Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1570/19
Data wyroku: 2020-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odsetki
Podstawa prawna: art. 386 § 3 kpc

III Ca 1570/19

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., wydanym w sprawie z powództwaK. P.przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty: 28.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, 1.000,00 zł tytułem zwrotu utraconych zarobków i 624,00 zł tytułem odszkodowania, wszystkie z ustawowymi odsetkami od dnia 9 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, a także kwotę 4.562,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, powództwo w pozostałym zakresie oddalił, a z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa obciążył pozwanego obowiązkiem zwrot kwoty 773,00 zł, zaś kwotę 205,00 zł nakazał ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwot: 32.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia, 1.024,00 zł tytułem zwrotu kosztów opieki i 3.700,00 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tych kwot od dnia 9 września 2015 r. do dnia zapłaty, a jego stanowisko nie zmieniło się aż do zamknięcia rozprawy. Orzekając o zasadności roszczenia odsetkowego, Sąd podniósł, że ubezpieczyciel wydał decyzję częściowo uwzględniającą żądania poszkodowanego w dniu 8 września 2015 r., wobec czego stwierdzić trzeba, iż miał wówczas wystarczającą wiedzę o okolicznościach sprawy, co uzasadnia zasądzenia odsetek od dnia następnego, czyli – zgodnie z żądaniem pozwu – od dnia 9 września 2015 r.; jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia powołanoart. 481 k.c.w związku zart. 455 k.c.
Apelację od przedmiotowego wyroku wniosła strona pozwana, zaskarżając go w części przyznającej powodowi od niej odsetki ustawowe od zasądzonych kwot należności głównych od dnia 9 stycznia 2015 r. do dnia 8 września 2015 r., domagając się jego zmiany poprzez oddalenie powództwa w tej części wraz z zasądzeniem od powoda na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych i zarzucając naruszenieart. 321 § 1 k.p.c.w związku zart. 481 § 1 k.c.w związku zart. 445 § 1 k.c.iart. 444 § 1 i 2 k.c.poprzez wyrokowanie co do przedmiotu nieobjętego żądaniem pozwu i w konsekwencji przyznanie odsetek od zasądzonych kwot także od dnia 9 stycznia 2015 r. do dnia 8 września 2015 r.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest oczywiście uzasadniona, a jej skutkiem jest wydanie orzeczenia kasatoryjnego.
Lektura zaskarżonego wyroku i jego uzasadnienia prowadzi do wniosku, że w tym wypadku zachodzi oczywista i niedająca usunąć się sprzeczność pomiędzy sentencją orzeczenia i wywodami uzasadnienia, skoro Sądmeritistwierdza, iż w oparciu o przywołaną podstawę prawną związane z pozostawaniem dłużnika w opóźnieniu odsetki od kwot należności głównych winny zostać zasądzone od dnia 9 września 2015 r., a jednocześnie zasądza je od dnia 9 stycznia 2015 r. Orzeczenie w tym zakresie nie mogłoby zatem zostać poddane merytorycznej kontroli z uwagi na zasadniczą i nieusuwalną w drodze wykładni rozbieżność pomiędzy zaskarżonym rozstrzygnięciem i opisem procesu decyzyjnego, który do niego doprowadził. Już z tych przyczyn nie byłoby możliwe uwzględnienie wniosków apelacyjnych w brzmieniu, jakie nadał im ich autor, a więc poprzez wydanie orzeczenia reformatoryjnego. Jednak inne okoliczności sprawiają, że brak jest również podstaw do przekazania sprawy Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania sprawy w zaskarżonym zakresie, gdyż i ten Sąd nie może jej rozpoznać merytorycznie, skoro nie ulega wątpliwości, że powód nigdy nie poddał pod osąd w sprawie niniejszej kwestii zasadności roszczeń o zapłatę odsetek ustawowych od żądanych kwot za okres od dnia 9 stycznia 2015 r. do dnia 8 września 2015 r.
Rację ma skarżący, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło do oczywistego naruszeniaart. 321 § 1 k.p.c., w myśl którego sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Z przepisu tego jasno wynika, że wydanie wyroku w zaskarżonej części było niedopuszczalne, a mimo to Sąd Rejonowy w sposób nieuprawniony rozszerzył zakres prowadzonego postępowania, orzekając także co do roszczeń, które pod jego osąd nie zostały poddane. Uzasadnia to uchylenie wydanego w ten sposób wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o tych odsetkach i umorzenie postępowania w tym zakresie, czego podstawą jestart. 386 § 3 k.p.c.w związku zart. 355 § 1in finek.p.c.Mimo uwzględnienia apelacji w całości, Sąd II instancji zdecydował się odstąpić od obciążania powoda, formalnie przegrywającego sprawę na tym jej etapie, obowiązkiem zwrotu poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania.Art. 102 k.p.c.stanowi, że taką decyzję można podjąć w szczególnie uzasadnionych przypadkach i w ocenie Sądu odwoławczego z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia. Wszczęcie postępowania apelacyjnego nie było skutkiem dochodzenia przezK. P.nieuzasadnionych roszczeń, ale konsekwencją oczywistego naruszenia prawa procesowego przez Sąd I instancji, a wytknięcie tego uchybienia w apelacji wiązało się z minimalnym nakładem pracy pełnomocnika strony skarżącej; w takiej sytuacji obciążanie powoda obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez pozwanego w związku ze złożeniem i popieraniem niniejszej apelacji jawiłoby się jako rozstrzygnięcie nieuzasadnione i niesprawiedliwe.