Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 3097/19
Data wyroku: 2020-01-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Janusz Madej
Słowa kluczowe: Skarga o wznowienie postępowania
Podstawa prawna: art. 58 w zw. z art. 145 a Kpa

Sygn. akt VI U 3097/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia Janusz Madej
Protokolant – st. sekr. sądowy Dorota Hańc
po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2020 r. w Bydgoszczy na rozprawie
odwołania:G. W.
od decyzji : Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 9 sierpnia 2019 r., znak:(...)
w sprawie:G. W.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania

1
oddala odwołanie;

2
wniosek ubezpieczonejG. W.z dnia 29 lipca 2019 r. o ponowne ustalenie wysokości emerytury, w którym ubezpieczona powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. ( sygn. akt P 20/16 ), przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.w trybieart. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t.j. Dz. U. 2018, poz. 1270 ).

Sygn. akt VIU 3097/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 sierpnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.w związku ze skargą ubezpieczonejG. W.z dnia 31 lipca 2019 roku oraz wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z dnia 17 lipca 2019 r. na podstawieart. 59 § 1, art. 149 § 3 oraz art. 145a § 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnegow zw. zart. 83b ust. 1 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie Ubezpieczeń Społecznychodmówił ubezpieczonej przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie zart. 145a § 2 k.p.a.ubezpieczona mogła wnieść do organu rentowego skargę o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 roku, to jest do dnia 21 kwietnia 2019 r. Jednak, skoro dni 21 i 22 kwietnia 2019 r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy (pierwszy i drugi dzień Świąt Wielkiej Nocy), to zgodnie zart. 57 § 3 i § 4 k.p.a.termin do zgłoszenia skargi o wznowienie postępowania upływał w dniu roboczym następującym po dniu wolnym od pracy - to jest 23 kwietnia. Organ rentowy w związku z tym wskazał, że skarga ubezpieczonej o wznowienie postępowania wpłynęła do zakładu 31 lipca 2019 roku - to jest po ustawowym terminie. W piśmie z dnia 31 lipca 2019 r. ubezpieczona zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie zart. 58 § 1 i § 2 k.p.a.organ rentowy na prośbę osoby zainteresowanej przywraca termin na złożenie skargi, o ile uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ rentowy dalej wskazał w motywach powyższej decyzji, że ponieważ ubezpieczona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i nie zachowała siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku, zakład odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi i tym samym brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie.

    [UbezpieczonaW. G.00:13:30.432]

[ns 00:13:30.432]

    [Sędzia Przewodniczący Madej Janusz 00:13:32.480]

Proszę Pani, Sąd teraz wygłasza ustne uzasadnienie wyroku. Odwołanie od tej decyzji wniosła ubezpieczona wskazując, że uchybienie..., w jej ocenie uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bo mieszka w małej miejscowości, do miasteczka dojeżdża PKS, co jest utrudnione dla osoby starszej i nie wiedziała o wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz o konieczności złożenia skargi w terminie jednego miesiąca. Ubezpieczona podnosiła, że nie posiada Internetu, prasę kupuje okazjonalnie, a jedyne źródło informacji to telewizja, z której dowiedziała się w programie o rocznikach 1953, które..., którym obliczono emeryturę niezgodnie zKonstytucją. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania powołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył co następuje. UbezpieczonaG. W.urodzona (...)nabyła prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.z dnia 5 listopada 2008 r. Decyzją tą przyznano ubezpieczonej emeryturę od(...)roku, to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego. Następnie po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie emerytury, który..., wniosek z dnia 18 marca 2014 roku, który rozpoznany został decyzją z dnia 2 kwietnia 2014 r. przyznającą jej emeryturę od 1 marca 2014 roku, to jest od miesiąca, w którym złożono wniosek. Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygnaturze akt P 20/16 orzekł, iżart. 25 ustęp 1b Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r. w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej Ustawy jest niezgodny zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2019 r. pod poz. 539 w dniu 21 marca 2019 r. Zgodnie zart. 145a § 1 k.p.a.można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W§ 2 art. 145awskazano, że w sytuacji określonej w§ 1skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin do złożenia skargi dla wszystkich zainteresowanych o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawieart. 145a k.p.a.upływał z dniem 23 kwietnia - tak, jak wskazał to organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Ubezpieczona w dniu 29 lipca 2019 r. (karta 27 akt emerytalnych ubezpieczonej z jej wniosku z dnia 18 marca 2014 roku) nadała w Urzędzie Pocztowym pismo dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 roku, w którym wskazała, iż na podstawieart. 145a k.p.a.wnosi skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury i jej obliczeniem z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b Ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Oprócz tego w treści tego pisma wniosła także o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania wyżej wskazanego przepisu. Jednocześnie z tym pismem ubezpieczona złożyła prośbę o przywrócenie terminu do złożenia skargi motywując tę prośbę tym, że nie wiedziała o całej sprawie. Wniosek o przywrócenie terminu został rozpoznany przez organ rentowy zaskarżoną decyzją, w której odmówiono ubezpieczonej przywrócenia terminu. Sąd Okręgowy wskazuje, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2017 r. III AUa 491/14 termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny orzeczenia przez Trybunału Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucjąokreślony wart. 145 litera a § 2 k.p.a.jest terminem o charakterze procesowym, wobec czego ma do niego zastosowanie instytucja przywrócenia terminu unormowana wart. 58 k.p.a.Zgodnie z§ 1tego przepisu - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W§ 2 art. 58wskazuje się, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, do której..., dla której określony był termin. Oceniając zatem powody opóźnienia się ze złożeniem skargi o wznowienie postępowania, na który powoływała się ubezpieczona, w szczególności brak wiedzy oraz dowiedzenie się o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z audycji telewizyjnej, Sąd Okręgowy wskazuje, iż termin zart. 145a § 2 k.p.a.termin jednego miesiąca obowiązuje wszystkich ubezpieczonych. Okoliczności, na które powoływała się ubezpieczona nie usprawiedliwiały..., nie uprawdopodabniały tego, że do uchybienia w złożeniu skargi o wznowienie postępowania nastąpiło bez winy ubezpieczonej. Brak wiedzy o przepisach prawa nie jest okolicznością, która świadczy o braku winy strony. Jednocześnie wskazać należy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany był w Dzienniku Ustaw, a więc w publikatorze dostępnym w ujęciu teoretycznym wszystkim zainteresowanym. Dlatego Sąd Okręgowy na podstawieart. 477ze znaczkiem 14§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonej. Wydając rozstrzygnięcie zamieszczone w pkt. 2 wyroku Sąd Okręgowy miał jednak na uwadze, że pismo ubezpieczonej z dnia 29 lipca 2019 roku, które wpłynęło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 31 lipca 2019 roku, w którym ubezpieczona powoływała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zawierało w swojej treści jedynie skargi o wznowienie postępowania administracyjnego w poparciuart. 145a k.p.a., ale zawierało także wniosek o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania przepisu art. 25 ust. 1b Ustawy emerytalnej. Ten wniosek ubezpieczonej nie został w ogóle rozpoznany przez organ rentowy, mimo, że powinien być w ocenie Sądu rozpoznany niezależnie od skargi o wznowienie postępowania administracyjnego. Skarga o wznowienie postępowania administracyjnego nie jest bowiem jedynym środkiem proceduralnym umożliwiającym przywrócenie stanu zgodnego zKonstytucjąpoprzez uchylenie lub zmianę decyzji administracyjnej opartej na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny zKonstytucją. Stanowisko takie utrwalone jest w orzecznictwie - przykładowo można tutaj wskazać wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 września 2013 r. III AUa 1750/12 LEX Nr 1386109, w którym wskazano m.in., iż pod pojęciem "okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji", o których mowa w art. 114 ust. 1 Ustawy emerytalnej rozumieć należy też niezgodność zKonstytucjądanej normy prawnej, która stanowiła podstawę wydania decyzji (patrz też: Renata Babińska „Wzruszalność prawomocnych decyzji rentowych”, 2007 rok). W trybie art. 114 ust. 1 w/w Ustawy istnieje więc możliwość wzruszenia przez organy rentowe (na wniosek lub z urzędu) decyzji wydanych w sprawach emerytalnych i rentowych także w razie późniejszego uznania niezgodności zKonstytucjądanej normy prawnej. Dlatego wniesienie ponownego wniosku, po uprawomocnieniu się decyzji w zwykły sposób, powinno uzasadniać badanie pod kątem przesłanek z art. 114 Ustawy emerytalnej. W wyniku zastosowania instytucji ponownego ustalania prawa od emerytur i rent następuje nadzwyczajna kontynuacja postępowania w tej samej sprawie. Wzruszalność prawomocnych decyzji uregulowana jest odrębnie w Ustawie o emeryturach i rentach z FUS niż wk.p.a.Wzruszalność na gruncie art. 114 Ustawy to szczególny sposób pozbawienia skutków prawnych prawomocnych decyzji emerytalno-rentowych, niweczący skutki obiektywnie wadliwych decyzji z mocą wsteczną - koniec cytatu. Pamiętać też należy, że przepisy art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewidują znacznie mniej sformalizowane przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości od tych, które przewidziane zostały w przepisachk.p.a.Wynika to z unormowania art. 114 ust. 1f, który wyłącza stosowanie ust. 1e, m.in. w przypadku, gdy w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn wskazanych w art. 114 ust. 1 osoba zainteresowana nabędzie prawo do świadczenia lub świadczenie w wyższej wysokości. Nie mają bowiem wówczas zastosowania terminy ustanowione w art. 114 ust. 1e Ustawy emerytalnej, po upływie których nie może już nastąpić uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w art. 114 ustępie 1. W związku z tym, iż wniosek ubezpieczonej o ponowne ustalenie wysokości emerytury nie został przez organ rentowy w ogóle rozpoznany występowała w sprawie czasowa niedopuszczalność drogi sądowej, albowiem odwołanie do Sądu przysługuje dopiero wtedy, gdy organ rentowy merytorycznie rozpozna daną sprawę odnosząc się do wniosku ubezpieczonej.Art. 464 § 1stwierdza...,k.p.c.stwierdza, że odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania właściwy jest inny organ. W tym przypadku Sąd przekaże temu organowi sprawę..., w tym przypadku Sąd przekaże sprawę temu organowi. Odnośnie żądania ubezpieczonej wydania decyzji ponownie ustalającej wysokość jej emeryturę w oparciu o wydany 6 marca 2019 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, Sąd zatem przekazał Pani wniosek nadany w Urzędzie Pocztowym 29 lipca 2019 r. i, który wpłynął do ZUS dwa dni później - organowi rentowemu, który w przypadku uprawomocnienia się tej części wyroku będzie obowiązany do rozpoznania tego wniosku w trybie art. 114 Ustawy emerytalnej. Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono.