Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 439/19
Data wyroku: 2019-09-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Głuchowska
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 114, art. 145a kpa, art. 146 § 1 kpa, art. 147 kpa, art. 180 kpa, art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt V U 439/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2019 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marzena Głuchowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Wypych
po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. w Kaliszu
odwołaniaT. K.
od niewydania przez organ rentowy decyzji w przedmiocie przeliczenia emerytury
w sprawieT. N.(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wysokość świadczenia
Uwzględnia odwołanieT. K.i zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.do wydania decyzji w trybieart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw przedmiocie przeliczenia emerytury w wieku powszechnym w terminie 2 miesięcy.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29.04.2019 r. znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.odmówił odwołującejT. K.uchylenia decyzji z dnia 13.01.2014 r., stwierdzając jej wydanie z naruszeniem prawa.
Od tej decyzji wniosła odwołanieT. K., domagając się przeliczenia świadczenia w wieku powszechnym bez potrącania pobranych emerytur wcześniejszych.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił i zważył co następuje.
OdwołującaT. K.jest rocznik 1953. Odwołująca pobierała emeryturę przyznaną z racji ukończenia 55 lat i wykazania 30 lat zatrudnienia
We grudniu 2013 r. odwołująca wniosła o przyznanie emerytury w wieku powszechnym. Decyzją z dnia 13.01.2014 r. znak(...)odwołującej przyznano od dnia 26.12.2013 r emeryturę w wieku powszechnym. Obliczono ją uwzględniając kwotę 81653,15 zł zewidencjonowanych na koncie składek z uwzględnieniem waloryzacji, kwotę 414793,70 zł zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz kwotę pobranych emerytur 104766,14 zł. Emeryturę ustalono na kwotę 1548,15 zł i zawieszono wobec tego iż korzystniejsze było świadczenie wcześniejsze.
W kwietniu 2019 r. odwołująca wniosła skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia 13.01.2014 r. oraz obliczenie emerytury w wieku powszechnym bez potrącania wcześniej pobranych emerytur. Organ rentowy wydał postanowienie z dnia 29.04.2019 r., w którym wznowił postępowanie administracyjne i decyzję z dnia 29.04.2019 r., w której odmówił uchylenia decyzji z dnia 13.01.2014 r. wobec upływu 5 lat od doręczenia niniejszej decyzji.
W tej sprawie spór dotyczy odmowy uchylenia decyzji z dnia 13.01.2014 r.
Zgodnie zart. 145a Kodeksu postępowania administracyjnegomożna żądać wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W tej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie zart. 146 §1 Kodeksu postępowania administracyjnegouchylenie decyzji z przyczyn określonych wart. 145anie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. W myślart. 147 Kodeksu postępowania administracyjnegowznowienie postępowania z przyczyn wymienionych wart. 145anastępuje wyłącznie na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Na postanowienie o odmowie wznowienia podstępowania przysługuje zażalenie.
W myślart. 180 Kodeksu postępowania administracyjnegow sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisykpa, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Treść tego przepisu oznacza przyznanie pierwszeństwa w sprawach z ubezpieczeń społecznych przepisom szczególnym. Wart. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychtakże zawarto regulację, iż w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Postępowanie odwoławcze w tych sprawach toczy się więc według zasad i w trybie określonym w przepisachKodeksu postępowania cywilnego. Przepisykodeksu postępowania administracyjnegostosuje się wtedy, gdy określonej kwestii nie normują przepisy szczególne. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych postępowanie sądowe nie stanowi prostej kontynuacji postępowania administracyjnego, bowiem tylko w wyjątkowych wypadkach kontrola sądowa decyzji organu rentowego przeprowadzona jest przez pryzmat przepisówKodeksu postępowania administracyjnego. Od momentu wniesienia odwołania do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną. Postępowanie sadowe, w tym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skupia się zatem na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż sąd ubezpieczeń społecznych – jako sąd powszechny może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego, jako przedmiotu odwołania. Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania. Naruszenie przepisówKodeksu postępowania administracyjnegonie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, więc także w tym aspekcie przepisyKodeksu postępowania administracyjnegonie są przez ten sąd stosowane.
W niniejszej sprawie organ rentowy zastosował prawidłowe przepisyKodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże wydane rozstrzygnięcia nie stanowią załatwienia żądania odwołującej. Intencją odwołującej, niezależnie od tego jak sformułowała żądanie, było uzyskanie przeliczenia emerytury w wieku powszechnym bez odliczania od świadczenia wcześniej pobranych emerytur z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.03.2019 r. w sprawie P20/16 ogłoszonego w zbiorze urzędowym Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego z dnia 01.04.2019 r. nr 11. Organ rentowy powinien powyższe żądanie rozpoznać i wydać decyzję po myśliart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Dyspozycjaart. 114 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstanowilex specialiswzględem analogicznej dyspozycjiart. 145 § 1 punkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w sprawach których dotyczyart. 114 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie ma zastosowaniaart. 145 § 1 punkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego(dotyczący sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25.05.2004 r. III UK 31/04 stwierdził, iż tryb wznowienia postępowania na podstawieart. 114 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie został uregulowany w tej ustawie i dlatego, w tym zakresie ma zastosowanieart. 149 Kodeksu postępowania administracyjnegow związku z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach. Czyli organ rentowy przed wydaniem decyzji zart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwinien wydać orzeczenia co do wznowienia postępowania w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Organ rentowy takie orzeczenia wydał, natomiast nie została wydana decyzja organu rentowego w trybieart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która podlegałaby zaskarżeniu w niniejszej sprawie.
Zgodnie zart. 47714§ 3 Kodeksu postępowania cywilnegojeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub nie wydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy.
W niniejszej sprawie organ rentowy, w związku z niewydaniem decyzji w trybieart. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychco do ponownego ustalenia wysokości emerytury w wieku podstawowym dla odwołującej, winien taką decyzję wydać. Sąd, stosując powyższą regulację mógł rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, jednakże było to niecelowe z uwagi na trwające prace ustawodawcze w celu wykonania powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Stąd orzeczono jak w sentencji.

SSO Marzena Głuchowska