Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1070/19
Data wyroku: 2019-12-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mariusz Broda, Teresa Kołbuc, Teresa Strojnowska
Słowa kluczowe: Księgi wieczyste, Własność
Podstawa prawna: art.250 § 1 kpc w związku z art. 244 § 1 kpc

Sygn. akt II Ca 1070/19

POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Mariusz Broda
Sędziowie: SO Teresa Kołbuc, SO Teresa Strojnowska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy
z wnioskuGminaB.
o założenie księgi wieczystej
na skutek apelacji wnioskodawcy GminaB.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Starachowicach
z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt Dz.Kw 838/19
postanawia: oddalić apelację.
Sygn. akt IICa 1070/19

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26.06.2019r. Sąd Rejonowy w Starachowicach oddalił wniosek GminyB.o założenie księgi wieczystej poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącejksięgi wieczystej (...)oraz wpis prawa własności.
Podstawy faktyczne i prawne takiego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przedstawił w pisemnym uzasadnieniu (k.64-68), wyjaśniając w szczególności, że przeszkodą do uwzględnienia wniosku było niedołączenie przez wnioskodawcę dokumentu stanowiącego podstawę prawa własności, we właściwej formie. Zdaniem Sądu Rejonowego zestawienieart. 244 kpci255 kpcprowadzi do wniosku, że prawidłowym odpisem dokumentu urzędowego jest ten, sporządzony przez organ władzy publicznej, będący wystawcą tego dokumentu, a nie inny organ, w tym wnioskodawca w niniejszym postępowaniu.
Postanowienie w całości zaskarżył wnioskodawca. W wywiedzionej apelacji zarzucił oczywiste naruszenieart. 6262§ 2 kpcw zw. zart. 250 § 1 kpcw zw. zart. 244 § 1 kpcw zw. zart. 31 ust. 1u.k.w.h, poprzez przyjęcie, że poświadczona za zgodność z oryginałem decyzja na podstawieart. 250 § 1 kpcnie spełnia wymogów określonych w przepisach i nie może stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja, okazała się nie zasadna, chociaż nie z przyczyn wynikających z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. To ostatnie odpowiada prawu, ale z inną argumentacją od tej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
okazała się zasadna.
Nie zasługuje na aprobatę wyprowadzony przez Sąd pierwszej instancji wniosek, co do istniejącej przeszkody dla dokonania wpisu – w postaci wadliwej formy dokumentów urzędowych, mających stanowić jego podstawę, w takim zakresie w jakim Sąd Rejonowy wyklucza dopuszczalność złożenia ich odpisów sporządzonych przez organ, w aktach którego znajdują się ich oryginały, jeżeli te ostatnie od niego nie pochodzą.
Wbrew stanowiska Sądu Rejonowego, przepisart. 250 § 1 kpcw zw. zart. 244 § 1 kpc, nie ogranicza dopuszczalności sporządzenia w sposób prawidłowy, tj. zgodny z tą podstawą prawną, odpisu dokumentu urzędowego tylko przez organ, od którego dokument ten pochodzi. Istotnym pozostaje to, by odpis sporządził organ, w aktach którego ów dokument urzędowy się znajduje. Rację ma zatem skarżący o ile zarzuca naruszenie przez Sąd Rejonowy w/w przepisów. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji ich wykładnia nie jest prawidłowa, co już eliminuje tezę o ich zastosowaniu w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia.
Takich wniosków nie tylko nie zmienia przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzecznictwo, ale wręcz potwierdza ono prawidłowość tezy prezentowanej przez skarżącego. Z przywołanego przez Sąd Rejonowy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6.06.2006r., II CSK 10/06 wynika jedynie to, że przez urzędowo poświadczony odpis dokumentu znajdującego się w aktach organu władzy publicznej należy rozumieć odpis z jego oryginału. Nie ma tam mowy o tym, by taki odpis mógł sporządzić jedynie ten organ władzy publicznej, od którego oryginał ten pochodzi. Ponadto analiza uzasadnienia tego orzeczenia prowadzi do wniosku, że w stanie faktycznym tej sprawy w ogóle ten problem nie zaistniał, a chodziło o to, czy do dokumentów urzędowych, które mają stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, odnosi się zasada notarialnego poświadczenia podpisu, a także zasada notarialnego poświadczenia „zgodności odpisu z okazanym dokumentem”, na co Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi negatywnej.
Warto zwrócić uwagę i na to, że są przecież przypadki, w których organ, od którego dokument urzędowy pochodzi, już nie istnieje (np. wskutek zmian ustrojowych). W takiej sytuacji idąc torem rozumowania Sądu pierwszej instancji, w ogóle nie byłoby można uzyskać odpisu dokumentu pochodzącego od tego organu, co wyłączałoby w sposób nieuprawniony stosowanie art. art. 250 § 1 w zw. z art. 244 § 1.
Reasumując, organ władzy publicznej jest uprawniony na podstawieart. 250 § 1 kpcdo urzędowego poświadczenia odpisu lub wyciągu z dokumentu znajdującego się w jego aktach, niezależnie od tego, czy został on przez ten organ wytworzony (p. także postanowienie SN z dnia 18.04.2013r., II CSK 520/12; postanowienie SN z dnia 30.01.2014r., IV CSK 243/13). Pogląd ten zachowuje pełną aktualność także w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 250 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc), a więc także na potrzeby stosowaniaart. 6268§2 kpc.
Rację ma zatem skarżący, że Sąd Rejonowy w sposób oczywisty naruszył przepisyart. 250 § 1 kpcw zw. zart. 244 § 1 kpc.
Pomimo tego wszystkiego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem uszła uwadze Sądu Rejonowego inna przeszkoda do dokonania wpisu, a wynikająca także z formy w jakiej dokumenty (k.48-49;50;51;52) zostały wraz z wnioskiem złożone.
Warto w związku z tym przede wszystkim przypomnieć na co trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8.10.2104r. – II CSK 54/14. Mianowicie zart. 33 ust. 1u.s.g. wynika, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Urząd gminy jest wyłącznie aparatem pomocniczym gminy, tj. jednostką zapewniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną organu gminy. Przejawem woli organu gminy może być udzielenie pełnomocnictwa lub upoważnienie określonych pracowników urzędu gminy do poświadczania w jego imieniu odpisów dokumentów znajdujących się w aktach organu. Upoważnienie do poświadczania odpisów dokumentów znajdujących się w aktach organu dla poszczególnych pracowników urzędu może także wynikać z treści regulaminu lub innych dokumentów regulujących pracę urzędu i kompetencje zatrudnionych w urzędzie pracowników, musi być jednak wykazane w postępowaniu przed sądem wieczystoksięgowym o wpis hipoteki przymusowej. Ustawodawca przywiązuje do uwierzytelniania dokumentów istotną wagę, o czym świadczy to, że powierzył je co do zasady notariuszom, a więc osobom zaufania publicznego pełniącym szczególne funkcje w obrocie prawnym (por.art. 79 pkt 2, art. 96 pkt 1 i 2 i art. 98 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, jedn. tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 164). Zgodnie zart. 6268§ 2 k.p.c., sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W postępowaniu wieczystoksięgowym, w odniesieniu zarówno do sądu pierwszej, jak i drugiej instancji, treśćart. 6268§ 2 k.p.c.wyłącza prowadzenie postępowania dowodowego oraz wyłączone jest stosowanieart. 316 k.p.c.Dokonanie wpisu na podstawie dokumentów niedołączonych do wniosku o wpis stanowi przekroczenie granic kognicji sądu (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. - zasada prawna - III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., III CSK 322/10, nie publ. oraz postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2011 r., II CSK 538/10). Sąd drugiej instancji nie może zatem uwzględnić dokumentów złożonych dopiero w postępowaniu apelacyjnym, jeżeli - co należy podkreślić - miałyby one stanowić podstawę uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 r., IV CSK 551/12, OSNC-ZD 2014, nr A, poz. 15).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy stwierdza, że wnioskodawca pomimo tego, że jak zostało już wyjaśnione, co do zasady miał prawo złożyć będące podstawą wpisu dokumenty w odpisach – w rozumieniuart. 250 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc, to jednak nie wykazał upoważnienia lub umocowania dla osób, które poświadczyły „za ich zgodność z oryginałem”. Innymi słowy brak dołączenia do wniosku dokumentu upoważnienia np. w postaci Regulaminu Urzędu GminyB.lub wypisu z niego bądź dokumentu umocowania w postaci udzielonego przez Wójta pełnomocnictwa. Tym samym brak jednego z tych dokumentów stanowił przeszkodę do wpisu wieczystoksięgowego już na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, a na etapie postępowania apelacyjnego, z przyczyn wyżej już wyjaśnionych, byłby i tak nieusuwalny.
Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wpis, chociaż z innej zasadniczo przyczyny niż wskazał to Sąd pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc.
SSO Teresa Strojnowska SSO Mariusz Broda SSO Teresa Kołbuc
(...)
(...)