Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 692/17
Data wyroku: 2019-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 692/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 lipca 2017 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychprzeliczyłJ. P.emeryturę od dnia 11 kwietnia 2017 r. i ustalił jej wysokość na kwotę 1766,54 zł brutto wraz ze zwiększeniem rolnym z tytułu opłacania składek na(...)w wysokości 57,62 zł.
Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczonaJ. P.wnosząc o jej zmianę i zaliczenie jej do wysokości kapitału początkowego i emerytury tzw. „13-stej” pensji w latach 1978-1982, okresu zasiłku wychowawczego w 1982 r. oraz okresu zatrudnienia w wymiarze ½ etatu w GS(...)od 11.03.1982 r. jako pracy dodatkowej. Ponadto, ubezpieczona kwestionowała przyjęcie minimalnego wynagrodzenia jako podstawę wymiaru składek za okres zasiłku macierzyńskiego oraz zasiłków chorobowych, na których przebywała w trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...), a także wysokość przyznanego do emerytury zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników (odwołanie ubezpieczonej wraz załącznikami, k. 1-8v).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że w dniu 7 lipca 2017 r. wydał decyzję o ponownym ustaleniu wysokości kapitału początkowego na dzień 01.01.1999 r. i poinformował ubezpieczoną, że w podstawie wymiaru nie zostały uwzględnione kwoty tzw. „13-stej” pensji w latach 1980-1982, gdyż od tych kwot nie było wówczas obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Organ rentowy podkreślił, iż zgodnie z §4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczególnych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent do ustalenia podstawy wymiaru dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy nie przyjmuje się tych składników wynagrodzenia w gotówce i w naturze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, od których nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto organ rentowy wskazał, że za okresy zasiłków chorobowych i zasiłku macierzyńskiego w trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...), tj. w okresie od 06.02.1978 r. do 20.03.1984 r. przyjęto kwoty minimalnego wynagrodzenia, z uwagi na nieudokumentowanie kwot wypłaconych zasiłków. Zarówno w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 30.08.2005 r. jak również w potwierdzeniu ubezpieczenia pracowników i innych ubezpieczonych z 19.06.2017 r. nie zostały wskazane kwoty wypłaconych ubezpieczonej świadczeń. Organ rentowy wyjaśnił, iż w myśl art. 15 w/w ustawy kwoty zasiłków wychowawczych nie są uwzględniane w podstawie wymiaru kapitału początkowego. Podniesiono, iż okres zatrudnienia ubezpieczonej w wymiarze ½ etatu w GS(...)od 11.05.1982 r. do 30.04.1984 r. został uwzględniony w wysokości kapitału początkowego jako okres składkowy, a uzyskane z tego tytułu wynagrodzenie udokumentowane w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 03.03.2016 r. w podstawie wymiaru kapitału początkowego. Natomiast, zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 1989-1986 zostało obliczone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (odpowiedź na odwołanie, k. 9-11).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
UbezpieczonaJ. P.,ur. (...), od 11 kwietnia 2017 r. uprawniona jest do emerytury w wysokości 1682,04 zł (decyzja z 24.04.2017r. k.1 akt emerytalnych).
W dniu 29 maja 2017 r.J. P.złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem tzw. „13-stej” pensji w latach 1978-1982, okresów zasiłków chorobowych i zasiłku macierzyńskiego. Do wniosku załączone zostało m.in. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 03.03.2006 r., korekta zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 19.05.2017 r., deklaracje rozliczeniowe za kwiecień 1981 r., grudzień 1981 r., od stycznia 1982 r. do maja 1982 r. oraz za grudzień 1982 r. (wniosek ubezpieczonej wraz z załącznikami k.10-20 akt emerytalnych).
Decyzją z 7 lipca 2017 r. organ rentowy ponownie ustalił ubezpieczonej kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. w wysokości 115 144,37 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego został ustalony z 10 lat od 1976 r. do 1985 r. i wyniósł 75,13%. Organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonej tzw. „13-stej” pensji za rok 1980 w wysokości 7 607 zł, za rok 1981 – 9 129 zł oraz za rok 1982 – 3 776 zł, gdyż od tego składnika wynagrodzenia nie było wówczas obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto poinformowano ubezpieczoną, iż za okresy zasiłków chorobowych i zasiłku macierzyńskiego w trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)przyjęto kwoty minimalnego wynagrodzenia (decyzja z 7.07.2017 r. k.57-58 akt dot. kapitału początkowego).
Decyzją z 11 lipca 2017 r. organ rentowy przeliczyłJ. P.emeryturę od dnia 11 kwietnia 2017 r. i ustalił jej wysokość na kwotę 1766,54 zł wraz ze zwiększeniem rolnym z tytułu opłacania składek na(...)w wysokości 57,62 zł (decyzja z 11.07.2017 r. k.27 akt emerytalnych).
Ubezpieczona w okresie od 6 lutego 1978 r. do 20 marca 1984 r. była zatrudniona w zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku pracownika fizycznego i magazyniera (kopia świadectwa pracy k.26 akt emerytalnych). Zakład pracy dnia 19.05.2017 r. wystawił ubezpieczonej korektę zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (k.13 akt emerytalnych). W korekcie wskazano wynagrodzenie ubezpieczonej za rok 1978 w wysokości 56 573 zł, za rok 1979 – 89 866 zł, za rok 1980 - 64 633 zł (wraz z „13-stą pensją” w kwocie 7 607 zł), za rok 1981 – 119 517 („13-sta” pensja – 9 129 zł) oraz za rok 1982 – 56 009 zł („13-sta” pensja – 3 776 zł oraz rekompensata – 5 800 zł). Na podstawie dokumentacji pracowniczej w postaci list płac i karty wynagrodzeń dołączonej przez pracodawcę do akt sprawy ustalono faktyczne wynagrodzenie ubezpieczonej w okresach, kiedy korzystała z zasiłków chorobowych oraz macierzyńskiego. Ponadto z powyższej dokumentacji wynika, iż kwota wskazana jako wynagrodzenie ubezpieczonej za rok 1978, tj. 56 573 zł, również obejmuje „13-stą” pensję w kwocie 4 883 zł (dokumentacja pracownicza złożona w kopercie wraz z pismem na karcie k.71).
Uwzględniając wartości faktycznie uzyskiwanego przez ubezpieczoną wynagrodzenia za okresy zasiłków chorobowych oraz zasiłku macierzyńskiego - wynikające z list płac oraz kart wynagrodzeń z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)z wyłączeniem kwoty „13-stej” pensji za rok 1978, tj. 4 883 zł - wykazaną przez pracodawcę w korekcie zaświadczenia Rp-7 z 19 maja 2017 r. w pozycji stałe wynagrodzenie - wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej obliczonego na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 118 145,61 zł, a wysokość emerytury od dnia 11 kwietnia 2017 r. - 1750,03 zł brutto plus zwiększenie rolne z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 57,62 zł, czyli łącznie 1807,65 zł brutto (opinia główna biegłej z zakresu księgowościA. D.z 26.11.2017 r. I wariant k. 22-27 oraz opinia uzupełniająca tej samej biegłej z 11.12.2018 r. I wariant k.134-136).
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonejJ. P.częściowo okazało się zasadne i podlegało uwzględnieniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy sporna pozostawała jedynie kwestia podstaw wymiaru składek za okres zatrudnienia ubezpieczonej wPrzedsiębiorstwie (...)od 6 lutego 1978 r. do 20 marca 1984 r. Ubezpieczona podważyła wysokość przyznanego jej świadczenia emerytalnego i wnosiła o zaliczenie do wysokości kapitału początkowego i emerytury tzw. „13-stej” pensji w latach 1978-1982 oraz przyjęcie faktycznie uzyskiwanego wynagrodzenia za okresy zasiłków chorobowych i macierzyńskiego w miejsce przyjętego przez organ rentowy minimalnego wynagrodzenia.
Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia sporu opinię uzupełniającą biegłej z zakresu księgowościA. D.z 11 grudnia 2018 r. i ustalił ubezpieczonej wysokość emerytury zgodnie z wyliczeniami biegłej według pierwszego wariantu, czyli uwzględniając wartość wynagrodzenia za okresy zasiłków chorobowych i macierzyńskiego, które ubezpieczona faktycznie uzyskiwała w trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...), jednocześnie nie uwzględniając żadnej z „13-stych” pensji, w tym również „13-stej” pensji za rok 1978 w kwocie 4 883 zł, którą zakład pracy błędnie zaliczył do stałego wynagrodzenia wykazując w korekcie zaświadczenia Rp-7 z 19.05.2017r. (opinia uzupełniająca biegłej z zakresu księgowościA. D.z 11.12.2018 r. - wyliczenia wg. I wariantu k.134-136).
Na etapie postępowania sądowego zakład pracy na żądanie Sądu złożył dokumentację pracowniczą w postaci list płac i kart wynagrodzeń (k.71), które pozwoliły na ustalenie, że kwota 4 883 zł, czyli „13-sta” pensja za rok 1978 została wadliwie zaliczona przez zakład pracy do stałego wynagrodzenia ubezpieczonej (korekta zaświadczenia Rp-7 k.13 akt emerytalnych). Sąd nie podzielił stanowiska ubezpieczonej, iż do wysokości podstawy składek powinny zostać uwzględnione kwoty „13-stych” pensji za lata 1978-1982 i przyjął wyliczenia biegłej z zakresu księgowości według pierwszego wariantu, ponieważ w myśl § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczególnych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz.U. 1985 nr 18 poz. 77) do ustalenia podstawy wymiaru dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy nie przyjmuje się tych składników wynagrodzenia w gotówce i w naturze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, od których nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, z uwzględnieniem ust. 2-5. Nie ulega wątpliwości, iż - jak ustaliła biegła z zakresu księgowości -Przedsiębiorstwo (...)odprowadzało składki na ubezpieczenia społeczne od „13-stych” pensji. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność nie powoduje jednak, że kwoty „13-tych pensji” podlegają zaliczeniu do podstawy wymiaru składek. Błędne naliczanie składek od tych kwot przez zakład pracy nie uprawnia do zaliczenia ich do podstawy wymiaru składek skoro przepisy obowiązujące przed 1 października 1990 r. tego nie przewidywały. W związku z powyższym Sąd nie uwzględnił odwołania ubezpieczonej w zakresie zaliczenia do podstawy wymiaru składek uzyskanych przez nią „13-tych” pensji za lata 1978 – 1982.
Odnosząc się do kwestii wysokości wynagrodzenia za okresy zasiłków chorobowych i urlopu macierzyńskiego podkreślić należy, iż na podstawie dokumentacji źródłowej uzyskanej zPrzedsiębiorstwa (...)ustalono wysokość faktycznie otrzymywanego przezJ. P.wynagrodzenia za powyższe okresy, które uwzględnione zostały przez biegłą księgową przy obliczeniu wysokości emerytury. Na podstawie powyższej dokumentacji biegła z zakresu księgowościA. D.ustaliłaJ. P.od 11 kwietnia 2017 r. emeryturę na kwotę 1807,65 zł brutto obejmującą zwiększenie rolne z tytułu opłacania składek na(...)w kwocie 57,62 zł. Kwota ta jest wyższa od wskazanej przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Nadto zauważyć należy, iż kwota z tytułu zwiększenia rolnego została przez organ rentowy obliczona prawidłowo, gdyż w całości odpowiada wyliczeniom biegłej z zakresu księgowości, która w podstawowej opinii wyliczała wysokość zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników (k.27). Na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zwiększenie to ustala się według zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej przewidzianych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników na podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania składek. Zgodnie zaś zart. 25 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówczęść składkową ustala się przyjmując po 1% emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Ubezpieczona udowodniła 6 lat i 6 miesięcy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, wartość najniższej podstawy emerytury na dzień nabycia prawa do emerytury tj. na 11.04.2017r. wynosiła 886,44 zł, a zatem zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wynosi 57,62 zł (tj. 886,44 zł x 6,5%).
Wyliczenia biegłejA. D.i organu rentowego w tym zakresie są spójne i odpowiadają przepisom prawa. Sąd analizując opinie biegłej z zakresu księgowości przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia sporu uznał je jako prawidłowe, spójne, logiczne i należycie uzasadnione (k.22-27 oraz k. 134-136).
Sąd oddalił wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłej z zakresu księgowości mając na uwadze fakt, iż wszystkie kwestionowane wyliczenia zostały przez biegłą z zakresu księgowościA. D.wyjaśnione w opinii ustnej złożonej na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. (protokół rozprawy k.139-140v). Biegła wyjaśniła, że stosunek procentowy wynagrodzenia za rok 1978 r. do przeciętnego rocznego wynagrodzenia za ten rok wyliczony został prawidłowo w wariancie I na 113,68 i w wariancie II na 113,65 w opinii na k. 78-86 oraz na 104,60 według wariantu bez żadnych 13-tych pensji (k. 134-138), gdyż został obliczony proporcjonalnie do okresu zatrudnienia, czyli za 11 miesięcy, gdyż ubezpieczona w okresie od 20.02.1977 r. do 05.02.1978 r. przebywała na urlopie bezpłatnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję ustalając ubezpieczonejJ. P.wysokość emerytury od 11 kwietnia 2017 r. na kwotę 1807,65 zł obejmującą zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 57,62 zł. W pozostałym zakresie natomiast Sąd na podstawieart. 47714§ 1 kpcoddalił odwołanie wobec bezzasadności podniesionych w nim zarzutów.
Mając na uwadze okoliczność, iż odwołanie ubezpieczonej zostało uwzględnione w niepełnym zakresie, a w toku postępowania obie strony reprezentowane były przez profesjonalnych pełnomocników i wystąpiły o zwrot kosztów zastępstwa procesowego rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na podstawieart. 100 kpc, znosząc między stronami koszty zastępstwa procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.