Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 2185/17
Data wyroku: 2019-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Hoffa
Słowa kluczowe: Powództwo przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 § 2 k.p.c.

Sygnatura akt XII C 2185/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 14 lutego 2019 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Ewa Hoffa
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Krystyna Wojciechowska-Trawka
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. w Poznaniu na rozprawie
sprawy z powództwaE. K./PESEL: (...)/,G. K.
/PESEL: (...)/ przeciwko(...) Bank (...) S.A.wW., /KRS:(...)
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego

I
Pozbawia tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 24 września 2001 r. wystawionego pod numerem(...)przez(...) Bank (...) S. A.- OddziałN.przeciwko dłużnikomE. K.iG. K.z nadaną temu tytułowi egzekucyjnemu klauzulą wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego wG. W.z dnia 5 października 2001 r. w sprawie I Co(...)wykonalności w części, a mianowicie co do świadczeń nie objętych hipoteką umowną w kwocie 73.000 zł zapisaną pod pozycją 6 w Dziale IVksięgi wieczystej kw (...), a także odsetek umownych od tej kwoty za okres od dnia 29 marca 2009 r. do dnia 6 września 2017 r. włącznie.

II
W pozostałej części powództwo oddala, oraz oddala powództwa ewentualne.

III
Nie obciąża stron kosztami sądowymi, a koszty pozasądowe znosi wzajemnie.

/-/ E. Hoffa
Sygn akt XII C 2185/17

UZASADNIENIE
Powodowie,E. K.iG. K., wnieśli o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Rejonowego wG. W.z dnia 5 października 2001 r. wydanego w sprawie I Co(...)nadającego klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr(...)z dnia 24.09.2001 r. wystawionemu przez wierzyciela(...) S.A.OddziałN.na podstawie ksiąg bankowych z tytułu umowy o kredyt z dnia 30.12.1998 r. co do kwoty 60.000 zł z tytułu należności głównej, kwoty 5.796,74 zł z tytułu odsetek ustawowych, kwoty 6.923,26 zł z tytułu odsetek karnych i dalszych odsetek od dnia 25.09.2001 r. do dnia zapłaty w wysokości 38% w stosunku rocznym z uwzględnieniem zmiennej stopy procentowej od kwoty 60.000 zł, oraz co do kwoty 15 zł z tytułu kosztów,
Występując z żądaniem ewentualnym, w razie oddalenia powództwa głównego, wnieśli o pozbawienie wykonalności tego tytułu wyłącznie odnośnie przedawnionych odsetek nie precyzując okresu ich przedawnienia, ani kwoty objętej przedawnieniem.
W przypadku oddalenia powyższego żądania ewentualnego domagali się, ewentualnie, pozbawienia w/w tytułu wykonawczego wykonalności ponad kwotę 110.000 zł.
Żądali zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k.1 i 2/.
Następnie powodowie modyfikowali żądania pozwu, częściowo je cofając /k.138 i k.169/.
Pozwany wniósł o oddalenie powództw, ewentualnie ograniczenie odpowiedzialności powodów do wartości nieruchomości zapisanej wksiędze wieczystej kw (...)w której wpisana jest na rzecz pozwanego hipoteka umowna zwykła zabezpieczająca wierzytelność objętą tytułem wykonawczym wskazanym w pozwie.
Wniósł o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z doliczeniem opłaty skarbowej w kwocie 34 zł /k.80 i 81/.
Na cofnięcie pozwu głównego w części /k.138 i k.169/ pozwany nie wyraził zgody /k.171/ i słusznie wskazał, że zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego wskazane w powództwie przeciwegzekucyjnym nie mogą być w toku postępowania skutecznie modyfikowane /k.169/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powodowie zawarli z pozwanym umowę kredytu inwestycyjnego.
Dnia 30 grudnia 1998 r. złożyli oświadczenia o poddaniu się egzekucji do kwoty 110.000 zł.
Jako zabezpieczenie spłaty kredytu ,za zgodą powodów wksiędze wieczystej (...)prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej współwłasność powodów na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, wpisana została dnia 7 stycznia 1999 r. hipoteka umowna zwykła w kwocie 73.000 zł zabezpieczająca też oprocentowanie od tej kwoty w wysokości 21,17% rocznie /k.86, 92 i 94- wydruk z systemu elektronicznego ksiąg wieczystych/.
Dnia 24 września 2001 r. pozwany wystawił bankowy tytuł egzekucyjny wskazując w nim zakres niespłaconego kapitału, odsetek umownych i odsetek karnych od nie spłaconych rat, oraz innych zobowiązań /(...)w oryginale w kopercie przy tylnej okładce akt Km(...).
Postanowieniem z dnia 5 października 2001 r. wydanym w sprawie I Co(...)Sąd Rejonowy wG. W.nadał klauzulę wykonalności temu tytułowi egzekucyjnemu, a postanowieniem z dnia 23 października 2001 r. orzeczenie to uzupełnił /k.40 i 41- kserokopie postanowień/.
Od dnia 6 sierpnia 2002 r. Komornik SądowyK. Ł.działający przy Sądzie Rejonowym wG. W.prowadził, na wniosek pozwanego, postępowanie egzekucyjne na podstawie w/w tytułu wykonawczego /dokumenty w aktach I Km(...)w szczególności k.1 i 2, k.99 i 100, k.140 i k.154/.
Dnia 29 września 2005 r. Komornik ten wydał postanowienie o umorzeniu postępowania, które uprawomocniło się z dniem 13 października 2005 r. /k.161- 163 akt I Km(...)/.
Od dnia 14 października 2005 r. termin przedawnienia biegł więc od początku.
Dnia 28 marca 2006 r. powodowie złożyli pozwanemu oświadczenia o poddaniu się egzekucji do kwoty 200.000 zł /k.97 i 98- kserokopie oświadczeń/.
Z treści oświadczeń wynika, że powodowie uznali roszczenie zarówno co do należności głównej jak i odsetek, prowizji, opłat bankowych i innych należności związanych z obsługą kredytu do wysokości kwoty wskazanej w oświadczeniu. Bieg przedawnienia uległ więc kolejnemu przerwaniu i rozpoczęło ono swój bieg na nowo od dnia 29 marca 2006 r.
Dnia 16 października 2006 r. powód zwrócił się do pozwanego z prośbą o umniejszenie kwoty zadłużenia do poziomu 60.000 zł i umorzenie zadłużenia w pozostałej kwocie, oraz zgodę na wykreślenie hipoteki zabezpieczającej. Stwierdził swą gotowość do udziału w negocjacjach i opisał swą trudną sytuację finansową i życiową /k.99 i 100- kserokopia pisma/.
Propozycje negocjacji i ewentualnej spłaty części zadłużenia w zakresie roszczenia głównego, lub hipoteki umownej ponawiał, sam lub z powódką, w pismach z dnia 8 stycznia 2014 r., 10 lutego 2014 r., 17 lutego 2014 r., oraz 24 marca 2014 r. /k.101- 102 i k.125- 126/.
W żadnym z tych pism ani powód, ani powódka nie złożyli oświadczenia o uznaniu długu w konkretnej wysokości w rozumieniuart. 123§1 pkt. 2 k.c.
Pisma zawierają propozycje rozmów, enigmatyczne obietnice spłaty jakiejś części zadłużenia w terminie uzależnionym od sprzedaży gospodarstwa synowi jeśli zdoła on załatwić kredyt i pod warunkiem zgody na wykreślenie hipoteki zanim syn powodów ten kredyt załatwi.
Oświadczenie o uznaniu długu nie może być skutecznie złożone pod warunkiem, lub warunkami.
Od dnia 29 marca 2006 r. przedawnienie biegło więc nieprzerwanie, a termin 10- letni minął z dniem 29 marca 2016 r. w zakresie świadczenia w kwocie 200.000 zł uznanego przez powodów w czasie powyższego postępowania egzekucyjnego zgodnie zart. 117§1 k.c.iart. 118 k.c.
Nie przedawniły się jednak świadczenia objęte hipoteką umowną wpisaną w Dziale IV kw.(...), a mianowicie 73.000 zł z oprocentowaniem w wysokości 21,17 % w stosunku rocznym, czyli odsetkami które nie uległy przedawnieniu w granicach przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego/k.92- wpis hipoteki/.
Od dnia 7 września 2017 r. Komornik SądowyJ. D.działający przy Sądzie Rejonowym wN. T.prowadził, na wniosek pozwanego, postępowanie egzekucyjne na podstawie w/w tytułu wykonawczego.
Zainicjowanie tego postępowania nie przerwało biegu przedawnienia w zakresie należności przewyższających świadczenia wynikające z hipoteki, bowiem świadczenia nie objęte hipoteką były już przedawnione od 29 marca 2016 r.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych kserokopii dokumentów /k.171- okazanie oryginałów pism złożonych w kserokopiach przy odpowiedzi na pozew/, których autentyczności strony nie kwestionowały, a jedynie odmiennie interpretowały ich treść. Uwzględnił też, jako dowody, dokumenty zawarte w wyżej opisanych aktach komorniczych.
Zeznaniom powoda /k.170-171/ dał wiarę w takiej części w jakiej nie były sprzeczne z dokumentami przyjętymi za podstawę ustaleń.
Dowód z przesłuchania stron ograniczył do przesłuchania powoda, bowiem powódka nie stawiła się na rozprawę dnia 17 stycznia 2019 r., a powód i pełnomocnicy stron to ograniczenie dowodu zaakceptowali /k.171/.
Sąd zważył co następuje:
Do wyżej opisanej hipoteki umownej i jej skutków prawnych stosuje się przepisyustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r./Dz. U. Nr. 19 poz. 147 ze zm./, czyli przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wpisu hipoteki /art. 10 ust.2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2009 r. o zmianieustawy o księgach wieczystych i hipotece, oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. z 2009 r. Nr.131, poz.1075/.
Zgodnie zart. 68 w/w ustawy o księgach wieczystych i hipotecehipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelności pieniężne i może być wyrażona tylko w oznaczonej sumie pieniężnej. W niniejszym postępowaniu jest to 73.000 zł.
Zgodnie z art. 69 tej Ustawy w granicach przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnegohipoteka zabezpiecza także roszczenia o odsetki nie przedawnione, oraz przyznane koszty postępowania.
Art. 77 stanowi, że przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej z tym, że przepisu tego nie stosuje się do roszczenia o odsetki. Przepis ten nie dotyczy pozwanego, który jest wierzycielem osobistym w zakresie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.
Zgodnie zart. 118 k.c.jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej termin przedawnienia wynosi lat 10, a dla roszczeń o świadczenia okresowe wynosi
3 lata.
Wierzytelność w kwocie zabezpieczonej hipoteką, czyli 73.000 zł nie ulega więc przedawnieniu, natomiast świadczenia okresowe, czyli odsetki umowne od tej kwoty przedawniają się w terminie 3- letnim, z uwzględnieniem przerw biegu przedawnienia.
Dnia 28 marca 2006 r. , w toku postępowania egzekucyjnego, powodowie uznali roszczenie główne i roszczenia akcesoryjne / w tym odsetki umowne i karne/ w łącznej kwocie 200.000 zł. Logiczne jest, że oświadczenie o uznaniu objęło też odsetki zabezpieczone hipoteką, a bieg przedawnienia odsetek rozpoczął się od dnia następnego, czyli od dnia 29 marca 2006 r. i skończył się po upływie 3 lat.
Przedawnieniu uległy odsetki umowne zabezpieczone hipoteką za okres od dnia 29 marca 2009 r. do dnia 6 września 2017 r. włącznie, bowiem dnia 7 września 2017 r. wszczęte zostało przez pozwanego kolejne postępowanie egzekucyjne w sprawie Km(...)prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wN. T.J. D..
Nastąpiła wówczas kolejna przerwa biegu przedawnienia odsetek naliczanych od kwoty zabezpieczonej hipoteką i to na podstawieart. 69 ustawy o księgach wieczystych i hipotecew związku zart. 123§1 pkt. 1 k.c.iart. 118 k.c.
Ponieważ to postępowanie egzekucyjne toczy się nadal przerwa biegu przedawnienia nie zakończyła się, a odsetki od kwoty 73.000 zł narastają.
Mając powyższe na względzie, na podstawieart. 840§2 k.p.c., oraz wyżej wskazanych przepisów sąd orzekł jak w punkcie I wyroku, a w pozostałej części powództwo oddalił, oraz oddalił powództwa ewentualne ze względu na niesprecyzowane żądanie pierwszego z nich i brak podstawy faktycznej drugiego jak również częściowe uwzględnienie powództwa wskazanego jako podstawowe.
Postanowieniem Sądu Rejonowego wN. T.z dnia 5 października 2017 r. powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych w całości /k.34/.
Nie ujawniły się okoliczności uzasadniające zmianę tego postanowienia, więc Sąd nie obciążył powodów kosztami sądowymi. Ze względu na wynik sprawy zniósł wzajemnie koszty pozasądowe stosującart. 100 k.p.c.
/-/ E. Hoffa