Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1903/18
Data wyroku: 2019-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art 4 ustawy o emeryturach pomostawych

Sygn. aktVIII U 1903/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 sierpnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

Sędzia Grażyna Łazowska

Protokolant

Ewa Grychtoł

po rozpoznaniu w dniu31 lipca 2019 r. w Gliwicach
sprawyJ. K. (1)(K.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oemeryturę pomostową
na skutek odwołaniaJ. K. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia19 kwietnia 2018 r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej od 1 marca 2018 roku.
(-) Sędzia Grażyna Łazowska
Sygn. akt VIIIU 1903/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 5 stycznia 2018r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. K. (1)prawado emerytury pomostowej, ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychani w rozumieniuart. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.,
Ubezpieczony w odwołaniu, nie zgodził się z powyższą decyzją i wskazał, że przepracował ponad 15 lat w szczególnych warunkach jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony i operator dźwigu.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc, że nie uwzględnił przedłożonych przez ubezpieczonego świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych, bowiem pracodawcy nie określili charakteru wykonywanej pracy ściśle według wykazu, działu i pozycjirozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyJ. K. (1), ukończył 60 lat życia z dniem(...)., legitymuje się ponad 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, rozwiązał stosunek pracy.
Ubezpieczony pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wG.w okresie od 1.09.1980r. do 30.09.2001r. Zgodnie z umową o pracę zatrudniony został na stanowisku ślusarza samochodowego-kierowcy samochodowego. Faktycznie jednak pracował w zaopatrzeniu i kierując samochodem ciężarowymmarki S.przywoził różnego rodzaju materiały, części do suwnic i innych maszyn, silniki, oleje, smary - w zależności od zapotrzebowania. Od 1 lipca 1988r. został przeniesiony na stanowisko operatora dźwigu i na tym stanowisku pracował do końca zatrudnienia w ww. przedsiębiorstwie.
Złom do przedsiębiorstwa dostarczały firmy zewnętrzne samochodami ciężarowymi. Następnie był on rozładowywany przy pomocy dużych dźwigów, wyposażonych w chwytali i przenoszony albo do paczkarek, gdzie złom prasowany w paczki albo prasonożyc, gdzie był cięty na mniejsze elementy. Dalej złom był transportowany pomiędzy poszczególnymi maszynami przy pomocy suwnic, których było ponad 11. Ostatecznie suwnice ładowały przerobiony złom / sprasowany lub pocięty/ na wagony, skąd był transportowany do hut. Cały cykl pracy odbywał się zewnątrz, gdzie zatrudnieni byli operatorzy suwnic, innych dźwigów, operatorzy paczkarek i praso nożyc.
Ubezpieczony jako operator dużego dźwiguF., rozładowywał złom z samochodów i przenosił go na paczkarki albo praso nożyce. Był do dźwig kołowy, którym można było się przemieszczać z miejsca na miejsce.
Pracodawca wystawił mu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za cały okres zatrudnienia powołując się na dział VIII pkt.2 i 3 wykazu A, zał. do rozporządzenie Rady Ministrów z 7.02.1983r., oraz na dział III poz. 86 pkt 3, poz. 67 pkt 22, poz. 86 pkt.16 załącznika nr 1 do zarządzenie nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego. Pracodawca określił stanowisko ubezpieczonego jako „kierowca >3,5 to – mechanik, operator dźwigu – operator pojazdu transportu wewnętrznego, operator dźwigu”.
W okresie od 1.10.2001r. do 31.08.2002r. ubezpieczony pracował wPrzedsiębiorstwie Produkcyjnym (...) sp. z o.o.wS.jako operator dźwigu samojezdnego. Firma ta zajmowała się również przerobem złomu, ale na mniejszą skalę niżC.-Stalexport i nie posiadała praso nożyc. Ubezpieczony wykonywał w tej firmie taką samą pracę jak wcześniej, tj. przy pomocy dźwigu kołowego rozładowywał złom z samochodów i transportował do paczkarek.
Pracodawca wystawił mu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za cały okres zatrudnienia – jako operatorowi dźwigu – powołując się na dział III pkt.86 wykazu A, zał. do rozporządzenie Rady Ministrów z 7.02.1983r., oraz na dział III poz. 86 pkt 16 załącznika nr 1 do zarządzenie nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego.
W okresie od 1.04.2004r. do 15.11.2008r. ubezpieczony pracował w(...) sp. z o.o.wD., który to zakład również zajmował się przerobem złomu. Odwołujący pracował w tej firmie jako kierowca samochodu ciężarowego, którym przywoził do zakładu złom z okolicG.. Najczęściej ubezpieczony kierował samochodami markiM.lubM.z(...). Były to duże samochody ciężarowe.
Pracodawca wystawił mu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za cały okres zatrudnienia – jako kierownicy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony - powołując się na dział VIII poz.2 pkt.2 wykazu A, zał. do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1.08.1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniających do wcześniejszego przejścia na emeryturę.
W styczniu 2018r. ubezpieczony pracował jako kierowca autobusu miejskiego o liczbie powyżej 15 osób wfirmie Usługi (...). Zostało wystawione świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
/ dowód: akta rentowe, zeznania świadkówJ. K. (2),Z. K.,A. S.oraz ich akta osobowe, zeznania świadkaE. W., przesłuchanie ubezpieczonego oraz jego akta osobowe/
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 965 ze zm.) zwanej dalej ustawą, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonychw art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Po myśli art. 3 ust. 1 prace w szczególnych warunkach to prace związanez czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
Zgodnie z ust. 3 tego przepisu prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1 (ust.4). Za pracowników wykonujących praceo szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3 (ust. 5).
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (ust.7).
Dla uzyskania prawa do emerytury pomostowej koniecznym jest łączne spełnienie wymienionych powyżej warunków, gdyż brak spełnienia któregokolwiek z nich uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia.
Bezspornym w sprawie jest, że ubezpieczony urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., ukończył wiek 60 lat, legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym i nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy oraz legitymy. Nadto, ubezpieczony po dniu 1 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych- jako kierowca autobusu w transporcie publicznym (zał Nr 2pkt.8) – lecz tylko przez okres 1 miesiąca.
W konsekwencji ustalenia wymaga, czy ubezpieczony posiada 15 letni staż pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (ust.7).
W wykazie A, dziale VIII, poz. 2 załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.), wymienione zostały – „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów
W ocenie Sądu, wyniki postępowania wskazują, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach jako kierowca samochodu ciężarowego w okresach od 1.09.1980r. do 30.06.1988r. oraz od 1.04.2004r. do 15.11.2008r.
Jak ustalono, ubezpieczony w pozostałym okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)orazPrzedsiębiorstwie- Produkcyjnym (...)pracował jako operator dźwigu. Zdaniem Sądu, pracę tę można zakwalifikować do wymienionych w Dziale III Wykazu A Rozporządzenia prac w hutnictwie i przemyśle metalowym – prac różnych, pod pozycją 86 „obsługa suwnic”, korzystając przy tym z opisu stanowisk zawartych w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego, gdzie pod pozycją 86 wymieniono stanowiska:
„1) elektryk remontowy suwnic*)
2) hakowy, podsuwnicowy**)
3) operator dźwigów wieżowych
4) operator mostu przeładunkowego
5) operator suwnicy bramiastej
6) operator suwnicy czerpakowej
7) operator suwnicy kleszczowej
8) operator suwnicy kubłowej
9) operator suwnicy łapowej
10) operator suwnicy magnesowej
11) operator suwnicy manipulacyjno-transportowej
12) operator suwnicy rozlewniczej i zalewowej
13) operator suwnicy spadarkowej
14) operator suwnicy stryperowej
15) operator suwnicy wsadzarkowej
16) operator urządzeń dźwigowych - dźwigowy**)
17) suwnicowy
18) ślusarz remontowy suwnic*)
*) praca na wysokości
**) praca w pomieszczeniach, w których wykonywane prace wymienione są w wykazie” .
W ocenie Sądu, ubezpieczony niewątpliwie w okres od 1.07.1988r do 30.09.2001r. i w 1.10.2001r. do 31.08.2002r. wykonywał pracę operatora urządzeń dźwigowych – dźwigowego wymienioną w pkt 16 przytoczonego zestawienia, bowiem praca ta była wykonywana na tym samym terenie gdzie pracowali operatorzy pozostałych suwnic. Sąd ma na uwadze, że zarządzenia resortowe nie obowiązują, jednakże przyjętym jest, że mogą mieć znaczenie w sferze dowodowej, bowiem mają charakter informacyjny i techniczno-porządkujący. Dzięki temu mogą stanowić dla sądu pomoc przy ocenie, czy dany rodzaj prac można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że ubezpieczony legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, a zatem spełnia przesłanki do emerytury pomostowej.
Bez znaczenia pozostaje, że ubezpieczony nie przedłożył organowi rentowemu prawidłowych świadectw pracy wykonywanej w szczególnych warunkach za sporny okres. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.12.2006 r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
W tym stanie rzeczy, w oparciu o przywołane przepisy prawa Sąd na podstawie art.art. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej.
(-) Sędzia Grażyna Łazowska