Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 536/19
Data wyroku: 2019-09-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 kc

Sygn. akt III Ca 536/19

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II C 56/17 z powództwaJ. P.przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW., o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny:

1
zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwotę 10.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

a
od kwoty 9.000 zł od dnia 13 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty;

b
od kwoty 1.000 zł od dnia 21 lutego 2017 roku do dnia zapłaty;

2
oddalił powództwo w pozostałej części;

3
nie obciążył powódki tymczasowo wyłożonymi przez Skarb Państwa kosztami sądowymi;

4
obciążył pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi kwotą 1.694,25 zł tytułem tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa kosztów sądowych;

5
zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.618,13 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu powódki adwokatA. P.;

6
przyznał adwokatowiA. P.tytułem pozostałej części kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce kwotę 333,87 zł, którą nakazał wypłacił z środków Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi.

Swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych, które przedstawiają się następująco:

W dniu 11 czerwca 2015 roku miało miejsce zdarzenie drogowe, w wyniku którego powódka doznała obrażeń ciała. Pojazd, którym poruszał się sprawca zdarzenia objęty był w tej dacie ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń.
W dniu 12 czerwca 2015 roku powódka zgłosiła się do ambulatorium chirurgicznego(...). Po wykonaniu zdjęć RTG czaszki i kręgosłupa szyjnego, które nie wykazały zmian pourazowych, stwierdzono uraz czaszki i kręgosłupa szyjnego. Powódka nie wyraziła zgody na skierowanie do szpitala. Zaopatrzono ją w kołnierz ortopedyczny. Dalsze leczenie było kontynuowane w poradni. Przez okres jednego miesiąca pozostawała na zwolnieniu lekarskim. W dniu 6 lipca 2015 roku powódka podjęła leczenie w(...). Odbyła 7 konsultacji psychiatrycznych. Rozpoznano u niej zaburzenia stresowe pourazowe. Ostatnia wizyta miała miejsce 8 stycznia 2016 roku. Po wypadku przez około pół roku powódka odczuwała strach związany z ruchem ulicznym, w tym przed poruszaniem się samochodami. Miała problemy ze snem. Korzystała z pomocy innej osoby w dowożeniu i odwożeniu z pracy. Przyjmowała leki uspokajające. Zaczęła prowadzić samochód w styczniu 2016 roku. Po zdarzeniu powódka odczuwała dolegliwości bólowe głowy, karku, miała zawroty głowy. Około 2-3 tygodni nosiła kołnierz ortopedyczny. Dzień wypadku był pierwszym dniem 2-tygodniowego urlopu wypoczynkowego powódki, który miał być przeznaczony na naukę do egzaminów. Powódka po zdarzeniu miała trudności z nauką i pogorszyły się jej wyniki.
Powódka w wyniku wypadku z dnia 11 czerwca 2015 roku w aspekcie ortopedycznym doznała skręcenia kręgosłupa szyjnego i powierzchownego urazu głowy. Po zastosowanym leczeniu zachowawczym i postępowaniu usprawniającym w ciągu miesiąca odzyskała zdolność do pracy. Obecnie pozostaje okresowy zespół bólowy i poczucie pogorszenia sprawności. W zakresie narządów ruchu powódka nie doznała uszczerbku na zdrowiu. Zakres cierpień fizycznych powódki w związku z doznanymi w wypadku obrażeniami narządów ruchu był umiarkowany. Jest to związane z doznawanym bólem, koniecznością pozostawania w niewygodnym unieruchomieniu w kołnierzu ortopedycznym, zabiegami i ćwiczeniami usprawniającymi, ograniczeniami w sprawności. Rokowania na przyszłość powódki są dobre. Powódka odzyskała pełny zakres ruchomości kręgosłupa szyjnego.
W wyniku wypadku z dnia 11 czerwca 2015 roku powódka w aspekcie neurologicznym doznała urazu kręgosłupa szyjnego i głowy bez utraty przytomności. Konsekwencją zdarzenia było powstanie pourazowego zespołu podmiotowego (o symptomatologii pourazowych zaburzeń stresowych) oraz wystąpienie pourazowego zespołu bólowego kręgosłupa szyjnego. Z neurologicznego punktu widzenia powódka nie doznała uszczerbku na zdrowiu. Proces leczenia dolegliwości pourazowych powódka zakończyła 10 lipca 2015 roku. Zgłaszane przez powódkę okresowe bóle kręgosłupa szyjnego nie są skutkiem wypadku, lecz wyrazem przeciążeń kręgosłupa czynnościami dnia codziennego. Stwierdzona u powódki wada postawy, zmiana konfiguracji kręgosłupa szyjnego, stanowią czynniki sprzyjające występowaniu dolegliwości bólowych kręgosłupa. Po wypadku przez pierwsze dwa miesiące uzasadnione było leczenie rehabilitacyjne.
U powódki w wyniku wypadku z dnia 11 czerwca 2015 roku w aspekcie psychiatrycznym rozwinęło się zaburzenie adaptacyjne o obrazie przypominającym zespół stresu pourazowego, skutkujące długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 5 %. Objawy, które zgłaszała powódka tj. bezsenność, lęk, trudności z koncentracją uwagi, ograniczały powódkę w zakresie mobilności, dezorganizowały jej życie i powodowały uczucie zmęczenia. Leczenie psychiatryczne zostało zakończone. Obecnie występuje u powódki jedynie lęk sytuacyjny, który ujawnia się podczas jazdy samochodem.
Po zgłoszeniu szkody przez powódkę pozwany prowadził postępowanie likwidacyjne. Na podstawie decyzji z dnia 2 marca 2016 roku pozwany wypłacił powódce kwotę 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 36,64 zł tytułem zakupu leków i kołnierza ortopedycznego. W piśmie z dnia 25 lipca 2016 roku, skierowanym do pozwanego, powódka żądała zapłaty dalszej kwoty 9.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Pozwany w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016 roku odmówił zapłaty tej kwoty.
Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne na podstawie złożonych do akt dokumentów, opinii biegłego ortopedy, opinii biegłego neurologa i opinii biegłego psychiatry, a nadto na podstawie zeznań powódki i powołanych świadków. W ocenie Sądu Rejonowego opinie wszystkich biegłych stanowią pełnowartościowe dowody, gdyż zostały sporządzone przez osoby posiadające odpowiednią wiedzę fachową, są jasne, logiczne, wewnętrznie niesprzeczne, a wnioski zostały przez biegłych dobrze uzasadnione, co czyni opinie w pełni przydatnym środkiem dowodowym do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Rejonowy podkreślił, że po uzupełnieniu opinii przez biegłego psychiatrę (na wniosek pozwanego), żadna ze stron nie kwestionowała tej opinii oraz nie zgłaszała wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego.
Na podstawie tak poczynionych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie w części.
Sądmeritiwskazał, że w sprawie bezspornym jest, że sprawca zdarzenia był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie, a także nie są sporne okoliczności wypadku. Spór koncentrował się zaś wokół wysokości szkody, a w konsekwencji wysokości świadczeń rekompensujących jej zakres.
Sąd podkreślił, że zgodnie zart. 822 k.c.przez umowę odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający, albo osoba, na której rzecz umowa została zawarta. Stosownie zaś do treściart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(tj. Dz. U. z 2013 roku. poz. 392), z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierowca pojazdu mechanicznego są zobowiązani – na podstawie prawa – do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę. Natomiast, zgodnie z art. 19 ust.1 powołanej ustawy, poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Podstawę prawną roszczenia o zadośćuczynienie stanowi natomiastart. 445 § 1 k.c.w zw. zart. 444 § 1 k.c., który pozwala przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Sąd Rejonowy podkreślił, że doznanej przez poszkodowanego krzywdy nigdy nie można wprost, według całkowicie obiektywnego i sprawdzalnego kryterium przeliczyć na wysokość zadośćuczynienia. Charakter szkody niemajątkowej decyduje bowiem o jej niewymierności, zaś pojęcie „odpowiedniej sumy zadośćuczynienia” użyte wart. 445 § 1 k.c.ma charakter niedookreślony. Dlatego też w orzecznictwie wskazuje się, że oceniając wysokość należnej sumy zadośćuczynienia sąd korzysta z daleko idącej swobody, gdyż ustawodawca nie wprowadza żadnych sztywnych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia, pozostawiając to zagadnienie w całości uznaniu sędziowskiemu.
Sąd Rejonowy argumentował, że w wyniku wypadku z dnia 11 czerwca 2015 roku powódka doznała urazu kręgosłupa szyjnego i głowy bez utraty przytomności Zakres cierpień fizycznych powódki w związku z doznanymi obrażeniami był umiarkowany. Powódka musiała nosić niewygodny kołnierz ortopedyczny, musiała stosować leki. W aspekcie psychiatrycznym rozwinęło się u niej zaburzenie adaptacyjne o obrazie przypominającym zespół stresu pourazowego skutkujące długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 5 %. Rokowania na przyszłość powódki są dobre. Trudności ze snem, lęki i problemy z koncentracją utrudniały powódce codzienne funkcjonowanie. Sąd Rejonowy podkreślił, że w niniejszej sprawie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia uwzględnił te okoliczności, a nadto ujemne odczucia psychiczne przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi i koniecznością leczenia.
Dlatego też - zdaniem Sądumeriti- biorąc pod uwagę powyższe argumenty, za uzasadnioną i adekwatną do poniesionej przez powódkę krzywdy należało uznać kwotę 11.000 zł. Z uwagi na fakt, że pozwany wcześniej wypłacił powódce tytułem zadośćuczynienia kwotę 1.000 zł Sąd zasądził na rzecz powódki różnicę w kwocie należnej i wypłaconej tj. 10.000 zł.
W zakresie roszczenia o odszkodowanie z tytułu zwrotu utraconych zarobków w wysokości 274,69 zł oraz kwoty 1.000 zł (według powódki z tytułu uszczerbku na zdrowiu) Sąd I instancji oddalił powództwo, argumentując, że powódka nie udowodniła żądania w tym zakresie. Sąd argumentował, że bierność strony co do obowiązku dowodzenia swych twierdzeń nie zobowiązuje sądu – poza wyjątkowymi przypadkami – do prowadzenia dowodu z urzędu. Nie jest bowiem rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sądmeritipodkreślił, że w procesie kontradyktoryjnym sąd nie zbiera już samodzielnie materiału dowodowego, ani nie nakazuje z urzędu uzupełniania lub powtarzania postępowania dowodowego. Rygoryzm tego obowiązku jest wzmocniony zwłaszcza tam, gdzie strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Przepisart. 232 zdanie drugie k.p.c.stwarza sądowi jedynie możliwość dopuszczenia dowodu niewskazanego przez stronę, który należy traktować jako wyjątek od zasady wskazanej wzdaniu pierwszymprzepisu, dopuszczalny jedynie w zupełnie szczególnych wypadkach. Sąd argumentował, że powódka nie wykazała w jakiej wysokości miała utracić dochód miesięczny w wyniku pozostawania na zwolnieniu lekarskim przez miesiąc po zdarzeniu. Sama powódka nie potrafiła wyjaśnić jak wyliczyła dochodzoną pozwem kwotę (k. 126). Do akt załączyła wprawdzie kserokopię zaświadczenia o zarobkach – k. 45, jednak z dokumentu tego wynika, że w sierpniu i lipcu 2015 roku jej wynagrodzenie było wyższe niż w maju 2015 roku, a zatem w miesiącu przez wypadkiem. Ewentualnie zasadne w tym zakresie byłoby żądanie powódki w zakresie różnicy między dochodem jaki powódka otrzymywałaby gdyby nie uległa wypadkowi, a dochodem faktycznie uzyskiwanym, czego powódka nie wykazała. Jeśli powódka miała trudności, aby skompletować odpowiednie dokumenty i na ich podstawie ustalić wysokość szkody, powinna wnosić o dopuszczenie w niniejszej sprawie dowodu z opinii biegłego księgowego jako właściwego dla ustalenia takich okoliczności, które wymagają wiedzy specjalnej. Takiego wniosku powódka jednak nie złożyła, zaś zainicjowane przez nią dowody nie dały podstaw do ustalenia utraconego dochodu. Jeśli chodzi o żądanie kwoty 1.000 zł to powódka nie wykazała zasadności dochodzonego roszczenia z tytułu odszkodowania w tym zakresie, bowiem uszczerbek na zdrowiu powódki rekompensuje przyznane zadośćuczynienie. Odszkodowanie natomiast należne jest w przypadku doznanego uszczerbku majątkowego bądź zwiększonych potrzeb. Takowych okoliczności faktycznych jako podstawy żądanego odszkodowania powódka nie przytoczyła i nie wykazała.
O odsetkach z tytułu opóźnienia w wypłacie należnego powódce zadośćuczynienia Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 817 § 1 i 481 § 1 k.c., wskazując, że wymagalność roszczenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń powstaje w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku, chyba, że w powyższym terminie wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia jego odpowiedzialności lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe. Niespełnienie świadczenia w terminie rodzi po stronie dłużnika konsekwencje przewidziane wart. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie (§ 2 art. 481 k.c.). Sąd Rejonowy argumentował, że powódka w skierowanym po pozwanego piśmie z dnia 25 lipca 2016 roku sprecyzowała i określiła kwotowo żądanie wyłącznie w zakresie zadośćuczynienia do kwoty 9.000 zł. Sąd zasądził zatem na rzecz powódki ustawowe odsetki za opóźnienie zgodnie z żądaniem tj. od dnia wniesienia pozwu od kwoty 9.000 zł – do dnia zapłaty, natomiast od pozostałej zasądzonej kwoty 1.000 zł zadośćuczynienia odsetki zasądzono od dnia 21 lutego 2017 roku do dnia zapłaty, tj. od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu (k.14).
Sądmeritioddalił dalej idące żądanie pozwu w zakresie odsetek.
O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.zgodnie z którym, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd podkreślił, że zasądzona kwota stanowi 88,69 % wysokości przedmiotu sporu. Po stronie powodowej koszty procesu wyniosły 50 zł tytułem opłaty od pozwu. Po stronie pozwanej koszty te wyniosły kwotę 3.617 zł, na które złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika – 3.600 zł ( § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804, ze zm.), oraz opłata od pełnomocnictwa – 17 zł.
Koszty sądowe w łącznej kwocie 2.321,56 zł, na które złożyła się opłata od pozwu w części tj. 514 zł oraz wynagrodzenie biegłych w łącznej kwocie 1.807,56 zł poniósł tymczasowo Skarb Państwa - Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi, któremu to należny jest zwrot wyłożonych kosztów na podstawieart. 113 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2016r, poz. 623), zgodnie z którym kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.
Łączne powyższe koszty procesu wyniosły 5.988,56 zł.
Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.618,13 zł (w zakresie jakim powódka wygrała sprawę tj. 88,69% z kwoty 2.952 zł) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika powódki ustanowionego z urzędu na podstawie § 8 pkt 5 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 roku, poz. 1714) pozostałą należną kwotę 333,87 zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi.
Ze względu na wynik postępowania, na podstawieart. 100 k.p.c.w zw. zart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz.U. z 2016 roku, poz. 623), Sąd obciążył na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi pozwanego kwotą 1.694,25 zł tytułem tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa kosztów sądowych. Na podstawieart. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnychSąd nie obciążył powódki obowiązkiem uiszczenia tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa kosztów sądowych z uwagi na jej trudną sytuację materialną, która na etapie postępowania zdecydowała o zwolnieniu od obowiązku ponoszenia kosztów w części.
Apelację od wyroku wniósł pozwany, zaskarżając orzeczenie w części tj. w zakresie punktu 1., w części zasądzającej od pozwanego na rzecz powódki zadośćuczynienie ponad kwotę 2.000 zł, tj. co do kwoty 8.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 9.000 zł od dnia 13 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.000 zł od dnia 21 lutego 2017 roku do dnia zapłaty, a także w zakresie punktów 3-5, tj. w zakresie rozstrzygającym o kosztach sądowych.
Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1
art. 233 § 1 k.p.c., mające wpływ na treść orzeczenia, przez błędną ocenę dowodów i ustalenie, że łączna kwota 11.000 zł zadośćuczynienia w realiach sprawy jest adekwatna do rozmiaru krzywdy powódki, podczas gdy:

a
biegły z zakresu neurologii wskazał, że w wyniku zdarzenia powódka nie doznała trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu a okresowe bóle kręgosłupa odczuwalne przez powódkę nie są skutkiem zdarzenia, lecz wyrazem przeciążeń kręgosłupa czynnościami dnia codziennego;

b
proces leczenia miał charakter krótkotrwały, zaś obecnie powódka jest osobą zdrową i samodzielną, powódka prowadzi samochód, normalnie funkcjonuje i żyje w społeczeństwie;

c
w zakresie narządów ruchu powódka nie doznała uszczerbku na zdrowiu i odzyskała pełny zakres ruchomości kręgosłupa szyjnego;

d
zdarzenie, w którym uczestniczyła powódka miało charakter kolizji, a uraz nie został zakwalifikowany jako uraz skutkujący naruszeniem czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni;

2
art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie dowolnej, nie zaś swobodnej oceny materiału dowodowego polegającej na uznaniu, że:

a
biegły z zakresu psychiatrii stwierdził u powódki tylko i wyłącznie długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %;

b
rozwinęły się u powódki zaburzenia adaptacyjne o obrazie przypominającym zespół stresu pourazowego, podczas gdy powódka zakończyła leczenie psychiatryczne a rokowania na przyszłość co do stanu psychicznego powódki są dobre;

c
przyczyną dolegliwości bólowych powódki są skutki zdarzenia z dnia 28 grudnia 2013 roku, podczas gdy z okoliczności sprawy, w tym z wywiadów przeprowadzonych przez biegłych sądowych w celu wydania opinii wynika, że powódka od wielu lat pracuje dorywczo za granicą - w Anglii i zajmuje się tam przeważnie pracą w magazynie jako magazynier, wykonuje pracę jako pakowacz, kleiła półki, co wskazuje, że powódka pracuje fizycznie co może mieć wpływ na stan zdrowia powódki;

d
przyczyną dolegliwości bólowych powódki są skutki zdarzenia z dnia 28 grudnia 2013 roku, podczas gdy z akt sprawy, w szczególności z dokumentacji fotograficznej pojazdu, którym poruszała się powódka wynika, że kinematyka zdarzenia była niewielka a w konsekwencji powódka nie mogła doznać jakichkolwiek urazów;

e
brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej doznanie przez powódkę jakichkolwiek urazów;

II. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj.:
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 278 § 1 k.p.c., przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny w sposób wybiórczy i stronniczy, w tym w szczególności opinii biegłego neurologa, z której wynika, że powódka nie doznała wskutek zdarzenia trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, zgłaszane przez powódkę dolegliwości bólowe kręgosłupa nie są skutkiem zdarzenia, zmiana konfiguracji kręgosłupa szyjnego powódki (wada postawy) sprzyja dolegliwościom odczuwalnym przez powódkę,
III. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
art. 436 k.c.w zw. zart. 445 k.c.poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie w sposób rażąco zawyżony kwoty zadośćuczynienia na rzez powódki w stosunku do doznanej przez nią krzywdy.
W konsekwencji zgłoszonych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonym zakresie tj.: w zakresie ponad kwotę 2.000 zł oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego (kosztów zastępstwa procesowego powiększonych o należny podatek VAT). Alternatywnie w przypadku uwzględnienia apelacji powódka wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przepisanych, powiększonych o należny podatek VAT. Jednocześnie pełnomocnik powódki ustanowiony z urzędu złożył oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani też w części.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu w całości.
Na gruncie obowiązującegokodeksu postępowania cywilnegowyrażono pogląd, że jeżeli chodzi o zarzuty apelacji, to należałoby przyjąć, że są to przesłanki (przyczyny), na których jest oparty wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku (T. Ereciński, Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2009, s. 77 i n. oraz (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., t. 2, red. T. Ereciński, s. 90 i n.; T. Misiuk-Jodłowska (w:) J. Jodłowski, Z. Resich, J. Lapierre, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2007, s. 477).
W postępowaniu apelacyjnym skarżący ma pełną swobodę w przedstawianiu zarzutów apelacyjnych i może powoływać się na wszelkie powody zaskarżenia, które uważa za pożądane i odpowiednie z punktu widzenia swojego interesu; jedyne ograniczenie stanowią granice kompetencyjne sądu drugiej instancji. W praktyce chodzi o zarzuty związane z uchybieniami, których - w ocenie skarżącego - dopuścił się sąd pierwszej instancji w postępowaniu lub przy rozstrzyganiu sprawy. Rozróżnienie to nawiązuje do tradycyjnego podziału błędów sądu na błędy proceduralne i błędy orzeczenia związane z niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego. Pierwsze z nich związane są z postępowaniem sądu wbrew przepisom prawa procesowego; mogą one powstawać przez cały czas rozpoznawania sprawy. Przy ich rozpatrywaniu - podobnie zresztą jak w odniesieniu do błędów z drugiej grupy - należy zawsze wyjaśnić, czy cechują się one kauzalnością. Inaczej mówiąc, należy stwierdzić istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisu proceduralnego a treścią orzeczenia, poza wypadkami naruszenia przepisów proceduralnych skutkujących nieważnością postępowania.
Sąd II instancji rozpoznając sprawę na skutek apelacji, nie jest związany podniesionymi w niej zarzutami naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, Nr 6, poz. 55).
Podkreślić należy, że w obecnym modelu procedury cywilnej sąd odwoławczy nie ogranicza się wyłącznie do kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a kontrolując prawidłowość zaskarżonego orzeczenia, pełni również funkcję sądu merytorycznego, który może rozpoznać sprawę od początku, uzupełnić materiał dowodowy lub powtórzyć już przeprowadzone dowody, a także poczynić samodzielnie ustalenia na podstawie materiału zebranego w sprawie. Dokonanie ustaleń faktycznych umożliwia bowiem sądowi drugiej instancji ustalenie podstawy prawnej wyroku, a więc dobór właściwego przepisu prawa materialnego, jego wykładnię oraz dokonanie aktu subsumcji. Tym samym postępowanie apelacyjne - choć odwoławcze - ma charakter merytoryczny (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 roku, sygn. III CZP 59/98, OSNC 1999/7-8/124; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, Nr 6, poz. 55 i powołane tam orzecznictwo).
Przystępując do rozpoznania apelacji w pierwszej kolejności koniecznym jest odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania co do pozostałych zarzutów apelacyjnych, bowiem jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania, mogą być podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do zawartego w apelacji zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisuart. 233 § 1 k.p.c.należy wskazać, że w myśl powołanego przepisu sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna ona odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.
Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom apelującego – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył przy tym dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś podniesione w tym zakresie w apelacji zarzuty stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi i nieobarczonymi błędami ustaleniami Sądu pierwszej instancji. Sąd ten poczynił swoje ustalenia faktyczne na podstawie całokształtu zgromadzonych w toku postępowania dowodów, tj. przedłożonych dokumentów, których wiarygodność i moc dowodowa nie była kwestionowana, opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii, ortopedii i psychiatrii, a także w oparciu o zeznania powódki oraz świadków.
Wbrew zarzutom skarżącego z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób jednoznaczny wynika, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody z opinii biegłych sądowych, które pozwoliły ustalić rodzaj i zakres obrażeń jakich doznała powódka na skutek przedmiotowego zdarzenia oraz zakres odbytego leczenia.
Sąd Okręgowy przyjmuje za własne ustalenia dokonane przez Sąd I instancji i w pełni podziela ich ocenę prawną. W tym miejscu należy przywołać utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w postępowaniu apelacyjnym nie wymaga się dokonywania ustaleń na podstawie przeprowadzonych dowodów oraz ich samodzielnej oceny, jeżeli sąd odwoławczy nie dostrzega potrzeby ponowienia dowodów dopuszczonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz podziela ocenę ich wiarygodności wyrażoną przez sąd pierwszej instancji. Wówczas wystarczająca jest aprobata dla stanowiska przedstawionego w orzeczeniu sądu pierwszej instancji (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. I CSK 313/09, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. IV CK 526/04, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r., sygn. II CK 353/03, niepubl.).
W ocenie Sądu Okręgowego za całkowicie chybione należało więc uznać podniesione w apelacji zarzuty naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.orazart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 278 k.p.c., których uzasadnienie sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy, a w szczególności w sposób wybiórczy i stronniczy ocenił dowody w postaci opinii biegłych i w rezultacie niesłusznie nie oparł się na treści opinii biegłego z zakresu neurologii, z której - zdaniem skarżącego - wynika, że powódka nie tylko nie doznała wskutek zdarzenia trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, lecz ponadto zgłaszane przez nią dolegliwości bólowe kręgosłupa są wynikiem zmian konfiguracji kręgosłupa szyjnego powódki (wada postawy).
Pozwany podnosi też, że powódka pracuje dorywczo w Anglii jako pracownik fizyczny, co może mieć wpływ na jej stan zdrowia. Jest to informacja nieprawdziwa, niewynikająca z akt sprawy, zamieszczona prawdopodobnie na skutek użycia funkcji „kopiuj/ wklej”. Nie ulega bowiem wątpliwości, że powódka w okresie, gdy miał miejsce wypadek była studentka i pracowała w pizzerii. Z akt sprawy nie wynika też, aby powódka uległa wypadkowi w dniu 28 grudnia 2013 roku, co eksponuje apelujący.
W przedmiotowej sprawie podstawę prawną żądania zadośćuczynienia stanowiart. 445 § 1 k.c.w związku zart. 444 § 1 k.c.Zgodnie z treścią pierwszego z przywołanych przepisów sąd może przyznać poszkodowanemu w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz poglądami doktryny, celem zadośćuczynienia jest wyłącznie złagodzenie doznanej przez poszkodowanego krzywdy. Krzywdą w rozumieniuart. 445 k.c.jest nie tylko trwałe lub długotrwałe kalectwo poszkodowanego powodujące cierpienia fizyczne oraz ograniczenia ruchów i wykonywanie czynności życia codziennego. Krzywda, w znaczeniu przepisuart. 445 § 1 k.c., ujmowana jest również jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci np. wyłączenia z normalnego życia, niemożności uprawiania działalności sportowej, artystycznej, naukowej). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Obejmuje ono wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno doznane jak i te, które mogą wystąpić w przyszłości. Ma więc ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za doznaną krzywdę doznaną przez poszkodowanego, mowa jest bowiem o „odpowiedniej sumie tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę”. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1972 roku w sprawie o sygn. akt II CR 57/72, określenie wysokości zadośćuczynienia powinno być dokonane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy a więc m.in. również wieku poszkodowanego i czasu trwania jego cierpień. Wskazać także należy, że w ramachart. 445 § 1 k.c.uwzględniane są okoliczności, które składają się na pojęcie krzywdy i jej rozmiar. Stąd posługiwanie się jedynie tabelami procentowego uszczerbku na zdrowiu i stawkami za każdy procent trwałego uszczerbku dla rozstrzygnięcia zasadności roszczenia o zadośćuczynienie i jego wysokości, znajduje jedynie orientacyjnie zastosowanie i nie wyczerpuje oceny (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 lutego 1998 r., sygn. akt I ACa 715/97, OSA 1999/2/7). Stopień uszczerbku na zdrowiu nie może być przyjmowany jako jedyna przesłanka ustalenia wysokości zadośćuczynienia - nie można przecież pomijać okresu leczenia, odczuwania dolegliwości fizycznych oraz uczucia krzywdy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1974 r., sygn. akt II CR 123/74).
Sąd Rejonowy oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na pojęcie krzywdy, które niewątpliwie zaistniały oraz pozostawały w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym ze zdarzeniem, za które odpowiedzialność ponosi pozwany. Nie ulega wątpliwości, że powódka nie doznała ani długotrwałego ani trwałego uszczerbku na zdrowiu z powodów neurologicznych oraz ortopedycznych. Jednakże w ocenie psychiatry powódka doznała 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z uwagi na rozwinięcie się u niej zaburzeń adaptacyjnych o obrazie przypominającym zespół stresu pourazowego. U powódki stwierdzono lęk sytuacyjny, który ujawnia się podczas jazdy samochodem. Na skutek wypadku powódka cierpiała na bezsenność, miała trudności z koncentracją uwagi, co powodowało ograniczenia w zakresie mobilności, dezorganizację życia i uczucie zmęczenia. W zakresie ustalenia rozmiaru uszczerbku na zdrowiu powódki (stanowiącego jedynie jedno z wielu kryteriów oceny rozmiarów doznanej krzywdy, o czym zdaje się zapominać skarżący) Sąd Rejonowy oparł się na przeprowadzonym w toku postępowania dowodzie z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii, neurologii i psychiatrii.
Powódka przez okres jednego miesiąca pozostawała na zwolnieniu lekarskim.
W dniu 6 lipca 2015 roku powódka podjęła leczenie w(...). Odbyła 7 konsultacji psychiatrycznych. Rozpoznano u niej zaburzenia stresowe pourazowe. Ostatnia wizyta miała miejsce 8 stycznia 2016 roku. Powódka zaczęła prowadzić samochód dopiero w styczniu 2016 roku. Po zdarzeniu powódka odczuwała dolegliwości bólowe głowy, karku, miała zawroty głowy. Około 2-3 tygodni nosiła kołnierz ortopedyczny. Dzień wypadku był pierwszym dniem 2-tygodniowego urlopu wypoczynkowego powódki, który miał być przeznaczony na naukę do egzaminów. Powódka po zdarzeniu miała trudności z nauką i pogorszyły się jej wyniki. Powódka w wyniku wypadku doznała skręcenia kręgosłupa szyjnego i powierzchownego urazu głowy. Po zastosowanym leczeniu zachowawczym i postępowaniu usprawniającym w ciągu miesiąca odzyskała zdolność do pracy. Obecnie pozostaje okresowy zespół bólowy i poczucie pogorszenia sprawności. Zakres cierpień fizycznych powódki w związku z doznanymi w wypadku obrażeniami narządów ruchu był umiarkowany, co było związane z doznawanym bólem, koniecznością pozostawania w niewygodnym unieruchomieniu w kołnierzu ortopedycznym, zabiegami i ćwiczeniami usprawniającymi, ograniczeniami w sprawności. Po wypadku występował u powódki pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego. Proces leczenia dolegliwości pourazowych powódka zakończyła w dniu 10 lipca 2015 roku. Po wypadku przez pierwsze dwa miesiące uzasadnione było leczenie rehabilitacyjne.
Zarzut apelacji dotyczący naruszenia 436k.c.iart. 445 § 1 k.c.sprowadza się do kwestionowania przez skarżącego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego jedynie w zakresie wysokości zasądzonego na rzecz powódki zadośćuczynienia. Zdaniem skarżącego przyjęta przez Sąd I instancji kwota 11.000 zł jest w okolicznościach niniejszej sprawy rażąco wygórowana, za kwotę adekwatną do rozmiarów krzywdy doznanej przez powódkę skarżący uznaje kwotę 3.000 zł. Apelujący bagatelizuje doznane przez powódkę cierpienia, eksponując brak neurologicznego i ortopedycznego uszczerbku na zdrowiu, oraz podnosząc, że odczuwane przez powódkę bóle kręgosłupa są wyrazem przeciążeń kręgosłupa czynnościami dnia codziennego.
Podkreślić należy, że indywidualny charakter zadośćuczynienia przesądza o tym, że ostateczne ustalenie, jaka konkretna kwota jest odpowiednia w rozumieniuart. 445 § 1 k.c., z istoty swej należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, lecz nie może to być uznanie dowolne. Zawsze musi ono opierać się tak na całokształcie okoliczności sprawy, jak i na czytelnych kryteriach ocennych, rzetelnie wskazanych w treści uzasadnienia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 5 maja 2008 r., II AKa 83/08, KZS 2008/12/68).
W kontekście powyższych uwag stwierdzić należy, że zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu odwoławczym tylko wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia. Praktycznie rzecz biorąc ma to miejsce tylko przy ustaleniu kwoty symbolicznej bądź też nadmiernie wysokiej (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2008 r., V KK 45/08, LEX nr 438427). Korekta w postępowaniu odwoławczym przyznanej przez sąd pierwszej instancji tytułem zadośćuczynienia sumy pieniężnej możliwa jest zatem jedynie wtedy, gdy suma ta rażąco odbiega od tej, która byłaby adekwatna do rozmiarów doznanej krzywdy (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 maja 2008 r., I ACa 199/08, LEX nr 470056). Już z powyższego wynika, że zmiana wysokości zadośćuczynienia przez Sąd drugiej instancji może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zasądzona kwota odbiega w sposób wyraźny, wręcz rażący, a nie zaś jakikolwiek, od kwoty adekwatnej do rozmiarów doznanej krzywdy.
Ustalając rozmiar krzywdy doznanej przez powódkę na skutek zdarzenia szkodzącego Sąd Rejonowy wziął pod uwagę rozmiar doznanych przez nią cierpień fizycznych i psychicznych związanych z doznanymi obrażeniami oraz procesem leczenia i rehabilitacji. Sąd pierwszej instancji orzekając o zadośćuczynieniu pieniężnym miał także na uwadze jego kompensacyjny charakter. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto jako niepodważalną zasadę, że poszkodowany powinien otrzymać zawsze pełne zadośćuczynienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1968 r., I PR 157/68, OSNCP 1969, Nr 2, poz. 37; uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 8 grudnia 1973 r., III CZP 37/73, OSNCP 1974, Nr 9, poz. 145; wyrok z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, OSNC 2005, Nr 2, poz. 4).
W ocenie Sądu Okręgowego, zasądzona przez Sąd I instancji kwota10.000 zł (kwota odpowiednia – 11.000 zł) jest odpowiednią do rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych oraz utrzymaną w rozsądnych granicach, sumą pieniężną. W przedmiotowej sprawie nie sposób stwierdzić, że ustalone przez Sąd Rejonowy zadośćuczynienie należne powódce od pozwanego ubezpieczyciela jest nieadekwatne, i to w sposób rażący, w odniesieniu do rozmiarów krzywdy doznanej przez poszkodowaną na skutek wypadku komunikacyjnego. Sąd Rejonowy nie naruszył przy tym żadnej z reguł ustalania wysokości zadośćuczynienia. W swoim uzasadnieniu wystarczająco obszernie odniósł się do przesłanek, którymi kierował się przy ustaleniu kwoty zadośćuczynienia, wskazując dokładnie okoliczności, które zadecydowały o tym, iż odpowiednią kwotą zadośćuczynienia będzie właśnie kwota 11.000 zł. Również w ocenie Sądu Okręgowego powyższa kwota jest w pełni adekwatna do rozmiaru doznanej przez powódkę krzywdy, czasu trwania i intensywności jej cierpień oraz następstw zdrowotnych doznanego urazu. Zasądzonej kwoty w żadnym wypadku nie można uznać za rażąco zawyżoną w świetle orzecznictwa wykształconego na gruncieart. 445 § 1 k.c.
W ocenie Sądu Okręgowego podnoszone w apelacji zarzuty, że powódka nie doznała trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zakresie schorzeń neurologicznych i ortopedycznych, że prowadzi samochód, zdała egzaminy, a więc wróciła do normalnego funkcjonowania nie podważają prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, który wziął pod uwagę wszystkie okoliczności ustalając wysokość należnego powódce zadośćuczynienia.
Oceny tej nie mogą zmienić powoływane przez apelującego orzeczenia innych sądów. Postulat jednolitości orzecznictwa sądowego może być uznany za słuszny, tylko wtedy, jeżeli daje się pogodzić z zasadą indywidualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdy konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzględnić specyfikę poszczególnych przypadków (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 kwietnia 2015 r., I CSK 434/14; z dnia 15 stycznia 2014 r., I CSK 215/13; z dnia 19 stycznia 2012 r., IV CSK 221/11; z dnia 26 listopada 2009 r., III CSK 62/09). Wysokość świadczeń przyznanych w innych sprawach, choćby w podobnych stanach faktycznych, nie stanowi dodatkowego kryterium miarkowania zadośćuczynienia, lecz może dać jedynie orientacyjne wskazówki co do poziomu odpowiedniego zadośćuczynienia (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 marca 2015 r., IV CSK 422/14, i z dnia 28 czerwca 2005 r., I CK 7/05). Z uwagi na indywidualny charakter krzywdy przydatność kierowania się przy ustalaniu zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych sprawach jest więc ograniczona.
Dodać należy, że postawiony w apelacji zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie dotyczy w istocie dokonania błędnych ustaleń faktycznych jako skutku niewłaściwej oceny przeprowadzonych dowodów. Skarżący nie twierdzi, że Sąd tych okoliczności nie ustalił w sposób prawidłowy, ale stoi na stanowisku, że na tle tych ustalonych faktów błędnie uznano, że kwota zadośćuczynienia odpowiednia do stanu faktycznego sprawy odzwierciedlającego zakres krzywdy poszkodowanej wynosi 11.000 zł, choć w rzeczywistości powinna ona być niższa. Zarzut ten dotyczy więc prawidłowości zastosowania przez Sąd do ustalonych okoliczności materialnoprawnej przesłanki „odpowiedniości” zadośćuczynienia, a zatem odnosi się do naruszeniaart. 445 § 1 k.c.w związku zart. 444 § 1 k.c.
Jak już wskazano wyżej, Sąd Rejonowy nie dopuścił się w tym zakresie żadnych uchybień, jako że przy ustalaniu wysokości należnego zadośćuczynienia wziął pod uwagę również okoliczności, na które wskazuje autor apelacji, a określona w ten sposób wysokość świadczenia jest odpowiednia w rozumieniu wskazanego przepisu i z pewnością w świetle zarzutów postawionych w tej kwestii w złożonym środku zaskarżenia brak jest podstaw do korekty zaskarżonego orzeczenia.
Wobec powyższego, na podstawieart. 385 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił apelację.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z wyrażoną wart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.zasadą odpowiedzialności za wynik sporu zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 738 zł. Wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu ustalono na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia zostało podwyższone o podatek VAT.