Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
XVI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XVI Ns 730/18
Data wyroku: 2019-03-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt XVI Ns 730/18

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 24 stycznia 2019 roku
W dniu 14 grudnia 2012 roku do tut. Sądu wpłynął wniosekK. K. (1)iJ. K. (1)o zniesienie współwłasności nieruchomości oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), położonej wW.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy dlaW. M.prowadziksięgę wieczystą (...). Wnioskodawcy zaproponowali fizyczny podział w/w nieruchomości zwrócili jednak uwagę na fakt, iż oprócz nich jej współwłaścielami jest jeszcze kilkadziesiąt innych osób. Ponadto wskazano, iż w dziale IIksięgi wieczystej (...)zachodzą niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym wynikające ze śmierci niektórych figurujących tam współwłaścicieli, jak również dotycząceS. G.orazZ.iA.małżonkówO..
OdnośnieS. G.wskazano, iż na mocy postanowienia z dnia 9 czerwca 1987 roku Sądu Rejonowego dlaW. M.wW., sygn. akt I Ns 1039/87, należący do niej udział w gospodarstwie rolnym nabył Skarb Państwa za uprawnionąJ. S., która była trwale niezdolna do pracy. Mimo tego prawa Skarbu Państwa – a następnie(...) W., nie zostały ujawnione w księdze wieczystej.
Z kolei wpis dotyczącyZ.iA. O.jest wadliwy z uwagi na fakt, iż nabyli oni w drodze zasiedzenia fragment działki objętej pierwotnieksięgą wieczystą (...), oznaczony jakodziałka o numerze (...)o powierzchni 1,4662 ha i założono dla niej nowąksięgę wieczystą (...). Powyższa działka odpowiadała ich udziałowi we współwłasności działek objętychksięgą wieczystą (...)i tym samym obecnie nie są oni już w ogóle ich współwłaścielami (wniosek k. 1 – 7).
W toku postępowania większość współwłaścicieli nie sprzeciwiała się zniesieniu współwłasności w/w nieruchomości poprzez jej fizyczny podział (pismo k. 114; pismo k. 267, pismo k. 463 – 464, pismo k. 595; pismo k. 678 - 680; protokół k. 227 – 232; k. 593 - 594, k. 350- 353; k. 733; k. 831, k. 935, k. 1170, k. 1306, k. 1410, k. 1510, k. 2216, k. 2222 – 2224; k. 2327 - 2328).
Oponowali co do niego jedynieA.iZ. O., a po ich śmierci ich następcy prawni –M. K.,T. O.iM. O.. Wskazywali, iż pierwotna umowa obejmowała powierzchnię 5.4874 ha, podczas gdy postanowienie o zasiedzeniu dotyczyło powierzchni 1.4662 ha, co nie odpowiada matematycznie wielkości udziału w dawnejdziałce nr (...)(pismo k. 218, k. 263 - 264, protokół k. 232).
Ostatecznie w piśmie z dnia 13 sierpnia 2015 roku wskazali, iż ich roszczenia dotyczą właściwie tylkodziałki nr (...), na której znajduje sięP.Służewiecki. Domagali się wydzielenie z tej działki fragmentu o powierzchni 253 m2. Złożyli oni także wniosek o ustanowienie służebności przechodu i przejazdu podziałkach nr (...)w celu zapewniania sobie bardziej dogodnego wjazdu na swoją nieruchomość objętąksięgą wieczystą (...)(pismo k. 1784, tom IX).
W dniu 29 sierpnia 2003 rokuW. G.– następca prawnyS. G., złożył do tut. Sądu wniosek o stwierdzenie, żeJ.iS.małżonkowieG.orazA.iK.małżonkowieG.nabyli „na ich wspólności ustawowe małżeńskie po1/2własności” działki gruntu o powierzchni 9.918 m2, położonej wW.przyulicy (...)oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka (...)w obrębie(...). W dniu 18 września 2013 roku Sąd w sprawie o uwłaszczenie podjął postępowanie z udziałem następców prawnychZ. H. (1), tj.H. M. (1),W. B.iZ. H. (2). Jednocześnie na podstawieart. 618 § 2 kpcsprawa została przekazana do dalszego rozpoznania z niniejszą sprawą o zniesienie współwłasności (k. 1603 akt dołączonych II Ns 1026/13). Powyższywniosek został jednak prawomocnie oddalony postanowieniem częściowym z dnia 18 listopada 2015 roku(postanowienie k. 1882; uzasadnienie k. 1929 – 1939, tom IX).
Następniepostanowieniem wstępnym z dnia 23 sierpnia 2016 rokuSąd ustalił, iż współwłaścicielami działek o numerach ewidencyjnych: 65/1, 65/2, 65/3, 65/4, 65/5, 65/6, 65/7, 65/8, 65/9, 65/10, 65/11, 65/12, o łącznej powierzchni 38.352 m2, obręb:(...),D.W., stanowiących część działki o dawnym numerze 8, objętychksięgą wieczystą (...)są:

1
K. K. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

2
J. K. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

3
M. B. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

4
T. J. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

5
T. B. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

6
S. B. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

7
T. B. (2)w udziale wynoszącym(...)części;

8
D. B.w udziale wynoszącym(...)części;

9
M. B. (2)w udziale wynoszącym(...)części;

10
S. B. (2)w udziale wynoszącym(...)części;

11
A. P.w udziale wynoszącym(...)części;

12
A. K. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

13
K. K. (3)w udziale wynoszącym(...)części;

14
A. K. (2)w udziale wynoszącym(...)części;

15
A. B.w udziale wynoszącym(...)części;

16
Z. B. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

17
Z. B. (2)w udziale wynoszącym(...)części;

18
E. D.w udziale wynoszącym(...)części;

19
Następcy prawniZ. B. (3)w udziale wynoszącym(...)części;

20
T. M. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

21
następca prawnyE. B.w udziale wynoszącym(...)części;

22
J. P. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

23
M. P. (1)w udziale wynoszącym(...)części;

24
D. P.w udziale wynoszącym(...)części;

25
(...) W.w udziale wynoszącym(...)części. Sąd oddalił także wniosekM. O.,T. O.iM. K.o ustanowienie służebności oraz zwolnił od dalszego udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania:W. B.,K. G.,J. G. (1),Z. H. (2),T. J. (2),M. P. (2),W. W.,M. M. (1)iT. M. (2). Powyższe postanowienie uprawomocniło się bez składania apelacji przez któregokolwiek ze współwłaścicieli (postanowienie k. 2339 – 2340, tom XI).

W związku z uprawomocnieniem się w/w postanowienia, w kolejnej fazie postępowania Sąd postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 roku (k. 2482, tom XII) dopuścił dowód z opinii biegłego geodetyA. M.na okoliczność sporządzenia mapy dla celów sądowych określającej projekt zniesienia współwłasności nieruchomości składającej się z działek o numerach ewidencyjnych: 65/1, 65/2, 65/3, 65/4, 65/5, 65/6, 65/7, 65/8, 65/9, 65/10, 65/11, 65/12, o łącznej powierzchni 38.352 m2, obręb:(...),D.W., objętychksięgą wieczystą (...). Sąd zobowiązał biegłego by projektowane nieruchomości w maksymalnie możliwy sposób odpowiadały wielkością udziałom w nieruchomości poszczególnych współwłaścicieli, określonych w pkt III postanowienia wstępnego z dnia 23 sierpnia 2016 roku (k. 2339 – 2340) oraz projektowi złożonego razem z wnioskiem (k. 34).
Projekt podziału nieruchomości sporządzony na zlecenie Sądu przez biegłegoA. M.w dniu 14 kwietnia 2017 roku (k. 2731 – 2732, tom XIII), zawierający propozycję przydzielenia powstałych w wyniku podziału nowych nieruchomości między poszczególnych współwłaścicieli – nie był nigdy kwestionowany przez któregokolwiek z wnioskodawców czy uczestników. Sąd także nie miał wobec niego zastrzeżeń, w związku z tym został on podstawą przydzielenia wydzielanych działek poszczególnym uczestnikom. Oczywiste jest jednak, iż przy tak ogromnej nieruchomości nie jest możliwe równe podzielenie jej co do centymetra kwadratowego i biegły musiał zastosować pewne zaokrąglenia w rozliczeniu. W toku całego postępowania żaden z uczestników nie kwestionował sposobu podziału działki zaproponowanego w opinii biegłegoA. M.. Tym samym należało uznać, iż zachodzą przesłanki określone wart. 622 § 2 kpcwiążące co do propozycji podziału przedmiotowej nieruchomości.
W toku postępowania zmieniała się liczba współwłaścicieli z uwagi na śmierć niektórych uczestników, wstępowanie do sprawy ich następców prawnych oraz nabywanie udziałów w przedmiotowej nieruchomości przezM. D.iK. D.. Ostatecznie krąg uczestników został określony postanowieniem z dnia 7 grudnia 2018 roku w którym Sąd zwolnił od dalszego udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania:W. S.,P. S.,G. G. (2),W. G.,J. G. (2),M. O.,T. O.iM. K.(postanowienie k. 3607 – 3610, tom XVIII). Poza wnioskodawcamiK. K. (1)iJ. K. (1), uczestnikami byli:(...) W., Skarb Państwa,S. B. (1),T. B. (2),D. B.,M. B. (2),S. B. (2),A. K. (1),K. K. (3),A. K. (2),M. P. (3),D. P.,K. D.,M. D., PaństwoweGospodarstwo (...),S. P.,K. O.,M. P. (4),W. P.iM. P. (5).
W finalnej fazie postępowania niemal doszło do ugodowego zakończenia postępowania. Nie było bowiem sporu co do sposobu przydzielenia planowanych działek - projekt podziału nieruchomości sporządzony na zlecenie Sądu przez biegłegoA. M.w dniu 14 kwietnia 2017 roku (k. 2731 – 2732, tom XIII), zawierający propozycję podziału w/w nieruchomości między poszczególnych współwłaścicieli – nie był nigdy kwestionowany przez któregokolwiek z uczestników. Sąd także nie miał wobec niego zastrzeżeń, w związku z tym został on podstawą przydzielenia wydzielanych działek poszczególnym uczestnikom. Opierał się na nim także projekt ugody złożony przez pełnomocnika wnioskodawców i uczestnikówM. D.iK. D.– radcę prawnegoB. S.(projekt ugody k. 3697 – 3700, tom XVIII).
Tym niemniej zachodziły rozbieżności co do wysokości dopłaty na rzecz(...) W.. Ponadto uczestnikK. K. (3)i uczestniczkaA. K. (1)nie udzielili pełnomocnictwa pełnomocnikowi wnioskodawców i nie stawili się na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 roku. Tym niemniej wszyscy wnioskodawcy i uczestnicy byli o niej prawidłowo powiadomieni (potwierdzenia odbioru k. 3701 – 3702v, tom XVIII), tym samym Sąd mógł przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wszyscy obecni na tej ostatniej rozprawie wnioskodawcy i uczestnicy zgodnie wnosili o dokonanie podziału, tym niemniej pełnomocnik(...) W.kwestionował aktualność opinii biegłejK. C.. Nie oponował natomiast co do samego wniosku ani nie miał zastrzeżeń do ostatecznej mapy z projektem podziału sporządzonej przez biegłegoA. M.(protokół rozprawy k. 3703 – 3705, tom XVIII).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 22 sierpnia 1956 roku doszło do zawarcia umowy sprzedaży udziału wynoszącego 3/11 w nieruchomości o obszarze 5 ha 48 ary 74 m2położonej wW.przyul. (...), dla której prowadzona była przez Sąd Powiatowy dlaW.P.księga wieczysta o nr (...). Powyższa umowa została zawarta w formie aktu notarialnego repertorium A nr V -(...)pomiędzyF. K.(sprzedawcą) aA.iZ. O.(kupującymi). Na mocy zawartej umowyA.iZ. O.nabyli udział we współwłasności w/w nieruchomości wynoszący 3/11 (umowa w formie aktu notarialnego k. 219 – 220).
W dniu 3 grudnia 1959 roku doszło do zawarcia umowy sprzedaży udziału w nieruchomości o obszarze 5 ha 48 ary 74 m2położonej wW.przyul. (...), dla której prowadzona była przez Sąd Powiatowy dlaW.P.księga wieczysta o nr (...). Powyższa umowa została zawarta w formie aktu notarialnego repertorium A/b III -(...)pomiędzyA. K. (3)(sprzedawcą) aK.iM. M. (2)(kupującymi). Na mocy zawartej umowyK.iM. M. (2)nabyli udział we współwłasności w/w nieruchomości wynoszący 4/11 (umowa w formie aktu notarialnego k. 476 - 479).
W dniu 11 stycznia 1963 roku doszło do zawarcia umowy sprzedaży udziału wynoszącego 4/11 w nieruchomości o obszarze 5 ha 48 ary 74 m2położonej wW.przyul. (...), dla której prowadzona była przez Sąd Powiatowy dlaW.P.księga wieczysta o nr (...). Powyższa umowa została zawarta w formie aktu notarialnego repertorium A nr(...)pomiędzyF. K.,A. K. (3)iL. K.(sprzedającymi) aK. M.iS. G.(kupującymi). Na mocy zawartej umowyK. M.iS. G.nabyli po 2/11 udziału w sprzedawanej nieruchomości. Nabyte przezS. G.udziały stanowiły jej majątek osobisty.S. G.posiadała kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, co potwierdzało zaświadczenie dołączone do aktu notarialnego (akt notarialny k. 7-8akt dołączonych II Ns 1026/13).
Nigdy nie nastąpiło zniesienie współwłasności nabytej przezS. G.nieruchomości (okoliczność bezsporna). Fragment posiadany przezS. G.nie był też fizycznie wydzielony z pozostałej części nieruchomości w drodze nieformalnej umowy. Nie był on także oddzielony ogrodzeniem od pozostałej części nieruchomości.
Przedmiotową nieruchomość do celów rolnych wspólnie wykorzystywaliK. M.z rodziną oraz rodzinaG.–S. G.,A.iK. G.i ich synowie –A.iW.. CzęśćK. M.była łąką i terenem pastewnym, na której wypasał on krowy. Część nieruchomości która była w faktycznym władaniu rodzinyG.była orana, uprawiano tam głównie warzywa. ZarównoA. G. (1), jak iK., pracowali zawodowo, działką zajmowali się natomiast po pracy, w godzinach popołudniowych. Granicę korzystania stanowiła polna droga, która miała inny przebieg niż obecnie, tzn. biegła prosto (zeznaniaS. K. (1)k. 1122v,J. K. (2)k. 1123,K. K. (4)k. 1123-1124, 1307-1309, protokół oględzin k. 1122-1124).
Po śmierciJ.iS. G., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dlaW. M.wW.z dnia 9 czerwca 1987 roku, sygn. akt I Ns 1039/87, udział w gospodarstwie rolnym należący doS. G.nabył Skarb Państwa za uprawnionąJ. S., która była trwale niezdolna do pracy. Pozostali spadkobiercy nie posiadali uprawnień uprawniających do dziedziczenia gospodarstwa rolnego (postanowienie k. 4-5akt dołączonych II Ns 1026/13, k. 20 - 22, 31v akt dołączonych I Ns 1039/87).
S. G.miała dwoje dzieci – córkęJ. S.i synaA. G. (1). Spadek poA. G. (1), synuJ.iS., zmarłym w dniu 19 lutego 2001 roku wW., na podstawie testamentu notarialnego nabyli synowie -W.iA. G. (2)po ½ części każdy z nich (postanowienia k. 20 – 22, tom I).A. G. (2)zmarł w dniu 10 grudnia 2005 roku a spadek po nim nabyły córkiG. G. (2)iJ. G. (2)po ½ części każda z nich (odpis skrócony aktu zgonu k. 152, 159; odpisy postanowień k. 153, k. 160, tom I).
Gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku poM. M. (2)nabyli: mążK. M.w udziale wynoszącym ½,S. K. (2)w udziale wynoszącym 1/6,W. K.w udziale wynoszącym 1/6,J. P. (2)w udziale wynoszącym 1/12 iA. P.w udziale wynoszącym 1/12. Z kolei gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku poK. M.nabyli:H. M. (2)w udziale wynoszącym 1/2,S. M.w udziale wynoszącym 1/6,E. B.w udziale wynoszącym 1/18,M. B. (1)w udziale wynoszącym 1/18,H. B.w udziale wynoszącym 1/18,T. J. (1)w udziale wynoszącym 1/12 iJ. B.w udziale wynoszącym 1/12 (
    postanowienia k. 57 – 58 akt księgi wieczystej(...)). Spadek poH. M. (2), zmarłej w dniu 2 czerwca 2008 roku, nabyli jej synowie:K. K. (1)iJ. K. (1)po ½ części każdy z nich (
    postanowienie k. 244 akt księgi wieczystej(...)
).
Nieruchomość położona przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta o numerze (...), ma powierzchnię 4,0212 ha. Zgodnie z wpisami w księdze udziały w przedmiotowej nieruchomości posiadać mieli m.in. małżonkowieA.iZ. O.w liczbie 3/11,S. G.w liczbie 2/11, a udział małżonkówM.wynosił 6/11 do czasu stwierdzenia nabycia spadku przez ich spadkobierców (odpis zupełny księgi wieczystej k. 10-15; odpisy postanowień k. 27 – 28, tom I).
Spadek poS. M.zmarłym w dniu 12 lutego 1991 roku nabyłT. M. (1)– co stwierdził Sąd Rejonowy wS. P.postanowieniem z dnia 26 stycznia 2000 roku wydanym w sprawie I Ns 378/99 (postanowienie k. 426, tom III).
Na podstawie decyzji Wojewody(...)z dnia 15 listopada 1999 roku, znak:(...), udział w wysokości 2/11 wdziałce nr (...), należący w przeszłości doS. G., nabyło nieodpłatnie(...) W.(kopia decyzji k. 488 – 489, tom III).
Figurujący w dziale II w/w księgi wieczystej wpis dotyczy wcześniejZ.iA. O., a obecnie ich następców prawnych -M. K.,T. O.iM. O., jest wadliwy. Wynika to z faktu, iżZ.iA. O.nabyli w drodze zasiedzenia fragment działki objętej pierwotnieksięgą wieczystą (...), oznaczony jakodziałka o numerze (...)o powierzchni 1,4662 ha – co stwierdził postanowieniem z dnia 13 listopada 1990 roku Sąd Rejonowy dlaW. M.wW.w sprawie o sygn. akt II Ns 625/90 (

    kopia postanowienia k. 1847; postanowienie k. 4 akt księgi wieczystej(...)
). Następnie dla tej nieruchomości założono dla niej nowąksięgę wieczystą (...). Powyższa działka odpowiada ich udziałowi we współwłasnościdziałek o numerach (...)objętejksięgą wieczystą (...)i tym samym ich następcy prawni nie są w ogóle ich współwłaścielami (

    kopia wniosku k. 35 – 36; odpis zksięgi wieczystej (...); mapa k. 3 akt księgi wieczystej WA2M/00131434/9; postanowienie k. 4 akt księgi wieczystej(...)).
Dawnejdziałka o numerze (...), położona wD.W., ulegała podziałom geodezyjnym (wypis z rejestru gruntów k. 16 – 19, tom I; 311 - 312; wyrys z mapy ewidencyjnej k. 313 -314, tom II). Obecnie składa się ona z działek o numerach:
a.65/1, 65/2, 65/3, 65/4, 65/5, 65/6, 65/7, 65/8, 65/9, 65/10, 65/11, 65/12, o łącznej powierzchni 38.352 m2, obręb: 1-10-14,
b.67/7, obręb 1-10-14, o powierzchni 1.052 m2;
c.1/5, obręb(...), o powierzchni 233 m2.
Nadziałce o numerze (...)znajduje sięP.Służewiecki (informacja z rejestru gruntów k. 484, tom III; wypis z rejestru gruntów k. 1790, szkic k. 1791, tom IX; pismo(...), tom XI, zarządzenie k. 2380, tom XI, pisma k. 2381 – 2382, tom XI). Zapewnia ona dostęp nieruchomości do drogi publicznej od północy, tj. doul. (...).
Działka nr (...), wzdłuż południowej części nieruchomości, jest zajęta pod drogę i na podstawie decyzji Wojewody(...)z dnia 15 listopada 1999 roku, znak:(...), stała się w 2/11 własnością(...) W.. Na części jej powierzchni znajduje się rów z wodą. Zapewnia ona dostęp nieruchomości do drogi publicznej od południa (informacja z rejestru gruntów k. 487; kopia decyzji k. 488 – 489, tom III).
W początkowej fazie postępowania w/w księgą wieczystą była objęta takżedziałka o numerze (...), zajęta pod drogę. Na podstawie decyzji Wojewody(...)nr WG.I.(...)z dnia 30 kwietnia 2007 roku, stała się ona własnością(...) W.(informacja z rejestru gruntów k. 485). Następnie została ona wyłączona doksięgi wieczystej (...)w dniu 11 maja 2018 roku, a zatem nie była dalej przedmiotem niniejszego postępowania.
Działka onumerze ewidencyjnym (...)uległa podziałowi na działki o numerach: 65/1, 65/2, 65/3, 65/4, 65/5, 65/6, 65/7, 65/8, 65/9, 65/10, 65/11, 65/12 na podstawie decyzji Prezydenta miasta stołecznegoW.z dnia 1 marca 2007 roku, znak: GK-D-X-(...)(decyzja k. 428 – 430, tom III).
B. B., która figurowała w księdze wieczystej jako współwłaściciel w 15/1320 części zmarła w dniu 7 stycznia 2016 roku. Spadek po niej nabyliT. B. (2),D. B.,M. B. (2)iS. B. (2)po ¼ części każde z nich (akt poświadczenia dziedziczenia k. 2005, tom IX).
J. P. (1), który figuruje w księdze wieczystej jako współwłaściciel w 15/1320 części w/w nieruchomości, zmarła w dniu 1 lutego 2018 roku. Spadek po niej nabyliS. P.w ¼ części,K. O.w ¼ części orazM. P. (4)w po ½ części (akt poświadczenia dziedziczenia k. 3595 – 3596, tom XVII).
A. P., który figuruje w księdze wieczystej jako współwłaściciel w 15/1320, części zmarł w dniu 22 października 2018 roku. Spadek po nim nabyli jego synowie:W. P.orazM. P. (5)w udziałach po ½ części każdy z nich (akt poświadczenia dziedziczenia k. 3598 – 3598v, tom XVII).
W toku postępowania udziały we współwłasności przedmiotowej nieruchomości nabyli też na prawie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiejK. D.orazM. D.. Kupili je od:M. B. (1)w wysokości(...)w dniu 12 stycznia 2018 roku (akt notarialny k. 3072 - 3083, tom XV),A. B.,Z. B. (1),Z. B. (2)iE. D.w wysokości po 30/3840 od każdego z nich w dniu 30 maja 2018 roku (akt notarialny k. 3229 – 3240v, tom XVI),T. M. (1)w wysokości(...)w dniu 30 maja 2018 roku (akt notarialny k. 3241 - 3250, tom XVI),T. S.w wysokości(...)w dniu 30 maja 2018 roku (akt notarialny k. 3219 – 3228v, tom XVI),T. J. (1)w wysokości(...)w dniu 4 września 2018 roku (akt notarialnyk.3426 – 3435v, tom XVII) oraz odT. B. (1)w wysokości(...)także w dniu 4 września 2018 roku (akt notarialny k. 3417 - 3425, tom XVII).
Tym samym krąg współwłaścielami nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)wraz z przysługującymi im udziałami na dzień zamknięcia rozprawy obrazuje poniższa tabela:

L.P.

Współwłaściciel

Wielkość przysługującego udziału

1.

K. K. (1)

(...)

2.

J. K. (1)

(...)

3.

S. B. (1)

(...)

4.

T. B. (2)

(...)

5.

D. B.

(...)

6.

M. B. (2)

(...)

7.

S. B. (2)

(...)

8.

W. P.iM. P. (5)(następcy prawniA. P.)

(...)

9.

A. K. (1)

(...)

10.

K. K. (3)

(...)

11.

A. K. (2)

(...)

12.

S. P.,K. O.iM. P. (6)(następcy prawniJ. P. (1))

(...)

13.

M. P. (3)

(...)

14.

D. P.

(...)

15.

(...) W.

(...)

16.

M. D.iK. D.

(...)

Wartość rynkowa w/w nieruchomości przed podziałem to 29.492.688 złotych, przy czym wartość 1 m2to 769 złotych. Z kolei po podziale wartość całej nieruchomości po podziale to 30.451.950 złotych, przy czym wartość działek o powierzchni od 300 m2do 800 m2to 885 złotych za 1 m2, wartość działek o powierzchni od 800 do 1200 m2to 827 złotych za 1 m2, a wartość działek o powierzchni poniżej 300 m2i ponad 1200 m2to 769 złotych za 1 m2(opinia pisemna biegłejK. C.k. 2832 – 2855, ustna opinia biegłej k. 3009v – 3010v, tom XV;pisemna opinia uzupełniająca k. 3112 – 3114, tom XV; pismo k. 3706, tom XVIII).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i aktach dołączonychksiąg wieczystych (...), ustaleń dokonanych w czasie oględzin nieruchomości, jak również w oparciu o zeznania świadków:S. K. (1),J. K. (2),K. K. (4), którym dał wiarę w całości.
W odniesieniu do dokumentów, które zostały przedłożone w formie zwykłych kserokopii, uczestnicy nie zakwestionowali rzetelności ich sporządzenia, ani nie żądali złożenia ich oryginałów (zgodnie zart. 129 kpc). Także Sąd badając te dokumenty z urzędu nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń. Dodatkowo czyniąc ustalenia faktyczne Sąd uwzględnił twierdzenia uczestników, którym pozostali uczestnicy nie zaprzeczyli w trybieart. 230 kpc.
Sporządzone w sprawie opinie biegłegoA. M.zostały wykonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i co istotne – na podstawie prac biegłego w terenie. Pozytywna ocena Sądu dotyczy zarówno projektu sporządzonego na zlecenie Sądu w dniu 14 kwietnia 2017 roku (k. 2731 – 2732, tom XIII), zawierającego propozycję podziału wydzielanych nowych nieruchomości między poszczególnych współwłaścicieli, jak i mapy z projektem podziału z 10 listopada 2018 roku. Pierwsza mapa z 11 czerwca 2018 roku (k. 3255, tom XVI) zawierała drobną omyłkę pisarską, ale została ona usunięta w ostatecznej wersji z dnia 10 listopada 2018 roku (mapa k. 3567a, tom XVII). To właśnie ta mapa z dnia 10 listopada 2018, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem P.(...).2018.(...)w dniu 19 listopada 2018 roku, stała się podstawą orzeczenia i stanowi jego integralną część.
Opinie biegłego sądowegoK. C., zarówno dwie pisemne, jak i uzupełniająca ustna, stanowią podstawę ustaleń faktycznych w zakresie wartości nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Zostały one uznane przez Sąd za wiarygodne i w pełni prawidłowe. Opinia główna spełnia wszystkie wymagania formalne i merytoryczne, została sporządzona w sposób profesjonalny, przez kompetentną osobę, posiadającą stosowne kwalifikacje zawodowe. Co istotne – jej sporządzenie poprzedzała także wizja lokalna nieruchomości dokonana przez nią w dniu 7 września 2017 roku (fotografie k. 2841, protokół z czynności k. 2856 – 2857v, tom XIV).
W ocenie Sądu konkluzje wszystkich opinii są w pełni prawidłowe, rzetelne, wyczerpujące, bezstronne, dlatego opinie mogą stanowić pełnowartościowy dowód w sprawie. Przedstawione w nich wnioski są jasne, konsekwentne i należycie uzasadnione, co dodatkowo potwierdziła ustna opinia uzupełniająca oraz uzupełniająca opinia biegłej z dnia 28 lutego 2018 roku (pisemna opinia uzupełniająca k. 3112 – 3114, tom XV).
Następnie pismami z dnia 4 stycznia 2019 roku oraz 16 stycznia 2019 roku biegłaK. C.potwierdziła aktualność opinii stosownie do art. 156 ust. 4 ugn na dzień 2 stycznia 2019 roku (pisma k. 3692, k. 3706, tom XVIII). Nie było to jednak i tak bezwzględnie potrzebne gdyż ostatnia pisemna opinia biegłej została sporządzona w dniu 28 lutego 2018 roku (opinia uzupełniająca k. 3112 – 3114, tom XV). Orzeczenie w niniejszej sprawie zostało wydane w dniu 24 stycznia 2019 roku, a więc przed upływem roku od jej sporządzenia.
W ocenie Sądu opinie spełniają wszelkie wymagane kryteria prawne i zostały sporządzone zgodnie z warunkami wiedzy fachowej. Ponadto w sposób wyczerpujący w opinii uzupełniającej biegła odniosła się do zastrzeżeń pełnomocnika uczestnika -(...) W.odnośnie wartości przedmiotowej nieruchomości praw, nieruchomości porównawczych oraz źródeł tych informacji. Tym samym Sąd przyjął w/w opinie za podstawę swoich ustaleń. Szerzej o kwestii w/w opinii biegłej będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia dotyczącej punktów IV i V sentencji.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Analiza treści akt niniejszej sprawy i akt dołączonych, w tym w szczególnościksięgi wieczystej nr (...)jednoznacznie wskazuje, iż nieruchomość oznaczona dawniej numerem8, położona wW.przyul. (...), jest istotnie przedmiotem współwłasności kilkudziesięciu osób (odpis z księgi wieczystej k. 10 – 15).
Zgodnie zart. 210 kckażdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Jest to konsekwencja przyjętej w polskim systemie prawnym zasady, iż współwłasność ma jedynie charakter tymczasowy, przejściowy, a stanem pożądanym jest zapewnienie wyłącznej własności poszczególnym osobom (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1969 roku, III CRN 202/69, OSNPG 1969/12/81). Tymczasowy charakter i niekorzystne skutki współwłasności powodują, że żaden ze współwłaścicieli nie jest zobowiązany do trwałego pozostawania we współwłasności. Przemawia za tym również samoistność współwłasności ułamkowej jako stosunku prawnego, gdyż współwłaścicieli nie łączą żadne szczególne stosunki osobiste. Dlatego każdemu ze współwłaścicieli, bez względu na wielkość jego udziału oraz wolę pozostałych współwłaścicieli, przysługuje uprawnienie do żądania zniesienia współwłasności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż dawnadziałka o numerze (...), położona wD.W., ulegała podziałom geodezyjnym. Obecnie nieruchomość objętaksięgą wieczystą (...)składa się z działek o numerach:
a.65/1, 65/2, 65/3, 65/4, 65/5, 65/6, 65/7, 65/8, 65/9, 65/10, 65/11, 65/12, o łącznej powierzchni 38.352 m2, obręb:(...),
b.67/7, obręb(...), o powierzchni 1.052 m2.
c.1/5, obręb(...), o powierzchni 233 m2.
Nadziałce o numerze (...)znajduje sięP.Służewiecki. Nie może być zatem przedmiotem zniesienia współwłasności gdyż zapewnia ona od północy dostęp przedmiotowej nieruchomości do drogi publicznej, tj.ul. (...)przez znajdująca się na niej drogę wewnętrzną i mostek nadP.Służewieckim.
Z kolei działka o1/5, z obrębu(...), o powierzchni 233 m2, jest położona w południowej części przedmiotowej nieruchomości i stanowi niewielki, wąski pasek biegnący równolegle do południowej stronie granicy. Żaden ze współwłaścielami nie wnosił o przyznanie mu tej działki. Znajduje się na niej droga, która niewątpliwe może służyć do zapewnienia dostępu do drogi publicznej także od południa dodziałek nr (...). W związku z tym Sąd oddalił wniosek w zakresie w/wdziałek (...), o czym orzekł w punkcieIIIsentencji.
W tej sytuacji przedmiotem dalszych rozważań Sądu była jedynie kwestia określenia kręgu współwłaścicieli działek: 65/1, 65/2, 65/3, 65/4, 65/5, 65/6, 65/7, 65/8, 65/9, 65/10, 65/11, 65/12.
Zgodnie z przepisemart. 211 kckażdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przezpodział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Z przepisu tego wynika, żezasadą jest, że zniesienie współwłasności powinno nastąpić przede wszystkim przez podział fizyczny rzeczy wspólnej. Podział fizyczny rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2011 roku, I CSK 674/10, LEX nr 960518).
W niniejszej sprawie wnioskodawcy złożyli wniosek o zniesienie współwłasności poprzez jej podział fizyczny. Zgodnie z przepisemart. 622 § 2 kpcgdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli spełnione zostaną wymagania, o których mowa w dwóch artykułach poprzedzających, a projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
Zgodnie zart. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(tj. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2204 ze zm., powoływana dalej w skrócie jako ugn) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 4). Jak przewiduje z kolei art. 96 ust. 2 ugn, w przypadku gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd, jeżeli podział nieruchomości jest uzależniony od ustaleń planu miejscowego, sąd zasięga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wyjątek od w/w art. 93 ust. 1 ugn przewiduje m.in. art. 95 pkt 4 ugn, stanowiąc, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw.
W niniejszej sprawie Prezydent(...) W.wstępnie negatywnie zaopiniował projekt podziału, zwracając uwagę na rzekomy brak dostępu wydzielanych działek do drogi publicznej. Wskazano także, iż na przedmiotowym obszarze niedopuszczalne jest wydzielenie działki o powierzchni mniejszej niż 200 m2(opinia k. 2721, tom XIII).
Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 93 ust. 3 ugn podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
W ocenie Sądu w/w przepis miał istotne znaczenie w niniejszej sprawie gdyż każdej nowo wydzielanej nieruchomości należało zapewnić dostęp do drogi publicznej. Jednakpozostawienie części działek przeznaczonych pod drogi wewnętrzne we współwłasności niewątpliwe wypełnia obowiązki określone w art. 93 ust. 3 ugn w zw. z art. 99 ugn i zapewnia wszystkim wydzielonym działkom dostęp do drogi publicznej. Potwierdza to także w oczywisty sposób wykładnia art. 99 ugn, gdyż współwłaściciele nadal mają udział w prawie do działek gruntu stanowiących drogi wewnętrzne. Oczywiste jest, iż posiadanie statusu współwłaściciela działki daje o wiele szerszy zakres uprawnień do niej niż służebność przechodu i przejazdu na takiej działce – w końcu służebność to prawo na rzeczy cudzej (iura in re aliena).
Mapa z projektem podziału z 10 listopada 2018 roku wyraźnie wskazuje, iż pod drogi wewnętrze zostają przeznaczone działki o numerach: 65/1, 65/2, 65/4, 65/6, 65/8, 65/10 i 65/11. Te działki muszą pozostać we współwłasności by w ogóle dopuszczalny był podział pozostałych nowo wydzielanych działek. Znajomość warunków miejscowych, map znajdujących się w aktach, danych geodezyjnych oraz aktów prawa miejscowego (vide: uchwała nr XXVI/683/2016 Rady miasta stołecznegoW.z dnia 21 kwietnia 2016 roku w sprawie nadania nazwy ulicy wD.W.(...) W., Dziennik Urzędowy Województwa(...)poz. 4491) wskazuje, iż nadziałce nr (...)prawdopodobnie zostanie zlokalizowana dalsza częśćul. (...), a nadziałce nr (...)– dalsza częśćul. (...). Dlatego także w zakresie działek nr 65/1, 65/2, 65/4, 65/6, 65/8, 65/10 i 65/11 wniosek podlegał oddaleniu – o czym także orzeczono w punkcieIIIsentencji. Pozostałym wydzialnym działkom zapewniono dostęp do dróg publicznych – doul. (...)działką (...), doul. (...)działką nr (...)oraz doul. (...)–działką nr (...). Tym samym twierdzenia zawarte w opinii Prezydenta(...) W.co do rzekomych niezgodności projektu podziału z art. 93 ust. 3 ugn – są oczywiście chybione. Dodatkowo należy wskazać, iż autonomię decyzyjną sądu przy rozważaniu fizycznego podziału nieruchomości podkreślił również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 listopada 2013 roku (sygn. akt II CSK 144/13, LEX nr 1413511).
Ostatecznie przedmiotem zniesienia współwłasności były więc jedyniedziałki nr: (...), z obrębu,(...), o łącznej powierzchni 31.393 m2. W tym zakresie zachodziły wszelkie przesłanki dopuszczalności fizycznego podziału nieruchomości. Intencją Sądu było to, by każdy ze współwłaścicieli otrzymał nieruchomość o powierzchni odpowiadającej wielkością jego udziałowi w nieruchomości wspólnej – o czym świadczy treść postanowienia z dnia 16 listopada 2016 roku (k. 2482, tom XII) w którym zobowiązano biegłego by projektowane nieruchomości w maksymalnie możliwy sposób odpowiadały wielkością udziałom w nieruchomości poszczególnych współwłaścicieli, określonych w pkt III postanowienia wstępnego z dnia 23 sierpnia 2016 roku (k. 2339 – 2340) oraz projektowi złożonego razem z wnioskiem (k. 34).
Sporządzony w wykonaniu w/w postanowienia przez biegłegoA. M.w dniu 14 kwietnia 2017 roku (k. 2731 – 2732, tom XIII) projekt podziału nieruchomości, zawierający propozycję podziału w/w nieruchomości między współwłaścicieli – nie był nigdy kwestionowany przez któregokolwiek z uczestników. W większości udało się biegłemu zaprojektować działki o wielkości odpowiadającej wysokości udziału określonych współwłaścicieli. Jednak z uwagi na konieczność wydzielania wyżej omówionych dróg wewnętrznych, uczestnikowi(...) W.przypadładziałka nr (...)o powierzchni 7712 m2, podczas gdy stosownie do wielkości udziału przypadającą mu działka powinna mieć powierzchnię(...)(tj.(...)≈(...)). Powierzchnia przypadająca temu uczestnikowi była więc niższa o 136 m2niż należna. W tym zakresie uczestnikowi(...) W.przypadała dopłata od wnioskodawcówK. K. (1), wnioskodawcyJ. K. (1), którzy otrzymali działki większe po o 1 m2niż wynikający z udziału we współwłasności. Analogiczna sytuacja dotyczyładziałki nr (...)która została przyznanaS. B. (1)orazM.iK. D., którzy otrzymali działki większe o 133 m2niż wynikające z udziałów w nieruchomości.
W toku postępowania udziały we współwłasności przedmiotowej nieruchomości nabyli też bowiem na prawie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiejK. D.orazM. D.. Nabyli je od:M. B. (1)w wysokości(...)(akt notarialny k. 3072 - 3083, tom XV),T. J. (1)w wysokości(...)(akt notarialnyk.3426 – 3435v, tom XVII)T. B. (1)w wysokości(...)(akt notarialny k. 3417 - 3425, tom XVII),A. B.,Z. B. (1),Z. B. (2)iE. D.w wysokości po 30/3840 od każdego z nich (akt notarialny k. 3229 – 3240v, tom XVI),T. M. (1)w wysokości(...)(akt notarialny k. 3241 - 3250, tom XVI) oraz odT. S.w wysokości(...)(akt notarialny k. 3219 – 3228v, tom XVI).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd w punkcieIsentencji postanowił znieść współwłasność nieruchomości położonej wW.,D.W., przyul. (...), składającej się z działek o numerach ewidencyjnych:65/5,65/7,65/9i65/12, o łącznej powierzchni 23681 m2, obręb:(...), , objętychksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa wW., VII Wydział Ksiąg Wieczystych, poprzez jej fizyczny zgodnie mapą z projektem podziału dla celów sądowych, sporządzoną przez geodetę uprawionegoA. M.w dniu 10 listopada 2018, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem P.(...).2018.(...)w dniu 19 listopada 2018 roku, która to mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia w ten sposób, że powstałą w wyniku podziału i wskazaną w tej mapie:

1
działkę o numerze (...), o powierzchni 1962 m2- przyznać na wyłączną własnośćA. K. (1)(PESEL (...));

2
działkę o numerze (...), o powierzchni 981 m2- przyznać na wyłączną własnośćK. K. (3)(PESEL (...));

3
działkę o numerze (...), o powierzchni 981 m2- przyznać na wyłączną własnośćA. K. (2)(PESEL (...));

4
działkę o numerze (...), o powierzchni 327 m2- przyznać na współwłasnośćS. P.(PESEL (...)) w ¼ (jednej czwartej) części,K. O.w ¼ (jednej czwartej) części orazM. P. (4)(PESEL (...)) w ½ (jednej drugiej) części;

5
działkę o numerze (...), o powierzchni 327 m2- przyznać na wyłączną własnośćD. P.(PESEL (...));

6
działkę o numerze (...), o powierzchni 327 m2- przyznać na wyłączną własnośćM.P.(PESEL (...));

7
działkę o numerze (...), o powierzchni 981 m2- przyznać na współwłasnośćW. P.(PESEL (...)) w ½ części orazM. P. (5)(PESEL (...)) w ½ części;

8
działkę o numerze (...), o powierzchni 883 m2,działkę o numerze (...)o powierzchni 1067 m2, orazdziałkę o numerze (...), o powierzchni 2466 m2, przyznać na wyłączną własnośćJ. K. (1)(PESEL (...));

9
działkę o numerze (...), o powierzchni 883 m2,działkę o numerze (...)o powierzchni 1660 m2, orazdziałkę o numerze (...), o powierzchni 1873 m2, przyznać na wyłączną własnośćK. K. (1)(PESEL (...));

10

działkę o numerze (...), o powierzchni 2943 m(
    2),działkę o numerze (...)o powierzchni 981 m(
    2),działkę o numerze (...), o powierzchni 245 m(
    2),działkę o numerze (...), o powierzchni 245 m(
    2),działkę o numerze (...)o powierzchni 245 m(
    2),działkę o numerze (...)o powierzchni 245 m(
    2),działkę o numerze (...)o powierzchni 1113 m(
    2),działkę o numerze (...)o powierzchni 1472 m(
    2 )orazdziałkę o numerze (...)o powierzchni 491 m(
    2 )- przyznać na współwłasnośćK. D.(PESEL (...)) orazM. D.(PESEL (...)) na prawie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto w punkcie
    IIsentencji Sąd postanowił znieść współwłasność nieruchomości położonej wW.,D.W., przyul. (...), stanowiącej działkę onumerze ewidencyjnym (...), o powierzchni 7712 m(
    2), obręb:(...), objętejksięgą wieczystą (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy dlaW. M.wW., VII Wydział Ksiąg Wieczystych, w ten sposób, że przyznać ją na wyłączną własność(...) W.(REGON(...)).

T. B. (2),D. B.,M. B. (2)iS. B. (2)przysługiwały udziały we współwłasności w/w nieruchomości wynoszące po 15/3840 każdemu z nich. Powierzchnia nieruchomości podlegającej podziałowi wyniosła 31393 m2- co potwierdza projekt sporządzony przez biegłegoA. M.(k. 2731-2732, tom XIII). Zatem wielkość działki przypadającej w/w uczestnikom powinna wynosić po ok. 123 m2(tj. 15/3840x31393 ≈ 122,62). Jak wskazano jednak w opinii tego biegłego, na przedmiotowym obszarze niedopuszczalne jest wydzielenie działki o powierzchni mniejszej niż 200 m2, dlatego Sąd przyznał w/w uczestnikomdziałkę nr (...)o powierzchni 492 m2– we współwłasności po ¼ części każdemu z nich. Konsekwentnie wnosili oni o przyznanie im tej właśnie działki – co potwierdza zaakceptowanie projektu ugody oraz stanowisko zajęte na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 roku (protokół rozprawy k. 3703 – 3705, tom XVIII).
Wobec przyznania uczestnikowi(...) W.nieruchomości mniejszej o 136 m2niż wynikająca z przysługującego udziału, konieczne było zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawców oraz uczestnikówS. B. (1)oraz małżonkówK.iM. D.stosownych dopłat. Podejmując rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu w tym zakresie Sąd oparł się na treści opinii biegłegoK. C.która ustaliła, wartość określonej w nim nieruchomości dla potrzeb niniejszej sprawy wynosi 30.451.950 złotych. Biegła zastosowała w swojej opinii podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, a więc przyjęty przez nią sposób ustalenia wartości nieruchomości był zgodny z przepisami§ 4 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego(Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określa się w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnice w poszczególnych cechach tych nieruchomości.
Analiza treści pisemnej opinii wskazuje, iż biegłaK. C.w pełni zastosowała się do treści w/w przepisu. Wskazano w niej procedurę postępowania przy zastosowaniu tej metody i określono kryteria wyboru próbki reprezentatywnej i zarejestrowane transakcje. Do porównań przyjęto aż 11 transakcji z obszaruD.W.(...) W.. Wskazano także zakresy sum czynników korygujących oraz określono cechy różnicujące.
Co bardzo istotne – mając na względzie cel wydania opinii, tj. zniesienie współwłasności, biegła dokonała określenia ceny 1 m2kategoryzując działki ze względu na ich projektowaną wielkość. Jest to w ocenie Sądu trafne, gdyż oczywiste jest, iż cena 1 m2bardzo dużych lub bardzo małych działek jest mniejsza niż działek o najbardziej dogodnej do zabudowy powierzchni. Należy podzielić stanowisko biegłej, iż powierzchnia tego rodzaju najbardziej atrakcyjnych działek waha się właśnie w przedziale od 300 do 800 m2.
Dodatkowo analiza tabeli znajdującej się na 14 stronie pierwszej pisemnej opinii (k. 2846) wskazuje, iż przyjęta cena 885 złotych za m2to najwyższa z cen jakie uzyskano za działki w pobliskiej okolicy – nawet dla dużo mniejszych działek.Cena ta dotyczyładziałki nr (...), o powierzchni 1355 m2, położonej w tym samym obrębie 1-10-14. Analiza map wskazuje, iżdziałka nr (...)graniczy bezpośrednio od wschodu z działką będącą przedmiotem postępowania(również ona dotyka północną granicąP.Służewieckiego). Jest to niewątpliwe najlepsze potwierdzenie trafności konkluzji opinii i przyjęcia przez Sąd kwoty 885 złotych za 1 m2jako podstawy wyliczenia dopłaty na rzecz uczestnika(...) W..
W piśmie z dnia 1 grudnia 2017 roku pełnomocnik(...) W.wyraził zastrzeżenia co do opinii biegłego wskazując, iż przyjęto zbyt mało transakcji do porównania, dotyczyły one zbyt małych nieruchomości, ponadto w innych transakcjach ceny 1 m2wahały się w przedziale od 658 złotych do 1232 złotych (pismo przygotowawcze k. 3002, tom XV).
Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 roku biegłaK. C.złożyła ustną uzupełniającą opinii, w której podtrzymała konkluzje opinii pisemnej. Zwróciła uwagę na fakt, iż przedmiotowa nieruchomość i dokonywany podział ma wyjątkowy charakter i brak jest z tego powodu identycznych transakcji. Poza tym ceny przyjętych do porównań transakcji zostały uzyskane z rejestru cen prowadzonego przez Urząd miasta stołecznegoW., gdzie znajdują się bazy dane dla rzeczoznawców (ustna opinia biegłej k. 3009v – 3010v, tom XV).
Z uwagi na wątpliwości wyrażone przez pełnomocnika uczestnika(...) W., Sąd zobowiązał biegłą do sporządzenia opinii uzupełniającej w której wykaże źródła danych przyjętych przy sporządzaniu w/w opinii – ze szczególnym wykazaniem tego, iż zostały one uzyskane z zasobów(...) W.(postanowienie k. 3011, tom XV).
W wykonaniu w/w postanowienia Sądu,biegłaK. C.w dniu 1 marca 2018 roku złożyła drugą pisemną opinię, w której podtrzymała konkluzje pierwszejoraz wskazała źródła danych przyjętych w pierwszej opinii (opinia uzupełniająca biegłej k. 3112 – 314, tom XV). Przedstawione dokumenty wykazują bez wątpienia, iż dane przyjęte przez biegłą pochodziły z rejestru cen i wartości nieruchomości prowadzonego przezBiuro Geodezji i (...)Urzędu miasta stołecznegoW..
Odpis w/w opinii doręczono na podstawie postanowienia z dnia 14 marca 2018 roku, zakreślając termin 14 dni na pisemne ustosunkowanie się – pod rygorem uznania, iż opinia nie jest już kwestionowana (postanowienie k. 3127v – 3128, tom XV). Odpis opinii doręczono pełnomocnikowi(...) W.w dniu 23 marca 2018 roku (potwierdzenie odbioru k. 3743, tom XVIII). W zakreślonym terminie nie zgłosiła ona zastrzeżeń do w/w opinii. Dopiero w piśmie z dnia 10 października 2018 roku zwrócono uwagę na konieczność aktualizacji operatu. Nie kwestionowano jednak jego konkluzji (pismo k. 3523).
Pełnomocnik(...) W.w zakreślonym terminie nie wnosił też o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Należy w tym miejscu przypomnieć powszechnie przyjęty w orzecznictwie pogląd, iż potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 1999 roku,I PKN 20/99, OSNAPiUS 2000 nr 22, poz. 807). Sąd nie znalazł żadnych przekonujących dowodów by dopuszczać z urzędu kolejny taki dowód.
Jak wskazano wyżej, pismem z dnia 2 stycznia 2019 roku (k. 3692, tom XVIII) oraz 16 stycznia 2019 roku biegłaK. C.potwierdziła aktualność opinii, stosownie do art. 156 ust. 4 ugn, na dzień 2 stycznia 2019 roku (pismo k. 3706, tom XVIII). Nie było to jednak i tak bezwzględnie potrzebne gdyż ostatnia pisemna opinia biegłej została sporządzona w dniu 28 lutego 2018 roku (opinia uzupełniająca k. 3112 – 3114, tom XV). Orzeczenie w niniejszej sprawie zostało wydane w dniu 24 stycznia 2019 roku, a więcprzed upływem roku od jej wydania.
Mając na względzie powyższe rozważania, aktualną wartość rynkową 1 m2gruntu będącego przedmiotem postępowania Sąd ustalił na 885 złotych. Przyjęcie najwyższej kwoty, właściwej dla działek o powierzchni w przedziale 300 – 800 m2wynikało z faktu, iż działki w tym przedziale otrzymali uczestnicyS. B. (1)orazM.iK.małżonkowieD.. Poza tym(...) W., gdyby teoretycznie otrzymało obszar odpowiedni do przysługującego udziału (tj. 7848 m2), to uzyskany obszar mogłoby podzielić np. na 10 działek w powyższym przedziale. Poza tym przyjmowanie dolnego progu byłoby z pewnością krzywdzące dla tego uczestnika, który nie otrzymał w naturze pełnego ekwiwalentu swojego udziału we współwłasności.
W konsekwencji na podstawieart. 212 § 2 kcSąd zasądził od wnioskodawcyK. K. (1), wnioskodawcyJ. K. (1)oraz uczestnikaS. B. (1)kwoty po 885 złotych od każdego z nich na rzecz uczestnika(...) W.tytułem dopłaty. Każda z w/w osób otrzymała nieruchomości większe o 1 m2niż wynikające z udziału we współwłasności. Z tego względu obciążał ich obowiązek dokonania dopłaty na rzecz(...) W.– o czym orzeczono w punkcieIVsentencji postanowienia.
W analogiczny sposób Sąd orzekł o wysokości dopłaty obciążającejM.iK.małżonkówD.na rzecz uczestnika(...) W.. W wyniku podziału otrzymali oni nieruchomości większe o 133 m2niż wynikające z ich udziału we współwłasności. Jak wskazano wyżej – wartość 1 m2gruntu to 885 złotych. Z tego kwotę należało zasądzić od nich w punkcieVsentencji solidarnie na rzecz uczestnika(...) W.kwotę 117.705 złotych. Sposób jej ustalenia obrazuje następujące równanie: 133 x 885 = 117.705.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zawartego w punkcieVIsentencji byłart. 520 § 1 kpczgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przepis powyższy określa ogólną zasadę ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym, która może jednak w szczególnych sytuacjach ulec zmodyfikowaniu, świadectwem czego jest treśćart. 520 § 2 i 3 kpc. Tym niemniej już nawet gramatyczna wykładnia wskazanych przepisów jednocześnie wskazuje, iż zastosowanie określonych w nich instytucji prawnej i obciążanie poszczególnych uczestników kosztami zależy od samodzielnej oceny i decyzji Sądu. W żadnym wypadku nawet stwierdzenie, że interesy uczestników były rozbieżne, nie powoduje to prawnego obowiązku zasądzania od któregokolwiek nich kosztów postępowania, jak to ma miejsce w procesie. Tego rodzaju interpretacja w/w przepisów jest powszechnie przyjęta i ustalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co zostało potwierdzone choćby w postanowieniu z dnia 15 lutego 2012 roku (sygn. akt I CZ 1/12, LEX nr 1147731). Dlatego należało podzielić niekwestionowany pogląd, iż w postępowaniu nieprocesowym w zasadzie nie ma podstaw do domagania się przez uczestnika, który poniósł określone koszty, zwrotu ich od pozostałych uczestników. Stanowisko takie uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego uczestnika (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2011 roku, IV CZ 101/10, LEX nr 898272; w postanowieniu z dnia 10 lutego 2012 roku, II CZ 159/11, LEX nr 1162665; Joanna Budnowska, Andrzej Zieliński:Zwrot kosztów postępowania nieprocesowego, Palestra 1995/7-8/58). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż brak podstaw do odstępowania od ogólnych zasad ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego i zasądzania jakichkolwiek koszów postępowania.
Podstawą rozstrzygnięcia zawartego wpunkcieVIIstanowiłart. 83 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz. U. z 2018 roku, poz. 300 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w orzeczeniu kończącym postępowanie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach.
W toku postępowania tymczasowo z sum Skarbu Państwa wydatkowano kwotę 17.485,04 złotych. Składała się na to po pierwsze - kwota 1.353,30 złotych i dotyczyła wypłaty dla biegłegoA. M.za sporządzenie opinii na okoliczności wskazane we wspomnianym wcześniej kilkukrotnie postanowieniu z dnia 16 listopada 2016 roku (k. 2482, tom XII;postanowienie k. 2558, tom XII; polecenie wypłaty k. 3063, k. 3068). Pozostała część należności przyznanej tym postanowieniem w wysokości 1.000 została wypłacona z zaliczki uiszczonej przezK. K. (1)(potwierdzenie wpłaty k. 2482v, tom XII).
Druga wypłata środków Skarbu Państwa dotyczyła kwoty 4.980,80 tytułem wynagrodzenie biegłejK. C.za opinię pisemną (postanowienie k. 2919, tom XIV; polecenie wpłaty k. 3327, tom XVI). Po trzecie była to kwota 336,30 złotych dotycząca wynagrodzenia biegłejK. C.za sporządzenie opinii uzupełniającej z 28 lutego 2018 roku (postanowienie k. 3162, tom XV; polecenie wypłaty k. 3339, tom XVI). W czwartej kolejności było to wynagrodzenie biegłegoA. M.za sporządzenie mapy z projektem podziału z lipca 2018 roku w wysokości 10695,99 złotych (postanowienie k. 3351, tom XVI). Ponadto należało uwzględnić kwotę 88,65 złotych tytułem wynagrodzenia biegłegoA. C.za udział w oględzinach w dniu 24 kwietnia 2014 roku (rachunek k. 1134). Sąd miał również na uwadze fakt, iż część wynagrodzenia biegłego została uiszczona z zaliczki uiszczonej przezK. K. (1)w wysokości 1.000 złotych.
Biorąc pod uwagę okoliczność, iż żaden z wnioskodawców czy uczestników nie może być uznany za przegrywającego czy wygrywającego sprawę, zwrotem wydatków poniesionych przez Skarb Państwa należało obciążyć każdego z nich w stosunku do posiadanego udziału we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Jest to rozstrzygnięcie najbardziej racjonale i sprawiedliwe, gdyż każdy z dotychczasowych współwłaścicieli uzyskuje korzyści związane z wyjściem ze stanu współwłasności – proporcjonalne do posiadanego udziału we współwłasności. Nie ma natomiast żadnych podstaw by kosztami tymi obciążać Skarb Państwa.
Tym samym kwotę 18.485,04 złotych (tj. 17.485,04 + 1.000), wyasygnowaną tymczasowo przez Skarb Państwa, należało więc pomnożyć o udział każdego ze współwłaścicieli. Dodatkowo Sąd uwzględnił fakt uiszczenia przez wnioskodawcęK. K. (1)tytułem zaliczki kwoty 1.500 złotych (potwierdzenia wpłaty k. 2797v; k. 2482v), przy czym z tego kwota 500 złotych nie została rozliczona. Dlatego obciążająca go kwota to 1099,46 złotych (tj.(...),04 x(...)– 1500 ≈(...),46). Kwota przypadająca na pozostałych uczestników to iloczyn 18.485,04 i przypadającego na niego udziału. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt VII obrazuje następująca tabela:

L.P.

Współwłaściciel

Wielkość przysługującego udziału

Kwota do zapłaty na rzecz Skarbu Państwa

1.

K. K. (1)

(...)

(...),46

2.

J. K. (1)

(...)

(...),46

3.

S. B. (1)

(...)

288,81

4.

T. B. (2)

(...)

72,20

5.

D. B.

(...)

72,20

6.

M. B. (2)

(...)

72,20

7.

S. B. (2)

(...)

72,20

8.

W. P.iM. P. (5)

(...)

577,67

9.

A. K. (1)

(...)

(...),33

10.

K. K. (3)

(...)

577,67

11.

A. K. (2)

(...)

577,67

12.

S. P.,K. O.iM. P. (6)

(...)

192,55

13.

M. P. (3)

(...)

192,55

14.

D. P.

(...)

192,55

15.

(...) W.

(...)

(...),26

16.

M. D.iK. D.

(...)

(...),26

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i treść przepisów prawa, Sąd orzekł jak w sentencji.

    Zarządzenie:(...)