Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Cz 3276/19
Data wyroku: 2020-01-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Cholewa-Kuchta, Jarosław Tyrpa, Katarzyna Serafin-Tabor

Sygn. akt II Cz 3276/19

POSTANOWIENIE
Dnia 20 stycznia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział II Cywilny – Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Katarzyna Serafin-Tabor (spr.)
Sędziowie: SO Agnieszka Cholewa-Kuchta
SO Jarosław Tyrpa
po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2020 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuT. C.
z udziałem Gminy MiejskiejK.,Spółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wK.,B. B.,M. B.,W. B.,H. B.,M. D. (1),M. D. (2),Z. D.,J. F.,M. F.,K. G.,A. T.,M. H. (1),A. H.,B. H.,M. H. (2),D. K.,S. K.,K. K. (1),H. K.,K. K. (2),A. P.,J. Ś.,B. S.,A. W. (1),W. S.,M. S.,K. S.,Ł. W.,A. W. (2),A. W. (3),B. Z.
o zasiedzenie służebności drogi koniecznej
na skutek zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie
z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt I Ns 291/19/K
postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
zasądzić od wnioskodawczyniT. C.na rzecz uczestnikaSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wK.kwotę 120 ( sto dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO Jarosław Tyrpa SSO Katarzyna Serafin-Tabor SSO Cholewa-Kuchta

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie oddalił wniosekT. C.o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o zasiedzenie służebności drogi koniecznej poprzez nakazanie uczestniczceSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wK.usunięcia ogrodzenia pomiędzydziałką nr (...)adziałką nr (...)idziałką nr (...)adziałką (...)wybudowanego nadziałce nr (...)oraz zakazanie uczestniczceSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wK.naruszania swobody przejazdu i przechodu przezdziałkę nr (...)oraz zagrożenie w/w uczestniczce nakazaniem zapłaty sumy przymusowej, na wypadek niewykonania któregoś z tych obowiązków.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż w podstawie wniosku o udzielenie w/w zabezpieczenia wnioskodawczyni wskazała, że przedmiotowe ogrodzenie uniemożliwia swobodną komunikację z częścią oficynową budynku przyul. (...)(znajdującym się nadziałce nr (...)), w tym dojazd do dwóch klatek schodowych znajdujących się w oficynie, jak również dostęp i dojazd do murowanego budynku stacji transformatorowej. Nadziałce nr (...)znajduje się z kolei wyodrębnione miejsce do przechowywania pojemników służących do zbierania odpadów komunalnych z nieruchomości położonej przyul. (...)i wzniesienie przedmiotowego ogrodzenia dostęp ten uniemożliwia.
W motywach rozstrzygnięcia powołującart. 730 § 1 k.p.c.iart. 7301§ 1 k.p.c.Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawczyni nie wykazała swojego interesu prawnego w usunięciu ogrodzenia znajdującego się pomiędzydziałką (...)a(...).Działka nr (...)bezpośrednio przylega do drogi publicznej -ul. (...)wK.. Dostęp do części oficynowej budynku jest możliwy od stronyul. (...), korytarzem przebiegającym w poprzek całego budynku. Stąd choć wzniesienie spornego ogrodzenia uniemożliwiło dostęp do części oficynowej budynku przyul. (...)wK.od stronyulicy (...), to jednak nie odcięło go całkowicie, albowiem nadal możliwy jest dostęp do tej części nieruchomości od stronyul. (...). Podobnie odnośniedziałki nr (...), wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.Działka nr (...)jest niezabudowana, a to że znajduje się na niej miejsce do przechowywania pojemników służących do zbierania odpadów komunalnych, nie oznacza, że pojemniki te nie mogą być składowane w innym miejscu (w szczególności nadziałce nr (...)) i wywożone od stronyulicy (...). Stąd też, w ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, a tym samym swego interesu prawnego w udzieleniu żądanego zabezpieczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła wnioskodawczyniT. C.i zaskarżając je w całości domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie złożonego przez nią wniosku o zabezpieczenie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego ewentualnie jego uchylenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zabezpieczającego za obie instancje.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła :

1
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego treść, a to:

a
art. 7301§1in principioKpcw zw. zart. 233 §1 k.p.c., w zw. zart. 243 k.p.c.i w zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez błędne przyjęcie, że dostęp do części oficynowej budynku jest z kolei możliwy od stronyul. (...), korytarzem przebiegającym w poprzek całego budynku a wzniesienie spornego ogrodzenia aczkolwiek uniemożliwiło dostęp do oficynowej części nieruchomości od stronyulicy (...), to jednak nie odcięło go całkowicie, albowiem nadal jest możliwy dostęp od stronyul. (...)i w konsekwencji oddalenie mojego wniosku o udzielenie zabezpieczenia, podczas gdy uprawdopodobnione zostało roszczenie o zasiedzenie służebności gruntowej przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...), w obrębie nr(...)K., stanowiącej część nieruchomości położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...), jako służebności gruntowej związanej z nieruchomością stanowiącądziałkę nr (...), w obrębie nr(...)K., objętą księgą wieczystą nr(...), jako nieruchomością władnącą;

b
art. 7301§1in principioKpcw zw. zart. 233 §1 k.p.c.w zw. zart. 243 k.p.c.i w zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez błędne przyjęcie, że skorodziałka nr (...)jest niezabudowana, a pojemniki na odpady komunalne mogą być składowane w innym miejscu (w szczególności nadziałce nr (...)) i w konsekwencji oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego roszczenia, podczas gdy uprawdopodobniono roszczenie o zasiedzenie służebności gruntowej przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...), w obrębie nr(...)K., stanowiącej część nieruchomości położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...), jako służebności gruntowej związanej z nieruchomością stanowiącądziałki gruntu nr (...), w obrębie nr(...)K., objęteksięgą wieczystą nr (...)i związanej z nieruchomością stanowiącądziałkę gruntu nr (...), w obrębie nr(...)K., objętąksięgą wieczystą nr (...), jako nieruchomościami władnącymi, jak również wykazano, że na skutek wybudowanego przez uczestniczkęSpółdzielnię Mieszkaniową (...)z siedzibą wK.ogrodzenia uniemożliwiono wnioskodawczyni i pozostałym uczestnikom jakikolwiek fizyczny dostęp dodziałek nr (...);

c
art. 7301§1in fine i§2 Kpcw zw. zart. 233 §1 k.p.c.w zw. zart. 243 k.p.ci w zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważanie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, a w konsekwencji oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego roszczenia, podczas gdy uprawdopodobniony został interes prawny w udzieleniu żądanego zabezpieczenia;

d
art. 738 in fine Kpcw zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez brak prawidłowego rozważenia materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, sygn. akt I Ns 2591/12/K i w konsekwencji oddalenie mojego wniosku o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego przeze mnie roszczenia, podczas gdy wnioskodawczyni uprawdopodobniła interes prawny w udzieleniu żądanego zabezpieczenia;

e
art. 233 §1 k.p.c.w zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zalegającego w aktach sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, sygn. akt I Ns 2591/l2/K i w konsekwencji dokonanie niewłaściwych i błędnych ustaleń faktycznych mających wpływ na treść zaskarżonego postanowienia oraz wyprowadzenie wniosków, które nie wynikają z tego materiału dowodowego, skutkujących oddaleniem o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego roszczenia;

f
art. 755 §1 pkt 1 i §2 k.p.c.w zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego roszczenia w sposób określony we wniosku;

g
art. 7562§1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 13 §2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji oddalenie wniosku o zabezpieczenie poprzez zagrożenie uczestniczceSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wK.nakazania zapłaty na rzecz wnioskodawczyni sumy przymusowej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a
art. 140 k.c.iart. 292 k.c.w zw. zart. 172 k.c.poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że ponieważdziałka nr (...)jest niezabudowana (podobnie jakdziałki nr (...)), to wnioskodawczyni nie wykazała swojego interesu prawnego w usunięciu ogrodzenia znajdującego się pomiędzydziałką nr (...)adziałką nr (...)oraz w konsekwencji oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia dochodzonego roszczenia;

b
§23 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zmian.) i art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy MiejskiejK.(załącznik nr 1 do uchwały nr XLVII/846/16 Rady MiastaK.z dnia 8 czerwca 2016 r., zmienionego uchwałą nr LXXIII/1770/17 Rady MiastaK.z dnia 31 maja 2017 r. i uchwałą nr XCI/2391/17 Rady MiastaK.z dnia 20 grudnia 2017 r.) poprzez uznanie, że pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych, usytuowane nadziałce nr (...)nie mogą być składowane w innym miejscu, w tym nadziałce nr (...), podczas gdy zgodnie z tymi przepisami pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych nie mogą być składowane nadziałce nr (...), ani w innym miejscu.

W odpowiedzi na zażalenie uczestnikSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)z siedzibą wK.wniosła o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawy zabezpieczenia określa przepisart. 7301§ 1 k.p.c., zgodnie z którym dla udzielenia zabezpieczenia muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, tj. osoba występująca z wnioskiem o jego udzielenie musi uprawdopodobnić roszczenie, którego zabezpieczenia się domaga oraz uprawdopodobnić interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia.
W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek należy uprawdopodobnić, iż w konkretnych okolicznościach faktycznych uprawnionemu przysługuje roszczenie podlegające ochronie w świetle obowiązujących przepisów prawa. Interes prawny, w myślart. 7301§ 2 k.p.c.jest zaś uprawdopodobniony - podobnie jak w przypadku uprawdopodobnienia roszczenia - wtedy gdy prima facie możliwe jest stwierdzenie, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
W podstawie wniosku o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia przez współwłaścicieli nieruchomości stanowiącychdziałki nr (...)służebności gruntowej przejazdu i przechodu szlakiem drożnym prowadzącym przezdziałkę nr (...)stanowiącej część nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...), a oznaczonym na załączonej do wniosku opinii z dnia 8 maja 2018 r. sporządzonej przez biegłego sądowego w zakresie geodezji i kartografii mgr. inżK. M., wnioskodawczyni wskazywała, iż współwłaściciele nieruchomości stanowiącychdziałki nr (...), oraz ich poprzednicy prawni korzystali i korzystają nadal z terenu obejmującego obecniedziałkę nr (...)w zakresie urządzonego na nim szlaku drożnego, jako jej samoistni posiadacze, na potrzeby przechodu i przejazdu do zamieszkałej przez nich nieruchomości zabudowanej budynkiem przyulicy (...)wK.oraz do dwóch nieruchomości gruntowych tj. nieruchomości składającej się zdziałki nr (...), co prowadziło do nabycia przez nich służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez tę działkę, która powstała przez zasiedzenie tej służebności.
W związku z tak określonym przedmiotem zasiedzenia oraz jego podstawą faktyczną, pozostawał także przedmiotowy wniosek o zabezpieczenie, w którym wnioskodawczyni domagała się zobowiązania uczestnikaSpółdzielnię Mieszkaniową (...)do usunięcia ogrodzenia znajdującego się z jednej strony pomiędzydziałką nr (...), adziałką nr (...), z drugiej zaś pomiędzydziałką nr (...), adziałką nr (...), które uniemożliwia współwłaścicielom tych nieruchomości dostęp do nich od drogi publicznej stanowiącejulicę (...)wK., wywodząc, iż tylko tą drogą możliwy jest dojazd i dojście do oficyny budynku zlokalizowanego nadziałce nr (...)oraz miejsca składowania odpadów komunalnych pochodzących z tej nieruchomości, a znajdującego się nadziałce nr (...)r., oraz wskazując, że żądane zabezpieczenie służyć będzie zapewnieniu należytej ochrony prawnej współwłaścicielom tych nieruchomości na czas trwania przedmiotowego postępowania.
Oceniając przedmiotowy wniosek w kontekście pierwszej z przesłanek określonych wart. 7301§ 1 k.p.c.jaką jest uprawdopodobnienie samego roszczenie, wskazać należy, iż przyjmuje się, że roszczenie jest uprawdopodobnione w sytuacji, gdy istnieją słuszne podstawy do przypuszczenia, że ono istnieje. Przy czym na etapie postępowania w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia nie jest rolą sądu dokonywanie głębszej, szczegółowej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a jedynie weryfikacja zasadności wniosku o zabezpieczenie w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy. Nie można jednak pominąć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, nie tylko zostało przeprowadzone stosownie do inicjatywy stron postępowanie dowodowe w sprawie, ale także zostało wydane przez Sąd Rejonowy postanowienie o oddaleniu wniosku o zasiedzenie w/w służebności gruntowej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy ustalił wprawdzie, że przez szlak drożny urządzony nadziałce nr (...), przed jego zagrodzeniem przezSpółdzielnię Mieszkaniową (...), możliwy był dojazd i dojście do oficyny kamienicy posadowionej nadziałce nr (...), niemniej ustalił także, iż przedmiotowy szlak drożny został urządzony dopiero w latach 90-tych ubiegłego wieku, a wcześniej był porośnięty trawą i w żaden sposób nieutwardzony, co przesądzało o braku koniecznej przesłanki zasiedzenia służebności gruntowej w postaci istnienia trwałego i widocznego urządzenia umożliwiającego wykonywanie tej służebności przez okres czasu wymagany do zasiedzenia tj. trzydzieści lat zważywszy, że wnioskodawczyni i pozostali współwłaściciele nieruchomości, na rzecz których służebność ta miała zostać ustanowiona, mogą być uznani jedynie za posiadaczy służebności w złej wierze. Wprawdzie powyższe postanowienie nie jest prawomocne, albowiem wniesiona została przez wnioskodawczynię apelacja od tego orzeczenia, niemniej jednak w świetle jego treści uzasadnione wątpliwości rodzi samo uprawdopodobnienie roszczenia, o zabezpieczenie którego wnosiła wnioskodawczyni, co jest niezbędną przesłanką jego udzielenia.
Niezależnie od powyższego w pełni podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła także drugiej koniecznej przesłanki określonej w art.art. 7301§ 1 k.p.c.jaką jest interes prawny w udzieleniu żądanego zabezpieczenia. Poza sporem było bowiem, że nieruchomość stanowiącadziałkę nr (...), na której położony jest budynek mieszkalny przylega do drogi publicznej tj.ulicy (...)wK.. Przedmiotem złożonego wniosku o zabezpieczenie było zaś dojście i dojazd do oficyny zlokalizowanego na tej nieruchomości budynku, która w ocenie skarżącej nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Oceny tej nie sposób podzielić skoro przez cały parterbudynku nr (...)ulicy (...)wK.przechodzi korytarz, którym dostać się można także do tylnej części tego budynku, gdzie znajduje się oficyna. Stąd dostęp także do tej części przedmiotowego budynku jest możliwy, a jedynie nie jest możliwy bezpośredni do niej dojazd. Nie zostało jednak przez wnioskodawczynię wykazane, aby dojazd ten był konieczny, także w zakresie dostępu odpowiednich służb, które do tej części budynku mogą dostać się odulicy (...), jak to miało miejsce w przypadku prac prowadzonych na zlokalizowanej w tym miejscu nadziałce nr (...)stacji transformatorowej, a sam wzgląd na związane z tym niedogodności nie mógł przemawiać za udzieleniem żądanego przez wnioskodawczynię zabezpieczenia.
Słusznie też Sąd Rejonowy wskazał, iż wnioskodawczyni nie wykazała, iż posiada interes prawny w udzieleniu żądanego zabezpieczenia w zakresie nieruchomości obejmującychdziałki nr (...), które nie są zabudowane. Podstawą do udzielenia żądanego zabezpieczenia w tym zakresie nie może być jedynie umieszczenie nadziałce nr (...)pojemników na odpady komunalne mieszkańców budynku przyulicy (...)wK., albowiem to rzeczą współwłaścicieli nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, jest takie zagospodarowanie tej nieruchomości, aby możliwe było także umieszczenie na niej pojemników na odpady komunalne, w takim miejscu, w którym możliwy byłby dostęp do nich przez właściwe służby. Wnioskodawczyni nie wykazała, iż jest to niemożliwe w świetleRozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które w§ 22 ust. 2 pkt. 1 i 3dopuszcza składowanie odpadów stałych także w pomieszczeniach samego budynku. Wnioskodawczyni nie wykazała zatem, iż zachodziła potrzebna unormowania stosunków stron w tym zakresie na czas trwania przedmiotowego postępowania, tym bardziej, że udzielnie żądanego przez nią zabezpieczenia prowadzić musiałoby do rozebrania zlokalizowanego nadziałce nr (...)ogrodzenia, a zatem i poniesienia przez uczestnikaSpółdzielnię Mieszkaniową (...)związanych z tym kosztów, pomimo braku uwzględnienia na chwilę obecną wniosku o stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia przedmiotowej służebności.
Wnioskodawczyni nie wykazała także, że brak zabezpieczenia wpłynie w jakikolwiek sposób na możliwość realizacji ewentualnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia w drodze zasiedzenia objętej wnioskiem służebności drogi koniecznej, o co wniosła skarżąca w niniejszej sprawie. W świetleart. 7301§ 2 k.p.c.wnioskodawca winien zaś uprawdopodobnić, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.  Celem postępowanie zabezpieczające jest bowiem zapewnienie tymczasowej ochrony prawnej uprawnionemu przed utratą możności zaspokojenia jego roszczenia lub wykonalności orzeczenia w sprawie, a nie realizacja roszczenia objętego wnioskiem przed wydaniem w tym przedmiocie orzeczenia w sprawie.
W ocenie Sądu Okręgowego, na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości ustalenia, a nawet uznania za uprawdopodobniony fakt, że rzeczywiście może dojść do utrudnienia wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia i utrudnienia osiągnięcia celu postępowania w sprawie.
Tymczasem uprawdopodobnienie interesu prawnego jako przesłanki zabezpieczenia , nie może opierać się na samych podnoszonych w tym zakresie twierdzeniach wnioskodawcy. Skoro zatem nie można przyjąć, aby na chwilę obecną interes wnioskodawczyni i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości objętych wnioskiem w udzieleniu żądanego zabezpieczenia został choćby uprawdopodobniony, to wobec braku koniecznej przesłanki określonej wart. 7301§ 1 k.p.c.nie zachodziła także podstawa do udzielenia żądanego przez nią zabezpieczenia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na zasadzieart. 385 k.p.c.w z. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na mocyart. 520 § 2 k.p.c.i § 5 pkt. 3 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SSO Jarosław Tyrpa SSO Katarzyna Serafin-Tabor SSO Cholewa-Kuchta