Sąd Okręgowy w Gliwicach
II Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 308/18
Data wyroku: 2019-04-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt II C 308/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II CywilnyOśrodek (...)wR.
w składzie:
Przewodniczący:SSO Elżbieta Gawlik

Ławnicy:

/

Protokolant:Ewa Kotyczka
po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 roku w Rybniku
sprawy z powództwaT. S.,M. S. (1)iH. M. (1)
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodaT. S.79 000 zł (siedemdziesiąt dziewięć tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 czerwca 2018 r.;

2
oddala powództwo w części dotyczącej powodaT. S.w pozostałym zakresie;

3
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiM. S. (1)94 000 zł (dziewięćdziesiąt cztery tysiące złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 11 czerwca 2018 r.;

4
oddala powództwo w części dotyczącej powódkiM. S. (1)w pozostałym zakresie;

5
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiH. M. (1)69 000 zł (sześćdziesiąt dziewięć tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 11 czerwca 2018 r.;

6
oddala powództwo w części dotyczącej powódkiH. M. (1)w pozostałym zakresie;

7
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powodaT. S.8 173 zł (osiem tysięcy sto siedemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów sądowych;

8
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiM. S. (1)9 000 zł (dziewięć tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych;

9
zasądza od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiH. M. (1)6 190 zł (sześć tysięcy sto dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych;

10
nakazuje pobrać od powodaT. S.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach 20,90 zł (dwadzieścia złotych i dziewięćdziesiąt groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

11
nakazuje pobrać od powódkiM. S. (1)na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach 19 zł (dziewiętnaście złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

12
nakazuje pobrać od powódkiH. M. (1)na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach 45,60 zł (czterdzieści pięć złotych i sześćdziesiąt groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

13
nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach 484,50 zł (czterysta osiemdziesiąt cztery złote i pięćdziesiąt groszy) tytułem reszty należnych kosztów sądowych.

Sygn. akt II C 308/18

UZASADNIENIE
PowodowieM. S. (1),T. S.iH. M. (1)wnieśli pozew o zapłatę żądając zasądzenia od pozwanego(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.tytułem zadośćuczynienia na rzeczM. S. (1)104. 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 29 marca 2017 r. do dnia zapłaty,T. S.89 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 29 marca 2017 r. do dnia zapłaty,H. M. (1)89 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 29 marca 2017 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z nich kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pozwu podali, że w dniu 31 sierpnia 2005 r. doszło do wypadku drogowego, w wyniku którego zmarłM. S. (2), będący mężemM. S. (1), a zarazem ojcemT. S.iH. M. (1). Podali, że przed śmierciąM. S. (2)jako rodzina wiedli szczęśliwe i spokojne życie; mogli nawzajem liczyć na pomoc pozostałych, darzyli się wzajemnym szacunkiem i miłością, spędzali ze sobą czas.
Pozwany(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że jakkolwiek nie kwestionuje zerwania więzi pomiędzy osobami bliskim wskutek śmierciM. S. (2), to zarzucił, że żądane przez powodów zadośćuczynienie abstarhuje od stopnia zamożności społeczeństwa, przeciętnej stopy życiowej i sytuacji bytowej grup społecznych. Zwrócił uwagę na fakt, że od chwili zdarzenia upłynęło 15 lat, a upływ czasu musiał wpłynąć kojąco na powodów, a nawet wyeliminować przykre uczucia związane ze śmiercią bliskiego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 31 sierpnia 2005 r. wJ.kierująca samochodem osobowym nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym doprowadzając do potrącenia kierującego roweremM. S. (2), który doznał ciężkich obrażeń ciała skutkujących jego zgonem w dniu 24 września 2005 r. Za powyższy czyn stanowiący występekA. W.została skazana wyrokiem Sądu RejonowegowJ.z 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt II K 607/05.
dowód:  wyrok Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II K 607/05 k. 15, notatka urzędowa z 31 sierpnia 2005 r. k. 16
Zmarły w dniu 24 września 2005 r., w wyniku wypadku komunikacyjnegoM. S. (3)był mężem powódkiM. S. (1)i ojcem powódkiH. M. (2) z domu S.oraz powodaT. S.. Przez trzy tygodnie walczył o życie, nie odzyskał świadomości. W chwili śmierci miał 55 lat. Mieszkał z żoną i synem. Był emerytem. Pomagał żonie w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przygotowywał posiłki dla całej rodziny i dbał o dom. Często zapraszał córkę wraz z mężem na obiady. Organizował wycieczki rodzinne i aktywne spędzanie czasu wolnego.
ŚmierćM. S. (3)wpłynęła w sposób dezintegrujący na życie każdego z powodów, wywołała u nich zaburzenia w sferze psychologicznej, a ich nasilenie utrudniało czerpanie radości z życia, obniżało ich nastrój i wzmagało lęk o najbliższych. Każdy z nich przeżył utratę męża/ojca w sposób indywidualny.
M. S. (1)ma obecnie 67 lat. Po stracie męża miała duże trudności z funkcjonowaniem psychologicznym, okresowo pobierała leki przepisywane przez lekarza rodzinnego. Deklaruje podwyższony poziom lęku związany z poczuciem samotności i obaw dotyczących swojego zdrowia i życia oraz przyszłości. Utrzymują się u niej zaburzenia snu i unikanie relacji towarzyskich. Dominują u niej objawy o charakterze lękowym i hipochondrycznym wraz z współtowarzyszącymi im zaburzeniami snu. Niewykluczona pozostaje konieczność korzystania w przyszłości z pomocy specjalistycznej - leczenie farmakologiczne redukujące objawy lękowe i normalizujące sen nocny. Do rozważenia przez nią pozostaje podjęcie psychoterapii wspomagającej redukcję objawów lękowo - depresyjnych. Po śmierci męża nie związała się z innym mężczyzną.
H. M. (1)ma aktualnie 41 lat. Zamieszkuje wraz z mężem i małoletnią córką. Wykazuje nasiloną reaktywność emocjonalną wywołaną śmiercią ojca. Reaguje nasilonym lękiem i negatywnymi emocjami w związku z przeżytym urazem wywołanym śmiercią ojca. Istnieje u niej duża dysproporcja pomiędzy przeżywanym lękiem na co dzień (poziom niski), a lękiem sytuacyjnym - reaktywnym (wysoki poziom). Normalne funkcjonowanie mogą jej także utrudniać objawy o charakterze nerwicowym, głównie niepokój i zaburzenia nastroju spowodowane śmiercią ojca. Posiada jednakże dobrze funkcjonujące mechanizmy obronne i adaptacyjne pozwalające jej sprawnie wchodzić w role społeczne i zawodowe.
T. S.ma aktualnie 39 lat. Zamieszkuje wraz z żoną. Po śmierci ojca notował u siebie zaburzenia w zakresie ciągłości snu nocnego. Od tego czasu wzmógł się u niego lęk o osoby bliskie, często dzwoni do nich, kontroluje czy nikomu nic się nie stało. Wyraźne są u niego reakcje charakterystyczne dla zaburzeń nerwicowych, głównie o charakterze obaw o osoby najbliższe. Lęk, który u niego występuje mieści się na średnim poziomie. Brakuje mu rad ojca, wspólnego spędzania czasu. Utrata ojca wpłynęła negatywnie na jego dotychczasową pasję jaką było kolarstwo górskie. Występuje u niego także poczucie winy.
U powodówH. M. (1)iT. S.proces żałoby pomimo jakościowego przedłużenia został zakończony. Nie wymagają oni konkretnych oddziaływań terapeutycznych. bądź farmakologicznych. Ich mechanizmy adaptacji umożliwiają im funkcjonowanie w życiu osobistym i społecznym.
Powodowie odwiedzają gróbM. S. (2), pielęgnują wspomnienia o nim.
dowód:  odpis skrócony akta zgonuM. S. (2)k. 12, odpis skrócony aktu urodzeniaT. S.k. 13, odpis skrócony aktu małżeństwaH. M. (2) z domu S.k. 14, zdjęcia k. 17-23, zeznania świadkaU. Ł.na rozprawie w dniu 24 października 2018 r., zeznania świadkaW. M.na rozprawie w dniu 24 października 2018 r., zeznania świadkaP. M.na rozprawie w dniu 24 października 2018 r., opinia biegłej sądowej z zakresu psychologiiA. D.z 21 grudnia 2018 r. k. 97-105, zeznania powódkiM. S. (1)na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r., zeznania powoda na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r., zeznania powódkiH. M. (1)na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r.
Odpowiedzialność cywilnoprawną za skutki wypadku z 31 sierpnia 2005 r. ponosi jako ubezpieczyciel(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW..
okoliczność bezsporna
Pismem z 14 marca 2018 r. powodowie zgłosili pozwanemu roszczenie zapłaty140. 000 zł na rzeczM. S. (1)oraz po 120. 000 zł na rzeczT. S.iH. M. (1)tytułem zadośćuczynienia za naruszenie ich dobra osobistego w postaci życia w pełnej rodzinie. Pozwany przeprowadził postepowanie likwidacyjne nr(...)i decyzją z 28 marca 2018 r. przyznał na rzeczM. S. (1)16. 000 zł tytułem zadośćuczynienia i 5.660 zł tytułem zwrotu kosztów pogrzebu, a na rzeczT. S.iH. M. (1)po 11. 000 zł tytułem zadośćuczynienia.
dowód:  pismo powodów z 14 marca 2018 r. k. 24-27, decyzja pozwanego w przedmiocie wypłaty zadośćuczynienia z 28 marca 2018 r. k. 29-30
Przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną wart. 233 § 1 k.p.c.Skutki wypadku Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadków:U. Ł.,W. M.iP. M.oraz powodów, które w ocenie Sądu w znacznej mierze przedstawiają rzeczywisty obraz okoliczności zdarzeń będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Spór między stronami dotyczył wysokości zadośćuczynienia należnego powodom. Pozwany podnosił, iż wypłacone powodom w toku postępowania likwidacyjnego szkody kwoty są odpowiednimi sumami pieniężnymi. Powodowie zarzucili, iż kwoty wypłacone przez ubezpieczyciela nie są adekwatne do doznanej krzywdy, przeżywanego bólu i cierpienia.
W szczególności Sąd oparł się na opinii biegłej sądowej z zakresu psychologiiA. D.. Opinia ta ma bowiem charakter wyczerpujący, pełny, została wydana na podstawie analizy akt sprawy, a przede wszystkim w oparciu o bezpośrednie badania powodów przez psychologa posiadającego odpowiednią wiedzą i doświadczenie zawodowe.
Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się również na dowodach z dokumentów, jako że sporządzone zostały one przez uprawnione podmioty w ramach obowiązków wynikających z charakteru ich działalności, a zgodność ich treści z rzeczywistym stanem faktycznym nie została przez strony zakwestionowana.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, aczkolwiek w części.
Pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności za skutki wypadku co do zasady, wypadku w wyniku którego śmierć poniósłM. S. (2), a zgłoszone zarzuty co do wysokości dochodzonego zadośćuczynienia zasługiwały na częściowe uwzględnienie Z uwagi na to, że źródłem roszczenia o zadośćuczynienie był czyn niedozwolony zobowiązanym do zaspokojenia roszczeń powodów był sprawca wypadku lub odpowiadający za niego ubezpieczyciel. Podstawą prawną odpowiedzialności sprawcy wypadku byłart. 436 § 1 k.c.w zw. zart. 448 k.c.w zw. zart. 23 k.c.iart. 24 § 1 k.c.Natomiast podstawą prawną odpowiedzialności pozwanego były przepisyustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz.U.2013.392 j.t.) w zw. zart. 822 k.c., w zw. zart. 448 k.c.w zw. zart. 23 k.c.iart. 24 § 1 k.c.Zgodnie z art. 34 ust.1 przywołanej wyżej ustawy z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. W myśl art. 35 w/w ustawy ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Stosownie doart. 822 § 4 k.c.uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia w wyżej wskazanym zakresie bezpośrednio od ubezpieczyciela. Odpowiedzialność ubezpieczyciela stanowi bowiem, z wyłączeniem przypadków określonych w art. 38 wyżej powołanej ustawy, które jednakże nie zachodziły w rozpatrywanej sprawie, pochodną odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Zważyć należy, że odpowiedzialność ubezpieczyciela dotyczy każdej szkody, niezależnie od jej charakteru (majątkowego i niemajątkowego), wyrządzonej wskutek ruchu pojazdu mechanicznego, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia, bądź utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia, a także gdy wypadek komunikacyjny, w wyniku którego doszło do śmierci, stanowi źródło krzywdy również dla osób bliskich zmarłego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 5 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 810/13, uchwała Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt III CZP 93/12, OSNC 2013/7-8/84, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 lipca 2013 r., sygn. akt V ACa 241/13).
W rozpoznawanej sprawie powodowie nie mogli dochodzić roszczenia o zadośćuczynienie w oparciu oart. 446 § 4 k.c., zgodnie z którym sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przepis ten został bowiem wprowadzony do polskiego porządku prawnegoustawą z 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw(Dz.U.2008.116.731), która weszła w życie w dniu 3 sierpnia 2008 r. i ma zastosowanie do sytuacji kiedy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce po 2 sierpnia 2008 r. Przed wejściem w życie tego przepisu utrwalonym był pogląd, że polski system prawa cywilnego nie przewiduje zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, jednakże z momentem wprowadzenia do polskiego systemu prawa cywilnego instytucji zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą ze śmierci osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.), w wyniku wykładni dynamicznej dopuszczono możliwość dochodzenia zadośćuczynienia związanego ze śmiercią osoby bliskiej, która miała miejsce przed wejściem w życie w/w przepisu i aktualnie utrwalone już orzecznictwo przyjmuje, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c.zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r., ponieważ śmierć osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych (art. 23 k.c.) w postaci więzi emocjonalnej łączącej te osoby, a także prawa do życia rodzinnego, czy utrzymywania wspólnych więzi (por. np.: uchwała Sądu Najwyższego z 22 października 2010 r., sygn. akt III CZP 76/10, uchwała Sądu Najwyższego z 13 lipca 2011 r., sygn. akt III CZP 32/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 430/13, wyrok Sądu Apelacyjnego z 22 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa 947/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa 1342/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 23 grudnia 2013 r., sygn. akt I ACa 1015/13). Powodowie tymczasem wykazali, że w wyniku śmierciM. S. (2)doszło do nieodwracalnego naruszenia ich dóbr osobistych w postaci więzi emocjonalnej łączącej ich z tak bliską osobą i prawa do życia rodzinnego. Biorąc pod uwagę wskazane w wyżej przedstawionym stanie faktycznym - a brak było podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań powodów i pozostałych dowodów – szczególnie negatywne skutki śmierciM. S. (2)dla powodów, absolutnie nie można uznać wysokości wypłaconego już przez ubezpieczyciela zadośćuczynienia za adekwatne. Zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną i ma na celu przede wszystkim wynagrodzenie szkody niemajątkowej. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zadośćuczynienie winno mieć charakter całościowy i stanowić rekompensatę pieniężną za doznaną krzywdę. Przepis mówi bowiem o „odpowiedniej sumie” tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w konsekwencji czego nie może mieć ono charakteru symbolicznego. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną. Zwracał także uwagę, że nie można akceptować stosowania taryfikatora i ustalania wysokości zadośćuczynienia według procentów trwałego czy długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Procentowy stopień uszczerbku na zdrowiu, czy też nawet jego brak, w żaden sposób nie determinuje zakresu doznanej krzywdy, ani w sensie czasowym, ani rozmiaru doznawanych cierpień. Innymi słowy to nie wystąpienie uszczerbku na zdrowiu stanowi przesłankę ustalenia, że doszło do wyrządzenia krzywdy. Przy ustalaniu odpowiedniego zadośćuczynienia należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danego wypadku mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Wysokość zadośćuczynienia musi jednak odpowiadać aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Rolą zadośćuczynienia jest złagodzenie doznanej, niewymiernej krzywdy poprzez wypłacenie nie nadmiernej, lecz sumy w stosunku do niej odpowiedniej. Ustalenie jej wysokości powinno być dokonane w ramach rozsądnych granic, odpowiadających aktualnym warunkom i sytuacji majątkowej społeczeństwa, przy uwzględnieniu jednak, że wysokość zadośćuczynienia musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Nadto wskazać należy, iż zadośćuczynienie ma kompensować krzywdę, a nie stanowić źródła wzbogacenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15 września 2015 r. sygn. akt I ACa 253/15). Podkreślić należy również, iż przy ustalaniu wysokości krzywdy należy, stosownie do treściart. 316 § 1 k.p.c., uwzględnić stan z chwili orzekania.
Sąd częściowo podzielił argumentację strony pozwanej i uznał, iż kwoty 94. 000 zł (łącznie110 000 zł), 79.000 zł (90. 000 zł), 69 000 zł (80. 000 zł) są kwotami adekwatnymi do doznanych przez powodów krzywd, a także do przeżywanego bólu i cierpień. W świetle ustalonych okoliczności sprawy z pewnością zasądzone kwoty stanowią „odpowiednie” zadośćuczynienie. ŚmierćM. S. (3)wpłynęła w sposób dezintegrujący na życie powodów i wywołała u nich zaburzenia w sferze psychologicznej. Ich nasilenie wpływało negatywnie na czerpanie radości z życia, obniżało ich nastrój i wzmagało lęk o najbliższych. UM. S. (1)nadal dominują objawy o charakterze lękowym i hipochondrycznym wraz z współtowarzyszącymi im zaburzeniami snu. Niewykluczonym pozostaje konieczność korzystania w przyszłości z pomocy specjalistycznej - leczenie farmakologiczne redukujące objawy lękowe i normalizujące sen nocny.H. M. (1)reaguje nasilonym lękiem i negatywnymi emocjami w związku z przeżytym urazem wywołanym śmiercią ojca.T. S.po śmierci ojca notował u siebie zaburzenia w zakresie ciągłości snu nocnego. Wyraźne są u niego reakcje charakterystyczne dla zaburzeń nerwicowych, głównie o charakterze obaw o osoby najbliższe.
Roszczenie o zadośćuczynienie ponad powyższe kwoty zostało oddalone, jako pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Na uwagę zasługuje fakt, że w chwili śmierci ojca powodowieH. M. (1)iT. S.byli dorośli.H. M. (1)postawała w związku małżeńskim i już nie zamieszkiwała w domu rodzinnym. Nadto z niekwestionowanej przez żadną ze stron opinii biegłej sądowej z zakresu psychologii co do zasady wynika, iż u powodówH. M. (1)iT. S.proces żałoby pomimo jakościowego przedłużenia został zakończony. Nie wymagają oni obecnie konkretnych oddziaływań terapeutycznych, bądź farmakologicznych. Ich mechanizmy adaptacji umożliwiają im funkcjonuje w życiu osobistym i społecznym. Podkreślić także należy, iżM. S. (1)po śmierci męża nie pozostała sama, posiada bowiem dwoje dorosłych dzieci, tym samym posiada osoby w których może pokładać nadzieje na przyszłość, upatrywać wsparcia na starość, ma o kogo dbać, w kogo „inwestować” swoje wysiłki i starania, a w przyszłości -kiedy sama będzie wymagać pomocy- będzie mogła jej oczekiwać od swoich dzieci. Nie bez znaczenia pozostaje również upływ czasu, jaki minął od zdarzenia, w którym śmierć poniósłM. S. (2)(prawie 14 lat). Strona powodowa nie wykazała również, by z powodu śmierci mężaM. S. (1)zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia o odsetkach byłart. 481 § 1 i 2 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, przy czym jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Utrwalonym jest w orzecznictwie stanowisko, że orzeczenie sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, a nie konstytutywnego, w związku z czym jako zobowiązanie bezterminowe przekształca się w zobowiązanie terminowe w wyniku wezwania wierzyciela (pokrzywdzonego) skierowane wobec dłużnika do spełnienia świadczenia. W konsekwencji tego niespełnienie żądanego świadczenia w terminie może uzasadniać zasądzenie odsetek na podstawie wyżej powołanych przepisów za okres wcześniejszy niż dzień orzekania (wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2007 r., sygn. akt I CSK 433/06). Obecnie funkcja odszkodowawcza odsetek przeważa nad ich funkcją waloryzacyjną. W tej sytuacji zasądzanie odsetek od daty wyrokowania prowadzi w istocie do ich umorzenia za okres sprzed daty wyroku i stanowi nieuzasadnione uprzywilejowanie dłużnika, skłaniając go niekiedy do jak najdłuższego zwlekania z opóźnionym świadczeniem pieniężnym, w oczekiwaniu na orzeczenia sądu znoszące obowiązek zapłaty odsetek za wcześniejszy okres. Roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia co do zasady nie podlega odrębnym regułom w zakresie terminu spełnienia świadczenia przez dłużnika, zarówno odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie za krzywdę stają się wymagalne po wezwaniu do spełnienia świadczenia (art. 455 § 1 k.c.). Od tej zatem chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I ACa 706/14).
Wobec powyższego Sąd zasądził odsetki od dnia 11 czerwca 2018 r., tj. dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów.
Strony były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, których wynagrodzenia wraz z opłatami skarbowymi od pełnomocnictw wynoszą po 5.400 zł. W myślart. 113.ust 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 28 lipca 2005 r.(Dz.U.2019.785) kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu, a koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz strony, której czynność spowodowała ich powstanie. Tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może na mocyart. 113 ust. 4odstąpić od przewidzianego wust. 2 i 3obciążenia kosztami. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowaniaart. 113 ust. 4i odstąpienia od obciążenia powodów kosztami sądowymi. Powodowie reprezentowani byli w sprawie przez fachowego pełnomocnika przy którego pomocy wartość przedmiotu sporu określono na kwotę 104. 000 zł odnośnie powódkiM. S. (1)oraz po 89. 000 zł odnośnieH. M. (1)iT. S.. PowództwoM. S. (1)zostało uwzględnione do kwoty 94. 000 zł. ZatemM. S. (1)wygrała sprawę w 90%. Łączne koszty procesu poniesione przez strony wyniosły 16. 000 zł (5.200 zł opłata sądowa od pozwu i po 5400 zł kosztów zastępstwa procesowego). Powódka utrzymała się z żądaniem w 90 %, a zatem obciąża ją 10% łącznych kosztów procesu tj. kwota 1.600 zł. Skoro powódka poniosła łączne koszty w kwocie 10.600 zł to różnica w kwocie 9.000 zł podlega zasądzeniu na jej rzecz. Wydatek Skarbu Państwa, który stanowi 1/3 wynagrodzenia biegłej sądowych w wysokości 190 zł należało według wyniku sporu na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pobrać od obu stron:

⚫

od powódkiM. S. (1)19 zł (10%),

od pozwanego 171 zł (90%).

PowództwoH. M. (1)zostało uwzględnione do kwoty 69. 000 zł. ZatemH. M. (1)wygrała sprawę w 76%. Łączne koszty procesu poniesione przez strony wyniosły 15.250 zł (4.450 zł opłata sądowa od pozwu i po 5.400 zł kosztów zastępstwa procesowego). Powódka utrzymała się z żądaniem w 76%, a zatem obciąża ją 24% łącznych kosztów procesu tj. kwota 3.660 zł. Skoro powódka poniosła łączne koszty w kwocie 9.850 zł to różnica w kwocie 6.190 zł podlega zasądzeniu na jej rzecz. Wydatek Skarbu Państwa, który stanowi 1/3 wynagrodzenia biegłej sądowych w wysokości 190 zł należało według wyniku sporu na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pobrać od obu stron:

⚫

od powódkiH. M. (1)45,60 zł (24%),

od pozwanego 144,40 zł (76%).

PowództwoT. S.zostało uwzględnione do kwoty 79.000 zł. Zatem powód wygrał sprawę w 89%. Łączne koszty procesu poniesione przez strony wyniosły 15. 250 zł (4.450 zł opłata sądowa od pozwu i po 5.400 zł kosztów zastępstwa procesowego). Powód utrzymała się z żądaniem w 89%, a zatem obciąża go 11% łącznych kosztów procesu tj. kwota 1.677 zł. Skoro powód poniósł łączne koszty w kwocie 9.850 zł to różnica w kwocie 8.173 zł podlega zasądzeniu na jego rzecz.
Wydatek Skarbu Państwa, który stanowi 1/3 wynagrodzenia biegłej sądowych w wysokości 190 zł należało według wyniku sporu na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pobrać od obu stron:

⚫

od powoda 20,90 zł (11%),

od pozwanego 169,10 zł (89%).