Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 35/17
Data wyroku: 2019-02-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Gierzyński
Słowa kluczowe: Dostarczanie paliw i energii, Kary pieniężne URE, Energetyczne prawo
Podstawa prawna: art. 56 ust 1 pkt 3 a prawa energetycznego

Sygn. akt XVII AmE 35/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lutego 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie – XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński
Protokolant: sekretarz sadowy Wioleta Donoch
po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2019 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołaniaFabryki (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wB.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki
z dnia 22 grudnia 2016 r., znak(...)

I
uchyla zaskarżoną decyzję;

II
zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzeczFabryki (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wB.kwotę 820 zł (osiemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania.

SSO Bogdan Gierzyński
Sygn. akt XVII AmE 35/17

UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 22 grudnia 2016 r., znak:(...), na podstawieart. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a, w zw. zart. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.), w zw. z§ 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła(Dz.U. z 2007 r., Nr 133, poz. 924), oraz na podstawieart. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) w zw. zart. 30 ust 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 22 czerwca 2016 r. na podstawieart. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy:Fabryki (...) S.A.z siedzibą wB.kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. orzekł, że:
1.Fabryki (...) S.A.w dniu 10 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego wB.,ul. (...), naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający zart. 11 i art. lid ust 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy.
2. Za działanie wymienione w punkcie 1 wymierzamFabryki (...) S.A.karę pieniężną w kwocie 3.876 zł (słownie: trzy tysiące osiemset siedemdziesiąt sześć złotych).
Od powyższej decyzji odwołanie złożyłaFabryka (...) S.A.z siedzibą wB., zaskarżając ją w całości, wnosząc o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji,
ewentualnie
2. zmianę zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia odwołującemu kary pieniężnej w trybieart. 56 ust. 6a Prawa energetycznego z dnia 10 kwietnia 1997 r.(Dz.U. Nr 54, poz. 348 z późn. zm.), zwanego dalej „prawem energetycznym".
3. wstrzymanie zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego,
4. zasądzenie od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz odwołującego zwrot kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa.
Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. błędną wykładnieart. 56 ust. 1 pkt 3 a)w zw. zart. 11 d ust. 3 prawa energetycznegopoprzez uznanie, iżart. 11 d ust. 3 prawa energetycznegostanowi samoistną materialnoprawną podstawę do wprowadzenia ograniczeń w dostarczeniu i poborze energii elektrycznej, a niezastosowanie się do tych ograniczeń uprawnia do zastosowania kary pieniężnej,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 56 ust. 1 pkt 3a) iart. 11 d ust. 3 prawa energetycznego, w miejsce art.art. 11 c ust. 2 pkt 2 prawa energetycznego, skutkujące nałożeniem na odwołującego kary pieniężnej w wysokości 3.876,00 zł za przekroczenie w dniu 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych przez(...) S.A., podczas gdy(...) S.A.w dniu 10 sierpnia 2015 r. wprowadziły powyższe ograniczenia wyłącznie na podstawieart. 11 c ust. 2 pkt 2 prawa energetycznego, który to przepis nie może stanowić podstawy do nałożenia powyżej kary pieniężnej, a nie na podstawieart. 11 d ust. 3 prawa energetycznego,
Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd nie uwzględnił zarzutów nr 1 i nr 2, odwołujący zarzucił również:
3. naruszenieart. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpapolegające na nie wyczerpującym
rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i wyjaśnień odwołującego oraz ich
dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienie sprawy, skutkujące uznaniem,
iż przekroczenie przez odwołującego w dniu 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń
w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych przez(...)
(...) S.A.w wysokości 1,2920000 (MW w godzinie) było czynem
o znacznym stopniu szkodliwości, stanowiącym realne zagrożenie bezpieczeństwa
pracy sieci elektroenergetycznej w całym kraju, podczas gdy z materiału
dowodowego i wyjaśnień odwołującego wynika, iż stopień winy odwołującego był
niski, a dokonany czyn był znikomego stopnia szkodliwości,
4. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnieart. 56 ust. 6 prawa energetycznegoi nieuwzględnienie podczas ustalenia wysokości kary pieniężnej okoliczności mających istotny wpływ na wysokość kary w szczególności: niskiego stopnia winy odwołującego, znikomego stopnia szkodliwości czynu oraz dotychczasowego zachowania odwołującego,
5. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanieart. 56 ust. 6a prawa energetycznegoskutkujące rezygnacją z prawa odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 3.876 zł, w okolicznościach w których niewielkie przekroczenie przez odwołującego w dniu 10 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych przez(...) S.A.było czynem o znikomym stopniu szkodliwości, miało miejsce wyłącznie w pierwszych godzinach od wprowadzenia ograniczeń i było spowodowane wyłącznie koniecznością dokończenia niezbędnych procesów technologicznych związanych z obróbką cieplną, których przerwanie spowodowałoby praktycznie kompletne zniszczenie materiałów poddawanych przedmiotowej obróbce, a także nie stanowiło realnego zagrożenie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej w całym kraju, a nawet regionie.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania, przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych przez Prezesa URE w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego - na okoliczność prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa URE kosztów procesu, w tym koszów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
(...) S.A.w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowieńart. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetycznewprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 tej ustawy, od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/
W dniu 10 sierpnia 2015 r.(...) S.A., działając na podstawieart. 11 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, powiadomiły Ministra Gospodarki (obecnie: Minister Energii) i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawieart. 11 ust 7 ustawy - Prawo energetycznew trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r. /okoliczność bezsporna/
Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Ministra Gospodarki, Rada Ministrów wydał w dniu 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/
Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło wskazane wyżej ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. /okoliczność bezsporna/
Na wezwanie Prezesa URE,(...) S.A., do której sieci jest przyłączonaFabryka (...) S.A.z siedzibą wB.(Odbiorca), pismem z dnia 22 listopada 2016 r. wskazał m.in., że moc umowna dla obiektu powoda zgodnie z umową sprzedaży energii elektrycznej wraz z usługą dystrybucji (kompleksowej) nr(...)zwartej 5 marca 2010 r., która weszła w życie od 1 marca 2010 r. i obowiązywała do 31 grudnia 2015 r., ustalona została na poziomie 1000 kW. Plan wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na okres od 1 września 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. został przygotowany przy uwzględnieniu wynikającej z umowy mocy umownej na poziomie 1000 kW. Natomiast moc bezpieczną do planu przyjęto na poziomie 150 kW.Fabryka (...) S.A.nie kwestionował planu. Dane o godzinowych wartościach mocy rzeczywistej pobranej w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. są poprawne w związku z załącznikiem 1. /k. 39-39v, k. 40-42v, k. 43, k. 26-27, k. 3-4 akt adm./
(...) SA. przedstawił zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w „Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej” obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do punktu poboru energii elektrycznej zlokalizowanego wB.,ul. (...). /k. 43, k. 26-27 akt adm./
W wyniku analizy ww. dokumentów Prezes URE powziął uzasadnione podejrzenie, że Odbiorca, we wskazanym obiekcie Odbiorcy, nie dostosował się do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa jest wart. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne. /k. 1-2, k. 3-4, k. 26-27akt adm./
Przychody (przychody netto ze sprzedaży i pozostałe przychody operacyjne) Odbiorcy osiągnięty w roku podatkowym 2015, wyniosły(...)zł. /k. 10 akt adm./
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Powód nie kwestionował w odwołaniu faktu naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje.
Stosownie do treściart.56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne, karze pieniężnej podlega ten, kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawieart. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3.
Powyższy przepis daje zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej wyłącznie w przypadku nie stosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie wymienionych enumeratywnie przepisów tj.:art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3ustawy Prawo energetyczne.
Bezspornym w sprawie jest, że(...) S.A.stwierdziły wystąpienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniuart. 3kpt 16 dustawy Prawo energetycznei wprowadziły, na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 tej ustawy od godziny 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.
Wbrew stanowisku pozwanego, uprawnienia określone wart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznei art. 11d ust 3 tej ustawy nie są tym samym uprawnieniem.
Przepisart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznestanowi, że w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawieart. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin. Zaś przepis art. 11d ust 3tej ustawy stanowi, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.
Treść przytoczonych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że w odniesieniu do powyższych podstaw prawnych różny pozostaje zakres podmiotowy uprawnionych oraz zakres przedmiotowy uprawnienia.
Przepisart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetyczneuprawnia wyłącznie operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego do wprowadzenia ograniczenia wyłącznie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Natomiast przepis art. 11d ust 3 tej ustawy daje wszystkim operatorom systemu elektroenergetycznego ( a więc również operatorom systemu dystrybucyjnego) uprawnienie do wprowadzania ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a więc nie w zakresie dostarczania i poboru.
W świetle powyższego należało uznać, że naruszenie ograniczenia wprowadzonegoart. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo energetycznenie jest równoznaczne z naruszeniem ograniczenia wprowadzonego na podstawie art. 11d ust 3 tej ustawy.
W konsekwencji zaś brak jest podstaw do nałożenia kary na podstawieart.56 ust. 3a ustawy Prawo energetyczneza naruszenia ograniczenia wprowadzone na innej podstawie nież wymienione w niniejszym przepisie.
Sąd podziela stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 2 października 2008 r. (sygn.. III SK 3/08), że skoro kara pieniężna stanowi sankcję, dolegliwość, i to znaczną, dla przedsiębiorcy, to odnoszą się do niej pewne najbardziej podstawowe zasady stosowania sankcji. Nie jest w związku z tym dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej w zakresie definiowania czynu za który przewidziana jest sankcja w postaci kary pieniężnej.
Uwzględnienie powyższego zarzutu skutkuje równocześnie tym, że pozostałe zarzuty podniesione przez powoda w odwołaniu stały się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na względzie, odwołanie należało oddalić jako bezzasadne (art.479532 k.p.c.).
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu, zasądzając na rzecz powoda koszty postępowania w tym koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych (art. 98 k.p.c.).