Sąd Okręgowy w Gliwicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 497/19
Data wyroku: 2020-11-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Tadeusz Trojanowski
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445§1 kc

Sygn. akt:I C 497/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 listopada 2020 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Tadeusz Trojanowski

Protokolant:

Tomasz Chmiel

po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 roku w Gliwicach
sprawy z powództwaP. F.
przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 90.000 (dziewięćdziesiąt tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 listopada 2020 r. do dnia zapłaty;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 934,10 (dziewięćset trzydzieści cztery 10/100) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie a to:

- od kwoty 879,34 (osiemset siedemdziesiąt dziewięć 34/10) złotych od dnia 16 listopada 2017 r. do dnia zapłaty;
- od kwoty 54,76 (pięćdziesiąt cztery 76/100) złotych od dnia 11 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty;
3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.850 (cztery tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 31 marca 2018 r. do dnia zapłaty;
4. umarza postępowania w ograniczonej części pozwu;
5. w pozostałym zakresie powództwo oddala;
6. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9.617 (dziewięć tysięcy sześćset siedemnaście 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;
7. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 2309,74 (dwa tysiące trzysta dziewięć 74/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
SSO Tadeusz Trojanowski
I C 497/19 Uzasadnienie
Powód pierwotnie wnosił o zasądzenie kwoty 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia za skutki wypadku drogowego ze wskazanymi odsetkami.
Pismem z dnia 30.11.2017 r. powód zgłosił roszczenia odszkodowawcze stanowiące różnicę między kosztami poniesionymi a kwotą wypłaconą z tego tytułu przez pozwanego (k.22).
Pismem z dnia 29.11.2017 r. powód cofnął pozew w zakresie kwoty 10.000zl zadośćuczynienia wobec dokonania wypłaty tej kwoty(k.48).
Po otrzymaniu opinii sadowej biegłego ortopedy powód ponownie zmienił powództwo(k.124).
Pozwany wnosił o oddalenie roszczeń(k.55).
Sąd ustalił co następuje.
W dniu 15.05.2017 r. powód został najechany na chodniku przez cofający się samochód, dociśnięty do kontenera na śmieci i gdy upadł został jeszcze raz najechany(k.70).Sprawca był ubezpieczony od OC u pozwanego. Pozwany w wyniku wypadku doznał obrażeń ciała w postaci złamania wieloodłamowego trzonu kości piszczelowej lewej ze złamaniem głowy kości strzałkowej oraz złamania wieloodłamowego środstawowego nasady bliższej kości piszczelowej prawej ze złamaniem wieloodłamowym głowy kości strzałkowej(k.8).Powód był hospitalizowany do 26.05.2017 r. W trakcie hospitalizacji u powoda został przeprowadzony zabieg repozycji i zespolenia złamań obu nóg. Następnie powód został wypisany w celu zgojenia obrażeń pozwalającego na podjęcie działań usprawniających. W trakcie ponownej hospitalizacji powód przeszedł zabieg polegający na usunięciu zespolenia. Leczenie operacyjne było trzykrotne. Powód odczuwa wskutek wypadku okresowe bóle podudzi, obrzęki podudzi, trudności z poruszaniem się, nie może długo stać, nie może długo siedzieć(k.110).Występuje u powoda przewlekły zespół bólowy.
W przypadku kończyn dolnych powoda doszło do pourazowej zmiany osi podudzia , trwałej deformacji bliższej przynasady kończyny, wysokoenergetycznego urazu, powikłanego zaburzeniami zrostu- długotrwałością procesu terapeutycznego, trwałej deformacji ograniczenia ruchomości stawu skokowego i zaburzenia motoryki chodu (w opinii biegłego ortopedy traumatologa uszczerbek na zdrowiu oceniono łącznie na 44% -k. 11 verte).Dolegliwości bólowe powoda były znaczne ( 8 pkt w 10 punktowej skali VAS) , potem stopniowo malały i przez rok ich przebieg był sinusoidalny w przedziale 3-5 w skali VAS, obecnie nie przekraczają 3 w tej skali. Powód wymagał pomocy osób drugich. Medycznie zakres tej pomocy uzasadniony był przed 4h na dobę w pierwszym miesiącu i 3h w dwóch kolejnych. Pomoc taka przez okres 1 miesiąca w podobnym wymiarze 3h potrzebna była po każdym z następnych zabiegów operacyjnych. Uraz powoda upośledził jego zdolność poruszania się po schodach i nierównych powierzchniach. Powodowi grozi w przyszłości przyspieszony rozwój choroby zwyrodnieniowej. Jest wysoce prawdopodobne, że konieczna będzie wymiana stawu kolanowego. Wszystkie opisane dysfunkcje, deformacje i dolegliwości są wyłącznym następstwem zdarzenia komunikacyjnego, gdyż powód nie miał wcześniejszych urazów w tym zakresie ani nie cierpiał na schorzenia samoistne. Strukturalne zmiany pourazowe są nieodwracalne(opinia k. 111 verte).
Świadomość stania się w wieku 77 lat u schyłku życia , nie w pełni sprawnym fizycznie bez własnej winy , wyzwala u powoda poczucie złości i krzywdy z jednej strony, z drugiej powoduje problemy emocjonalne wynikające z dolegliwości bólowych, lęków przed samodzielnym poruszaniem się wynikających z natrętnych myśli o przebytym zdarzeniu i obawy że zdarzy się znowu coś podobnego oraz bezsenności( w opinii psychologiczno-psychiatrycznej uszczerbek na zdrowiu oceniono na 5% - k.87).
W związku z obrażeniami doznanymi w wyniku wypadku powód poniósł koszty leczenia w łącznej kwocie 1441,86 zł a to: wypożyczenie łóżka ortopedycznego oraz zakup niezbędnego sprzętu ortopedycznego i higienicznego w łącznej kwocie 403,70 zł oraz koszty leków i suplementów diety zaleconych przez lekarzy w kwocie 1.011,16 zł. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany- wzywany do zapłaty- wypłacił na rzecz powoda koszty leczenia w kwocie 507,76 zł (k.22) .Powodowi przysługuje kwota 4.850 zł wobec sprawowania nad nim osobistej opieki przez jego żonę. Wskutek wypadku żona powoda musiała wspomagać go przy wykonywaniu codziennych czynności związanych z higiena osobistą i poruszaniem się po domu. Opieka nad powodem była sprawowana od opuszczenia przez niego szpitala to jest od 26.05.2017 r. do 17.09.2017 r. z wyłączeniem okresu w którym powód był ponownie hospitalizowany to jest w dniach od 18.07.2017 r. do 8.08.2017 r. Wymiar dziennej opieki zmieniał się w zależności od potrzeb powoda i wynosił średnio 5 godzin dziennie. Żona powoda opiekowała się nim łącznie przez 97 dni, przyjmując średnio 5 godzin co daje 485 godzin. Kwota 10 zł za godzinę opieki to mniej niż stawki stosowane w ośrodkach pomocy społecznej( co Sądowi wiadomo z urzędu z innych spraw, a pozwanemu -jako potentatowi na rynku ubezpieczeń i pozywanemu w wielu sprawach- również jest wiadome).
Po wypadku obie nogi powoda były podwieszone na wyciągu przez tydzień Powód był pacjentem leżącym od maja do połowy września, przez te pól roku mógł tylko siadać, nie mógł chodzić; po miesiącu żona próbował wozić go na wózku. Ma zespolenie tytanowe w nogach. Przy zmianie pogody bola go nogi. Wszędzie chodzi o kulach, przed wypadkiem powód żył aktywnie, chodził na działkę i pracował tam. Przed wypadkiem powód chodził po górach (k.154).Powód lubił także pływać. Po wypadku powód stał się nerwowy , jest załamany wypadkiem, nie może spać(k.69).
Pozwany był wzywany do zapłaty i częściowo spełnił roszczenia powoda. W toku procesu zapłacił 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wypłacono także kwotę 79,98 zł tytułem kosztów leków( k.73).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody:
- wyrok skazujący k.8
- dokumentacja medyczna k.10, 20, 62-68,82
-korespondencja stron k.14, 46,74
- rachunki, pokwitowania i faktury k.26-45,
- opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna k.84
- opinia sądowa ortopedy-traumatologa k.109
- zeznania powoda k.70,154
Zbędne było przesłuchiwanie świadka żony powoda wobec stanowczych zeznań powoda; pozwany nie stawił się na ostatnią rozprawę a zatem zrezygnował z udziału w przesłuchiwaniu źródeł osobowych. Ponadto fakt sprawowania opieki przez żonę nad osoba w podeszłym wieku poszkodowaną w wypadku jest niewątpliwy i wynika choćby z zakresu doznanych obrażeń.
Opinie biegłych sporządzone w niniejszej sprawie mogą stanowić podstawę orzekania i nie budzą wątpliwości Sądu ani co do ostatecznej oceny ani co sposobu wnioskowania.
Sąd zważył co następuje:
Zasada odpowiedzialności pozwanego nie była kwestionowana. Normalnymi następstwami przedmiotowego wypadku są te opisane w opiniach biegłych. Należy podkreślić należy że żądanie powoda w zakresie zadośćuczynienia nie było wygórowane i wobec rozmiaru cierpień powoda opisanych powyżej, kwota przyznana w wyroku nie jest zawyżona.
Okoliczności niecodziennego wypadku( dwukrotne najechanie powoda na chodniku) oraz jego następstwa , które wynikały dopiero z opinii biegłego ortopedy pozwalają na uwzględnienie całości żądania co do należności głównych, Sąd nie neguje cierpienia psychicznego i fizycznego powoda. Cierpienia opisywane w pozwie i zeznaniach powoda w pełni zasługują na wiarę. Opinie biegłych są także w pełni wiarogodne i dają podstawy do zasądzania kwoty zadośćuczynienia, która jest adekwatna do ustalonego stopnia uszczerbku na zdrowiu.
Zgodnie zart.445 par. 1kcw razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Orzekając Sąd miał na uwadze wielokrotnie w orzecznictwie podkreślany fakt, iż pojęcie „ sumy odpowiedniej” użyte wart.445 kcw istocie ma charakter niedookreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazane są kryteria , którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być „odpowiednia” w tym znaczeniu , że powinna być- przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego- utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa(wyrok SN z 28.09.2001r.,III CKN 427/00 LEX nr 52766);zaznaczyć jednak należy, że najnowsze orzecznictwo akcentuje indywidualne podejście do konkretnej sprawy.
Ponadto zadośćuczynienie, choć niewątpliwie zawiera w sobie funkcję represyjną, nie jest karą lecz sposobem naprawienia krzywdy. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne a więc ból i inne dolegliwości oraz cierpienia psychiczne czyli negatywne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała, czy rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, wyłączenia z normalnego życia itp. Celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Winno mieć ono charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne. Przy ocenie „odpowiedniej sumy” w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności wypadku mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy(wyrok SN z 3.02.2000 r.,I CKN 969/98 LEX 50824). Jak ustalono wyżej życie powoda po wypadku zmieniło się i może ulegać dalszej zmianie .
Reasumując na krzywdę normowaną wart.445 kcnależy patrzyć całościowo a nie dokonując sumarycznych obliczeń. Oczywistym jest iż nie można cierpienia ludzkiego przeliczać na procenty; w realiach niniejszej sprawy, ustalone w wyroku świadczenie w jest odpowiednie. Nie uszło uwadze Sądu iż powód wciąż przeżywać będzie skutki zdarzenia i procesu leczenia, te skutki są więc trwałe i zadośćuczynienie objęło także tę krzywdę nowo-ujawnianą. Poszkodowanemu przysługuje z tytułu cierpień fizycznych i psychicznych tylko jedno roszczenie(OSNCP 1963 nr2 poz.36” krzywda moralna i cierpienia fizyczne nie stanowią podstawy dwóch odrębnych roszczeń”). Powyższe nakazuje uwzględnienie w kwocie zasądzonego zadośćuczynienie należności z tytułu ”przyszłych cierpień fizycznych” i „przyszłej krzywdy” jaką można i powinno się przewidywać w związku ze specyfiką schorzeń powoda.
Jednocześnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w ostatnim okresie podkreślane jest przede wszystkim i traktowane jako zasada to , że wysokość odpowiedniej sumy , której przyznanie przewidujeart. 445 kczależy przede wszystkim od rozmiaru doznanej przez poszkodowanego krzywdy, ustalonej przez Sąd przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia ma bowiem charakter uzupełniający w stosunku do kwestii zasadniczej jaką jest wymiar szkody niemajątkowej. Różna waga każdego z tych elementów nie może zatem prowadzić do sytuacji, ze zasądzone na rzecz powoda zadośćuczynienie w nieodpowiedniej wysokości nie rekompensowałoby należycie doznanej przez powoda krzywdy(por. wyroki Sądu Najwyższego z 30.01.2004r., I CK 131/03 OSNC 2005 , nr 2, poz.40 i z dnia 10.03.2006 r. IV CSK 80/05 OSNC 2005 , nr 10, poz. 173). W orzecznictwie pojawiły się także poglądy że oceniając wysokość zadośćuczynień można porównywać kwoty zasądzane w różnych sprawach aby unikać rażących dysproporcji; dominuje pogląd o indywidualnym rozpatrywaniu każdego przypadku. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
Nie budziły również wątpliwości kwoty należne z tytułu odszkodowania(art.444 par.1 kc).Wiarygodne wydatki powoda zostały potwierdzone zeznaniami i wynikają także z opinii biegłego ortopedy(k.112).Dodać należy , że oprócz opieki należnej ze względów medycznych powodowi potrzebna była opieka żony także z uwagi na jego stan psychiczny, potrzebne mu było jej wsparcie; w tej sytuacji liczba godzin wyliczona przez powoda z pewnością nie jest zawyżona. Orzecznictwo dotyczące opieki sprawowanej przez osoby najbliższe jest już ukształtowane. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w pkt 2i 3 wyroku. W pkt 4 umorzono postepowanie na zasadzieart.355 kpc.
O odsetkach orzeczono w oparciu oart.481 kcw związku zart.817par.1 kc.Odsetki od kwoty zadośćuczynienia( przyznanego w całości) należą się od dnia wyroku gdyż dopiero uzupełniające przesłuchanie powoda w pełni pozwoliło na ustalenie rozmiaru jego cierpień; orzecznictwo dopuszcza możliwość takiego orzekania. Pozostałe uwzględnione w wyroku roszczenia także były objęte wezwaniem do zapłaty i odnośnie tych kwot ubezpieczyciel mógł sam dokonać właściwej oceny roszczeń a zatem odsetki zasądzono zgodnie z żądaniami powoda.
Pozostałe dalej idące żądania powódki w zakresie odsetek od zadośćuczynienia oddalono jako nieuzasadnione w pkt 5 wyroku(art.6 kc) .
O kosztach orzeczono na zasadzieart.100 kpczdanie drugie, gdyż roszczenia główne uwzględniono w całości a powód uległ jedynie odnośnie części odsetek .
O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono na zasadzie art.113 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych mając na uwadze powyższe ustalenia.