Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 373/19
Data wyroku: 2019-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Jabłoński

Sygn. akt. IV Ka 373/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2019 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący  SSO Stanisław Jabłoński
Protokolant Katarzyna Wikiera
przy udziale oskarżyciela publicznegoD. Ż.z Państwowej(...)weW.
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2019 r.
sprawyT. S.s.J.iZ. z d. K.
ur. (...)weW.
obwinionego zart. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyoraz wykroczenia zart. 281 pkt 2 kp
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu
z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt VII W 30/18

I

utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II

obciąża obwinionego zryczałtowanymi wydatkami za postępowanie odwoławcze w wysokości 50 złotych i wymierza mu opłatę w kwocie 50 złotych za II instancję.

Sygn. akt. IV Ka 373/19

UZASADNIENIE
T. S.obwiniony został o to, że:

I
jako pełnomocnikfirmy (...)z siedzibą wS.przyul. (...)co najmniej do dnia kontroli 27.10.2016 r. nie zgłosił wymaganych danych, mających wpływ na wymiar składek na Fundusz Pracy, nie zgłaszając do obowiązkowych ubezpieczeń społecznychP. S.za okres zatrudnienia od 18.07.2016 r. do 31.07.2017r. świadczącego pracę na podstawie umowy o pracę,

tj. o czyn zart. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;

II
jako pełnomocnikfirmy (...)z siedzibą wS.przyul. (...)nie potwierdził na piśmie zawartej z pracownikiemP. S.umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy w okresie od 17 lipca 2016 r. do 31 października 2016 r.,

tj. o czyn zart. 281 pkt 2 k.p.
Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2018 r., sygn. akt VII W 30/18 Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków:

I
uznał obwinionegoT. S.za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów opisanych w pkt I i II części wstępnej wyroku, tj. wykroczenia zart. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyoraz wykroczenia zart. 281 pkt 2 k.p.i za to na podstawieart. 281 k.p.w zw. zart. 9 §2k.w. wymierzył mu karę grzywny w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych;

II
zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania w łącznej kwocie 120 ( sto dwadzieścia) złotych oraz wymierzył mu opłatę sądową w kwocie 300 (trzysta) złotych.

Apelacje od powyższego wyroku w całości wniósł obrońca obwinionego, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść wyroku poprzez uznanie, że obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów, podczas gdy z okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że obwinionyT. S.nie był osobą wyznaczoną przez pracodawcę do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w rozumieniuart. 31§ 1 k.p., gdyż brak jest w aktach sprawy dowodów wskazujących na to, aby nastąpiło złożenie oświadczenia woli przez osobę będącą pracodawcą (M. S. (1)prowadzącą działalność gospodarczą) i jednocześnie nastąpiło wyrażenie zgody przez obwinionego na pełnienie takiej funkcji, co wskazuje na zastosowanie przez Sąd I Instancji niedopuszczalnego domniemania w tym zakresie, opartego wyłącznie na ustaleniu pełnienia przez obwinionego wysokiej funkcji o szerokim zakresie kompetencji i przypisania mu uprawień których nie posiadał, a co za tym idzie błędnego domniemania, że obwiniony mógł i miał działać w imieniu pracodawcy;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść wyroku poprzez przyjęcie (wbrew wyjaśnieniom obwinionego), że obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów, podczas gdy okoliczności sprawy oraz prawidłowa i całościowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego prowadzą do wniosku, iż obwiniony nie mógł popełnić zarzucanych mu czynów, gdyż zakres jego obowiązków, w ramach których reprezentował firmę w imieniuM. S. (1), nie dotyczył czynności, co do których stwierdzono nieprawidłowości;

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść wyroku przez uznanie obwinionego za winnego zarzucanych mu czynów na podstawie twierdzeń świadkaM. M., która domniemała umocowanie obwinionego do dokonania czynności z zakresu prawa pracy w rozumieniuart. 31§ 1 k.p., a który to świadek wbrew obowiązkom ciążącym na(...)w trakcie kontroli nie dokonał faktycznej weryfikacji umocowania do działania w imieniu pracodawcy podczas przeprowadzonej kontroli na podstawie m.in. pełnomocnictwa udzielonego przezM. S. (1), z jednoczesnym pominięciem zeznań świadkaR. D.co do tego, kto wykonywał w(...)M. S. (2)czynności z zakresu prawa pracy, w tym podpisywał umowy o pracę;

4
naruszenieart. 5 § 2 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w.poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości, tj. umocowania obwinionego do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w rozumieniuart. 31§ 1 k.p., na niekorzyść obwinionego, mimo braku jednoznacznych dowodów na poparcie tego faktu, opierając się jedynie na zeznaniach

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanych mu czynów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wniesiona przez obrońcę obwinionego jest bezzasadna.
Przeprowadzona przez Sąd Odwoławczy kontrola instancyjna nie wykazała uchybień Sądu I instancji, które mogłyby skutkować wzruszeniem zaskarżonego wyroku, wskazywanych przez skarżącego.
Na wstępie podkreślić należy, iż w toku przeprowadzonego postępowania zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy oparte zostały na całokształcie zgromadzonego oraz ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego, który został oceniony z poszanowaniem reguł wynikających zart. 4 i 7 k.p.k., co sprawiło, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o prawidłowe ustalenia faktyczne. Ponadto Sąd swoje stanowisko w sposób należyty uzasadnił w pisemnych motywach wyroku, sporządzonych zgodnie z wymogami, o jakich mowa wart. 424 k.p.k.Zebrany materiał dowodowy został przez Sąd I instancji oceniony prawidłowo i wszechstronnie, a jego całokształt dawał wystarczające podstawy do tego, aby uznać obwinionegoT. S.za winnego popełnienia zarzucanego my czynu tj. wykroczenia zart. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyoraz wykroczenia zart. 281 pkt 2 k.p.
Sąd Odwoławczy aprobuje w pełni przyjęte przez Sądmeritistanowisko, iż istnieje szereg dowodów przemawiających za uznaniem winy i sprawstwa obwinionego, przychylając się ku tezie, że podstawą czynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie winny być przede wszystkim spójne i konsekwentne zeznania pokrzywdzonegoP. S.oraz pozostałych przesłuchanych w sprawie świadków - a to starszego inspektora pracyM. M.i byłego pracownikafirmy (...), a nadto także pozyskana w sprawie dokumentacja, w tym w szczególności protokół kontroli pracodawcy(...)sporządzony przez świadkaM. M.. Wyłaniający się z relacji wskazywanych wyżej osób przebieg zdarzenia jest spójny, logiczny oraz znajduje potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji i w ocenie Sądu w sposób jak najbardziej pełny i zgodny z rzeczywistością oddaje przebieg wydarzeń będących przedmiotem niniejszego postępowania – a to nie zgłoszenia przez obwinionego - pełnomocnikafirmy (...)do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych świadczącego pracę na podstawie umowy o pracę pokrzywdzonegoP. S.za okres zatrudnienia od 18 lipca 2016 r. do 31 lipca 2017r. oraz nie potwierdzenia przez ww. obwinionego na piśmie zawartej z pracownikiemP. S.umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy w okresie od 17 lipca 2016 r. do 31 października 2016 r.
Ustosunkowując się następnie do zarzutów podnoszonych przez obronę, które w swej istocie zmierzały do wykazania, iż obwinionyT. S.nie był osobą wyznaczoną przez pracodawcę do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 31§ 1k.p., a co za tym idzie w ocenie skarżącego nie sposób było mu przypisać odpowiedzialności za zarzucane mu wykroczenia, w ocenie Sądu Odwoławczego argumentacja skarżącego w tym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie. O ile bowiem zgodzić należy się ze skarżącym, iż zarzucone obwinionemu wykroczenia tak zart.281 k.p., jak i zart. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mają charakter indywidualny, a zatem ich
podmiotem może być jedynie pracodawca, bądź osoba działająca w jego imieniu. To w ocenie Sądu Odwoławczego w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prawidłowo ustalono, iż wbrew stanowisku skarżącego, obwinionyT. S.działał z umocowania i w imieniu pracodawcy - prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą podfirmą (...), będąc do tego osobą przez nią wyznaczoną.
Wskazać trzeba tu, iż pojęcie pracodawcy na gruncie przepisuart. 281 k.p.odczytywać należy w świetle definicji legalnej pracodawcy sformułowanej wart. 3 k.p., natomiast przezdziałanie w imieniu pracodawcyipodejmowanie czynności za pracodawcę, o których mowa odpowiednio wart. 281 k.p.iart. 31§ 1 k.p.można uznać za zwroty równoważne. Działanie w imieniu pracodawcy, o którym mowa w ww. przepisie oznacza więc podejmowanie poszczególnych czynności w zakresie prawa pracy, do dokonania których pracodawca jest uprawniony, lub nawet takich, których wykonanie oznacza przekroczenie kompetencji pracodawcy, nie zaś jakichkolwiek działań związanych z zarządzaniem przedsiębiorstwem. Czynności tych nie musi jednak podejmować osoba należąca do grupypracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, o których mowa wart. 128 § 2 k.p.,art. 1514§ 1 k.p.,art. 24126§ 2 k.p., jako że pracodawca może powierzyć wykonywanie poszczególnych czynności osobom spoza tego grona. Sprawcą omawianych wykroczeń może być przy tym także osoba, która nie była właściwie umocowana do dokonania czynności z zakresu prawa pracy lub działała, w ogóle nie będąc do tego uprawnioną. W konkretnym przypadku bowiem to właśnie podjęcie czynności przez niewłaściwą osobę może stanowić naruszenie prawa pracownika (A. Tomporek,Przedmiot ochrony i podmioty przestępstwa naruszenia praw pracownika (art. 218 k.k.), PiZS 2002/7, s. 18; L. Florek (red.),Kodeks pracy. Komentarz, wyd. VII, WKP 2017).
Podkreślić trzeba przy tym, w kontekście zarzutów apelacji, iż w stosunkach pracy w zakresie zasad reprezentacji pracodawcy pierwszeństwo mają regulacje prawa pracy (art. 31k.p.), a wyznaczenie osoby do dokonywania za pracodawcę czynności prawnych z zakresu prawa pracy może nastąpić w każdy sposób dostatecznie ujawniający taką wolę reprezentowanego (vide:wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2012, II PK 121/12). Przepis art.art. 31§ 1 k.p.nie reglamentuje bowiem w żaden sposób metody wyznaczenia owej osoby, a zatem jako w pełni uprawniona jawi się więc konstatacja, że może to nastąpić w każdym prawem dopuszczalnym trybie. Odnosząc się tu do dalej do owegowyznaczaniaw rozumieniuart. 31§ 1 k.p., warto podkreślić, że może ono nastąpić także na podstawie czynności jednostronnej, jaką jest udzielenie pełnomocnictwa. Kreuje ono po stronie osoby, której umocowanie dotyczy, kompetencje do podejmowania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy ze skutkiem bezpośrednim dla reprezentowanego. W stosunkach pracy doart.31§ 1 k.p.poprzezart. 300 k.p.mają zastosowanie wszystkie rodzaje pełnomocnictw przewidzianych wKodeksie cywilnym, nie tylko pełnomocnictwo ogólne. Nadto zaś inną wyznaczoną osobą może być przy tym nie tylko kierownik prowadzący zakład będący własnością pracodawcy lub pełnomocnik czy też jakakolwiek inna osoba zatrudniona w charakterze pracownika lub na innej podstawie prawnej (K.W. Baran (red.),Kodeks pracy. Komentarz,wyd. IV, WKP 2018; L.Florek (red.),Kodeks pracy. Komentarz, wyd. VII ,WKP).
Mając powyższe na uwadze w świetle dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń, słusznie uznano obwinionego za osobę działającą w imieniu pracodawcy. Jak bowiem ustalono na podstawie zeznań przesłuchanych świadków toT. S., mąż prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą podfirmą (...), faktycznie zajmował się przeważająca większością spraw firmy, w tym tych związanych z zatrudnianiem pracowników. Jak zeznał bowiem pokrzywdzony, to obwiniony zajmował się rekrutacją i sprawdzaniem kompetencji zatrudnionych pracowników, a także ustalając z nimi warunki pracy i płacy. To obwiniony prowadził też z pokrzywdzonym korespondencje dotycząca wypłaty zaległego wynagrodzenia, czy też dokonania przez pracownika rozliczenia pobranego sprzętu. Pokrzywdzony traktował obwinionego jako swojego przełożonego na budowie, to on wydawał mu polecenia związane ze świadczoną przez niego pracą. Istotne w tym zakresie okazały się także zeznania byłego pracownikafirmy (...), który współpracował z tą firmą dłuży czas. Świadek ten potwierdził, iż to obwiniony zajmował się rekrutacją pracowników, jego numer figurował w ogłoszeniach o pracę i to on prowadził rozmowy w sprawie pracy. Do obwinionego przyjęte było też zgłaszanie nieterminowej wypłaty wynagrodzenia, bądź chęć wzięcia urlopu, czy nieobecności w pracy. Świadek ten zgłoszeń tych dokonywał bezpośrednio na maila obwinionego. Nadto w tym zakresie nie bez znaczenia pozostają tu także zeznania świadkaM. M., która przeprowadzała kontrolę z ramienia Państwowej(...)wfirmie (...). Wedle zeznań świadka na przesłane przez nią wezwanie do pracodawcy, skierowane doM. S. (1), odpowiedzieć miał obwiniony, podając się za dyrektora w w/w firmie z którym to świadek ustaliła, iż kontrola będzie przeprowadzona pod adresem prywatnym małżonkówS.wB.. W trakcie kontroli co istotne, czynności kontrolne przeprowadzane były wobec obwinionego, choć co wynika ze sporządzonego protokołu, obecna była przy nich osobiścieM. S. (1), żona obwinionego, która w kontakcie z inspektorem pracy nie kwestionowała wskazywanej przez obwinionego roli w firmie i zakresu odpowiedzialności związanego z prawną ochroną pracy i bhp oraz legalności zatrudnienia. Obwiniony zaś do protokołu - który podpisał nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń - oświadczył, że jest odpowiedzialny za stwierdzone nieprawidłowości. Wobec powyższych zaś ustaleń, wina i sprawstwo obwinionego również w ocenie Sądu Odwoławczego w zakresie przypisanych mu czynów nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się zaś do podnoszonego przez obronę zarzutu naruszeniaart. 5 § 2 k.p.k., wskazać trzeba, iż ww. przepis adresowana jest do organu procesowego, co oznacza, że ewentualne wątpliwości formułowane przez strony postępowania, winny stanowić podstawę ewentualnego zarzutu obrazyart. 7 k.p.k., a nie zasadyin dubio pro reo.Dla oceny bowiem, czy został naruszony zakaz wynikający zart. 5 § 2 k.p.k.nie są istotne wątpliwości tego rodzaju zgłaszane w apelacji, ale wyłącznie to, czy Sądmeritirzeczywiście powziął wątpliwość co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości jej usunięcia rozstrzygnął ją na niekorzyść obwinionego, albo też czy w świetle materiału dowodowego danej sprawy wątpliwość taką powinien powziąć. (vide:postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018r.,II KK 186/18; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2018 r., II AKa 332/18).
Na końcu wskazać trzeba, iż kierunek wywiedzionej apelacji (co do winy) obligował Sąd Okręgowy, zgodnie z treściąart. 109 § 2 k.p.w.w zw. zart. 447 § 1 k.p.k., do całościowej oceny zaskarżonego wyroku, a zatem koniecznym było przeanalizowanie, czy zaskarżone orzeczenie nie nosi cech rażącej niewspółmierności w zakresie wymierzonej obwinionemu kary. W ocenie Sądu Okręgowego również i w tym zakresie nie sposób kwestionować zasadności wydanego orzeczenia. Realizując uprawnienie do wymierzenia kary według swego uznania Sąd I instancji z całą pewnością nie dopuścił się sprzeniewierzenia dyrektywom wskazanym w treściart. 33k.w., należycie oceniając okoliczności podmiotowe i przedmiotowe sprawy
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Odwoławczy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Na podstawieart. 119 § 1 k.p.w.obciążono obwinionego zryczałtowanymi wydatkami za postępowanie odwoławcze w wysokości 50 złotych i wymierzono mu opłatę w kwocie 50 złotych za II instancję. Wysokość ww. kwoty ustalono na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2017 poz.2467).