Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2267/18
Data wyroku: 2019-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Capik-Pater
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 477^14^§1 kpc

Sygn. aktVIII U 2267/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Anna Capik-Pater

Protokolant:

Agata Kędzierawska

po rozpoznaniu w dniu28 maja 2019 r. w Gliwicach
sprawyZ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
ozwrot nienależnie pobranego świadczenia
na skutek odwołaniaZ. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia4 lipca 2018  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSR del. Anna Capik-Pater
Sygn. akt VIII U 2267/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 4 lipca 2018 r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.działając na podstawieart. 103-105, 127, 138-140, 141 ust. 1-3 oraz art. 142-144 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty,ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychustalił, że ubezpieczonyZ. S.pobrał nienależne świadczenie w kwocie 5086,44 zł. W uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczony w 2017 r. osiągnął łączny przychód wynoszący 44 719,64 zł i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku wynoszącą 35 522,10 zł łącznie o kwotę 9 197,54 zł. Tym samym osiągnięty przez niego przychód uzasadniał zmniejszenie łącznej kwoty świadczenia za ww. okres o kwotę maksymalnego zmniejszenie, czyli o 5086,44 zł (422,32 zł x 2 miesiące i 424,18 zł x 10 miesięcy).
Z powyższą decyzją nie zgodził się ubezpieczony. Wniósł odwołanie, w którym domagał się jej zmiany. Wskazał, że osiągany przez niego dochód nie przekroczył kwoty granicznej dla 2017 r., stąd nie powinien on zwracać organowi rentowego nienależnie pobranego świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyZ. S.pobiera rentę z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy.
W okresie od 1 czerwca 2017 r. do 31 stycznia 2018 r. ubezpieczony był pracownikiem(...) Sp. z o.o.wC.. Z tego tytułu otrzymywał wynagrodzenie w kwotach 2595,20 zł (lipiec), 2763,20 zł (sierpień), 2822,40 zł (wrzesień), 2763,20 zł (październik), 88,93 zł (listopad), 2773,44 zł (grudzień).
Ponadto za okres od 2 października 2017 r. do 15 października 2017 r. ubezpieczony otrzymał wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w wysokości 880,60 zł, a za okres od 16 października 2017 r. do 30 października 2017 r. kwotę 943,50 zł jako zasiłek chorobowy.
Niezależnie od powyższego prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. W 2017 r. osiągnął z tego tytułu przychód w kwocie 30 032,67 zł.
Łączny przychód ubezpieczonego w 2017 r. wyniósł 44 719,64 zł. i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku wynoszącą 35 522,10 zł o kwotę 9 197,54 zł.
Maksymalna kwota zmniejszenia renty za miesiące styczeń i luty 2017 r. w stosunku do wynosiła łącznie 844,64 zł (422,32 zł x 2 miesiące). Z kolei za miesiące od marca do grudnia wynosiła łącznie 4 241,80 zł (424,18 zł x 10 miesięcy). Łączna kwota zmniejszenia za rok 2017 r. wyniosła zatem 5 086,44 zł.
W dniu 4 lipca 2018 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję o treści jak wyżej.
Powyższy stan faktyczny wynikał z dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego.
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa.
Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy ubezpieczony pobrał nienależne świadczenie w łącznej kwocie 5 086,44 zł za rok 2017 r., a zatem czy jest on zobowiązany do zwrotu tej kwoty organowi rentowego.
Zgodnie zart. 104 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(zw. dalej ustawą emerytalną), Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6.
Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 104 ust. 1a).
Za przychód, o którym mowa wust. 1, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wypłacanego na podstawie przepisówKodeksu pracy, i kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego. (art. 104 ust. 6).
W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości:
1) 24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;
2) 18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;
3) 20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba. (art. 104 ust. 8).
Kwoty maksymalnych zmniejszeń, o których mowa w ust. 8, podlegają podwyższeniu, przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych terminach waloryzacji (art. 104. Ust. 9).
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie do 14 roboczego dnia listopada - kwoty graniczne przychodu dla mijającego roku kalendarzowego (art. 104 ust. 10 pkt 2).
Zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 21 listopada 2017 r. sprawie granicznych kwot przychodu dla 2017 r. stosowanych przy zawieszaniu albo zmniejszaniu emerytur i rent, niższa kwota graniczna przychodu za 2017 r. wynosi 35 522,10 zł.
Ponadto Prezes Zakładu ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji obowiązujące od terminu waloryzacji kwoty maksymalnych zmniejszeń, obliczonych zgodnie z art. 104 ust. 9 (art. 94 ust. 2).
W myśl Komunikatu Prezesa ZUS z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent, od 1 marca 2016 r. kwoty maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyższej jednak niż 130% tego wynagrodzenia, wynosi 422,32 zł - dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od 1 marca 2017 r. kwota ta została zmieniona i wynosiła 424,18 zł (Komunikat Prezesa ZUS z dnia 20 lutego 2017 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty….).
W myśl art. 138 ust.1 ustawy emerytalnej osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu art. 138 ust. 1 uważa się. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (art. 138 ust. 2 pkt1).
Natomiast w myśl§8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty(Dz.U.1992.58.290), jeżeli łączna kwota dochodu osiągniętego przez emeryta lub rencistę w okresie ubiegłego roku kalendarzowego przekroczyła niższą kwotę graniczną, organ rentowy ustala, że dochód osiągnięty przez emeryta lub rencistę uzasadniał zmniejszenie świadczeń wypłaconych za okres ubiegłego roku kalendarzowego, jeżeli dochód nie przekroczył wyższej kwoty granicznej dochodu.
Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika, że ubezpieczony w okresie pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy osiągał dodatkowe dochody w postaci wynagrodzenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywani umowy o pracę. W zaskarżonej decyzji organ rentowy wskazał, że w 2017 r. ubezpieczony osiągnął w 2017 r. łącznie 44 719,64 zł. Z kolei jak już wyżej wskazano, niższa kwota graniczna ustalona na ten rok wynosiła 35 522,10 zł. Oznacza to, że przekroczył niższą kwotę graniczną o 9 197,54 zł. Tym samym bezspornym jest, iż pobrał on nienależne świadczeniem, bowiem w sytuacji pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przekroczył niższą dopuszczalną kwotę graniczą osiąganych dochodów. W związku nie ulega wątpliwości, że „pewną część” tej kwoty musi on zwrócić, jako świadczenie nienależne. Niemniej jednak przepisy ubezpieczeniowe wprowadzają pewne ograniczenia co do maksymalnych kwot zmniejszenia. I tak w 2017 r. w okresie od stycznia do lutego wynosiły one po 422,32 zł za każdy miesiąc, a od marca do grudnia 2017 r. po 4 241,80 zł. W związku z tym, maksymalna kwota zmniejszenia za 2017 r. u ubezpieczonego wynosi 5 086,44 zł (2 miesiące x 422,32 zł + 10 miesięcy x 424,14 zł). Jest to tym samym kwota nienależnie pobranego przez ubezpieczonego świadczenia.
Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ubezpieczony powinien zwrócić organowi rentowemu kwotę 5 086,44 zł jako nienależnie pobrane świadczenie.
Z tych tez względów, Sąd na podstawieart. 47714§1 kpcoddalił odwołanie organu rentowego jako bezzasadne i orzekł jak w sentencji wyroku.
(-)SSR del. Anna Capik-Pater