Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 286/19
Data wyroku: 2019-06-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Wasiluk, Przemysław Wasilewski –, Krzysztof Kamiński
Słowa kluczowe: Fałszywe zeznania
Podstawa prawna: art. 233§1 kk

Sygn. akt VIII Ka 286/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 04 czerwca 2019 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
PrzewodniczącySSO Przemysław Wasilewski – spr.
Sędziowie:SO Krzysztof Kamiński
SO Marek Wasiluk
Protokolant Izabela Zinkiewicz
udziale oskarżyciela publicznego Jerzego Kamińskiego
po rozpoznaniu w dniu 04 czerwca 2019 roku
sprawyC. M.
oskarżonego o czyny zart. 233 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 18 stycznia 2019 roku, sygnatura akt III K 303/18

I
Zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.

II
Z asądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120,- (sto dwadzieścia) złotych tytułem opłaty za drugą instancję i obciąża w/w kwotą 50,- (pięćdziesiąt) złotych z tytułu pozostałych kosztów procesu za postępowanie odwoławcze.

    Krzysztof Kamiński Przemysław Wasilewski Marek Wasiluk

UZASADNIENIE
C. M.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 20 stycznia 2016 r. w Sądzie Rejonowym w Białymstoku, składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym o sygn. akt I C 2832/15 z powództwaJ. F.o naruszenie posiadania, zeznał nieprawdę co do istotnych okoliczności sprawy, iż powód na przygranicznym pasie gruntu, pomiędzy nieruchomościami oznaczonyminumerami geodezyjnymi (...)a(...)położonymi wS., dopiero po dniu 12.10.2015 r. postawił ogrodzenie i zaczął zwozić kamienie, a wcześniej nigdy nic nie robili na wspomnianym gruncie, tj. czyn zart. 233 § 1 kk;

II
w dniu 26 sierpnia 2016 r. w Sądzie Rejonowym w Białymstoku, składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym o sygn. akt II Ns 4720/15 z wnioskuJ. F.o stwierdzenie nabycia nieruchomości zeznał nieprawdę co do istotnych okoliczności sprawy, iż wnioskodawca, na przygranicznym pasie gruntu pomiędzy nieruchomościami oznaczonyminumerami geodezyjnymi (...)a(...)położonymi wS., dopiero po dniu 12.10.2015 r. postawił ogrodzenie i zaczął zwozić kamienie, a wcześniej nigdy nic nie robili na wspomnianym gruncie, tj. o czyn zart. 233 § 1 kk.

Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 stycznia 2019 r. w sprawie III K 303/18 oskarżonegoC. M.uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów, z tym, iż w ich opisach wyeliminował sformułowania „postawił ogrodzenie i”, i za czyny tak przypisane:
- za czyn I na mocyart. 233 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn II na mocyart. 233 § 1 kkskazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocyart. 85 § 1 i 2 kk,art. 86 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocyart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 kk,art. 72 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 1 rok i zobowiązał go do informowania kuratora o przebiegu okresu próby. Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 120 złotych tytułem opłaty i 70 złotych tytułem pozostałych kosztów sądowych.
Powyższy wyrok w całości zaskarżył obrońca oskarżonego.
Skarżący na podstawieart. 427 § 2 k.p.k.oraz438 pkt. 2 k.p.k.wyrokowi temu zarzucił mającą wpływ na jego treść, obrazę przepisów postępowania, a mianowicie:
•art. 4w zw. zart. 7 k.p.k.w zw.art. 410 k.p.k.poprzez dowolną, wbrew zasadom logiki oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego, opartą na przywoływaniu wyłącznie okoliczności mogących przemawiać na niekorzyść oskarżonego, a jednocześnie konsekwentnym pomijaniu faktów świadczących na jego korzyść, w szczególności:

uznanie, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów (zart. 233 § 1 kk) w oparciu o dowód z zeznań świadkaJ. F.(k. 13 - 14, 210 - 210v., 479 - 481) oraz złożonego przez niego zawiadomienia do Prokuratury (k. 1-12, 18-67, 209 - 211), w sytuacji kiedy okoliczności przytaczane w toku zeznań i pisemnych oświadczeniach ww. pozostają ze sobą w niedającej się pogodzić sprzeczności;

przyznanie waloru wiarygodności oraz ustalenie wiążącego stanu faktycznego sprawy w oparciu o zeznania świadków:E. K.,W. W. (2),M. C.,J. D.orazM. L., którzy w sytuacji ujawnienia na rozprawie dowodu (k. 560) potwierdzającego wiarygodność wersji przedstawionej przezC. M.„(...) nagle mieli kłopoty z pamięcią,braki pewności, powoływali się na kłopoty ze wzrokiem. Nagle też podawane okresy postawienia ogrodzenia zaczynały się zmieniać w stosunku do wcześniejszych wersji”(uzasadnienie str. 4), co uzasadnia przypuszczenie kreowania przez świadków zafałszowanego obrazu rzeczywistości, zgodnego z wersją przedstawioną przezJ. F.;

fragmentaryczną, dowolną ocenę dowodu z zeznańC. M.złożonych na rozprawie w postępowaniu Sądowym o sygn. akt. I C 2832/15 oraz II Ns 4720/15, które to wyrażone w sposób konsekwentny oraz logiczny wskazują, iż opierają się one na posiadanym w przedmiotowej materii stanie wiedzy wynikającej z zaobserwowanego stanu faktycznego.

Z uwagi na powyższe zarzuty obrońca wniósł:
- o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieC. M.od popełnienia zarzucanych mu czynów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu Okręgowego nie można podzielić stanowiska autora apelacji w zakresie podniesionego przez niego zarzutu obrazy przepisów postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego uznać należy, iż Sąd I Instancji na podstawie zebranego i wszechstronnie ocenionego materiału dowodowego poczynił trafne ustalenia faktyczne, zgodne z zasadami logicznego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.). Należy bowiem pamiętać o tym, że przekonanie sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k.tylko wtedy, gdy:

-

jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (wspomniany jużart. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.),

stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),

jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego umotywowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 k.p.k.) (por. też wyrok Sądu Najwyższego z 03 marca 1998 roku, V KKN 104/98, Prokuratura i Prawo 1999/2/6, LEX 35095; wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 1997 roku, IV KKN 58/97, Prokuratura i Prawo 1997/11/1, LEX 31393).

W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy podczas orzekania wziął pod uwagę wszystkie te kryteria.
Skarżący główną osią zarzutów czyni twierdzenie, że Sąd orzekając o winie mocodawcy oparł się na zeznaniach świadków, w tymJ. F., którzy w toku procesu zmieniali swoje zeznania, wahali się odnośnie spraw, w których wcześniej nie mieli wątpliwości. Nie wziął pod uwagę wyjaśnień jego mocodawcy, który przedstawiał wydarzenia uczciwie, zgodnie ze stanem utrwalonym w pamięci.
Na wstępie przyznać należy rację powyższym twierdzeniom obrońcy z tym zastrzeżeniem, że trudno doszukiwać i powoływać się na błąd Sądu skoro powołuje się na jego ustalenia i obszernie cytuje fragmenty uzasadnienia. Sąd zauważył bowiem „chwiejność” stanowisk świadków i z całą pewnością podszedł do ich depozycji z daleko posuniętą ostrożnością. Wyrazem powyższego była zmiana treści obydwu przypisanych czynówC. M..
Przypomnieć należy, że czyn zart. 233 §1 k.k.popełnia ten kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. Istotnymi elementami czynu, które bezwzględnie muszą zaistnieć są: złożenie zeznań w postępowaniu sądowym, zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy co do istotnych elementów tego postępowania w oparciu o które dany sąd wydaje rozstrzygnięcie. Dodatkowo w§ 2tego przepisu ustawodawca formułuje kolejny warunek odpowiedzialności karnej - przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, musi uprzedzić zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrać od niego przyrzeczenie.
W obydwu sprawach cywilnych Sądu Rejonowego w Białymstoku – I C 2832/15 o naruszenie posiadania oraz II Ns 4720/15 o stwierdzenia nabycia nieruchomości kwestia związana z postawieniem ogrodzenia oddzielającego posesjęJ. F.od posesji dzierżawionej od władzS.i objętej w posiadanie przez oskarżonego w dniu 12 października 2015 r., jak również składowania kamieni na tej nieruchomości przezJ. F.była niezwykle istotna, wręcz decydująca z punktu widzenia rozstrzygnięć wydawanych w tych sprawach przez Sąd.
Nie ma najmniejszych wątpliwości, żeC. M.został w sposób prawidłowy pouczony przez Przewodniczących prowadzących poszczególne sprawy o odpowiedzialności wynikającej zart. 233 § 1 k.k.Co więcej, za każdym razem składał zeznania po złożeniu przyrzeczenia. Tym samym spełnione zostały wszystkie formalne przesłanki do pociągnięcia w/w do odpowiedzialności za złożenie fałszywych zeznań.
W zarzutach i ich uzasadnieniu obrońca szczegółowo omawia kwestię ogrodzenia, zmiennego stanowiska świadków w tej kwestii, postawyJ. F.. Podkreślić należy, że kwestia ogrodzenia i związanych z nią stanowisk i depozycji świadków nie jest i nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Odwoławczego, bowiem biorąc pod uwagę jedynie zaskarżenie wyroku na korzyść mocodawcy i treść rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego co do ogrodzenia – nie może być korzystniejszego orzeczenia z punktuC. M.. Z przedmiotowego wyroku wynika bowiem, że biorąc pod uwagę zaprezentowany materiał dowodowy Sąd uznał, że pozostały nieusuwalne wątpliwości, co do daty aktywnościJ. F., jeśli chodzi o ogrodzenie i wyeliminował tą część zarzutu z przypisanych czynów, stosującart. 5 § 2 k.p.k.Mówiąc językiem potocznym – Sąd uniewinnił oskarżonego od tej części zarzutu. Wracając do apelacji – w przeważającej części zarzuty i ich uzasadnienie budowane są właśnie w oparciu o dowody na które Sąd powoływał się uzasadniając decyzję o wyeliminowaniu z zarzutu kwestii ogrodzenia. Jest to o tyle zrozumiałe, że obrońcy trudno jest podważyć dowód przemawiający zdecydowanie, w sposób oczywisty, bez cienia wątpliwości na niekorzyść jego mocodawcy, jeśli chodzi o pozostałą część oskarżenia. W uzasadnieniu w/w stara się przenieść rozważania Sądu i wnioski co do ogrodzenia, na kamienie znajdujące się na nieruchomości dzierżawionej przez synaC. M., przed 12 października 2015 r. Podobnie oskarżony – występując przez Sądem Odwoławczym wypowiadał się nie na temat przedmiotu zaskarżenia, a krzywdy jakiej doznał jako obywatel, dzierżawiąc nieruchomość od gminy, wierząc że jest ona wolna od wad prawnych. Jest to zrozumiałe z punktu widzenia w/w, co więcej każda osoba, która znalazłaby się w podobnej sytuacji z całą pewnością czułaby się pokrzywdzona i wprowadzona w błąd, co nie zmienia postaci rzeczy, że powyższa sytuacja nie ma najmniejszego znaczenia, jeśli chodzi o złożenie fałszywych zeznań przed sądem. A bez cienia wątpliwości takie zeznania oskarżony w dwóch sprawach cywilnych złożył. Treść zeznań w tych sprawach można odtworzyć nie tylko z zapisów utrwalonych w formie pisemnej – papierowych protokołów, ale przede wszystkim z zapisów elektronicznych wypowiedzi świadkaC. M.z tzw. e-protokołów.
Z protokołu rozprawy utrwalonego w sprawie I C 2832/15 w dniu 22 stycznia 2016 roku wynika, żeC. M.zeznał, iż kamienie były nawożone przezJ. F.po tym jak w/w razem z synem odebrali działkę (nagranie od 1:53:00). Trzy minuty później w/w powtarza „jak weszliśmy na grunt to nie było kamieni”. Po czym Przewodniczący rozprawy przypomina świadkowi o treściart. 233 § 1 k.k.Nie bacząc na powyższe, po kolejnych 5 minutach świadek ponownie stwierdza, że jak wszedł na nieruchomość (grunt) z synem, to między budynkami a ogrodzeniem była trawa. „Kamieni nie było, jak żeśmy weszli, kamienie zostały sukcesywnie wwożone”.
W drugiej sprawie II Ns 4729/15 z protokołu rozprawy z dnia 26 sierpnia 2016 r. wynika, że w/w zeznał o systematycznym pojawianiu się kamieni na działce, „dowożonych przez tego pana” po objęciu nieruchomości we władanie przez syna (nagranie od 1:41:05). Około sześć minut później świadek po raz kolejny mówi o pojawianiu się kamieni po 12 października, jak „wkroczyliśmy” na działkę.
Koronnym dowodem na fałszywe przedstawienie rzeczywistości przezC. M.związanej ze stertą kamieni, na którym Sąd oparł rozstrzygnięcie, jest zdjęcie z portalu internetowego na któryJ. F.za pośrednictwem agencji nieruchomości wstawił zdjęcie, podpisując w dniu 09 listopada 2012 r. umowę pośrednictwa sprzedaży otwartej (k. 547, 560). Nie ma podstaw do kwestionowania wiarygodności zdjęcia, ponieważ zostało złożone przez obrońcę na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r., co do którego oskarżony złożył oświadczenie, iż ogłoszenie było zamieszczone w listopadzie 2012 r., „gdzie wyraźnie widać, że płot jest po szczycie budynku” (k. 562). Jak się później okazało kwestia ogrodzenia przesłoniła w/w inny istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt - na zdjęciu jest doskonale widoczna sterta kamieni znajdująca się po lewej stronie budynku, która według słów podsądnego z dwóch spraw cywilnych opisanych w zarzutach miała pojawić się po 12 października 2015 r. Powyższe w sposób pewny pozwoliło Sądowi Rejonowemu na prawidłowe ustalenie, że w istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięć w sprawach cywilnych kwestii w/w dwukrotnie skłamał. Odnosząc się do ostatniej części zarzutu – stanu świadomościC. M.i opisaniu w obydwu sprawach zaobserwowanego stanu faktycznego, w/w kilkakrotnie mówiąc wprost lub opisowo złożył fałszywe zeznania dopuszczając się krzywoprzysięstwa, bowiem mówił nie tylko o sukcesywnie nawożonych przezJ. F.kamieniach po 12 październiku 2015 roku, ale również że w tym miejscu przez tą datą rosła tylko trawa.
Biorąc powyższe pod uwagę popełnienie przez oskarżonego dwukrotnie przestępstwa zart. 233 § 1 k.k.nie budzi najmniejszych wątpliwości, a żaden z zarzutów apelacyjnych nie okazał się trafny w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Nie stwierdzając innych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku w części związanej z apelacją obrońcy, w tym o których mowa wart. 439 k.p.k.iart. 440 k.p.k., należało zaskarżone orzeczenie w tej części utrzymać mocy.
O opłacie orzeczono na mocyart. 8w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz.U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223), zaś o pozostałych kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.
Na pozostałe koszty sądowe złożyły się:
- koszty uzyskania informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego w kwocie 30 zł (art. 618 § 1 pkt 10 k.p.k.w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (Dz.U.2014.861);
- koszt doręczeń wezwań i innych pism – ryczałt – w kwocie 20 zł (art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k.w zw. z§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnymDz.U.2013.663 j.t.).