Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: X U 292/18
Data wyroku: 2019-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Chlipała-Kozioł
Słowa kluczowe: Odszkodowanie jednorazowe
Podstawa prawna: art. 11 ustawy o ubezpieczeniach społecznych rolników

Sygn. akt: X U 292/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 czerwca 2019 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu
w składzie:
Przewodniczący: SSR Agnieszka Chlipała - Kozioł
Protokolant: Katarzyna Kunik
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2019 r. we Wrocławiu
sprawy z odwołania wnioskodawcyJ. Ż.
od decyzji pozwanego organu rentowego Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)weW.
z dnia 16 kwietnia 2018 r. znak:(...)
o jednorazowe odszkodowanie

I
zmienia zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)weW.z dnia 16 kwietnia 2018 r. i przyznaje wnioskodawcyJ. Ż.prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy rolniczej z dnia 16 lipca 2017 r. za doznany 10 % uszczerbek na zdrowiu w kwocie 7.000,00 zł (siedem tysięcy złotych i 00/100), tj. 10 x 700 zł;

II
orzeka, iż koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
UbezpieczonyJ. Ż.wniósł odwołanie od decyzji organu rentowego – Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 16.04.2018 r. znak(...), odmawiającej mu prawa do jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem jakiemu uległ w dniu 16.07.2017 r. W zaskarżonej decyzji organ rentowy zarzucił, że wypadek nie miał związku z wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Uzasadniając odwołanie, ubezpieczony podniósł, że wchodząc na ramę naczepy upadł i złamał nogę w kostce. Do dnia dzisiejszego odczuwa duży ból, stopa puchnie i uniemożliwia mu chodzenie (k. 4).
Odpowiadając na odwołanie organ rentowyPrezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegowniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia.
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy zarzucił, że zdarzenie nie nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności (k.9).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyJ. Ż.prowadzi gospodarstwo rolne, zajmuje się m.in. uprawą roślin. Do wykonywania działalności rolniczej używa ciągnika, przyczepy, pługa.
W dniu 16.07.2016 r.J. Ż.poprosił synów o zrzucenie drzewa z przyczepy, ponieważ potrzebował przyczepy na koszenie. Nie podjął tej czynności sam, ponieważ był na zwolnieniu lekarskim w związku z dolegliwościami kręgosłupa.
Gdy synowie zrzucali drzewo,J. Ż.przyszedł sprawdzić, czy dobrze to robią. Wszedł na naczep, powiedział synowiD. Ż., żeby zrzucał drzewo na dwie kupki, po czym ześlizgnął się i spadł, uderzając nogą w zaczep. Prawa noga bardzo mu spuchła.
Syn zawiózłJ. Ż.do szpitala. Zdiagnozowano złamanie śródstopia w dwóch miejscach. Przez 8 tygodniJ. Ż.nosił gips.
Przed wypadkiemJ. Ż.nie miał żadnych problemów z prawa nogą. Cierpiał na dolegliwości kręgosłupa.
Do chwili obecnejJ. Ż.odczuwa dolegliwości prawej nogi – kiedy chodzi, noga puchnie i go boli.
Dowód: zeznania świadkaD. Ż.k. 48
wyjaśnienia wnioskodawcy k. 48v
U wnioskodawcy rozpoznaje się stan po złamaniu kostki przyśrodkowej prawej. Stały uszczerbek na zdrowiu wnioskodawcy w związku ze zdarzeniem z dnia 16.07.2017 r. wynosi 10 %. U wnioskodawcy wystąpiło ograniczenie ruchomości biernej i czynnej stawu skokowego, zniekształcenie obrysu tego stawu i dolegliwości bólowe. Wypadek skutkuje do chwili obecnej ograniczeniem ruchomości w stawie skokowym, bólami przy nadmiernym wysiłku fizycznym i obrzękiem pojawiającym się w godzinach wieczornych. Pomimo prawidłowo przeprowadzonego leczenia chirurgicznego nie doprowadzono do powrotu do stanu zdrowia sprzed wypadku.
Dowód:  opinia biegłego chirurga – ortopedy k. 51-54
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 704, ze zm. zw. dalej ustawą), ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:
1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,
2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej.
Natomiast w myśl art. 11 ust. 1 ustawy, za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności:
1) na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym,
2) w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, albo w drodze powrotnej, lub
3) podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem tych czynności, lub
4) w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt 3, albo w drodze powrotnej.
Zgodnie z powyższym przepisem, na pojęcie wypadku przy pracy rolniczej składają się następujące elementy: nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna i związek zdarzenia z pracą rolniczą.
Bezsporne w sprawie było, że ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Organ rentowy nie kwestionował, że zdarzenie jakie miało miejsce w dniu 16.07.2017 r. było zdarzeniem nagłym. Nie kwestionowano również zewnętrznej przyczyny zdarzenia – na marginesie wskazać jedynie należy, że oczywistym jest, iż złamanie nogi na skutek upadku wywołanego poślizgnięciem się i uderzenia w twardy przedmiot (zaczep) jest spowodowane przyczyną zewnętrzną. Odmówiono jednak ubezpieczonemu wypłaty odszkodowania z uwagi na brak związku zdarzenia z pracą rolniczą.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 12.01.2001 r., (II UKN 176/00), wypadkiem przy pracy rolniczej jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, pozostające w związku z wykonywaniem czynności, które służą prowadzeniu działalności rolniczej lub pozostają w czasowym, przyczynowym lub funkcjonalnym związku z jej wykonywaniem, także poza terenem gospodarstwa rolnego (art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.).
Wskazać również należy, że zgodnie z tezą wyrażona przez Sąd Najwyższy w wyroku z 27.09.2006 r. (I UK 105/06), korzystanie ze zwolnienia lekarskiego z powodu niezdolności do wykonywania pracy rolniczej nie wyklucza uznania, że ubezpieczony uległ wypadkowi przy pracy rolniczej w czasie osobistego nadzorowania wykonywania czynności rolniczych przez inne osoby.
W niniejszej sprawie wnioskodawca pozostający na zwolnieniu lekarskim doznał złamania nogi na skutek poślizgnięcia się i upadku z zaczepu podczas sprawdzania, czy jego synowie prawidłowo zrzucają drzewo z przyczepy, która była mu potrzebna w przyszłości do koszenia. Ustawową przesłanką warunkującą przyznanie jednorazowego odszkodowania jest nastąpienie zdarzenia „podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności”. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zdarzenie polegające na kontrolowaniu przez wnioskodawcę czy jego synowie prawidłowo zrzucają drzewo z przyczepy, która jest mu potrzebna do koszenia pozostawało w związku z wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Wobec medycznej natury pozostałych okoliczności spornych, które były istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy, ich wyjaśnienie, wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłego sądowego – chirurga ortopedy.
Biegły wskazał, że u wnioskodawcy rozpoznaje się stan po złamaniu kostki przyśrodkowej prawej. Stały uszczerbek na zdrowiu wnioskodawcy w związku ze zdarzeniem z dnia 16.07.2017 r. wynosi 10 %. Wystąpiło ograniczenie ruchomości biernej i czynnej stawu skokowego, zniekształcenie obrysu tego stawu i dolegliwości bólowe. Biegły podkreślił, że wypadek skutkuje do chwili obecnej ograniczeniem ruchomości w stawie skokowym, bólami przy nadmiernym wysiłku fizycznym i obrzękiem pojawiającym się w godzinach wieczornych. Pomimo prawidłowo przeprowadzonego leczenia chirurgicznego nie doprowadzono do powrotu do stanu zdrowia sprzed wypadku.
Żadna ze stron nie złożyła zastrzeżeń do opinii.
Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił w oparciu o wyjaśnienia ubezpieczonego, zeznania świadka oraz dowody z dokumentów zaoferowanych przez strony, w szczególności znajdujących się w aktach organu rentowego, które zostały sporządzone w przewidzianej formie, a ich autentyczność, nie została skutecznie zakwestionowana przez strony w toku postępowania. Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia ubezpieczonego i zeznania świadka, gdyż były składane w sposób, szczery i spontaniczny, a nadto wzajemnie się pokrywały i były zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym z dokumentów.
Za w pełni wiarygodną Sąd uznał opinię sporządzoną przez biegłego sądowego, uznając ją za rzetelną, jasno uzasadnioną, logiczną, konsekwentną i wyczerpującą, a nadto prawidłowo opartą na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz bezpośrednim badaniu ubezpieczonego. Sąd w pełni podzielił dokonane w opinii ustalenia, uznając że nie ma podstaw do zanegowania prezentowanego przez biegłego stanowiska.
Opinia biegłego sądowego podlega ocenie przy zastosowaniuart. 233 § 1 k.p.c.– na podstawie właściwych dla jej przymiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków. Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 19 grudnia 1990 r. (I PR 148/90, OSP 1991/11/300) stwierdził, że„Sąd może oceniać opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności czy logiczności. Może pomijać oczywiste pomyłki czy błędy rachunkowe. Nie może jednak nie podzielać poglądów biegłego, czy w ich miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń”.
Zgodnie zart. 286 k.p.c.Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Samo niezadowolenie stron z opinii biegłych nie uzasadnia jednak zażądania dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Należy jednak zaznaczyć, że w toku postępowania żadna ze stron nie składała zastrzeżeń do opinii biegłych sądowych. To Sąd, w ramach zastrzeżonej dla niego swobody, decyduje, czy ma możliwość oceny dowodu w sposób pełny i wszechstronny, czy jest w stanie prześledzić jego wyniki oraz - mimo braku wiadomości specjalnych - ocenić rozumowanie, które doprowadziło biegłego do wydania opinii. Sąd czyni to zapoznając się z całością opinii, tj. z przedstawionym w niej materiałem dowodowym, wynikami badań przedmiotowych i podmiotowych. Wszystko to, a nie tylko końcowy wniosek opinii, stanowi przesłanki dla uzyskania przez sąd podstaw umożliwiających wyjaśnienie sprawy.
Biorąc pod uwagę, dokonane powyżej ustalenia i przeprowadzone rozważania, Sąd na mocy przepisuart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy rolniczej z 16.07.2017 r. za doznany 10% uszczerbek na zdrowiu w łącznej wysokości 7000 zł (10% x 700,00 zł –§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie określenia wysokości jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej oraz zasiłku chorobowego(t.j. Dz. U. z 2015 poz.1150), w wysokości obowiązującej w dniu wydania decyzji).
O kosztach sądowych, jak w punkcie II sentencji wyroku orzeczono w oparciu oart. 98 oraz art. 96ust. pkt 4 w zw. zart. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.) zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa. Na koszty te składały się wydatki na wynagrodzenie biegłego sądowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.