Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 248/18
Data wyroku: 2020-04-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Maria Kowalik
Słowa kluczowe: Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo
Podstawa prawna: art. 56 st 1 pkt 49 prawa energetycznego

Sygn. aktXVII AmE 248/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 kwietnia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:

Przewodniczący –

Sędzia SO Anna Maria Kowalik

po rozpoznaniu 28 kwietnia 2020 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaT. M.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 28 lutego 2018 roku Nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w punkcie drugim w ten sposób, że odstępuje od wymierzenia kary pieniężnej;

2
zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzeczT. M.kwotę 50,00 zł (pięćdziesiąta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

3
znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty zastępstwa procesowego.

Sędzia SO Anna Maria Kowalik
Sygn. akt XVII AmE 248/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 28 lutego 2018 r. Nr(...)Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (
    dalej Prezes URE), na podstawieart. 23 ust. 2 pkt 13, art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 2h pkt 9 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz. U. z 2017 r., poz. 220 z późn. zm.) (
    dalej p.e.)orazart. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, j.t.) (
    dalejk.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, wszczętego w dniu 31 maja 2017 r., którego stroną był przedsiębiorca –T. M.
    (dalej powód), orzekł, że:

1
przedsiębiorca –T. M., wykonujący działalność gospodarcza pod nazwą:P.H.U. (...)z siedzibą wB.naruszył art. 37 ust. 2c w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.e., w ten sposób, że nie złożył w siedmiodniowym terminie wniosku o zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją z dnia 19 lutego 2014 r. znak:(...)w zakresie siedziby i adresu przedsiębiorców – Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, wynikającą ze zmiany adresu miejsca wykonywania działalności z miejscowościK.ul. (...)naB.ul. (...)- czym dopuścił się przewinienia wskazanego w art. 56 ust. 1 pkt 49 p.e.,

2
za działanie opisane w pkt 1, wymierzył przedsiębiorcy –T. M., karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł.

Od powyższej Decyzji powód złożył odwołanie. Zaskarżając Decyzję w całości wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na jego rzecz od Prezesa URE kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej Decyzji zarzucił naruszenie przepisów
a) proceduralnych, które miało mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
-art. 80 k.p.a.poprzez dowolną, a nie swobodna ocenę materiału dowodowego, która przejawiła się w uznaniu, że stopień szkodliwości czynu powoda jest duży, podczas gdy stopień ten należy uznać za znikomy w oparciu o zgromadzone dowody;
-art. 107 § 3 k.p.a.poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji jako podstawy prawnej wysokości wymierzonej kary pieniężnejart. 56ust. 2g pkt 9 p.e., podczas gdy przepis taki nie istnieje;
b) materialnych tj.: art. 56 ust. 6a p.e. poprzez jego błędne zastosowanie, pomimo że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do jego zastosowania, a tym samym odstąpienia od wymierzenia kary, skoro stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a powód zrealizował obowiązek w postaci złożenia wniosku o zmianę koncesji w zakresie adresu przedsiębiorstwa.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na odwołanie wniósł o:

1
oddalenie odwołania;

2
zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa URE kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją Prezesa URE z 19 lutego 2014 r., znak(...)udzielono przedsiębiorcyT. M.prowadzącemu działalność gospodarcza pod nazwąP.H.U. (...)z siedzibą wK., posiadającemu numer identyfikacji podatkowejNIP (...)koncesji na obrót paliwami ciekłymi na okres od 26 sierpnia 2014 roku do 30 grudnia 2030 roku(k. 7-8 akt adm.)
Zgodnie z warunkiem 2.4.1 tej koncesji Koncesjonariusz jest obowiązany do zawiadomienia Prezesa URE o istotnych zmianach dotyczących wykonywanej działalności objętej niniejszą koncesją (w tym w szczególności nazwy, siedziby, numeru w rejestrze przedsiębiorców, numeru identyfikacji podatkowej, rozszerzenia bądź ograniczenia zakresu tej działalności) nie później niż 14 dni od dnia ich powstania.
W dniu 31 sierpnia 2016 r. w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek powoda dokonano zmiany wpisu w zakresie zmiany adresu miejsca wykonywania działalności oraz adresu do korespondencji z miejscowościK.na miejscowośćB., a ponadto usunięcie lokalizacji w miejscowościK.w polu dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej i wpisanie w tym miejscu adresu w miejscowościB.(wniosek k.13-14, informacja z CEIDG k.16 akt adm.).
Pismem z 12 października 2016 r., nadanym 13 października 2016 r., powód poinformował Prezesa URE o zmianie adresu siedziby firmy naul. (...),(...)-(...) B.(k. 4-5 akt adm.).
Pismem z 26 października 2016 roku Prezes URE poinformował powoda, że jego pismo z 12 października 2016 roku nie stanowi jednoznacznie wniosku o rozszerzenie koncesji na obrót paliwami ciekłymi. A ponadto zgodnie z art. 42 ust 2 ustawy z dnia 22 lipca 2016 roku o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, nie wszczyna się postępowań w sprawie udzielenia lub zmiany koncesji dotyczących paliw ciekłych, na podstawie wniosków, które wpłynęły pod dniu wejścia w życie tejże ustawy tj. 2 września 2016 roku, a przed dniem wejścia w życie przepisów wykonawczych, o których mowa w art. 32 ust 6 p.e., z wyjątkiem postępowań wszczętych na odstawie art. 6 ustawy z 7 lipca 2016 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw oraz postępowań wszczętych na podstawie art. 39 p.e. Mając na uwadze powyższe, Prezes URE poinformował,, iż do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych, o których mowa w art. 32 ust. 6 p.e., nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany koncesji na obrót paliwami ciekłymi(k.9 akt adm.).
W odpowiedzi powód przesłał dokument potwierdzający zmianę siedziby firmy i wyjaśnił, że inne dane nie uległy zmianie(pismo z 4 listopada 2016 roku k. 11 akt adm.).
Pismem z 31 maja 2017 r. zawiadomiono powoda o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia mu kary pieniężnej za przewinienie wymienione w art. 56 ust. 1 pkt 49 p.e., polegające na niezrealizowaniu obowiązku, o którym mowa w art. 37 ust. 2c p.e. Jednocześnie wezwano powoda do złożenia szczegółowych wyjaśnień w sprawie, ewentualnych wniosków dowodowych mających związek z ujawnionym naruszeniem oraz dokumentów przedstawiających jego sytuację finansową(k. 1-3 akt adm.).
W odpowiedzi na powyższe wpłynęło pismo powoda, w którym wyjaśniono, że powód z uwagi na zły stan zdrowia, powierzył pełnomocnikowi poinformowanie Prezesa URE o zmianie siedziby - w wyniku czego sporządzone zostało pismo z 12 października 2016 r. Jednocześnie wskazał, że kierował się przy tym informacjami uzyskanymi przez pracownika powoda podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem URE, który miał polecić przygotowanie informacji o zmianie siedziby i poinformować o braku możliwości uzyskania zmiany koncesji. Jednocześnie wskazano, że wniosek o zmianę koncesji obejmujący nową siedzibę został złożony w dniu 9 stycznia 2017 r., po ogłoszeniu rozporządzenia, skutkującego wymogiem prawnym dotyczącym uwzględnienia w treści koncesji kodów CN dla paliw płynnych. Wobec powyższego Przedsiębiorca złożył wniosek o umorzenie niniejszego postępowania(pismo z 19 czerwca 2017 r. k. 20 akt adm.).
Pismem z 21 lipca 2017 r. zawiadomiono przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz wyznaczono 14-dniowy termin na zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wniesienie do niego ewentualnych uwag oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień(k. 41 akt adm.).
W odpowiedzi powód zwrócił się o potraktowanie jego pisma z 12 października 2016 roku jako wniosku o uaktualnienie siedziby firmy z adresuK.ul. (...)naB.ul. (...). Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zmianie siedziby firmy uwidocznionego w koncesji z 19 lutego 2014 roku(pismo k.43 akt adm.).
Postanowieniem z 28 lutego 2018 roku Prezes URE odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o przywrócenie uchybionego terminu do zawiadomienia o zmianie siedziby firmy uwidocznionego w koncesji(...)z dnia 19 lutego 2014 roku na obrót paliwami ciekłymi(k.49-50 akt adm.).
28 lutego 2018 r. Prezes URE wydał zaskarżoną Decyzję(k. 51-55 akt adm.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych w trakcie postępowania administracyjnego, których autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej kary pieniężnej.
Karze pieniężnej, o której mowa w art. 56 ust. 1 pkt 49 p.e., podlega ten, kto nie realizuje obowiązku, o którym mowa w art. 37 ust. 2c lub ust. 2d. Zgodnie z art. 37 ust. 2c p.e. w przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 2a, przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane złożyć wniosek o zmianę koncesji najpóźniej w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.e. koncesja powinna określać oznaczenie podmiotu, jego siedziby lub miejsca zamieszkania oraz ich adres (w brzmieniu obowiązującym od 3 sierpnia 2016 roku). Oznacza to, że przedsiębiorca w razie zmiany jego siedziby i adresu powinien złożyć do organu regulacyjnego wniosek o zmianę koncesji w tym zakresie.
W niniejszej sprawie Prezes URE uznał, że powód nie zrealizował obowiązku określonego ww. przepisami w ustawowym 7-dniowym terminie i za to działanie nałożył na powoda karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Poza sporem było, że termin na złożenie wniosku o zmianę koncesji mijał 7 września 2016 roku, a powód pismo informujące o zmianie siedziby i adresu nadał 13 października 2016 roku.
W ocenie Sądu nie było przeszkód do uznania pisma powoda z 12 października 2016 roku, a nadanego 13 października 2016 roku za wniosek o zmianę Koncesji.
Po pierwsze, Koncesja została wydana w okresie, w którym obowiązywał przepisprawa energetycznegozobowiązujący przedsiębiorców energetycznychdo zawiadamianiaPrezesa URE w przypadku zmiany danych, o których mowa wust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 2a.
Po drugie, od 1 sierpnia do 2 sierpnia 2016 roku obowiązywał przepis art. 37 ust. 1c zgodnie z którym „Przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązanezgłaszaćPrezesowi URE zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 35 ust. 1c pkt 5 i 7,w terminie 14 dniod dnia zaistnienia tych zmian.”.
Po trzecie, 3 sierpnia 2016 r. wszedł w życie przepis art. 37 ust. 2c p.e. zastępujący obowiązek informacyjny z art. 37 ust. 1c p.e., w przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1. Zgodnie z nowym przepisem przedsiębiorstwo energetyczne było obowiązanezłożyć wniosek o zmianę koncesji najpóźniejw terminie7 dniod dnia zaistnienia tych zmian.
Po czwarte, do zmiany danych w zakresie siedziby i adresu powoda doszło 31 sierpnia 2016 roku, czyli w okresie w/w zmian przepisówprawa energetycznego.
Po piąte, w piśmie z 12 października 2016 roku powód podał numer koncesji, którego dotyczy pismo oraz poinformował o zmianie adresu firmy podając nowy.
Jeśli Prezes URE miał wątpliwości odnośnie tego jak potraktować omawiane pismo, to nie było przeszkód aby w piśmie z 26 października 2016 roku skierowanym do powoda, wezwać go do wyjaśnienia, czy pismo z 12 października 2016 roku w związku ze zmianami wprawie energetycznymnależy potraktować jako wniosek o zmianę koncesji w zakresie siedziby i adresu przedsiębiorcy. Zamiast tego w w/w piśmie w pkt I poinformowano o braku możliwości przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany koncesji z uwagi na nie wejście w życie przepisów wykonawczych, a w pkt II wezwano do wskazania oraz udokumentowania daty zmiany siedziby firmy oraz wskazania, czy nastąpiły jakieś inne istotne zmiany w prowadzonej działalności, wchodzące w zakres punktu 2.4.1. posiadanej koncesji na obrót paliwami ciekłymi.
W ocenie Sądu wobec zmiany przepisów ustawowych polegających na przekształceniu obowiązku informacyjnego wynikającego początkowo z koncesji w obowiązek złożenia wniosku o zmianę koncesji wynikający zustawy Prawo energetycznenależało potraktować pismo z 12 października 2016 roku jako wniosek o zmianę koncesji, a nie jako jedynie zawiadomienie w trybie pkt 2.4.1 Koncesji.
Tym samym, organ nie powinien, kierując się nadmiernym formalizmem, oczekiwać, że Przedsiębiorca złoży oddzielnie powiadomienie o nowych danych (wynikający z Koncesji) oraz wniosek, aby te dane zostały wprowadzone do koncesji (wynikający z przepisówprawa energetycznego). Mnożenie obowiązków przedsiębiorcy w tej sytuacji niczemu bowiem nie służy a stanowi wręcz niezrozumiałą uciążliwość. Istotnym jest bowiem przede wszystkim, że organ otrzymał kluczowe informacje mające znaczenie dla prowadzonej przez koncesjonariusza działalności gospodarczej.
Reasumując, pismo powoda z 12 października 2016 roku należało potraktować jako wniosek o zmianę koncesji w zakresie siedziby i adresu przedsiębiorcy, złożony po upływie ustawowego terminu, a następnie rozważyć możliwość odstąpienia od wymierzenia kary.
Zgodnie z przepisem art. 56 ust. 6a p.e. „Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.”.
Zdaniem Sądu okoliczności sprawy uzasadniały skorzystanie przez Prezesa URE z tej możliwości z dwóch powodów. Po pierwsze, stopień szkodliwości czynu był znikomy, ponieważ organ regulacyjny został powiadomiony o zmianie siedziby przedsiębiorcy, toteż wyeliminowane zostało niebezpieczeństwo niedoinformowania tego organu. Po drugie, powód zrealizował nałożony na niego obowiązek po upływie niespełna półtora miesiąca od chwili zajścia zmian uzasadniających złożenie wniosku o zmianę koncesji. Ponadto należy podkreślić, że zmiany danych powoda miały miejsce w czasie, gdy w przeciągu 3 dni dwukrotnie zmieniły się przepisy dotyczące obowiązków informacyjnych dotyczących danych umieszczonych w koncesji. Z treści notatek urzędowych znajdujących się w aktach administracyjnych, w szczególności z 26 października 2016 roku (k.6 akt adm.) wynika, że sami pracownicy Urzędu Regulacji Energetyki nie wiedzieli jak w danej sytuacji postąpić. Zdaniem Sądu również treść pisma z 26 października 2016 roku mogła sugerować powodowi, że złożone przez niego pismo z 12 października 2016 roku jest prawidłowe.
Reasumując, z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona Decyzja podlegała zmianie w części dotyczącej kary pieniężnej na podstawieart. 47953§ 2 k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.zgodnie z którym w razie tylko częściowego uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Mając na uwadze fakt, iż powód zaskarżył decyzję w dwóch punktach, a Sąd uznał zasadność odwołania jedynie co do jednego z nich, to należało uznać, że każda ze stron w równym stopniu wygrała jak i przegrała sprawę. W konsekwencji koszty zastępstwa procesowego zostały wzajemnie zniesione, a koszty sądowe rozdzielone po połowie. Dlatego też Sąd zasądził od Prezesa URE na rzecz powoda kwotę 50,00 zł tytułem zwrotu połowy opłaty od odwołania.
SSO Anna Maria Kowalik