Sąd Okręgowy w Rzeszowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 283/19
Data wyroku: 2019-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Selwa
Słowa kluczowe: Wznowienie postępowania
Podstawa prawna: § 28 i 29 rozp. MP. PS z 11.10.2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe
Teza: obowiązki organu rentowego przy wznowieniu postępowania.

Sygn. akt IV U 283/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:  SSO Elżbieta Selwa
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Saj
po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2019 r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuJ. L. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o wszczęcie postępowania
na skutek odwołania wnioskodawczyniJ. L. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.z dnia 17 września 2018r. znak(...)
zmienia zakażoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.z dnia 17 września 2018r. znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyniJ. L. (1)prawo do wszczęcia przed organem rentowym postępowania dotyczącego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 21 maja 2018r.-
Sygn. akt IV U 283/19

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 26 marca 2019r.
Decyzją z dnia 17 września 2018r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.powołując jako podstawę prawną przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. 2018/1270 ) orazustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych( Dz. U. 2018/1376 ) odmówił wnioskodawczyniJ. L. (1)prawa do wszczęcia postępowania dotyczącego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy jakiemu wnioskodawczyni uległa w dniu 21 maja 2018r. W uzasadnieniu organ rentowy naprowadził, że zgodnie z §4 ust.4 i 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postepowania o świadczenia emerytalno – rentowe,art. 58 ustawy o ubezpieczeniu społecznymz tytułu wypadków w związku zart. 116 ust. 5w związku z art. 128 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS – Zakład odmawia wszczęcia postepowania ponieważ wnioskodawczyni nie przedłożyła oryginałów dokumentów niezbędnych do uznania zdarzenia za wypadek przy pracy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyłaJ. L. (1)wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do wszczęcia postępowania dotyczącego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko jakie legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie ustalił i zważył co następuje :
Jak wynika z dokumentów zalegających w aktach organu rentowego, w dniu 25 lipca 2018r. Poczta PolskaS.A. Region (...)wR.przekazała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosekJ. L. (1)o ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu i wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy jakiemu uległa w/w pracownica w dniu 21 maja 2018r. Do pisma dołączone były: wniosekJ. L. (2), protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy oraz dokumenty zebrane w toku postepowania powypadkowego . Protokół wraz z dokumentami był w formie kserokopii opieczętowanych pieczęcią pracodawcy/płatnika składek tj. Poczty Polskiej S.A. oraz pieczątką potwierdzającą zgodność kopii z oryginałem z datą 24 lipca 2018r. i ręcznym podpisem osoby potwierdzającej zgodność. Pismem z dnia 13 sierpnia 2018r.J. L. (1)została wezwana przez ZUS o przedłożenie dodatkowych dowodów tj. oryginałów : zgłoszenia wypadku, wysłuchania poszkodowanego, notatki służbowej z oględzin miejsca wypadku, karty informacyjnej z SOR. Wnioskodawczyni zakreślono 14 dniowy termin na złożenie oryginałów dokumentów oraz wskazano, że niedostarczenie takich dowodów w wyznaczonym terminie spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postepowania. W odpowiedzi J.L.poinformowała ZUS, że pracodawca odmówił wydania jej oryginalnych dokumentów i dołączyła kserokopie żądanych dowodów.
Rozpoznając wniosek z 25 lipca 2018r. ZUS wydał decyzje będącą przedmiotem zaskarżenia.
Kwestią sporną, podlegającą rozstrzygnięciu w niniejszym postępowaniu pozostawało czyJ. L. (1)działając za pośrednictwem swego pracodawcy i płatnika składek złożyła skutecznie wniosek o przyznanie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.
Przepisart. 116 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2018/1270 ) stanowi, że postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego a do wniosku powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości. Przepis ten znajdował zastosowanie do rozpoznawanej sprawy na mocyart. 58 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych( Dz. U. 2018/1376 ). Z kolei w  przepisieart. 128a. ustawy o emeryturach i rentach z FUS zawarte jest upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia m.in. warunków i trybu wszczęcia postępowania w sprawach świadczeń ( pkt. 2) oraz dowodów uzasadniających prawo do świadczeń lub ich wysokość ( pkt. 4 ) przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia sprawnego i terminowego ustalania prawa i wysokości świadczeń przewidzianych w ustawie.
Na tej podstawie zostało wydaneRozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe( Dz. U. 2011/237/1412). Interesujące w sprawie przepisy tego rozporządzenia stanowią, że:
- § 3 ust.1- postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego,
- § 4 ust. 1, 4 i 6 - wniosek o przyznanie prawa do świadczenia, powinien zawierać dane określone w punktach 1 – 9, a jeżeli we wniosku nie zamieszczono danych lub nie dołączono, organ rentowy wzywa zainteresowanego do uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Jeżeli zainteresowany nie usunął braków, mimo powyższego pouczenia, organ rentowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania
-§ 27-dowody z dokumentów, pisemne zeznania świadków oraz pisemne oświadczenia zainteresowanego powinny być dołączone do wniosku w oryginale.
-§ 28 ust. 1 - środkiem dowodowym w postępowaniu przed organem rentowym mogą być również poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów stwierdzających stan zdrowia oraz dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych, a także wysokości wynagrodzenia, przychodu, dochodu i uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń, wydawane przez jednostki upoważnione do przechowywania dokumentacji zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy,
--informacje o jednostce
orzeczenia sądów
§ 29 ust. 1 - w postępowaniu przed organem rentowym mogą być również dopuszczone dodatkowe dowody, jeżeli są one niezbędne do załatwienia sprawy. W tym przypadku organ rentowy wzywa zainteresowanego lubinny podmiotdo przedłożenia tych dodatkowych dowodów, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 60 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania. (…) Jeżeli środek dowodowy nie został dostarczony w wyznaczonym terminie, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie świadczeń na podstawie posiadanych dowodów, z zastrzeżeniem § 4 ust. 6.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ rentowy uznał, że wniosek ubezpieczonejJ. L. (1)zawierał braki i wezwał ją do ich usunięcia, a kiedy wnioskodawczyni ich nie usunęła wydał zaskarżoną decyzję. Bezsprzecznie taka decyzja podjęta była bez przeanalizowania stanu sprawy i z pominięciem możliwości jakie dają przywołane § 28 i § 29 rozporządzenia, prowadząc do niezasadnego pozbawienia uprawnionej prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sporu z poprzestaniem na kwestiach proceduralnych.
Pozwany organ rentowy wskazuje na przepis § 27 wymagając, aby dowody z dokumentów, były dołączone do wniosku w oryginale. Należy zauważyć, że - stosując ściśle przedmiotowe rozporządzenie - w żadnym z zapisów nie stanowi ono o tym jakie dowody powinny być dołączone do wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Oczywistym jest, że powinny to być takie dowody, które pozwolą organowi rentowemu na zweryfikowanie istnienia ustawowych warunków przyznania przedmiotowego świadczenia tj. tak stwierdzenia wypadku przy pracy i jego okoliczności, jak i ustalenia ewentualnego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego. Należy więc wskazać, że skoro rozporządzenie dopuszcza złożenie kopii dokumentu stosownie do § 28, to w ocenie Sądu odpowiednie stosowanie przepisów powołanego rozporządzenia do spraw o jednorazowe odszkodowanie pozwala na rozszerzenie katalogu dokumentów, które mogą być przedstawione w kopiach właśnie o te jakie są niezbędne do sporu o jednorazowe odszkodowanie z ustawy wypadkowej, o ile są to kopie poświadczone za zgodność z oryginałem przez właściwy podmiot tj. płatnika składek/pracodawcę jako podmiot odpowiedzialny za przeprowadzenie prawidłowej procedury powypadkowej i zgromadzenie stosownej dokumentacji. Ponadto organ rentowy miał możliwość skorzystania z uprawnienia wskazanego w §29 czyli – mając informacje od wnioskodawczyni, że zakład pracy nie chce wydać jej oryginałów dokumentów – zwrócić się wprost do płatnika składek czyli do Poczty Polskiej o doręczenie tych koniecznych w jego ocenie oryginałów dokumentów.
Zdaniem Sądu Okręgowego postępowanie organu rentowego nie zasługiwało na akceptację z uwagi na zbytni formalizm.Kodeks postępowania administracyjnego, nakłada na organ rentowy obowiązki m.in. podejmowania urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa) jak i prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). Działanie ZUS te podstawowe zasady pominęło.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję – orzekając jak w wyroku - na podstawieart. 47714§2 kpc.