Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 54/19
Data wyroku: 2019-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Mróz, Sędzia Maciej Ejsmont
Podstawa prawna: 33 ust.6 Prawa łowieckiego

Sygn. akt II Ca 54/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 listopada 2019 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia: Maciej Ejsmont (spr.)
Sędziowie: Małgorzata Mróz
Maria Kołcz
Protokolant: Filip Łytko
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwaK. P.
przeciwkoKołu (...)wS.iP. (...)wW.

o uchylenie uchwały

I

    uchyla uchwałęZ. (...)wW.z dnia 14 sierpnia 2018r. nr(...)oraz uchwałęW. (...)Koła (...)wS.z dnia22 kwietnia 2018r. nr(...);

II
zasądza na rzecz powoda od każdego z pozwanych kwoty po 388,50 zł kosztów postępowania odwoławczego.

(...)
Sygn. akt II Ca 54/19

UZASADNIENIE

K. P.wniósł o uchylenie uchwałyZ. (...)wW.z dnia 14 sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją uchwałyW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 kwietnia 2018 r. o wykluczeniuK. P.z listy członkówKoła (...)wS..
W uzasadnieniu podniósł, że był członkiemKoła (...)wS.przez(...)lata, to jest od(...)r. W tym czasie przez 9 lat pełnił funkcję(...). Wypełniał swe obowiązki w sposób wzorowy. W 2014 r. doszło do zmiany zarządu, którego nowi członkowie skonfliktowani byli zK. P.iJ. Ż.. W 2016 r. wKole (...)podjęto inicjatywę, której celem było przypisanie dwóm przywołanym wyżej osobom działań na szkodęK.z okresu pełnienia przez nich funkcji w zarządzie.
W dniu 22 kwietnia 2018 r.W. (...)Koła (...)wS.podjęło uchwałę o wykluczeniuK. P.zK.. Od uchwały tejK. P.złożył odwołanie doZ. (...)wW.. Uchwałą z dnia 14 sierpnia 2018 r.Z. (...)wW.nie uwzględnił tegoż odwołania.
Jako podstawę prawną swego żądaniaK. P.wskazałart. 33 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1995 r.P. (...)(Dz. U. z 2014 r., poz. 228), zwanej dalejP. (...).
Przesłanki wykluczenia myśliwego z listy członków(...)określał wyczerpująco § 44 Statutu(...). W stosunku doK. P.nie ziściła się żadna z przesłanek jego zastosowania, którym są:
- nieprzestrzeganieprawa łowieckiego, statutu, uporczywe uchylanie się od wykonywania obowiązków nałożonych przez uprawnione organy koła;
- naruszanie w sposób rażący zasad współżycia koleżeńskiego, dobrych obyczajów oraz etyki i tradycji łowieckiej.
W piśmie procesowym z dnia 18 października 2018 r.,Koło (...)wS.wniosło o oddalenie żądaniaK. P..
W pierwszej kolejnościK.zarzuciło, iżK. P.nie odwołał się skutecznie od uchwałyW. (...)
K.z dnia 22 kwietnia 2018 r. albowiem nie zachował procedury odwoławczej. Wbrew przepisowi § 172 ust. 1 Statutu(...), nie złożył odwołania od uchwały walnego zgromadzenia za pośrednictwem zarządu koła, a bezpośrednio doZ. (...)(...)wW..
Z ostrożności procesowej,K.zarzuciło, żeK. P.dopuścił się zachowań, które w świetle § 44 ust. 1 pkt 1 i 2 statutu(...)uzasadniają wykluczenie członka koła. Postępowanie członków zarządu koła łowieckiego musi cechować się szczególną starannością w związku z dysponowanie środków pochodzących ze składek członkówk.. Winna się ona przejawiać m.in. w ostrożności i wieloetapowej weryfikacji podmiotów kooperujących z kołem łowieckim. Sam fakt, żeK.było zmuszone do zwrotu na rzeczU. S.wŚ.kwoty 1.219 zł tytułem bezpodstawnie odliczonego(...)świadczy o nieprawidłowym podejściuK. P.do wydatkowania środków wspólnych członków koła.
Koło podniosło także, że jego członkowie nie mogą być pozbawieni swych uprawnień wynikających z demokracji wewnątrzorganizacyjnej. Podjętą decyzją nie pozbawili powoda prawa do polowania. Nie można odebrać im natomiast prawa do decydowania z kim chcą polować.
(...)
P. (...)wniósł o odrzucenie pozwu. Zarzucił, że w odwołaniuK. P.nie przedstawił zarzutów, które odnosiłyby się do obu uchwał. Wbrew zarzutom odwołania,K. P.nie cechował się niegnaną opinią w okresie pracy wK.. Nadto, nie zaprzeczył on w istocie zarzutom stanowiącym podstawę wydania zaskarżonych uchwał. Nie budziła wątpliwości kwestia zaniedbań i nienależytego prowadzenia przez niego spraw majątkowych koła.
(...)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UchwałąW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 maja 2016 r., w pkt 33, zobowiązanoK. P.iJ. Ż.do zwrotu do kasyK.kwoty 6.510 zł jako równowartości zaksięgowanej faktury wystawionej w związku ze sprzedażą na rzeczK.silosa zbożowego.
Dowód: uchwałaW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 maja 2016 r.(...)
K. P.odwołał się od powyższej uchwały – w zakresie jej pkt 33- doP. (...)wW..
Dowód: odwołanie k.(...)
Na posiedzeniu w dniu 28 marca 2017 r.Z. (...)wW.nie uwzględnił powyższego odwołania.
Dowód: pismo z dnia 4 kwietnia 2017 r.(...)
UchwałąZ. (...)z dnia 30 maja 2017 r. uchylono:
- uchwałęW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 maja 2016 r., w zakresie jej pkt 33 oraz
- uchwałęZ. (...)wW.z dnia 28 marca 2017 r., jako niezgodne ze statutem(...)oraz z prawem.
Dowód: uchwałaZ.z dnia 30 maja 2017 r.(...)
Pismem z dnia 24 czerwca 2016 r. zarządK. (...)(...)wS.wezwałK. P.do zapłaty 3.255 zł, powołując się przy tym na - przywołany wyżej - pkt 33 uchwały z dnia 22 maja 2016 r.
Dowód: wezwanie do zapłaty(...)
Uchwałą z dnia 20 sierpnia 2016 r.Z. (...)(...)wS.skreśliłK. P.z listy członkówK., uzasadniając to brakiem zapłaty przez niego kwoty 3.255 zł.
Dowód: uchwała z dnia 20 sierpnia 2016 r.(...)
K. P.odwołał się od powyższej uchwały doW. (...)Koła (...)wS..
Dowód: odwołanie(...)
U. (...)Koła (...)wS.z dnia 28 maja 2017 r. utrzymano w mocy uchwałę z dnia 20 sierpnia 2016 r.
Dowód: uchwała z dnia 28 maja 2017 r.(...)
Postanowieniem z dnia 20 września 2016 r.O. (...), w sprawie(...), wszczął dochodzenie dyscyplinarne przeciwkoK. P.iJ. Ż., o to, że wspólnie i w porozumieniu dokonali w imieniu i na rzeczKoła (...)wS.fikcyjnego zakupu silosa zbożowego za kwotę 6.519 zł , a nadtoK. P., jako(...)koła, dokonał rozliczenia 2.500 zł z tytułu wpływu za polowanie komercyjne oraz 2.000 zł z tytułu odszkodowań łowieckich odE. Z., to jest o przewinienia z art. 35 b ust. 1 pkt 2P. (...).
Dowód: postanowienie z dnia 20 września 2016 r.(...)
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r.O. (...)zawiesił postępowanie dyscyplinarne we wskazanej wyżej sprawie z uwagi na wszczęcie postępowania przygotowawczego, nadzorowanego przezP. (...)wŚ.w sprawie(...)
Dowód: postanowienie z dnia 15 lutego 2017 r.(...)
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r., wydanym w sprawie(...),S. R.wŚ., utrzymał w mocy postanowienieP. (...)wŚ.o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie(...).(...).(...)
Dowód: pismoP. (...)wŚ.z dnia 30 sierpnia 2017(...)

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2017 r.O. (...)umorzył postępowanie dyscyplinarne w sprawie(...)wobec braku znamion przewinienia łowieckiego w czynach zarzucanych obwinionym.
Dowód: postanowienie z dnia 20 listopada 2017 r.(...)
UchwałąW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 kwietnia 2018 r. wykluczonoK. P.zK..
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z raportu kasowego(...), zatwierdzonego przez ówczesnego(...)K. P., wynika, iż w dniu 23 marca 2015 r. z kasyK.wypłacono gotówkę w kwocie 6.519 zł celem pokrycia ceny sprzedaży silosu zbożowego, która to kwota nigdy nie została przekazana sprzedającemu, a silos nigdy nie został nabyty. Elementy silosu pojawiły się na nieruchomości koła na rok przed datą sporządzenia faktury, która dokumentowała zbycie silosu, co podważa umowę sprzedaży.

Faktura VAT nr (...)z dnia 20 marca 2015 r., dokumentująca transakcję jest dokumentem nierzetelnym. Jego treść jest niezgodna z rzeczywistością, o czym świadczy oświadczenie jego wystawcyW. R.. Stwierdził on, że sporządził i wystawił fakturę(...)z dnia 20 marca 2015 r., lecz uczynił to „pod wpływem sugestii innych osób”, a pieczątka została użyta wbrew jego świadomości.
K.było zmuszone zwrócić na rzeczU. S.wŚ.kwotę 1.219 zł tytułem bezpodstawnie odliczonego podatku(...).
Nadto, z raportów kasowych zatwierdzonych przezK. P.wynika, że z kasyK.wypłacono gotówkę w kwocie 1061,64 zł, 2.214 zł oraz 1.289,36 zł celem sfinansowania zakupu drewna na opał do domku wK.. Drewno to zostało wydane, lecz nigdy nie dotarło do miejsca przeznaczenia, zaś w ocenieK., mogło dojść do pozornej transakcji , która miała na celu wyprowadzenie gotówki z kasyK..
Powyższe działania doprowadziły do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (pieniędzmi)K., co stanowi naruszenie przezK. P.statutowego obowiązku ochrony mieniaK.i podstawę wykluczenia z tegożK.na podstawie § 41 pkt 4 Statutu(...).
Dowód: uchwała z dnia 22 kwietnia 2018 r.(...)

K. P.złożył odwołanie od powyższej uchwały. Skierował je doP. (...)wW.. Zarzucił, że nie dopuścił się czynów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i jest szykanowany przez obecny zarządK..
Dowód: odwołanie k.(...)
Uchwałą z dnia 14 sierpnia 2018 r.Z. (...)wW.nie uwzględnił odwołaniaK. P.od uchwałyW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 kwietnia 2018 r.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisem § 172 ust. 1 statutu(...)odwołanie od uchwałk. (...)składa się na piśmie w terminie 14 dni od dnia doręczenia, za pośrednictwem organu, który podjął zaskarżoną uchwałę. W przypadku uchwał podejmowanych przez walne zgromadzenia koła łowieckiego odwołanie składa się za pośrednictwem zarządu koła.
Zaskarżona uchwała doręczona zostałaK. P.listem poleconym wraz z pouczeniem o sposobie wniesienia odwołania. W następstwie tzw. podwójnej awizacji została uznana za doręczoną. Zaniechanie faktycznego odbioru korespondencji zawierającej odpis zaskarżonej uchwały stanowi wyraz braku dbałościK. P.o swoje sprawy. Wnosząc odwołanie bezpośrednio doZ. (...)wW.,K. P.uchybił obowiązującym przepisom, a co za tym idzie nie wniósł tegoż odwołania skutecznie.
Nadto wskazano, żeK. P.dopuścił się zachowań, które w świetle § 44 ust. 1 pkt 1 i 2 statutu(...)uzasadniają wykluczenie członka koła. Postępowanie członków zarządu koła łowieckiego winno cechować się szczególną staranności w związku z dysponowaniem środków pochodzących ze składek członków koła łowieckiego. Winna się ona przejawiać m.in. w ostrożności i wieloetapowej weryfikacji podmiotów kooperujących z kołem łowieckim. Sam fakt, żeK.było zmuszone do zwrotu na rzeczU. S.wŚ.kwoty 1.219 zł tytułem bezpodstawnie odliczonego(...)świadczy o nieprawidłowym podejściu do wydatkowania środków wspólnych członków koła.
CzłonkowieK.nie mogą być pozbawieni swych uprawnień wynikających z demokracji wewnątrzorganizacyjnej. Podjętą decyzją nie pozbawili powoda prawa do polowania. Nie można odebrać im prawa do decydowania z kim chcą polować.K. P.może nadal brać udział w polowaniach jako myśliwy niezrzeszony, bądź jako członek innego koła łowieckiego.
Dowód: uchwała z dnia 14 sierpnia 2018 r.(...)
Odpis tejże uchwały doręczonoK. P.w dniu 22 sierpnia 2018 r.
Dowód: potwierdzenie odbioru(...)
Pozew w niniejszej sprawie wniesiono w dniu 5 września 2018 r.
Dowód: koperta(...)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
odwołanie jest zasadne.
Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd Okręgowy w oparciu o dokumenty przywołane w treści uzasadnienia. Nie nasunęły się wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością.
Zgodnie z art. 33 ust. 6P. (...), w sprawach utraty członkostwa w kole łowieckim, po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego albo od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne stronom postępowania przysługuje, w terminie 14 dni od otrzymania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, odwołanie do sądu okręgowego. Od orzeczenia sądu okręgowego kasacja nie przysługuje.
Odwołanie, o jakim mowa wyżej, sąd okręgowy rozpoznaje jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o apelacji (tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2016 r. III CZP 46/16).
W pierwszej kolejności rozważeniu podlegał zgłoszony przez strony pozwane zarzut niezachowania przezK. P.trybu i terminu do wniesienia odwołania od uchwałyW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 kwietnia 2018 r.
Sąd Okręgowy wskazuje, że zgodnie z przepisem § 172 ust. 1 statutu(...)(według wersji na czas podejmowania spornych uchwał) odwołanie od uchwał koła łowieckiego składa się na piśmie w terminie 14 dni od dnia doręczenia, za pośrednictwem organu, który podjął zaskarżoną uchwałę. W przypadku uchwał podejmowanych przez walne zgromadzenia koła łowieckiego odwołanie składa się za pośrednictwem zarządu koła. Niewątpliwie rację ma pozwaneK.zarzucając, żeK. P.wniósł odwołanie od uchwały z dnia 22 kwietnia 2018 r. do niewłaściwego organu. Miast uczynić to za pośrednictwem zarządu pozwanegoK.wniósł je bezpośrednio doZ. (...)wW.. Jednocześnie jednak, Sąd Okręgowy wskazuje, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, by odwołującemu się doręczono odpis analizowanej tu uchwałyK.. Strony nie zaoferowały dowodu, z którego wynikałoby, czy i kiedy wysłanoK. P.odpis tejże uchwały, czy skierowano ją na właściwy adres i czy w istocie dokonano tzw. podwójnej awizacji. W aktach postępowania odwoławczego brak takiej dokumentacji, a pełnomocnik strony pozwanej oświadczył na rozprawie, że nią nie dysponuje. W konsekwencji, wobec braku możliwości ustalenia początkowego biegu terminu do wniesienia odwołania od uchwałyW. (...)
Koła (...)wS.z dnia 22 kwietnia 2018 r., nie można stwierdzić, że odwołanie to wniesione zostało po upływie owego 14 – dniowego terminu, wynikającego z § 172 ust. 1 statutu(...). Podkreślić przy tym należy, żeK. P.wniósł odwołanie do niewłaściwego organu, którego z kolei obowiązkiem było niezwłoczne przekazanie go organowi właściwemu, to jest zarządowiK. (...)(...)wS., które winno mu nadać dalszy bieg. Jeśli owo „niezwłoczne przekazanie” nastąpiłoby w terminie z § 172 ust. 1 statutu(...), licząc od daty doręczenia odpisu uchwały, to odwołanie uznać należałoby za wniesione w terminie.
Jednocześnie nie sposób uznać, byK. P.nie był uprawniony do wniesienia odwołania od uchwałyK., której mu skutecznie nie doręczono, a o której istnieniu dowiedział się z innych źródeł.
Przechodząc do analizy merytorycznej odwołaniaK. P.od obu wskazanych w pozwie uchwał stwierdzić należy, co następuje.
Zgodnie z § 44 ust. 1 Statutu(...), wykluczenie członka koła może nastąpić w następujących przypadkach:
- nieprzestrzeganiaprawa łowieckiego, statutu, uporczywego uchylania się od wykonywania obowiązków nałożonych przez uprawnione organy koła (pkt 1) oraz
- naruszania w sposób rażący zasad współżycia koleżeńskiego , dobrych obyczajów oraz etyki i tradycji łowieckiej (pkt 2).
Wyliczenie powyższe jest wyczerpujące i przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco.
W uzasadnieniu uchwałyK.wskazano następujące przyczyny wykluczeniaK. P.:
- nieprawidłowości związane z zakupem silosa
- nieprawidłowości związane z zakupem drewna opałowego do domku wK..
Stosownie do ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu zart. 6 k.c., obowiązek udowodnienia powyższych okoliczności spoczywał na pozwanych, jako wywodzących z nich skutki prawne.
Co do pierwszego z tychże czynów prowadzone było postępowanie karne przezP. (...)wŚ.. Zostało ono umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego w zachowaniuK. P.. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przezS. (...), w następstwie rozpoznania złożonego na nie zażalenia.S. O.dostrzega oczywiście, że w świetleart. 11 k.p.c., orzeczenia te nie wiążą Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, tym niemniej winny one stanowić element ustaleń faktycznych poczynionych w ramach postępowania dowodowego.
Także umorzone zostało postępowanie dyscyplinarne prowadzone w tym samym przedmiocie przezO. (...)
Analiza materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie, by okoliczności przywołane w uzasadnieniu uchwałyW. (...)Koła (...)wS.z dnia 22 kwietnia 2018 r. zostały przez stronę pozwaną wykazane.
Gołosłowne są twierdzenia dotyczące rzekomej pozorności umowy sprzedaży silosa. Sprzedający wystawił fakturę(...), potwierdził fakt jej sporządzenia i podpisania. Co więcej silos ten, jak przyznaje samo pozwaneK., znalazł się na jego działce. Okoliczność, że nastąpiło to rzekomo przed sporządzeniem faktury nie ma znaczenia prawnego. Zdarzeniem występującym w praktyce obrotu gospodarczego jest nabywanie samoistnego posiadania rzeczy - zwłaszcza ruchomych - przed nabyciem własności. Pozwane nie wykazały w żaden sposób, by sprzedającyW. R.nigdy nie otrzymał zapłaty za silos, bądź by uchylił się od skutków prawnych oświadczenia o zawarciu umowy sprzedaży.
Co do rzetelnościfaktury VAT (...)z dnia 20 marca 2015 r., to zupełnie niezrozumiałe i nieudowodnione są twierdzeniaW. R., że co prawda sporządził i wystawił fakturę(...)z dnia 20 marca 2015 r., lecz uczynił to „pod wpływem sugestii innych osób”, a pieczątka została użyta wbrew jego świadomości.
Sam fakt, iż w następstwie postępowaniaU. S.wŚ.pozwaneK.zmuszone było zwrócić kwotę 1.219 zł tytułem bezpodstawnie odliczonego podatku(...)nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne jest przy tym udowodnienie bezprawnego i zawinionego zachowaniaK. P., które do tego doprowadziło, co nie nastąpiło.
Co do kwestii związanej z zakupem drewna opałowego do domku wK., to pozwane same przyznały, iż środki pobrane z kasy koła zostały wpłacone na rzecz sprzedającego drewno, które z kolei zostało wydane. Za nieudowodnione w żaden sposób uznać należy twierdzenia pozwanegoK., że drewno to nigdy nie dotarło do miejsca przeznaczenia. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie przywołano żadnych dowodów na tę okoliczność , nie stwierdzono nawet, by przeprowadzono jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające w tym zakresie.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd Okręgowy pominął dowód z zeznań świadków zgłoszonych przez strony pozwane w piśmie z dnia 20 marca 2019 r. oraz 8 sierpnia 2019 r. Okoliczności, które miały być nimi wykazane nie nawiązywały do podstaw wykluczeniaK. P.wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonych uchwał.
Podstawą oddalenia odwołania nie mogły być powoływane przez pozwaneK.względy demokracji wewnątrzorganizacyjnej. UstawaP. (...)reguluje ściśle przesłanki wykluczenia zk. (...), wyznaczając granicę swobody decyzyjnej kół łowieckich w tym zakresie.
Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, ze odwołanie jest uzasadnione, a zaskarżone uchwały podlegają uchyleniu.
O kosztach postępowanie odwoławczego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.Zasądzeniu podlegała kwota opłaty od odwołania po 200 zł od każdego z pozwanych. Wyliczona została w oparciu oart. 27 pkt 8 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2018, poz. 300 ze zm.). Nadto, zasądzeniu podlegała od każdego z pozwanych kwota 180 zł kosztów zastępstwa prawnego wyliczona na podstawie§ 8 ust. 1 pkt 1w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w spawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Każdy z pozwanych zobowiązany był także do zwrotu połowy opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego dla pełnomocnika powoda (po 8,50 zł) . Łącznie dawało to kwotę 388,50 zł od każdego z pozwanych.
(...)