Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 400/18
Data wyroku: 2019-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
Teza: Przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymaga udowodnienia prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przed dniem 1 stycznia 1983 r. Nie wymaga natomiast udowodnienia opłacania składek za ten okres.

Sygn. akt IV U 400/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 stycznia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. wS.
odwołaniaU. K.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 27 marca 2018 r. Nr(...)
w sprawieU. K.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej

I
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaU. K.prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 marca 2018 roku;

II
zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzeczU. K.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IVU 400/18

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 27.03.2018r. organ rentowy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił ubezpieczonejU. K.prawa do emerytury rolniczej. W uzasadnieniu decyzji Prezes KRUS podniósł, że ubezpieczona udowodniła 21 lat, 5 miesięcy i 27 dni podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zamiast wymaganych 25 lat. Do wymaganego okresu ubezpieczenia organ rentowy zaliczył okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 01.10.1996r. do dnia 27.03.2018r. Nie zaliczono okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od(...). do 03.07.1976r. ze względu na zbyt dużą odległość od miejsca zamieszkania do miejsca nauki – 41 km.
Od decyzji tej odwołanie złożyła ubezpieczonaU. K.wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do emerytury rolniczej. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że organ rentowy bezpodstawnie odmówił jej zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od(...). do 03.07.1976r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że zaskarżona decyzja jest słuszna, ponieważ sporne okresy nie mogą być zaliczone, gdyż praca ubezpieczonej w gospodarstwie rodziców mogła mieć charakter jedynie doraźny i sprowadzający się do mało istotnych czynności.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
U. K.ur.(...)złożyła w dniu 12.03.2018r. wniosek o emeryturę rolniczą. Bezspornym jest w sprawie, że ubezpieczona udowodniła 21 lat, 5 miesięcy i 27 dni podlegania ubezpieczeniu rolniczemu. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, ubezpieczona w okresie od ukończenia 16 roku życia pracował w gospodarstwie rolnym rodzicówS.iC. B.położonym w miejscowościS.. W tym czasie od 01.09.1971r. do 24.06.1976r. uczyła się w Technikum Szklarskim wW.. Po ukończeniu szkoły od 04.07.1976r. podjęła pracę w polskichZakładach (...)wW.. W okresie nauki w Technikum Szklarskim ubezpieczona pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców. Wykonywała wszystkie prace związane z gospodarstwem rolnym. Prace te zajmowały mu od 4 do 6 godzin w ciągu doby, a w okresie wakacji szkolnych cały dzień. Rodzice ubezpieczonego posiadali gospodarstwo o powierzchni 7,5 ha. Uprawiali zboża i ziemniaki. Posiadali 2 konie, 4 krowy, cielaki, świnie oraz drób. Oprócz ubezpieczonej i rodziców w gospodarstwie mieszkała jeszcze jej siostraT. Ł.z mężem. Oboje pracowali poza rolnictwem i nie uczestniczyli w pracach na gospodarstwie rolnym.
Pracując na gospodarstwie ubezpieczona wykonywała wszelkie prace związane z rolnictwem.U. K.zaczynała pracę od godziny 5 rano. Następnie jechała do szkoły pociągiem. Podróż zajmowała jej około 1,5 godziny. Po powrocie ze szkoły o godzinie 15 przez 4 godziny pracowała w gospodarstwie. Doiła krowy, karmiła inwentarz, w okresie prac polowych pracowała w polu. W sumie z okresami uznanymi przez organ rentowy ubezpieczona udowodniła ponad 25 lat okresów pracy w gospodarstwie rolnym.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań ubezpieczonej (k.21), zeznań świadkówT. Ł.(k.11v),A. Ł.(k.11v),W. O.(k.20v) iM. P.(k. 20v), akt KRUS.
Sąd okręgowy zważył co następuje.
Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie zart. 19 ust.1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 2336) wynika, że emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1)osiągnął wiek 60 lat, jeśli jest kobietą;
2)podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat;
Poza sporem jest, że ubezpieczona spełnia pierwszy warunek. W ocenie Sądu Okręgowego spełnia również warunek drugi. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonej i świadków, żeU. K.pracowała w spornym okresie w gospodarstwie rolnym rodziców ponad 4 godziny w ciągu doby. W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:
1) wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r. oraz
2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie.
Z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r., wynika, że pojęcie domownika przysługuje osobie bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Z wiarygodnych zeznań ubezpieczonej i świadków wynika, żeU. K.od ukończenia 16 roku życia spełniała te kryteria. Sąd Okręgowy podziela wykładnię Sądu Najwyższego zawartą w wyroku z dnia 03.06.2014r. sygn.. akt III UK 180/13 zgodnie z którą jeżeli praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia świadczona była przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, to przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się ten okres, także gdy przypadał on w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a u.e.r.f.u.s.). Należy przy tym zaznaczyć, że pracaU. K.nie była tylko doraźną pomocą wykonywaną zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich. Świadczą o tym takie fakty jak stałość tej pracy, wykonywanej codziennie niezależnie od pory dnia i pogody, długość dniówki roboczej przekraczającej 4 godziny w ciągu doby, a w okresach wakacji 8 godzin, niezbędność tej pracy do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa – oprócz rodziców była jedyną osoba mogącą pracować . W okresie trwania nauki w szkole ubezpieczona pracowała w gospodarstwie ponad cztery godziny w ciągu doby. Do szkoły dojeżdżała pociągiem. Po powrocie ze szkoły mogła cały wolny czas poświeci pracy w gospodarstwie. Zatem staż ubezpieczeniowyU. K., po doliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wynosi ponad 25 lat.
Mając powyższe na uwadze na mocyart. 47714par.2 kpcnależało orzec jak w wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na mocyart. 98 kpc.