Sąd Rejonowy w Bartoszycach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Nc 46/20
Data wyroku: 2020-07-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Kurasz
Słowa kluczowe: Koszty procesu (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art.20 k.p.c.

Sygn. akt I Nc 46/20

POSTANOWIENIE
Dnia 16 lipca 2020 roku
Sąd Rejonowy w Bartoszycach I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Ewa Kurasz
po rozpoznaniu 16 lipca 2020 roku
na posiedzeniu niejawnym w Bartoszycach
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.
przeciwkoSzpitalowi (...)imienia(...)wB.

o zapłatę
w przedmiocie rozpoznania skargi pozwanego na orzeczenie Referendarza Sądowego w przedmiocie obciążenia pozwanego kosztami procesu zawarte w nakazie zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym 26 marca 2020 roku
postanawia:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Sygn. akt I Nc 46/20

UZASADNIENIE
W nakazie zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym 26 marca 2020 roku w sprawie I Nc 46/20, Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Bartoszycach orzekł zgodnie z żądaniem pozwu i zasądził od pozwanego na rzecz powoda 3167 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 2400 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu postanowienia co do kosztów postępowania referendarz sądowy wskazał, że zgodnie z wartością przedmiotu sporu wskazaną przez powoda na koszty procesu należne stronie powodowej składały się: 750 złotych opłaty od pozwu, 17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 2400 złotych wynagrodzenia pełnomocnika powoda zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 265).
Na powyższe orzeczenie skargę na orzeczenie referendarza sądowego w zakresie zasądzonych kosztów procesu złożył pozwany.
We wniesionej skardze na podstawieart. 25 § 2 k.p.c.podniósł zarzut niewłaściwego określenia wartości przedmiotu sporu, a przez to naruszenia przez referendarza sądowegoart. 20 k.p.c.,art. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c., art. 10 ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, (która do 1 stycznia 2020 roku nosiła nazwę: „o terminach zapłaty w transakcjach handlowych” – t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 935), § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych i art. 13 ust. 1 pkt 6 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik pozwanego wskazał, że referendarz sądowy niesłusznie przyjął zgodnie z twierdzeniami powoda, ze wartość przedmiotu sporu w sprawie wynosi 10 005,71 złotych. Do wartości tej nie powinna bowiem zostać wliczona kwota stanowiąca równowartość 40 €, dochodzona na podstawie art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, która w niniejszej sprawie wynosiła 162 złote. Zgodnie zart. 20 k.p.c.do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się kosztów żądanych obok roszczenia głównego. Dochodzona przez powoda rekompensata jest roszczeniem akcesoryjnym i ma charakter uboczny wobec roszczenia głównego. W niniejszej sprawie jest dochodzona obok roszczenia głównego, w związku z tym nie powinna być wliczona do wartości przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu ustalona bez tej kwoty wyniesie 9843,71 złotych, od której należna jest niższa opłata od pozwu (500 złotych) jak i niższe wynagrodzenie pełnomocnika powoda będącego radcą prawnym (1200 złotych).
Wobec powyższego pełnomocnik pozwanego wniósł o zamianę zaskarżonego orzeczenia co do kosztów procesu przez zasądzenie z tego tytułu od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1717 złotych w miejsce 3167 złotych i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Skarga na orzeczenie referendarza sądowego nie była uzasadniona.
Zgodnie zart. 20 k.p.c.do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.
Niewątpliwie rekompensata za koszty odzyskiwania należności należna wierzycielowi na podstawie art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jest w rozumieniu tego przepisu „kosztem”, co wynika z natury i funkcji tej należności. Ma ona niewątpliwie charakter akcesoryjny i w sposób ryczałtowy rekompensuje wierzycielowi koszty dochodzenia wierzytelności.
Aby do należności tej miała zastosowanie normaart. 20 k.p.c., należność ta musi być dochodzona „obok” roszczenia głównego. Może ona bowiem, podobnie jak inne należności uboczne, być dochodzona niezależnie od niego, nawet w osobnym procesie, tracąc wtedy charakter należności ubocznej w rozumieniuart. 20 k.p.c.
W orzecznictwie i piśmiennictwie brak jest rozważań na temat tego, kiedy należność taka jest dochodzona obok należności głównej, a kiedy traci akcesoryjny charakter w znaczeniu procesowym. Natomiast powyższe zagadnienie było szeroko analizowane w stosunku do odsetek za opóźnienie, które również mają akcesoryjne charakter i do których stosuje sięart. 20 k.p.c.
Na gruncie tego przepisu w uchwale z 21 października 1997 roku (sygn. akt III ZP 16/97) Sąd Najwyższy uznał, że kapitalizacja odsetek w znaczeniu prawnym następuje wtedy, gdy obliczono ich sumę za określony czas, a następnie poddano je oprocentowaniu. W uzasadnieniu tego stanowiska Sąd Najwyższy wskazał, żeart. 20 k.p.c., jako przepis szczególny, winien być interpretowany ściśle. Jeśli w żądaniu pozwu odsetki zostały poddane oprocentowaniu, to tracą swój charakter należności ubocznej, a stają się należnością główną (kapitałem), od którego jest dochodzona należność uboczna (odsetki). W ocenie Sądu Najwyższego oprocentowanie tej należności sprawia, że nie jest ona już dochodzona „obok” roszczenia głównego, ale razem z nim (art. 21 k.p.c.), jako samodzielna należność główna, z którą związana jest uboczna należność odsetkowa.
W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą skargę na orzeczenie referendarza sądowego, powyższe rozważania można odnieść do należności wynikających z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Nie buzi wątpliwości, że należności te mogą być dochodzone w odrębnym procesie, niezależnie od należności głównej, w związku z opóźnieniem w zapłacie której powstały. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, jest też odpuszczalne naliczanie od tej należności odsetek ustawowych za opóźnienie, zwłaszcza wobec niedawnego wprowadzenia regulacjiart. 98 § 11k.p.c.przewidującego naliczanie odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu zwrotu kosztów procesu (zapatrywania odmienne patrz wyroki Sądu Rejonowego w Łodzi z 26 lutego 2016 roku, sygn. akt XIII GC 1598/15 i Sądu Okręgowego w Łodzi z 17 marca 2017 roku, sygn. akt XIII Ga 130/17).
Powyższa sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Powód wniósł w pozwie między innymi o zasądzenie kwoty 162 złote tytułem rekompensaty za koszty odzyskania należności, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W ocenie sądu przez zabieg oprocentowania tej należności straciła ona swój uboczny charakter, sama stając się roszczeniem głównym, od którego dochodzona jest należność uboczna objęta zakresemart. 20 k.p.c.– odsetki za opóźnienie. Gdyby nie uznać oprocentowanej należności za roszczenie główne, mielibyśmy do czynienia z sytuacją, w której od roszczenia ubocznego jest dochodzone kolejne roszczenie uboczne, a takiej sytuacjiart. 20 i 21 k.p.c.nie przewidują.
Wobec powyższego sąd uznał, że należność z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych dochodzona w niniejszej sprawie na skutek jej oprocentowania zyskała charakter kapitału i straciła swój uboczny (akcesoryjny) charakter. Dlatego będzie miał do niej zastosowanieart. 21 k.p.c.Co za tym idzie wskazana przez powoda w pozwie wartość przedmiotu sporu była prawidłowa, a orzeczenie co do kosztów procesu zawarte w nakazie zapłaty zgodne z prawem.
Dlatego na podstawieart. 39823§ 3 k.p.c., zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy.