Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 1245/18
Data wyroku: 2019-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Leszek Dąbek, Marcin Rak, Henryk Brzyżkiewicz
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 520 §1 k.p.c.

Sygn. akt III Cz 1245/18, (III Cz 1266/18)

POSTANOWIENIE
Dnia 11 lipca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia:  SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędziowie:   SO Henryk Brzyżkiewicz
SO Marcin Rak
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2019 r. wG.
sprawy z wniosku(...) Spółki AkcyjnejwW.
z udziałemK. P.
o ustanowienie służebności przesyłu
na skutek zażaleń uczestnika postępowania na rozstrzygnięcia zawarte w punkcie 3
postanowienia Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju
z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt I Ns 904/15
sprawy z wniosku(...) Spółki AkcyjnejwW.
z udziałemK. P.
o ustanowienie służebności przesyłu
na skutek zażaleń uczestnika postępowania na rozstrzygnięcia zawarte w punkcie 4
postanowienia Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju
z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt I Ns 904/15
postanawia:

1
zmienić zaskarżone rozstrzygnięcia w ten sposób, że oddalić wnioski wnioskodawczyni i uczestnika postępowania o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania;

2
oddalić wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie na jego rzeczod wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Henryk Brzyżkiewicz
Sygn. akt III Cz 1245/18 (III Cz 1266/18 )

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdrojuw postanowieniu z dnia 7 03 2018r. uwzględnił wniosek wnioskodawczyni(...) Spółki AkcyjnejwW.
i ustanowił na jej rzecz żądaną służebność przesyłu, zasądził od niej na rzecz uczestnika postępowania wynagrodzenie za ustanowienie służebności, ustalił, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, z tym że kosztami opinii biegłego sadowego z zakresu geodezji i kartografii obciążył wnioskodawczynię a kosztami opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości obciążył obu uczestników postępowania, po czym zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 821,21zł z tytułu zwrotu kosztów wynagrodzenia, a ponadto orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych.
O kosztach postępowania orzekał stosując regulacjęart. 520 § 1 k.p.c.uznając, że pomimo zasadności roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu wnioskodawczyni
i uczestnik postępowania powinni ponieść koszty związane ze swym udziałem w sprawie i wobec tego że żaden z nich w istocie „nie przegrał” postępowania, to nie ma podstaw, aby obciążać ich kosztami poniesionymi przez przeciwnika.
Orzeczenie zaskarżył uczestnik postępowaniaK. P.
w części orzekającej o kosztach postępowania i nieuiszczonych kosztach sądowych.Wnosiła o jego zmianę: przez ustalenie, że każdy uczestnik ponosi koszty związane
ze swoim udziałem w sprawie, uchylenie orzeczenia zasądzającego od niego na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania oraz zmianę postanowienia dotyczącego nieuiszczonych kosztów sądowych.
Zarzucał, że przy ferowaniu tych orzeczeń naruszono prawo procesowe, regulację
art. 520 § 1 k.p.c.poprzez jej błędne zastosowanie i obciążenie go połową kosztów
z zakresu wyceny nieruchomości z powodu takiego samego stopnia zainteresowania
w ustaleniu właściwego wynagrodzenia za ustanowienie służebności.
Przewodniczący Sądu Okręgowego w Gliwicachw zarządzeniu z dnia 11 07 2019r. połączył do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wszczęte na skutek zażaleń skarżącego na postanowienia ustalające zasady ponoszenia przez uczestników postępowania kosztów postępowania oraz zasądzające od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni zwrot tych kosztów.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego zostały uregulowane w regulacjiart. 520 k.p.c.stosownie do której każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie i co do zasady koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, odmiennie niż w procesie,
nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami.
Zasada ta nie doznaje wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są wspólne.
W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i orzec stosownie do reguł określonych wart. 520 § 2 k.p.c.i stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości (to samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników).
Regulacja ta nie stanowi jednak o obowiązku sądu odstąpienia od pierwotnej zasady rozliczania kosztów postępowania, lecz o jego uprawnieniu (wynika to jednoznacznie z użytego w niej sformułowania „sąd może”).
Dlategonie będzie ona miała automatycznego zastosowania w każdym przypadku występowania sprzeczności interesów pomiędzy uczestnikami postępowania, bądź różnego ich stopnia zainteresowania w jej wyniku, ale tylko wtedy, gdy będą za tym dodatkowo przemawiały inne okoliczności konkretnej sprawy.
W sprawy o ustanowienie służebności przesyłu interesy uczestników postępowania są sprzeczne (uwzględnienie wniosku prowadzi z jednej strony do zwiększenia praw wnioskodawcy z drugiej do ograniczenia praw uczestnika postępowania).
Jednakże w niniejszej sprawie obaj uczestnicy postępowania dążyli do ustanowienia żądanej służebności przesyłu, w konsekwencji czego Sąd Rejonowy słusznie ocenił, że każdy z nich powinien ponieś koszty związane z ich udziałem w sprawie.
W istocie oznacza to, że pozostają oni przy poniesionych w postępowaniu kosztach i nie są zobowiązani zwrócić drugiemu uczestnikowi poniesionych przez niego kosztów, co w połączeniu z faktem zgłoszenia przez nich wniosków o zasądzenia od na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, powinno było prowadzić
do oddalenia tych wniosków.
Nie znalazło to prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonych postanowieniach, a to czyni zażalenia uzasadnionymi i prowadziło do zmiany zaskarżonych postanowień w oparciu o regulacjęart. 386 §1 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.
iart. 13 § 2 k.p.c.
Reasumując zaskarżone rozstrzygnięcia są wadliwe i dlatego zmieniono
je w sposób podany w sentencji regulacjęart. 386 § 1 k.p.c.w związku zart. 397
§ 2 zd. 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono w oparciu o regulacjęart. 520 § 1 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.z tych samych względów, które legły u podstaw orzeczenia o kosztach postępowania
za pierwszą instancję.
Sędzia Marcin Rak Sędzia Leszek Dąbek Sędzia Henryk Brzyżkiewicz