Sąd Rejonowy w Inowrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 331/18
Data wyroku: 2019-03-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Piekańska-Szymańska
Słowa kluczowe: Przestępstwo
Podstawa prawna: art. 270§1kk

Sygn. akt II K 331/18
(...)

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 01 marca 2019r.
Sąd Rejonowy w Inowrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący:SSR Iwona Piekańska - Szymańska
Protokolant :Marta Błońska
w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w(...)--
po rozpoznaniu w dniach 08.06.2018r., 29.10.2018r., 01.03.2019r., s p r a w y
R. K.,synaK.iL. z domu N.,urodzonego (...)wB., zamieszkałego(...),(...)-(...) S.,PESEL (...)

oskarżonego o to, że
          :
I. w okresie od marca do czerwca 2001r. wI., działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej wprowadzającA.iA. K. (1)w błąd, doprowadził ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 1.283.02 zł w ten sposób, że przerobił dowody opłat przystawiając w nich sfałszowane pieczęcie potwierdzające uiszczenie opłat za energie elektryczną, za telefon, za wodę, za abonament telewizyjny oraz trzech zapłat za mieszkanie, podczas gdy w rzeczywistości ww. opłat nie dokonał
-to jest o czyn zart. 286§1 kkiart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk
II
    .w okresie od 7 grudnia 2000r. do dnia 3 stycznia 2001r. wI., działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu oraz wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą, co do której nie złożono wniosku o ściganie, dokonał kradzieży z włamaniem, w ten sposób, że posługując się kartą bankomatową(...)wydaną do rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego nr(...)(...)w ten sposób, że po przełamaniu zabezpieczenia w postaci nr(...), dokonał wypłat z bankomatów pieniędzy w łącznej kwocie 11.224,09 zł działając tym samym na szkodęA.iA. K. (1)

-to jest o czyn zart. 279§1 kkw zw. zart. 12 kk

o r z e k a:

1
oskarżonegoR. K.uznaje za winnego tego, że w okresie od marca do czerwca 2001r. wI., działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu, w celu użycia za autentyczne, podrobił: trzy dowody zapłaty za mieszkanie, jeden dowód zapłaty za energię elektryczną, jeden dowód zapłaty za telefon(...) SA, jeden dowód zapłaty za wodę i jeden dowód zapłaty za abonament telewizyjny, wystawione na nazwiskoA. K. (1), przystawiając na nich sfałszowane pieczęcie potwierdzające uiszczenie tych opłat, to jest przestępstwa zart. 270§1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 270§1 kkwymierza mu karę grzywy w wysokości 50 (pięćdziesiąt) stawek przyjmując, że jedna stawka dzienna wynosi 10 (dziesięć) złotych

2
oskarżonegoR. K.uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego wpunkcie IItj. przestępstwa zart. 279§1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 279§1 kkwymierza mu karę 1 ( jednego)roku pozbawienia wolności,

3
na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkw zw. zart. 70 § 1 kkwykonanie wyżej orzeczonej względem oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 1 ( jeden ) rok,

4
na podstawieart. 72§1 pkt 1 kkzobowiązuje oskarżonego w okresie próby do informowania Sądu o przebiegu okresu próby,

5
zwalnia oskarżonego opłaty i pozostałych kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Inowrocławiu.

II K 331/ 18

UZASADNIENIE
wyroku SR w Inowrocławiu z dnia 01.03.2019 r. , na zasadzieart. 422 § 2 kpkw zakresie dotyczącym zarzutu o czyn zart. 286  § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk( co do całości w zakresie tego zarzutu, tj . zarówno co do winy , jak i kary) .
Osk . R. K.liczy obecnie(...)lat , z zawodu monter instalacji sanitarnych , rozwiedziony , nie pracuje , nie ma dochodu , pozostaje na utrzymaniu kolegi , z którym mieszka , nie posiada majątku , cierpi na różne schorzenia internistyczne , psychiatrycznie – mieszane zaburzenia osobowości o typie psychopatyczno – charakteropatycznym , ZZA oraz szkodliwe używanie środków psychoaktywnych , brak zaburzeń poczytalności ; niekarany .
Oskarżony stanął m in pod zarzutem , że :
I. w okresie od marca do czerwca 2001r. wI., działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej wprowadzającA.iA. K. (1)w błąd, doprowadził ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 1.283.02 zł w ten sposób, że przerobił dowody opłat przystawiając w nich sfałszowane pieczęcie potwierdzające uiszczenie opłat za energie elektryczną, za telefon, za wodę, za abonament telewizyjny oraz trzech zapłat za mieszkanie, podczas gdy w rzeczywistości ww. opłat nie dokonał
-to jest o czyn zart. 286§1 kkiart. 270§1 kkw zw. zart. 11§2 kk
Sąd ustalił następujący stan faktyczny .
W 2001 r. oskarżony miał(...)lata . Zaprzyjażnił się wtedy zM. K., który liczył(...)lata i który był synem pokrzywdzonych ,A.iA.małż .K.. Oskarżony przez około 1 rok mieszkał u nich wI.. W dowód wdzięczności za gościnę i utrzymanie zobowiązał się wobec nich ,że będzie z własnych pieniędzy opłacał rachunki . W związku z tymA. K. (2)w okresie od marca do czerwca 2001 r. dawała mu dokumenty opłat . Oskarżony nie dokonywał jednak tych opłat , lecz na dowodach tych podrabiał przy użyciu 2- złotowej monety pieczątkę , potwierdzającą zapłatę . I tak sfałszowane dowody zapłaty zwracałA. K. (2). Były to : 3 dowody zapłaty za mieszkanie , 1 dowód zapłaty za energię elektryczną , 1 dowód zapłaty za telefon(...), 1 dowód zapłaty za wodę i 1 dowód zapłaty za abonament telewizyjny . Wszystkie te dowody były wystawione na nazwiskoA. K. (1)( dowód : protokół zatrzymania rzeczy k. 6 , dowody zapłaty i moneta k. 8 ) . AniA. K. (2), aniA. K. (1)nie zorientowali się ,że oskarżony zwraca im podrobione dowody zapłaty .Pod koniec czerwca 2001 r. wspólnie z ich synem , oskarżony wyprowadził się . W lipcu 2001r. chcąc uregulować co miesięczne rachunki , pokrzywdzeni zorientowali się ,że opłaty nie były dokonywane , powstała zaległość w tych opłatach , a dowody zapłaty zostały podrobione . Zawiadomili więc policję . Zaległe rachunki uregulowali z własnych środków .
Oskarżonydo zarzucanego czynu przyznał się w części . Wyjaśnił ,ze mieszkał wtedy u pokrzywdzonych .M. K.z własnych pieniędzy miał dokonywać opłat za wodę , czynsz , energię , itp. Rodzice pytali się go , czy tych opłat dokonał . W rzeczywistości te opłaty nie były dokonane , więc któryś z nich wpadł na pomysł , by podrobić dowody zapłaty . Z 2-złotowej monety zrobili pieczątkę i wspólnie na rachunkach podrobili pieczątkę . Te podrobione dowody zapłatyM. K.dał swoim rodzicom . Oskarżony nigdy nie brał od pokrzywdzonych pieniędzy na zapłatę rachunków ( k. 187 )
Następnie nie przyznał się do tego czynu . Wyjaśnił,że podrobienia dowodów zapłaty dokonałM. K., natomiast oskarżony był tylko przy tym obecny (k. 374 ) .
Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części , w jakiej nie przyznał się do zarzucanego czynu albowiem pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków :A.,A.iM. K.. Ponadto wyjaśnienia te nie są konsekwentne . Najpierw bowiem oskarżony wyjaśnił ,że podrobienia dowodów zapłaty dokonywał na przemian zM. K.. Potem twierdził ,że dokonywał to tylkoM. K., a on się tylko przyglądał . W ocenie Sądu zmierza to do umniejszenia własnej roli i wybielenia swojej osoby .
ŚwiadekA. K. (2)potwierdziła ,ze oskarżony u nich mieszkał , bo przyjaźnił się z ich synem . Oskarżony miał robić opłaty ze swoich pieniędzy , ponieważ poczuwał się ,ze mieszka na ich koszt . Mówił ,że ma pieniądze na swoim koncie . Ona mu pieniędzy nie dawała . On co miesiąc brał książeczki opłat , a następnie oddawał z potwierdzeniem zapłaty . Nie zorientowali się ,ze te pieczątki na dowodach zapłaty są podrobione . Dopiero , gdy oskarżony od nich się wyprowadził i chciała dokonać bieżących opłat , zorientowała się ,że jest zaległość. Wszystko uregulowała na bieżąco .
Sąd dał wiarę tym zeznaniom . Są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym .Doświadczenie życiowe potwierdza taki schemat relacji międzyludzkich . Sąd nie znalazł podstaw , by zeznania te uznać za bezzasadnie obciążające oskarżonego . Przede wszystkim to oskarżony sam wyszedł z inicjatywą samodzielnego dokonywania opłat ; oni nie wymagali tego ani od niego ani od syna .
ŚwiadekA. K. (1)zeznał ,że oskarżony sam zaproponował, że będzie dokonywał ze swoich pieniędzy opłat za mieszkanie i inne w zamian za utrzymanie . Żona dawała mu dokumenty do zapłaty , które po zapłacie jej oddawał . Dopiero gdy oskarżony wyprowadził się , zorientowali się ,że pieczątki na dowodach zapłaty są sfałszowane .
Sąd dał wiarę tym zeznaniom . Są logiczne , obiektywne i zgodne z doświadczeniem życiowym . Świadek wspólnie z żoną akceptowali życiowy wybór syna , akceptowali oskarżonego .Udzielali dobrowolnie zarówno synowi , jak i jemu utrzymania .
ŚwiadekM. K.zeznał ,że oskarżony był jego bliskim przyjacielem i zamieszkał razem z nimi . Oskarżony sam zainicjował wobec jego rodziców ,że będzie opłacał rachunki . Świadek nic nie wiedział ,że on coś kombinuje . Nic nie wiedział ,ze on podrabia dowody zapłaty . Pod koniec czerwca 2001 r. oni razem wyprowadzili się od rodziców . Świadek potem zerwał z oskarżonym , wrócił do rodziców i ustabilizował swoje życie .
Sąd dał wiarę tym zeznaniom . Brak jest jednoznacznych dowodów przeciwnych potwierdzających współudział świadka w porabianiu przedmiotowych dowodów opłat.
Biegli lekarze psychiatrzyzaopiniowali ,że oskarżony cierpi na mieszane zaburzenia osobowości o typie psychopatyczno – charakteropatycznym , ZZA oraz szkodliwe używanie środków psychoaktywnych , brak jednak zaburzeń poczytalności, może brać udział w czynnościach procesowych i prowadzić swoją obronę w sposób samodzielny i rozsądny ( k. 440- 442).
Opinia ta zasługuje na uwzględnienie , jest sporządzona zgodnie ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia zawodowego .
W świetle powyższego wina oskarżonego nie budzi wątpliwości i polega na tym ,że :
w okresie od marca do czerwca 2001r. wI., działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu, w celu użycia za autentyczne, podrobił: trzy dowody zapłaty za mieszkanie, jeden dowód zapłaty za energię elektryczną, jeden dowód zapłaty za telefon(...), jeden dowód zapłaty za wodę i jeden dowód zapłaty za abonament telewizyjny, wystawione na nazwiskoA. K. (1), przystawiając na nich sfałszowane pieczęcie potwierdzające uiszczenie tych opłat;
zachowaniem swym oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa zart.270§1 kkw zw. zart. 12 kk.
Zgodnie z art. 270  § 1. Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
W przedmiotowej sprawie oskarżony podrobił dokumenty w postaci dowodów zapłaty , na gotowych drukach przybijając fałszywą pieczątkę . Działał w celu użycia za autentyczne, bowiem tak sfałszowane dowody zapłaty miały być autentycznymi dowodami zapłaty , czym legitymował się wobec pokrzywdzonych . Oskarżony działał w krótkich odstępach czasu ( 1- miesięcznych) z góry powziętym zamiarem . Świadczy o tym okoliczność ,że podjął się regulowania bieżących rachunków , choć wiedział ,że sam nie posiada na to środków finansowych i nie będzie mógł się wywiązać ze swojej deklaracji . Powyższe pozwala na przyjęcie jego działania w warunkach czynu ciągłego zart. 12 kk.
Oskarżony nie wyczerpał swoim zachowaniem znamion przestępstwa zart. 286 §1 kk.
Zgodnie z art. 286 § 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
W przedmiotowej sprawie oskarżony nie działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej . Wprawdzie korzystał z gościnnościA.iA.małż .K.i pozostawał na ich utrzymaniu , ale czynili to oni dobrowolnie i bezinteresownie , akceptując oskarżonego jako bliskiego przyjaciela ich syna . To on sam wyszedł z inicjatywą ,że w dowód wdzięczności będzie z własnych pieniędzy regulował opłaty .
Ponadto oskarżony nie doprowadził małżonkówK.doniekorzystnego rozporządzenia mieniem .

    Niekorzystnerozporządzenie mieniem to takie, które powoduje uszczerbek w istniejącym majątku pokrzywdzonego (
    damnum emergens) lub umniejszenie przyszłych zysków (
    lucrum cessans); por.B.,
    Przestępstwo, s. 81;G.,
    „Niekorzystne", s. 11 i n.;O.[w:]S.,
     Kodeks, s. 1674.
Samo natomiastrozporządzenie mieniemw rozumieniu komentowanego przepisu polega na dokonaniu czynności rozporządzającej prawem majątkowym w rozumieniu prawa cywilnego, czyli na przeniesieniu, ograniczeniu lub zniesieniu prawa podmiotowego, w tym wypadku prawa o charakterze majątkowym (R.,Prawo, s. 162 i n.;C.,Wymuszenie, s. 160 i n.). Obok dokonania czynności rozporządzającej rozporządzenie mieniem w rozumieniu komentowanego przepisu polega także na zaciągnięciu zobowiązania i na wydaniu rzeczy (C.,Wymuszenie, s. 169).C.dopuszcza tu także niektóre czynności upoważniające (C.,Wymuszenie, s. 170).
W przedmiotowej sprawie pokrzywdzeni nie zaciągnęli żadnego zobowiązania , bo zobowiązanie uiszczania opłat za mieszkanie , energię elektryczną , telefon(...), za wodę i abonament TV obciążało ich niezależnie od działania oskarżonego . Nie doszło też do skutecznego przejęcia długu przez oskarżonego w rozumieniuart. 519 kcz uwagi na brak zgody wierzyciela . Ponadto pokrzywdzeni nie rozporządzili też swoimi aktywami . Oni nie dali oskarżonemu pieniędzy na opłaty , miał on je regulować z własnych środków finansowych . W rezultacie braku zapłaty przez oskarżonego bieżących rachunków doszło jedynie do opóżnienia (zwłoki ) w ich zapłacie po stronie pokrzywdzonych . Okres tego opóżnienia nie był znaczny . Rachunki dotyczyły należności płatnych w marcu 2001 r. ( energia elektr. , mieszkanie ) , w kwietniu 2001 r. ( mieszkanie ) , w czerwcu 2001 r. ( mieszkanie , telefon(...),woda , abonament TV ) . Oskarżony wyjechał od pokrzywdzonych pod koniec czerwca 2001 r i wtedy zorientowali się oni ,że te opłaty nie są zrobione . Pokrzywdzeni uiścili je w następnych miesiącach . Nie wykazali , by musieli z tego powodu ponieść dodatkowe konsekwencje ( odsetki z tytułu zwłoki ) .
W związku z przypisaniem oskarżonemu przestępstwa zart. 270§1 kkw zw. zart.12 kkSąd zobowiązany był sprawdzić , czy nie nastąpiło przedawnienie karalności czynu .
Przypisany oskarżonemu czyn zart 270§1 kkw zw. zart.12 kkzostał popełniony w okresie od marca do czerwca 2001 r. W przypadku czynów ciągłych jako datę, od której należy liczyć termin przedawnienia przyjmuje się ostatnią datę aktywności oskarżonego . W przedmiotowej sprawie jest to 30 czerwca 2001 r. Przestępstwo zart. 270§1 kkod 1997 r. zagrożone było karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Również od 1997 r. zgodnie zart. 101.§ 1.pkt 3 ) kkkaralność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat 10 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata .
A zatem w przedmiotowej sprawie 10-letni okres przedawnienia biegł od 30.06.2001 r. do 30.06.2011 r.
W myślart. 102 kk- wbrzmieniu obowiązującym od 1997 r. - jeżeli w okresie przewidzianym wart. 101wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu ( tekst pierwotny Dz.U.1997.88.553 ). A zatem okres przedawnienia uległ przedłużeniu do 30.06.2016 r. , bowiem w dniu 7.10.2008 r. zostało wszczęte postepowanie p-ko oskarżonemu o przedmiotowy czyn ( k. 24 akt ) .
Jednakże w dniu 2005.08.03 nastąpiła zmiana przepisuart. 102 kkwydłużająca termin przedawnienia z 5 lat do lat 10 (Dz.U.2005.132.1109art. 1). Dlatego końcowy termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie należało określić na 30.06.2021.
Kolejna zmiana przepisuart. 102 kkmiała miejsce z dniem 2015.07.01 (Dz.U.2015.396art. 1) ; tym razem nastąpiło skrócenie terminu przedawnienia , o którym mowa w tym przepisie , z 10 lat do 5 lat . Stąd termin końcowy przedawnienia w przedmiotowej sprawie ponownie należało ustalić na 30.06.2016 r.
Kolejna zmiana przepisuart.102 kkweszła w życie dnia 2 marca 2016r. (Dz.U.2016.189art. 1) . Ponieważ w przedmiotowej sprawie przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, stąd ostateczny termin przedawnienia ponownie uległ wydłużeniu do lat 10 .
Na dzień orzekania zatem termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie to 30.06.2021 r. Należy tylko podkreślić , iż w zakresie zmian przepisów co do terminów przedawnienia nie stosuje sięart. 4 §1 kk.
Wymierzając karę oskarżonemu Sąd wziął pod uwagę jako łagodzące : pozytywną opinię środowiskową oskarżonego ( wywiad kuratora k.423-424 ) ; niekaralność( k. 418) ; nadto okoliczność , iż od czasu popełnienia przestępstwa upłynęło wiele lat i w tym czasie oskarżony ustabilizował się i nie wszedł ponownie w konflikt z prawem ; a pokrzywdzeni wybaczyli mu ( k. 455a ).
Jako obciążające należało uznać : w warunkach czynu ciągłego podrobienie 7 dokumentów ( dowodów zapłaty ) .
W świetle powyższego wymierzona oskarżonemu kara grzywny w rozmiarze 50 stawek dziennych jest adekwatna do winy sprawcy , okoliczności czynu , spełni też wymogi prewencji ogólnej i szczególnej , wskazując na nieuchronność kary nawet po wielu latach od popełnienia przestępstwa .
Wysokość stawki dziennej ustalono na 10 zł , mając na uwadze sytuację materialną , życiową i osobistą oskarżonego , a także jego możliwości zarobkowe , co przedstawiono na wstępie uzasadnienia .
Z tych również względów o kosztach sadowych orzeczono zgodnie zart. 624 kpk.