Sąd Rejonowy w Koninie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 318/18
Data wyroku: 2019-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jarosław Konowalski
Słowa kluczowe: Zasiłek pogrzebowy
Podstawa prawna: art. 35 ust. 1 z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygnatura akt IV U 318/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Konin, dnia 01-02-2019 r.
Sąd Rejonowy w Koninie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Jarosław Konowalski
Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Dzwoniarska
po rozpoznaniu w dniu 01-02-2019 r. w Koninie
odwołaniaE. P.
od decyzji Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

    znak(...)z dnia 22.11.2018 r.

w sprawieE. P.
przeciwko Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o zasiłek pogrzebowy

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od odwołującego na rzecz pozwanego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR Jarosław Konowalski
Sygnatura akt IV U 318/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22.11.2018 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówiłE. P.prawa do zasiłku pogrzebowego, albowiem z wnioskiem o wypłatę świadczenia wystąpiono po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci brata, po którym zasiłek przysługiwał.
Odwołanie od decyzji złożyłE. P.wnosząc o przyznanie zasiłku pogrzebowego po śmierci brata, wskazując, że decyzja rolniczego organu rentowego jest nadużyciem prawa i sprzeczna zasadami współżycia społecznego.
W odpowiedzi na odwołanie rolniczy organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenia od odwołującego zwrotu kosztów postępowania, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił, co następuje :
W dniu 1.11.2017 r. zmarłJ. P.. Organizacją pogrzebu zajął się jego brat odwołującyE. P., który poniósł z tego tytułu koszt w wysokości 3.600 zł w dniu 2.11.2017 r.
W dniu 15.11.2018 r.E. P.złożył do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego po śmierci brata, oświadczając, że w całości pokrył koszty pogrzebu.
Złożenie przez odwołującego wniosku w tym dniu było podyktowane faktem, że przebywał on wówczas na terenieK.i „przy okazji” uznał, że złoży wniosek. Odwołujący był przekonany, że termin do złożenia wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego wynosi co najmniej 2 lata, albowiem prowadzi on działalność gospodarczą i tam obowiązują go terminy od 2 do 5 lat na złożenie dokumentów. Wcześniej ubiegał się o zasiłek pogrzebowy po śmierci matki tj. w lipcu 2016 r. (też w KRUS-ie) i po śmierci drugiego brata w 2013 r. (w ZUS-ie). Świadczenia te otrzymał gdyż złożył wnioski w okresie roku. W okresie roku po śmierci brataJ.odwołujący nie chorował i nie miał problemów zdrowotnych.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: dokumentów znajdujących się w aktach KRUS oraz zeznań odwołującego (k. 14).
Wartość dowodowa dokumentów nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony.
Zeznania odwołującego sąd uznał za przekonujące, nie mniej nie były one wystarczające do uwzględnienia złożonego odwołania.

Sąd zważył, co następuje :
Zgodnie zart. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz.U.2017.2336) zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty pogrzebu po śmierci:
1) ubezpieczonego, nie wyłączając osoby podlegającej tylko ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu;
2) uprawnionego do emerytury lub renty z ubezpieczenia;
3) członka rodziny osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2;
4) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, lecz spełniała warunki do jej przyznania i pobierania.
Według art. 35 ust 1a w/w ustawy członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, są:
1) małżonek (wdowa i wdowiec);
2) rodzice, ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające;
3) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione i dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej;
4) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne dzieci niż wymienione w pkt 3;
5) rodzeństwo;
6) dziadkowie;
7) wnuki;
8) osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.
Według art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisyustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto do przyznawania świadczeń z ubezpieczenia i do ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy regulujące przyznawanie i wypłatę odpowiednich świadczeń przysługujących pracownikom i członkom ich rodzin.
Powyższe przepisy w kwestii prawa do zasiłku pogrzebowego odsyłają do przepisówustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W okolicznościach sprawy istotne jest brzmienie art. 81 w/w ustawy zgodnie z którym prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje (ust.1) Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w terminie określonym w ust. 1 było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu (ust.2). Dokumentem potwierdzającym okoliczności lub przyczyny, o których mowa w ust. 2, jest zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn uniemożliwiających zgłoszenie wniosku (ust.3).
W przypadku odwołującego nie było sporu co do daty zgonu brataJ. P.tj. 1.11.2017 r. oraz złożenia przez odwołującego wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego w dniu 15.11.2018 r. Z porównania powyższych dat oraz brzmienia przepisu art. 81 ust. 1 ustawy wynika, że wniosek o przyznanie świadczenia został złożony przez odwołującego z uchybieniem terminowi zakreślonemu w art. 81 ust. 1 ustawy. Termin ten ma charakter nieprzywracanego terminu zawitego, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie omawianego uprawnienia.
Odwołujący nie wykazał ponadto, aby brak zgłoszenia wniosku o zasiłek pogrzebowy w 12 - miesięcznym terminie od dnia śmierciJ. P.wynikł z przyczyn od niego niezależnych. Odwołujący tłumaczył fakt złożenia wniosku w dniu 15.11.2018 r. okolicznością, że był przeświadczony, że obowiązuje go dłuższy, bo dwuletni termin. W ocenie sądu nie może stanowić to przyczyny usprawiedliwiającej zachowanie odwołującego. To, że odwołujący prowadząc działalność gospodarczą ma inne terminy na złożenie dokumentów nie jest argumentem przekonującym, w sytuacji, w której odwołujący już w przeszłości dwukrotnie ubiegał się o wypłatę tego świadczenia po śmierci matki i brata. Powinien więc on mieć świadomość zasad rządzących się wypłatą świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności, że jak wynika z zeznań odwołującego wnioski o wypłatę zasiłku pogrzebowego po wcześniej zmarłych członkach rodziny zostały złożone przez niego w terminie. Odwołujący mógł w sposób niewymagający większego wysiłku zweryfikować swoją wiedzę na temat długości okresu, w którym można ubiegać się o zasiłek pogrzebowy np. poprzez uzyskanie informacji w placówce rolniczego organu rentowego. W okresie biegu 12-miesięcznego terminu nie zaszły po stronie odwołującego żadne nadzwyczajne okoliczności pozwalające przyjąć, że z przyczyn od niego niezależnych przedmiotowy wniosek nie mógł zostać złożony w terminie.
Nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko odwołującego, aby za przyznaniem mu wniosku miały więc przemawiać zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) W swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się, że przepis ten nie może stanowić podstawy do wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zob. np. wyrok z 26.05.1999 r., II UKN 669/98, Lex nr 577278). Przepisy z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa publicznego i nie mogą być modyfikowane lub zastępowane przez zasady współżycia społecznego - oznacza to, iż w sytuacjach w nich określonych muszą być one stosowane przez organ rentowy w sposób ścisły. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.11.2006 r., I UK 138/06).
Argumentem za przyznaniem prawa do zasiłku pogrzebowego nie może być również fakt opłacania przez zmarłego brata składek na rolnicze ubezpieczenie społeczne, albowiem bez nich odwołujący nie miałby w ogóle prawa do wnioskowanego świadczenia. Okoliczność ta nie zwalniała jednak odwołującego z obowiązku zachowania terminu do złożenia wniosku o jego wypłatę.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265).
SSR Jarosław Konowalski