Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 2447/18
Data wyroku: 2019-04-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Joanna Czernecka, Monika Szczepaniec-Czech, Katarzyna Oleksiak
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: 172 k.c.

Sygn. akt II Ca 2447/18

POSTANOWIENIE
Dnia 2 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Katarzyna Oleksiak

Sędziowie:

SO Joanna Czernecka (sprawozdawca)
SR del. Monika Szczepaniec - Czech

Protokolant: stażysta Robert Nędza
po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. w Krakowie
na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta MiastaK.
przy uczestnictwieP. W.,W. S. (1),K. S.,Akademii (...)wK.oraz Gminy MiejskiejK.
o zasiedzenie
na skutek apelacji uczestnikaAkademii (...)wK.od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie
z dnia 5 czerwca 2018 r., sygnatura akt I Ns 717/17/K
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
zasądzić od uczestnikaAkademii (...)wK.na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Joanna Czernecka SSO Katarzyna Oleksiak SSR Monika Szczepaniec - Czech

UZASADNIENIE
postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 2 kwietnia 2019 roku
Wnioskiem z dnia 31 maja 2017 roku wnioskodawca – Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta(...)wniósł o stwierdzenie, iż nabył przez zasiedzenie udział ½ w prawie własności nieruchomości położonej przyul. (...)wK., oznaczonej, jakodziałka nr (...), obręb(...), jednostka ewidencyjnaK.o pow. 0,0015 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie prowadziksięgę wieczystą nr (...), wskazując, że co najmniej od 1959 roku nieruchomość objęta wnioskiem wchodzi w skład ogrodzonego terenu(...)Liceum Ogólnokształcącego im.Z. N.wK.przyul. (...), stanowiąc wjazd dodziałki nr (...)obręb(...), jednostka ewidencyjnaK., a zatem część terenu, na którym Skarb Państwa wniósł budynek szkoły, wykonał urządzenia sportowe oraz ogrodzenie okalające cały teren szkoły. Nadto w trakcie okresu zasiedzenia Skarb Państwa dokonywał nakładów na przedmiotowy teren i przeprowadzał remonty wydatkując środki publiczne na bieżące funkcjonowanie szkoły, utrzymywanie w należytym stanie technicznym urządzeń oraz wzniesionych budowli a także inwentaryzował powyższe pod kątem wyposażenia i stanu technicznego urządzeń.
Uczestnik Gmina MiejskaK.poparła w całości wniosek oraz przyznała okoliczności zawarte we wniosku.
UczestnikAkademia (...)wK.wniosła o oddalenie wniosku zaprzeczając, by Skarb Państwa przez nieprzerwany okres od końca lat 50-tych ubiegłego stulecia władał przedmiotową nieruchomością jak właściciel. Wskazał, żedziałka ewidencyjna oznaczona numerem (...)pierwotnie objęta byłaksięgą wieczystą o numerze (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie i wraz zdziałką (...)stanowiącą fragmentulicy (...)orazdziałkami (...)stanowiła całość gospodarczą pozostającą we władaniuW. S. (2)iH. Ż.. Wnioskodawca nie wykazał, że do objęcia przez niego w posiadaniedziałki ewidencyjnej oznaczonej numerem (...)doszło jeszcze przed śmiercią ówczesnych właścicielek oraz, aby teren objęty wnioskiem o zasiedzenie był przez niego wykorzystywany, jako szlak drożny do sąsiadującego liceum. Zaprzeczył twierdzeniom wnioskodawcy, że począwszy od 1959 roku nieruchomość pozostawała w posiadaniu Skarbu Państwa i była włączona w ogrodzony teren szkoły. Ogrodzenie zważywszy na jego stan techniczny musiało pojawić się najwcześniej z początkiem 2010 roku. Przed wskazaną datą teren ten od stronydziałki ewidencyjnej oznaczonej numerem (...)pozostawał nieogrodzony. Nadto ogrodzenie w rejonie spornej działki nie jest jednolite i jego część w zakresie spornej działki została wzniesiona niedawno.
Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa –Krowodrzy w Krakowie stwierdził, że wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta MiastaK.z dniem 1 stycznia 1985 roku nabył udział 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej wK.przyulicy (...), oznaczonej, jakodziałka nr (...), obręb(...), jednostka ewidencyjnaK., o powierzchni 0,0015 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), w miejsce udziałuW. S. (2); nakazał ściągnąć od wnioskodawcy Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta MiastaK.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie kwotę 1.380,97 zł tytułem niepokrytych wydatków; oraz zasądził od uczestnikaAkademii (...)wK.na rzecz wnioskodawcy Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta MiastaK.kwotę 135 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż bezspornym w sprawie było, że pierwotnymi właścicielkamidziałki ewidencyjnej nr (...)o pow. 0,0015 ha byłyW. S. (2)orazH. Ż.. Każda z nich posiadała udział w wysokości ½ . Obecnie jako właścicieledziałki ewidencyjnej nr (...)obręb(...), jednostka ewidencyjnaK., dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie prowadziksięgę wieczystą nr (...), w częściach równych wpisani sąW. S. (2)orazAkademia (...)wK.od dnia 28 września 2016 roku.W. S. (2)zmarła jako wdowa w dniu 9 marca 1992 roku. Jej spadkobiercami były jej dzieci:K. W.orazZ. S..K. W.zmarła w dniu 15 kwietnia 2014 roku, a jej spadkobiercą zostałP. W..Z. S.zmarł 1 czerwca 2004 roku. Spadek po nim odziedziczyliW. S. (1)orazK. S..
Sąd Rejonowy ustalił także, że projekt budowy(...)Liceum Ogólnokształcącego wK.przyul. (...)wraz z ogrodzeniem został zatwierdzony orzeczeniem nr(...)z dnia 31 sierpnia 1959 roku. Projekt techniczny przewidywał budowę ogrodzenia z siatki drucianej naciągniętej na linki stalowe, umocowane do słupków prefabrykowanych. Furtki i bramy miały zostać wykonane z siatki napiętej na kątowniki żelazne. W opisie technicznym do projektu technicznego architektonicznego(...)Liceum Ogólnokształcącego wK.został zaplanowany dojazd od stronyul. (...), która w tym fragmencie stanowiła parcelę l. kat.(...). W wyniku planu podziału KEM-(...)z dnia 27 sierpnia 1963 roku parcela ta uległa podziałowi na parcele l. kat.(...)oraz(...). Jako właścicielki drugiej z wymienionych parcel zostały wpisaneW. S. (2)orazH. Ż., a udział prawa własności każdej z nich wynosił ½. Parcela ta wchodzi w zakres terenu zajmowanego przez(...)Liceum Ogólnokształcące wK.. Budowę budynku szkoły rozpoczęto w 1960 roku, zakończono zaś w 1961 roku i wówczas budynek został oddany do użytku. Teren został ogrodzony w całości zgodnie z projektem. W 1983 roku został opracowany projekt nowego ogrodzenia(...)Liceum Ogólnokształcącego. Inwestycja została zakończona w roku 1987.
Brama wjazdowa do Liceum znajduje się nadziałce (...). Brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły. Niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i samego mechanizmu bramy. Z bramy tej korzystali uczniowie, nauczyciele jak też służby miejskie. W 2011 roku w związku z budową na terenie LiceumCentrum (...)stanowiącego integralną część szkoły położono kostkę brukową oraz dokonano wymiany bramy na przesuwaną automatycznie.
Działka nr (...)w przekonaniu pracowników i uczniów(...)Liceum Ogólnokształcącego stanowiła własność wnioskodawcy. Dokonując prac związanych z utrzymaniem nieruchomości wnioskodawca nie zwracał się do właścicielek o zgodę na dokonywanie czynności. Szkoła płaciła podatki za zajmowane grunty, w tym również za działkę objętą wnioskiem o zasiedzenie.
Właścicieledziałki nr (...)nie zgłaszali pretensji do wnioskodawcy o korzystanie z ich nieruchomości. Dopiero w 2016 rokuAkademia (...)wK.zwróciła się do wnioskodawcy o zaprzestanie korzystania z bramy.
Cała obecna brama oraz pozostałości po starym ogrodzeniu, zawierają się w granicachdziałki (...).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone dokumenty, których autentyczność i treść nie budziła wątpliwości Sądu oraz nie była kwestionowana przez wnioskodawcę i uczestników. Sąd uwzględnił również zeznania świadków:R. S.,E. G.,W. Z.,Z. F.,B. O.,B. T.,L. L. (1),D. P.orazA. C.uznając je za logiczne i wiarygodne oraz zbieżne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd nie dał natomiast wiary zeznaniomP. B. (1)w zakresie, w którym twierdził, iż obecne ogrodzenie Liceum znajduje się w innym miejscu niż pierwotnie zbudowane oraz, że cała działka znajdowała się poza ogrodzeniem szkoły i na przedłużeniu pierwotnej bramy były posadzone przez(...)drzewa, topole, wskazując, że zeznania te pozostają w sprzeczności z uznanymi za wiarygodne zeznaniami pozostałych świadków, którzy w sposób jednoznaczny stwierdzili, iż obecna linia ogrodzenia jest zbieżna z pierwotną oraz wynikami oględzin. Sąd podzielił również wnioski płynące z opinii biegłego geodety wskazując, że sporządzona przez niego opinia jest wszechstronna, kompleksowa i odpowiada wymogom niniejszej sprawy.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wyjaśnił, iż wniosek w świetleart. 172 k.c., zasługiwał na uwzględnienie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż budowa(...)Liceum Ogólnokształcącego wK.rozpoczęła się w 1960 roku, a całość budynku wraz z znajdującym się na tym terenie ogrodzeniem, została oddana do użytku w 1961 roku. Fakt ten prowadzi do wniosku, iż najpóźniej od 31 grudnia 1961 roku wnioskodawca posiadał samoistnie przedmiotową nieruchomość. W chwili objęcia przez wnioskodawcę nieruchomości w posiadanie samoistne problematykę zasiedzenia obejmowały regulacje obowiązującego od 11 października 1946 rokuDekretu Prawo rzeczowe. Stosownie do treści art. 50 § 1 Dekretu, kto posiada nieruchomość przez lat dwadzieścia, nabywa jej własność, chyba, że w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze. Temu, kto posiada nieruchomość przez lat trzydzieści, nie można zarzucać złej wiary (§ 2). Wobec uchwalenia w dniu 23 kwietnia 1964 rokuKodeksu cywilnego, do przedmiotowej sprawy znajdą zastosowanie przepisart. XLI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Zgodnie z przywołanym powyżej przepisem, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejście w życiekodeksu cywilnego, stosuje się przepisy tego kodeksu; dotyczy to w szczególności możności nabycia prawa przez zasiedzenie (§ 1). Jeżeli termin zasiedzenia wedługkodeksu cywilnegojest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem wejścia kodeksu w życie; jeżeli jednak zasiedzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życiekodeksu cywilnegonastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu określonego w przepisach dotychczasowych wcześniej, zasiedzenie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (§ 2). Mając na względzie, iż przepisyKodeksu cywilnegoregulujące problematykę zasiedzenia w pierwotnym brzmieniu określały, w zależności od dobrej bądź złej wiary, odpowiednio 10 lub 20 letni termin posiadania samoistnego, w przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie te przepisy.
Jak argumentował Sąd, postępowanie dowodowe i ustalony na jego podstawie stan faktyczny pozwoliły stwierdzić, iż Skarb Państwa zasiedział udziałW. S. (2). Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca podejmował czynności, które uzewnętrzniały jego wolę władaniadziałką nr (...), korzystania z nieruchomości jak właściciel. Przede wszystkim wnioskodawca ogrodził teren nieruchomości, który następnie służył, jako droga dojazdowa oraz parking dla osób korzystających z budynku, a gdy stan ogrodzenia i bramy uległ pogorszeniu, wnioskodawca wymienił je na nowe. Wprawdzie z opinii biegłego wynika, że obecne ogrodzenie nie w pełni pokrywa się z przedmiotową działką, ale w niniejszej sprawie istotny jest fakt gdzie znajdowały się poprzednie słupki ogrodzeniowe, a te znajdowały się idealnie w granicy działki. Ogrodzenie do bramy z jednej i z drugiej strony zostało przeprowadzone idealnie w granicy, a jedynie ze względów technicznych brama została lekko przesunięta. Nie mniej jednak z uwagi na fakt, iż poprzednie ogrodzenie było stricte w granicy Sąd uznał, iż cała działka była w posiadaniu Skarbu Państwa. Takie nieprzerwane posiadanie przez wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości trwało zapewne do 1985 roku i zostało dopiero zakwestionowane w roku 2016 roku przez uczestnikaAkademię (...)wK., który zwrócił się wówczas z pismem, aby wnioskodawca zaprzestał korzystania z bramy. Wnioskodawca przez cały okres swojego posiadania uiszczał także podatki od posiadanej nieruchomości, a także dbał o utrzymanie porządku na niej. Nadto zarówno nauczyciele jak i uczniowie uznawali przedmiotową działkę za teren szkoły.
Powyższe okoliczności wskazują, iż przewidziana wart. 172 k.c.przesłanka samoistnego posiadaniadziałki nr (...)została spełniona, przy czym posiadanie to było nieprzerwane i trwa do chwili obecnej. Upłynął także czas niezębny do nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia. W ocenie Sądu Rejonowego – mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy – nie może budzić wątpliwości, iż wnioskodawca uzyskał posiadaniedziałki nr (...)w złej wierze. Przesądza o tym fakt, iż nieruchomość oznaczona obecnie, jakodziałka ewidencyjna nr (...)w chwili objęcia przez wnioskodawcę w posiadanie samoistne posiadała założoną księgę wieczystą, a w dziale drugim księgi, jako właścicielki wpisane byłyW. S. (2)orazH. Ż.. Powyższe przesądza o tym, iż nawet, jeśli wnioskodawca rzeczywiście nie wiedział, że nie jest właścicielem tejże nieruchomości, to z łatwością mógł się o tym dowiedzieć. Niedochowanie należytej staranności musi skutkować obaleniem domniemania dobrej wiary. Oznacza to, iż zgodnie zart. 172 § 2 k.c., wymagany okres dla zasiedzeniadziałki ewidencyjnej nr (...)dla posiadacza uzyskującego posiadanie w złej wierze wynosi 20 lat. Za początek biegu terminu, zgodnie z przywołanym powyżejart. XLI, Sąd przyjął dzień wejścia w życieKodeksu cywilnegotj. 1 stycznia 1965 roku. Skutkowało to ustaleniem, iż wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta MiastaK.z dniem 1 stycznia 1985 roku nabył udział ½ w prawie własności nieruchomości położonej wK.przyulicy (...), oznaczonej, jakodziałka nr (...), obręb 4, jednostka ewidencyjnaK., o powierzchni 0,0015 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).
O kosztach postępowania, na które składały się wydatki na poczet opinii biegłego Sąd Rejonowy orzekł na mocy art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. zart. 100 k.p.c., a pozostałych kosztach na mocyart. 520 § 2 i 3 k.p.c.oraz§ 5 pkt 1w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnikAkademia (...)wK.i zaskarżając je w części tj. w zakresie punktu I i III, zarzuciła:

I
naruszenie przepisów postępowania, a to:

1
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. 13§ 2 k.p.c., prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych, poprzez mylne przyjęcie, że brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły, a niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i mechanizmu bramy, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie znajdowało się ogrodzenie nieruchomości,

2
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. 13§ 2 k.p.c., poprzez uznanie za niewiarygodne zeznań świadkaP. B. (1), który twierdził, że obecne ogrodzenie znajduje się w innym miejscu niż pierwotnie posadowione ogrodzenie, w sytuacji gdy tą okoliczność potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy,

3
art. 232 k.p.c.w zw. 13§ 2 k.p.c., poprzez mylne przyjęcie, że przesłanki zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości zostały wykazane, w sytuacji, gdy przedłożone dokumenty nie pozwalają na stwierdzenie przebiegu ogrodzenia nieruchomości, a w konsekwencji przesłanki posiadania samoistnego,

II
naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

art. 172 k.c.poprzez mylne przyjęcie, że posiadanie przez wnioskodawcę udziału we współwłasności nieruchomości było posiadaniem samoistnym, w sytuacji gdy faktycznie nie ustalono jakim obszarem wnioskodawca władał jak właściciel.
W oparciu o powyższe zarzuty uczestnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika -Akademii (...)kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację Skarb Państwa oraz Gmina MiejskaK.wnieśli o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja uczestnika podlegała oddaleniu.
Zarzuty sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów Sąd Okręgowy uznał za niezasadne i podzielił ustalenia poczynione w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, czyniąc je podstawą rozstrzygnięcia.
Wbrew stanowisku apelacji brak jest podstaw do czynienia Sądowi Rejonowemu zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.Uchybienia temu przepisowi apelujący upatrywał w mylnym przyjęciu, że brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły, a niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i mechanizmu bramy, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie znajdowało się ogrodzenie nieruchomości oraz w uznaniu za niewiarygodne zeznań świadkaP. B. (1), który twierdził, że obecnie ogrodzenie znajduje się w innym miejscu, w sytuacji gdy tą okoliczność potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Przypomnieć zatem wypada, że przepisart. 233 § 1 k.p.c.reguluje jedynie kwestię oceny wiarygodności i mocy (wartości) dowodowej przeprowadzonych w sprawie dowodów, a nie poczynionych ustaleń faktycznych, czy wyprowadzonych z materiału dowodowego wniosków. Uchybienia w tym zakresie winny się skonkretyzować w zarzucie sprzeczności ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym, ewentualnie w przypadku kwestionowania wniosków wywiedzionych z prawidłowo poczynionych ustaleń, przybierać postać zarzutu naruszenia prawa materialnego. Tymczasem uczestnik, choć postawił zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., nie skonkretyzował (poza dowodem w z zeznań świadkaP. B. (1)) które to dowody, jego zdaniem, zostały wadliwie ocenione przez Sąd Rejonowy i czym miałaby przejawiać się wadliwość rozumowania i oceny tego Sądu. W kwestii poczynionego przez Sąd Rejonowy ustalenia, że brama wjazdowa do Liceum wraz z ogrodzeniem znajduje się w tym samym miejscu od momentu wybudowania szkoły, a niewielkie różnice wynikają z technologii wykonania ogrodzenia i samego mechanizmu bramy, przypomnieć należy że ustalenia tego Sąd dokonał na podstawie dowodu z oględzin nieruchomości oraz zeznań świadków:R. S.,E. G.,W. Z.,Z. F.,B. O.,B. T.,L. L. (1),D. P.orazA. C.. Zeznania świadków były, zdaniem Sądu I instancji, spójne i zbieżne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wszelkie rozbieżności w zakresie umiejscowienia bramy, o których wspominali świadkowie są niewielkie i wynikają one raczej z zaniedbań i z przyczyn technicznych przy wykonywaniu nowego ogrodzenia. Co istotne, apelacja nie przetacza żadnych argumentów, w świetle których uzasadniona byłaby odmienna ocena dowodów z zeznań wskazanych świadków, ograniczając się do prezentowania stanowiska, że Sąd nie powinien czynić takiego ustalenia w sytuacji, gdy bark było jednoznacznych dowodów pozwalających na stwierdzenie przebiegu ogrodzenia w okresie od 1 stycznia 1965 r. do 1 stycznia 1985 r. Wypada więc podkreślić, że wszyscy wskazani świadkowie zeznali, że ogrodzenie i brama znajdowały się cały czas w tym samym miejscu (R. S.k. 99,E. G.k. 100,L. L. (1)k. 105,A. C.k. 119). ŚwiadekW. Z.zeznał, że wcześniej ogrodzenie wyglądało nieco inaczej. Brama była cały czas w tym samym miejscu. Ogrodzenie było remontowane w latach 80-tych, a brama zużyła się w latach 90 – tych (k. 100). „L.ogrodzenia biegnie na prostej, ta działka należy do terenu użytkowanego przez szkołę. To ogrodzenie istniało jak rozpocząłem naukę w szkole. Zawsze było w tym samym miejscu. Został zmodfikowany cały wjazd w związku z budowąCentrum –zeznania świadkaZ. F.(k. 104). ŚwiadekB. T.zeznała: „Od 1962-1966 roku byłam uczennicą i od 1971-2003 byłam nauczycielem fizyki. Ja pamiętam tą pierwsza bramę. Brama była jak został oddany budynek w 1962 roku. Była wąska furtka i dwuczęściowa tradycyjna brama z siatki. Była zamykana. Ja często przechodziłam przez tą bramkę. Brama zawsze stała w linii płotu, a linia płotu nie zmieniła się. Obecna brama z pilotem powstała już po moim odejściu. Przed ostatnią bramą była jeszcze jedna wzmocniona. Bramy na pewno są w tym samym miejscu (k. 105). Z kolei z dowodu z opinii biegłego wynika, że słupki starej bramy były zlokalizowane dokładnie w granicydziałki (...), co oznacza że cały teren działki znajdował się w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa także w 1985 r., gdyż inwestycja związana z budową nowego ogrodzenia i bramy, jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji, została zakończona w roku 1987.
Konieczne jest nadto wyjaśnienie, że polskiemu prawu postępowania cywilnego nie jest znana hierarchia środków dowodowych, gdyż system ten oparty jest w zasadzie na założeniu, że każdy środek dowodowy może służyć na równi z innymi do wykazywania prawdziwości określonego twierdzenia, a do sądu należy ocena jego wartości dowodowej z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. Od tej generalnej zasady równorzędności środków dowodowych zachodzą wyjątki, które z jednej strony przyznają w określonym zakresie pierwszeństwo dowodowi z dokumentu w stosunku do dowodu z zeznań świadków i dowodu z przesłuchania stron (por.art. 74 k.c.orazart. 246-247 k.p.c.), z drugiej zaś strony obniżają rangę dowodu z przesłuchania stron w stosunku do innych dowodów. Niekiedy przepisy przyznają pewnym dokumentom (np. aktom stanu cywilnego) walor dowodu wyłącznego w odniesieniu do zdarzeń w tych dokumentach stwierdzonych, ale nawet i wówczas moc dowodowa tych dokumentów może być podważona w odpowiednim postępowaniu. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, by fakt posiadania nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)przez wnioskodawcę Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadków. Ich depozycje odnoszone do istniejącego ogrodzenia oraz bramy wespół z dowodem z opinii biegłego stanowiły wystarczającą podstawę do czynienia ustaleń w tym zakresie.
Co się z kolei tyczy oceny dowodu z zeznań świadkaP. B. (2), Sąd Rejonowy nie dał mu wiary w zakresie, w którym twierdził, iż obecne ogrodzenie Liceum znajduje się w innym miejscu niż pierwotnie zbudowane oraz, że cała działka znajdowała się poza ogrodzeniem szkoły i na przedłużeniu pierwotnej bramy były posadzone przez(...)drzewa, topole, przytaczając przyczyny, z powodu których takiej oceny dokonał. Sąd zwrócił uwagę, że zeznania te pozostają w sprzeczności z uznanymi za wiarygodne zeznaniami pozostałych świadków, którzy w sposób jednoznaczny stwierdzili, iż obecna linia ogrodzenia jest zbieżna z pierwotną oraz wynikami oględzin. Apelacja nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek okoliczności, w świetle których uzasadniona byłaby odmienna ocena dowodu z zeznań świadkaP. B. (1). Co do wniosków płynących z opinii biegłego geodety – to podkreślenia wymaga, że opinii wynika, że cała obecna brama oraz pozostałości po starym ogrodzeniu (bramie) zawierają się w granicachdziałki (...). Co więcej, słupki starej bramy posadowione były dokładnie na granicy ewidencyjnej tej działki.
Zarzut naruszeniaart. 232 k.p.c.jest całkowicie chybiony. Powołany przepis, o ile chodzi o normę zawartą wzdaniu pierwszym, nie jest adresowany do sądu lecz ustanawia dla stron obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Kolejna norma, zawarta wzdaniu drugimtego przepisu, daje sądowi możliwość dopuszczenia dowodu z urzędu. Nie jest zatem zrozumiałe przywołanie przez skarżącego naruszenia omawianegoart. 232 k.p.c., skoro towarzyszyła mu teza apelacji o mylnym uznaniu przez Sąd I instancji, że wnioskodawca wykazał przesłanki zasiedzenia, która w żaden sposób nie przystaje do norm zawartych w tym przepisie.
Sąd Rejonowy nie naruszyłart. 172 § 2 k.c., gdyż w świetle poczynionych ustaleń faktycznych, prawidłowo uznał, że hipoteza tego przepisu została spełniona. Skoro Skarb Państwa posiadał samoistnie nieruchomość stanowiącądziałkę nr (...)od 1961 roku, to przy uwzględnieniu upływu terminu zasiedzenia, liczonego zgodnie zart. XLI § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny(Dz. U. Nr 16, poz. 94), nabył prawo własności tej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 roku.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, uznając apelację uczestnika za bezzasadną, oddalił ją w oparciu oart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzieart. 520 § 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c., mając na względzie, że interesy wnioskodawcy oraz uczestnika były sprzeczne. Na koszty postępowania odwoławczego poniesione przez wnioskodawcę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce określonej w oparciu o§ 2 pkt 2w zw. z§ 5 pkt. 1w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
SSO Joanna Czernecka SSO Katarzyna Oleksiak SSR Monika Szczepaniec-Czech