Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 29/19
Data wyroku: 2020-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt I AGa 29/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2020 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Hanna Nowicka de Poraj

Sędziowie:

SSA Sławomir Jamróg (spr.)
SSO del. Izabella Dyka

Protokolant:

st. sekr. sądowy Paulina Klaja

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2020 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
przeciwko(...)Spółdzielni (...)wB.
o zapłatę
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt IX GC 464/17
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
SSO Izabella Dyka  SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Sławomir Jamróg
Sygn. akt I AGa 29/19

UZASADNIENIE

(...) sp. z o.o.wW., domagała się od(...)
Spółdzielni (...)wB.zapłaty sumy 421 030 zł stanowiącej różnicę pomiędzy ceną dokonanego w dniu 24 października 2016 r. zastępczego zakupu w duńskim przedsiębiorstwie(...)oraz w dniu 24 listopada 2016 r. w niemieckim przedsiębiorstwie(...)łącznie 42 000 kg masła za sumę 817 530 zł ( średnia cena jednostkowa 19, 47 zł/kg), a należnością za 42 000 kg masła, które nie zostało dostarczone przez stronę pozwaną pomimo ciążących na niej zobowiązań wynikających z umów, w jakich wynegocjowano ceny jednostkowe 9,60zł/kg i 9,35/kg.
Strona powodowa wskazała, że świadczenia wynikające z zawartych ze stroną pozwaną umów sprzedaży masła odpowiednio nr(...)z dnia 8 kwietnia 2016r. i nr(...)z dnia 26 kwietnia 2016r. zostały zrealizowane jedynie częściowo. Pozwana została wezwana do wykonania umowy z wyznaczeniem terminu dodatkowego. Strona powodowa podniosła, że masło nie zostało dostarczone i strona powodowa była zmuszona do nabycia masła, sama była bowiem związana względem własnych kontrahentów do dostarczenia masła w określonej ilości, stąd niezrealizowanie umowy przez pozwaną narażałoby powódkę na roszczenia odszkodowawcze a następnie ostatecznego terminu po którym odstąpiono od umowy. Skutkiem niewykonania umowy przez pozwana powódka poniosła szkodę.
Jako podstawę roszczenia strona powodowa powołałaart. 471w zw. zart. 494 §1 k.c.
Pozwana Spółdzielnia wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że w trakcie wykonywania przez nią kontraktów doszło do znacznego podwyższenia kosztów nabycia surowców do produkcji masła, co powinno również skutkować podwyższeniem cen na rynkowe.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt IX GC 464/17 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo (pkt I), zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty procesu w kwocie 13 794,24 zł (pkt II) i nakazał ściągnąć od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 588,12 zł tytułem: brakujących zaliczek zaliczki na koszt biegłego, koszty stawiennictwa świadka i opłaty od rozszerzonego powództwa .
Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny:
Podmioty pozostawały w stałych stosunkach handlowych polegających na sprzedaży przez(...)Spółdzielnię (...)wytwarzanych przez siebie produktów mleczarskich.
Spółdzielnia zobowiązała się między innymi do sprzedażyspółce z o.o. (...)do końca miesiąca maja 2016 r. 126 000 kg masła w cenie 9,35 zł/kg i 42 000 kg masła w cenie 9,60 zł/kg, z czego nie dostarczyła 42 000 kg.
Wobec bezskuteczności wcześniejszych monitów, strona powodowa wyznaczyła pismem z 9 września 2016 r., dodatkowy termin na brakującą dostawę do 30 września 2016 r. informując, że po tej dacie zakupi zastępczo 42 000 kg wyrobów po cenach rynkowych.
Wobec niespełnienia w tym terminie świadczenia kupujący w październiku i listopadzie 2016 r. nabył towar u producentów zagranicznych , płacąc łącznie 817 530 zł. Strona powodowa nadal domagała się jednak od Spółdzielni zrealizowania zaległych dostaw wyznaczając w piśmie z dnia 1 grudnia 2016 r. termin do 15 grudnia, z zagrożeniem odstąpienia od umowy. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z 19 grudnia 2016 r. strona pozwana zaproponowała zmianę ceny jednostkowej na kwotę 18,50 zł., na co spółka(...)nie przystała i w dniu 11 stycznia 2017 r. oświadczyła, że od umów odstępuje.
Przy tym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji wskazał, że zmiana cen rynkowych masła, jaka nastąpiła po zawarciu przez strony umów, nie mogła wpłynąć na treść zobowiązania sprzedawcy. Powyższe wynika z faktu, że przedsiębiorstwa które z mocyart. 536 kcbyły uprawnione do ostatecznego skalkulowania ceny według uzgodnionych podstaw dopiero w dacie wykonania dostaw, z takiej możliwości takiej nie skorzystały.
Powyższe jednak nie daje podstaw do przyjęcia odpowiedzialności kontraktowej na podstawieart. 471 i 361 §1 kc.Zakup 42 000 kg masła u podmiotów trzecich dokonany został bowiem przed uchyleniem się Spółdzielni od spełnienia reszty świadczenia, co nastąpiło w grudniu 2016 r., i przed odstąpieniem od umowy, co nastąpiło w styczniu 2017 r. Nie istnieje więc związek przyczynowo skutkowy pomiędzy uchyleniem się Spółdzielni od spełniania świadczenia i odstąpieniem od umowy a zakupem u podmiotów trzecich. Transakcje te kupujący przeprowadził w czasie, gdy był związany jeszcze umowami ze Spółdzielnią, od której domagał się realizacji zaległych świadczeń.Spółka (...)nie była uprawniona do wynegocjowania we własnym zakresie warunków kupna zastępczego, gdyż wobec brzmieniaart. 479 kctakie działanie nie stanowi normalnego następstwa zwłoki w spełnieniu świadczenia polegającego na dostarczeniu rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Prawo wierzyciela do zaspokojenia się w sposób zastępczy w przypadku wyżej wymienionego rodzaju stosunku obligacyjnego ogranicza się bowiem do wystąpienia na drogę sądową z powództwem prawnokształtującym o upoważnienie do nabycia takiej samej ilości rzeczy tego samego gatunku na koszt dłużnika, lub o przyznanie równowartości niespełnionego wskutek zwłoki świadczenia.
Apelację od tego wyroku wniosła strona powodowa zaskarżając orzeczenie w całości , zarzucając:
1. Naruszenie prawa materialnego, tj.:
a)art. 479 k.c.poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że prawo wierzyciela do zaspokojenia się w sposób zastępczy ogranicza się do konieczności wystąpienia na drogę sądową z powództwem prawnokształtującym o upoważnienie do nabycia takiej samej ilości rzeczy tego samego gatunku na koszt dłużnika, lub o przyznanie równowartości niespełnionego wskutek zwłoki świadczenia, co doprowadziło Sąd I instancji do uznania, że powódka nie była uprawniona do wynegocjowania we własnym zakresie warunków kupna zastępczego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że wierzyciel w razie zwłoki dłużnika w świadczeniu rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku może bez konieczności uzyskiwania sądowego upoważnienia nabyć na jego koszt taką samą ilość rzeczy tego samego gatunku albo żądać od dłużnika zapłaty ich wartości, zachowując w obu wypadkach roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zwłoki a w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i brak uznania, że powódka była upoważniona do dokonania zakupu zastępczego;
b)art. 471 i art.361 § l k.c.poprzez ich niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a w konsekwencji uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności po stronie pozwanej, która ma charakter odpowiedzialności quasiodszkodowawczej, podczas gdy powódka wykazała niewykonanie części zobowiązania przez pozwaną, fakt i wysokość poniesienia szkody (kosztów wykonania zastępczego) przez powódkę oraz związek przyczynowy pomiędzy niewykonaniem zobowiązania a powstałą szkodą (kosztami), a zatem dowiodła istnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności pozwanej, co powinno skutkować uwzględnieniem powództwa.
2. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku, tj.:
a)art. 217 § l i 2 k.p.c.w zw. zart. 227 i 236 k.p.c.poprzez pominięcie wniosków dowodowych potwierdzających zasadność powództwa, zgłoszonych przez powódkę na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r., tj. dowodów z dokumentów zgłoszonych w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 16 listopada 2018 r. bez wydania w toku postępowania postanowienia oddalającego wniosek o przeprowadzenie dowodu mimo iż dowody te zostały zgłoszone na okoliczność wykazania istnienia zobowiązania do sprzedaży masła na rzecz kontrahenta powódki oraz tożsamości zakupionego towaru zastępczego z towarem niedostarczonym przez pozwaną -tj. na potwierdzenie okoliczności faktycznych zgłoszonych w treści pozwu, a zatem ich zgłoszenie odbyło się z zachowaniem reguł prekluzji dowodowej;
b)art. 233 § l k.p.c.poprzez:
-przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz dokonanie tej oceny w sposób sprzeczny z regułami logiki oraz doświadczenia życiowego, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że dokonanie przez powódkę zakupu zastępczego masła u podmiotów trzecich przed odstąpieniem przez powódkę od umowy wyklucza istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy niewykonaniem umowy przez pozwaną, a dokonaniem zakupu zastępczego przez powódkę, co zdaniem Sądu miałoby w rezultacie wyłączać odpowiedzialność kontraktową pozwanej, podczas gdy analiza materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że wyłączną przyczyną zakupu masła u innych dostawców była zwłoką w dostarczeniu masła przez pozwaną, a zatem adekwatny związek pomiędzy tymi zdarzeniami zachodzi;
- brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, tj. dowodów z dokumentów: potwierdzenia zakupu nr(...)od(...)z dnia 24.10.2016 r. oraz potwierdzenia zakupu nr(...)od(...)z dnia 24 listopada 2016 r. (karty 30-31) wraz z tłumaczeniami wierzytelnymi przedłożonymi do załącznika do protokołu rozprawy z dnia 09 października 2017 r. (karty 157-163) na okoliczność nabycia masła w ilości niedostarczonej przez pozwaną po cenach rynkowych oraz wysokości szkody spowodowanej niewykonaniem umowy przez pozwaną, podczas gdy dowody te zostały dopuszczone przez Sąd instancji postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 09 października 2017 r. oraz dotyczą okoliczności mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, a mianowicie: faktu dokonania przez powódkę zakupu zastępczego towaru niedostarczonego przez pozwaną, poniesienia szkody przez powódkę oraz wysokości tej szkody.
Strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie, na wypadek uznania przez Sąd, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, w szczególności w zakresie zbadania wysokości poniesionej przez powódkę szkody, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
W wypadku zaś rozpoznania merytorycznego wniosła o także o dopuszczenie i przeprowadzenie zgłoszonych przez powódkę dowodów, w zakresie których Sąd I instancji i nie wydał postanowienia dopuszczającego ani oddalającego wnioski dowodowe, tj. dowodów z następujących dokumentów zgłoszonych na s. 3-4 załącznika do protokołu rozprawy z dnia 16 listopada 2018 r. na okoliczności tam wskazane, P Q. faktury oraz faktury pro-forma od(...)na(...)

(...) sp. z o.o., potwierdzenia zapłaty od(...)sp. z 0.0. na rzecz(...)dokumentów transportowych, potwierdzających dostawę masła od(...)na rzecz(...) sp. z o.o.oraz od(...)sp. zo.o.. na rzecz(...)dokumentu potwierdzenia sprzedaży nr(...)z dnia 17.11.2016 r. na rzecz(...), faktury od(...)sp. z 0.0. na(...), potwierdzenia zapłaty od(...)na rzecz(...)sp. z 0.0., . faktury od(...)na(...) sp. z o.o., potwierdzenia zapłaty od(...) sp. z o.o.na rzecz(...). dokumentów transportowych, potwierdzających dostawę masła od(...)na rzecz(...)sp. z 0.0. oraz od(...)sp. z 0.0. na rzecz(...), dokumentu potwierdzenia sprzedaży nr(...)z dnia 14.09.2016 r. na rzecz(...), faktury od(...) sp. z o.o.na(...), potwierdzenia zapłaty od(...)na rzecz(...) sp. z o.o.Ponadto wniosła i zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania za obydwie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji uznając prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd Okręgowy i dodatkowo podnosząc na rozprawie apelacyjnej, że przedmiot sprzedaży nie był rzeczą oznaczoną co do gatunku a masło nabyte przez pozwana nie odpowiadało cechom towaru zakupionego u pozwanej.
Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia Sądu Okręgowego, lecz uznaje je za niewystarczające do rozpoznania istoty sprawy i zważył co następuje:
Zasadny jest zarzut błędnej wykładniart. 479 k.c.
Przepisy o sprzedaży zawierają jedynie uregulowanie dotyczące zwłoki wierzyciela (art. 551 i 552 k.c.) i nie regulują kwestii zwłoki dłużnika przy spełnieniu świadczenia rzeczy oznaczonej co do gatunku. Kodeksowa regulacja dotycząca wykonania i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych zawiera unormowanie dotyczące zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, jednak nie reguluje uprawnień wierzyciela dotyczących wykonania zastępczego. W takim przypadku nie ma przeszkód do odwołania się do zawartych wdziale II Tytułu VII Kodeksu cywilnegoprzepisach o skutkach niewykonania zobowiązań w tymart. 479 k.c.W rozumieniu tego przepisu rzecz oznaczona co do gatunku to (podobnie jak na gruncie przepisów o rękojmi) rzecz zamienna, zastępowalna inną taką samą rzeczą. Norma ta stanowi ustawowe upoważnienie do nabycia na koszt dłużnika takiej samej ilość rzeczy tego samego gatunku, zachowując w obu wypadkach roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zwłoki. Nie ma więc potrzeby w takim przypadku zwracania się do Sądu o upoważnienie , o którym mowa wart. 480 k.c.Nabycie rzeczy na koszt dłużnika jest aktem samopomocy wierzyciela, który nie wymaga, jak w wypadkuart. 480 § 2, upoważnienia sądu. Co więcej nie uchyla tego uprawnienia wezwanie do wykonania pod rygorem odstąpienia od umowy (por. Komentarz. Kodeks cywilny Gudowski Jacek (red.), Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, WKP 2018). Brak potrzeby uzyskania upoważnienia sądowego potwierdza także orzecznictwo. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 8 sierpnia 2008 r. V CNP 28/08 LEX nr 457799 na tej podstawie wierzyciel może skorzystać z upoważnienia ustawowego i wykonać zobowiązanie dłużnika w drodze samopomocy. To wyjątkowe upoważnienie pozwala wierzycielowi uzyskać korzyść wynikającą z maksymalnego skrócenia czasu zaspokojenia, połączoną jednak z koniecznością zaangażowania własnego kapitału, którego zwrotu może dochodzić w zwykłym trybie. Założeniem tego uregulowania jest wykonanie przez wierzyciela zobowiązania dłużnika dla realizacji celu łączącego strony stosunku zobowiązaniowego, skoro rodzaj świadczenia nie wymaga współdziałania dłużnika. Nie jest to jednak świadczenie w ścisłym znaczeniu, przewidzianym umową, a jedynie jego surogat. Jeżeli nabycie rzeczy wynika z umowy wzajemnej, to po zrealizowaniu go przez wierzyciela, obowiązek dłużnika dotyczy kosztów nabycia, pomniejszonych o cenę, do której uregulowania zobowiązany byłby wierzyciel. (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2014r. IV CSK 675/13 LEX nr 1523368 ).
Sąd Apelacyjny zauważa, że jeżeli jest to surogat świadczenia dłużnika to skorzystanie z uprawnienia wyklucza roszczenie o wykonanie pierwotnego zobowiązania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 11 kwietnia 2013 r. II CSK 540/12,LEX nr 1341665 ). Jeżeli więc świadczenie pozwanej miało być spełnione w maju 2016r. a nabycie zastępcze nastąpiło w październiku i listopadzie 2017r. to skorzystanie z tego uprawnienia przez stronę powodową ( zakładając jej prawidłowe działanie), nie dawało już podstawy do dalszego domagania się od strony pozwanej realizacji obowiązku dostarczenia masła, a więc nie mogło spowodować skutecznego odstąpienia od umowy z tej przyczyny. Surogat świadczenia rzeczowego bowiem otrzymano. Wskazanie więc w piśmie z dnia 11 stycznia 2017r., że odstąpienie od umowy następuje jedynie częściowo tj w zakresie niezrealizowanego świadczenia (k.27) nie mogło już dotyczyć rzeczy wskazanej w umowach(...)gdyż surogat otrzymano przed złożeniem tego oświadczenia. Odstąpienie to natomiast miałoby znaczenie dla ewentualnych dalszych dostaw w sytuacji zakwalifikowania umowy jako dostawy, do czego jednak na bazie dokonanych ustaleń nie ma podstaw. Po zrealizowaniu przez stronę powodową uprawnienia do wykonania zastępczego dłużnik nie miał już obowiązku świadczyć masła lecz miał obowiązek pokryć różnicę pomiędzy kosztami zakupu zastępczego, a ceną sprzedaży ustaloną miedzy stronami oraz pokrycia ewentualnej szkody wynikającej z otrzymania świadczenia po terminie wynikającym z umowy. To świadczenie miało charakter bezterminowy.
Ocenianie więc przez Sąd Okręgowy zachowania dłużnika po dokonaniu zakupu zastępczego, a tym bardziej ocena faktu odstąpienia od umowy nie miało żadnego znaczenia dla przesłanek odpowiedzialności wynikającej z podstawy faktycznej powództwa, w tym nie miało znaczenia dla rozważanego przez Sąd pierwszej instancji zakresu przyczynowości. Dla oceny zasadności roszczenia istotne było zachowanie dłużnika przed tym zakupem (a nie po zakupie) i wpływ niewykonywania zobowiązania w terminie na powstanie uszczerbku w majątku dłużnika w związku z nieotrzymaniem świadczenia rzeczy oznaczonych co do gatunku w umówionym terminie. Tej oceny Sąd Okręgowy nie dokonał. Jakkolwiek strona powodowa nie powoływała się w pozwie na treśćart. 479 k.c.to jednak podstawa faktyczna wyraźnie wskazywała fakt koniecznego zakupu zastępczego i żądanie dotyczyło jednoznacznie kosztów zakupu pomniejszonych o cenę wynikającą z umów zawartych między stronami. Różnicy tej Sąd pierwszej instancji nie ustalił i nie rozważał w kontekście zarzutów pozwanej. Słusznie strona powodowa podnosi zarzut pominięcia istotnej części tego materiału, tj. dowodów z dokumentów: potwierdzenia zakupu nr(...)od(...)z dnia 24 października 2016 r. oraz potwierdzenia zakupu nr(...)od(...)z dnia 24 listopada 2016 r. (karty 30-31) wraz z tłumaczeniami wierzytelnymi przedłożonymi do załącznika do protokołu rozprawy z dnia 09 października 2017 r. (karty 158-163) zgłoszonych na okoliczność nabycia masła w ilości niedostarczonej przez pozwaną po cenach rynkowych oraz wysokości szkody spowodowanej niewykonaniem umowy przez pozwaną. Złożenie tłumaczeń nie było spóźnione skoro potrzeba ich zgłoszenia wynikała ze stanowiska zawartego w sprzeciwie i co więcej Sąd nie zarządził wcześniej dołączenia tłumaczenia lecz wydał na tej podstawie nakaz zapłaty. Sąd wprawdzie ustalił wysokość ceny zakupu pomiędzy stronami jednak nie porównania względem ceny zakupu zastępczego. Strona powoływała się na szkodę a należy podkreślić, że roszczenie o zapłatę kosztów o jakich mowa wart. 479 kcma charakter odszkodowawczy. Odliczenie zaś od kosztów zakupu zastępczego ceny uzgodnionej między stronami stanowi uwzględnienie zasady compensatio lucri cum damno, gdyż stanowi uwzględnienie tego, co wierzyciel zaoszczędził nie świadcząc stronie pozwanej.
Istotą sprawy była ponadto ocena czy zachowanie pozwanej miało charakter zwłoki a wiec kwalifikowanego opóźnienia. Jakkolwiek w tym przypadku istniało domniemanie zwłoki (art. 476 kc.) to jednak Sąd pierwszej instancji nie rozważył zarzutu pozwanej, które w jej przekonaniu stanowiły o ekskulpacji.
Ponadto Sąd Okręgowy nie odniósł się do stanowiska pozwanej i jej wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia 19 października 2017r., które kwestionowały zastępowalność przedmiotu sprzedaży i nieadekwatności kosztów zakupu na skutek zbyt późnego zakupu w kontekście wiążących pozwaną umów z innymi kontahentami.
Dowód z wnioskowanej opinii biegłego został przeprowadzony (k 210-211), jednak na inne okoliczności i to nie związane z przedmiotem sporu, skoro fakt wcześniejszej współpracy stron i niezrealizowania dostawy części z zamawianego i kupowanego przez stronę powodowa cyklicznie masła nie był sporny między stronami. Należy zaś podkreślić, że uprawnieniem dłużnika w takim przypadku jest wykazywanie, że koszty zakupu były nadmierne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2011 r. V CSK 420/10 OSNC 2012/5/61). Z uwagi na odszkodowawczy charakter roszczenia wynikającego z pozwu iart. 479 k.c.nie jest też obojętny podnoszony przez pozwaną ewentualny wpływ zachowania strony powodowej na zwiększenie kosztów zastępczego zakupu. Tu należy zauważyć, że jeżeli strony nie określiły szczególnych wymogów odnoszących się do zakupionego masła to zakup zastępczy powinien dotyczyć towaru średniej jakości. Ewentualne więc ustalenie, że zakup zastępczy został dokonany w sposób istotnie zwiększający normalne, adekwatne koszty jakie powinny być udziałem wierzyciela prawidłowo współdziałającego z dłużnikiem przy wykonaniu zobowiązania, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Powyższe wskazuje, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy . Przyjmując bowiem wadliwą wykładnięart. 479 k.c.uznał zaistnienie materialnoprawnej przesłanki unicestwiająca roszczenie poprzez przyjęciea liminebraku związku przyczynowo skutkowego, bez jakiegokolwiek rozważenia rzeczywistego źródła odpowiedzialności wynikającej z podstawy faktycznej powództwa tj. pomiędzy niewykonaniem zobowiązania przez pozwaną w odpowiednim terminie, a zakupem zastępczym, uszczerbku strony pozwanej związanej z zakupem zastępczym i bez odniesienia się do zarzutów materialnoprawnych strony pozwanej.
Zachodziła więc podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawieart. 386 §4 k.p.c.zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Jakkolwiek powołana norma nie nakłada na Sąd drugiej instancji obowiązku wydania orzeczenia kasatoryjnego jednak, Sąd Apelacyjny miał również na uwadze, że ustalenia Sądu Okręgowego ograniczyły się w zasadzie tylko do okoliczności , które w istocie nie były sporne między stronami a ewentualne rozstrzygnięcie o istocie żądania w tym przypadku na etapie apelacji mogłoby doprowadzić do naruszenia zasady instancyjności postępowania sądowego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
SSO Izabella Dyka  SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Sławomir Jamróg