Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1333/19
Data wyroku: 2019-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Monika Pawłowska - Radzimierska
Słowa kluczowe: Świadczenia emerytalno-rentowe
Podstawa prawna: art. 136 ustawy z 17.12.1998 r o emeryturach i rentach z FUS ( Dz.U. z 2018 poz 1270 ze zm.)

Sygn. akt VIII U 1333/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 marca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłB. D.wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłymS. G.. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisart. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że środki zatrzymane w depozycie ZUS nie są niezrealizowanym świadczeniem w rozumieniu ustawy oraz ,że o środki zatrzymane w depozycie Oddziału ZUSB. D.może wystąpić w granicach swoich uprawnień do spadku po zmarłymS. G..
/decyzja k.188 akt ZUS/
W dniu 8 kwietnia 2019 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanieB. D.od ww. decyzji , w którym wniosła o jej zmianę i przyznanie wypłaty środków zdeponowanych na rachunku depozytowym ZUS za okres od marca 2012 r. do stycznia 2013 r. z tytułu prowadzonej egzekucji na wniosek wierzyciela Urzędu SkarbowegoŁ.przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Pabianicach. Skarżonej decyzjiB. D.zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego , w tym nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy , a także błędne przyjęcie , że środki pieniężne zgromadzone na rachunku depozytowym ZUS wchodzą w skład masy majątkowej. W uzasadnieniu odwołaniaB. D.podniosła ,że w stosunku doS. G.,A. D.orazB. D., jako dłużników solidarnych, toczyło się postępowanie egzekucyjne , przy czym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Pabianicach wezwaniem z dnia 21 lipca 2011 r. zajął emeryturę tylko jednemu z dłużników solidarnych tj.S. G.. W ocenie skarżącej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przekazywał Komornikowi Sądowemu zajętych środków i tym samym w okresie od marca 2012 r. do stycznia 2013 r. bezprawnie zgromadził środki w kwocie 9 143,77 zł.B. D.wskazała ,że postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku doB. D.iA. D., w wyniku którego została wyegzekwowana kwota w wysokości 14 165,27 zł , co było równoznaczne ze spłatą całego zadłużenia.B. D.podkreśliła ,że jako dłużnik solidarny posiada roszczenie regresowe względem zmarłego współdłużnikaS. G., a organ rentowy niesłusznie uznał środki zgromadzone w depozycie jako środy wchodzące w skład masy spadkowej.
/odwołanie k.3 – 7/
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie. W treści odpowiedzi pełnomocnik organu rentowego wskazał ,że dokonanie przez wnioskodawczynię spłaty zadłużeniaS. G.nie jest podstawą do żądania od organu rentowego przekazania na jej rzecz środków zgromadzonych w depozycie. W ocenie organu rentowego środki pozostawione w depozycie ZUS w związku ze zbiegiem postępowań egzekucyjnych podlegają dziedziczeniu na podstawieart.922 k.c.
/odpowiedź na odwołanie k.25 – 25 odwrót/

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny :
S. G.miał ustalone prawo do emerytury i ją pobierał.
/okoliczność bezsporna/
W związku z toczącym się przeciwkoS. G.postępowaniem egzekucyjnym , począwszy od 1 sierpnia 2011 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazywał kwoty potrąceń z emerytury należnejS. G.do depozytu Zakładu.
/pismo k.100 akt ZUS/
S. G.zmarł w dniu 23 stycznia 2013 r. , a kwota dokonanych potrąceń przekazanych do depozytu Zakładu wyniosła 9 413,77 zł.
/pismo k.120 akt ZUS/
B. D.jest córkąS. G..
/okoliczność bezsporna/
W dniu 7 lutego 2019 r.B. D.wniosła o wypłatę środków uprzednio potrąconych ze świadczenia należnegoS. G., a zgromadzonych w depozycie Zakładu. Po rozpatrzeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał zaskarżoną decyzję.
/wniosek k.177 akt ZUS , decyzja k.188 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie opierając się na dokumentach załączonych do akt , w tym aktach organu rentowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią przepisuart. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz.1270 z późn. zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.(ust.1). Osoby wymienione w ust. 1 powyższego przepisu mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła.(ust.2) Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.
W tym miejscu wskazać należy ,że niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe w rozumieniu art. 136 ust. 1 to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. A contrario świadczenie zrealizowane to takie świadczenie, które dotarło do rąk osoby uprawnionej albo zostało przekazane na konto bankowe wskazane przez uprawnionego./ wyrok SA w Łodzi z dnia 4.12.2013 r w sprawie III AUa 386/13 Lex nr 1424144 /
S. G.zmarł w dniu 23 stycznia 2013 r. , aB. D.wniosek o wypłatę na jej rzecz środków z depozytu ZUS w ramach niezrealizowanego świadczenia złożyła dopiero w dniu 7 lutego 2019 r. A zatem upłynął zakreślony w powyżej cytowanym przepisie termin 12 miesięcy od dnia śmierci osoby pobierającej emeryturę . Roszczenie o zwrot niezrealizowanego świadczenia wygasło z upływem powyższego terminu. Nie ulega wątpliwości ,że termin wskazany w tym przepisie ma charakter zawity.Artykuł 136 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychma kategoryczne brzmienie w zakresie terminu wygaśnięcia roszczeń objętych jego dyspozycją i brak jest jakichkolwiek ustawowych przesłanek do jego przedłużenia czy przywrócenia / wyrok SA w Katowicach z dnia 14.09.2005 r w sprawie III AUa 865/04 Lex nr 164653/.
Wobec powyższego Sąd na podstawieart.47714§1 k.p.c.odwołanie wnioskodawczyni oddalił.
Na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć ,że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych toczy się trybie odwoławczym od decyzji organu rentowego, co wynika z treściart. 476 § 2 KPC. Taki odwoławczy tryb postępowania powoduje, iż sąd powszechny rozpoznając odwołanie wniesione przez stronę postępowania dokonuje kontroli prawidłowości decyzji wydanej przez organ rentowy jedynie z punktu widzenia jej zgodności z prawem i równocześnie związany jest jej zakresem. Tym samym podnoszone przez wnioskodawczynię kwestie dotyczące instytucji prawa cywilnego , a więc nieodnoszące się do zakresu i treści zaskarżonej decyzji pozostają poza kognicją Sądu rozstrzygającego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczynanych w związku z odwołaniami od decyzji wydanych przez organy rentowe.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji
S.B.