Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 585/19
Data wyroku: 2020-07-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Przewodniczący Sędzia

Sygn. akt III AUa 585/19
III AUz 143/19

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019r. rozstrzygnął sprawę z odwołań ubezpieczonych:W. M.,M. M.,L. O.i płatnika składek –Wojewódzkiego Szpitala (...)wJ.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 27 listopada 2017r. określających dla ubezpieczonych podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu wykonywania pracy na rzecz skarżącego płatnika składek jako pracodawcy ubezpieczonych w ramach umów o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne w okresach objętych decyzjami.
Sąd zmienił zaskarżone decyzje stwierdzając brak podstaw dla przyjęciaw odniesieniu do ubezpieczonych jako podstawy wymiaru składek kwot określonychw decyzjach obciążających płatnika składek (punkty 1, 2, 3 wyroku). Sąd zasądziłod organu rentowego na rzecz płatnika składek kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt 4 wyroku) oraz na rzecz ubezpieczonych kwotypo 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt 5 wyroku).
Wyrok zaskarżył apelacją organ rentowy, a zażalenia na postanowieniao kosztach zawarte w punkcie 4 i 5 wyroku wnieśli: płatnik i ubezpieczeni.
Organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i odrzucenie odwołań.
Uzasadniając wniosek apelacji organ rentowy wskazał, że decyzje z dnia27 listopada 2017r. zostały doręczone płatnikowi składek w dniu 6 grudnia 2017r.zaś ubezpieczonym odpowiednio: w dniu 7 grudnia 2017r. –L. O.iW. M.i w dniu 11 grudnia 2017r. –M. M..
Odwołania od decyzji zostały natomiast wniesione po upływie miesięcznego terminu tj. odpowiednio: przez płatnika składek – w dniu 12 stycznia 2018r.,M. M.– 18 stycznia 2018r.,L. O.– 17 stycznia 2018r. (data wysyłki),W. M.– 11 stycznia 2018r.
Apelujący podniósł, że wprawdzie przekroczenie terminu nie było nadmierne jednak w okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że jego przekroczenie nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołujących się. W związku z tym odwołania powinny zostać odrzucone zgodnie zart. 4779§ 3 k.p.c.
Odwołujący reprezentowani przez tego samego pełnomocnika (radcę prawnego) składając zażalenia na rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego wnosilio ich zmianę poprzez zasądzenie na rzecz skarżących kosztów zastępstwa procesowego w wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu każdej z połączonych do wspólnego rozpoznania spraw, która to wartość w odniesieniu doM. M.wynosi54.885 zł,L. O.– 142.764 zł,W. M.– 148.067 zł.
Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i odrzucił odwołania.Orzekając zgodnie zart. 386 § 3 k.p.c.w zw. zart. 4779§ 3 k.p.c.Sąd uznał zasadność wniosku apelującego organu rentowego albowiem sąd pierwszej instancji nie odniósł się do kwestii zachowania terminu odwoławczego do czego był zobowiązany.
Zgodnie z treściąart. 4779§ 3 k.p.c.odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. W myślart. 4779§ 3 k.p.c., sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.
W postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanieo przywrócenie terminu w odniesieniu do odwołania, czyli pisma wszczynającego postępowanie, nie jest stosowane. Dla stwierdzenia, czy termin został zachowany podstawowe znaczenie ma ustalenie daty doręczenia decyzji odwołującemu się.W takiej sytuacji za datę doręczenia uznać należy dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015r., I UK 271/14, LEX nr 1682200 czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia27 października 2009r., II UK 81/09, OSNP 2011 nr 11-12, poz. 166).
W odniesieniu do okoliczności rozpoznanej sprawy bezsporne jest, że skuteczne doręczenie zaskarżonych decyzji nastąpiło w datach podanych przez apelującego.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, odwołujący nie zdołali wykazać, że przekroczenie terminu nie było przez nich niezawinione.
Treść decyzji z dnia 27 listopada 2017r. potwierdza, że były one skierowane odrębnie do płatnika składek i ubezpieczonych lekarzy – pracowników szpitala. Decyzje zawierały stosowne pouczenie o trybie i terminie odwołania stąd nie można przyjąć by decyzje te zostały skierowane właśnie do ubezpieczonych.
Należy zauważyć, że płatnik składek jest profesjonalnym podmiotem, dysponującym wyspecjalizowanymi komórkami organizacyjnymi, kadrowymii księgowymi oraz obsługą prawną (pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu reprezentującemu Szpital 9 października 2012r.), trudno zatem uznać, że uchybienie przez niego terminowi do złożenia odwołań spowodowane było wprowadzeniem w błąd przez organ rentowy, polegający na tym, że zaskarżone decyzje adresowane były również do poszczególnych lekarzy.
Niewątpliwe odwołujący wiedział, że przed organem rentowym toczy sięw odniesieniu do niego jako płatnika składek postępowanie administracyjne.Organ rentowy w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania pouczył strony, a więc płatnika i każdego z ubezpieczonych o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy oraz przedłożenia nowych dokumentów, wskazując również dane personalne i numer telefonu pracownika ZUS prowadzącego sprawę. Odwołujący powinien więc spodziewać się wydania decyzji, przy czym również decyzji, która nie musiała być dla niego korzystna.
Wniosek taki Sąd Apelacyjny wysnuł z okoliczności sprawy, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane po przeprowadzeniu kontroli u odwołującego.
Mimo zatem, iż przekroczenie terminu do wniesienia odwołań od decyzjiz dnia 27 listopada 2017r. istotnie nie było nadmierne, niewykazanie przez odwołującego, że nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, z mocy cytowanych na wstępie przepisów w pełni uzasadniało odrzucenie odwołań, o czym mając na uwadze treśćart. 386 §3 k.p.c.w związku zart. 4779§3 k.p.c.Sąd Apelacyjny orzekł w punkcie 1 wyroku.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym należnych organowi rentowemu od odwołującego Szpitala, Sąd II instancji rozstrzygnął w punkcie 2 wyroku po myśliart. 102 k.p.c., przy zastosowaniu § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018r., poz. 265) i uznał za zasadne obciążenie płatnika omawianymi kosztami jedynie w części tj. w kwocie 5.400 zł. W sytuacji bowiem zasądzenia od niego kosztów zastępstwa procesowegow całości, które mając na uwadze wartość przedmiotu zaskarżenia odnośnie poszczególnych zainteresowanych wynosiłyby 14.400 zł zważywszy, że w I instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny organu rentowego, w ocenie Sądu odwoławczego, doszłoby do niewspółmierności wysokości kosztów pomocy prawnej poniesionych przez stronę wygrywającą proces do stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy pełnomocnika organu rentowego w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Kontrolowana sprawa jest jedną z wielu spraw z odwołania Szpitala, a sprawyte są identyczne pod względem okoliczności faktycznych i prawnych. PonadtoSąd Apelacyjny miał na uwadze powszechnie znaną trudną sytuację publiczną służby zdrowia oraz rodzaj świadczonych przez płatnika usług.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym należnych organowi rentowemu należnych od ubezpieczonych Sąd drugiej instancji rozstrzygnąłw punkcie 3 wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).
W punkcie 4 wyroku na podstawieart. 355 k.p.c.w zw. zart. 397 § 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.Sąd umorzył postępowanie zażaleniowe.
/-/SSA B.Torbus  /-/SSA M.Żurecki  /-/SSA M.Procek

Sędzia    Przewodniczący    Sędzia