rzecz powodówA. M.iM. M.kwotę 5.417,00 ( pięć tysięcy czterysta siedemnaście ) zł tytułem zwrotu kosztów procesu,

3
nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa(...) Zarządu (...)wB.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 3.890,00 ( trzy tysiące osiemset dziewięćdziesiąt ) zł tytułem opłaty sądowej od uiszczenia, której powodowie byli zwolnieni oraz kwotę 5.969,42 ( pięć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć 42/100) zł tytułem zwrotu wydatków w sprawie poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Sygn. akt I C 173/20

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 25 maja 2017 r. (data wpływu) skierowanym do Sądu Rejonowego w Łasku pełnomocnik powodówA. M.iM. M.wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa(...) Zarządu (...)wB.kwoty 10.000 zł tytułem nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego położonego w miejscowościO.nadziałce nr (...), kwoty 20.000 złotych tytułem odszkodowania z tytułu spadku wartości rynkowej nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...), kwoty 7.000 zł tytułem odszkodowania z tytułu spadku wartości rynkowej nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)idziałka nr (...)położonej w miejscowościO.wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę od dnia 10 maja 2017 r. do dnia zapłaty. Nadto pełnomocnik powodów wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,(pozew k. 2-6).
W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa-(...) Zarządu (...)wB.wniósł o oddalenia powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej postępowanie według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego, (odpowiedź na pozew k. 28-36).
W piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2020 r. (data wpływu) pełnomocnik powodówA.iM. M.oświadczył, że rozszerza powództwo o kwotę 40.800 zł, to jest do kwoty 77.800 zł,(pismo strony powodowej k. 93).
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Łasku stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Sieradzu I Wydziałowi Cywilnemu jako właściwemu rzeczowo do rozpoznania sprawy,(postanowienie SR w Łasku k. 98).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
PowodowieA. M.iM. M.są właścicielami nieruchomości gruntowych usytuowanych w miejscowościO.iO., gminaŁ., powiatuŁ., województwa(...), na które składają się działki oznaczone jako: nr(...)o powierzchni 0,08 ha dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)orazdziałki nr (...)o łącznej powierzchni 1,86 ha, dla których prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). W zakresie zagospodarowania przestrzennego dla miejsca położenia nieruchomości nie ma aktualnie opracowanego planu miejscowego, a istniejący uprzednio przestał obowiązywać. Dla gminyŁ.opracowane jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Pomimo, że studium nie jest źródłem prawa miejscowego, z uwagi na brak planu dla obszaru usytuowania nieruchomości informacje w nim zawarte zostały przyjęte jako źródło danych dotyczących zagospodarowania przestrzennego terenu, gdyż przy sporządzaniu planu ustalenia zawarte w studium są wiążące dla organów gminy,(dowód: opinia biegłego do spraw szacowania(...)k. 85, opinia uzupełniająca k. 115-133, uproszczony wypis z rejestru gruntów k. 13-15, odpis zwykły księgi wieczystej k. 16-17, zaświadczenie k. 18, mapa k. 19-20).
W dniu 25 października 2016 roku Sejmik Województwa(...)podjął nową uchwałę nr(...)w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania, w której nastąpiło przesunięcie granic poszczególnych podobszarów oznaczonych wyodrębnionymi izoliniami, która to uchwała uchyliła jednocześnie poprzednią uchwałę w tym przedmiocie z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego wŁ.. Zgodnie z § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadzono następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu:
1) w podobszarze A:
a) zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno- i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo- usługową,
b) zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych,
c) zakaz tworzenia stref ochronnychAuzdrowisk,
d) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.
2) w podobszarze B:
a) zakaz tworzenia stref ochronnychAuzdrowisk,
b) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy.
§ 9. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadzono następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu:
1) w podobszarze A:
a) zakaz budowy budynków jedno- i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo - usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo- usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
c) dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
d) dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom, na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy.
2) w podobszarze B:
a) zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,
b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,
c) dopuszcza się rozbudowę odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.
§ 10. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadzono następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:
1) w podobszarze A:
a) w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej,
2) w podobszarze B:
a) w budynkach szpitali, domów opieki społecznej i budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. W treści opinii biegły stwierdził, że z informacji przedstawionych w studium wynika, że przedmiotowe nieruchomości położone są na terenach: dladziałki (...)są to tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej i zagrodowej o niskiej intensywności, dladziałki (...)są to tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej i zagrodowej o niskiej intensywności, dladziałki (...)są to tereny, lasów i tereny upraw rolnych niższych klas.Działki nr (...)znajdują się podobszarze A, zaś pozostałedziałki nr (...)znajdują się w strefie B.(...)powodów znajdują się w kierunku zachodnim odŁ.. W ujęciu wieczystoksięgowymdziałka nr (...)stanowi odrębną nieruchomość. Położona jest na osiedlu skupiającym zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Terendziałki nr (...)uzbrojony jest w energię elektryczną i wodociąg, a ścieki socjalno-bytowe odprowadzane są do przydomowej oczyszczalni ścieków. Działka jest ogrodzona betonowym płotem z furtką i bramą. Zabudowę stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny wzniesiony w latach 90 dwukondygnacyjny, parter i piętro. Budynek jest ogrzewany piecem na ekogroszek. Budynek mieszkalny ma powierzchnię 112 m2. Fundamenty wykonane są z betonu, mur zaś z cegieł. Strop jest betonowy, zaś dach ma konstrukcję drewnianą, jest wielospadowy, pokryty blachodachówką. Rynny wykonano z(...). Elementy wykończeniowe stanowią: okładziny ścienne- farba lateksowa i glazura, posadzki i podłogi- terakota i panele. Stolarkę okienną wykonano(...). Teren posesji jest utwardzony. Zabudową uzupełniając budynki gospodarcze o powierzchni 54 m2 i 41 m2 murowane z cegły i kryte papą. Na działce występuje zieleń w postaci krzewów i drzew zróżnicowanych gatunkowo.Działki nr (...)wO.sąsiadują z terenami zabudowy jednorodzinnej oraz gruntami rolnymi. Wjazd jest możliwy zdrogi wojewódzkiej nr (...). Na dwóch działkach, to jest(...)posadowione są stare budynki gospodarcze. W treści opinii biegły wskazał, że dla potrzeb charakterystyki rynku nieruchomości wykorzystano wyniki badania i analizy transakcji rynkowych oraz cen kształtujących się na rynku lokalnym. Kryterium doboru stanowiło uwarunkowanie porównywalnością cech poszczególnych nieruchomości. Dla podobszaru A wynikowy średni współczynnik utraty wartości nieruchomości związany z lokalizacją w danym obszarze został określony aktualnie na poziomie 9,1 %, natomiast dla podobszaru B na poziomie 6,5 % dla powiatu(...)oraz 5,3 % dla powiatu(...). Biegły podniósł, że wartość rynkowa została określona w oparciu o średnią arytmetyczną skorygowanych cen transakcyjnych i wynosi (451.300 zł + 385.700 zł + 397.800 zł +403.000 zł) :4= 409.500 zł. Oszacowana w ten sposób utrata wartości rynkowej nieruchomości wynosi 37.300 zł (409.500 zł x 9,1 %= 37.300 zł). Wartość rynkowadziałki nr (...)bez uwzględnienia ograniczeń wynosi 1,06, co przy średniej cenie transakcyjnej 21,02 zł/m2 daje wartość 1 m2 powierzchni gruntu w wysokości 22,34 zł/m2 (4498 m2 x 22,34 zł m2= 100.500 zł. Wskaźnik utraty wartości 36 % i przyjmując na tej podstawie wartości nieruchomości, wynik kształtuje się następująco 100.500 zł x 36 %= 36.200 złŁ.utrata wartości nieruchomości bez uwzględnienia kosztów rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego wynosidziałka zabudowana nr (...)- 37.300 zł,działki nr (...)- 36.200 zł, łącznie 73.500 zł. W celu uzyskania pożądanego efektu podwyższonej izolacyjności akustycznej wzięta została pod uwagę konieczność przeprowadzenia prac ponadstandardowych, wykraczających poza przewidziane dla danego typu w okresie ich budowy. Wartość kosztorysowa robót dostosowawczych została oszacowana w wysokości 4.300 zł. Dla potrzeb określenia kosztów rewitalizacji akustycznej budynków wycena została przeprowadzona w podejściu kosztowym techniką szczegółową. Wartość robót została ustalona z zastosowaniem obowiązujących w dniu rozliczenia cen średnich publikowanych przez wydawnictwo e- (...), a także inne publikacje branżowe, w tym informacje uzyskane od producentów, dostawców i wykonawców robót oraz w placówkach handlowych i serwisowych, z uwzględnieniem lokalnych cen rynkowych(dowód: opinia biegłego do spraw szacowania(...)k. 85, opinia uzupełniająca k. 115-133, opinia Politechniki(...)k. 57-75),
W dniu 02 maja 2017 r. pełnomocnik powodówA. M.iM. M.wystosował do pozwanego Skarbu Państwa-(...) Zarządu (...)wB.wezwanie do zapłaty, w którym wezwał pozwanego do zapłaty solidarnie na rzecz powodów w terminie 7 dni od otrzymania pisma, nie później niż do dnia 09 maja 2017 r. żądanych kwot tytułem odszkodowania w związku ze zmniejszeniem wartości nieruchomości oraz tytułem odszkodowania obejmującego koszty niezbędne w celu modernizacji istniejących budynków mieszkalnych tak by spełniały wymagania techniczne określone w obszarze ograniczonego użytkowania, w podobszarze A i B, utworzonym na mocy Uchwały nr(...)Sejmiku Województwa(...)z dnia 25 października 2016 r. Pismem z dnia 05 maja 2017 r. pozwany oświadczył, że odmawia uznania zgłoszonych roszczeń,(dowód: pismo strony powodowej k. 21-22, pismo pozwanego k. 23).
Sąd uznał wszystkie wyżej wymienione dokumenty za wiarygodne, przede wszystkim dokumenty urzędowe. Zostały sporządzone w odpowiedniej formie przez uprawnione do tego organy i w ramach ich kompetencji, odpowiadając tym samym dyspozycjiart. 244 § 1 k.p.c.Zgodnie z treściąart. 244 § 1 k.p.c., dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Dokumenty prywatne, a za takie uznać należy korespondencję wymienioną przez strony przed zawiśnięciem miedzy nimi sporu, zostały również uznane za wiarygodne. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie -art. 245 k.p.c.Autentyczność dokumentów prywatnych i urzędowych oraz prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron w oparciu o treśćart. 232 k.p.c.w zw. zart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.Także Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Tym samym okazały się one przydatne w sprawie, stając się podstawą powyższych ustaleń faktycznych. Okoliczność, że żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwoliła na potraktowanie tych kopii jako dowodów pośrednich istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej.
Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd oparł także na opinii biegłego sądowegoK. N. (1)w zakresie, w jakim biegły oszacował utratę wartości nieruchomości powodów wskutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania oraz w zakresie w jakim wskazał koszt nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego położonego wO.. W ocenie sądu opinia sporządzona została w sposób jasny, rzeczowy i przejrzysty. Biegły wskazał, na czym oparł się wydając opinię, z jakich korzystali źródeł i jaką posłużył się metodologią. W sposób zrozumiały przedstawił wnioski oraz w jaki sposób do nich doszedł. Sąd nie miał też wątpliwości co do tego, że biegły posiada kompetencje i doświadczenie potrzebne do wydania opinii w sprawie. Podkreślić należy, że biegły sądowyK. N. (1)sporządzał opinie w zbliżonych rodzajowo sprawach dotyczących obniżenia wartości nieruchomości w związku z utworzeniem strefy ograniczonego użytkowania dla lotniska wŁ.(które nie były kwestionowane przez sądy obydwu instancji) oraz z kosztami nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego położonego na działce powodów w miejscowościO.gm.Ł., co pozwala uznać, że posiada on doświadczenie i wiedzę w przedmiocie objętym zakresem opinii w niniejszej sprawie. Z przyczyn powyżej przedstawionych opinię biegłego sądowegoK. N. (1)w zakresie szacującym spadek wartości nieruchomości wskutek stworzenia strefy ograniczonego użytkowania oraz kosztów nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego położonego na działce wO.należało uznać za w pełni wiarygodną i przydatną. W konsekwencji to właśnie opinia biegłegoK. N. (1)stanowiła podstawę do dokonania w sprawie ustaleń istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia. Biegły wyjaśnił w szczególności, a sąd te wyjaśnienia w pełni podziela, jakie okoliczności legły u podstaw dokonania opisanego w opinii oszacowania wartości nieruchomości oraz nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej. Wskazał z jakiej literatury fachowej korzystał przy sporządzaniu opinii. Biegły uzasadnił również przyjętą metodologię obliczeń. Wyjaśnił, z jakich przyczyn przyjęta przez niego metoda jest prawidłowa i prowadzi do uzyskania adekwatnych wyników. BiegłyK. N. (1)wydając opinię dysponował aktualnymi danymi z zakresu obrotu nieruchomościami (m.in. z roku 2020), reakcji lokalnego rynku na wprowadzenie strefy ograniczonego użytkowania, jak również posiłkował się wyliczeniami i opracowaniami odnośnie kosztów nakładów niezbędnych do rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego. Biegły w opinii uzupełniającej odpowiedział wyczerpująco na wątpliwości i pytania strony powodowej, w sposób należyty ustosunkował się do stawianych zarzutów i w sposób wyczerpujący wyjaśnił i uzasadnił, a w konsekwencji również podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Sąd nie dostrzegł przy tym żadnych czynników osłabiających zaufanie do wiedzy biegłego i jego bezstronności, ani żadnych ważnych powodów, które zmuszałyby do dopuszczenia dowodu z opinii innych specjalistów.
Podsumowując wskazać należy, że w ocenie sądu opinia biegłegoK. N. (1)w zakresie szacującym spadek wartości nieruchomości powodów została sporządzona w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszelkich zasad szacowania nieruchomości. W konsekwencji nie można jej postawić zarzutu, że nie jest przydatna dla poczynienia ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie. Opinia ta została opracowana przez osobę posiadającą kwalifikacje i wiedzę ze wskazanej wyżej dziedziny, specjalistę o wieloletnim doświadczeniu na polu praktyki i teorii. Stąd też jej istotny walor pomocniczy przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Przydatność w/w opinii wynika również z tego, iż odpowiada ona postawionej tezie dowodowej, a autor tej opinii jako osoba obca do stron niewątpliwie nie jest zainteresowany treścią rozstrzygnięcia, jakie zapadnie w niniejszej sprawie. Patrząc przez pryzmat pozostałego materiału dowodowego, uznanego za wiarygodny i spójny, znajdującego się w aktach sprawy, nie sposób kwestionować wywodów powyższej opinii, jej spójności i fachowości. Sąd nie znalazł ponadto żadnych podstaw, aby opinię tę zakwestionować z urzędu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniesione powództwo okazało się zasadne.
Zgodnie z treściąart. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r.(Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Przesłankami wynikającej z powyższej regulacji odpowiedzialności są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługujeprawo rzeczowedo nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą. Zart. 129 ust. 2p.o.ś. wynika, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości, co koresponduje z pojęciem straty w rozumieniuart. 361 § 2 k.c, przez którą rozumie się, między innymi zmniejszenie aktywów.
Zastosowanieart. 129 ust. 2p.o.ś. jako podstawy roszczenia odszkodowawczego właściciela nieruchomości z tytułu obniżenia jej wartości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z niej w następstwie ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania było przedmiotem obszernego orzecznictwa. W judykaturze funkcjonuje pogląd, w świetle którego, mówiąc o obszarze ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej, natomiast przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru. Wspomniane ograniczenia są związane z nieruchomością położoną na obszarze ograniczonego użytkowania i dotyczą każdego jej właściciela. Dopóki bowiem będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów. Obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela, wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzednio stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska. Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, iż jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, która uwzględnić powinna wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą wart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeń w wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości(wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 565/08, wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., lex 528219).
W niniejszej sprawie powodowie wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, obejmującego stanowiącą ich własność nieruchomość, ponieśli szkodę polegającą na ograniczeniu w sposobie korzystania z niej, a w konsekwencji - zmniejszeniu jej wartości. Dla nieruchomości powodów brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie nieruchomości wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminyŁ., z którego wynika, żedziałka powodów nr (...)położona jest na terenach zabudowy mieszkaniowej. Z załączników graficznych oraz wykazu obrębów ewidencyjnych ze spisem działek wynika, żedziałka nr (...)znajduje się w całości w podobszarze A. Wskutek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania uchwałą Nr(...)Sejmiku Województwa(...)z dnia 25 października 2016 roku w podobszarze A i B, na terenie którego usytuowane są działki uległo zmianie przez wprowadzenie ograniczeń dotychczasowego sposobu korzystania z niej. Powodowie nie mogą skutecznie dochodzić zaniechania imisji hałasu przez lotnisko, w związku z czym doszło do zawężenia przysługujących im, wynikających z prawa własności, uprawnień związanych z podejmowaniem działań ochronnych wobec swojej własności. Ponadto z § 9 uchwały wynika, m.in. zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego oraz mieszkaniowo – usługową. Podkreślenia przy tym wymaga, że wbrew twierdzeniom pozwanego, w niniejszej sprawie, nie można oceniać zasadności dochodzonego przez powodów roszczenia odszkodowawczego przez pryzmat ograniczeń w sposobie dotychczasowego korzystania ze stanowiącej własność powodów nieruchomości. Nieruchomość powodów należy badać więc pod kątem utraty zdolności swobodnego wykorzystania nieruchomości na cele, np. budownictwa i podlegają ocenie pod kątem spadku ich wartości.
Niewątpliwie zatem, wskutek uszczuplenia zakresu i sposobu dotychczasowego korzystania z nieruchomości oraz zmuszenia właścicieli do zmiany dotychczasowego jej przeznaczenia, co wynika z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w obrębie którego usytuowana jest stanowiąca własnośćA. M.iM. M.nieruchomości, powodowie doznali szkody obejmującej obniżenie wartości ich nieruchomości. Nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy jej właściciel zamierza zbyć swoją własność, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków(wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30 września 2009 r., I ACa 484/09, lex 756606, I Aca 772/09 z 17 czerwca 2010 r., lex 756717).W orzecznictwie przyjmuje się, iż obniżenie wartości nieruchomości generuje stratę niezależnie od tego, czy właściciel ją zbył, czy też nie zamierza podjąć w tym kierunku żadnych działań. Przesłanką roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 129 ust. 2 p.o.ś. nie jest bowiem jej zbycie. Odszkodowanie nie jest też ograniczone do rzeczywistej straty, gdyż obowiązuje zasada pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej za wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości(wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., lex 503415).Wartość należących do powodów nieruchomości uległa obniżeniu z uwagi na położenie w okolicach lotniska wojskowego wŁ.i na skutek hałasu związanego z jego funkcjonowaniem, niewątpliwie negatywnie postrzeganego przez potencjalnych nabywców nieruchomości. Zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniska spadło, a potencjalni nabywcy mogą być skłonni do kupna nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania, ale za odpowiednio niższą cenę. Do zakresu szkody podlegającej naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. należy więc obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że jej właściciel będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje np. hałas(wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18 listopada 2010 r., I ACa 884/10, lex 756735).Wobec powyższego oraz mając na uwadze opinię biegłego rzeczoznawcyK. N., uwzględniając obliczony dla podobszaru A i B współczynnik utraty wartości Sąd Okręgowy ustalił, że wartość rynkowa należącej do powodów nieruchomości uległa obniżeniu o kwotę 73.500 zł.
Oceny zasadności drugiego z dochodzonych przez powodów roszczeń - żądania zwrotu nakładów potrzebnych na rewitalizację akustyczną stanowiącego ich własność budynku, Sąd Okręgowy dokonał na podstawie regulacji przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. Zgodnie z art. 136 ust. 3 p.o.ś., w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków, szkodą, o której mowa w przepisie art. 129 ust. 2 ustawy, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie. W judykaturze przyjmuje się, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący w chwili jej wyrządzenia do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób prawem przewidziany (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r. w sprawie III CZP 68/01 – OSNC 2002, z 6., poz. 74).
Obowiązek naprawienia szkody po stronie pozwanej polegający na uiszczeniu odpowiedniej sumy pieniężnej, powstał z chwilą wyrządzenia powodowi szkody, tj. z chwilą wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa(...)Nr(...)kształtującej zakres koniecznych do wykonania nakładów rewitalizacyjnych i obligujący do ich poczynienia. Poniesienie nakładów pozwala zaś na uniknięcie hałasu przekraczającego poziomy normatywne i przyczynia się do zwiększenia atrakcyjności nieruchomości, jednak nie wpływa na podniesienie jej ceny z uwagi na lokalizację w strefie ograniczonego użytkowania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30 września 2009 r., I ACa 484/09 lex 756606). Koszty związane z zapewnieniem w budynku mieszkalnym powodów właściwego klimatu akustycznego są bezpośrednim uszczerbkiem związanym z ustanowieniem stref ograniczonego użytkowania. Budynek przeznaczony na potrzeby mieszkaniowe wymaga ochrony akustycznej, podlegając tym samym ochronie przed hałasem na podstawie przepisówrozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek mieszkalny usytuowany na działce należącej do powodów nie spełnia obowiązujących wymogów, nie zapewniając należytego klimatu akustycznego. W celu ochrony akustycznej konieczne jest poczynienie nakładów, których łączne koszty biegły określił na kwotę 4.300 zł. Koszty te mają zapewnić właściwy klimat akustyczny obiektu i odzwierciedlają zakres nakładów, których powodowie dotychczas nie poczynili, co jednak nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu odszkodowania, ponieważ zgodnie z funkcjonującym w doktrynie i judykaturze poglądem, roszczenie o zasądzenie kosztów potrzebnych do rewitalizacji akustycznej budynku nie jest uzależnione od uprzedniego poniesienia tych wydatków (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 kwietnia 2008r., I ACa 2/2008, lex 580137).Budynek powodów był wzniesiony w tradycyjnej technologii i przy użyciu dostosowanych do niej materiałów budowlanych. Trzeba także mieć na względzie, że zakres koniecznych do wykonania w tej mierze prac wynikał bezpośrednio z opinii biegłegoK. N., który określając jedynie następczo wartość prac koniecznych do zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w odniesieniu do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce powodów przyjął rozwiązania uwzględniające stan istniejący w dacie sporządzania opinii, zapewniając spełnienie wymagań akustycznych, wynikających z opinii przy optymalizacji kosztów. Koszt rewitalizacji akustycznej będącego własnością powodów budynku biegłyK. N.określił na sumę 4.300 zł.
Reasumując, wynikające z powyższych rozważań wnioski potwierdzają, że w sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania a szkodą poniesioną przez powodów w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości oraz konieczności poniesienia przez nich nakładów na utrzymanie prawidłowego klimatu akustycznego. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał, iż powodom przysługuje odszkodowanie w łącznej wysokości 77.800 zł, obejmującej kwotę 73.500 zł, o którą zmniejszyła się wartość przedmiotowej nieruchomości na skutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego wŁ.oraz kwotę 4.300 zł stanowiącą koszt nakładów, jakie powodowie mają obowiązek poczynić w celu rewitalizacji akustycznej budynku. O odsetkach od zasądzonego roszczenia Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 k.c., zasądzając je od dnia 10 maja 2017 r. tj. dnia po upływie terminu do zapłaty wyznaczonego przez powodów stronie pozwanej w doręczonym im wezwaniu do zapłaty.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c., przy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Mając na uwadze że powodowie wygrali sprawę w całości zasądzono od pozwanego Skarbu Państwa-Szefa(...) Zarządu (...)wB.na ich rzecz kwotę 5.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W oparciu oart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r . o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2019, poz. 785), Sąd nakazał pobrać od pozwanego Skarbu Państwa-(...) Zarządu (...)wB.na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 3.890 zł tytułem opłaty sądowej, od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni oraz kwotę 5.969,42 zł tytułem zwrotu wydatków w sprawie poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.