Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 1455/18
Data wyroku: 2019-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ryszard Marchwicki, Karol Ratajczak, Piotr Górecki
Słowa kluczowe: Zażalenie

POSTANOWIENIE
Dnia 14 lutego 2019 roku
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Ryszard Marchwicki
SA Karol Ratajczak
SA Piotr Górecki
po rozpoznaniu 14 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
przeciwkoA. O.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z 24 października 2018 roku w sprawie XVIII C 1686/18 w przedmiocie właściwości
postanowił:

1
uchylić zaskarżone postanowienie;

2
pozostawić Sądowi I instancji w orzeczeniu kończącym sprawę rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Karol Ratajczak Ryszard Marchwicki Piotr Górecki

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Poznaniu sprawie XVIII C 1686/18 z powództwa(...) sp. z o.o.przeciwkoA. O.o zapłatę, postanowieniem z 24 października 2018 roku stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Płocku jako właściwemu rzeczowo i miejscowo do jej rozpoznania.
Powódka wniosła o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i zasądzenie od pozwanychJ. O.,P. O.iA. O.solidarnie 96.947,77 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 października 2017 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie pozwu wskazała, że jest w posiadaniu weksla własnego bez protestu wystawionego na jej rzecz przez pozwanąJ. O.. Weksel był wekslem gwarancyjnym in blanco wystawionym przez pozwaną na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń jakie mogły powstać z umowy współpracy z 12 stycznia 2016 roku zawartej przez pozwaną z powódką, a który to weksel poręczyli pozwaniP. O.iA. O..
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym 13 grudnia 2017 roku Sąd nakazał pozwanym, aby w ciągu dwóch tygodni zapłacili z weksla solidarnie powodowi 96.947,77 zł. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 20 października 2017 roku do dnia zapłaty wraz z kwotą 4.829 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Nakaz zapłaty stał się prawomocny co do pozwanegoP. D.i pozwanejJ. O..
PozwanyA. O.wniósł skutecznie zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty.
W dalszej kolejności Sąd Okręgowy wskazał, że właściwość miejscową powód uzasadniał treściąart. 371k.p.c., skoro weksel jest płatny wP..
W uchwale z 19 października 2017 roku w sprawie III CZP 42/17 Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawie z powództwa przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi zobowiązanemu z weksla sąd z urzędu uwzględnia nieskuteczność powołania się przez powoda na podstawę właściwości miejscowej przewidzianą wart. 371§ 1 k.p.c.
W przedmiotowej sprawie, po stwierdzeniu prawomocności nakazu zapłaty co do pozwanychJ. O.iP. O., sprawa na skutek zarzutów została przekazana do postępowania rozpoznawczego wyłącznie co do pozwanegoA. O..
PozwanyA. O.jest zobowiązany z weksla jako poręczyciel i tej czynności prawnej z powódką będącą przedsiębiorcą, jak wynika z akt sprawy, dokonał jako konsument. Zgodnie bowiem zart. 221k.c.za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Powódka zażaleniem zaskarżyła postanowienie w całości zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego:
-art. 15 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie się przez Sąd Okręgowy w Poznaniu za niewłaściwy, a w konsekwencji niesłuszne zastosowanieart. 200 § 1 k.p.c.i przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Płocku,
-art. 371§ 1 i 2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że sądem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Sąd Okręgowy w Płocku, skutkiem czego było błędne zastosowanieart. 27 k.p.c.i przekazanie sprawy do tegoż Sądu,
-art. 202 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i uznanie się przez Sąd Okręgowy w Poznaniu za niewłaściwy miejscowo, a w konsekwencji niesłuszne zastosowanieart. 200 § 1 k.p.c.,
-art. 43 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe stwierdzenie swej niewłaściwości, podczas gdy, nawet w razie przyjęcia właściwości Sądu Okręgowego w Płocku jako właściwego dla pozwanego będącego poręczycielem, to niewątpliwie jednym z pozwanych był przedsiębiorca, co wyłącza stosownieart. 3851§ 1 k.c.wobec niego, a konsekwencją czego winno być uznanie, iż w sprawie właściwe mogą być dwa sądy - miejsca płatności i miejsca zamieszkania poręczycieli, a co za tym idzie, jeżeli uzasadniona była właściwość kilku sądów, wybór między tymi sądami należy do powoda, a powód wybrał jako właściwy Sąd Okręgowy w Poznaniu,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
-art. 221k.c.poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie pozwany jest konsumentem i korzysta z praw przysługujących konsumentowi,
-art. 3851§ 1 oraz art. 3853pkt 23 k.c.(w zw. zart. 371k.p.c.) poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że sprawa podlegała rozpoznaniu przez sąd, które wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy, podczas gdy powód dokonał wyboru sądu właściwego ze względu na miejsce płatności weksla (zgodnie z treścią oświadczenia wekslowego), a zatem wskazywany przepis nie może mieć w ogóle zastosowania.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w celu dalszego prowadzenia niniejszego postępowania przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Na uwzględnienie zasługiwały wszystkie podniesione przez żalącą zarzuty.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zgodnie z treściąart. 15 § 1 k.p.c.sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. Natomiast zgodnie z treściąart. 202 k.p.c.niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Istotnym jest, że w stosunku do wystawcy weksla -J. O.oraz w stosunku do jednego z poręczycieli -P. O., co do których nakaz zapłaty jest już prawomocny - z uwagi na treść oświadczenia wekslowego, jak również klauzuli prorogacyjnej - brak jest wątpliwości, iż właściwym był Sąd Okręgowy w Poznaniu.
Słusznie zatem powódka wskazała powołującart. 371§ 2 k.p.c., że Sąd Okręgowy w Poznaniu był właściwy w chwili wniesienia pozwu i pozostaje właściwym, aż do ukończenia postępowania w stosunku do wszystkich pozwanych.
Powódka trafnie podniosła również zarzut nieprawidłowego zastosowania przez Sąd I instancji przepisów prawa dotyczących konsumentów, ponieważ jak stanowiart. 221k.c.za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową – co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W pierwszej kolejności zważyć należy, że w sprawie mamy do czynienia z prawem akcesoryjnym – poręczeniem – związanym ze stosunkiem podstawowym, który stanowi pierwotne roszczenie. Przy ustalaniu charakteru wtórnego prawa akcesoryjnego nie można pomijać cech stosunku podstawowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą wątpliwości, że stosunek podstawowy zawierany był między przedsiębiorcami i stąd niezasadnym jest orzekanie w tym zakresie na podstawie art. 6 Dyrektywy Rady 93/13 EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Nie inaczej przedstawia się ocena prawa związanego z powyższym. Pierwotne zobowiązanie rzutuje na charakter prawa związanego wyłączając możliwość przyznania pozwanym statusu konsumentów.
Nie zależnie od powyższego, nawet przyjmując , że pozwany jest konsumentem , czego sąd nie podziela , wybór sądu właściwego i tak należałby do powódki na mocyart. 43 § 1 k.p.c.Jak trafnie zauważyła skarżąca, żaden przepis prawa nie wyłącza wskazanego przepisu spod zastosowania w stosunku do konsumentów, a więc Sąd wskazany przez powódkę i tak byłby właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy i takim pozostawałby aż do ukończenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na mocyart. 108 §1 k.p.c.
Karol Ratajczak Ryszard Marchwicki Piotr Górecki