Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1429/18
Data wyroku: 2019-01-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Wąsowicz
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art.138 ust. 3, art. 138a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 55 ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997r.  Prawo bankowe

Sygn. akt IV U 1429/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 stycznia 2019 roku

Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Wąsowicz
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewelina Trojanowska
po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 roku w Częstochowie
sprawy(...) Bank (...) Spółka AkcyjnawK.Centrum(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o zwrot nienależnie pobranych świadczeń
na skutek odwołania(...) Bank (...) Spółka AkcyjnawK.Centrum(...)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 23 października 2018 roku Nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż stwierdza, że odwołujący(...) Bank (...) Spółka AkcyjnawK.Centrum(...)nie ma obowiązku zwrotu świadczeń pobranych z tytułu emerytury przysługującejJ. J.w okresie od 1 lipca 2018 roku do 31 sierpnia 2018 roku w kwocie 1.317,85 złotych;

2
umarza postępowanie co do kwoty 996,47 złotych.

Sygn. akt IV U 1429/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 października 2018 roku numer(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.zobowiązał(...) Bank (...)wK.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 lipca 2018 roku do 31 sierpnia 2018 roku w kwocie 2.314,32 złotych z tytułu emerytury przysługującej PanuJ. J..
W uzasadnieniu zaskarżonej organ rentowy wskazał, iż obowiązek zwrotu tych należności obciąża odwołującego, gdyż nie był wskazany w decyzji organu rentowego jako osoba uprawniona do pobierania świadczeń.
W odwołaniu od wyżej wskazanej decyzji odwołujący(...) BANK (...) Spółka AkcyjnawK.Centrum(...)wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji nakładającej na Bank obowiązek wpłaty na konto organu rentowego kwoty 1.317,85 złotych. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż nie mógł zwrócić świadczenia w tej kwocie ponieważ została ona przeksięgowana na realizację zajęcia egzekucyjnego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział wC.wniósł o oddalenie odwołania odwołującego, wskazując na okoliczności podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
S ą d u s t a l i ł i z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.wypłacał świadczenie emerytalneJ. J., który zmarł w dniu 22 czerwca 2018 roku. Świadczenie emerytalne organ rentowy zobowiązany był przekazywać na konto, które prowadził(...) BANK (...) Spółka AkcyjnawK.. Termin płatności świadczenia emerytalnego wyznaczony był na 10-go każdego miesiąca.
W dniu 14 sierpnia 2018 roku organ rentowy poinformowany został o śmierci osoby uprawnionej do pobierania świadczenia, przy wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego. W dniu 10 września 2018 roku organ rentowy zwrócił się do banku z żądaniem zwrotu kwoty 2.314,32 złotych, za miesiące lipiec i sierpień 2018 roku informując, iżJ. J.zmarł w dniu 22 czerwca 2018 roku, a zatem prawo do świadczeń ustało w dniu 30 czerwca 2018 roku. Pismo to bank otrzymał dnia 1 października 2018 roku.
Pismem opatrzonym datą 6 października 2018 odwołujący poinformował organ rentowy, iż nie może zwrócić kwoty 1.317,85 złotych, która została przeksięgowana na realizację zajęcia egzekucyjnego na konto Komornika Sądowego wB.A. W.i wskazał adres kancelarii komorniczej. Bank wyjaśnił również, iż pozostałe środki zostały przeksięgowane na konto prowadzone przez pełnomocnikaW. D.. W dniu 19 listopada 2018 roku na rachunek organu rentowego Bank wpłacił kwotę 996,47 złotych tytułem częściowego zwrotu emeryturyJ. J..
Przeksięgowania z rachunku bankowego zmarłegoJ. J.na rachunek Komornika Sądowego wB.tytułem realizacji zajęcia w sprawie KM 698/18 dokonano w dniu 10 lipca 2018 roku w kwocie 279,38 złotych oraz w dniu 9 sierpnia 2018 roku w kwocie 1.038,47 złotych. Na rachunek pełnomocnika kwoty z rachunku bankowego zostały przeksięgowane w dniach: 2, 7, 20 sierpnia 2018 roku. Bank o śmierciJ. J.dowiedział się od pełnomocnikaW. D.w dniu 13 września 2018 roku na podstawie aktu zgonu sporządzonego w dniu 3 sierpnia 2018 roku.
(dowód: akta ZUS, informacja Banku k.47, akt zgonu k. 50, zgłoszenie k. 51)
Zgodnie z treściąart. 138 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2018 r, poz. 1270 ze zm.) za nienależne świadczenia uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.
W myśl art.138 a powołanej wyżej ustawy podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-rozliczeniowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są obowiązani zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazanych na ten rachunek labo instrument płatniczy, za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy.
Zdaniem Sądu stosując ten przepis należy sięgnąć również do przepisuart. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe(tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2187 ze zm.) zgodnie, z którym w przypadku śmierci posiadacza rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej bank jest obowiązany wypłacić z tych rachunków:
1)kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku osobie, która przedstawiła rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią kosztów - w wysokości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku,
2)kwotę równą wpłatom na rachunki dokonanym przez organ wypłacający świadczenie z ubezpieczenia lub zabezpieczenia społecznego albo uposażenie w stanie spoczynku, które nie przysługiwały za okres po śmierci posiadacza rachunku, wskazaną we wniosku organu wypłacającego to świadczenie lub uposażenie, skierowanym do banku wraz z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.
Bank jest zwolniony od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu wypłacającego świadczenie lub uposażenie dokonał z tych rachunków wypłat innym uprawnionym osobom, które to wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części, oraz w terminie 30 dni od otrzymania wniosku poinformuje o tym ten organ, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty (art. 55 ust. 3 powołanej wyżej ustawy).
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Bank wypełnił obowiązek wskazany w wyżej wymienionym przepisie art. 55 ust. 3, a mianowicie w terminie 30 dni od otrzymania wniosku o wypłatę świadczenia, wskazał organowi rentowemu osoby, które dokonały wypłaty świadczenia. Nie ulega wątpliwości, iż pismo organu rentowego odwołujący się bank otrzymał w dniu 1 października 2018 roku a pismem opatrzonym datą 6 października 2018 poinformował organ rentowy, iż nie może zwrócić kwoty 1.317,85 złotych, która została przeksięgowana na realizację zajęcia egzekucyjnego na konto Komornika Sądowego wB.A. W.i wskazał adres kancelarii komorniczej. Bank wyjaśnił również, iż pozostałe środki zostały przeksięgowane na konto prowadzone przez pełnomocnikaW. D..
Jak wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 7 czerwca 2018 roku III AUa 157/17 (LEX nr 2538324) prowadzący egzekucję komornik jest osobą uprawnioną do otrzymania wypłaty z zajętego rachunku w myśl powołanego przepisu i z tym poglądem Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza i przyjmuje za własny. Wbrew twierdzeniom organu rentowego bank w myślart. 889i następnek.p.c., który otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, miał obowiązek niezwłocznie przekazać zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu i nie mógł badać, czy postepowanie egzekucyjne jest prowadzone przez komornika prawidłowo. Kierując się tymi przepisami odwołujący Bank tytułem realizacji zajęcia w sprawie KM 698/18 przekazał na konto Komornika Sądowego wB.A. W.w dniu 10 lipca 2018 roku kwotę 279,38 złotych oraz w dniu 9 sierpnia 2018 roku kwotę 1.038,47 złotych.
Bank nie kwestionując w części zaskarżonej decyzji w dniu 19 listopada 2018 roku dokonał zwrotu na rachunek organu rentowego kwoty 996,47 złotych, która została przeksięgowana na rachunek pełnomocnika zmarłego ubezpieczonegoW. D., dlatego też w tym zakresie postępowanie zostało umorzone na mocy art. 355 § 1k.p.c.
Mając na względzie wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd stanął na stanowisku, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.