Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 2654/19
Data wyroku: 2020-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan-Karasińska
Słowa kluczowe: Emerytura (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 25 ust 1 b ust o emer. rent z FUS 145 par 1 , 145 a i 145 b kpa

Sygn. akt VII U 2654/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan-Karasińska
Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. w Warszawie
sprawyJ. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o przeliczenie emerytury
na skutek odwołaniaJ. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 12 kwietnia 2019 r. znak:(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 2654/19

UZASADNIENIE

J. R.w dniu 9 maja 2019r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 12 kwietnia 2019r., znak:(...)odmawiającej uchylenie decyzji z dnia 29 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona wskazywała, iż odmowa uchylenia wadliwej decyzji została wydana z naruszeniem prawa. Odwołując wskazywała, iżKonstytucji RPgwarantuje równe traktowanie wszystkim obywatelom zaś ona została potraktowała gorzej niż inni , w wyniku czego poniosła wymierną szkodę. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy (
    odwołanie z dnia 9 maja 2019r., k. 3 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 28 maja 2019r. wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swe stanowisko wskazał, że odmówił uchylenia decyzji z dnia 29 sierpnia 2013 r. i stwierdził, że jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa. Powołał się przy tym naart. 146 § 1 k.p.a., który stanowi, że uchylenie decyzji z powodu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, na podstawie którego została ona wydana, nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Wówczas na podstawieart. 151 § 2 k.p.a.organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje przyczyny, z powodu których jej nie uchylił. W przedmiotowej sprawie od dnia doręczenia odwołującej decyzji z dnia 10 stycznia 2014 r. upłynął pięcioletni termin, zatem nie było możliwe jej uchylenie i odwołanie powinno zostać oddalone (odpowiedź na odwołanie z dnia 28 maja 2019r., k. 4 a.s.).
J. R.na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020r. podtrzymała stanowisko oraz wskazała, że nie kwestionuje, iż od momentu doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Jednocześnie odwołująca podnosiła, iż nie jest jej winą, że postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym trwało tak długoprotokół z dnia 9 stycznia 2020r., k. 15 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. R.,urodzona w dniu (...), na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 29 sierpnia 2013 r. znak(...), uzyskała prawo do emerytury od osiągnięcia wieku emerytalnego, tj. 9 sierpnia 2013r. Świadczenie było przeliczane(decyzja z dnia 29 sierpnia 2013 r. nieoznaczona karta a.r., decyzja z dnia 22 listopada 2017 r. nieoznaczona karta a.r.).
W dniu 23 kwietnia 2019r., w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 6 marca 2019r.,J. Z.złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno - rentowego(skarga z dnia 21 marca 2019r., nieoznaczona karta akt organu rentowego).
W odpowiedzi na powyższe organ rentowy wydał w dniu 12 kwietnia 2019r. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie emerytury, zakończone decyzją z dnia 29 sierpnia 2013 r. znak(...). W decyzji z tej samej daty odmówił jednak uchylenia ww. decyzji, ale zarazem stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa(decyzja z dnia 12 kwietnia 2019r., postanowienie z dnia 12 kwietnia 2019r., nieoznaczona karta akt organu rentowego).
Powyższy stan faktyczny, który nie był sporny między stronami, Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, których wiarygodność nie budziła wątpliwości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, na wstępie należy przypomnieć, że spór w przedmiotowej sprawie powstał w związku z tym, że Trybunał Konstytucyjny w dniu 6 marca 2019r. wydał wyrok w sprawie o sygn. P 20/16, w którym orzekł o niezgodności zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r., w zakresie, w jakim dotyczy kobieturodzonych w (...)r., które przed dniem 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy.
Konsekwencją każdego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, wynikającą zart. 190 ust. 4 Konstytucji RP, jest to, że owe orzeczenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. 2018r., poz. 1270 ze zm.), zwana dalej ustawą emerytalną, nie zawiera jednak odpowiedniej regulacji określającej wprost zasady i tryb postępowania w omawianym przypadku. Co szczególnie istotne, orzeczenie, o którym mowa wart. 190 ust. 4 Konstytucji, stanowi samodzielną i szczególną podstawę wznowienia postępowania wymienioną expressis verbis w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe (art. 4011k.p.c.iart. 540 § 2 k.p.k.), jak i administracyjne (art. 145a k.p.a.). Stosownie doart. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w niej stosuje się zaś przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Za przepis, na podstawie którego może dojść do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny zKonstytucją, należy zatem uznaćart. 145a k.p.a., w myśl którego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). We wskazanej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W rozpatrywanym przypadku – wobec faktu, że w dniu 6 marca 2019r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. P 20/16 - organ rentowy, stosując powołanyart. 145a k.p.a.w związku zart. 149 k.p.a.wznowił postępowanie, lecz nie uchylił decyzji z dnia 30 sierpnia 2013r., wskazując jako podstawę takiego rozstrzygnięciaart. 146 § 1 k.p.a.Wymieniony przepis przewiduje, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt 1 i 2nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt 3-8oraz wart. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
W sprawie poddanej kontroli sądu nie budzi wątpliwości, że od daty doręczenia decyzji z dnia 29 sierpnia 2013r., której uchylenia domaga się odwołująca, upłynęło 5 lat. Wprawdzie w aktach organu rentowego brak jest potwierdzenia jej odbioru przezJ. R.jednak odwołująca nie kwestionowała, że taką decyzję otrzymała. Nie negowała również stwierdzenia, na jakim oparł się organ rentowy, co do upływu pięciu lat. W takiej sytuacji zastosowanie przez organ rentowyart. 151 § 2 k.p.a.było prawidłowe. Wskazany przepis stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa wart. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując analizy stanowiskaJ. R., nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchyleniedecyzji (...)sierpnia 2013 r. i ponowne wyliczenie emerytury. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych wart. 145 § 1 pkt. 3-8oraz wart. 145anie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, co oznacza, że organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia, ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanymart. 146 k.p.a.(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1999r., sygn. akt I SA 1956/98). Przepis ten zawiera dwie przesłanki negatywne ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. W przypadku upływu pięcioletniego terminu od daty doręczenia decyzji organ rentowy nie może orzec co do istoty sprawy. Zgodnie z poglądami orzecznictwa upływ tego terminu jest bezwarunkowy, niezależny od okoliczności, które go spowodowały. Termin taki nie może być przywrócony na podstawieart. 58 k.p.a., a jego upływ pozbawia organ administracyjny prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia, co do istoty i ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 463/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 124/09). Przyjmuje się, że prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego wart. 146 § 1narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisieart. 146 § 1oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie(wyrok WSA w Poznaniu z 6.12.2012 r.,(...) SA/Po 1014/12, LEX nr 1235410).Zgodnie z wyrokiem NSA z 30 kwietnia 2009r.(II OSK 124/09, LEX nr 555045), po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci wobec tego uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, lecz także do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Na marginesie powyższych rozważań, Sąd wskazuje, że problematyka stanowiąca przedmiot rozstrzygania przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 6 marca 2019 r. skutkowała podjęciem przez ustawodawcę inicjatywy w zakresie uregulowania sposobu przeliczania emerytury z uwzględnieniem braku w aktualnym stanie prawnymart. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 15 maja 2019 r. wniesiono senacki projekt ustawy mający na celu przywrócenie większej podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonym, którzy pobrali wcześniejszą emeryturę bez obiektywnej wiedzy, że kwoty wcześniej pobranej emerytury pomniejszą emeryturę powszechną. Projekt ten z dniem 15 lipca 2019 r. przekazano do Sejmu w celu kontynuowania prac legislacyjnych, które ostatecznie nie zostały zakończone przed końcem VIII kadencji Sejmu, co też, zgodnie z obowiązującą w Parlamencie Rzeczypospolitej Polskiej zasadą dyskontynuacji, skutkuje stwierdzeniem, że dalsze prace nad tym projektem nie będą kontynuowane. Sąd wskazuje przy tym, że Marszałkowi Senatu RP przedłożono tożsamy do wspomnianego powyżej senacki projekt o zmianieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych((...)nr 12), co pozwala zakładać, że kwestia ustalania emerytury powszechnych osóburodzonych w (...)roku poruszona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. będzie przedmiotem działań legislacyjnych ustawodawcy w ramach kolejnej kadencji Parlamentu RP.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji, wobec czego na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie orzekając jak w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć(...)
KM