Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 500/18
Data wyroku: 2019-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Gawda, Elżbieta Czaja, do SA Jacek Chaciński
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 500/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 maja 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Gawda

Sędziowie:

SA Elżbieta Czaja (spr.)
SO del. do SA Jacek Chaciński

Protokolant: st. prot. sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. w Lublinie
sprawyM. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 16 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV U 10/18

oddala apelację.
Jacek Chaciński    Elżbieta Gawda     Elżbieta Czaja
Sygn. akt III AUa 500/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 24 listopada 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., odmówiłM. P.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni staż okresów składkowych i nieskładkowych, a także 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy podniósł, że udowodniony staż ubezpieczenia wynosi 22 lata, 3 miesiące i 8 dni i do okresu tego nie zaliczono okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców od 4 listopada 1973r. do 16 sierpnia 1976r.
Odwołanie od decyzji złożyłM. P.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury wskazując, że organ rentowy błędnie nie zaliczył do okresu ubezpieczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 4 listopada 1973r. do 16 sierpnia 1976r., a także do stażu w szczególnych warunkach okresu pracy(...)wM.od 2 kwietnia 1991r. do 30 listopada 1998r. zgodnie ze świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Organ w dniu 14 grudnia 2017r. wydał kolejną decyzję, w której ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawie wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, że do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął staż ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat okresów składkowych. Udowodniony przez ubezpieczonego okres ubezpieczenia wynosi – w ocenie organu rentowego – 22 lata, 3 miesiące i 8 dni. Nadto organ rentowy wskazał, że na podstawie przedłożonego skorygowanego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionego w dniu 27 listopada 2017r. przez(...)wM.zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach okres pracy ubezpieczonego w powyższym przedsiębiorstwie przez co okres pracy w szczególnych warunkach wynosi 17 lat, 4 miesiące i 1 dzień.
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłM. P.prawo do emerytury od dnia(...).
Podstawą wyroku były następujące ustalenia:
M. P.urodził się w dniu (...). Rodzice ubezpieczonegoG.iJ. P.w latach 60-tych byli posiadaczami gospodarstwa rolnego położonego na terenie wsiT.iK.gminaS.o powierzchni 5,99 ha, a na mocyustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychstali się właścicielami tego gospodarstwa. Ubezpieczony od urodzenia mieszkał z rodzicami na terenie powyższego gospodarstwa – we wsiT.. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1972r., ubezpieczony kontynuował naukę w(...) Szkole ZawodowejwC., gdzie uczył się zawodu murarza. Szkołę tę ukończył w dniu 12 czerwca 1975r. Od ukończenia 16 roku życia ,tj. od 3 listopada 1973r. do 30 czerwca 1975r. (1 rok, 7 miesięcy i 28 dni), czyli do chwili rozpoczęcia pierwszej po szkole, pracy zawodowej w(...)Przedsiębiorstwie(...), co nastąpiło w dniu 1 lipca 1975r., ubezpieczony stale – codziennie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Na posiadanych gruntach uprawiane było zboże, ziemniaki, buraki. W gospodarstwie hodowany był koń do prac polowych, 2-3 krowy, trzoda chlewna w ilości około 5 sztuk jednocześnie, drób – kury, gęsi. Matka ubezpieczonego pracowała wyłącznie w gospodarstwie rolnym oraz prowadziła dom, a ojciec ubezpieczonego oprócz pracy na roli pracował dodatkowo jako stróż na budowie wW.w systemie 24/28. Ubezpieczony ma troje rodzeństwa – brata starszego o 12 lat, drugiego brata starszego o 2,5 roku oraz siostrę młodszą o 5 lat. W rozpatrywanym okresie, tj. po ukończeniu przez ubezpieczonego 16. roku życia, jego najstarszy brat do wielu lat mieszkał wS., a drugi starszy o 2 lata brat po ukończeniu 18. roku życia rozpoczął pracę wK.przy budowie tamtejszej elektrowni. W domu rodzinnym pozostał ubezpieczony i młodsza o 5 lat jego siostra. W związku z taką sytuacją rodzinną (w tym pracą zawodową ojca) obowiązki związane z pracą w gospodarstwie rolnym spadły głównie na ubezpieczonego. Ojciec ubezpieczonego po pobycie naS.w okresie II wojny światowej miał nadwyrężony stan zdrowia, a matka ubezpieczonego cierpiała na nadciśnienie tętnicze. Ucząc się w szkole zawodowej wC.ubezpieczony rozpoczynał zajęcia o godzinie 8 rano. Z domu rodzinnego doC.było 40 km. Ubezpieczony dojeżdżał doC.pociągiem ze stacji kolejowej wS.. Drogę z domu rodzinnego doS.o długości 1,5 km pokonywał piechotą lub rowerem, zajmowało mu to od 15 do 20 minut. WS.wsiadał do pociągu doC., który dojeżdżał na miejsce po około jednej godzinie podróży. Ze stacji kolejowej wC.do siedziby szkoły miał 200 metrów. Łącznie podróż ubezpieczonego z domu do szkoły trwała około 1,5 godziny do 1 godziny 45 minut. Tyle samo trwała podróż powrotna. Zajęcia w szkole kończył około 13.30, a w dni, w które miał praktyczną naukę zawodu zajęcia te kończył maksymalnie o godzinie 14. W związku z powyższym wracał do domu najpóźniej o godzinie 16. Po powrocie do domu przystępował do wykonania stałych obowiązków w gospodarstwie rolnym. Do jego zadań należała pomoc w tzw. obrządku. W ramach tych prac przygotowywał paszę dla zwierząt – rżnął sieczkę, parował ziemniaki, po czym robił z tego paszę dla zwierząt, ponadto poił zwierzęta, co wymagało przynoszenia wody wiadrami ze studni, nadto wymieniał ściółkę dla zwierząt i wykonywał inne potrzebne prace. W okresie jesienno-zimowym, praca ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym wynosiła nie mniej niż 4 godziny dziennie, trwała nawet do godziny 22 wieczorem. Rano przed wyjściem do pociągu wnosił bańki z mlekiem przed posesję, skąd odbierał je wozak. W okresie wiosenno-letnim oraz w dni wolne od szkoły, jego praca w gospodarstwie rolnym trwała znacznie dłużej. Ubezpieczony wykonywał wówczas prace polowe – pracował przy żniwach, sianokosach, wykopkach, orce, zasiewach.
W dniu 1 lipca 1975r. ubezpieczony rozpoczął pracę w(...)Przedsiębiorstwie(...)i pracę tę wykonywał do 20 września 1975r., a zatem przez 2 miesiące i 20 dni na stanowisku murarza-tynkarza w pełnym wymiarze czasu pracy (umowa o pracę z 9 czerwca 1975r. z datą rozpoczęcia pracy w dniu 1 lipca 1975r. na stanowisku murarza-tynkarza, karta obiegowa rozwiązania stosunku pracy z 20 września 1975r. oraz świadectwo pracy z 21 października 1975r. – w aktach osobowych ubezpieczonego). Po rozwiązaniu powyższego stosunku pracy – w okresie od 21 września 1975r. do 16 sierpnia 1976r., a zatem przez 10 miesięcy i 27 dni, nadal mieszkał w domu rodzinnym i stale - codziennie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wykonując opisane wyżej prace. Od 17 sierpnia 1976r. ubezpieczony podjął kolejną pracę zawodową wZakładach Budownictwa (...)- dawne(...)wG..
Sąd uznał, że odwołanie jest zasadne.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art. 27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§ 4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25. Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co ostatecznie uwzględnił organ rentowy wydając decyzję z 14 grudnia 2017r. Ubezpieczony podnosił, że posiada 25-letni ubezpieczenia, gdyż do ustalonego przez organ rentowy okresu ubezpieczenia w wymiarze 22 lata, 3 miesiące i 8 dni, doliczyć należy okres pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16. roku życia. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do uwzględnienia roszczenia z tą uwagą, że obok okresu pracy w gospodarstwie rolnym od ukończenia 16. roku życia ,tj. od 3 listopada 1973r. do 16 sierpnia 1976r. (od 17 sierpnia 1976r. ubezpieczony podjął pracę zawodową) – do okresu ubezpieczenia należy zaliczyć okres pracy ubezpieczonego w(...)Przedsiębiorstwie(...)od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r. Organ rentowy nie uwzględnił tego okresu pracy do okresu ubezpieczeniaM. P.wskazując, że świadectwo pracy z 21 października 1975r., złożone na potrzeby ustalenia kapitału początkowego nie zawiera pieczęci osoby je wystawiającej. Jednakże w toku niniejszego postępowania złożone zostały oryginalne akta osobowe ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie(...)od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r., które dają pełne podstawy do zaliczenia w/w okresu 2 miesięcy i 20 dni do okresu ubezpieczeniaM. P.. Są to bowiem umowa o pracę oraz karta obiegowa rozwiązania stosunku pracy, które potwierdzają w/w daty rozpoczęcia i zatrudnienia przedmiotowego zatrudnienia.
Co do okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16. roku życia, tj. od 3 listopada 1973r. do 16 sierpnia 1976r. (z przerwą na w/w zatrudnienie od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r.) sąd wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w tym okresie ubezpieczony stale – codziennie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Na fakt wykonywania przez ubezpieczonego takiej pracy wskazują nie tylko spójne i logiczne zeznania ubezpieczonego, ale również zeznania świadków - mieszkańców wsiT.. Z dowodów tych wynika, że ubezpieczony po ukończeniu szkoły podstawowej kontynuował naukę w szkole zawodowej oddalonej o 40 km od miejsca zamieszkania, ale jednocześnie stale – codziennie pracował w gospodarstwie rolnym. Powyższych ustaleń nie podważa fakt codziennych, trwających około półtorej godziny, dojazdów ubezpieczonego do szkoły i z powrotem. Przedmiotowe dojazdy i czas z nimi związany nie był wprawdzie krótki, ale nie niweczył możliwości, a wręcz konieczności pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym. Z ustaleń Sądu wynika, że po powrocie ze szkoły, najpóźniej o godzinie 16, ubezpieczony przystępował do pracy w gospodarstwie i prace te wykonywał przez co najmniej 4 godziny, a były to stałe – codzienne prace związane m.in. z obrządkiem zwierząt, prace polowe oraz inne prace sezonowe w rolnictwie. Na koniczność pracy ubezpieczonego w gospodarstwie wskazuje nie tylko stan ówczesnej bardzo małej mechanizacji rolnictwa, ale także sytuacja domowa ubezpieczonego, który w tym okresie był najstarszym dzieckiem w domu i miał obowiązek pomagać rodzicom, szczególnie, że ojciec ubezpieczonego dorabiał pracując jako stróż wW., a matka ubezpieczonego obok pracy na roli prowadziła dom, w tym sprawowała pieczę nad młodszą o 5 lat siostrą ubezpieczonego. W tych okolicznościach to na ubezpieczonym spoczywał znaczny ciężar pracy w gospodarstwie rolnym i z pewnością wykonywana przez niego praca miała istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa. Dodać należy, że do 12 czerwca 1975r. ubezpieczony uczył się w szkole zawodowej zawodu murarza i wiarygodne jest twierdzenie ubezpieczonego, że profil szkoły nie wymagał od niego dużego nakładu czasu na naukę w domu. Dlatego zgodnie zart.10 ust.1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychokres pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia podlega zaliczeniu do okresu wymaganego do nabycia emerytury. Na marginesie Sąd wskazał , że w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie(...)znajduje się umowa o naukę zawodu, która miała trwać 2 lata i obejmować okres nauki ubezpieczonego w w/w(...)szkole zawodowej wC., przy czym okres tej nauki miał być zaliczony do czasu pracy. Umowa jest podpisana przez ubezpieczonego, jego rodziców oraz dyrektora w/w przedsiębiorstwa, niemniej nie zawiera daty jej zawarcia (wskazuje jedynie rok 1973 – bez daty dziennej i miesiąca, nie licząc częściowo przekreślonych dopisków innym kolorem długopisu i charakterem pisma). W tych okolicznościach i mając na uwadze przedstawione wyżej ustalenia, Sąd uwzględnił wniosek ubezpieczonego o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przypadającego na czas nauki w szkole zawodowej do okresu ubezpieczenia.
Reasumując sąd uznał, że po doliczeniu wyżej wymienionych okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia – od 3 listopada 1973r. do 16 sierpnia 1976r., w tym również okresu pracy w(...)Przedsiębiorstwie(...)od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r. ubezpieczony spełnia przesłankę 25-letniego okresu ubezpieczenia. Mając to na uwadze Sąd na podstawieart. 477(

    14 )§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeM. P.przysługuje prawo do emerytury od(...), tj. od miesiąca, w którym ubezpieczony przedłożył skorygowane (załączone do odwołania z 7 grudnia 2017r.) świadectwo pracy w szczególnych warunkach, co pozwoliło organowi rentowemu na ustalenie, że ubezpieczony spełnia przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Od tego wyroku apelację złożył organ rentowy zaskarżając wyrok w całości.
Wyrokowi zarzucał:
- naruszenie prawa procesowego poprzez przekroczenie wyrażonej wart. 233 § 1 k.p.c.zasady swobodnej oceny dowodów poprzez wywiedzenie ze zgromadzonego materiału dowodowego błędnych wniosków, sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co miało wpływ ma wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że :
- ubezpieczony w okresie nauki w szkole oddalonej od swojego miejsca zamieszkania oddalonej o 40 km w latach(...)– 1975, szczególnie w okresie jesienno-zimowym wykonywał stale pracę w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 4 godziny dziennie, co miało wpływ na prawną ocenę przedmiotowej sprawy polegającą na przyjęciu, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury,
- ubezpieczony w okresie od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r. kiedy to pracował na pełny etat w stanowisku murarz – tynkarz w(...)Przedsiębiorstwie(...)wG.wykonywał stale pracę w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 4 godziny dziennie, co miało wpływ na prawną ocenę przedmiotowej sprawy polegającą na przyjęciu, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury,
- naruszenie przepisów prawa materialnego,art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. DZ. U. z 2017, poz. 1383) poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, że w sprawie należy uwzględnić okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od nauki w szkole zawodowej oddalonej od gospodarstwa rodziców o 40 km w latach(...)– 1975, szczególnie w okresie jesienno-zimowym pomimo, że w tym okresie praca miała charakter okazjonalny i stanowiła doraźną pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych w gospodarstwie rolnym,
- niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, że w sprawie należy uwzględnić okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 1 lipca 1975 do 20 września 1975 kiedy to pracował na pełny etat w stanowisku murarz – tynkarz w(...)Przedsiębiorstwie(...)wG..
Skarżący wnosił o zmianę wyroku poprzez oddalenie odwołania.
Sąd Apelacyjny zważył.
Apelacja nie jest zasadna.
Ustalenia sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Na etapie postępowania apelacyjnego, spór sprowadzał się jedynie do ustalenia, czy ubezpieczony legitymuje się 25 letnim okresem ubezpieczeniowym. Organ rentowy kwestionuje zaliczenie jako okresu uzupełniającego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców okresu przypadającego w trakcie nauki w szkole, jak również od 1 lipca 1975 do 20 września 1975 kiedy to ubezpieczony pracował na pełny etat w stanowisku murarz – tynkarz w(...)Przedsiębiorstwie(...)wG..
Podkreślić należy, że okres pracy od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r. gdy wnioskodawca pracował w(...)Przedsiębiorstwie(...)został prawidłowo zaliczony przez Sąd jako okres zatrudnienia. Organ rentowy błędnie nie uwzględnił tego okresu pracy. W toku niniejszego postępowania, na podstawie oryginalnych akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie(...)od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r w tym dokumentów (umowy o pracę oraz karty obiegowej rozwiązania stosunku pracy, które potwierdzają w/w daty rozpoczęcia i zatrudnienia ) Sąd I instancji prawidłowo zaliczył ten okres (2 miesięcy i 20 dni) do stażu ubezpieczeniowego.
Co do pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16. roku życia, tj. od 3 listopada 1973r. do 16 sierpnia 1976r. (z przerwą na w/w zatrudnienie od 1 lipca 1975r. do 20 września 1975r.), przypomnieć należy, że przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego, zgodnie art. 10 ust. 1 ustawy emerytalnej przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się również traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe - przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny oparł się na całokształcie zebranego materiału dowodowego, należycie go rozważył i wskazał jakim środkom dowodowym dał wiarę, przedstawiając prawidłową ich ocenę, którą właściwie uargumentował. Całość ustaleń faktycznych tego Sądu przedstawiona w pisemnym uzasadnieniu wyroku zasługuje na akceptację. Wbrew zarzutom apelującego, nie nastąpiło w nim również naruszenie przepisów prawa materialnego.
Zarzuty skierowane przeciwko ustaleniu, że ubezpieczony nie posiada wymaganego okresu 25 lat zatrudnienia, w ocenie Sądu Odwoławczego są nieuzasadnione i stanowią jedynie polemikę z prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego, Nie może zaś stanowić uzasadnionej podstawy apelacyjnej polemika z wynikiem postępowania dowodowego i oceną dokonaną w granicach swobodnej oceny dowodów przez Sąd orzekający. Ocena ta była bowiem swobodna, a nie dowolna i nie naruszyła granic zakreślonych treścią przepisuart. 233 § 1 k.p.c.Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy kierując się właśnie zasadami logiki i doświadczenia życiowego, dokonał oceny przydatności i wiarygodności zeznań świadków i ubezpieczonego, uzasadniając szczegółowo swoje stanowisko. Za chybiony uznać więc należy zarzut przekroczenia przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów, jak również zarzut sprzeczności ustaleń z treścią materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało, że we wskazanym okresie ubezpieczony stale – codziennie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze ponad 4 godziny dziennie. Na fakt wykonywania przez ubezpieczonego takiej pracy wskazują nie tylko zeznania ubezpieczonego, ale również zeznania świadków. Z dowodów tych wynika, że ubezpieczony po ukończeniu szkoły podstawowej kontynuował naukę w szkole zawodowej oddalonej o 40 km od miejsca zamieszkania, ale jednocześnie stale – codziennie pracował w gospodarstwie rolnym.
Sąd Apelacyjny miał na względzie fakt nauki wnioskodawcy w szkole oraz odległość dzielącą jego miejsce zamieszkania od szkoły. Odnosząc się do tej kwestii mieć należy na uwadze, że wnioskodawca uczęszczał do szkoły zawodowej. Poziom nauki w szkołach zawodowych w spornym okresie,w porównaniu np. z nauką w technikum, nie był wysoki, dlatego za wiarygodne uznano jego zeznania, który wskazywał, że łączył obowiązek szkolny z pracą w gospodarstwie, którą świadczył po powrocie do domu z wyłączeniem krótkich okresów na spożycie posiłku czy przygotowanie się do lekcji. Wymagała tego sytuacja rodzinna - wnioskodawca w tym okresie był jedynym dzieckiem zdolnym do wykonywania pracy w gospodarstwie, ojciec ubezpieczonego wykonywał pracę zawodową wW., jego matka sprawowała pieczę nad młodszą o 5 lat siostrą ubezpieczonego. Nie bez znaczenia były również kłopoty zdrowotne rodziców. W tych okolicznościach to na ubezpieczonym spoczywał ciężar pracy w gospodarstwie rolnym i wykonywana przez niego praca miała istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa. Z ustaleń Sądu wynika, że po powrocie ze szkoły, najpóźniejo godzinie 16, ubezpieczony przystępował do pracy w gospodarstwie i prace te wykonywał przez co najmniej 4 godziny, a były to stałe – codzienne prace związane m.in. z obrządkiem zwierząt, prace polowe oraz inne prace sezonowe w rolnictwie.
W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na względzie – areał gospodarstwa, ilość osób wykonujących w nim czynności (jedynie ubezpieczony i rodzice), sytuację rodzinną (kłopoty zdrowotne rodziców) a przede wszystkim istotne potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie z uwagi na jego rodzaj, strukturę, uprawy zboża, ziemniaków, hodowlę inwentarza stwierdzić należy, że praca ubezpieczonego w przedmiotowym gospodarstwie była niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c., orzekł jak w sentencji.