Sąd Okręgowy w Krakowie
VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 982/16
Data wyroku: 2019-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Głowacka

Sygn. akt VII U 982/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący : SSO Anna Głowacka
Protokolant : st. sekr. sądowy Szymon Olesiński
po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2019 roku w Krakowie
na rozprawie
sprawy(...) sp. z o.o.z siedzibą wK.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
przy uczestnictwie zainteresowanychA. N.orazT.((...)) sp. z.o.o wK.
o objęcie ubezpieczeniem
na skutek odwołania(...) sp. z o.o.z siedzibą wK.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
z dnia(...)roku  nr(...)

I
Oddala odwołanie

II
Zasądza od strony skarżącej(...) sp. z o.o.z siedzibą wK.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VII U 982/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia(...)nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK., powołując się na przepisart. 83 ust. 1 pkt 3w zw. zart. 8 ust. 2a ustawy z dnia13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U.z 2015 r., poz. 121 z późn. zm. ) stwierdził, żeA. N.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu w okresie od(...)do(...)jako osoba wykonująca umowę zlecenia u płatnika składek(...)Sp. z o.o. realizowanej na rzecz płatnika(...) Sp. z o.o.Nadto organ rentowy zaznaczył, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe i ubezpieczenie zdrowotnez powyższego tytułu za okres od kwietnia do września 2011 r. wynosi 0,00 zł a składki są nienależne.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że w toku kontroli przeprowadzonej u płatnika składek(...) Sp. z o.o.ustalono, że płatnik składek dokonał bezpodstawnego zgłoszeniaA. N.do ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia w okresie od(...)do(...)oraz bezpodstawnie zadeklarował składki na w/w ubezpieczenia za miesiące od kwietnia do września 2011 r.
Nadto organ rentowy wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzoneju płatnika składek ustalono, że(...)Sp. z o.o. (aktualnie(...) Sp. z o.o.) działa jako agencja pośrednictwa pracy i w ramach prowadzonej działalności zajmuje się między innymi kierowaniem osóbnie będących jej pracownikami do wykonywania określonych czynności świadczenia usług na rzecz podmiotów zamawiających. Na podstawie umowy z(...) Sp. z o.o.z 2 stycznia 2007 r. oraz późniejszych aneksów do tej umowy(...)Sp. z o.o. skierowało do pracy w(...)jako zleceniobiorców osoby, które były już w danym okresie pracownikamispółki (...)i osoby te w ramach powierzonych usług świadczyły pracę na rzecz swojego pracodawcy.
W odwołaniu wniesionym od w/w decyzji(...) Sp. z o.o.z siedzibą wK., zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, tj. m.in.art. 4 pkt 2a, art. 6 ust. 1 pkt 4i art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r.ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychorazart. 107 § 1 k.p.a., wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że ubezpieczona podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemuw okresie od(...)do(...)jako osoba wykonująca umowę zlecenia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.

Spółka domagała się również zawieszenia niniejszego postępowania na podstawieart. 177 §1 pkt 1 k.p.c.do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej toczącej się w tutejszym Sądzie z odwołania od decyzji z 18 kwietnia 2016 r. znak identyfikacyjny(...), ponieważ wynik tej sprawy rozstrzygnie wątpliwości związane z kwalifikacją stanów faktycznych pod względem możliwości ich odniesienia do przepisu art. 8 ust. 2 a ustawy systemowej.
W obszernym uzasadnieniu odwołująca się spółka przywołała rozważania doktrynalne oraz judykaturę sądów powszechnych i Sądu Najwyższego podkreślając, że w jej opinii nie jest dopuszczalne zastosowanie reguł wynikających z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń jedyniew oparciu o fakt, że zleceniobiorca skarżącej jest jednocześnie pracownikiem przedsiębiorstwa będącego kontrahentem skarżącej. Treść zaskarżonej decyzji pozwala zdaniem odwołującej uznać, że organ rentowy wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o nie mające podstawy w obowiązujących przepisach domniemanie faktyczne, gdy tymczasem, aby można było uznać, że doszło do nieprawidłowości w zakresie zgłoszenia ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych konieczne jest ustalenie, że zleceniobiorca wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy. Takie zaś ustalenianie zostały poczynione przez organ rentowy.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwK.wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych, podkreślając, że stanowisko organu rentowego jest zgodnez obowiązującymi przepisami prawa wyłożonymi jednoznacznie przez Sąd Najwyższy w uchwale z 2 września 2009 r., II UZP 6/09.
Strona zainteresowana(...) Spółka z o.o.z siedzibą wK.przystąpiła do przedmiotowej sprawy, popierając odwołanie(...) Sp. z o.o.i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

    Poza sporem pozostawało, że
(...) Sp. z o.o.z siedzibąwK.(wcześniej(...)Sp. z o.o. z siedzibą wK.) działa jako agencja pośrednictwa pracy. W ramach swojej działalności zajmuje się między innymi kierowaniem osób do wykonywania określonych czynności świadczenia usług na rzecz podmiotów zamawiających. Spółka ta zawarła umowy o świadczenie usług m.in. z:(...) Spółka z o.o.,(...)z. o.o.,(...) Spółka z o.o.i spółka komandytowa.W oparciu o te umowy kierowała osoby nie będące jej pracownikamido wykonywania określonych czynności wskazanych przez zamawiającego (hipermarkety). Osoby, z którymi zawierano te umowy były pracownikami tych hipermarketów i czynności realizowane na rzecz ich pracodawców.
(...)Sp. z o.o. z siedzibą wK.na podstawie umowyz 2 stycznia 2007 r. zawartej z(...) Sp. z o.o.oraz późniejszych aneksów do tej umowy skierowała do pracy w(...) Sp. z o.o.jako zleceniobiorców osoby, które były w danym okresie już pracownikamispółki (...).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. N.od marca 2008 r. została zatrudniona współce (...)na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Obowiązki pracownicze wykonywała w sklepie wG.–S.przyul. (...), pracując jako doradca klienta, kasjerka, asystent do spraw zapasów i w końcu na dziale świeżej żywności – dział piekarnia, pod nadzorem kierownika sklepu oraz lidera zespołu. Aktualnie ubezpieczona jest w okresie wypowiedzenia, ponieważ sklep ma zostać zlikwidowany.
Jako pracownik(...) Sp. z o.o.zawarła z(...)Sp. z o.o. cztery umowy zlecenia odpowiednio na okres od(...)do 31 marca 2011 r., od 1 kwietnia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r., od 1 lipca 2011 r. do 31 lipca 2011 r. oraz od 1 sierpnia 2011 r. do(...), których przedmiotem było wykonywanie czynności marketingowych, obejmujących w szczególności doradztwo techniczne, merchandisingi promocję produktów w miejscu wykonania zlecenia.
Z tytułu realizacji umów zlecenia zleceniodawca zobowiązał się wypłacić zleceniobiorcy wynagrodzenie w wysokości określonej w umowie za każdą godzinę wykonywanych czynności.
Ubezpieczona wykonywała pracę na podstawie w/w umów zleceniau swojego pracodawcy, z którym pozostawała w stosunku pracy, po godzinach pracy, obsługując stoisko odzieżowe. Odwołująca podpisywała ewidencję czasu pracy, a następnie ewidencja ta była zatwierdzana przez kierownika, który w danym czasie pełnił dyżur.
(...) Sp. z o.o.nie ingerowała w sposób rekrutacji pracowników z ramienia(...) Sp. z o.o.

(...) Sp. z o.o.zgłosiłaA. N.do ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia w okresieod(...)do(...)oraz zadeklarowała składkina w/w ubezpieczenia za miesiące od kwietnia do września 2011 r.
dowód:dokumentacja pracownicza, w tym umowy zlecenia – akta ZUSA. N., dokumentacja załączona do odwołania, w tym umowyo świadczenie usług k. 44 a.s., zeznania świadkówA. D.iJ. W.złożone w sprawie do sygn. akt VIIU 970/16 orazna k. 106 – 108 a.s., zeznania świadkaM. K.k. 109 – 110 a.s., zeznania ubezpieczonejA. N.k. 150 a.s. i nagranie z rozprawy
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zawartychw aktach ZUS oraz w aktach sądowych. Prawdziwość i wiarygodność dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowaniai nie budziła także wątpliwości Sądu. Nadto ustaleń faktycznych Sąd dokonał również na podstawie zeznań powołanych świadków oraz samej ubezpieczonej, które uznał za w pełni wiarygodne, ponieważ były spójne, logiczne i konsekwentne, jednak odmiennie ocenił skutki prawne podjętych działań.
Sąd pominął dalsze wnioski dowodowe strony odwołującej, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie od zaskarżonej decyzji organu rentowego nie zasługujena uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że Sąd nie znalazł podstawdo zawieszania przedmiotowego postępowania, natomiast 26 lutego 2018 r.w trybieart. 467 § 4 k.p.c.Sąd zarządził zwrot akt organowi rentowemuz powodu wystąpienia istotnych braków w materiale dowodowym, zobowiązując do ich uzupełnienia w sposób szczegółowo podanyw zarządzeniu.
W odpowiedzi organ rentowy przedłożył postanowienie w przedmiocie sprostowania zaskarżonej decyzji.
Przechodząc do uregulowań prawnych podnieść należy, że zgodnie zart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.)za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy,z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy,z którym pozostaje w stosunku pracy (art. 8 ust. 2 a). Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferą stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostajew stosunku pracy. Drugą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostajew stosunku pracy. Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej wart. 8 ust. 2 aza pracownika jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym na zasadzieart. 6 ust. 1 pkt. 1.,art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznymoraz zdrowotnym na podstawieart. 66 ust. 1 lit. e ustawyz dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(t.j. Dz. U. z 2008r., nr 164, poz. 1027 ze zm.).
Obowiązek zgłoszenia zleceniobiorcy do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), którym w stosunku do pracowników jest pracodawca. Płatnik składek jest zobowiązany z tytułu zawartych umów obliczać, rozliczać i przekazywać składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowei wypadkowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 (w tym pracowników) i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniemust. 5, 6 i 10(art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).
W sytuacji ubezpieczonych, o których mowa wart. 8 ust. 2a ustawyo systemie ubezpieczeń społecznych, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło (art. 18 ust. 1 a ustawy). Oznacza to, że płatnik składek ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społecznez tytułu stosunku pracy, powinien zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy (por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., sygn. akt II UZP 6/09, publ. OSNP 2010/3-4/46).
Istota sporu sprowadzała się w niniejszej sprawie do ustalenia czyA. N.jako osoba realizująca umowy zlecenia zawarte ze stroną odwołującą się podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie,a w konsekwencji czy zasadnie odwołująca się spółka zadeklarowała za nią składki z tego tytułu.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, żeA. N., będąc pracownikiem(...) Spółka z o.o.zawarła w okresie od(...)

(...)do(...)cztery umowy zlecenia z(...)Sp. z o.o. (aktualnie(...) Spółka z o.o.), których przedmiot stanowiło wykonywanie czynności marketingowych (obsługa stoiska odzieżowego) w dotychczasowym miejscu zatrudnienia, tj.(...)wG.-S.przyul. (...).
Powyższe dowodzi w ocenie Sądu, że ubezpieczona na podstawie zawartych umów zlecenia faktycznie świadczyła pracę na rzecz własnego pracodawcy, tj.(...) Sp. z o.o.i w związku z tym podlegała ubezpieczeniom społecznym jako pracownik - w rozumieniuart. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych- a nie jako zleceniobiorca z tytułu realizacji umów zleceniaw okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy należało zatem uznać, że obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne nie obciąża strony odwołującej się, tj.(...) spółka z o.o., leczspółkę (...) Sp. z o.o.
Na marginesie wskazać należy, że w ocenie Sądu zarzut strony odwołującej się dotyczący naruszenia przepisu 107k.p.a.jest irrelewantny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zważyć należy, że odwołanieod decyzji administracyjnej złożone do sądu jest szczególnym pismem procesowym, które pełni rolę pozwu i wszczyna postępowanie sądowe cywilne. Niewątpliwie zakres i przedmiot rozpoznania sprawy z odwołania od decyzji organu rentowego w cywilnym postępowaniu sądowym jest wyznaczony przez treść decyzji administracyjnej. Jednakże Sądw postępowaniu cywilnym rozpoznaje sprawę niejako na „nowo” według przepisówkodeksu postępowania cywilnego. Na podstawie tych przepisów Sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji administracyjnej, dokonując jej oceny na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Sąd nie bada jednak sposobu przeprowadzenia postępowania administracyjnego, które jest jedynie klasycznym postępowaniem przedsądowym o charakterze prejurysdykcyjnym (warunkuje dopuszczalność drogi sądowej).
Z tych wszystkich względów Sąd w oparciu o powołane przepisy orazna zasadzieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie, orzekając jak w punkcieI sentencji.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c., zasądzając na rzecz organu rentowego kwotę 120 złotych, określoną w § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm. ).