Sąd Rejonowy w Nowym Sączu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 368/17
Data wyroku: 2019-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Poręba

Sygn. akt I Ns 368/17

UZASADNIENIE
Postanowienia z 14 maja 2019 roku
Wnioskodawca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)z siedzibą wS.wniósł o stwierdzenie, że spadek poB. B. (1)nabyli spadkobiercy ustawowi mążS. B.oraz dzieciB. H.,A. B.orazS. B.. Nadto wniósł o zasądzenie od uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego (k. 2 i k. 77).
W uzasadnieniu podał, że swój interes do wytoczenia przedmiotowej sprawy wywodzi z tego, że spadkodawczyni zawarła w dniu 27 stycznia 2009 rokuumowę pożyczki numer (...), której nie spłaciła, on zaś jest podmiotem uprawnionym do jej egzekwowania.
W odpowiedzi na wniosek, uczestnikA. B.(k. 56-57) wskazał, że postanowieniem z 14 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy w Nowym Sączu zarządził spis inwentarza, który został opracowany przez komornika sądowego, jednak na tej liście nie została umieszczona wierzytelność, o której wspomina wnioskodawca. Nadto wskazał, że mąż spadkodawczyni złożył przed notariuszem oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Suma powyższych okoliczności wskazuje, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania.
Postanowieniem z 1 sierpnia 2017 roku Sąd wezwał do udziału w sprawieK. W.- córkę spadkodawczyni (k. 91).
Zarządzeniem z 23 stycznia 2019 roku referendarz sądowy ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczkiK. W.kuratora procesowego w osobie adwokataM. L.(k. 13).
Na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku kurator procesowy złożył wniosek o sporządzenie spisu inwentarza (k. 152).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 27 stycznia 2009 rokuB. B. (1)zawarła z(...)z siedzibą wS.umowę o kartę płatniczą VISA.
Wierzytelność wynikająca z zawartej umowy, w dniu 22 grudnia 2015 roku została przeniesiona na rzecz(...) S.A.r.l. z siedzibą wL..
Obsługę przedmiotowej wierzytelności, w szczególności jej egzekucję, przejęła jako wierzyciel powierniczy(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS..
Dowód:- umowa o kartę płatniczą VISA k. 16-19, - umowa przelewu wierzytelności z 22 grudnia 2015 roku k. 24-25, - wykaz wierzytelności k. 26, - umowa dotycząca obsługi wierzytelności 26D w odniesieniu do funduszu 26 k. 28-29, - wykaz wierzytelności k. 30
B. B. (1)zmarła 12 listopada 2013 roku wN., gdzie posiadała również miejsce stałego zamieszkania, pozostawiając spadkobierców w osobach męża-S. B.oraz czwórki dzieci-A. B.,S. B.,K. W.orazB. H..
Dowód:- odpis skrócony aktu zgonu numer(...)k. 3, odpis skrócony aktu małżeństwaB. H.numer(...)k. 4, - odpis skrócony aktu urodzeniaA. B.k. 5, - odpis skrócony aktu urodzeniaS. B.numer(...)k. 6, - odpis skrócony aktu urodzeniaS. B.k. 7, -zeznaniaA. B.k. 92.
(...) córkaspadkodawczyniB. H.złożyła przed notariuszemJ. K.oświadczenie o przyjęciu spadku po matce z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe.

    Dowód:- akt notarialny(...)k. 2 akta sprawy I Ns 96/14.
29 stycznia 2014 roku mąż spadkodawczyni-S. B.złożył, przed notariuszemJ. K., oświadczenie o przyjęciu spadku po żonie z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe.
Dowód:- akt notarialny(...)k. 8-9 akta sprawy I Ns 96/14.
(...) synspadkodawczyni-S. B.złożył, przed notariuszemJ. K., oświadczenie o przyjęciu spadku po matce z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe.
Dowód:- akt notarialny(...)k. 16-17 akta sprawy I Ns 96/14.
Komornik Skarbowy Urzędu Skarbowego wN.sporządził spis inwentarza.
Dowód:-protokół z 13 października 2014 roku k. 63, - protokół z 8 grudnia 2014 roku k. 64.
S. B.zmarł 9 października 2016 roku wN..
Dowód:- kopia odpisu skróconego aktu zgonu k. 58.
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy, w zasadzie jako bezsporny, Sąd ustalił na podstawie zapewnienia spadkowego i zeznań złożonych przezA. B.oraz dokumentów przedłożonych przez zainteresowanych.
Dokumenty, które stały się podstawą czynionych w sprawie ustaleń, nie były kwestionowane przez zainteresowanych, pod względem ich treści i autentyczności. Podobnie Sąd nie znalazł podstaw do negowania ich wartości dowodowej.
Jako w całości wiarygodne Sąd ocenił zeznania i zapewnienie spadkowe złożone przez uczestnikaA. B., które dotyczyły jedynie kwestii związanych ze spadkobraniem, a które to okoliczności znalazły potwierdzenie w dowodach nieosobowych.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 1025 § 1 k.c.Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobierców. W cytowanym przepisie chodzi więc o każdą osobę, która jest zainteresowana w wywołaniu skutków, jakie ustawa wiąże z wydaniem przez Sąd postanowienia stwierdzającego nabycie spadku przez określone osoby. Legitymowanym do złożenia wniosku są nie tylko spadkobiercy lub ich następcy prawni, lecz wszystkie osoby, które mają interes prawny w prawidłowym wykazaniu następstwa po spadkodawcy, z czym wiążą się doniosłe skutki prawne, w szczególności przewidziane wart. 1025 § 2, art. 1027 i 1028 k.c.(postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1983 r., III CRN 218/82). Wynik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku dotyczy prawa danej osoby, jeśli wskutek nabycia praw do spadku znajdzie się ona w korzystniejszej sytuacji w zakresie przysługującego jej prawa przez usunięcie prawnych przeszkód do jego realizacji (postanowienie SN z dnia 8 września 1999 r., I CKN 120/98, LEX nr 852516). Zarówno orzecznictwo, jak i doktryna zgodnie przyjmują, iż zainteresowanym w rozumieniuart. 510 § 1 k.p.c.w zw. zart. 1025 § 1 k.c.jest wierzyciel spadkodawcy. Powyższe jest o tyle uzasadnione, gdy wspomni się, iż z chwilą śmierci dłużnika, wierzyciel nie ma faktycznej sposobności wyegzekwowania świadczenia. Egzekucja może więc być kontynuowana dopiero po ustaleniu spadkobierców zmarłego dłużnika w drodze postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Niewątpliwie więc, uzyskanie omawianego postanowienia przez wierzyciela spadkodawcy, jako dowodu praw wynikających z dziedziczenia, usuwa przeszkodę skutecznego egzekwowania świadczenia.
W świetle powyższych rozważań nie może być wątpliwości, że wnioskodawca ma interes w wydaniu postanowienia. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika bowiem, że przed śmiercią spadkodawczyni zawarła umowę pożyczki, która nie została spłacona. Owa wierzytelność stała się przedmiotem obrotu, zaś wnioskodawca jako wierzyciel powierniczy legitymuje się z mocy umowy zawartej z(...) S.A.r.l. z siedzibą wL.w dniu 22 grudnia 2015 roku uprawnieniem do dochodzenia niespłaconej wierzytelności. Należy zaznaczyć, co wzbudziło niepokój uczestników, iż zgłoszona przez wnioskodawcę wierzytelność nie jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, a samo postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest równoznaczne z uznaniem, iż wymienione w nim osoby będą musiały spłacić dług, bowiem o czym poniżej, nabycie przez nich spadku, nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe do jego stanu czynnego tj. wartości aktywów spadku.
Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 669 k.p.c.) w którym wskazuje spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów (art. 677 § 1 k.p.c.).
W polskim systemieprawa spadkowego, dziedziczenie następuje na podstawie testamentu, a jeżeli nie został sporządzony lub został odwołany, ewentualnie stwierdzono jego nieważność, dziedziczenie następuje wedle porządku ustawowego. Stosownie do treściart. 931 § 1 k.c., w pierwszej kolejności powołane do spadku są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, którzy dziedziczą w częściach równych. W takiej jednak sytuacji, udział małżonka nie może być mniejszy niż ¼ spadku.
W przedmiotowej sprawie nie został przedłożony testament, dlatego Sąd mógł stwierdzić nabycie spadku tylko na podstawie ustawy, a więc wedle wyżej opisanego sposobu. Zainteresowani nie kwestionowali kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia poB. B. (1), a zgodnie wskazali, że należy do niego mąż oraz czwórka dzieci.
Należy zaznaczyć, że w dacie otwarcia spadku poB. B. (1)przepisart. 1016 k.c.stanowił, że w sytuacji, gdy choćby jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli również spadek z takim dobrodziejstwem, a więc z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe do stanu czynnego spadku. Ze zgromadzonych dokumentów- aktów notarialnych numer rep. A(...), A(...)i A(...), wynika, że troje spadkobierców złożyło oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Pozostali spadkobiercy takowych oświadczeń nie składali, niemniej jednak z mocy cytowanegoart. 1016 k.c.korzystają ze skutków prawnych jakie wywołały czynności ojca oraz rodzeństwa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że spadek poB. B. (1)córceB.iJ.,urodzonej (...)w miejscowości(...), zmarłej w dniu 12 listopada 2013 roku wN., na podstawie ustawy nabyli mąż spadkodawczyniS. B.s.S.iA.w 4/16 części oraz dzieciB. H.,A. B.,S. B.,K. W.(dzieciS.iB.) po 3/16 części każdy z nich, z dobrodziejstwem inwentarza.
W związku z tym, iż uprzednio został sporządzony spis inwentarza dlatego Sąd oddalił wniosek kuratora.
Nieznana z miejsca pobytu uczestniczkaK. W.była reprezentowana przez kuratora w osobie adwokataM. L., dlatego Sąd na podstawie § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie przyznał mu wynagrodzenie w kwocie 147, 60 złotych wraz z podatkiem od towarów i usług w kwocie 27,60 złotych.
Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze treśćart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, co oznacza, że obciążają go koszty tej czynności, której sam dokonał, jak i czynności podjętej w jego interesie, także przez sąd, na jego wniosek lub z urzędu. Pomijając wyjątki przewidziane wart. 520 § 2 i 3, koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu (zwrotowi). W ocenie Sądu specyfika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, a więc żądanie deklaratywnego orzeczenia o kręgu spadkobierców, nie pozwala uznać, że interesy zainteresowanych są sprzeczne, bowiem każdy z nich legitymuje się interesem do stwierdzenia owego kręgu w sposób odpowiadający rzeczywistemu stanu rzeczy, przy uwzględnieniu porządku dziedziczenia wyznaczonego normami prawa cywilnego bądź treści testamentu. Należy zaznaczyć, że sprzeczność interesów pomiędzy uczestnikami, w rozumieniuart. 520 § 2 i 3 k.p.c., występuje wtedy, gdy postanowienie kończące postępowanie w sprawie wywiera wpływ dla jednych zainteresowanych na zwiększenie, a dla innych na zmniejszenie ich praw (postanowienie SN z dnia 5 grudnia 2012 r. I CZ 148/12). Sąd w pełni aprobuje stanowisko, iż nie ma sprzeczności interesów uczestników postępowań nieprocesowych, których wynik ma istotne znaczenie dla każdego z nich, co w szczególności uwidacznia się w sprawach o podział majątku, wieczystoksięgowych, czy o stwierdzenia nabycia spadku. Istota i cel tych postępowań prowadzi do wniosku, że stopień zainteresowania uczestników jest taki sam. Nawet więc, gdy uczestnicy oponowali przeciwko wydaniu postanowienia, jak miało to miejsce w niniejszym postępowaniu, ich stanowisko nie mogło być dla Sądu wiążące, gdy zważy się na treśćart. 670 k.p.c.Na marginesie wspomnieć należy, iż żądanie uczestnika oddalenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynikało z niewłaściwego pojmowania skutków prawnych czynności podjętych przed notariuszem, nadto z interpretowania spisu inwentarza sporządzonego przez komornika w ten sposób, że wyłącza on dalsze procedowanie w przedmiocie spadku poB. B. (1).
Należy również podkreślić, że zarówno§ 2 i 3 art. 520 k.p.c.stanowi jedynie o możliwości, a nie obowiązku odstąpienia przez Sąd od stosowania ogólnej zasady dotyczącej ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego. Ostateczna decyzja w tej kwestii należy do sądu i powinna być ona uzależniona od rodzaju sprawy, aktywności procesowej poszczególnych uczestników oraz wysuwanych żądań (P. Pruś [w:] M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2015). W niniejszej sprawie, Sąd zaś nie stwierdził żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie wyjątku od zasady wyrażonej wart. 520 §1 k.p.c..
SSR Agnieszka Poręba

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

-(...)

3
(...)

4
(...)

(...)