Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 250/18
Data wyroku: 2019-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Hanna Woźniak
Słowa kluczowe: Oświadczenie woli
Podstawa prawna: art. 1019 § 1 kc
Teza: Żałoba po samobójczej śmierci dziecka usprawiedliwia pozostawanie w błędzie co do potrzeby złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Sygn. akt: I Ns 250/18

POSTANOWIENIE
Dnia 29 stycznia 2019 r.
Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Hanna Woźniak

Protokolant

St. sekretarz sądowy Arleta Ratajczak

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2019 r. w Wąbrzeźnie na rozprawie
sprawy z wnioskuE. G.
z udziałemM. M. (1),(...) Sp. z o.o.wS.,H. M. (1),H. M. (2),G. L.,M. M. (2)
o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku

postanawia:

1
zatwierdzić uchylenie się przezE. G.córkęR.iH.od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcuR. M.synuZ.iS.zmarłym dnia 24 grudnia 2015 roku wW.,

2
ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

SSR Hanna Woźniak

ZARZĄDZENIE
1.(...)
2.(...)
Sędzia:H. W.
Sygn. akt I Ns 250/18

UZASADNIENIE
E. G.złożyła wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcuR. M.. W uzasadnieniu wskazała, że dopiero z odpisu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku poR. M.złożonym przez wierzyciela dowiedziała się, że dług zaciągnięty przez rodziców nie został spłacony mimo wcześniejszych zapewnień siostryM. M. (2).
(...) Sp. z o.o.wS.wniosła o oddalenie wniosku.

Sąd ustalił, co następuje
24 grudnia 2015r. zmarł wW., gdzie przed śmiercią stale przebywał,R. M.synZ.iS..R. M.nie leczył się na żadne przewlekłe choroby. Z powodu nagłego pogorszenia się stanu zdrowia w grudniu 2015r. trafił do szpitala. Wówczas zdiagnozowano u niego chorobę serca i chorobę prostaty. Zmarł po krótkim pobycie w szpitalu (dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k.12, zeznania wnioskodawczyni – nagranie rozprawy z 14 grudnia 2018r. od 00:09:11 do 00:13:21).
E. G., jedna z córekR. M., od 1988r. nie mieszkała z rodzicami. Utrzymywała z nimi sporadyczny kontakt ograniczający się do odwiedzin z okazji świąt, urodzin i innych tego typu okazji. Rodzice mieszkali wW., aE. G.z rodziną wR..R. M., póki dzieciE. G.były małe, odwiedzał córkę i wnuki. Później zaniechał tych kontaktów (dowód: zeznania wnioskodawczyni – nagranie rozprawy z 14 grudnia 2018r. od 00:16:55 do 00:21:07, zeznania uczestnikaM. M. (1)– nagranie rozprawy z 29 stycznia 2019r. od 00:20:34 do 00:30:09, zeznania świadkaS. G.– nagranie rozprawy z 29 stycznia 2019r. od 00:14:17 do 00:19:39).
Z rodzicamiM.mieszkały pozostałe dzieci:H. M. (2),G. L.z rodziną iM. M. (1), natomiast córkaM. M. (2)mieszkała wW., ale pod innym adresem, niż rodzice (dowód: zeznania wnioskodawczyni – nagranie rozprawy z 14 grudnia 2018r. od 00:16:55 do 00:19:28, zeznania uczestnikaM. M. (1)– nagranie rozprawy z 29 stycznia 2019r. od 00:20:34 do 00:30:09)
E. G.nie ma dobrych kontaktów z rodzeństwem. Jedynie z siostrąM. M. (2)utrzymuje od czasu do czasu kontakt telefoniczny (bezsporne)
23 lipca 2016r. zmarł śmiercią samobójczą synE. S.G..E. G.po śmierci syna przeżyła załamanie. Nie skorzystała z pomocy lekarskiej ani psychologicznej, bo się wstydziła. Zażywała leki uspokajające otrzymane od znajomych. Okresowo nadużywała alkoholu. Do dziś nie pogodziła się ze śmiercią syna. W nieustalonym dniu 2017r.E. G.otrzymała pismo z(...) Sp. z o.o.wS.informujące o długu, jaki pozostał po jej zmarłym ojcu. Podobne pisma otrzymało pozostałe rodzeństwo.E. G.była zaskoczona faktem, że jej ojciec wziął jakąś pożyczkę i jej nie spłacił. Wcześniej od nikogo z rodziny nie miała na ten temat informacji. Zadzwoniła do siostryM. M. (2), która poinformowała ją, że zajmie się tym problemem, w związku z czym siostra nie musi się tym martwić. Również pozostałe rodzeństwo wiedziało, że tą sprawą ma się zająć matka i siostraM., która załatwiała wszelkie sprawy dla rodziny (dowód: zeznania wnioskodawczyni – nagranie rozprawy z 14 grudnia 2018r. od 00:09:11 do 00:21:59, zeznania uczestnikaM. M. (1)– nagranie rozprawy z 29 stycznia 2019r. od 00:20:34 do 00:30:09, zeznania świadkaM. G.– nagranie rozprawy z 29 stycznia 2019r. od 00:04:10 do 00:13:21, zeznania świadkaS. G.– nagranie rozprawy z 29 stycznia 2019r. od 00:14:17 do 00:19:39).
O tym, że pożyczka wzięta przez rodziców nie została jednak spłacona,E. G.dowiedziała się dopiero po otrzymaniu odpisu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu. Wniosek złożyła(...) Sp. z o.o.wS.we wrześniu 2018r. Gdyby wnioskodawczyni wcześniej wiedziała, że dług nie został spłacony, podjęłaby w tym kierunku jakieś kroki (dowód: zeznania wnioskodawczyni – nagranie rozprawy z 14 grudnia 2018r. od 00:13:21 do 00:19:38).

Sąd zważył, co następuje:
Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawczyni i świadków albowiem są one logiczne i spójne oraz zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Sąd dał wiarę treści skróconego odpisu aktu zgonu albowiem został on wystawiony przez upoważniony do tego organ, a jego treść nie była kwestionowana w toku postępowania.
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art. 1015 § 1 k.c.). Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: 1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem; 2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca (art. 1019 § 1 k.c.).
Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu (art. 1019 § 2 k.c.), przy czym powołując się na błąd może to zrobić skutecznie przed upływem roku od jego wykrycia. Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie z powodu błędu oświadczenia o odrzuceniu spadku oraz oświadczenie o odrzuceniu spadku powinny być złożone przed sądem, przy czym oświadczenia te mają charakter materialnoprawny.
W okolicznościach niniejszej sprawy rozważenia wymaga okoliczność, czy w rozumieniuart. 84 § 2 kcwnioskodawczyni działała pod wpływem błędu istotnego, czyli uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby nie działała pod wpływem błędu i oceniała sprawę rozsądnie, złożyłaby w przepisanym terminie oświadczenie o odrzuceniu spadku.
W ocenie Sądu, wiedza o dziedziczeniu spadku po zmarłych rodzicach przez dzieci na podstawie przepisówkodeksu cywilnegojest w polskim społeczeństwie dość powszechna, aczkolwiek nie wszyscy zdają sobie sprawę z faktu, że dziedziczeniu podlegają także pasywa.
E. G.jako jedyna z rodzeństwa mieszka w innej miejscowości niż jej rodzice i jako jedyna z rodzeństwa miała z ojcem sporadyczny kontakt. Nie wiedziała o fakcie zaciągnięcia przez rodziców pożyczki i w ocenie sądu niewiedza ta jest usprawiedliwiona okolicznościami. Po nadejściu informacji, że jakaś pożyczka pozostała jednak niespłacona, wnioskodawczyni niezwłocznie skontaktowała się z siostrąM.i uzyskała od niej informację, żeM. M. (2)się tym zajmie, a wnioskodawczyni nie musi się o to martwić.M. M. (2)zawsze zajmowała się załatwianiem wszelkich spraw dla rodziny. Zważywszy na stan psychiczny wnioskodawczyni w tamtym okresie, a było to jeszcze w okresie żałoby po samobójczej śmierci syna, usprawiedliwione okolicznościami jest dalsze zachowanie wnioskodawczyni, która nie upewniła się, czy rodzina rzeczywiście poradziła sobie ze spłatą długu po ojcu
Z tych wszystkich względów wniosek zasługiwał na uwzględnienie, dlatego na podstawieart.88, art.1015, art.1018 i art.1019 kcorzeczono jak w pkt.1 postanowienia.
O kosztach orzeczono zgodnie z ogólna regułą ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym na podstawieart.520§1 kpc.
SSR Hanna Woźniak

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

Sędzia: