Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 756/18
Data wyroku: 2019-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do Jarosław Staszkiewicz
Słowa kluczowe: Czyn
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt VI Ka 756/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
8 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SR del. do SO Jarosław Staszkiewicz
Protokolant: Łukasz Mirkowski
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej wB.
U. G.i przedstawiciela(...)Urzędu Celno-Skarbowego weW.J. W.

po rozpoznaniu 8 marca 2019 r. sprawy:
1.J. M.ur. (...)wB.
s.M.iJ. z domu C.
2.P. W.ur. (...)wB.
s.M.iB. z domu G.
oskarżonych zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kksw zw. zart. 9 § 3 kks
z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i Naczelnika(...)Urzędu Celno – Skarbowego

od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu
z 4 października 2018 r. sygn. akt II K 766/16
uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonychJ. M.iP. W.i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania.
Sygnatura akt VI Ka 756/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bolesławcu z 4 października 2018 roku w sprawie II K 766/16, na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s., umorzono postępowanie wobec:
-P. W., oskarżonego o to, że w okresie od 16.06.2015r. do 23.11.2015r. wC., działając jako Prezes Zarządu(...) sp. z o.o.z/s(...)-(...) T.,ul. (...), KRS(...), działając wspólnie i w porozumieniu zJ. M.– Prezesem Zarządu(...)sp. z o.o., z/s(...)-(...) K.,ul. (...), KRS(...)w lokaluRestauracja Motel (...),(...)-(...) N.,(...), urządzał i prowadził gry o charakterze losowym na dwóch elektronicznych urządzeniach do gier:B., Nr(...),E.– nr(...), wbrew przepisomart. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201, poz. 1540), tj. o przestępstwo skarbowe, zart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.
-J. M., oskarżonego o to, że w okresie od 16.06.2015r. do 23.11.2015r. wC., działając jako Prezes Zarządu(...)sp. z o.o., z/s(...)-(...) K.,ul. (...), KRS(...), działając wspólnie i w porozumieniu zP. W.– Prezesem Zarządu(...) sp. z o.o.z/s(...)-(...) T.,ul. (...), KRS(...)w lokaluRestauracja Motel (...),(...)-(...) N.,(...), urządzał i prowadził gry o charakterze losowym na dwóch elektronicznych urządzeniach do gier:B., Nr(...),E.– nr(...), wbrew przepisomart. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201, poz. 1540), tj. o przestępstwo skarbowe, zart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.
Na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Apelację od wyroku złożył prokurator. Zarzucił w niej obrazę przepisów postępowania –art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.,art. 152 § 2 k.k.s.poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że istnieje w sprawie podstawa do umorzenia postępowania – brak skargi uprawnionego oskarżyciela, podczas gdy akt oskarżenia został sporządzony i wniesiony przez właściwy podmiot. Apelację wniesiono też w imieniu Naczelnika(...)Urzędu(...)weW.. Podniesiono w niej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku sądu I instancji, polegającego na uznaniu, że akt oskarżenia w sprawie nie został wniesiony przez uprawnionego oskarżyciela. W obu apelacjach zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu.

Sąd zważył, co następuje:
W obu apelacjach zawarto taki sam zarzut, choć odmiennie go określono. Skarżący zgodnie domagali się stwierdzenia, że w sprawie akt oskarżenia wniesiony został i zatwierdzony przez prokuratora, a jedynie był sporządzony w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego wL.. Kwestionowali odmienne stanowisko sądu rejonowego. Należy zatem przyjąć, że kontestowali ustalenie faktyczne tego sądu.
Zawarty w odwołaniach zarzut jest zasadny. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołano się na pogląd, który wydaje się już powszechny, że w razie przedłużenia przez prokuratora terminu do prowadzenia dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, ten oskarżyciel obejmuje dalsze postępowanie przygotowawcze nadzorem. W takiej sytuacji to prokurator, zgodnie zart. 155 § 2 k.k.s., powinien zatwierdzić i wnieść akt oskarżenia. Sąd rejonowy przyjął, że w niniejszej sprawie skargę sporządzono i wniesiono w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego wL.. Z tym właśnie ustaleniem nie zgadzali się skarżący.
Z treści aktu oskarżenia ( k. 118-119 ) wynika, że został on sporządzony w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego wL.( k. 119 ). Jednak na górze pierwszej strony skargi ( k. 118 ) widnieje adnotacja „zatwierdzony 3.10.2016, PR 2 Ds. 675.2016” oraz odcisk pieczęci imiennej Prokuratora Prokuratury Rejonowej wB.i jej podpis. Z datownika odbitego na akcie oskarżenia wynika, że wpłynął on do Sądu Rejonowego wB.3 X 2016 roku ( k. 118 ). Wcześniej w aktach sprawy ( k. 113 ) znajduje się pismo sporządzone w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego wL.z 16 IX 2016 roku odnoszące się do przesłanych wcześniej akt dochodzenia, skierowane do Prokuratury Rejonowej wB.. Ten ostatni organ dysponował zatem już we wrześniu 2016 roku aktami postępowania przygotowawczego. 3 X 2016 roku prokurator wydał decyzję o odstąpieniu w całości od anonimizacji danych adresowych ( k. 116 ). Miał zatem możliwość zapoznania się z aktami oraz zatwierdzenia aktu oskarżenia w dniu, w którym trafił on do sądu.
Po akcie oskarżenia, na k. 122 znajduje się zawiadomienie, skierowane do Urzędu Celnego wL.o wniesieniu 3 X 2016 roku aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego wB.. Na k. 124 akt odnaleźć można natomiast informację do tego Sądu o materiałach przesłanych z prokuratury razem z aktem oskarżenia.
W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że to prokurator wniósł skargę w niniejszej sprawie. Sąd I instancji nie odnosił się wcale do adnotacji o zatwierdzeniu aktu oskarżenia. Brak podstaw do kwestionowania jej autentyczności, czy też twierdzenia, że sporządzono ją przed złożeniem skargi w sądzie rejonowym. Należy zatem uznać, że akt oskarżenia został zatwierdzony przez prokuratora.
Spełnione zostały w ten sposób warunki do skuteczności skargi, o których mowa w powoływanymart. 155 § 2 k.k.s.W tej sytuacji nie istniała przesłanka do umorzenia postępowania, na którą powołano się w zaskarżonym wyroku. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się również wystąpienia, na obecnym etapie postępowania, innej przesłanki przemawiającej za takim rozstrzygnięciem.
Obaj oskarżeni potwierdzili dokonywanie czynności, o których mowa w stawianych im zarzutach. Kwestionowali zasadność przypisywania im popełnienia przestępstw skarbowych podnosząc, że nie mieli świadomości bezprawności tych zachowań, że w ich ocenie nie stanowią one czynów zabronionych. Sąd odwoławczy nie jest powołany do ostatecznego rozstrzygania o ich odpowiedzialności w sytuacji, w której rozpoznaje odwołanie od wyroku umarzającego postępowanie (art. 454 § 1 k.p.k.). Musi jednak ocenić, czy zebrane dowody nie uzasadniają aktualnie uniewinnienia oskarżonych od popełnienia zarzucanych czynów.
J. M.odwoływał się do informacji, uzyskanych przed rozpoczęciem procederu, o którym mowa w zarzucie. Dotyczyły one jednak, niezależnie od ich rzetelności, stanu prawnego sprzed 3 IX 2015 roku. Wówczas to weszła w życie nowelizacjaustawy o grach hazardowych, w tym zmianaart. 14, poddanego wcześniej procedurze notyfikacji. Zastrzeżenia związane z tym, że wcześniej normy ustawy nie przeszły tej procedury, stały się po tym dniu nieaktualne. Oskarżonemu zarzuca się natomiast działanie do 23 XI 2015 roku, a więc także już po owej zmianie przepisów. Skoro zatem jego zachowanie w tym późniejszym okresie było sprzeczne z zasadami, określonymi wart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z 19 XI 2009 roku o grach hazardowych, nie można przyjąć, że nie wypełniało znamion zart. 107 § 1 k.k.s., że nie cechowało się umyślnością.
P. W., poza podnoszeniem okoliczności odnoszących się do stanu prawnego sprzed 3 IX 2015 roku, odwoływał się też do art. 4 ustawy z 12 VI 2015 roku o zmianieustawy o grach hazardowych. Sąd odwoławczy podziela jednak pojmowanie tego przepisu, przyjęte w kolejnych orzeczeniach Sądu Najwyższego ( po raz pierwszy w postanowieniu w sprawie I KZP 1/16 z 28 IV 2016 roku ). Norma ta nigdy nie stanowiła czasowego zezwolenia na działanie wbrew przepisom ustawy dla podmiotów, które wcześniej nie podporządkowywały się jej regułom. Treść przepisu jest w tym zakresie jednoznaczna, oskarżony nie może powoływać się w tym zakresie na błąd, o którym mowa wart. 10 § 4 k.k.s.Trzeba zatem uznać, że jego działanie stanowiło umyślne wykraczanie przeciwko przepisomustawy o grach hazardowych, wymienionym w zarzucie.
W tej sytuacji, opierając się na dostępnym materiale dowodowym, sąd odwoławczy nie dostrzega przesłanek do uniewinnienia żadnego z oskarżonych od popełnienia zarzucanego czynu. W tej sytuacji, zgodnie zart. 437 § 2 k.p.k.w zw. zart. 454 § 1 k.p.k., konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu.
Prowadząc postępowanie ponownie Sąd ten może poprzestać na ujawnieniu zeznań przesłuchanych dotąd świadków, gdyż nie miały one wpływu na uchylenie wyroku. Zadaniem sądu będzie – jak się wydaje – głównie ocena wyjaśnień oskarżonych pod kątem możliwości zaistnienia po ich stronie błędu, co do karalności ich zachowań.