Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1450/19
Data wyroku: 2019-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Rola

Sygn. akt I C 1450/19

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 14 czerwca 2019 r.
Pozwem skierowanym przeciwko(...)Uniwersytetowi Medycznemu wW.E. D. (1)domagała się ustalenia, wstąpienia przez nią w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...), położonego w budynku przyul. (...)wW.. W uzasadnieniu powódka wskazała, że lokal mieszkalny położony przyul. (...)stanowi własność(...)wW.. Najemcą przedmiotowego lokalu był jej mąż –J. D., który zmarł 7 maja 2018 r. Wskazała, iżJ. D.wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, jako mąż zmarłej w dniu 10 października 2014 r.K. D., co zostało potwierdzone umową nazwaną: „stwierdzenie warunków najmu” z dnia 18 grudnia 2014 r. Wskazana powyżej umowa została zawarta na czas nieokreślony i nie została wypowiedziana przez męża powódki. Powódka iJ. D.zawarli związek małżeński w dniu 23 lipca 2016 r. Powódka w swej ocenie spełnia wszystkie wymagania niezbędne do uznania, iż wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu ex lege. Nadto powódka wskazała, że pisemnym wnioskiem z dnia 17 maja 2018 r. zwróciła się do Kanclerz(...)wW.o zawarcie formalnej umowy najmu spornego lokalu. Powyższy wniosek został jednakże rozpoznany negatywnie(pozew – k. 2-5).
W odpowiedzi na pozew(...)Medyczny wW.domagał się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że mąż powódki –J. D.wszedł w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...), położonego w budynku przyul. (...)wW.w dniu 18 grudnia 2014 r., jako mąż zmarłejK. D., będącej pracownikiem pozwanego. Pozwany podniósł, że zgodnie zart. 6801 § 1 k.c.oraz „Regulaminem wynajmowania lokali mieszkalnych pracownikom(...), jeżeli jeden z małżonków zawarł umowę najmu lokalu jeszcze przed zawarciem małżeństwa, to zawarcie związku małżeńskiego nie wywołuje skutków w postaci wstąpienia poślubionego małżonka w najem. Podkreślił, żeJ. D.nawiązał stosunek najmu jeszcze przed zawarciem małżeństwa z powódką i w związku z powyższym, nie przysługuje powódce uprawnienie do wstąpienia w stosunek najmu. Ponadto zgodnie ze wskazanym powyżej Regulaminem lokale mogą być wynajmowane wyłącznie etatowym pracownikom(...), w celu zaspokojenia potrzeb życiowych ich rodzin. Powódka jest osobą trzecią, która w żaden sposób nie jest powiązana z pozwanym Uniwersytetem(odpowiedź na pozew – k. 31-33).
S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 4 marca 1982 r.K.iJ. D.otrzymali przydziałlokalu nr (...)w domu nr 20 przyul. (...)wW.. Osobami uprawnionymi do łącznego zajmowania lokalu z najemcami były ich dzieciP. D.orazE. D. (2)(decyzja z dnia 4 marca 1982 r. – k. 13-13v).
18 grudnia 2014 r.J. D.na podstawieart. 691 § 1 i 2 k.c.wstąpił w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...), położonego w budynku przyul. (...)wW., jako mąż zmarłej w dniu 10 października 2014 r. najemczyni -K. D.. Osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w lokalu byli jego córkaE. B.wraz z synemM. B.(dowód: stwierdzenie warunków najmu lokalu – k. 8-12).
J. D.iE. I.zawarli w dniu 23 lipca 2016 r. związek małżeński(dowód: odpis skróconego aktu małżeństwa - k.15).
J. D.zmarł 7 maja 2018 r.(dowód: odpis skróconego aktu zgonu - k.14).
W dniu 17 maja 2018 r. powódka, na podstawieart. 691 § 1 i 2 k.c.złożyła oświadczenie o woli wstąpienia w stosunek najmulokalu nr (...)położonego przyul. (...)wW., po zmarłym mężuJ. D.(pismo powódki z dnia 17 maja 2018 r. – k. 16).
(...)Medyczny wW.w piśmie z dnia 9 sierpnia 2018 r., poinformował powódkę, że Komisja d.s. Mieszkaniowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego zajęła negatywne stanowisko co do prawa wstąpienia powódki w stosunek najmu po zmarłym mężu –J. D.(pismo pozwanego z dnia 9 sierpnia 2018 r.– k. 17).
E. D. (1)obecnie zamieszkuje wlokalu mieszkalnym nr (...), położonym przyul. (...)wW.(okoliczności bezsporne).Powódka zamieszkała w lokalu niedługo po poznaniu przyszłego męża (przesłuchanie powódki, zeznania świadkaW. U.k. 64).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz twierdzeń przyznanych wprost i niezaprzeczonych przez strony, na podstawieart. 229 k.p.c.i230 k.p.c.Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd poczynił także w oparciu o wiarygodne przesłuchanie powódkiE. D. (1)i zeznania świadkaW. U., które były spójne, logiczne, niesprzeczne wewnętrznie oraz korespondowały z pozostałymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie. Świadek –W. U.przedstawił okoliczności zamieszkiwania powódki w przedmiotowym lokalu. W świetle jego zeznań nie budziło wątpliwości, że w chwili śmierciJ. D.powódka stale zamieszkiwała wraz z mężem w przedmiotowym lokalu. Sąd nie dopatrzył się powodów, aby odmówić tym zeznaniom wiarygodności.
S ąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Przedmiotem żądania zgłoszonego w niniejszej sprawie było ustalenie, żeE. D. (1)wstąpiła w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...), usytuowanego w budynku przyul. (...)wW.po zmarłym mężu, dotychczasowym najemcy.
Podstawę prawną zgłoszonego powództwa stanowił zatemart. 189 k.p.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny.
Interes prawny w rozumieniuart. 189 k.p.c.występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa; niepewność ta powinna być obiektywna tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda. Interes ten należy rozumieć jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego prawa lub stosunku prawnego – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 1987 roku, III CRN 57/87, OSNPG 1987, Nr 7, poz.27). Takie rozumienie interesu prawnego, podlegającego badaniu na każdym etapie postępowania, wynika z prewencyjnego charakteru powództwa o ustalenie, które to cechy odpadają w razie możliwości podjęcia przez stronę akcji dalej idącej, polegającej na wytoczeniu sprawy o świadczenie. Wówczas bowiem stan niepewności w zakresie łączącego strony stosunku prawnego może być usunięty przez realizację konkretnego roszczenia w powództwie o świadczenie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 września 1998 roku, I PKN 334/98, OSNAP z 1999 roku, nr 20, poz. 646).
W rozważanej sprawie powódka winna zatem przede wszystkim wykazać, że powstała taka sytuacja prawna, w której doszło do wątpliwości, czy przysługuje jej przymiot najemcy spornego lokalu i dlatego konieczne jest potwierdzenie istnienia tego stosunku przez Sąd w wyroku.
W analizowanym stanie faktycznym, pozwany(...)Medyczny wW.odmówiłE. D. (1)prawa wstąpienia w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...), położonego wW.przyul. (...), po zmarłym mężu.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu pomiędzy stronami zaistniała wątpliwość co do istnienia stosunku najmu, a w konsekwencji wątpliwość co do dalszego obowiązywania umowy zawartej ze zmarłym najemcą. Tym samym powódka niewątpliwie ma interes prawny w żądaniu ustalenia wstąpienia w stosunek najmu w miejsce zmarłego mężaJ. D.. Trwający między stronami spór oraz niepewność powódki co do sfery praw jej przysługujących uzasadnia potrzebę ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii jej wstąpienia w stosunek najmu. Podkreślenia wymaga, że strona powodowa jedynie w ten sposób może uzyskać potwierdzenie istnienia negowanego przez stronę pozwaną uprawnienia do zgodnego z prawem zajmowania spornej nieruchomości lokalowej na podstawie prawa najmu lokalu.
W sprawie bezsporne było, że w posiadaniu powódki znajduje sięlokal mieszkalny nr (...)położony wW.przyulicy (...), pozostający w zasobach mieszkaniowych(...)wW.. Poza sporem pozostawało również, iż
J. D.wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, jako mąż zmarłejK. D.- ówczesnej najemczyni przedmiotowego lokalu. Po śmierci pierwszej żony,J. D.zawarł związek małżeński z powódką, która do chwili jego śmierci zamieszkiwała wraz z najemcą we wskazanym lokalu.
Swoje stanowisko zmierzające do oddalenia powództwa pozwany motywował tym, iż zgodnie zart. 6801 § 1 k.c.oraz „Regulaminem wynajmowania lokali mieszkalnych pracownikom(...), jeżeli jeden z małżonków zawarł umowę najmu lokalu jeszcze przed zawarciem małżeństwa, to zawarcie związku małżeńskiego nie wywołuje skutków w postaci wstąpienia poślubionego małżonka w najem. Dodatkowo podnosił, iż lokale mieszkalne, administrowane przez(...)Medyczny, mogą być wynajmowane wyłącznie pracownikom uczelni w celu zaspokajania ich oraz ich rodzin potrzeb mieszkaniowych, a nie osobom trzecim, którą niewątpliwie jest powódka.
W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie zart. 6801 § 1 k.c.małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa albo rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków do wspólności najmu stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności ustawowej.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iżJ. D.- mąż powódki - wstąpił w stosunek najmu lokalu, po śmierci pierwszej żony, z dniem 18 grudnia 2014 r., zaś związek małżeński z powódka zawarł w dniu 23 lipca 2016 r. Oznacza to, że powódka nie była współnajemcą spornego lokalu, gdyż - jak zostało to powyżej wskazane - nawiązanie przezJ. D.stosunku najmu nastąpiło przed zawarciem związku małżeńskiego z powódką. Oznacza to, że powołany przez pozwanego przepis nie znajduje w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie. Pozwany wskazywał, że jeżeli jeden z małżonków zawarł umowę najmu lokalu jeszcze przed zawarciem małżeństwa, to zawarcie związku małżeńskiego nie wywołuje skutków w postaci wstąpienia poślubionego małżonka w najem. Odnosząc się do zarzutu pozwanego wskazać należy, iż zawarcie umowy najmu przez jednego z małżonków przed wstąpieniem w związek małżeński oznacza jedynie, iż drugi małżonek nie jest współnajemcą lokalu, ale może wstąpić w stosunek najmu zgodnie z dyspozycjąart. 691 k.c.
W treściart. 691 § 1 k.c.wskazano, iż w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Warunkiem wstąpienia w stosunek najmu jest stałe zamieszkiwanie wspólnie z najemcą w chwili jego śmierci (§ 2powyższego przepisu).
Aby uznać, że doszło do wstąpienia przez daną osobę w stosunek najmu po zmarłym muszą zostać spełnione zatem w sposób kumulatywny następujące przesłanki: pozostawanie ze zmarłym najemcą w określonej w powyższym przepisie relacji oraz stałe zamieszkiwanie przez daną osobę w przedmiotowym lokalu razem z najemcą, z tym, że zamieszkiwanie to musi mieć miejsce w chwili śmierci najemcy.
Nie budzi wątpliwości, że powódka należy do kręgu podmiotów wskazanych w treściart. 691 § 1 i 2 k.c.E. D. (1)była bowiem żoną zmarłegoJ. D., z którym stale zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu aż do chwili jego śmierci i jak zostało powyżej wskazane nie była współnajemcą spornego lokalu. Okoliczność wspólnego, stałego zamieszkiwania z mężem aż do dnia 7 maja 2018 r., była wprawdzie kwestionowana przez stronę pozwaną, jednak fakt ten znalazł potwierdzenie w zeznaniach świadkaW. U.. Sąd uznał w całości za wiarygodne zeznania świadka w powyższym zakresie, a nadto wskazać należy, iż świadek był częstym gościem powódki oraz jej zmarłego męża. Posiadł rozległą wiedzą o panującej sytuacji rodzinnej i majątkowejJ. D.iE. D. (1). Nadto można zdaniem sądu zasadnie przyjąć, że wspólne zamieszkiwanie małżonków jest w zasadzie normą.
Tym samym należało stwierdzić, że powódka spełniła wszystkie przesłanki określonego wart. 691 § 1 i 2 k.c.i wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego przyul. (...)wW., którego warunki zostały stwierdzone 18 grudnia 2014 r.
Odnosząc się jedynie na marginesie do zarzutu pozwanego, iż lokale mieszkalne, administrowane przez(...)Medyczny wW.mogą być wynajmowane wyłącznie pracownikom uczelni wskazać należy, iż postanowienia zawarte w regulaminie pozwanego nie mogą kształtować uprawnień powódki w sposób sprzeczny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Niewątpliwie zastosowanie powyżej regulacji stoi w sprzeczności z dyspozycjąart. 691 k.c.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekła, jak w pkt I tenoru wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd wydał w oparciu o zasadę odpowiedzialności za jego wynik, na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.Mając na uwadze fakt, iż pozwany nie ostał się ze swą obroną w jakimkolwiek zakresie, zobowiązany jest do zwrotu powódce kosztów procesu. W niniejszym postępowaniu na koszty, jakie poniosła powódka składają się: opłata od pozwu w kwocie 200 zł, opłata za czynności profesjonalnego pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym, która wyniosła 900,00 zł zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wytoczenia powództwa oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł tj. łącznie 1.117,00 zł.
SSR Małgorzata Rola

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi pozwanego.