Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2978/19
Data wyroku: 2020-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Sędzia Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 19 ust. 6 b, art. 24 ust. 4, 5-6 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych
Teza: wnioskodawca miał świadomość, że opłacone przez niego składki są nienależne zatem okres przedawnienia należy liczyć od daty opłacenia składek

Sygn. akt VIII U 2978/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 marca 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., na podstawieart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, po rozpoznaniu wnioskuZ. J.z dnia 14 marca 2019 roku w sprawie zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres maj 2000 rok, październik 2001 rok, od sierpnia 2009 do kwietnia 2012 roku, od czerwca 2012 do grudnia 2013 roku w kwocie 46 261,07 zł odmówił zwrotu nienależnie opłaconych składek z powodu ich przedawnienia.
/decyzja k. 44 akt ZUS/
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 4.06.2019r., ubezpieczony, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uznając ją za krzywdzącą, wniósł o jej zmianę.
/odwołanie k. 3-6/
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 4.07.2019r., organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację tożsamą co w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k. 15/
Sąd  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyZ. J., od maja 2000 roku do grudnia 2013 roku przebywał w Szwecji.
/bezsporne/
Wnioskodawca opłacał w Polsce składki z tytułu ubezpieczenia społecznego.
/bezsporne/
Składek nie odprowadzał w Szwecji.
/ bezsporne/
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.pismem z dnia 25 stycznia 2017 roku, poinformował wnioskodawcę, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w Polsce, ale, jako podwykonawca przedsiębiorstwa z siedzibą w Szwecji, w okresieod 15 sierpnia 2009 roku do 31 grudnia 2014 roku podlega ustawodawstwu szwedzkiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych.
/pismo k. 7-9 akt ZUS/
Pismem z dnia 29 stycznia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.poinformował wnioskodawcę o kwocienadpłaconych składek. Ustalono nadpłatę:
- na ubezpieczenie społeczne – 38150,78 zł
- na ubezpieczenie zdrowotne – 16316,01 zł
- na Fundusz Pracy – 2982,99 zł
Wskazano, że nadpłatę w kwotach:
- na ubezpieczenie społeczne – 7377,71 zł
- na ubezpieczenie zdrowotne – 3244,80 zł
- na Fundusz Pracy – 566,20 zł
Organ rentowy , w tym piśmie zadeklarował, że przekaże na, wskazany przez wnioskodawcę , rachunek bankowy. Jednocześnie poinformowano, że zwrotu od Zakładu nienależnie opłaconych składek nie można dochodzić, jeżeli od daty ich opłacenia minęło 5 lat.
Nadpłata w kwotach:
- na ubezpieczenie społeczne – 30773,07 zł
- na ubezpieczenie zdrowotne – 13071,21 zł
- na Fundusz Pracy – 2416,79 zł
Uległa przedawnieniu i można zaliczyć ją na poczet bieżących lub przyszłych należności, w przypadku wznowienia działalności gospodarczej.
/pismo k. 14 akt ZUS/
Pismem wniesionym w dniu 25 lutego 2019 roku, wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zwrot który nienależnie opłaconych składek tj.
- na ubezpieczenie społeczne – 38150,78 zł
- na ubezpieczenie zdrowotne – 16316,01 zł
- na Fundusz Pracy – 2982,99 zł
/wniosek k. 37-38 akt ZUS/
Pismem z dnia 6 marca 2019 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował wnioskodawcę, że ustalono nadpłatę w wysokości
- na ubezpieczenie społeczne – 38150,78 zł
- na ubezpieczenie zdrowotne – 16316,01 zł
- na Fundusz Pracy – 2982,99 zł
Kwotę nadpłaty w wysokości 11188,71 zł przekaże na wskazany rachunek bankowy, natomiast kwota 46261,07 zł., uległa przedawnieniu i można ją zaliczyć na poczet bieżących bądź przyszłych należności, w przypadku wznowienia działalności.
/pismo k. 42 akt ZUS/
Pismem z dnia 14 marca 2019 roku wniesionym w dniu 14 marca 2019 roku wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie zgodził się ze stanowiskiem organu rentowego zaprezentowanym w piśmie z dnia 6 marca 2019 roku. W konsekwencji wniósł o wydanie decyzji w sprawie.
/wniosek k. 47 akt ZUS/
W dniu 26 marca 2019 roku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
/decyzja k 44 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji, zawartej w aktach organu rentowego oraz aktach sprawy. Okoliczności faktyczne, nie były sporne między stronami; spór budziła ocena prawna tych okoliczności.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
UbezpieczonyZ. J.wniósł o zwrot nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.
Zgodnie ztreściąart. 6 ust. 1 pkt 5ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2019 r. poz. 300), obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące. W świetleart. 12u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Na mocyart. 13 pkt 4u.s.u.s. osoby prowadzące działalność pozarolniczą, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Stosownie do treściart. 8 ust. 6 pkt 1u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym w latach 2004-2014, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
W sprawie poza sporem była kwestia prowadzenia przez ubezpieczonego działalności gospodarczej. Z poczynionych przez organ rentowy ustaleń wynika, że w okresie od 15 sierpnia 2009 roku do 31 grudnia 2014 mimo zarejestrowania działalności gospodarczej w Polsce wnioskodawca wykonuje ją w Szwecji jako podwykonawca przedsiębiorstwa tam mieszczącego się. W konsekwencji organ rentowy uznał, że w zakresie ubezpieczeń społecznych ubezpieczony podlega prawu szwedzkiemu i tam powinien odprowadzać składki ubezpieczeniowe. Mimo poinformowania go o obowiązku opłacania składek w Szwecji wnioskodawca dalej odprowadzał je w Polsce.
W myślart. 19 ust. 6b u.s.u.s. jeżeliw wyniku sprawdzenia wysokości rocznej podstawy wymiaru składek Zakład stwierdzi opłacenie składek od nadwyżki ponad kwotę określoną w ust. 1, informuje o tym niezwłocznie płatników składek i ubezpieczonego za pośrednictwem płatników składek.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował wnioskodawcę o naliczonej nadpłacie i przedawnieniu części składek, jednocześnie wskazał, że część kwoty zostanie przekazana wnioskodawcy jako, iż kwota ta nie uległa przedawnieniu. Wnioskodawca nie zgodził się z wydaną decyzją twierdząc, że przedawnienie nie nastąpiło.
Regulację tego zagadnieniazawarto wart. 24 ust. 5-6u.s.u.s.Przepis ten znajduje zastosowanie wprost do składek na ubezpieczenia społeczne, zaś odpowiednio do składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 93 ust. 2u.s.o.z.; przed 1 października 2004 r.art. 33 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, Dz.U. z 2003 r., nr 45, poz. 391) i Fundusz Pracy (art. 32u.s.u.s.).
Obecne brzmienieart. 24 ust. 4zostało nadane przezustawę z 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. z 2011 r. nr 138, poz. 808) zmieniającą u.s.u.s. z dniem 20 lipca 2011 r., a następnie przezustawę z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców(Dz.U. z 2011 r., nr 232, poz. 1378, dalej: u.r.n.o.) z dniem 1 stycznia 2012 r.
Od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2011r. termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynosił 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Od 1 stycznia 2012 r. należności te ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 27 u.r.n.o. 5 letni termin stosuje się również do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. (ust. 1). Jeżeli jednak przedawnienie, rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r., nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2). Zatem wybór odpowiedniego terminu przedawnienia, zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej.
W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że wnioskodawca został przez organ rentowy poinformowany, że w okresie podwykonawstwa w Szwecji nie podlega prawu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych. Należy zatem przyjąć, że wnioskodawca miał pełną świadomość, że opłaca składki nienależnie, dlatego też słusznie przyjął organ rentowy, ze opłacone składki są nienależne a termin ich zwrotu uległ przedawnieniu. Jak wyżej wspomniano termin przedawnienia wynosi 5 lat, niewątpliwie, w przedmiotowej sprawie, należy ten termin liczyć od dnia opłacenia składki. Dlatego też składki za okres maj 2000 rok, październik 2001 rok, od sierpnia 2009 do kwietnia 2012 roku, od czerwca 2012 do grudnia 2013 roku uległy przedawnieniu i jako takie nie podlegają zwrotowi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart.47714§1 k.p.c.odwołanie oddalił.

M.P.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć profesjonalnemu pełnomocnikowi wnioskodawcy k. 70