Sąd Rejonowy w Wieluniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 248/19
Data wyroku: 2019-08-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Ewelina Puchalska
Słowa kluczowe: Skarga pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 kc

Sygn. akt I C 248/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 sierpnia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Wieluniu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Ewelina Puchalska
Protokolant: sekr.E. M. (1)
po rozpoznaniu w dniu 08 sierpnia 2019 roku w Wieluniu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.sp. k. wK.
przeciwkoE. M. (2)
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

1
uznaje za bezskuteczną w stosunku do powoda(...) Sp. z o.o.sp. k. wK.umowę darowizny spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wW.naOsiedlu (...)wbudynku nr (...)orazgarażu nr (...)stanowiącego odrębną nieruchomość położonego wW.przyul. (...), dla którego w Sądzie Rejonowym w Wieluniu prowadzona jestksięga wieczysta Kw (...)zawartą w dniu 25 czerwca 2018 roku przed notariuszemP. G.w Kancelarii Notarialnej wW.za nr Rep. A 2094/2018, pomiędzy dłużniczkąE. M. (3)iW. M.a pozwanąE. M. (2), z pokrzywdzeniem powoda(...) Sp. z o.o.sp. k. wK., któremu przysługuje wierzytelność w wysokości 13 918,42 zł (trzynaście tysięcy dziewięćset osiemnaście złotych czterdzieści dwa grosze) wynikająca z nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 16 lutego 2017 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt V GNc 486/17 oraz z nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 16 lutego 2017 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt V GNc 487/17,

2
zasądza od pozwanejE. M. (2)na rzecz powoda(...) Sp. z o.o.sp. k. wK.kwotę 4 464 zł (cztery tysiące czterysta sześćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu,

3
przyznaje i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu radcy prawnemuB. K.kwotę 2 952 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote) brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu.

Sygn. akt I C 248/19

UZASADNIENIE
Powód(...) Sp. z o.o.sp. k. wK.domagał się uznania za bezskuteczną umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)wW.naos. (...)wbudynku nr (...)wraz z przynależną piwnicą i garażem, zawartej w dniu 25 czerwca 2018 roku przed notariuszemP. G.w Kancelarii Notarialnej wW.za nr Rep. A 2094/2018, pomiędzy dłużniczkąE. M. (3), a pozwanąE. M. (2). Powód wskazał, iż czynność ta została dokonana z jego pokrzywdzeniem, bowiem przysługuje mu wobec dłużniczki wierzytelność w łącznej wysokości 16 919 zł wynikająca z nakazów zapłatyw postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 16 lutego 2017 roku, wydanych w sprawach o sygn. akt V GNc 486/17 i V GNc 487/17. Powód wniósł ponadto o zasądzenie kosztów procesu na swoją rzecz.
Na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2019 roku powód ograniczył wysokość wierzytelności o 3 000 zł.
PozwanaE. M. (2)wniosła o oddalenie powództwa.
Reprezentujący z urzędu pozwaną pełnomocnik wniósł o zasądzenie nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając, iż nie zostały one pokryte w całości, ani w części.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Sąd Rejonowy w Opolu w dniu 16 lutego 2017 roku w sprawie o sygn. aktV GNc 486/17 zasądził w nakazie zapłaty w postępowaniu nakazowym odE. M. (3)na rzeczB. C.kwotę 5 604,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot: 2 814,70 zł od dnia 11 października 2016 r. do dnia zapłaty, 2 789,64 zł od dnia 25 października 2016 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych liczone od kwoty 5 614,70 zł od dnia 06 sierpnia 2016 r. do dnia 10 października 2016 r.,a także kwotę 1 280 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.(bezsporne, nakaz k. 13-14)
Sąd Rejonowy w Opolu w dniu 16 lutego 2017 roku w sprawie o sygn. aktV GNc 487/17 zasądził w nakazie zapłaty w postępowaniu nakazowym odE. M. (3)na rzeczB. C.kwotę 7 482,23 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot: 1 867,53 zł od dnia 04 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty, 5 614,70 zł od dnia 18 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych liczone od kwoty 5 614,70 zł od dnia 30 lipca 2016 r. do dnia 03 sierpnia 2016 r., a także kwotę 1 217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.(bezsporne, nakaz k. 115-16)
Wobec braku zapłaty wierzycielka wystąpiła o nadanie klauzuli wykonalnościi złożyła wnioski o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużniczce.(bezsporne, wnioski egzekucyjne k. 21-24)
Zawiadomienia o wszczęciu egzekucji dłużniczka otrzymała w dniu 05 czerwca 2017 r.(k. 20 w aktach Km 731/17 i k. 27 w aktach Km 730/17)
Postanowieniami z dnia 28 listopada 2018 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w OpoluS. K.umorzył postępowania egzekucyjne wobec dłużniczki z powodu bezskuteczności egzekucji i ustalił koszty egzekucyjne.(bezsporne, postanowienia k. 17-20)
W dniu 30 grudnia 2017 r. należące do wierzycielkiB. C.wierzytelności wynikające z opisanych wyżej nakazów zapłaty zostały przeniesione na rzecz powoda(...) Sp. z o.o.sp. k. wK..(bezsporne, umowa w przedmiocie wniesienia do majątku spółki komandytowej wkładu rzeczowego k. 41-55)
W dniu 25 czerwca 2018 r. dłużniczkaE. M. (3)wraz z mężemW. M.darowali na rzecz pozwanejE. M. (2)spółdzielcze własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)wW.naos. (...)wbudynku nr (...)wraz z przynależną piwnicą oraz stanowiący odrębną nieruchomośćgaraż oznaczony nr (...)o powierzchni użytkowej 20m2, położony wW.przyul. (...)wraz z przynależnym udziałem w nieruchomości wspólnej objętejKw (...).(bezsporne, umowa k. 30-33 w aktach Kw SR1W/00035187/5)
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie były bezsporne, dokonano ich na podstawie dokumentów, których wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Przepisy dotyczące tzw. skargi paulińskiej, zawarte wart. 527-534 k.c., mają na celu ochronę wierzyciela przed krzywdzącym go działaniem dłużnika.
Przesłankami tej skargi, w świetleart. 527 § 1 k.c.są:
- pokrzywdzenie wierzyciela, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową,
- działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela,
- wiedza lub też możliwość – przy zachowaniu należytej staranności – dowiedzenia się o tym przez osobę trzecią.
Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na wierzycielu (art. 6 k.c.).
Sytuację, kiedy czynność prawna dłużnika dokonana jest z pokrzywdzeniem wierzyciela, określa§ 2 art. 527 k.c.Wiąże on pokrzywdzenie wierzycielaz rzeczywistą niewypłacalnością dłużnika na skutek dokonania przez niego czynności prawnej lub niewypłacalnością w wyższym stopniu niż była przez jej dokonaniem.
Działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela oznacza, iż zdaje on sobie sprawę, że wskutek dokonania czynności prawnej może spowodować niemożność zaspokojenia się wierzyciela z jego majątku.
W przedmiotowej sprawieE. M. (3)stała się dłużniczką poprzedniczki prawnej powoda jeszcze przed zawarciem z pozwaną umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i garażu. Niewątpliwie, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dłużniczka miała świadomość tego stanu, w szczególności wiedziała o wszczęciu przeciwko niej postępowań egzekucyjnych. Dokonując w dniu 25 czerwca 2017 r. czynności zbycia należącego do niej majątku stała się niewypłacalna w większym stopniu niż była przed tymi czynnościami. Okoliczność istnienia w tym czasie innego majątku dłużniczki, na który wskazuje pozwana, nie miała wpływu na możliwość zaspokojenia wierzycielaz tego majątku, bowiem był on zajęty wcześniej przez innych wierzycieli, których wierzytelności korzystałyby z pierwszeństwa w zaspokojeniu przed powodemw niniejszej sprawie. Ocenić zatem należy, że działanie dłużniczki było świadome,a sam fakt niewypłacalności dłużniczki w chwili dokonywania czynności darowizny na rzecz powódki, wprowadza domniemanie, iż działała ona ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 529 k.c.). Domniemanie to nie zostało obalone w toku procesu.
Kolejne domniemanie prawne wprowadza przepisart. 527 § 3 k.c.Zgodniez jego treścią domniemywa się, że osoba trzecia wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskała osoba będąca w bliskim z nim stosunku.
Ponadto zart. 528 k.c.wynika, że jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
W niniejszej sprawie pozwanaE. M. (2)jest córką dłużniczki, a dokonana przez nie czynność była bezpłatna, zatem w tym przypadku nawet brak wiedzy pozwanej o działaniu dłużniczki z pokrzywdzeniem wierzyciela, pozwala powodowi na żądanie uznania bezpłatnej czynności prawnej za bezskuteczną względem niego.
Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że powód wykazał spełnienie przesłanek skargi paulińskiej i wobec tego należy mu się ochrona.
Z tych względów na podstawieart. 527 k.c.powództwo uznano za zasadnei orzeczono na tej podstawie, jak w punkcie 1 wyroku.
Koszty procesu w kwocie 4 464 zł zostały zasądzone od pozwanej na rzecz powoda na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Składają się na nie: opłata stosunkowa od pozwu w kwocie 847 zł oraz koszty zastępstwa prawnego w kwocie 3 617 zł wraz z opłatą skarbową.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt. 5 w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 68 ze zm.).