Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 397/20
Data wyroku: 2020-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Bagiński, sędzia Marek Szymanowski
Podstawa prawna: art. 386 § 1 kpc, 82, art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U 2019.1373 j.t.)

Sygn.akt III AUa 397/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 lipca 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący sędzia Marek Szymanowski
Sędziowie  Sławomir Bagiński
Bogusław Dobrowolski
Protokolant  Edyta Katarzyna Radziwońska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2020 r. wB.
sprawy z odwołaniaJ. Ł.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o ustalenie wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne
na skutek apelacji wnioskodawcyJ. Ł.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt V U 43/16

I. zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu

(...) OddziałB.z dnia 9 listopada 2015 r. w ten sposób, że nie stwierdza zadłużenia odwołującego z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2014 r. do września 2015 r.;

II. zasądza tytułem zwrotu kosztów procesu odZakładu (...)

(...) OddziałwB.na rzeczJ. Ł.kwotę 675 (

sześćset siedemdziesiąt pięć

) złotych.

    Sławomir Bagiński Marek Szymanowski Bogusław Dobrowolski

Sygn. akt III AUa 397/20

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwB.decyzją z dnia 9 listopada 2015 r. wydaną na podstawieart. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.) określił wysokość zadłużeniaJ. Ł.z tytułu składek na kwotę 3 698,46 zł, w tym na ubezpieczenie zdrowotne (zakres nr deklaracji 01-39) za okres od 2014-09 do 2015-09 w kwocie 3 563,46 zł oraz należne odsetki w kwocie 153,00 zł (naliczone na dzień 9 listopada 2015 r.).
J. Ł.w odwołaniuod tej decyzji zarzucił:

⚫

naruszenieart. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych- poprzez niezastosowanie tego przepisu, mimo powzięcia informacji od ubezpieczonego w piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2015 r., o nieprowadzeniu działalności przez Ubezpieczonego w okresie od IX. 2014r. - IX. 2015r. jako wspólnika spółki osobowej ARSENAL-BUDM.i wspólnicy spółka jawna wB.oraz nieprowadzenia działalności gospodarczej i nieuzyskiwania przychodów przez samą spółkę osobową;

wydanie zaskarżonej decyzji bez sprecyzowanej podstawy prawnej tj. - powołanie jako podstawy prawnejart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, bez wskazania na który punkt ust. 1 tego artykułu organ rentowy powołuje się, albowiem artykuł 83 ust. 1 tej ustawy zawiera sześć punktów, a każdy z nich opisuje inny stan prawny.

Wskazując na powyższe ubezpieczony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, że nie miał obowiązku opłacania składek za okres IX. 2014r. - IX. 2015r. z uwagi na nieprowadzenie działalności gospodarczej przez siebie i nie prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę osobową ARSENAL-BUDM.i wspólnicy spółka jawna wB..
Wyrokiem z dnia 12 marca 2020 r.  Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił odwołanie i  zasądził odJ. Ł.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy ustalił, żez informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, żeJ. Ł.prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą zarejestrowaną podfirmą (...)od dnia 28 kwietnia 1997 r. do dnia 26 lipca 2013 r. Ponadto z(...)wynika także, żeJ. Ł.prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą zarejestrowaną podfirmą USŁUGI (...)od dnia 20 marca 1989 r. (zawieszona w okresie od dnia 1 sierpnia 2011 r. i do dnia 31 lipca 2013 r. oraz od dnia 2 sierpnia 2013 r.).Wpis przedmiotowej działalności został wykreślony z(...)z dniem 4 grudnia 2015 r. Natomiast z informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, żeJ. Ł.był od dnia 23 września 2008 r. do 28 kwietnia 2020 r. wspólnikiem spółki jawnej prowadzącej obecnie działalność pod firmą:(...) SPÓŁKA JAWNA.
Z ustaleń Sądu wynika także, żeJ. Ł.został zgłoszony przez płatnika składekspółkę (...) SPÓŁKA JAWNAdo obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 7 października 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2010 r., zaś od dnia 1 września 2010 r. zgłosił się (wskazując siebie jako płatnika) do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki jawnej. PonadtoJ. Ł.zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 31 grudnia 1998 r. do dnia 3 lutego 2004 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ubezpieczony nie spełniał warunków do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą gdyż od dnia 5 lutego 2004 r. pozostaje w ubezpieczeniu pracowniczym.
Sad Okręgowy ustalił też, że decyzją z dnia 16 lutego 2016 r. (wydaną na wniosek ZUS)Dyrektor(...) Oddziału WojewódzkiegoNarodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, żeJ. Ł., podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach:
- od 1 stycznia 1999 r. do 26 lipca 2013 r. (wykonywanej pod firmą(...)
- od 1 stycznia 1999 r. do 31 lipca 2011 r. oraz w dniu 1 sierpnia 2013r. (wykonywanej pod firmą:USŁUGI (...)); - oraz podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 23 września 2008 r. do nadal, jako wspólnik spółki jawnej (prowadzącej obecnie działalność pod firmą:(...) SPÓŁKA JAWNA).
Ubezpieczony, pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. wniósł odwołanie od w/w decyzji Dyrektor(...) Oddziału WojewódzkiegoNarodowego Funduszu Zdrowia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wW., wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r., oddalił skargęJ. Ł.na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 8 czerwca 2018 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2019 r. oddalił skargę kasacyjnąJ. Ł.od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Okoliczność podleganiaJ. Ł.obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej m.in. od dnia 23 września 2008 r., jako wspólnika spółki jawnej (prowadzącej obecnie działalność pod firmą:(...) SPÓŁKA JAWNA) została potwierdzona decyzją Dyrektora(...) Oddziału WojewódzkiegoNarodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 lutego 2016 r., która jest ostateczna i prawomocna. W konsekwencji Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany jest tymi ustaleniami.
Sąd Okręgowy wskazał, że na podstawieart. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpłatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art. 32 ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1 a, 2a i 2b, nie później niż:

1
do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie;

2
do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;

3
do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

W świetle art. 23 ust. 1 powołanej ustawy od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych wustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie brak jest podstawdo zmiany zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że decyzja Dyrektora(...) Oddziału Wojewódzkiego (...)z dnia 16 lutego 2016 r. stwierdzająca obowiązek ubezpieczenia zdrowotnegoJ. Ł.z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 23 września 2008 r., jako wspólnika spółki jawnej (prowadzącej obecnie działalność pod firmą:(...) SPÓŁKA JAWNA) - jest prawomocna.
Jednocześnie przeprowadzone postępowanie wykazało, że ubezpieczony nie przekazał na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłaty na ubezpieczenie zdrowotne od 2014-09 do 2015-09. Ubezpieczony nie kwestionował tej okoliczności, ani samej wysokości zadłużenia.
Zgodnie z danymi zawartymi w pełnym odpisie Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru SądowegoJ. Ł.był w okresie od 23 września 2008 r. do 28 kwietnia 2020 r. (czyli także w okresie wskazanym w decyzji) wspólnik spółki jawnej prowadzącej obecnie działalność pod firmą:(...) SPÓŁKA JAWNA. Nadto w tym okresie odwołujący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS z kodem ubezpieczenia(...)- wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Okoliczności te potwierdzają, iż wnioskodawca winien podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu od dnia 23.09.2008r. do 28 kwietnia 2020 r. Należy bowiem podkreślić, iż istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany na własny rachunek i ryzyko osoby prowadzącej taką działalność, która inaczej niż w przypadku stosunku pracy sama dysponuje swoim czasem przeznaczonym na wykonywanie działalności i może go wykorzystać na bezpośrednie świadczenie usług, na czynności pomocnicze oraz może swój czas wykorzystywać na sprawy prywatne (leczenie, sprawy rodzinne, urlop itp.). Wbrew twierdzeniom ubezpieczonego, iż w okresie od września 2014r. do września 2015 roku nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej jako(...) SPÓŁKA JAWNA, a także, że w/w spółka w tym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej lecz jej działalność nie może być zawieszona ze względu na trwający proces sądowy, a kwestia opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z posiadaniem statusu wspólnika spółki jawnej zależy od faktycznego wykonywania działalności przez tę spółkę zważyć należy, iż wpis w KRS nie ma charakteru deklaratoryjnego lecz konstytutywny. Taki charakter wpisu wynika z literalnego brzmienia art. 251§ 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych, który wprost stanowi, że spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru, natomiast zgodnie z art. 84 § 2 k.s.h. rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Wykreślenie ma charakter konstytutywny. Spółka traci swój byt prawny, traci więc zdolność prawną. W przypadku rozwiązania spółki następuje również utrata podmiotowości gospodarczej spółki, przestaje ona być przedsiębiorcą (A. Kidyba,Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-300 k.s.h. opublikowano: WKP, 2011).Wobec powyższego prowadzenie działalności w charakterze wspólnika spółki jawnej jest tożsame z wpisem do KRS. Okoliczności podnoszone przez ubezpieczonego nie mogą prowadzić do wniosku, że Jerzy Łuckiewicz w okresie od września 2014 roku do września 2015 roku nie prowadził działalności w charakterze wspólnika spółki jawnej w świetle brzmienia w/w przepisówk.s.h.Także okoliczność, że spółka nie osiągała dochodów nie ma znaczenia w kontekście objęciaJ. Ł.ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnika spółki jawnej. Okolicznością decydującą o objęciu obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jest fakt,J. Ł.do dnia 28 kwietnia 2020 r. figuruje jako wspólnik(...) SPÓŁKA JAWNA. Sam fakt nieosiągania dochodów z tytułu wykonywania działalności, nie przesądza o tym, iż faktycznie działalność gospodarcza nie była prowadzona. Brak dochodów może świadczyć na przykład o tym, że prowadzona działalność nie przynosiła oczekiwanych efektów ekonomicznych. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko, zgodnie z którym obowiązek ubezpieczenia wspólnika spółki jawnej wynika wyłącznie z członkostwa w tej spółce (por. uzasadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn.. akt: II UK 121/12, OSNP 2013/23-24/281). Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowi ubezpieczenia w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarcza, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw(podobnie: Sąd Apelacyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2013r., sygn. akt: III AUa 1796/12, LEX nr 1345533).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie i orzekł jak w wyroku i orzekł o kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpczgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz.U. z 2015, poz. 1804).
W apelacji od tego wyroku wywiedzionej odwołujący zaskarżył go w całości i zarzucił :
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) poprzez niezastosowanieart. 82 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych- który to przepis wyraźnie stwierdza, że ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych wust. 5, lub z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, gdzie warunkiem, że taka działalność jest prowadzona a w niniejszej sprawie oodwołujący jej nie prowadził;
b) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - albowiem działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły, której to odwołujący nie prowadził w okresie objętym tym postępowaniem;
c) naruszenie prawa materialnego w postaci przepisuart. 10 § 1 k.s.h.w zw. zart. 25 i art. 251 k.s.h.- poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że regulują one skutki nabycia ogółu praw i obowiązków i czynność ta jest czynnością deklaratywną, gdy w istocie jest czynnością konstytutywną;
d) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 10 w zw. zart. 25 i art. 251 k.s.h.iart. 26 k.s.h.- poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana składu osobowego spółki jawnej, będącej spółką osobową polskiego prawa handlowego, związana z przeniesieniem własności ogółu praw i obowiązków komplementariusza, wymaga dla swojej skuteczności wpisu do KRS i że wpis ten jest konstytutywny, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że wpis zmiany składu osobowego wspólników spółki osobowej jest obowiązkowy, ale jest to wpis deklaratoryjny;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
a) naruszenia przepisuart. 227 k.p.c.w zw. zart. 217 § 1 i § 2 k.p.c.polegające na niedopuszczalnym nieprzeprowadzeniu przez Sąd Okręgowy wniosków dowodowych oodwołującego zgłoszonych w odwołaniu od decyzji(...) OddziałwB.nr(...)z dnia 9 listopada 2015r. w przedmiocie nie osiągania przychodów a tym samym nie prowadzenia działalności gospodarczej;
b) naruszenia przepisuart. 233§ 1 k.p.c.poprzez nie swobodną a dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów z dokumentów i ich wadliwą ocenę w świetle przepisówart. 82 ust. 3i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznychoraz przepisówart. 3w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców i przepisów art. 10 w zw. zart. 25 i art. 251 k.s.h.iart. 26 k.s.h.;
c) naruszeniaart. 3271§ 1 k.p.c.przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku w uzasadnieniu wyroku i niewskazanie konkretnych dowodów, na których się Sąd oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co powoduje, że uzasadnienie wyroku jest lakoniczne, stanowi de facto króciutkie sprawozdanie, bezkrytycznie przyjmuje we wszystkich kwestiach stanowisko ZUS i brakuje w nim jakichkolwiek rozważań prawnych dotyczących meritum sprawy;
Wskazując na powyższe apelacja wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji(...) OddziałwB.nr(...)z dnia 9 listopada 2015 r. i umarzenie postępowania w tym przedmiocie; oraz zasądzenie od oorganu rentowego na rzecz odwołującego wszelkich kosztów procesu.
J.skarżący w zakresie zachowania terminu do wniesienia apelacji nawiązał do regulacji art. 15zzs ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem(...)19. innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374. 567, 568.)- wobec czego termin do złożenia apelacji upływał w dniu 8 czerwca 2020 r.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje
Apelacja okazała się być zasadną
W celu odniesienia się do podniesionych w apelacji zarzutów konieczne jest uporządkowanie istotnych elementów stanu faktycznego, w szczególności przypomnienie, że zaskarżoną decyzją z 9 listopada 2015 r.  organ rentowy  określił wysokość zadłużeniaJ. Ł.z tytułu składek w wysokości 3 698,46 zł, w tym na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 2014-09 do 2015-09 w kwocie 3 563,46 zł oraz należne odsetki w kwocie 153,00 zł (naliczone na dzień 9 listopada 2015 r.).W odpowiedzi na odwołanie (bo w decyzji tego nie uczynił) - organ rentowy określił, iż przedmiotowe składki wynikają z przyjętego podlegania przezJ. Ł.ubezpieczeniu zdrowotnemu jako(...) spółki jawnej (...)i wspólnicy(k.11).
Z niekwestionowanych ustaleń Sądu Okręgowego wynika też, iż odwołujący od 5 lutego 2004 r. pozostaje w ubezpieczeniu pracowniczym, co ustalił również w swojej decyzji Dyrektor(...)NFZ(k. 21) oraz, że odwołujący w tym samym okresie, z który wymierzono składki wspomniane wyżej z tytułu bycia(...) spółki jawnej (...), był zgłoszony do ubezpieczenia z kodem(...)– czyli jako wspólnik jednoosobowej spółki jawnej, komandytowej czy partnerskiej.
Bezsporne też było, że zgodnie z wpisem w KRS odwołujący w okresie objętym decyzją figurował jako(...) spółki jawnej (...)i wspólnicy.D.z dnia 16 lutego 2016 r. , wydaną na wniosek organu rentowego, Dyrektor(...) Oddziału WojewódzkiegoNarodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, żeJ. Ł., podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach:
- od 1 stycznia 1999 r. do 26 lipca 2013 r. (
    wykonywanej pod firmą(...)
- od 1 stycznia 1999 r. do 31 lipca 2011 r. oraz w dniu 1 sierpnia 2013r.(wykonywanej pod firmą:USŁUGI (...));- oraz podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 23 września 2008 r. do nadal, jako wspólnik spółki jawnej (prowadzącej obecnie działalność pod firmą:(...) SPÓŁKA JAWNA).
Ubezpieczony, pismem z dnia 6 kwietnia 2016 r. wniósł odwołanie od w/w decyzji Dyrektor(...) Oddziału WojewódzkiegoNarodowego Funduszu Zdrowia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 16 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wW., wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r., oddalił skargęJ. Ł.na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 8 czerwca 2018 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2019 r. oddalił skargę kasacyjnąJ. Ł.od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Właśnie toczące się równolegle postępowanie administracyjne w kwestii podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu skutkowało zawieszaniem niniejszego postępowania postanowieniem z dnia 19.04.2016 r.(k.36) ,o co sam skarżący wnosił(k.28)i ostatecznym podjęciem tego postępowania w dniu 31.01.2020 r. - po prawomocnym zakończeniu postępowania decyzją DyrektoraOddziału (...)(k.151) .
W konsekwencji powyższego trzeba zatem przyjąć, że decyzja Dyrektora(...) Oddziału (...)jest prawomocna i oznacza podleganie przez odwołującego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu w niej wskazanego i w okresach których dotyczy. Przypomnieć trzeba, iż zgodnie zart. 109 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U.2019.1373 j.t.)dyrektor oddziału wojewódzkiego funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których to spraw zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych natomiast w świetle art. 109 ust. 2 ustawy jako organ ubezpieczeń społecznych uprawniony jest do wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z ust. 3 art. 109 tejże ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może też złożyć wniosek w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i z takiego prawa w stosunku do odwołującego organ rentowy w świetle decyzji Dyrektora NFZ skorzystał . Tak czy inaczej kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu nie mogła już być przedmiotem niniejszego postępowania, bo tego nie dotyczy nawet zaskarżona decyzja. Trzeba bowiem dostrzec, iż w orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, iż organ rentowy wydając decyzję o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie rozstrzyga o ubezpieczeniu zdrowotnym nawet wtedy, gdy nie zapadła jeszcze decyzja uprawnionego w tym zakresie organu DyrektoraOddziału (...)(postanowienie SN z dnia 7 marca 2019 r., III UZ 43/18,B.- (...).2019/3-4/57). W sytuacji gdyby doszło wcześniej do wydania decyzji stwierdzającej podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu (co w istocie miało w sprawie miejsce , w toku postępowania sądowego),to nie powinno być sporne, że w sprawie o podstawę wymiaru składek sąd jest związany ostateczną decyzją administracyjną rozstrzygającą kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, która nie może być już przedmiotem ponownego badania w sprawie o podstawę wymiaru składek na to ubezpieczenie(por. wyrok SN z 4.11.2015 r., I UK 507/14,LEX nr 1943210).Przesądzenie jednak podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez odwołującego się nie oznacza jeszcze automatycznego obowiązku uiszczania składek na to ubezpieczenie, a decyzja Dyrektora NFZ wiążąca w zakresie istnienia obowiązku ubezpieczania zdrowotnego nie ma takiego charakteru w zakresie istnienia obowiązku uiszczanie konkretnych składek na to ubezpieczenie, bo po pierwsze leży to w kompetencji Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a po drugie mogą istnieć okoliczności, w których obowiązek uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne oderwany jest od potencjalnego faktu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Chodzi tu przede wszystkim o sytuacje zbiegu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego. Zasadą w tym zakresie jest wprawdzie zgodnie zart. 82 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, że składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie, to z treści tego przepisu wynika jednocześnie, iż warunkiem jest uzyskiwanie przychodów z tych różnych tytułów. Acontrariozatem brak jakichkolwiek przychodów (nie chodzi zatem o brak dochodów)przekłada się na brak obowiązku uiszczania z tego tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne z danego tytułu. Podobne zasady dotyczą też zbiegu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego w przypadku prowadzenia więcej niż jednego rodzaju pozarolniczej działalności (art. 82 ust. 3 ustawy)lub z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w ramach więcej niż jednej spółki(art. 82 ust. 4 ustawy),gdzie również składkę opłaca się od każdego z tych rodzajów działalności odrębnie, to warunkiem tego jest również uzyskiwanie przychodów tych działalności. Wykładania literalna tych norm ( art. 82 ust. 1, 3, i 4 ustawy) nie powinna budzić wątpliwości, zwłaszcza że w prawie ubezpieczeń ze względu na swoją istotę i konstrukcję przepisy te podlegają wykładni ścisłej. Nie powinno się więc stosować do nich wykładni celowościowej, funkcjonalnej lub aksjologicznej w opozycji do wykładni językowej, jeżeli ta ostatnia prowadzi do jednoznacznych rezultatów interpretacyjnych, a zatem nie można ich poddawać ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, modyfikującej (por. w tym uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1997 r., III ZP 38/97, OSNAPiUS 1998 Nr 8, poz. 234; z dnia 8 lutego 2000 r., I KZP 50/99, OSNKW 2000 nr 3-4, poz. 24 i z dnia 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03, OSNC 2004 Nr 1, poz. 1 ; uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2008 r., I UZP 6/08, OSNP 2009 nr 9-10, poz. 120).Skoro zatem wedle przyjętej wykładni art. 81 ust.1,3 i 4 powołanej ustawy warunkiem uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu jest uzyskiwanie przychodów z tych tytułów, to brak takowych przychodów nie powoduje obowiązku opłacania składek od nierodzącego przychodu tytułu. Jak się zdaje powyższe wykładnia jest już utrwalona w orzecznictwie sądów powszechnych, które zgodnie przyjmują, że obowiązek uiszczania składek w przypadku zbiegu powstaje dopiero po osiągnięciu przychodu z danego tytułu (por. w tym zakresie wyroki Sądów Apelacyjnych : wK.z 12.09.2019 r., III AUa 1794/2018 LEX nr 2741242; weW.z 28.02.2019 r. , III AUa 1501/2018 LEX nr 2891816; wK.z 21.11.2018 r. , III AUa 954/16, LEX nr 2611138; wG.z 27.12.2017 r. , III AUa 469/217, LEX nr 2427758; wB.z 13.02.2020 r. III AUa 463/19 LEX nr 2847164). Odnosząc to do odwołującego się, w okresie objętym zaskarżoną decyzja(od września 2014 r. do września 2015 r.)spółka (...)nie uzyskała żadnych przychodów, a zatem w przypadku zbiegu w spornym okresie tego tytułu odwołującego się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułem pracowniczym ( art. 82 ust 1 ustawy) i z tytułem prowadzonej pozarolniczej działalności ( art. 83 ust. 3 i 4 ustawy ) - brak jest podstaw do obciążenia odwołującego składkami zdrowotnymi za ten okres. Z pisma procesowego pełnomocnika odwołującego się złożonego jeszcze na etapie postępowania przed organem rentowym wynikało, iżspółka (...)w zasadzie od lat nie prowadzi działalności, a jej brak wykreślenia związany jest z faktem prowadzenia procesu sądowego, który się nie zakończył (pismo z listopada 2015 r. w aktach rentowych a.r.). Jedyny przychód jaki spółka uzyskała miał miejsce w maju 2014 r. (miesiąc nie objęty decyzją), kiedy to spółka uzyskała opóźnioną wypłatę z tytułu sprzedaży nieruchomości rok wcześniej.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 386 §1 k.p.c.dokonał stosownej zmiany zaskarżonego wyroku i decyzji.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 §1-3 k.p.c.w zw.art. 99 oraz § 2 pkt 3w zw. z §10 ust.1 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. 2018 r., 265 j.t.) -przy przyjęciu za podstawę ustalonej wysokości wynagrodzenia wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia ( 3.563, 46 zł).
.