Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 155/14
Data wyroku: 2019-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Leszek Bil

Sygn. akt: I Ns 155/14

POSTANOWIENIE
Dnia 28 maja 2019 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Leszek Bil

Protokolant:

Sekr. Patrycja Zygmuntowicz

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2019 r. w Szczytnie na rozprawie
sprawy z wnioskuH. W.
z udziałemA. K.,M. K.,J. S.,O. S.Skarbu Państwa - NadleśnictwoS.i GminyJ.,
o ustanowienie drogi koniecznej
postanawia:

I
na nieruchomości stanowiącej współwłasność uczestnikówA. K.iM. K., na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej, położonej wB., gm.J.oznaczonej jakodziałka (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej wB.gm.J.oznaczonej jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)stanowiącej własnośćH. W., służebność drogi koniecznej o powierzchni 552 m2zgodnie z pisemną opinią biegłegoW. O.z dnia 18.12.2014 r. wraz z załącznikami stanowiącymi integralną część opinii k.80-84 akt sprawy,

II
zasądzić odH. W.na rzecz uczestnikówA. K.iM. K.solidarnie kwotę 1.300 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie powyższej służebności, płatną w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia,

III
koszty postępowania wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie,

IV
nakazać ściągnąć od wnioskodawczyniH. W.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Szczytnie kwotę 4.093,91 zł tytułem kosztów sądowych.

INs 155/14

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniH. W.wniosła o ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomości płożonej wB.oznaczonej jakodziałka nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)stanowiącej współwłasność uczestnikówA. K.iM. K.( wspólność ustawowa), na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej wB.składającej się zdziałki nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)stanowiącej własność wnioskodawczyni. W uzasadnieniu podała, że jej nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej oznaczonej nrdziałki (...). Jedyny dojazd do drogi publicznej istniał faktycznie od kilkudziesięciu lat drogą biegnącą przezdziałkę nr (...)stanowiącą własność uczestnikówA.iM.małżonkówK.. Z dojazdu tego korzystali także właściciele sąsiedniejdziałki nr (...)– uczestnicy postępowaniaJ.iO.małżonkowieS..
UczestnicyA. K.iM. K.wnieśli o oddalenie wniosku podnosząc, że dojazd do drogi publicznej powinien przebiegać w inny sposób - to jest przezdziałkę nr (...), której właścicielami sąJ. S.iO. S.- w kierunku drogi publicznej gminnej oznaczonej jakodziałka nr (...).
UczestnicyJ. S.iO. S.( którzy, pierwotnie do czasu umorzenia postępowania z ich wniosku / k.283 / występowali jako wnioskodawcy) poparli stanowisko wnioskodawczyni.
Uczestnicy GminaJ.oraz Skarb Państwa poparli stanowisko wnioskodawczyni co do przebiegu służebności drogowej.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
UczestnicyA.|K.iM. K.są właścicielami ponad 40 – hektarowego gospodarstwa rolnego położonego wB.składającego się między innymi zdziałki nr (...)objętegoksięgą wieczystą nr (...). Przezdziałkę (...)od bardzo dawna ( już przed II Wojną Światową) przebiegała droga gruntowa prowadząca od drogi publicznej oznaczonej jakodziałki nr (...)do sąsiedniej nieruchomości rolnej należącej kiedyś do brata uczestnika –Z. K.. W roku 1991 wnioskodawczyniH. W.nabyła odZ. K.działkę nr (...)o pow. 0,92 ha, dla której założonoksięgę wieczystą (...). W roku 1995 odZ. K.sąsiednie grunty wraz zabudową siedliskową o pow. ponad 24 ha oznaczone jakodziałka nr (...)nabyli małżonkowieJ. S.iO. S.. Przez wiele lat wydzierżawiali oni uczestnikowiA. K.swoje grunty rolne. Korzystali przy tym bez przeszkód z istniejącej drogi wiodącej przez działkę uczestników oznaczoną nr(...)łącząca ich nieruchomość z drogą publiczną gminną oznaczoną nr(...). Po roku 2012 pomiędzy małżonkamiS.i małżonkamiK.doszło do nieporozumień na tle zakończenia dzierżawy gruntów. Skutkowało to zagrodzeniem istniejącego przejazdu przez uczestników na dotychczasowej drodze wiodącej przezdziałkę (...)a ostatecznie w toku niniejszego postępowania do zaorania drogi.
NieruchomośćH. W.nie posiada i nigdy nie posiadała żadnego dostępu do drogi publicznej. Jedyny dojazd do tej nieruchomości wiódł poprzez krótki fragment działki małżonkówS.następnie przezdziałkę nr (...)do istniejącejdrogi gminnej nr (...). MałżonkowieS.ustanowili na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki (...)odpowiednią służebność gruntową umożliwiająca dostęp przez ich nieruchomości do historycznej drogi wiodącej przezdziałkę nr (...).
(odpisy ksiąg wieczystych, mapa i umowa sprzedaży – k. 9-25, 44-49)
Obecnie wnioskodawczyniH. W.i uczestnicy małżonkowieS.nie mogą korzystać z dojazdu do swoich nieruchomości albowiem uczestnicy zaorali tą część nieruchomości, przez, którą przebiegała droga..
Uczestnicy małżonkowieS.dokonali rozbudowy i remontów budynków nadziałce (...). Na nieruchomości tej prowadzą ośrodek pracy twórczej. WnioskodawczyniH. W.nie korzystała dotychczas ze swojej nieruchomości, która pozostaje niezabudowana..
Nieruchomość uczestników małżonkówS.–działka nr (...)- przylega od strony wschodniej, jednym punktem geodezyjnym dodziałki nr (...)stanowiącej formalnie drogę gminą. Właścicielem tej działki jest GminaJ.. W celu dotarcia to tej drogi konieczne jest skorzystanie z przejazdu także przez fragmentdziałki nr (...)stanowiącej własność Skarbu Państwa NadleśnictwaS., dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...).Działka nr (...)stanowi nieruchomość leśną.
Droga biegnącadziałką nr (...)jest drogą gruntową. Przebiega przez las,P.to drogą jest znacznie utrudniony z uwagi na ukształtowanie terenu i niewielką szerokość . Teren jest pagórkowaty z nachyleniami. Nawierzchnia tej drogi jest słabej, jakości, w okresie jesienno- zimowym wręcz niemożliwa do pokonania samochodem osobowym. Droga ta jest przy tym znacznie oddalona od nieruchomości wnioskodawczyniH. W.gdyż działka wnioskodawczyni położona jest po przeciwnej ( zachodniej) stronie nieruchomości małżonkówS..
(dowód: opinia biegłegoW. O.– k. 80-84, protokół oględzin – k.59-61)
Uchwałą nr VI/34/15 z dnia 22.05.2015 r. Rada GminyJ.pozbawiła kategorii drogi gminnej publicznej, części drogi gminnej publicznej nr(...)o przebieguB.–B., na odcinku obejmującymdziałkę nr (...)położona wB., częśćdziałki oznaczonej nr (...)położoną wB.. W wyniku skargi złożonej przez uczestnikówA.iM. K.toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące uchylenia tej uchwały. Wyrokiem z dnia 5.10.2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rada GminyJ.z dnia 22.05.2015 r. nr VI/34/15 ( okoliczności niesporne)
Droga konieczna biegnąca oddrogi publicznej nr (...)do nieruchomości uczestników małżonkówS.-działki nr (...), przez nieruchomość uczestnikówA.iM. K.–działkę nr (...)ma szerokość 4,5 m, jej całkowita powierzchnia wynosi 552 m2. (dowód: pisemna opinia biegłegoW. O.k. 84) .Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej wynosi aktualnie 1300 zł. (dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu szacowania(...)k. 164 opinia uzupełniająca k 354 oraz k. 240 – 262 w aktach(...)).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
informacje o jednostcePrzeprowadzenie drogi koniecznej stanowi, zatem wynik łącznej oceny: potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej, najmniejszego obciążenia gruntu, przez który droga ma prowadzić oraz interesu społeczno-gospodarczego. W wypadku możliwości wyboru między kilkoma gruntami, co do przeprowadzenia drogi koniecznej, interes społeczno-gospodarczy wymaga, żeby - w razie braku przeciwwskazań z punktu widzenia potrzeb nieruchomości niemającej dostępu - droga konieczna była przeprowadzona przez grunt, którego uszczerbek wskutek tego przeprowadzenia będzie najmniejszy. W każdym wypadku, a więc i w wypadku, o jakim stanowiart. 145 § 2 zdanie drugie k.c., rozważanie wariantu drogi wymaga oceny jego przebiegu w płaszczyźnie interesu społeczno-gospodarczego.
Jest oczywistym, że nieruchomość wnioskodawczyniH. W.nie ma żadnego dostępu do drogi publicznej. Potwierdzono to zresztą w trakcie oględzin nieruchomości. Najbliższy i wytyczony w ternie szlak drogowy od tej nieruchomości wiedzie przez krótki odcinekdziałki nr (...)a następniedziałkę (...). Taki sposób dojazdu istniał od chwili nabycia działki w 1991r. – co potwierdziła i wskazała wnioskodawczyniH. W.a trakcie oględzin działki ( k. 59-61) . Z opinii biegłego geodetyW. O.wynika przy tym ,że do drogi publicznej oznaczonej jakodziałki nr (...)wiedzie szlak prowadzący przezdziałką nr (...)stanowiąca własność uczestnikówA.iM. K.oraz po istniejącej służebności przezdziałkę nr (...)nalezącą do małżonkówS..
Wskazywany przez uczestników szlak wiodący przez całą długośćdziałki (...)dodziałki nr (...)jest znacznie dłuższy i nieporównywalnie bardziej uciążliwy. Szlak alternatywny wskazywany przez uczestników , nie zapewnia de facto dostępu do drogi publicznej gdyż nieruchomość oznaczona nr(...)przylega dodziałki nr (...)jedynie jednym granicznym. Szlak ten okresowo jest nieprzejezdny – a droga jest wąska i w znacznym stopniu pofałdowana a zimą nieprzejezdna dla samochodu. Jest też ta droga znacznie oddalona od działki wnioskodawczyni. Wariant ten ma tylko walor hipotetyczny i nie stanowi realnej alternatywy dla dojazdu, który istniał wcześniej przez kilkadziesiąt lat. Mimo więc żedziałka nr (...)nie utraciła formalnego statusu drogi publicznej, to nie zapewnia ona odpowiedniego dostępu do drogi publicznej dla nieruchomościH. W.. Dodatkowo należy mieć na uwadze że poszukiwanie szlaku drogowego w tym kierunku musiałoby się wiązać z dodatkowym obciążeniem służebnością gruntów leśnych Skarbu Państwa NadleśnictwaS.-działka nr (...).
W rezultacie poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, iż zasadnie wnioskodawczyniH. W.domaga się ustanowienia drogi koniecznej historycznym szlakiem, który istniał od dawna i z którego korzystała od chwili nabycia nieruchomości ( od 1991 r.) a który zarazem w najmniejszym stopniu obciąża grunty sąsiednie.
Biegły geodetaW. O.w opinii pisemnej wyznaczył przebieg drogi koniecznej przezdziałkę nr (...)o powierzchni 552 m2. Za ustanowienie służebności drogi koniecznej należy się wynagrodzenie, którego wysokość została określona przez biegłego z zakresu szacowania(...)przy czym przyjęto najbardziej aktualną wycenę w kwocie 1300 zł ( wcześniejsze opnie opiewające na 1500 zł i 1050 zł zdezaktualizowały się z uwagi na upływ czasu).
W tych warunkach na podstawieart. 145§1 kcorzeczono jak w sentencji.
O kosztach postepowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie sprawy leżało w interesie wnioskodawczyni, dlatego Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych nakazał ściągnięcie od niej kosztów sądowych wyłożone przez Skarb Państwa na opinie biegłych.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować,

2
odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawczyni

i uczestnikomA. K.M. K.z pouczeniem o apelacji

3
za 14 dni lub z apelacją.

05 lipca 2019 r.