Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 641/20
Data wyroku: 2020-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sądu Okręgowego Beata Majewska – Czajkowska, Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Dyrda
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 203 § 2 k.p.c.

Sygn. akt III Cz 641/20
Sygn. akt III Cz 851/20

POSTANOWIENIE
Dnia 3 września 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia Sądu Okręgowego  Andrzej Dyrda
Sędziowie Sądu Okręgowego Beata Majewska – Czajkowska
Roman Troll
po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Starosty(...)
przeciwkoM. W.(W.)
o zapłatę
na skutek zażaleń pozwanego
na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 19 grudnia 2019r., sygn. akt I C 1668/19
postanawia:

1
oddalić zażalenia;

2
zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO  Roman Troll  SSO  Andrzej Dyrda  SSO  Beata Majewska – Czajkowska
Sygn. akt III Cz 641/20
Sygn. akt III Cz 851/20

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach postanowieniem z dnia 19 grudnia 2019r. nakazał pobrać od pozwanegoM. W.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach kwotę 150 zł tytułem połowy nieuiszczonej opłaty od pozwu (pkt 1) oraz zasądził od pozwanego na rzeczM. W.na rzecz powoda Skarbu Państwa – Starosty(...)kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że powód Skarb Państwa- Starosta(...)pozwem wniesionym przeciwkoM. W.wniósł o zapłatę kwoty 8.240 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami procesu. Całość należności dochodzonej pozwem została wyegzekwowana przez komornika sądowego na podstawie tytułu wykonawczego nakazu zapłaty opatrzonego klauzulą wykonalności. Po wyegzekwowaniu należności pozwany wniósł sprzeciw, przy czym przed pierwszą rozprawą cofnął powództwo i zrzekł się roszczenia wnosząc o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Następnie Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 roku Sąd oddalił wniosek powoda o odrzucenie sprzeciwu i umorzył postępowanie.
Uwzględniając przedstawiony powyżej stan faktyczny, Sąd Rejonowy przytaczając uprzednio treść art. 28, 94, art. 113 ust. 1 i art. 79 pkt 3) a) ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jak również § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, nakazał pobrać od pozwanegoM. W.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach kwotę 150 złotych tytułem połowy nieuiszczonej opłaty od pozwu oraz zasądził od pozwanegoM. W.na rzecz powoda Skarbu Państwa- Starosty(...)kwotę 1.800 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Zażalenie na to postanowienie wniósł pozwany zaskarżając to postanowienie w całości.
Zarzucił naruszenieart. 203 § 2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i w sytuacji cofnięcia przez powoda pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia obciążenie pozwanego kosztami zastępstwa procesowego zamiast zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od powoda na rzecz pozwanego.
Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, w tym punktu drugiego postanowienia i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz uchylenie punktu pierwszego tego postanowienia. Nadto wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w postępowaniu zażaleniowym.
W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji prawnej zart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Prawidłowe zastosowanie tej regulacji prawnej sprowadza się zatem do ustalenia strony wygrywającej i przegrywającej, na którą zostanie nałożony obowiązek.
W tym miejscu, wobec zaistnienia w toku postępowania takiej ewentualności, należy również wskazać, że zgodnie z art.art. 203 § 2 k.p.c., w razie cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Przy czym zasada ta nie jest nienaruszalna. Orzecznictwo dopuszcza bowiem możliwość odstępstwa od niej w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu (porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2011r., IV CZ 34/11, Legalis nr 457247; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2011r., IV CZ 111/10, Legalis nr 422595).
W niniejszym postępowaniu, Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach rozstrzygnięciem zawartym w punkcie postanowienia z dnia 13 grudnia 2019r. umorzył postępowanie. Bezspornym jest, że roszczenie dochodzone pozwem zostało spełnione przez pozwanego po wytoczeniu powództwa, co wynika z niespornych twierdzeń powoda i pozwanego. Pismem datowanym na 3 grudnia 2019r. (k. 69) powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia wskazując przy tym, że roszczenie dochodzone pozwem zostało w całości wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Tarnowskich GórachM. Z.. Uwzględniając zatem, że roszczenie zostało spełnione (w sposób przymusowy) po wytoczeniu powództwa, nie było podstaw do zastosowania reguły zawartej wart. 203 § 2 k.p.c., a tym samym uznania, że to powód przegrał sprawę. W konsekwencji zasadnie Sąd I instancji obciążył obowiązkiem zwrotu procesu pozwanego, przy czym, skoro zgodnie z art. 79 ust. 3 pkt a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020r., poz. 755 ze zmianami, dalej kswscU), powodowi winna zostać zwrócona połowa opłaty od pozwu, pozwany winien zostać obciążany jedynie połowę opłaty ustalonej na podstawie 28 pkt 4 kswscU w brzmieniu obowiązującym do 21 sierpnia 2019r. zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 4 lipca 2019r. Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r., poz. 1469), mimo, że powód był w całości zwolniony od kosztów sądowych zgodnie z art. 94 kswscU. Z tych względów prawidłowe było nakazanie pobrania połowy opłaty od pozwu, tj. kwoty 150 zł w oparciu o art. 113 ust. 1 kswscU.
Skoro, jak wskazano już powyżej, pozwany był zobowiązany do zwrotu powodowi kosztów procesu, Sąd Okręgowy stwierdził, że zastosowana regulacja odnosząca się do wysokości kosztów zastępstwa procesowego była prawidłowa. Wysokość wynagrodzenia należało ustalić w oparciu o § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) w wysokości stawki minimalnej w kwocie 1.800 zł.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy zażalenie zostało oddalone na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 3 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 397 § 3 k.p.c.obciążając nimi w całości powoda jako stronę przegrywającą.  Na koszty te złożyły się:  koszty zastępstwa procesowego ustalonego zgodnie z§ 2 pkt 3w związku z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości  w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015r.

SSO Roman Troll SSO Andrzej Dyrda SSO Beata Majewska - Czajkowska