Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 290/17
Data wyroku: 2019-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Podubińska

Sygn. akt: I Ns 290/17

POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2019 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Anna Podubińska

Protokolant:

St. sekretarz sądowy Krystyna Hartung

po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. w Szczytnie na rozprawie
sprawy z wniosku(...) sp. z o.o.Oddział Zakład (...)wO.
z udziałemJ. L.,D. L.,K. L.
o zasiedzenie
postanawia:

I
wniosek oddala,

II
zasądza od wnioskodawcy na rzecz każdego z uczestników kwoty po 480 ( czterysta osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

Sygn. akt I Ns 290/17

UZASADNIENIE
(...) Sp. z o.o.Oddział Zakład (...)wO.wniósł o stwierdzenie, że nabył z dniem 27 listopada 2016 r. służebność gruntową polegającą na nieodpłatnym korzystaniu z nieruchomości oznaczonych jakodziałka nr (...)położonej w miejscowościJ., dla której Sąd Rejonowy prowadziksięgę wieczystą nr KW (...)orazdziałki nr (...), położonej w miejscowościJ., dla której Sąd Rejonowy w Szczytnie prowadziksięgę wieczystą nr KW (...)polegającą na posadowieniu urządzeń przesyłowych – gazociągu(...), uprawnieniu do nieograniczonego prawa korzystania przez Spółkę działającą podfirmą (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.nieruchomości w zakresie niezbędnym do przesyłania gazu, wykonywania wszelkich prac eksploatacyjnych na sieci gazowej, swobodnym dostępie służb gazowniczych, a w tym- przejazdu i przechodu w celu usunięciu awarii, wykonania prac konserwacyjnych, rozbiórkowych, modernizacyjnych, remontowych przedmiotowej sieci gazowej. Ponadto wnioskodawca wniósł o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wnioskodawca wskazał, żedziałki nr (...)stanowią własnośćK. L.,J. L.iD. L.– uczestników postępowania. Przez powyższe nieruchomości przebiega wybudowany w 1976 r. gazociąg(...)relacjiS.–M.stanowiący własność wnioskodawcy, który jest eksploatowany przez wnioskodawcę od dnia 21 listopada 1976 r. Mając na uwadze, że bieg zasiedzenia rozpoczął się w dniu 21 listopada 1976 r. i upłynął z dniem 21 listopada 2006 r. wnioskodawca wniósł o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej.
Uczestnicy postępowaniaK. L.,J. L.orazD. L.wnieśli o oddalenie wniosku oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu uczestnicy podnieśli, że wnioskodawca błędnie wskazałdziałkę nr (...)jako przedmiot zasiedzenia, gdyż w księdze wieczystej nr.(...)takiej działki nie ma. Ponadto uczestnicy zakwestionowali, że wnioskodawca nie wykazał przedłożoną dokumentacją samoistności posiadania służebności. Nadto podnieśli brak upływu 30 letniego okresu posiadania służebności przesyłu wskazując, że do dnia 09 października 1990 r. właścicielem tych gruntów był Skarb Państwa.
Wnioskodawca pismem z dnia sprecyzował wniosek w ten sposób, iż wskazał, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności dotyczydziałki oznaczonej numerem (...).
Sąd ustalił, co następuje:
Uczestnicy -D. L.w ¼ części aJ. L.iK. L.na prawach wspólności ustawowej w 3/4 częściach – są współwłaścicielami nieruchomości gruntowych położonych wJ.gm.D.oznaczonych jakodziałka nr (...)o pow. 5,03 ha objęta księgą wieczystą n(...)orazdziałka nr (...)o pow. 1,5 ha objętaksięgą wieczystą nr (...).
Działka (...)orazdziałka (...)położona we wsiJ.gm.D.do 9 października 1990 roku stanowiły własność Skarbu Państwa. W dniu 9 października 1990 roku na wniosek Banku Spółdzielczego wP.założono dla nieruchomości składającej się z powyższych działekksięgę wieczystą KW (...)i jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Tego też dnia powyższą nieruchomość nabyli małżonkowieJ. M.iM. M..
Działka (...)powstała w wyniku podziału w 2007 rokudziałki (...)na dwie-(...)
UczestnicyK. L.iJ. L.nabyli od wymienionychdziałkę (...)na podstawie umowy sprzedaży z dnia 5 kwietnia 2007 roku.
Działka (...)została zbyta w dniu 24.04.2003 roku małżonkomE.iJ. S., a następnie w dniu 12.12.2005 roku nabyli ją na prawach wspólności ustawowej uczestnicyK.iJ. L.. W dniu 14.08.2009 roku na podstawie umowyK.iJ. L.darowali udział wynoszący 1/4 w powyzszej nieruchomości uczestnikowiD. L..
( bezsporne, jawna treść ksiąg wieczystych)
Przez powyższe grunty przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN(...)relacjiM.–S.stanowiący własność wnioskodawcy(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW..
Gazociąg został wzniesiony w 1976 roku i w obrębie wsiJ.przebiegał na gruncie Skarbu Państwa – NadleśnictwaJ.i dróg publicznych. Przebieg gazociągu został uwidoczniony na sporządzonej w 1974 r. mapie obrazującej przebieg gazociągu.
/ projekt techniczny gazociągu, dziennik budowy K 34-92, mapa K 32 /
Od roku 1976 rozpoczęła się jego eksploatacja. Co roku od tego czasu dokonywane były zgodnie z przyjętymi harmonogramami czynności eksploatacyjne, obchody gazociągu, wycinka krzewów, samosiejek z trasy jego przebiegu, dokonywana jest kontrola z powietrza. /
( zeznania świadkaT. G.K 215-215, A. Laguny K 245 )
W obrębiedziałek nr (...)znajdują się trzy odcinki gazociągu(...)posadowione w całości pod ziemią. Pierwszy z nich przebiega przezdziałkę (...). Jego długość wynosi 92,63 m. Powierzchnia strefy kontrolowanej o szerokości 30 m( 2x15 m) wynosi 2655m2, w tym powierzchnia pasa eksploatacyjnego 369m2. Drugi odcinek gazociągu znajduje się nadziałce (...)w południowej jej części stykającej się z sąsiedniądziałką (...). Długość tego odcinka wynosi 19,10 m, powierzchnia strefy kontrolowanej wynosi 623 m2, w tym powierzchnia pasa eksploatacyjnego 77m2. Trzeci odcinek gazociągu znajduje się również nadziałce (...)w południowej jej części stykającej się zdziałką nr (...)i z drogą. Długość tego odcinka gazociągu wynosi 28,15 m, powierzchnia strefy kontrolowanej wynosi 839m2 w tym powierzchnia pasa eksploatacyjnego 112 m2. Łączna długość gazociągu(...)na nieruchomości uczestników wynosi 139,88 m. Łączna powierzchnia strefy kontrolowanej wynosi 4117m2 w tym powierzchnia pasa eksploatacyjnego wynosi 139,88 m2. Szerokość strefy kontrolowanej gazociągu(...)M.wynosi 30 m – po 15 m w każdą stronę od osi gazociągu.
( opinia biegłego z zakresu geodezjiW. O.z dnia 20.03.2017r. – k. 945 z mapą k. 947, opinia biegłego z zakresu gazownictwaM. J.z dnia 4 kwietnia 2015r. – k. 787-790 - akta I Ns 422/08 SR w Szczytnie)

(...) Sp. z o. O.wW.jest następcą prawnymprzedsiębiorstwa państwowego (...)Okręgowe Zakłady Gazownictwa wW.. Na mocy zarządzenia nr 130 z dnia 19 grudnia 1966 roku Ministra Górnictwa i Energetyki doszło do przejęcia Miejskiej Gazowni wO.przezZakłady (...). Połączone przedsiębiorstwa państwowe prowadzone były pod nazwąW.Okręgowe Zakłady Gazownictwa wW.. Zarządzeniem nr 71 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 31 grudnia 1975 roku utworzonoprzedsiębiorstwo państwowe (...)wG., do których włączony zostałZakład (...)wyłączony uprzednio z dotychczasowegoprzedsiębiorstwa państwowego (...)Okręgowych Zakładów Gazownictwa. Następnie Zarządzeniem nr 56 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 01 sierpnia 1982 roku utworzonoprzedsiębiorstwo państwowe (...), w skład którego włączono m.in.(...) Zakłady (...)wG.. Zarządzeniem nr 12 z dnia 11 października 1982 roku Naczelnego DyrektoraPrzedsiębiorstwa Państwowego (...)utworzono w ramach wyżej wymienionegoprzedsiębiorstwa państwowego (...)Okręgowy Zakład Gazownictwa wW., do którego włączono m.in.Zakład (...). W roku 1996 zgodnie zustawą z dnia 30.08.1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji(...)zostało przekształcone w Spółkę Akcyjną pod nazwą(...) S.A., wskutek czego(...) S.A.stała się następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego. W roku 2000 roku(...) S.A.utworzył(...) Oddział (...)wW., a gazociąg(...)MPa relacjiM.-S.wszedł w skład majątku tego Oddziału. W ramach działań wewnętrznych Oddziałów Spółki gazociąg został przekazany z(...) Oddziału (...)wW.doOddziału Zakład (...)wO..(...) S.A.realizując(...) S.A.” (przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 13.08.2002 r.) wniósł aportem do(...) sp. z o. o.z siedzibą wG.składniki majątkowe stanowiące zorganizowaną częśćprzedsiębiorstwa (...) S.A.dotyczące oddziałów: Oddział(...) Zakład (...)wG.,Oddział Zakład (...)wB.,Oddział Zakład (...)wO.. Zgodnie z treścią aktu niotarialnego Rep.(...)z dnia 31 grudnia 2002 r. wszystkie nowo utworzone udzialy zostały objęte przez(...) S.A.z siedzibą wW., które było jedynym właścicielem i(...) sp. z o. o.i pokryte w całości wkładem niepieniężnym w postaci składników majątkowych stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa spółki podfirmą (...) S.A., na które składały się 3 oddziały spółki - Oddział(...) Zakład (...)wG.,Oddział Zakład (...)wB.,Oddział Zakład (...)wO..
W dniu 01 lipca 2013 r. w trybieart. 492 1 pkt. 1 k.s.h.nastąpiło połączenie spółek zajmujących się dystrybucją paliwa gazowego, poprzez przeniesienie całego majątku i obowiązków spółek następującychspółek - (...) Sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o.,(...). z o.o,(...) Sp. z o. o.oraz(...) sp. z o.o.naspółkę (...) sp. z o. o.z siedzibą wW.. Z dniem połączenia spółka przejmująca wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych, które wykreślone zostały z rejestru.
Z dniem 12 września 2013 roku nastąpiła zmiana nazwyspółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąna obecną -(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW..
/ bezsporne, a nadto Zarządzenie nr 130 z dnia 19 grudnia 1966 roku Ministra Górnictwa i Energetyki, Zarządzenie nr 71 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 31 grudnia 1975 roku, Zarządzenie nr 13 Naczelnego DyrektoraZjednoczenia (...)z dnia 22 stycznia 1976 roku, Zarządzenie nr 2 Dyrektora(...) Zakładów (...)z dnia 05 stycznia 1976 roku, Zarządzenie nr 56 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 01 sierpnia 1982 roku, Statutprzedsiębiorstwa użyteczności publicznej (...), Zarządzenie nr 12 Naczelnego Dyrektora(...)z dnia 11 października 1982 roku, Zarządzenie nr 8 Dyrektora(...)Zakładów (...)z dnia 15 marca 1982 roku, akt notarialny z dnia 21.10.1996r. rep. A 18871/96, Postanowienie z dnia 30 października 1996 roku, odpis z rejestru handlowego, akt notarialny z dnia 31 grudnia 2002 r Rep. A 6498/2 002, odpis pełny(...) Sp. z o.o./
W związku z projektem poprowadzenia nowego gazociągu przebiegającego w pobliżu wnioskodawca zaczął z uczestnikami w 2008 roku prowadzić negocjacje w celu ustanowienia służebności przesyłu także w odniesieniu do istniejącej nitki gazociągu. Do porozumienia nie doszło, wobec czego w dniu … poprzednik prawny wnioskodawcy złożył w Sądzie Rejonowym w Szczytnie wniosek o ustanowienie służebności za wynagrodzeniem. Odnosząc się do wniosku uczestnicy nie sprzeciwili się co do zasady wnioskowi, natomiast domagali się w piśmie z dnia wynagrodzenia w innej, niż zaproponowana kwocie.
/ akta I Ns 422/08 /

Sąd zważył, co następuje:
Służebność jest jedynym spośród ograniczonychpraw rzeczowych, które może powstać ex lege w trybie zasiedzenia. U podstaw instytucji zasiedzenia legło założenie, że na skutek upływu czasu przewidzianego w ustawie następuje zmiana w sferze prawa własności oraz niektórych innychpraw rzeczowych. Dotychczasowy właściciel traci swoje prawo, a nowy właściciel nabywa je. Skutek taki następuje z mocy prawa z datą upływu ostatniego dnia przewidzianego ustawą terminu.
Ogólne przesłanki zasiedzenia normujeart. 172 k.c., z którego wynika, że warunkiem jest upływ oznaczonego przez ustawę terminu nieprzerwanego posiadania samoistnego, a długość tego terminu zależy od dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania. Posiadacz nabywa prawo, jeżeli posiada nieruchomości nieprzerwanie od lat dwudziestu, jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 1 k.c.), natomiast po upływie lat trzydziestu choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172§ 2 k.c.).
Ponadtoart. 292 k.c.określa szczególny warunek zasiedzenia służebności, a mianowicie korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia.
Na nieruchomościach wnioskodawców zlokalizowany jest gazociąg wysokiego ciśnienia DN(...). Urządzenie to spełnia wymogi istnienia trwałego i widocznego urządzenia, w judykaturze podkreśla się, że urządzenie widoczne to urządzenie postrzegalne dla każdego przeciętnego uczestnika obrotu. W odniesieniu do podziemnych urządzeń przesyłowych również spełniają przesłankę widoczności, jeżeli z innych łatwo dostępnych danych wynika niewątpliwie, że istnieją. Takimi danymi mogą być nawet mapy rozmieszczenia podziemnych urządzeń znane właścicielowi nieruchomości potencjalnie obciążonej, lub co do których istnieje powszechny dostęp. Stanowią ostrzeżenie dla zainteresowanego właściciela, że jeżeli będzie dalej tolerował korzystanie z jego nieruchomości, może dojść do jej obciążenia przez zasiedzenie stosownej służebności. Fakt uwidocznienia przebiegu gazociągu na mapach geodezyjnych był niesporny.
Niewątpliwym jest także w świetle przeprowadzonych dowodów, że wnioskodawca poprzez swoich pracowników przez cały okres eksploatacji wykonywał przy gazociągu czynności eksploatacyjne, konserwacyjne, potwierdzają to zeznania świadków zawnioskowanych przez wnioskodawcę, ale także zeznaniaD. L.odnoszące się do lat dwutysięcznych. Należy tu zaznaczyć, że posiadanie służebności w zakresie służebności przesyłowej było posiadaniem w rozumieniuart. 352§ 1 k.c.i mogło prowadzić do zasiedzenia (vide np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011r., V CSK 502/10, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012r., IV CSK 183/11); posiadanie prowadzące do nabycia służebności gruntowej w drodze zasiedzenia ma inny zakres niż posiadanie prowadzące do nabycia przez zasiedzenie własności. Nie musi być wykonywane w sposób ciągły, lecz stosownie do potrzeb. Tak wskazał Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 6 lutego 2013 r., V CSK 129/12 podkreślając, że wykonywanie służebności odpowiadającej służebności przesyłu służy zaspokajaniu zmiennych potrzeb gospodarczych.
Sporne pozostaje zatem to, czy upłynęły terminy niezbędne do nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu na gruncie obecnie stanowiącym własność uczestników.
Punktem wyjścia musi być ustalenie terminu, od którego mógł biec termin zasiedzenia służebności na rzecz wnioskodawcy, bądź też któregoś z jego poprzedników.
Trzeba bowiem stwierdzić, że w odniesieniu do wniosku o zasiedzenie Sąd związany jest treścią wniosku co do przedmiotu, w tym oznaczenia nieruchomości i treści służebności, jak i podmiotów wskazanych we wniosku, natomiast związanie nie dotyczy twierdzeń wnioskodawcy co do tego, kiedy zasiedzenie nastąpiło. Należy zatem ustalić, czy zasiedzenie spornej służebności przesyłu/ służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu nastąpiło w terminie wskazanym we wniosku, ale też, czy nie mogło nastąpić w innym terminie, niż na to wskazuje wnioskodawca.
Twierdzenie wnioskodawcy, jakoby termin ten zaczął biec w 1976 roku nie może być podzielone.
Z akt ksiąg wieczystych, a także z dokumentacji budowy gazociągu wynika jasno, że do 1990 roku działki, których dotyczy wniosek stanowiły własność Skarbu Państwa.
Należy zauważyć, że gdy zarówno właścicielem nieruchomości obciążonej, jak i posiadaczem służebności gruntowej był Skarb Państwa, nie mogło w ogóle dojść do zasiedzenia służebności przesyłu, gdyż właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie służebności gruntowej na nieruchomości stanowiącej jego własność. Zgodnie bowiem zart. 285 k.c.służebność gruntowa obciąża jedną nieruchomość na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości, przy czym chodzi o dwie różne nieruchomości w znaczeniu prawnorzeczowym, a więc należące do różnych właścicieli. W związku z tym nieruchomość władnąca i nieruchomość obciążona nie mogą być własnością (pozostawać w użytkowaniu wieczystym) tej samej osoby. Służebność gruntowa jest prawem na rzeczy cudzej, a zatem właściciel nieruchomości nie może nabyć przez zasiedzenie służebności na swojej (własnej) nieruchomości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2009 r., II CSK 103/09, LEX nr 530696).
Bieg terminu zasiedzenia mógł się wobec tego rozpocząć dopiero, gdy doszło do rozdzielenia własności nieruchomości i własności gazociągu.
Dla biegu terminu zasiedzenia i możliwości nabywania praw w tym ograniczonychpraw rzeczowychistotną rolę miałart. 128 k.c., wyrażający konstrukcję jednolitej własności państwowej. W okresie obowiązywania tego przepisu, zasiedzenie własności przez przedsiębiorstwo państwowe na swoją rzecz, także w odniesieniu do działek stanowiących własność osób fizycznych, było niedopuszczalne (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 roku, III CZP 70/09, OSNC 2010, Nr 5, poz. 64, postanowienie SN z dnia 20 stycznia 1993 r., II CRN 146/92 - nie publ.). Przepis ten został znowelizowanyustawą z dnia 31 stycznia 1989 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny(Dz. U. Nr 3, poz. 11), a następnie ustawą dnia 28 lipca 1990 roku o zmianieustawy - Kodeks cywilny(Dz. U. Nr 55, poz. 321) uchylony, jednak zmiany te nie miały mocy wstecznej (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1996 r., I CKU 38/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997, nr 4, s.27).
Z chwilą wejścia w życieustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilnyzniesiona została zasada, że jedynie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność, jednak nie spowodowało to przekształcenia uprawnień przysługujących państwowym osobom prawnym do części mienia ogólnonarodowego pozostającego w ich zarządzie w dniu wejścia w życie tej ustawy. Dopiero wart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości(Dz. U. Nr 79, poz. 464) uregulowano, że: „grunty stanowiące własność Skarbu Państwa (...) będące w dniu wejścia w życie ustawy w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego(...).
Prawo zarządu istniejące w dniu 5 grudnia 1990 r. po stronie państwowych osób prawnych w stosunku do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy przekształciło się więc z mocy prawa z tym dniem w prawo użytkowania wieczystego w rozumieniukodeksu cywilnego, natomiast w odniesieniu do budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na tych gruntach - w prawo własności ( vide uchwała składu siedmiu sędziów - zasada prawna - Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91, OSNC 1991, nr 10-12, poz. 118 i z dnia 11 października 1990 r.(...)13/90 nie publ.).
Należy tu też wskazać na przepisart. 177 k.c.obowiązujący do dnia 1 października 1990 r. i z tym dniem uchylony, zgodnie z którym wyłączone było nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej obciążającej nieruchomość stanowiącą przedmiot własności państwowej ( vide np. postanowienie SN z 10.04.2008 r., IV CSK 21/68). Jak wskazano w piśmiennictwie, jeśli w czasie obowiązywaniaart. 177 k.c.(1 stycznia 1965 - 1 października 1990) nieruchomość przestała być przedmiotem własności państwowej, możliwe było nabycie przez zasiedzenie zarówno własności tej nieruchomości, jak i służebności gruntowej ją obciążającej. Jeżeli posiadanie prowadzące do zasiedzenia rozpoczęło się w czasie, gdy nieruchomość była przedmiotem własności państwowej, lecz w powyższym okresie utraciła ten przymiot, bieg zasiedzenia rozpoczynał się z tym momentem (por. Gerard Bieniek, Urządzenia Przesyłowe. Problematyka prawna, Warszawa 2008, s. 73-75).
Niezależnie zatem od oceny, czy w okresie od dnia 1 lutego 1989 r. (nowelizacjaart. 128 k.c.) do dnia 1 października 1990 r. (utrata mocyart. 128 k.c.) były podstawy do przyjęcia, żeZakład (...)był już posiadaczem gazociągu, czy jedynie w dalszym ciągu miał je tylko w zarządzie (w dzierżeniu), to i tak nie miało to znaczenia z uwagi na obowiązywanie powyższego przepisu.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie zachodziła w odniesieniu do powyższego gazociągu i obudziałek nr (...)( wówczas częścidziałki (...)), które w chwili rozpoczęcia eksploatacji urządzeń przesyłowych stanowiły własność Skarbu Państwa. Działki te stały się własnością osób fizycznych dopiero 9.10.1990 roku.
Zestawienie tych dat wskazuje jasno, że to data uchylenia przepisuart. 177 k.c.tj. 1.10.1990 roku wyznacza początek biegu terminu zasiedzenia służebności.
Określenie czy w niniejszej sprawie doszło do nabycia przez wnioskodawcę służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu lub samej służebności przesyłu wymagało także ustalenia długości terminu zasiedzenia.
Zgodnie z nowelizacjąKodeksu cywilnegowprowadzoną ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 55, poz. 321 ze zm.) od dnia 1.10.1990 roku terminy te wynoszą – dla posiadacza w dobrej wierze 20 lat, dla posiadacza w złej wierze – 30 lat.
W ocenie Sądu bez wątpienia przyjąć należy dobrą wiarę w odniesieniu do posiadania wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych w chwili objęcia nieruchomości, na których posadowione zostały urządzenia przesyłowe w posiadanie zależne, tj. w zakresie treści służebności przesyłu. Obowiązujące zgodnie zart. 7 k.c.domniemanie dobrej wiary posiadania odnosi się bowiem do momentu uzyskania posiadania. Późniejsze zmiany świadomości posiadacza pozostają bez wpływu na tę ocenę i w konsekwencji na długość okresu niezbędnego do zasiedzenia. O przypisaniu posiadaczowi dobrej lub złej wiary przy wykonywaniu posiadania decydują okoliczności opisujące jego stan świadomości w chwili objęcia władztwa nad rzeczą.Odnosząc to do niniejszej sprawy, wskazać trzeba, że działki, na których posadowiony został gazociąg, stanowiły własność Skarbu Państwa, co ma istotne znaczenie dla ustalenia dobrej lub złej wiary pierwotnego posiadacza tych urządzeń. W momencie objęcia tych nieruchomości we władanie przez(...)Zakład (...)nie były to wobec tego nieruchomości cudze, było to władztwo legalne, a więc w dobrej wierze.
Tym niemniej jednak nie upłynął okres niezbędny do zasiedzenia służebności przesyłu dla wnioskodawcy. Należy bowiem stwierdzić, że w ocenie Sądu wobec wszczęcia przed tutejszym Sądem w 2008 roku sprawy o ustanowienie służebności zarejestrowanej pod sygnaturą I Ns 422/08 doszło do przerwania biegu terminu zasiedzenia. Zgodnie zart. 175 k.c.do biegu terminu zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu terminu przedawnienia, w tymart. 123 § 1 pkt 1 k.c., stanowiący, że bieg terminu przedawnienia (zasiedzenia) przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Przy wykładni tego przepisu na potrzeby zasiedzenia służebności przesyłu trzeba uwzględnić, że ma on zastosowanie do przerwania biegu terminu zasiedzenia tej służebności przez potrójne odesłanie, nakazujące jedynie "odpowiednie" stosowanie do zasiedzenia takiej służebności zarówno przepisów o służebnościach gruntowych, jak i przepisów o zasiedzeniu nieruchomości oraz przepisów o biegu terminu przedawnienia. Konieczne jest więc uwzględnienie specyfiki służebności przesyłowej, podobieństw i różnic dzielących wskazane instytucje. Wniosek właściciela nieruchomości o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem (art. 3051 § 2 k.c.) przerywa bieg terminu zasiedzenia tej służebności. Tak stwierdził w uchwale z dnia 21 stycznia 2011r. II CZP 124/10 Sąd Najwyższy, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Koniecznym jest wskazanie, że wprawdzie wniosek w wymienionej wyżej sprawie sprawie został złożony nie przez uczestników, a zatem właścicieli nieruchomości, lecz posiadacza służebności, to uczestnicy w wymienionym postępowaniu złożyli w 2009 roku wniosek o przyznanie im wynagrodzenie za korzystanie ze służebności, co należy uznać za czynność właściciela, która pozbawia posiadacza możliwości zasiedzenia służebności, jest to bowiem czynnością przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia swoich praw przez właściciela nieruchomości, który dąży do uregulowania służebności przesyłu na własnych warunkach. Czynność, o której mowa wart. 123 § 1 pkt 1 k.c., nie musi zmierzać bezpośrednio do pozbawienia posiadacza posiadania nieruchomości, może także zmierzać do ustalenia prawa własności, do nowego ukształtowania stosunków prawnorzeczowych między właścicielem, a posiadaczem, w tym do zmiany charakteru posiadania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 1998 r., I CKN 143/98, OSP 2000, nr 2, poz. 22, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., IV CSK 459/08, niepubl.). Tak też należy rozumieć pojęcie czynności właściciela przerywającej bieg terminu zasiedzenia przy odpowiednim stosowaniuart. 123 § 1 pkt 1 k.c.do zasiedzenia służebności przesyłu, nie ulega bowiem wątpliwości, że w razie posiadania przez przedsiębiorcę cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu, czynności właściciela zmierzające bezpośrednio do pozbawienia posiadacza takiego zakresu posiadania nieruchomości będą z reguły nieskuteczne i ich podejmowanie nie jest praktycznie celowe. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 stycznia 2010 r., V CSK 239/09 (niepubl.), gdy przedsiębiorstwo przesyłowe korzysta z posadowionych na cudzej nieruchomości urządzeń przesyłowych zasilających w różne media wielu użytkowników, wytoczenie przez właściciela powództwa windykacyjnego lub negatoryjnego będzie z reguły oczywiście nieuzasadnione i sprzeczne z interesem społecznym.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nie jest zasadny i oddalił go.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje podstawę, a zarazem uzasadnienie w treściart. 520§3 kpc, zgodnie z którym jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Nie ma wątpliwości, że interesy uczestników niniejszego postępowania są sprzeczne, zatem Sąd nałożył na wnioskodawcę obowiązek zwrotu kosztów postępowania uczestnikom.