Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII Ns 113/14
Data wyroku: 2020-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Anna Bielecka-Gąszcz

Sygn. akt VIII Ns 113/14

POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2020 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Bielecka-Gąszcz
Protokolant: staż. Katarzyna Górniak
po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2020 roku w Łodzi
na rozprawie
z wnioskuM. G.
z udziałemB. O.,K. G.,E. H.iS. O.
o dział spadku poA. G.

postanowił:

1
ustalić, że w skład spadku poA. G.(synuJ.iK.), zmarłym w dniu 4 maja 1999 roku, wchodzi:

a
prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej we wsiW., gminieN., obejmującejdziałki ewidencyjne numer (...)o powierzchni 0,9321 ha i numer(...)o powierzchni 1,9877 ha (łącznie 2,9198 ha), w(...)K., jednostce ewidencyjnej(...)N., powiecie(...)wschodnim, województwie(...), o łącznej wartości 401.000 zł (czterysta jeden tysięcy złotych), dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą numer (...),

b
prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej we wsiW., gminieN., obejmującejdziałkę ewidencyjną numer (...)o powierzchni 0,1486 ha, w(...)K., jednostce ewidencyjnej(...)N., powiecie(...)wschodnim, województwie(...), o wartości 388.600 zł (trzysta osiemdziesiąt osiem tysięcy sześćset złotych), dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą numer (...),

stwierdzając jednocześnie, że rozporządzenie udziałem w powyższym przedmiocie należącym do spadku, polegające na darowaniu przezB. O.udziału o wielkości 1/4 (jednej czwartej) części nieruchomości położonej we wsiW.(gminieN.) obejmującejdziałkę ewidencyjną (...)na rzecz synaS. O., dokonane na mocy aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemW. J.w Kancelarii Notarialnej wZ.w dniu 7 maja 2013 roku (Rep. A Nr(...)), było w świetle przepisuart. 1036 k.c.bezskuteczne wobec pozostałych spadkobierców, to jest wobecM. G.,K. G.iE. H., jako dokonane bez ich zgody i naruszające ich uprawnienia na podstawie przepisów o dziale spadku;

2
dokonać pomiędzy wnioskodawcąM. G.a uczestnikami postępowaniaB. O.,K. G.iE. H.działu spadku poA. G.w ten sposób, że:

a
nieruchomość opisaną w punkcie 1a (pierwszym litera a) niniejszego postanowienia podzielić na 12 nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach:

-(...)o powierzchni 0,0104 ha,
-(...)o powierzchni 0,4354 ha,
-(...)o powierzchni 0,4354 ha,
-(...)o powierzchni 0,0509 ha,
-(...)o powierzchni 0,0278 ha,
-(...)o powierzchni 0,3122 ha,
-(...)o powierzchni 0,3125 ha,
-(...)o powierzchni 0,3124 ha,
-(...)o powierzchni 0,0646 ha,
-(...)o powierzchni 0,3198 ha,
-(...)o powierzchni 0,3190 ha,
-(...)o powierzchni 0,3194 ha,
na mapie sytuacyjnej do celów prawnych z projektem podziału, sporządzonej przez geodetę uprawnionegoK. C.w dniu 18 września(...)roku, zaewidencjonowanej za identyfikatorem ewidencyjnym materiału zasobu - operatu technicznego numer P.(...).(...).(...)przez Starostę(...)Wschodniego w dniu 25 września(...)roku, i przyznać bez wzajemnych spłat:
- uczestniczceB. O.nieruchomości oznaczone jakodziałki o numerze (...)(o powierzchni 0,3122 ha),(...)(o powierzchni 0,3125 ha) i(...)(o powierzchni 0,3124 ha) na wyłączną własność,
- wnioskodawcyM. G.nieruchomość oznaczoną jakodziałka o numerze (...)(o powierzchni 0,3194 ha) na wyłączną własność,
- uczestniczceK. G.nieruchomości oznaczone jakodziałki o numerze (...)(o powierzchni 0,4354 ha) i(...)(o powierzchni 0,3198 ha) na wyłączną własność,
- uczestniczceE. H.nieruchomości oznaczone jakodziałki o numerze (...)(o powierzchni 0,0104 ha),(...)(o powierzchni 0,4354 ha) i(...)(o powierzchni 0,3190 ha) na wyłączną własność,
- nieruchomości oznaczone jakodziałki o numerach (...)(o powierzchni 0,0509 ha),(...)(o powierzchni 0,0278 ha) i(...)(o powierzchni 0,0646 ha) przyznać wnioskodawcyM. G.i uczestnikomB. O.,K. G.iE. H.na prawach współwłasności w częściach ułamkowych, w udziałach po 1/4 (jednej czwartej) części;
b) nieruchomość opisaną w punkcie 1b (pierwszym litera b) niniejszego postanowienia zarządza sprzedać w drodze licytacji publicznej, stosownie do przepisówKodeksu postępowania cywilnego, zaś sumę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości podzielić pomiędzyB. O.,K. G.iE. H., po 1/3 (jednej trzeciej) części ceny sprzedaży na rzecz każdej z nich, które to kwoty przyznać na rzecz uczestniczek tytułem dopłat wynikających z działu spadku poA. G.;

3
przyznać i wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi na rzecz adw.E. B.kwotę 7.749 zł (siedem tysięcy siedemset czterdzieści dziewięć złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcyM. G.w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu zażaleniowym;

4
przyznać i wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi na rzecz r.pr.M. R.kwotę 4.428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikomB. O.iS. O.;

5
przyznać i wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi na rzecz r.pr.B. M.kwotę 4.428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczceK. G..

Sygn. akt VIII Ns 113/14

UZASADNIENIE
W dniu 24 marca 2014 rokuM. G., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, złożył wniosek o dokonanie działu spadku poA. G., w tym ustalenie, że w skład spadku po spadkodawcy, wchodzą:

a
nieruchomość gruntowa zabudowana o pow. 2,9198 ha położona we wsiW.gminieN., dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...)o wartości 450.000 zł,

b
nieruchomość gruntowa zabudowana o pow. 0,1486 ha położona we wsiW.gminieN., dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...)o wartości 400.000 zł.

Wnioskodawca wskazał, że z tytułu działu spadku chciałby otrzymać spłatę, odbywa karę pozbawienia wolności do 2016 roku, z tego co jest mu wiadome, z nieruchomości korzysta jego siostraB. O., która część udziału przekazała swojemu synowi bez zgody pozostałych współwłaścicieli. W kolejnym piśmie wnioskodawca wskazał, że nie wnosi o podział nieruchomości na mniejsze działki, ale o przyznanie mu nieruchomości objętejKW (...)w całości, a pozostałym uczestnikom drugiej nieruchomości, zgodnie z ich wolą, a także wyrównanie przydzielonego majątku odpowiednimi dopłatami. Podał, że majątek spadkowy został nabyty przez niego i uczestników w drodze spadkobrania poA. G., który zmarł 4 maja 1999 roku. Część działek została sprzedana wspólnie, a pieniądze zostały podzielone stosownie do udziałów spadkobierców. Do podziału pozostały powyższe dwie nieruchomości. Podniósł, że na budynek znajdujący się na nieruchomości objętejKW (...)dokonał nakładów o wartości 80.000 zł. W dalszym piśmie wnioskodawca wskazał, że działki po podzieleniu mogłyby zostać przyznane w naturze poszczególnym uczestnikom.(wniosek k. 2-3, k. 27-30, wniosek o wpisanie sprawy pod nowy nr k. 45, pismo k. 48-490)
W odpowiedzi na wniosek uczestniczkaE. H.przyznała, że spadkobiercy sukcesywnie sprzedawali działki wchodzące w skład spadku poA. G.i dzielili się pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży bezkonfliktowo, do czasu kiedyS. O.wszedł w posiadanie budynku znajdującego się na nieruchomości objętejKW (...), co stało się przyczyną sporu.E.H.iK. G.wiedziały o zamiarachS. O., bo starał się on nakłonićK. G., żeby „odpisała część swoich udziałów” na jego rzecz, natomiastS.iB. O.byli proszeni o opiekę nad schorowanąK. G., co jednak nie nastąpiło. Wyjaśniła, że poniosła koszty pochówku spadkodawcy. Zakwestionowała wartość nieruchomości wskazaną we wniosku.(odpowiedź na wniosek k. 156-160)
S. O.przyznał, że w masie spadkowej poA. G.pozostały nieruchomości wskazane we wniosku. Wyjaśnił, że jego matkaB. O.darowała mu posiadany udział 1/4 w prawie własności nieruchomości o pow. 0,1486 ha, dla której prowadzona jestKW (...). Darowizna ta nie narusza uprawnień pozostałych spadkobierców, byli oni informowani o zamiarach dokonania darowizny, co jest potwierdzone także w treści odpowiedzi na wniosekE. H.. Podkreślił, że stan nieruchomości w chwili dokonania darowizny (7 maja 2013 roku) był znacznie gorszy od stanu obecnego – budynek i cała nieruchomość były od wielu lat zaniedbane, opuszczone i w pogarszającym się stanie. Po dokonaniu darowiznyS. O.ogrodził i uporządkował nieruchomość, poprawił stan techniczny budynku i prowadzi jego sukcesywny remont. W jego ocenie wartość tej nieruchomości to około 150.000 zł, a nie 400.000 jak wskazał wnioskodawca, zaś swoje nakłady na nieruchomość wycenił na około 27.000 zł. Wyjaśnił, że zależy mu na tym, żeby działka o pow. 0,1486 ha wraz z domem pozostała jego, za zgodą jego mamy i pozostałych właścicieli.(odpowiedź na wniosek k. 182-185).
Na rozprawie w dniu 14 kwietnia(...)roku uczestniczkaB. O.przyłączyła się do wniosku o dział spadku i wniosła o dokonanie fizycznego podziału nieruchomości na działki o zbliżonej wartości.(protokół rozprawy k. 209-211)
W piśmie przygotowawczym z dnia 7 maja(...)roku uczestniczkaE. H.wskazała, że przychyla się do życzeń i próśb współwłaścicieli, zatem do tego aby wnioskodawca wszedł w posiadanie „starego” domu i działki,B.iS. O.weszli w posiadanie nieruchomości(...)i stojącego na niej budynku. Podniosła, żeK. G.najbardziej potrzeba zdrowia, opieki, pomocy i środków pieniężnych, zaśE. H., z uwagi na stałe zamieszkanie na terenie Niemiec, zadowoli się posiadaniem tych gruntów, które na obecną chwilę nie stanowią terenów pod zabudowę, a także zgodą na dożywotnie zakwaterowanie w domu na nieruchomości dla której prowadzona jestKW (...)przez 14 dni w ciągu roku.(pismo przygotowawcze k. 249-250)
Na rozprawie w dniu 30 czerwca(...)roku wszyscy uczestnicy, w tymK. G.przez pełnomocnika, wyrazili zgodę na podział nieruchomości na mniejsze działki i przydzielenie ich poszczególnym uczestnikom z ewentualnymi dopłatami czy spłatami.(protokół rozprawy k. 304-305)
Po dokonaniu wyceny nowoutworzonych działek przez biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, w piśmie przygotowawczym z dnia 10 października 2016 roku pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o ustalenie wartości nakładów poczynionych przez wnioskodawcę na projektowanejdziałce (...), a także o ustalenie w drodze przesłanki nieważności aktu notarialnego Rep. A Nr(...)z dnia 7 maja 2013 roku umowy darowizny zawartej pomiędzyB. O.aS. O., której przedmiotem był udział w wysokości 1/4 w nieruchomości objętej KW nr(...)dokonany bez zgody pozostałych spadkobierców i naruszający ich prawa (art. 1036 k.c.).(pismo przygotowawcze k. 645-648)
W piśmie przygotowawczym z dnia 17 listopada 2016 roku uczestniczkaE. H.wskazała, że chciałaby otrzymać po podzialedziałkę (...)oraz udział w drogach, zaś dlaK. G.miałyby przypaśćdziałki (...)oraz udział w drogach.

      (pismo przygotowawcze k. 681-683)

Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 roku wnioskodawca wyraził zgodę na przyznanie mudziałki (...)na wyłączną własność, akceptując także, że nie otrzyma żadnej innej działki, biorąc pod uwagę konieczność wzajemnych rozliczeń pomiędzy spadkobiercami.(protokół rozprawy k. 713-720)
W piśmie przygotowawczym z dnia 8 lutego 2017 roku uczestniczkaB. O., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła m.in. o przyznanieK. G.na własnośćdziałek (...),E. H.działek (...),M. G.działki (...),B. O.(...)i(...), zaśS. O.działki (...)i pozostawienie działek drogowych we współwłasności uczestników, a także zasądzenie stosownych spłat/dopłat i ustanowienie na rzeczE. H.służebności osobistej (służebności mieszkania).

      (pismo przygotowawcze k. 725)

Przesłuchana w miejscu zamieszkania uczestniczka postępowaniaK. G.stwierdziła, że nie żąda spłaty odB. O., a jedynie odS. O., nie żąda także spłaty odE. H.aniM. G.. Wskazała również, że nie wyrażała zgody na to byB. O.podarowała udział w nieruchomościS. O..(protokół przesłuchania uczestniczkiK. G.w miejscu zamieszkania k. 881-884, k. 885-887)
Na rozprawie w dniu 17 października 2018 roku uczestniczkaK. G., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, przyłączyła się do wniosku o dział spadku, wniosła o dokonanie fizycznego podziału nieruchomości, a także o zasądzenie na swoją rzecz wyłącznie spłaty i nieprzyznawanie jej żadnej z działek, jako że z uwagi na wiek i stan zdrowia nie będzie w stanie z niej korzystać; podzieliła także zarzut dotyczący bezskuteczności rozporządzenia udziałem w przedmiocie należącym do spadku przezB. O..(protokół rozprawy k. 1002-1004)
W piśmie przygotowawczym z dnia 26 października 2018 roku pełnomocnik uczestniczkiB. O.iS. O.wniósł o przyznanie na rzeczB. O.działek o nr (...)oraz wskazał, że w razie ich przyznania, uczestniczka wyraża zgodę na sprzedażdziałki nr (...).

      (pismo przygotowawcze k. 1005)

Na ostatniej rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał wniosek i wskazał, że wnioskodawca zaakceptowałby taki podział, w ramach którego wszystkie działki zostałyby sprzedane, jak i ten, w ramach którego zostałaby mu przyznanadziałka (...).
Pełnomocnik uczestniczkiB. O.i sama uczestniczka wskazali, że zasadne byłoby dokonanie działu poprzez sprzedażdziałki (...)i podzielenie pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży na dopłaty oraz przydzielenieB. O.działek (...)i w takim przypadku uczestniczka nie żądałaby spłaty odM. G.zdziałki (...)(z nadwyżki ok. 50.000 zł).
Pełnomocnik uczestniczkiK. G.podniósł, że biorąc pod uwagę stan zdrowia uczestniczki i fakt, że była ona zainteresowana przede wszystkim otrzymaniem spłaty powoduje, że przydzielenie jejdziałek (...)o wartości 47.000 zł oraz w pozostałej części dopłaty ze sprzedażydziałki (...)jest najbliższe woli uczestniczki, która nie żądała spłaty od wnioskodawcy.
W odniesieniu do czterech działek wydzielonych na poszerzenie drogi wszyscy obecni na rozprawie zgodnie przyznali, żedziałka (...)powinna zostać przyznana na własność podmiotu, któremu zostanie przyznanadziałka (...), a pozostałedziałki (...)– powinny pozostać we współwłasności wszystkich współwłaścicieli działek nowoutworzonych zdziałki (...).
Pełnomocnik wnioskodawcy z urzędu wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu, w tym za postępowanie w pierwszej instancji w wysokości 1,5-krotności stawki minimalnej oraz w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 1-krotności stawki, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.
Pełnomocnik uczestniczkiK. G.z urzędu wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu w wysokości 1-krotności stawki minimalnej, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.
Pełnomocnik uczestnikówB. O.iS. O.z urzędu wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu i odrębnie uczestnikowi z urzędu, w wysokości 1-krotności stawki minimalnej, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.(protokół rozprawy k. 1261-1263)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
SpadkodawcaA. G.zmarł 4 maja 1999 roku we wsiW., gminieN., gdzie ostatnio stale zamieszkiwał.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2002 roku, wydanym w sprawie o sygn. I Ns 389/02, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi stwierdził, że spadek poA. G., na podstawie ustawy, nabyli: jego matkaK. G., siostryB. O.iE. G.oraz bratM. G., po 1/4 części spadku każdy z nich, w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone we wsi(...)gminieN..(odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku k. 96)
Spadkobiercy sukcesywnie sprzedawali działki wchodzące w skład spadku poA. G.(wydzielali kolejne działki z nieruchomości) i dzielili się pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży bezkonfliktowo aż do 2013 roku, dokonując w ten sposób umownego częściowego działu spadku.(okoliczności bezsporne)
W dniu 7 maja 2013 rokuB. O.podarowała udział o wielkości 1/4 części nieruchomości położonej we wsiW.(gminieN.) obejmującejdziałkę ewidencyjną (...)na rzecz swojego synaS. O., z zachowaniem formy aktu notarialnego, który to akt został sporządzony przed notariuszemW. J.w Kancelarii Notarialnej wZ.(Rep. A Nr(...)). Rozporządzenie to było w świetle przepisuart. 1036 k.c.bezskuteczne wobec pozostałych spadkobierców, to jest wobecM. G.,K. G.iE. H., jako dokonane bez ich zgody (zgoda wyrażana w trybieart. 1036 k.c.powinna być zresztą udokumentowana w formie aktu notarialnego, stosownie do treściart. 63 § 2 k.c.), i naruszające ich uprawnienia na podstawie przepisów o dziale spadku.(wypis aktu notarialnego Rep. A Nr(...)k. 189-190, dowód z przesłuchania uczestnikaS. O.k. 810-813, dowód z przesłuchania wnioskodawcy k. 813-814, okoliczności bezsporne)
Na dzień złożenia wniosku o dział spadku i na dzień zamknięcia rozprawy w przedmiotowej sprawie w spadku poA. G., zmarłym w dniu 4 maja 1999 roku, pozostały następujące składniki:

c
prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej we wsiW., gminieN., obejmującejdziałki ewidencyjne numer (...)o powierzchni 0,9321 ha i numer(...)o powierzchni 1,9877 ha (łącznie 2,9198 ha), w(...)K., jednostce ewidencyjnej(...)N., powiecie(...)wschodnim, województwie(...), o łącznej wartości 401.000 zł, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...),

d
prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej we wsiW., gminieN., obejmującejdziałkę ewidencyjną numer (...)o powierzchni 0,1486 ha, w(...)K., jednostce ewidencyjnej(...)N., powiecie(...)wschodnim, województwie(...), o wartości 388.600 zł, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...).

      (okoliczności bezsporne, wypis z rejestru gruntów k. 281, wypis z rejestru gruntów k. 282, pisemna opinia biegłego z zakresu wyceny nieruchomości k. 1058-1199)

Podział nieruchomości obejmującejdziałkę nr (...)jest niedopuszczalny, gdyż byłby sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z treścią § 10 uchwały nr XXXIII/225/05 Rady GminyN.z dnia 13 czerwca 2005 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminyN.(pkt 9) dla nowych działek obowiązują parametry: minimalna powierzchnia 1.200 m2, minimalna szerokość frontu 20 m.
Możliwy jest natomiast fizyczny podział nieruchomości obejmującejdziałki (...).Działka nr (...)została podzielona na 4działki o nr (...), natomiastdziałka nr (...)została podzielona nadziałki nr (...)– co uwzględnia wydzielenia pod poszerzenia dróg dojazdowych oraz minimalną wielkość wydzielanych działek (3.000 m(

    2)).

      (pisemna opinia biegłego z zakresu geodezji k. 336 oraz mapa z projektem podziału nieruchomości k. 337)

Nieruchomość uregulowana wksiędze wieczystej nr (...), obejmującadziałkę ewidencyjną nr (...), położona jest w województwie(...), powiecie(...)wschodnim, w jednostce ewidencyjnejN., w obrębie ewidencyjnym nr 7K.i ma powierzchnię 1.486 m2. Jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, w stanie surowym zamkniętym, murowanym, parterowym, z poddaszem użytkowym, całkowicie podpiwniczonym.Działka (...)przylega od strony wschodniej doulicy (...)– drogi gminnej o nawierzchni asfaltowej, do której posiada bezpośredni dostęp; posiada urządzony zjazd z drogi publicznej. Teren nieruchomości jest uzbrojony w część mediów instalacyjnych znajdujących się na tym terenie: w energię elektryczną, wodę i sieć teleinformatyczną. Teren nieruchomości ogrodzony jest ogrodzeniem wykonanym z siatki stalowej z bramą wjazdową i furtką.
Nieruchomość uregulowana wksiędze wieczystej nr (...)położona jest w województwie(...), powiecie(...)wschodnim, jednostce ewidencyjnejN., obrębie ewidencyjnym nr 7K., stanowi jednostkę rejestrową gruntu nr(...)i obejmujedziałki ewidencyjne nr (...)o powierzchni 9.321 m2i nr(...)o powierzchni 19.877 m2.
Została ona, zgodnie z projektem podziału nieruchomości, podzielona na 12 nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach:(...)o powierzchni 0,0104 ha,(...)o powierzchni 0,4354 ha,(...)o powierzchni 0,4354 ha,(...)o powierzchni 0,0509 ha,(...)o powierzchni 0,0278 ha,(...)o powierzchni 0,3122 ha,(...)o powierzchni 0,3125 ha,(...)o powierzchni 0,3124 ha,(...)o powierzchni 0,0646 ha,(...)o powierzchni 0,3198 ha,(...)o powierzchni 0,3190 ha,(...)o powierzchni 0,3194 ha, na mapie sytuacyjnej do celów prawnych z projektem podziału, sporządzonej przez geodetę uprawnionegoK. C.w dniu 18 września(...)roku, zaewidencjonowanej za identyfikatorem ewidencyjnym materiału zasobu - operatu technicznego numer P.(...).(...).(...)przez Starostę(...)Wschodniego w dniu 25 września(...)roku.

Działka gruntu nr (...)została podzielona na cztery działki geodezyjne oznaczone numerami:(...),(...),(...)i(...), przy czymdziałki nr (...)przeznaczone zostały pod poszerzenie dróg gminnych:ulicy (...)(działka nr (...)) iulicy (...)(działka nr (...)), zgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Natomiastdziałki nr (...)o powierzchni 4 354 m(

    2)każda, stanowić będą niezabudowane działki o charakterze rolnym.

Działka gruntu nr (...)została podzielona na osiem działek geodezyjnych oznaczonych numerami:(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...), przy czymdziałka nr (...)przeznaczona została na poszerzenie drogi gminnej –ulicy (...), zgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Z koleidziałka nr (...)stanowić ma drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp części nowo powstałych działek do drogi publicznej –ulicy (...). Pozostałe działki stanowić będą niezabudowane działki o charakterze rolnym o różnych powierzchniach.

      (pisemna opinia biegłego z zakresu geodezji k. 336 oraz mapa z projektem podziału nieruchomości k. 337, pisemna opinia biegłego z zakresu wyceny nieruchomości k. 1058-1199)

Wartość nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w stanie surowym zamkniętym, oznaczonej jako działka gruntu22/12o pow. 1 486 m2wynosi 388.600 zł.
Wartość nieruchomości zabudowanej siedliskiem rolniczym (budynkiem mieszkalnym z towarzyszącą zabudową gospodarczą) nieruchomości rolnej, oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 3 194 m2, wynosi 241.700 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej, przeznaczonej pod poszerzenie drogi gminnej, oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 104 m2, wynosi 500 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 4 354 m2, wynosi 27.100 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 4 354 m2, wynosi 27.100 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej, przeznaczonej pod poszerzenie drogi gminnej, oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 509 m2, wynosi 2.400 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej, przeznaczonej pod poszerzenie drogi gminnej, oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 278 m2, wynosi 1.300 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 3 122 m2, wynosi 19.400 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 3 125 m2, wynosi 19.400 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 3 124 m2, wynosi 19.400 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej, przeznaczonej pod drogę wewnętrzną, oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 646 m2, wynosi 3.000 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 3 198 m2, wynosi 19.900 zł.
Wartość nieruchomości niezabudowanej oznaczonej jako działka gruntu(...)o pow. 3 190 m2, wynosi 19.800 zł.
Łączna wartość nieruchomości zabudowanej siedliskiem rolniczym (budynkiem mieszkalnym z towarzyszącą zabudową gospodarczą) nieruchomości rolnej, oznaczonej jako działki gruntu(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...)o łącznej pow.29 198 m(

    2), według stanu na dzień 4 maja 1999 roku, dla aktualnego sposobu wykorzystania, jako przedmiotu prawa własności, wynosi 401.000 zł.
Obliczone powyżej wartości części przedmiotowej nieruchomości są wartościami rynkowymi, określonymi z uwzględnieniem rodzaju nieruchomości, jej położenia, sposobu użytkowania, przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminyN., stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu technicznego budynków i budowli, stanu zagospodarowania oraz aktualnie kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami. Powyższe wartości uwzględniają stan poszczególnych nieruchomości na datę 4 maja 1999 roku (na datę śmierci spadkodawcyA. G.) i poziom cen obecnych, aktualnych, z daty sporządzenia operatu szacunkowego, tj. 17 czerwca 2019 roku. Określone powyżej wartości rynkowe nieruchomości mieszczą się w przedziale cen uzyskiwanych za nieruchomości podobne na rynku lokalnym, przyjętym do porównań.(pisemna opinia biegłego z zakresu wyceny nieruchomości k. 1058-1199)
Na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie można ustalić czy i ewentualnie kiedy dokładnie wnioskodawcaM. G.poniósł nakłady nadziałkę (...). Z uzyskanych informacji wynika, że żadne z ewentualnych nakładów nie uzyskały pozwoleń w formie decyzji administracyjnych lub przyjętych zgłoszeń o wykonaniu poszczególnych robót budowlanych, stąd ich wartość nie została uwzględniona w opinii podstawowej.
UczestniczkaB. O.nie poczyniła żadnych nakładów, jedynie jej synS. O.poniósł nakłady nadziałkę nr (...)(w latach 2013-2015).(dowód z przesłuchania wnioskodawcy k. 714-715, k. 813-814, dowód z przesłuchania uczestniczkiB. O.k. 715-719, zeznania uczestnikaS. O.k. 719, k. 810-813, pisemna opinia biegłego z zakresu wyceny nieruchomości k. 1058-1199, pisemna opinia uzupełniająca k. 1230-1239)
WnioskodawcaM. G.przez długi okres czasu pozostawał osadzony w zakładzie karnym. Posiada zadłużenie alimentacyjne w znacznej wysokości. Toczy się z jego udziałem jako dłużnika postępowanie egzekucyjne dot. świadczeń alimentacyjnych. Nie dysponuje oszczędnościami.
UczestniczkaE. H.na stałe zamieszkuje na terenie Niemiec. Nie korzysta z nieruchomości wchodzących w skład spadku poA. G..
UczestniczkaB. O.nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna, podobnie jak jej mąż, oboje nie posiadają oszczędności, a na utrzymaniu mają małoletnią córkę.
UczestniczkaK. G.jest osobą poważnie schorowaną, choruje m.in. na raka krtani. Nie posiada oszczędności.

(okoliczności bezsporne, decyzje, zawiadomienia o zajęciu, tytuły wykonawcze i inne dok. k. 255-269, indywidualny stan działania k. 662, oświadczenie k. 663-664)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił częściowo jako bezsporny, a w pozostałym zakresie na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dowodów z dokumentów, a także w oparciu o dowód z przesłuchania wnioskodawcy i uczestników. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął również opinie biegłych z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości. Oceniając opinie biegłych, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zawartych w ich treści wniosków, opinie te były bowiem rzetelne, jasne, logiczne oraz w sposób wyczerpujący objaśniające budzące wątpliwości kwestie. Wydając opinię biegli oparli się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym oraz przeprowadzonych przez siebie wizjach lokalnych nieruchomości. Po wydaniu przez biegłego z zakresu wyceny nieruchomości opinii uzupełniającej wnioskodawca ani uczestnicy nie zgłosili do opinii żadnych zastrzeżeń.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisemart. 1037 § 1 k.c., dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 1037 § 2 k.c.). Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku (art. 1038 § 1 k.c.). Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku (art. 1038 § 2 k.c.).
SpadkobiercyA. G., który zmarł 4 maja 1999 roku, sukcesywnie sprzedawali działki wchodzące w skład spadku i dzielili się pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży bezkonfliktowo aż do 2013 roku, dokonując w ten sposób umownego częściowego działu spadku. Następnie jeden ze spadkobierców – wnioskodawcaM. G.– złożył wniosek o dokonanie sądowego działu spadku, co oczywiste w tej sytuacji wniosek ten dotyczył części spadku pozostałego do podziału. Na dzień złożenia wniosku o dział spadku i na dzień zamknięcia rozprawy w przedmiotowej sprawie w spadku poA. G.pozostały dwie nieruchomości: nieruchomość objęta KW nr(...)(działki (...)) oraz nieruchomość objeta KW nr(...)(działka (...)).
Wnioskodawca i uczestnicy byli zgodni co do składu spadku, lecz nie byli zgodni co do sposobu podziału, ani wartości nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym po opiniach biegłego z zakresu geodezji i biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, udało się jednak osiągnąć dość zbieżne stanowiska wnioskodawcy i uczestników co do sposobu podziału, a także składników podlegających przydzieleniu poszczególnym uczestnikom.
Na wstępie tychże rozważań należy także podkreślić, że zgodnie z przepisemart. 1036 k.c., spadkobierca może za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzić udziałem w przedmiocie należącym do spadku. W braku zgody któregokolwiek z pozostałych spadkobierców rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów odziale spadku.
Norma przepisuart. 1036 k.c.obejmuje zarówno czynności odpłatne, jak i darme, dokonaneinter vivos,których skutkiem jest przeniesienie lub obciążenie udziału w przedmiocie należącym do spadku. Do zgody, o której mowa wart. 1036 zd. 1 k.c., znajduje zastosowanieart. 63 k.c., zatem jeżeli do ważności czynności prawnej wymagana jest forma szczególna, taka zgoda współspadkobierców także musi być wyrażona w tej szczególnej formie. W przedmiotowej sprawie w zasadzie nie mają zatem znaczenia rozważania czyB. O.uprzedzała o zamiarze darowizny udziału w nieruchomości pozostałych spadkobierców i czy oni zamiar taki akceptowali, skoro wiadomo bezspornie, że w formie aktu notarialnego takie zgody na darowiznę udziału w nieruchomości należącej do spadku wyrażone przez spadkobierców nie zostały.
Rozporządzenie przez spadkobiercę udziałem w przedmiocie należącym do spadku bez zgody pozostałych spadkobierców powoduje bezskuteczność takiego rozporządzenia w stosunku do spadkobiercy, który takiej zgody nie wyraził, o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące temu spadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku (art. 1036 zd. 2 k.c.). Sama czynność rozporządzająca takim udziałem pozostaje zatem ważna (E. Niezbecka, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 4, 2012, s. 340; tak też w wyr. SN z 16.1.2002 r., IV CKN 595/00, Legalis, gdzie stwierdzono, że "brak zgody współspadkobiercy na rozporządzenie przez spadkobiercę jego udziałem w przedmiocie należącym do spadku nie pociąga za sobą nieważności tej czynności prawnej, lecz jedynie i to w ograniczonym zakresie względną jej bezskuteczność ustalaną na etapie działu spadku"). Jest jednak bezskuteczna w stosunku do spadkobiercy, który nie wyraził zgody na takie rozporządzenie, we wskazanym powyżej zakresie. W konsekwencjach praktycznych przejawia się to m.in. w możliwości dokonania przez sąd spadku działu spadku w taki sposób, jakby tego rozporządzenia w ogóle nie było (E. Niezbecka, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 4, 2012, s. 340; E. Skowrońska-Bocian, J. Wierciński, w: J. Gudowski, Komentarz KC, t. 6, 2017, s. 395; tak też post. SN z 8.2.2019 r., III CSK 216/18, Legalis, w którym stwierdzono m.in. że: "Na gruncie art. 1036 KC bezskuteczność dokonanego rozporządzenia polega na tym, że sąd dokonujący działu traktuje określony przedmiot tak, jakby udział w nim nadal należał do współspadkobiercy (...). Oznacza to, że dział należy przeprowadzić w ten sposób, jakby rozporządzenia nie było"). Nabywca udziału w przedmiocie należącym do spadku nie jest uprawniony do żądania działu spadku, nawet wtedy kiedy przedmiot, którego dotyczyła umowa, wyczerpuje cały lub prawie cały spadek (E. Niezbecka, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 4, 2012, s. 341; K. Szadkowski, w: M. Gutowski, Komentarz KC, t. 2, 2016, s. 1818); może natomiast wziąć udział w już toczącym się postępowaniu działowym jako osoba zainteresowana –art. 510 KPC(E. Niezbecka, w: A. Kidyba, Komentarz KC, t. 4, 2012, s. 341). Nabywca udziału we współwłasności rzeczy należącej do spadku nie może na podstawieart. 210 KCskutecznie żądać zniesienia współwłasności tej rzeczy (post. SN z 30.9.2009 r., V CSK 63/09, MoP 2009, Nr 21, s. 1139; K. Szadkowski, w: M. Gutowski, Komentarz KC, t. 2, 2016, s. 1818; odmiennie post. SN z 20.1.2012 r., I CSK 297/11, Legalis). Co istotne, rozstrzygnięcie sądu orzekającego o przedmiotowym oraz podmiotowym zakresie stwierdzonej bezskuteczności powinno być zamieszczone w orzeczeniu co do istoty sprawy (z uzasadnienia postanowienia SN z dnia 16 kwietnia 2014 roku, w sprawi V CSK 315/13).
Mając powyższe na względzie, w punkcie 1b sentencji postanowienia, Sąd stwierdził, że rozporządzenie udziałem w przedmiocie należącym do spadku, polegające na darowaniu przezB. O.udziału o wielkości 1/4 części nieruchomości położonej we wsiW.(gminieN.) obejmującejdziałkę ewidencyjną (...)na rzecz synaS. O., dokonane na mocy aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemW. J.w Kancelarii Notarialnej wZ.w dniu 7 maja 2013 roku (Rep. A Nr(...)), było w świetle przepisuart. 1036 k.c.bezskuteczne wobec pozostałych spadkobierców, to jest wobecM. G.,K. G.iE. H., jako dokonane bez ich zgody i naruszające ich uprawnienia na podstawie przepisów o dziale spadku. Co jednocześnie praktycznie sprowadziło się do tego, że przedmiot ten podlegał działowi, jakby tego rozporządzenia w ogóle nie było.
Zgodnie z przepisemart. 684 k.p.c., skład i wartość spadku podlegającego podziałowi ustala sąd. Ponadto, w świetle przepisuart. 687 k.c.w braku podstaw do wydania postanowienia działowego na podstawie zgodnego wniosku uczestników, dział spadku będzie rozpoznany według przepisów poniższychk.p.c., co wyraźnie nawiązuje do przewidzianych przy zniesieniu współwłasności sposobów podziału: na zgodny wniosek oraz w braku zgodnego projektu podziału. Również więc w sprawie o dział spadku należy dążyć przede wszystkim do zgodnego podziału, stosując odpowiednio przepisart. 622k.p.c.Dopiero wtedy gdy zawiodą próby doprowadzenia do działu zgodnego z wolą wszystkich spadkobierców, sąd przeprowadzi dział stosownie doart. 623k.p.c.i przepisów prawa materialnego. Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególnościart. 618 § 2 i 3(art. 688 k.p.c.).
Zgodnie z ogólnie przyjętą zasadą Sąd ustalił skład i stan spadku na dzień śmierci spadkodawcy, zaś według cen obowiązujących w chwili orzekania (tak np. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 września 1974 roku, III CZP 58/74, OSN 1975 rok, nr 6, poz.90). Wartość przedmiotu zniesienia współwłasności czy działu spadku ustala się na poziomie cen rynkowych (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 30 grudnia 1975 roku, III CRN 349/75). W spadku poA. G.do podziału pozostały dwie nieruchomości o ustalonej przez biegłego wartości.
Przepisart. 211 k.c., zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości, reguluje podstawowy sposób zniesienia współwłasności poprzez tak zwany podział rzeczy naturze. Gdyby jednak rzecz nie dała się podzielić, może być przyznana jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana (art. 212 k.c.).
W przedmiotowej sprawie, podział fizyczny wchodził w grę jedynie w odniesieniu do nieruchomości objętej KW nr(...)obejmującejdziałki (...), a był wykluczony z uwagi na sprzeczność takiego podziału z MPZP w odniesieniu dodziałki (...)objętej KW nr(...), co zostało szczegółowo już powyżej omówione.
Ostatecznie, przed zamknięciem rozprawy, udało się w zasadzie pomiędzy wnioskodawcą i uczestnikami osiągnąć konsensus co do sposobu podziału i przydziału poszczególnych składników uczestnikom działu spadku, a wolą Sądu było doprowadzenie do takiej sytuacji by dział ten był możliwie jak najbardziej zgodny i zbieżny z oczekiwaniami spadkobierców.
Mając powyższe na uwadze, a także biorąc pod uwagę możliwości majątkowe i zarobkowe spadkobierców, Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia, dokonując działu w ten sposób, że nieruchomość możliwa do podzielenia (obejmującadziałki (...)) została podzielona, a nieruchomość obejmującadziałkę (...)(której podział był niemożliwy) została sprzedana w drodze licytacji publicznej, co jest jedynym możliwym sposobem pozwalającym na uzyskanie pieniędzy na dopłaty dla poszczególnych uczestników, skoro żaden ze spadkobierców nie dysponował środkami finansowymi (oszczędnościami) na ich sfinansowanie.
Mając na względzie wycenę poszczególnych nieruchomości mających powstać po podziale, a także wartość udziałów poszczególnych spadkobierców, dział spadku został dokonany w następujący sposób:
- uczestniczceB. O.przyznano na wyłączną własność nieruchomości oznaczone jakodziałki o nr (...)(o pow.0,3122 ha) o wartości 19.400 zł,(...)(o pow. 0,3125 ha) o wartości 19.400 zł i(...)(o pow. 0,3124 ha) o wartości 19.400 zł, zatem składniki o łącznej wartości oszacowanej na 58.200 zł (+ dopłata 1/3 części ceny uzyskanej ze sprzedażydziałki (...), wartej ok. 388.600 zł);
- wnioskodawcyM. G.przyznano na wyłączną własność nieruchomość oznaczoną jakodziałka o nr (...)(o pow. 0,3194 ha) o wartości ok. 241.700 zł;
- uczestniczceK. G.przyznano na wyłączną własność nieruchomości oznaczone jakodziałki o nr (...)(o pow. 0,4354 ha) o wartości 27.100 zł i(...)(o pow. 0,3198 ha) o wartości 19.900 zł, zatem składniki o łącznej wartości oszacowanej na 47.000 zł (+ dopłata 1/3 części ceny uzyskanej ze sprzedażydziałki (...), wartej ok. 388.600 zł);
- uczestniczceE. H.przyznano na wyłączną własność nieruchomości oznaczone jakodziałki o nr (...)(o pow.0,0104 ha - droga),(...)(o pow. 0,4354 ha) o wartości 27.100 zł i(...)(o pow.0,3190 ha) o wartości 19.800 zł, zatem składniki o łącznej wartości oszacowanej na 46.900 zł (+ dopłata 1/3 części ceny uzyskanej ze sprzedażydziałki (...), wartej ok. 388.600 zł),
- natomiast nieruchomości oznaczone jakodziałki o nr (...)(o pow. 0,0509 ha),(...)(o pow. 0,0278 ha) i(...)(o pow. 0,0646 ha) Sąd postanowił przyznać wnioskodawcyM. G.i uczestnikomB. O.,K. G.iE. H.na prawach współwłasności w częściach ułamkowych, w udziałach po 1/4 (jednej czwartej) części (działki drogowe).
Co do nakładów zgłaszanych do rozliczenia przez wnioskodawcę należy także zauważyć, poza uwagami poczynionymi powyżej, co do ich nieudowodnienia i wątpliwej legalności, że wobec przydzieleniadziałki nr (...)na wyłączną własnośćM. G., nakłady te i tak nie podlegałyby rozliczeniu, skoro rzecz na którą nakłady miały zostać dokonane, została przydzielona podmiotowi, który twierdził, że je poniósł (zostały one zatem dokonane, poniesione, w interesie samego wnioskodawcy). Wnioskodawcy przyznano zresztą składnik majątku o wartości przewyższającej wartość jego udziału w spadku, sam udział każdego ze spadkobierców wynosił bowiem po 1/4 części spadku, zatem po 197.400 zł (388.600 zł +401.000 zł = 789.600 zł, podzielone na 4, daje udział spadkowy każdego ze spadkobierców po 197.400 zł), jednak uczestnicy oświadczyli, że nie żądają od wnioskodawcy spłaty z przyznanej mu nadwyżki ok. 50.000 zł.M. G.otrzymał na wyłączną własność nieruchomość o wartości 241.700 zł, choć należny mu udział spadkowy wynosił 197.400 zł.
Na podstawie§ 1, § 2 i§ 8 pkt 3w zw. z§ 6 pkt 6, atakże w oparciu o§ 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j.: Dz.U. 2013, poz. 461), Sąd przyznał i nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi na rzecz adw.E. B.kwotę 7.749 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcyM. G.w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu zażaleniowym (przepisy tego rozporządzenia znajdowały bowiem zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2016 roku, zgodnie z § 22 rozporządzenia Dz.U.(...), poz. 1801). Należy przy tym pokreślić, że stawka minimalna za prowadzenie sprawy o dział spadku jest, zgodnie z § 8 pkt 3 powyższego rozporządzenia, stawką obliczoną na podstawie § 6od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanegoprzez adwokata, a należny wnioskodawcy udział w spadku był warty 197.400 zł, co uzasadniało zastosowanie § 6 pkt 6 rozporządzenia (nie uzasadniało zaś brania pod uwagę w.p.s.określonej przy złożeniu wniosku, zatem zupełnie odmiennie niż w procesie). Biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika wnioskodawcy Sąd uwzględnił przy tym wniosek pełnomocnika z urzędu i za postępowanie przed sądem I instancji przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 1,5-krotności stawki minimalnej, zgodnie z wnioskiem, a ponadto uwzględnił reprezentację wnioskodawcy w postępowaniu zażaleniowym (3.600+1800 = 5400 zł plus 23% VAT tj. 1.242 zł = 6.642 zł za pierwszą instancję oraz 25% z 3.600 zł = 900 zł plus 23% VAT tj. 207 zł = 1.107 zł za postępowanie zażaleniowe, zatem łącznie 7.749 zł).
W punkcie 4 sentencji postanowienia, Sąd przyznał i nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi na rzecz r.pr.M. R.kwotę 4.428 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikomB. O.iS. O., o czym orzeczono w oparciu o przepisy § 1, § 2 i § 8 pkt 3 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j.: Dz.U. 2013, poz. 490). Orzekając o kosztach należnych pełnomocnikowi z urzędu Sąd musiał wziąć pod uwagę fakt, że pełnomocnik reprezentował dwóch uczestników, których interesy nie były sprzeczne, a w przedmiotowej sprawie nie dokonywano rozliczeń pomiędzy tymi uczestnikami. Nie uzasadniało to większego nakładu pracy pełnomocnika, zwłaszcza, żeS. O.brał udział w postępowaniu o dział spadku jako osoba zainteresowana, nie zaś jako spadkobierca (był biernym uczestnikiem tego postępowania). Rozwiązanie takie znajduje uzasadnienie w treściart. 109 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Należy w tym zakresie zauważyć pewną analogię do współuczestnictwa formalnego w procesie, gdzie, jeżeli w sprawie występuje współuczestnictwo formalne, należy się co do zasady zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika (od wartości przedmiotu sporu czy zaskarżenia dla każdego z powodów oddzielnie). Sąd powinien jednak obniżyć to wynagrodzenie, jeżeli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy –art. 109 § 2k.p.c.(wyrok. SA wW.z 8.3.2017 r.,I ACa 2444/15,L.).
Wreszcie w punkcie 5 sentencji postanowienia, Sąd przyznał i nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi na rzecz r.pr.B. M.kwotę 4.428 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczceK. G., o czym orzeczono również w oparciu o przepisy § 1, § 2 i § 8 pkt 3 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j.: Dz.U. 2013, poz. 490).