Sąd Okręgowy w Lublinie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 21/18
Data wyroku: 2019-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Jarosław Kowalski Artur Majsak

IV K 21/18
UZASANIENIE
G. J. (1)zamieszkiwał wraz ze swoją matkąA. J. (1)w domu należącym doR. W. (1)w miejscowośćW.gm. Piaski.A. J.iR. W.pozostawali w konkubinacie.R. W., zwłaszcza pod wpływem alkoholu, stawał się agresywny, często wywoływał awantury, używał przemocy wobecA. J.. Do awantur dochodziło również z udziałemG. J.;R. W.nie akceptował również narzeczonejD. B. (1)(drugiego synaA. J.),A. J. (3).
W niedzielę 30 lipca 2017 rokuG. J.przebywał u swojego brataD. B. (1). Mężczyzna ten wraz ze swoją konkubinąA. J. (3)i ich dzieckiem zamieszkiwał w wynajmowanym lokalu również w miejscowościW..G. J.spożywał u brata alkohol. Około godziny 12:00G. J.wraz z bratem, jego konkubiną i dzieckiem udali się do domuR. W.. Przed domem spotkaliA. J. (1). Kobieta kazałaG. J.iść spać.A. J.wraz zD. B.,A. J.i dzieckiem poszli na cmentarz. WówczasR. W.spożywał alkohol w pokoju na piętrze domu. Towarzyszył mu sąsiadM. S.. Około godziny 17:00,A. J.wraz zD. B.,A. J.i dzieckiem wrócili z cmentarza i przebywali przed domemR. W.. Był tam równieżG. J.. Mężczyzna poinformował rodzinę, że pokłócił się zR. W.. W pewnej chwiliR. W.wyjrzał przez jedno z okien na piętrze budynku. Zaczął obrażaćA. J.wulgarnymi epitetami. W efekcie zachowaniaR. W.,D. B.zA. J.oddalili się w stronę swojego domu.R. W.wybiegł za nimi z drewnianym konarem w dłoni. Został jednak zatrzymany przezA. J..A. J.zawiadomiła wówczas Policję. Funkcjonariusz dyżurujący odmówił jednak wysłania patrolu z uwagi na brak podstaw do interwencji.A. J.iR. W.poszli do pokoju na piętrze budynku. W tym pomieszczeniu nadal przebywał M.S..G. J.poszedł do swojego pokoju na tym samym piętrze.R. W.nadal spożywał alkohol. W pewnym momencie pomiędzyA. J.iR. W.doszło do kłótni, której przedmiotem była sytuacja związana z jej synemD. B.oraz jego konkubinąA. J.. Do kłótni włączył sięG. J., lecz po chwili wrócił do swojego pokoju. Gdy w tej sytuacji M.S.opuszczał domR. W., ten ostatni próbował dostać się do zamkniętego pokojuG. J.. KiedyR. W.się to udało,G. J.chwycił po nóż, którym cztery razy ugodziłR. W.w górna część tułowia (okolice barku i klatki piersiowej), uderzył go również w okolice prawego oczodołu.R. W.intensywnie krwawiąc wyszedł z pokoju zajmowanego przezG. J.. Zdołał dojść do swojego pokoju, w którym upadł.G. J.przebrał się i wybiegł z domu.A. J.próbowała nawiązać połączenie ze służbami ratunkowymi. Ostatecznie zdołała wezwać pogotowie. Przybyły na miejsce lekarz zespołu ratunkowego stwierdził zgonR. W.. Wkrótce na posesję przyjechał patrol policji. Funkcjonariusze podjęli czynności w celu odnalezieniaG. J.. Mężczyzna został zatrzymany na terenie sąsiadującej posesji.
W wyniku zadanych mu ciosówR. W.doznał obrażeń w postaci rany tłuczonej prawego oczodołu, rany kłutej barku i klatki piersiowej z uszkodzeniem lewej tętnicy podobojczykowej i lewego płuca z krwawieniem do lewej jamy opłucnej. W chwili zdarzeniaR. W.był w stanie nietrzeźwości.
Do zgonuR. W. (1)doszło w skutek wykrwawienia w następstwie ran kłutych uszkadzających duże naczynie krwionośne oraz płuco. Badania pośmiertne wykazały obecność jednej rany tłuczonej twarzy powstałej w wyniku zadziałania narzędzia tępego i twardego oraz czterech ran kłutych.
Opisany wyżej stan faktyczny ustalono w oparciu o częściowo wyjaśnienia oskarżonego (k 75 – 76, 474 – 474v, 555 – 555v) orazA. J. (1)(k. 60, 476 – 478), zeznaniaM. S.(k. 63 – 64, 480v – 481),M. O.(k. 127, 475),J. R.(k 135, 475v),M. W.(k 262, 475v – 476),M. G. (1)(k. 100 – 101, 478 – 478v),J. G.(k. 111, 478v- 479),A. J. (3)(obecnieB.– k 41 – 43, 479 – 479v),D. B. (1)(k. 46 – 48, 480 – 480v),A. J. (5)(k. 505v – 506),M. J.(k. 506v – 507),M. G. (2)(k. 525 – 525v),T. M.(k. 525v – 526),P. W.(k. 526 – 526v),S. N.(k. 527),R. S.(k. 534v – 535),G. W.(k. 535v),J. K.(k. 554v – 555),T. K.(k. 83), opinii z zakresu badan genetycznych (k. 335 – 353), protokołu badania stanu trzeźwościG. J. (1)(k. 5), protokołu oględzin miejsca zdarzenia (wraz z odpisem) wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 19-22b, 37-39b, 138-149, 164-164e, 165-178), protokołu oględzin miejsca zatrzymaniaG. J. (1)(k.30-31), protokołu oględzin osobyG. J. (1)(k.32-33), protokołu zatrzymania rzeczy - ubraniaG. J. (1)(k.34-35), informacji o przeprowadzonych interwencjach (k.36), protokołu oględzin rzeczy (nóż) wraz z materiałem poglądowym (k.51 – 59), protokołu zatrzymania rzeczy-ubranieR. W. (1)(k.90-93), protokołu oględzin rzeczy- ubranieG. J. (1)wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 130-131, 248-251), protokołu oględzin i sadowo-lekarskiej sekcji zwłokR. W. (1)wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 179-187, 217-222), opinii biegłego z dziedziny informatyki wraz z załącznikiem (k.234-238), protokołów odtworzenia zapisów z rejestratora policyjnego oraz pogotowia ratunkowego wraz z płytą, (k.101, 256-257, 125, 258-259), opinii biegłego z zakresu badania daktyloskopijnego (k.305-309).
OskarżonyG. J. (1)w postępowaniu przygotowawczym przyznał się do zarzucanego mu czynu i początkowo odmówił składania wyjaśnień (k. 72). Podczas posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania dodał, że nie miał zamiaru pozbawić życiaR. W.. Do zdarzenia doszło na tle awantury wywołanej przezR. W.. Wcześniej pokrzywdzony spożywał alkohol, stał się agresywny. Oskarżony przygotowywał sobie kanapkę, trzymał w ręku nóż. W tym momencieR. W.zbliżył się doG. J.„z pałą” (vide k 75v), zaś ten ostatni go uderzył. Zobaczywszy, żeR. W.nie żyje, oskarżony przestraszył się i uciekł (G. J.k 75 – 76).
W postępowaniu przygotowawczym będąc przesłuchanym jeszcze dwukrotnie, oskarżony przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień (G. J.k 213 – 215, 362).
Przed Sądem również przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że nie planował pozbawić życia pokrzywdzonego.R. W.znęcał się nad nim i jego matką, w dniu zdarzenia zachowywał się agresywnie, rzucił się na jego matkę, zaś oskarżony tego nie wytrzymał (G. J.k 474 – 474v). Na rozprawie 6 września 2018 roku dodał, że pokrzywdzony wpadł do jego pokoju, trzymał w ręku „jakiś kij”, zaś oskarżony się bronił (G. J.k 555 – 555v).
Oceniając wyjaśnienia oskarżonego zauważyć należy w pierwszej kolejności, że przyznając się do zarzucanego mu czynuG. J.początkowo odmówił ich składania, następnie (przed Sądem) sprowadzały się one do ogólnikowego zarysowania tła konfliktu oraz zajścia z 17 lipca 2017 roku, po czym w końcowej fazie postępowania bardziej szczegółowo, chociaż wciąż bez podawania szczegółów, opisał wspomniane zajście odpowiadając wyłącznie na pytania obrońcy. Rzecz jasna, oskarżony działał w granicach przysługującego mu prawa do obrony, jednak ta postawa procesowa wskazuje na potrzebę dużej ostrożności w podejściu do wspomnianych wyjaśnień.
Uwzględniając powyższe uwagi należy przyjąć jednak, że wyjaśnieniaG. J.zasadniczo zasługują na wiarę; same przez się nie przynoszą odpowiedzi na pytanie o przebieg wydarzeń z udziałemR. W.prowadzących do zgonu tego ostatniego. Oskarżony dosyć przejrzyście zarysował tło konfliktu z udziałem pokrzywdzonego, opisał przebieg wydarzeń poprzedzających pojawienie się w jego pokojuR. W.. Dalsze wydarzenia kwituje jednak ogólnikami:miałem nóż, on do mnie z pałą i ja go uderzyłem(G. J.k 75v),wpadł do mojego pokoju, był wściekły, trzymał jakiś kij, ale ja się broniłem(G. J.k 555v). W żadnym razie nie tłumaczy to powstania ujawnionych w toku badania pośmiertnego obrażeń ciała pokrzywdzonego w postaci rany tłuczonej twarzy oraz czterech ran kłutych umiejscowionych w obrębie lewego barku i klatki piersiowej (opinia(...)wL.k 187). Okoliczności powstania powyższych obrażeń mógłby bliżej wyjaśnić sam oskarżony, jednak przed Sądem skorzystał on z prawa do odmowy odpowiedzi na pytania (vide k 474), zaś składając wyjaśnienia uzupełniające odpowiadał wyłącznie na pytania obrońcy (vide k 555v).
Zdaniem Sądu, nie są wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego w części, w której utrzymuje, jakobyR. W.wszedł do jego pokoju trzymając w ręku kij,G. J.poprzestaje w opisie tego przedmiotu nas ogólnikach, jednak podkreśla, że był on dużych rozmiarów. Tymczasem zarównoA. J. (1), jak iM. S.w swoich zeznaniach (o czym niżej) nie wymieniają tego rodzaju przedmiotu będącego w posiadaniuR. W.bezpośrednio przed wejściem do pokoju zajmowanego przez oskarżonego. Gdyby jednak założyć nawet, że ów przedmiot pozostał niezauważony przez świadków, to nie mógł zostać nieujawniony podczas czynności procesowych oględzin miejsca zdarzenia (vide protokoły oględzin miejsca zdarzenia wraz z dokumentacją fotograficzną k. 19 – 22b, 37 – 39b, 138 – 149, 164 – 164e, 165 – 178).
Do przedmiotowego zdarzenia doszło w pokoju, w którym przebywali wyłącznie oskarżony orazR. W. (1). Oskarżony w swoich wyjaśnieniach nie kwestionuje faktu zadania ciosu nożemR. W., poza sporem pozostaje więc, żeG. J.spowodował obrażenia ciała prowadzące do zgonu pokrzywdzonego.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają ustalenia biegłych z zakresu medycyny sądowej (vide k 179 – 187). Wynika z nich – jak wskazywano powyżej – iż pokrzywdzony doznał rany tłuczonej twarzy oraz czterech ran kłutych umiejscowionych w obrębie lewego barku i klatki piersiowej. Nie kto inny, jak oskarżony, musiał więc te obrażenia spowodować. Co więcej, jak podnieśli biegli, wspomniane obrażenia świadczą o ukierunkowanej agresji (vide k 187). Wyklucza to – zdaniem Sądu – jakąkolwiek przypadkowość w działaniu oskarżonego.
Nie bez znaczenia pozostają również okoliczności bezpośrednio poprzedzające zdarzenia jakie miały miejsce w pokoju zajmowanym przez oskarżonego. Można je ustalić na podstawie zeznań obecnych tam osób –A. J. (1)iM. S.. Zeznania te wykazują jednak sprzeczności. WedługA. J.gdy weszła do domu wraz zG. J., ten ostatni udał się do swojego pokoju, natomiast ona do pokoju, w którym znajdowali się jużR. W.i M.S.. Spożywali oni alkohol. W pewnej chwili niespodziewanieR. W.– jak relacjonuje świadek – wybiegł ze swojego pokoju i pobiegł do pokoju jej syna, którego uderzył (co świadek jedynie słyszał). KiedyR. W.wrócił, po chwili w pokoju pojawił się oskarżonyw szoku, w jakim go nigdy nie widziałam(vide k 476v) wyrażając dezaprobatę wobec postępowaniaR. W.. Za namową matki,G. J.wrócił jednak do swego pokoju, zaśR. W.i M.S.dalej spożywali alkohol. W pewnej chwiliR. W.bez powodu uderzyłA. J., zaś ta zagroziła mu wyprowadzeniem się z domu. WówczasR. W.ponownie udał się do pokojuG. J.,uderzył go, zaczął go bić(vide k 477v), natomiast po chwili wyszedł na korytarz zakrwawionyR. W.i przewrócił się na podłogę. W tym momencie M.S.uciekł z mieszkania (A. J.k 476 – 478).
Inaczej przedstawia przebieg wydarzeń M.S.. Według niego do pomieszczenia, w którym spożywał alkohol wraz zR. W.przyszedł wyraźnie nietrzeźwyG. J., który po pewnym czasie za namowąR. W.udał się do swojego pokoju. Po zakończeniu wizytyD. B. (1)iA. B.,A. J.przyszła do pokoju, w którym znajdowali sięR. W.i M.S., po czym wywiązała się dyskusja między konkubentami na tematD. B.i jego ówczesnej narzeczonej. Dyskusja ta przerodziła się we wzajemną kłótnię i wzajemne wyzwiska. W pomieszczeniu znalazł się równieżG. J., który również kłócił się zR. W., a po chwili wrócił do swego pokoju. Świadek podkreślił, że nie słyszał żadnych odgłosów wskazujących na bójkę międzyG. J.aR. W., nie widział również, aby ten ostatni uderzyłA. J.(vide k 64). Wobec rodzinnej awantury M.S.postanowił opuścić domR. W.; wychodząc zauważył, jakR. W.próbuje dostać się do pokojuG. J.(vide k 64). Świadek zaprzeczył, abyR. W.w chwili, gdy M.S.opuszczał dom, krwawił (vide k 481).
Zdaniem Sądu, na wiarę zasługują zeznania M.S.. Nie jest on zainteresowany wynikiem rozprawy, pierwsze zeznania złożył dzień po przedmiotowych wydarzeniach, kiedy nawet mało istotne z punktu widzenia świadka szczegóły pozostały żywe w jego pamięci. Z koleiA. J.– matka oskarżonego – przesłuchana w tym samym dniu skorzystała z prawa do odmowy składana zeznań poprzestając na rozpoznaniu telefonu należącego doR. W.(vide k 60). Dopiero na rozprawie 11 kwietnia 2018 roku szczegółowo opisała przebieg wypadków akcentując negatywne zachowanieR. W.. Tymczasem w świetle chociażby zeznań M.S., wydarzenia poprzedzające ugodzenie nożem pokrzywdzonego widzieć należy raczej w kategoriach typowych rodzinnych kłótniR. W.iA. J.oraz związanych z nimi osób. Co więcej,A. J.utrzymuje jakobyR. J.uderzył jej syna, jednak przyznaje, że dojść miało do tego w innym pomieszczeniu, zaś odgłosy tego jedynie słyszała. W tej części zeznaniaA. J.są więc nie tyle relacją odnośnie faktów, co przypuszczeniami. ZeznaniaA. J.zasługują więc na wiarę częściowo.
Zeznania pozostałych świadków, jakkolwiek wiarygodne, w ograniczonym zakresie okazały się przydatne w ustaleniu przebiegu zdarzenia.
M. O.(k. 127, 475),J. R.(k 135, 475v),M. W.(k 262, 475v – 476) – załoga karetki pogotowia – opisali zastany na miejscu zdarzenia stan rzeczy podkreślając dużą ilość wynaczynionej krwiR. W..
M. G. (1)(k. 100 – 101, 478 – 478v) orazJ. G.(k. 111, 478v- 479) – sąsiedzi pokrzywdzonego – zeznali jedynie na okoliczność konfliktów międzyA. J.iR. W..
A. J. (3)(obecnieB.– k 41 – 43, 479 – 479v) orazD. B. (1)(k. 46 – 48, 480 – 480v) zeznali na okoliczności poprzedzające przedmiotowe zdarzenie.
A. J. (5)(k. 505v – 506),M. J.(k. 506v – 507),M. G. (2)(k. 525 – 525v),T. M.(k. 525v – 526),P. W.(k. 526 – 526v),S. N.(k. 527),R. S.(k. 534v – 535),G. W.(k. 535v),J. K.(k. 554v – 555) zeznali w istocie na okoliczności wzajemnych relacjiR. W.iA. J.oraz tendencji do zachowań agresywnych pod wpływem alkoholu ze strony tego pierwszego, kierowanych również wobec oskarżonego.
Inaczej postawę życiowąR. W.widzi jego siostraT. K.(k. 83), zważywszy jednak na bliska relację jaką łączyła ją z pokrzywdzonym, jest to zrozumiałe.
Z uzyskanej opinii z zakresu badan genetycznych wynika, że w zabezpieczonych na miejscu zdarzenia śladach biologicznych znajduje się materiał genetyczny pochodzący odR. W.. Podobnie na zabezpieczonym nożu oraz ubraniuG. J.znajdują się ślady biologiczne - krew pochodząca odR. W.(opinia k 335 – 353).
G. J.poddano jednorazowemu badaniu sądowo- psychiatrycznemu. Biegli stwierdzili, że w chwili czynu znajdował się w stanie zwykłego upojenia alkoholem. W czasie popełnienia zarzuconego mu czynu miał zachowaną zdolność do rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem (opinia k 284-287). Przed Sądem biegli uzupełnili opinię wykluczając możliwość działania oskarżonego w stanie silnego wzburzenia (vide k 616v – 618v). Opinię biegłych należało obdarzyć wiarą. Sporządzona została przez osoby kompetentne, dysponujące fachową wiedzą z zakresu psychiatrii.
Pozostałe dowody nieosobowe w postaci: protokołu badania stanu trzeźwościG. J. (1)(k. 5), protokołu oględzin miejsca zdarzenia (wraz z odpisem) wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 19-22b, 37-39b, 138-149, 164-164e, 165-178), protokołu oględzin miejsca zatrzymaniaG. J. (1)(k.30-31), protokołu oględzin osobyG. J. (1)(k.32-33), protokołu zatrzymania rzeczy - ubraniaG. J. (1)(k.34-35), informacji o przeprowadzonych interwencjach (k.36), protokołu oględzin rzeczy (nóż) wraz z materiałem poglądowym (k.51 – 59), protokołu zatrzymania rzeczy-ubranieR. W. (1)(k.90-93), protokołu oględzin rzeczy- ubranieG. J. (1)wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 130-131, 248-251), protokołu oględzin i sadowo-lekarskiej sekcji zwłokR. W. (1)wraz z dokumentacją fotograficzną (k. 179-187, 217-222), opinii biegłego z dziedziny informatyki wraz z załącznikiem (k.234-238), protokołów odtworzenia zapisów z rejestratora policyjnego oraz pogotowia ratunkowego wraz z płytą, (k.101, 256-257, 125, 258-259), opinii biegłego z zakresu badania daktyloskopijnego (k.305-309) również zasługują na wiarę i nie były przez strony kwestionowane.
Oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał przedmiotowe i podmiotowe znamiona przestępstwa zart. 148 § 1 k.k.
Zabójstwo jest przestępstwem materialnym, którego dokonanie następuje z momentem zaistnienia skutku w postaci śmierci człowieka, polegającej na nieodwracalnym ustaniu funkcji pnia mózgu. Strona podmiotowa czynu zart. 148 § 1 k.k.charakteryzuje się umyślnością, która może przybrać zarówno postać zamiaru bezpośredniego jak i ewentualnego. Zamiar bezpośredni w wypadku zabójstwa charakteryzuje się tym, że sprawca chce spowodować skutek w postaci śmierci człowieka w sytuacji, gdy uświadamia sobie, że jest on zarówno koniecznym jak i możliwym następstwem. W przypadku zamiaru ewentualnego sprawca przedstawia sobie pewien skutek przestępny jako możliwy, choć niekonieczny, skutku tego nie pragnie, do niego nie zmierza, ale na zaistnienie tego skutku, na wypadek gdyby zaszedł, z całą świadomością się godzi.
Zgodnie z treściąart. 9 § 1 k.k.czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić (zamiar bezpośredni) albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (zamiar ewentualny).
W ocenie Sądu Okręgowego wszystkie okoliczności przedmiotowe jak i podmiotowe zamachu na osobę pokrzywdzonego, jakiego dopuścił sięG. J., a o których była mowa wyżej przemawiają za uznaniem, iż wymieniony działał z bezpośrednim zamiarem zabójstwaR. W.. Oskarżony zadając ciosy nożem i powodując obrażenia skutkujące zgonem pokrzywdzonego chciał pozbawić go życia. Świadczy o tym rodzaj użytego narzędzia, siła oraz liczba zadawanych ciosów, a także ich umiejscowienie. W dalszej kolejności na bezpośredni zamiar zabójstwa wskazuje także zachowanieG. J.bezpośrednio po ataku. Mężczyzna nie podjął żadnych czynności w celu udzielenia pomocy ofierze.
Dokonując rekonstrukcji stanu psychicznego oskarżonego Sąd Okręgowy rozważył możliwość, postulowanego przez obrońcę zakwalifikowania przedmiotowego czynu jako występku zart. 148 § 4 k.k., tj. zabicia człowieka pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami (w afekcie). Na wstępie przypomnieć należy, iż afektem jest silne wzburzenie, które zwykle trwa krótko, prowadzi do gwałtownych reakcji psychomotorycznych, po których następuje w zasadzie wsteczna niepamięć zarówno przyczyny silnego wzburzenia, jak również reakcji afektywnej na silne wzburzenie. Reakcja ta może być odpowiedzią na doznaną krzywdę osobistą i wynikać z gniewu, prymitywnej potrzeby zemsty, zazdrości, upokorzenia, strachu. Wybuch afektywny jest zwykle reakcją tak nagłą, że ośrodki nerwowe nie zdążyły zadziałać hamująco w sposób sprawny1.
Podkreślić przy tym trzeba, że „silne wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami” to takie zachowanie sprawcy, które może zasługiwać na zrozumienie z punktu widzenia zasad moralnych (a tym samym może zasługiwać na mniejsze potępienie społeczne) tylko wtedy, kiedy jest współmierne do wywołującej je przyczyny, pochodzącej od pokrzywdzonego, którego zachowanie wywołało afektywną reakcję spełniającą znamiona czynu zabronionego określonego wart. 148 § 4 k.k.2
Mając na uwadze wyżej zaprezentowaną wykładnięart. 148 § 4 kk, którą Sąd Okręgowy podziela w całej rozciągłości, stwierdzić należy, że w realiach przedmiotowej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw by uznać, iż zachowanie oskarżonego podyktowane było silnym wzburzeniem usprawiedliwionym okolicznościami w rozumieniu wymienionego przepisu. Sytuacja, w jakiej znalazł się oskarżony nie była dla niego zaskakująca – z zeznań licznych świadków wynika, że agresywne zachowania pokrzywdzonego pod wpływem alkoholu skierowane wobec matki oskarżonego, a także samegoG. J., były zdarzeniami częstymi, trwającymi od dłuższego czasu. ZachowaniemR. W.G. J.nie mógł więc być zaskoczony. O braku afektu przekonuje wreszcie powołana wyżej opinia biegłych psychiatrów. Wskazać także trzeba, w odniesieniu do przytoczonych wyżej definicji afektu, że oskarżony zachował w pamięci zarówno powód swojej reakcji jak i samo zdarzenie. Okoliczność ta wyraźnie pozostaje w sprzeczności z cechami afektu.
Z tych wszystkich względów należało stwierdzić brak podstaw do zakwalifikowania zachowania oskarżonego jako przestępstwa zabójstwa w typie uprzywilejowanym zart. 148 § 1 k.k., tj. zart. 148 § 4 k.k.
G. J.był uprzednio karany. Za popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy (art. 280 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.) odbywał w okresie od 17 czerwca 2011 r. do 17 grudnia 2012 r. karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie III K 563/08 Sądu Rejonowego w Lublinie (odpis wyroku z danymi o odbyciu kary k 329 – 330). Przedmiotowego czynu dopuścił się więc w warunkach powrotu do przestępstwa, o jakim mowa wart 64 § 1 k.k.
Przy wymiarze kary Sąd kierował się dyrektywami określonymi zart. 53 § 1 i 2 k.k., a w szczególności stopniem winy i społecznej szkodliwości czynu. Zgodnie zart. 115 § 2 k.k.przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu należy brać pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postacie zamiaru, motywacje sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Sąd rozważał także charakter sprawcy i jego warunki osobiste, jak również przeanalizował dotychczasowy sposób życia oskarżonego. Sąd miał na względzie zarówno okoliczności obciążające, jak i okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego.
Pośród okoliczności, które wpłynęły na wymiar kary należy w pierwszym rzędzie wskazać na duży stopień społecznej szkodliwości czynu wyrażający się nieodwracalnością skutku działania oskarżonego. Życie ludzkie jest podstawowym dobrem podlegającym ochronie prawnej, stąd czyn trwale godzący w owo dobro musi spotkać się ze stosowną reakcją prawno – karną. Oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życiaR. W.. Okolicznością obciążającą jest także zachowanieG. J.po popełnieniu przestępstwa - pomimo obiektywnej możliwości nie podjął nawet próby udzielenia pomocy pokrzywdzonemu.
G. J.był już karany, w tym za przestępstwa z użyciem przemocy; w niniejszej sprawie odpowiada w warunkachart. 64 § 1 k.k.co wskazuje na nieskuteczność dotychczasowych środków represji karnej (vide dane o karalności k. 112-114 oraz odpisy wyroków).
Oskarżony przejawia cech osobowości nieprawidłowej, lekceważy normy etyczne i społeczne, co tłumaczy jego dotychczasowe konflikty z prawem (opinia psychiatryczna k 287). Poza tendencją do nadużywania alkoholuG. J.prawidłowo funkcjonował w lokalnej społeczności, nie wykazywał cech daleko posuniętej demoralizacji (wywiad środowiskowy k.232, opinia z AŚL.k. 655 – 657).
Z drugiej strony jego zachowanie należy widzieć w szerszym kontekście licznych agresywnych zachowań prowokowanych i wywoływanych przezR. W.godzących w konkubinę tego ostatniego, a równocześnie matkę oskarżonego, jak również samegoG. J.. Tego rodzaju zachowania poprzedzały bezpośrednio przedmiotowe zdarzenie. Rzecz jasna, nie jest to okolicznością wyłączjącą winę oskarżonego, nie może jednak pozostawać bez wpływu na proces decyzyjnyG. J..
W tym stanie rzeczy należało sięgnąć po górny wymiar kary przewidziany za czyn zart. 148 § 1 k.k.
Należy przy tym wspomnieć, że przewidziana w tym przepisie sankcja 25 lat pozbawienia wolności (podobnie jak dożywotniego pozbawienia wolności) ma charakter trwale izolacyjny, a przez to wyjątkowy, zastrzeżony dla sprawców czynów, w których przewaga okoliczności obciążających jest tak znaczna, że owi sprawcy nie rokują w istocie poprawy. Zdaniem Sądu, nie da się przypisać tych cech oskarżonemu.
Na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności Sąd zaliczył oskarżonemu, zgodnie z dyspozycjąart. 63 § 1 kk, okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.
Nadto Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.Z. W.kwotę 2 583 złotych za obronę oskarżonego świadczoną z urzędu.
Z uwagi na sytuację materialno – finansowąG. J.Sąd uznał, że obciążanie go kosztami procesu będzie bezcelowe i zbyt uciążliwe, stąd na zasadzieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych i opłat.
Mając powyższe na względzie rozstrzygnięto, jak w sentencji.
SSO Jarosław Kowalski SSO Artur Majsak
1A. Z.wKodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz doart. 148 kk, teza 79, Lex 2013
2 wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dn. 18 lutego 2015 r., sygn. akt II AKa 8/15, LEX nr 1665817, KZS 2015/9/55