Sąd Rejonowy w Dębicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 476/14
Data wyroku: 2019-03-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Barnak
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art.153kc
Teza: nietezowane

Sygn. akt I C 476/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 marca 2019 r
Sąd Rejonowy w Dębicy, Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:  SSR Grzegorz Barnak
Protokolant:   sekretarka Katarzyna Skorupa
po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2019 r w Dębicy na rozprawie
sprawy z powództwaL. Ś. (1),U. Ś.
przeciwkoS. K.,R. P.
o ochronę własności

I
dokonać rozgraniczenia i ustalić, że granica pomiędzy nieruchomością położoną wD.oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych a nieruchomością położoną wD., oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych przebiega wzdłuż linii ciągłej oznaczonej kolorem zielonym pomiędzy punktami(...)i O5, następnie wzdłuż ogrodzenia oznaczonego linią koloru czarnego pomiędzy punktami O5, O4 i O1, następnie od punktu O1 do punktu O2 i dalej wzdłuż linii oznaczonej kolorem fioletowym pomiędzy punktami nr O2 i O13 zgodnie ze szkicem rozgraniczenia sporządzonym przez biegłego sądowego geodetę inż.T. W.z dnia 8 grudnia 2016 roku, a znajdującym się w aktach sprawy na karcie 260;

II
dokonać rozgraniczenia i ustalić, że granica pomiędzy nieruchomością położoną wD.oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych a nieruchomością położoną wD., oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych przebiega wzdłuż linii ciągłej oznaczonej kolorem fioletowym pomiędzy punktami nr O13 i O15, a następnie od punktu O15 wzdłuż istniejącego ogrodzenia do punktu O16, a następnie od punktu O16 do granicy zdziałką nr (...), stanowiącąulicę (...), do punktu znajdującego się na granicy z tą drogą, leżącego na wysokości linii ogrodzenia wyznaczonego punktami O15 i O16, a niewyrysowanym na szkicu, zgodnie ze szkicem rozgraniczenia sporządzonym przez biegłego sądowego geodetę inż.T. W.z dnia 8 grudnia 2016, a znajdującym się w aktach sprawy na karcie 260;

III
oddala powództwo;

IV
zasądza solidarnie od powodówL. Ś. (1),U. Ś.na rzecz pozwanegoS. K.kwotę 1 200,00 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

V
nakazuje ściągnąć solidarnie od powodówL. Ś. (1),U. Ś.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Dębicy kwotę 1 610,67 zł (jeden tysiąc sześćset dziesięć złotych 67/100) tytułem zwrotu wydatków.

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym do tutejszego Sądu w dniu 6 maja 2014 r. powodowieU.iL. Ś. (1)domagali się wydania przez pozwanegoS. K.pasa gruntu o szerokości od 0,5 metra do 1,5 metra, bezpośrednio przylegającego dodziałki nr (...)o pow. 0,1089 ha, objętej KW nr(...)na całej jej długości, stanowiącego część nieruchomości powodów oznaczonych jakodziałka nr (...)o pow. 0,0724 ha, poł. w obrębie 6 wD., objęta KW nr(...)orazdziałka nr (...)o pow. 0,2796 ha poł. w obrębie nr 6 wD., objęta KW nr(...).
Nadto powodowie zażądali przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości poprzez:
- usunięcie stalowego słupa ogrodzeniowego wraz dwoma przęsłami ogrodzenia i betonową podmurówką, usytuowanych w pasie gruntu stanowiącym północno-zachodni kraniec działki powodów oznaczonej nr 285, o pow. 0,0724 ha,
- usunięcie drzew iglastych typu tuje z pasa gruntu stanowiącego część działki powodów oznaczonej nr 285, o pow. 0,0724 ha bezpośrednio przylegającym dodziałki nr (...)o pow. 0,1089 ha,
- usunięcie wszelkich rzeczy i urządzeń (w szczególności metalowych beczek, blach, elementów metalowych) w pasie gruntu o szerokości od 0,5 metra do 1,5 metra stanowiącym część działki powodów oznaczonej nr 286 o pow. 0,2796 ha, bezpośrednio przylegającym dodziałki nr (...)o pow. 0,1089 ha na całej jej długości,
- rozebranie i usunięcie ogrodzenia z siatki stalowej na 3 betonowych słupach oraz połączonej z nimi metalowej kwatery ogrodzenia, usytuowanych w pasie gruntu stanowiącym południowo-zachodni kraniec działki powodów oznaczonej nr 286 o pow. 0,2796 ha, bezpośrednio przylegającym dodziałki nr (...), o pow. 0,1089 ha.
Strona powodowa wniosła również o zobowiązanie pozwanego do zaniechania na przyszłość naruszania w jakikolwiek sposób prawa własności nieruchomości powodów, oznaczonych jakodziałka nr (...)o pow. 0,0724 ha poł. orazdziałka nr (...)o pow. 0,2796 ha.
W odpowiedzi na pozew pozwanyS. K.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powodów zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma pozwany wskazał, iż zaprzecza, by kiedykolwiek naruszał prawo własności powodów co dodziałki nr (...). Podał, iż posadowił parkan pomiędzy należącą do niego działką, a działkami powodów, w celu zapobieżenia zniszczeniom dokonywanym przez zwierzynę leśną przechodzącą zdziałki nr (...). Parkan ten nie narusza jednak prawa własności powodów. Pozwany wskazał również, iż słup elektryczny został posadowiony w całości na jego nieruchomości, więc także nie narusza własności powodów.
W piśmie z dnia 29 stycznia 2015 r. (k.60) powodowie rozszerzyli żądanie pozwu w ten sposób, iż dodatkowo wnieśli o dokonanie rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jakodziałka nr (...)o pow. 0,0724 ha,działka nr (...)o pow. 0,2796 ha, należącymi do powodów, z nieruchomością należącą do pozwanego, oznaczoną jakdziałka nr (...)o pow. 0,1089 ha.
W piśmie z dnia 9 marca 2016 r. (k.156) pozwany wskazał, iż nabył przez zasiedzenie część działki znajdującej się w obrębie ogrodzenia.
W piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r. (k. 185-186) powodowie wskazali, iż w ich przekonaniu prawidłowy przebieg granicy pomiędzydziałką nr (...), adziałkami nr (...)został oznaczony w opinii biegłego geodetyW. D. (1)z dnia 2.02.2016 r. kolorem pomarańczowym.
W piśmie z dnia 9 czerwca 2017 r. (k. 278) powodowie wnieśli o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanejR. K. (1), gdyż przysługuje jej prawo własnościdziałki nr (...), położonej wD..
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r. (k. 282) Sąd Rejonowy w Dębicy Wydział Cywilny wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanejR. K. (1).
W odpowiedzi na pozew pozwanaR. K. (1) z d. K.(k. 304-307) wskazała, iż gdyby była poinformowana wcześniej o potrzebie stworzenia powodom warunków do pomalowanie ogrodzenia (siatki), to by to uczyniła wcześniej, ugodowo, bez potrzeby wszczynania postępowania sądowego. Nadto wskazała, iż przyczyną nieporozumień sąsiedzkich stały się wyrysowane około 10 lat temu przez organy geodezyjne nowe mapy geodezyjne, które nie pokrywały się z oryginalnymi starymi mapami austriackimi, jakie posiada od kilkudziesięciu lat 93-letni ojciec wnioskodawczyni, tj. pozwanyS. K., pierwotny właściciel działki. Oryginalne mapy pokazują, że linia graniczna pomiędzy posiadłością położoną wD., ozn. nr 284/1 o pow. 0,1089 ha, obj. KW nr(...), a nieruchomością PaństwaŚ.ozn. nr 285, o pow. 0,0724 ha, poł. w obr. 6 wD., obj. KW nr(...)orazdziałką oznaczoną nr (...)o pow. 0,2796 ha, poł. w obrębie nr 6 wD., objęta KW nr(...)przebiega w linii prostej. W ten sposób została wytyczona i oznaczona fizycznie przez betonowe słupki granica. Pozwana zawnioskowała, aby mając na względzie treśćart. 153 k.c., ustalić granicę nieruchomości na podstawie kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania, tj. wzdłuż wybudowanego przez powodów betonowego murku ogrodzenia i opierającej się na nim siatki ogrodzeniowej.
W piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. powodowie wskazali, iż nieprawdziwe jest twierdzenie pozwanej, iż o przedstawionych w sprawie dowodach i stanowisku strony powodowej dowiedziała się dopiero z otrzymanego pozwu, gdyż z pisma pozwanej z dnia 27 stycznia 2018 r. wynika, iż w styczniu 2018 r. pozwana zapoznała się z pismami i dowodami złożonymi w sprawie. Twierdzenia pozwanej o tym, iż powodowie sfałszowali mapy zniesławiają pozwanych. Ponadto podali, iż powódL. Ś. (1)nigdy nie sprawował funkcji komendanta Policji, a jedynie pełnił funkcję Naczelnika Wydziału Kryminalnego KPP wD.. Wskazali również, iż pozwanyS. K.pozostaje w konflikcie z wieloma swoimi sąsiadami.
W piśmie z dnia 7 grudnia 2018 r. (k. 410) pozwanyS. K.sprecyzował, że jego zdaniem, mapy zostały nieprawidłowo nakreślone przez osoby przeprowadzające modernizację map w 2003 roku. Wynikało to z tego, iż matka powodaL. Ś. (2)błędnie wskazała tym osobom granice działki.
W piśmie z dnia 26 lutego 2019 r. pełnomocnikR. J.K.wskazał, iż to on posadził cyprysy w pobliżu granicy działek, a powodowie nie mieli wówczas nic przeciwko tym nasadzeniem. Podał, iż geodeta o nazwiskuB.wyznaczył część działki powoda w działce należącej do pozwanej, na co wskazują opinie biegłych sądowych powołanych w sprawie. Podniósł również, iż każdy kataster powinien być oparty o pomiary obiektów powierzchniowych katastru w oparciu o osnowę, w przyjętym układzie współrzędnych. W austriackim katastrze nieruchomości stosowano 7 odrębnych układów współrzędnych katastralnych celem wyeliminowania wpływu krzywizny Ziemi na wyniki pomiarów i sporządzania map. Dla punktu początkowego każdego układu wyznaczano współrzędne geograficzne na podstawie obserwacji astronomicznych, a także kierunek południka miejscowego. W każdym układzie definiowano układ współrzędnych prostokątnych, przy czym stosowano orientację południową. Nie jest znany sposób odwzorowania na płaszczyznę. Nie ma pewności co do rodzaju stosowanego w katastrze austriackim odwzorowania. Przypuszcza się, ze było to odwzorowanie walcowe, wiernoodległościowe, poprzeczneC.-S..

1
Okoliczności faktyczne.

Prawo własności nieruchomości położonej wD.przyulicy (...), stanowiącejdziałkę nr (...)o pow. 0,0724 ha obręb 6 wpisane jest wKW (...), na rzecz powodówU.iL. Ś. (1)na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Zaśdziałka nr (...)o pow. 0,027964 ha położona wD.przyulicy (...), obręb 6 objętejKW (...), stanowi własność powodaL. Ś. (1). Powodowie nabyli tę nieruchomość w dniu 26 października 1988r. na podstawie umowy darowizny Rep. A 2648/88. Powód mieszka w domu usytuowanym nadziałce nr (...)od 1995 r. Budowa domu została rozpoczęta w 1989 r.
Prawo własności nieruchomości położonej wD.przyulicy (...), stanowiącejdziałkę nr (...)(która powstała z działki gr.(...)) o pow. 0,1065 ha, sąsiadująca z działkami powodów, wpisane jest w KW nr(...), na rzeczR. K. (1).
(okoliczności bezsporne)
W Starostwie Powiatowym wD.toczyło się postępowanie z wnioskuS. K.w przedmiocie sprostowania granicydziałki nr (...)zdziałka nr (...)orazdziałkami nr (...). Dokonano sprostowania granicy pomiędzydziałkami (...)i działki te zmieniły wzajemnie konfigurację i oznaczenie na 283/1 i 284/1. Wydano decyzję nr GK.I.6620.1.16.2004 z dnia 4.01.2016 r. dotyczącą zmiany w operacie ewidencji gruntów odnośnie granicy pomiędzydziałkami nr (...)oraz o zmianie ich oznaczenia. Od decyzji tej pozwany wniósł odwołanie.
(dowód: - opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 2.02.2016 r. wraz z załącznikiem mapowym – k. 149-152)
Działka (...)powstała w miejscedziałki nr (...)odłączonej z KW nr 34061 dnia 16.02.1990 r. na podstawie umowy przeniesienia gospodarstwa rolnego z dnia 16.02.1990 r. Rep. A. 1639/90. Właścicielemdziałki (...)objętej ZD 1857 przed wpisem doKW (...)byłS. K., na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego wD.o dziale spadku Ns 375/54 i umowy zamiany Rep. A 69/58 z dnia 9.01.1958 r. w zakresie własności nieruchomości objętej ZD 1857.
Własnośćdziałek (...)pierwotnie ujawniona była w ZD 6080 na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego wD.Ns II 126/69 na rzeczK. Ś. (1)iM. Ś. (1)po ½ części, wg ówczesnego oznaczenia p.gr. 97/2, która odpowiadadziałce (...). Działka ta została podzielona w 1988 r. nadziałki o nr (...). Zgodnie z wpisami do KW nr(...)zniesionodziałkę (...)dodziałki nr (...)(wpis z dnia 25.01.2008r.) oraz zgodnie z wpisami doKW (...)zmieniono oznaczeniedziałki nr (...)na nr(...)(wpis z dnia 17.01.2000r., a następnie zmieniono oznaczeniedziałki (...)na 285 (wpis z dnia 31.05.2007 r. ).
Aktualnie właścicieldziałki nr (...)nabyli własność umowa darowizny Rep. A. 2648/88 z dnia 26.10.1988. Własnościdziałki (...)została przeniesiona na powodaL.Ś.umową zniesienia współwłasności Rep. A. 1237/11 z dnia 02.03.2011 r., gdzie stronami umowy byli spadkobiercy poK. Ś. (1)iM. Ś. (2)na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w Dębicy I Ns 375/00 z dnia 09.05.1990 r. i I Ns 412/07 z dnia 11.05.2007 r.
(dowód: - wykaz zmian synchronizacyjnych z dnia 16.03.2000 r. – k. 218, - kopia aktu notarialnego Rep. A.(...)88 dnia 26.10.1988 r. – k. 219,222, - opinia biegłego geodety T.W.– k. 255-260)
Nieruchomość powodów oznaczona jakodziałki nr (...)przylega od strony północnej do drogi publicznej –ulicy (...)wD.. Od strony zachodniej graniczy zdziałką pozwanej nr (...). Granica biegnie w kierunku południowym i na pierwszym odcinku, od narożnika ogrodzenia przy drodze stanowiącejulicę (...), obejmującym częśćdziałki nr (...)istnieje ogrodzenie wykonane z siatki metalowej na betonowej podmurówce, rozwieszone pomiędzy metalowymi słupkami. Ogrodzenie to zostało wybudowane w 1995 roku przez powodów i istnieje nieprzerwanie w tym samym miejscu do chwili obecnej. Przed bramą wjazdową na posesję powodów, pomiędzy działkami stron w linii ogrodzenia postawione zostało przez pozwanego jedno przęsło z metalowej kratki.
Od strony zachodniej w kierunku południowym, od wysokości bramy wjazdowej na działkę powodów, na 3/4 długości ogrodzenia pomiędzydziałką nr (...)adziałką nr (...)za ogrodzeniem od strony działki pozwanych znajduje się rząd krzewów ozdobnych. Po kilkunastu metrach szpaler krzewów ozdobnych (tuje) kończy się. Większość z krzewów nie przerasta poza ogrodzenie na działkę powodów, poza kilkoma pierwszymi krzewami znajdującymi się przy wjeździe na posesję powodów. Po kolejnych kilkunastu metrach za krzewami ozdobnymi posadowiony jest betonowy słup energetyczny. Pomiędzy krzewami a słupem znajduje się prowizoryczne ogrodzenie wykonane z drewnianych kołków i siatki plastikowej. Ogrodzenie to zostało wykonane przez żonę pozwanego w celu ochrony zasadzeń przed psem.
W południowej części spornego pasa gruntu, około kilku metrów od potoku kończy się ogrodzenie na podmurówce wykonane przez powodów, a następnie w linii ogrodzenia na podmurówce znajduje się ogrodzenie z metalowej siatki przymocowanej do trzech betonowych słupków, a na końcu do metalowej rurki. Ogrodzenie to wykonał pozwany na przełomie lat 1999 i 2000.
(dowód: - protokół oględzin z dnia 18.11.2014 r. – k. 45-46, - protokół oględzin z dnia 3.11.2015r. – k. 127-128, - dokumentacja fotograficzna wykonana podczas oględzin w dniu 3.11.2015 r. – k. 126, - rachunek uproszczony nr 14/95 – k. 13, - zeznania świadkaJ. B.– k. 225, - zeznania świadkaR. K. (2)– k. 227, - zeznania świadkaB. B.– k. 227v, - zeznania świadkaJ. K. (1)– k. 228, - zeznania świadkaJ. K. (2)– k. 228-229, - częściowo zeznania powodaL. Ś. (1)– k. 230-231, - zeznania pozwanegoS. K.– k.232)
Sporny pas przygranicznego gruntu biegnie odulicy (...)w kierunku południowym, przy czym na wysokości bramy wjazdowej na posesję powodów ma on szerokość 0,6 m i na wysokości puntu stycznegodziałek (...)idziałki (...)dochodzi do 1,5 m szerokości. Od tego punktu w kierunku południowym do końca ogrodzenia z siatki betonowej na podmurówce wykonanego przez powodów zawęża się osiągając szerokość 0,7m.
(dowód: - opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 15.12.2014 r. wraz z załącznikiem mapowym – k. 48-49)
Aktualna mapa ewidencji gruntów oraz mapa zasadnicza powstały podczas modernizacji operatu ewidencji gruntów w 2004 r. Podczas sporządzania map dokonywano ustalenia granic działek i na tę okoliczność spisywano protokoły z ustalenia granic. Z analizy operatu z modernizacji ewidencji gruntów wynika, że granica pomiędzydziałkami nr (...)adziałka (...)nie została ustalona. W rubryce(...)napisano, że „granica ta nie jest ustalona, sporna do uzgodnienia. Strony nie podpisały protokołu z ustalenia granic”.
Podczas uwłaszczeń kompleksowych m.D.w oparciu o mapę ewidencji gruntów w skali 1:2000 na nieruchomości stron nie wydano aktów własności ziemi. Granica pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami na mapie katastralnej przebiega w linii prostej odul. (...)do potoku. Również granica wynikająca z analizy map ewidencji gruntów w skali 1:2000 i operatu inż. Berki z podziału w 1988 r. powinna przebiegać w linii zbliżonej do prostej. Jednoznacznego przebiegu na tych ostatnich mapach nie można jednak ustalić. Natomiast na aktualnej mapie ewidencji gruntów w skali 1:500 granica przebiega w linii łamanej i odbiega od linii prostej wynikającej z mapy katastralnej w granicach od 0,15 m do 1,15 m na niekorzyśćdziałki nr (...).
(dowód: - opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 15.12.2014 r. wraz z załącznikiem mapowym – k. 48-49, - opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 2.02.2016 r. wraz z załącznikiem mapowym – k. 149-152, - opinia biegłego geodetyT. W.z dnia z dnia 20.02.2017 r. – k. 255-260)
Podczas podziałudziałki nr (...)(operat z podziału 261-16-(...)) dokonano prawnego ustalenia nowo tworzonej wówczas granicy pomiędzydziałkami (...), a(...), aktualniedziałki (...). Przy czynnościach pomiarowych nie był obecny właścicieldziałki nr (...). Pomiar granicydziałki nr (...)(obecna 284/1) zdziałka (...)można uznać co najwyżej za pomiar stanu posiadania. Pomiar został wykonany w oparciu o szczegóły terenowe, których jednoznaczna i niezmienna od 1988 r. identyfikacja aktualnie w terenie nie jest możliwa.
Szkice z podziału parceli 96 oraz ustalenia granic parceli 65 określają prawny przebieg granicy pomiędzy nowo projektowanymi parcelami 96/1, 96/2 i 65 aktualniedziałki (...). Brak jest danych czy przy czynnościach pomiarowych brali udział właściciel parceli sąsiedniejdziałki nr (...)(działki obecnej nr (...)). Brak tez jednoznacznych szczegółów sytuacyjnych, od których wykonywany był pomiar, przy czym jedynie pomocniczo można wykorzystać szerokość parcel. Wyniki podziałów parcel zostały uwidocznione na ówczesnych mapach katastralnych. Analiza mapy katastralnej wykazuje, iż granice parcel nr 96/1, 96/2 i 97/2 są do siebie równoległe, co nie ma odzwierciedlenia w aktualnej ewidencji gruntów oraz mapie ewidencyjnej przed modernizacją, gdzie równoległość pozostała jedynie dla wschodniej granicydziałki nr (...)orz zachodniej granicydziałki (...)w zakresie głównego jej przebiegu. Bezwzględna dokładność map katastralnych może być obarczona błędami do około 3 m. Przebieg granic na mapie katastralnej powinien odzwierciedlać zasięg prawa własności, jednak dane źródłowe o przebiegu granic nie pozwalają na stwierdzenie, że przebieg ten będzie określony zgodnie z obowiązującymi standardami.
W wykonanej na potrzeby niniejszej sprawy opinii biegły geodetaT. W.dokonał pomiaru punktów granicznych w czterech wersjach oraz pomiar szczegółów sytuacyjnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, po czym sporządził cztery warianty przebiegu granicy:
- wersja I granicy przebiega wg stanowiska powoda po punktach P13,P11,(...), O5 i(...),
- wersja II granicy przebiega wg stanowiska pozwanego - po linii ogrodzenia po punktach: P12, O14,O13,O2,P10,
- wersja III granicy przebiega wg analizy zasięgu prawa własności stwierdzonego przez biegłego po punktach : PK1, PK4, SK7, PK2,
- wersja IV granicy przebiega wg mapy ewidencyjnej przed modernizacją tożsama z przebiegiem spornych granic przedstawionych na mapie z podziałudziałki (...), po punktach(...),(...),(...).
(dowód: - opinia biegłego geodetyT. W.z dnia z dnia 20.02.2017 r. wraz z załącznikami graficznymi – k. 255-260, - opinia biegłego geodetyW. D.z dnia 22.03.2016 r. – k. 178-179, - opinia ustana biegłegoT. W.z dnia 4.03.2019 r. – k. 438-441)
2. Ocena dowodów.
Powyższych ustaleń dokonał Sąd w oparciu o wyżej wymienione dokumenty zgromadzone w aktach sprawy.
Nadto Sąd ustalił okoliczności faktyczne w oparciu o zeznania świadkaJ. B., który wskazał, iż ogrodzenia stawiane przez powodów usytuowane zostało w miejscu gdzie przebiegała dotąd miedza sankcjonowana przez okolicznych mieszkańców. Sąd uwzględnił też zeznania świadkaR. K. (2),B. B.,J. K. (1)iJ. K. (2). Świadkowie ci zgodnie zeznali, iż aktualne ogrodzenie z metalowej siatki na betonowej podmurówce wykonane przez powodów w 1995 r. usytuowane zostało w dotychczas funkcjonującej pomiędzy działkami stron miedzy.
Sąd nie uwzględnił zeznać świadkaE. J.(k. 226), który zeznawał nieprzekonywująco, co do pewnych faktów zasłaniał się niepamięcią przy jednoczesnym podawaniu dokładnych szczegółów co do innych faktów. Ponadto przed świadek ten przed rozprawą w Sądzie rozmawiał z powodem, zaś na rozprawie powód zadawał pytania, które mogły sugerować odpowiedź.
Sąd ustalił stan faktyczny sprawy także na podstawie zeznań powodaL. Ś. (1)oraz pozwanegoS. K., w zakresie w jakim obie strony wskazują na fakt wykonania przez powoda ogrodzenia w 1995 r., a ponadto pozwanego w zakresie przebiegu granicy w dotychczasowej miedzy.
Sąd pominął w dokonaniu ustaleń faktycznych zeznania świadkaK. Ś. (2)(k.225), której zeznania były sprzeczne z dowodami, na podstawie których ustalono stan faktyczny. Ponadto świadek ten jako matka powoda mogła być zainteresowania korzystnym dla niego rozstrzygnięciem.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkówS. C.,A. C.iR. B., którzy wprawdzie nie posiadali widomości co do okoliczności prawidłowości przebiegu granicy pomiędzy działkami stron, niemniej jednak wskazali, iż w miejscu gdzie usytuowane jest od 1995 r. ogrodzenie, przebiegała ścieżka – miedzy, z której korzystali okoliczni mieszkańcy. W momencie kiedy ogrodzenie powstało możliwość korzystania ze ścieżki była niemożliwa.
Stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu o dowody z opinii głównych oraz uzupełniających oraz ustnych biegłych geodetówW. D. (1)iT. W., którzy sporządzili opinie w sprawie, uznając je za miarodajne dla poczynienia ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych. Dopuszczenie w niniejszej sprawie opinii biegłegoT. W.nie podważyło wniosków opinii biegłegoW. D. (1), a potwierdziło także jego ustalenia w zakresie braku możliwości ustalenia na podstawie dostępnych dokumentów geodezyjnych i urzędowych wiarygodnego i dokładnego przebiegu granicy wg stanu prawnego. Jak wskazali biegli mapy katastralne nie spełniają współczesnych standardów, czyli nie można z nich osiągnąć dokładności w wielkości 0,1 m w ujęciu lokalnym na przedmiocie sporu. BiegłyT. W.składając opinię ustną do protokołu rozprawy w dniu 4 marca 2019 r. (k.438-439) ocenił możliwość odtworzenia przebiegu granicy w granicach błędu około 0,5 m w jedną i druga stronę
3. Ocena prawna.
Powództwo okazało się bezzasadne.
Zgodnie zart. 222 § 1 k.c.właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
W związku z tym, że sprawa o własność toczy się między właścicielami sąsiednich nieruchomości, a granica między nimi jest sporna i nie było dotychczas przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, Sąd, na podstawieart. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.Prawo geodezyjne i kartograficzne(tj. Dz.U.2017.2101 ze zm.) dokonał rozgraniczenia nieruchomości i ustalił przebieg granicy na spornym odcinku, albowiem było to konieczne do rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie zart. 153 k.c.jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. Wymienione wart. 153 k.c.kryteria rozgraniczenia (stan prawny, ostatni spokojny stan posiadania, wszelkie okoliczności) wyłączają się wzajemnie, dopóki więc nie zostanie przesądzone, że nie jest możliwe ustalenie granic na podstawie pierwszego kryterium, niedopuszczalne jest posłużenie się dalszymi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r., V CKN 1620/00, LEX nr 56046).
Sąd zobowiązany jest dokonać rozgraniczenia w pierwszej kolejności według stanu prawnego, jeżeli tylko materiał zebrany w sprawie pozwoli na ustalenie tego stanu, w szczególności pozwoli na ustalenie, do jakiej granicy na gruncie sięga własność właścicieli gruntów sąsiadujących. Przepis ten wymaga należytego wyjaśnienia tytułów własności w aspekcie faktycznym i prawnym.
W związku z tym w pierwszej kolejności należy odnieść się do zgłoszonego przez pozwanego zarzutu zasiedzenia. Sąd uznał, iż zarzut ten nie jest słuszny, bowiem w po pierwsze nie został precyzyjnie określony obszar nieruchomości wnioskowany do zasiedzenia, nie może być uznane bowiem za wystarczające wskazanie, iż pozwany domaga się stwierdzenia zasiedzenia części działki znajdującej się w obrębie ogrodzenia. Zarzut zasiedzenia nie został przez Sąd uwzględniony także z tego powodu, iż pozwany nie przedstawił stosownych dowodów wykazujących fakt zasiedzenia spornego pasa gruntu.
Ponadto stanu prawnego nieruchomości stron nie udało się ustalić także z tego powodu, iż mapy katastralne, na których jak wskazali biegli geodeciW. D. (1)iT. W., należałoby ustalać stan prawny działek, są niedokładne, zawierają bowiem duży margines błędu co do przebiegu granic nieruchomości oscylujący w niektórych przypadkach od 0,5 m do nawet 3 metrów. Zakres ten przewyższa obszar żądany w sprawie przez powodów do wydania na ich rzecz.
Dlatego też w związku z brakiem możliwości ustalenia na podstawie dostępnych dokumentów niewątpliwego stanu prawnego przebiegu granic oraz niezasadnego zarzutu zasiedzenia części nieruchomości nr 284/1, należało wyeliminować kryterium stanu prawnego jako możliwości ustalenia przebiegu granicy i dokonać ustalenia przebiegu granicy na podstawie spokojnego stanu posiadania.
Powodowie w roku 1995 wykonali pomiędzydziałkami nr (...)a 285 i 286 ogrodzenie, jak Sąd ustalił w przebiegu dotychczasowej miedzy wyznaczającej granicę pomiędzy ww. nieruchomościami. Od tego czasu żądna ze stron nie kwestionowała przebiegu linii ogrodzenia. Ponadto należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż przesłuchani w sprawie świadkowie, w szczególnościA. C.,S. C.iR. B.wskazywali, iż przed powstaniem ogrodzenia pomiędzy działkami przebiegała miedza - ścieżka, którą chodzili sąsiedzi i po której można było przejść do rzeczki. Po powstaniu ogrodzenia przejścia już nie było i okoliczni mieszkańcy ze ścieżki już nie korzystali. Ta okoliczność świadczy o fakcie, iż ogrodzenie postawiono właśnie w przebiegu miedzy – ścieżki, bez dokonywania ustępstw na rzecz działki pozwanego. Tę okoliczność potwierdza także świadekJ. B., który wskazał, iż ogrodzenia stawiane przez powodów usytuowane zostało w miejscu gdzie przebiegała dotąd miedza sankcjonowana przez okolicznych mieszkańców.
Powyższy spokojny stan posiadania funkcjonował co najmniej do czasu podjęcia czynności odnowienia ewidencji gruntów w 2004 r., kiedy to strony nie podpisały protokołu ustalenia granic, uznając je za sporne. Niemniej jednak wobec braku czynności ze strony powodów zmierzających do zmiany przebiegu granicy wyznaczonej przez posadowione przez nich ogrodzenie należy przyjąć, że spokojny stan posiadania funkcjonował, aż do chwili wniesienia powództwa.
Uznając zatem, iż granica pomiędzy działkami powodówU. Ś.iL. Ś. (1)a działką pozwanegoS. K.przebiega po linii ogrodzenia, Sąd w wyroku z dnia 18 marca 2019 r. dokonał rozgraniczenia i ustalił, że granica pomiędzy nieruchomością położoną wD.oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych a nieruchomością położoną wD., oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych przebiega wzdłuż linii ciągłej oznaczonej kolorem zielonym pomiędzy punktami(...)i O5, następnie wzdłuż ogrodzenia oznaczonego linią koloru czarnego pomiędzy punktami O5, O4 i O1, następnie od punktu O1 do punktu O2 i dalej wzdłuż linii oznaczonej kolorem fioletowym pomiędzy punktami nr O2 i O13 zgodnie ze szkicem rozgraniczenia sporządzonym przez biegłego sądowego geodetę inż.T. W.z dnia 8 grudnia 2016 roku, a znajdującym się w aktach sprawy na karcie 260 – pkt. I wyroku.
Z kolei w pkt II. wyroku Sąd dokonał rozgraniczenia i ustalił, że granica pomiędzy nieruchomością położoną wD.oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych a nieruchomością położoną wD., oznaczoną jakodziałka nr (...)objętaksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy V Wydział Ksiąg Wieczystych przebiega wzdłuż linii ciągłej oznaczonej kolorem fioletowym pomiędzy punktami nr O13 i O15, a następnie od punktu O15 wzdłuż istniejącego ogrodzenia do punktu O16, a następnie od punktu O16 do granicy zdziałką nr (...), stanowiącąulicę (...), do punktu znajdującego się na granicy z tą drogą, leżącego na wysokości linii ogrodzenia wyznaczonego punktami O15 i O16, a niewyrysowanym na szkicu, zgodnie ze szkicem rozgraniczenia sporządzonym przez biegłego sądowego geodetę inż.T. W.z dnia 8 grudnia 2016, a znajdującym się w aktach sprawy na karcie 260.
Ustalenie wskazanej granicy skutkowało uznaniem żądań pozwu za niezasadnych, dlatego powództwo zostało oddalone.
Sąd na zasadzieart. 98 § 1 kpczasądził solidarnie od powodów na rzecz pozwanego koszty procesu w wysokości 1200 zł, stanowiące koszty zastępstwa procesowego, zgodnie z § 6 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Powodowie bowiem przegrali sprawę w całości, zaś pozwanyS. K.na pewnym etapie sprawy był reprezentowany przez radcę prawnego a pozwany złożył wniosek o zwrot kosztów procesu (k. 28 i k. 44).
W pkt. V wyroku Sąd, na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazał ściągnąć solidarnie od powodów na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Dębicy kwotę 1610,67 zł z tytułu zwrotu wydatków w postaci wynagrodzenia biegłych. Po odjęciu wpłaconych przez powodów zaliczek pozostała niezapłacona wskazana kwota, którą Sąd tymczasowa wyłożył na pokrycie kosztów opinii biegłych. (k. 52, 153, 271).