Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 276/19
Data wyroku: 2019-08-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Zasada swobody umów
Podstawa prawna: art. 353 ^1^ kc

Sygn. akt III Ca 276/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 sierpnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Leszek Dąbek
Protokolant    Aldona Kocięcka
po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyR.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
wK.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego wR. Ś.
z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I C 2458/18

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

Sędzia Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 276/19

UZASADNIENIE
Powódka GminaR.żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanej(...) Sp. z o.o.wK.kwoty 3.690 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 07 2016 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwana nie wywiązała się z łączącej strony umowy zawartej w dniu 3 07 2015 r., nie wykonując dokumentacji projektowej wraz z prowadzeniem nadzoru autorskiego nad budową ścieżki rowerowej. Termin wykonania umowy określono na dzień 3 05 2016 r. Pozwana w kwietniu 2016 r. wniosła o wydłużenie terminu realizacji umowy do października 2016 r., jednak powódka wyraziła zgodę o przedłużenie terminu realizacji umowy jedynie o 30 dni. Jednocześnie powódka wezwała pozwaną do podjęcia działań zmierzających do wykonania umowy. Wobec braku porozumienia powódka w dniu 20 05 2016 r. odstąpiła od umowy i z tego tytułu naliczyła karę umowną w kwocie 3.690 zł wyznaczając 7-dniowy termin zapłaty.
W dniu 15 06 2018 r. w Sądzie Rejonowym wR. Ś.sporządzono nakaz zapłaty, w którym polecono pozwanej zapłacić powódce dochodzone należności.
Pozwana(...) Sp. z o.o.wK.wnosiła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wnosiła o oddalenie powództwa.
Podniosła zarzut przedawnienia dochodzonych roszczeń wskazując na regulacje przepisart. 646 k.c.
Sąd Rejonowy wR. Ś.w wyroku z dnia 21 11 2018 r. zasądził
od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.690 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 07 2016 r. oraz orzekł o kosztach procesu.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia stwierdził, że stan faktyczny sprawy co do zasady był bezsporny pomiędzy stronami i prowadzony przez nich spór koncentrował się wokół kwestii przedawnienia kary umownej oraz rozstrzygnięcia kwestii jaki typ umowy wiązał strony, w szczególności czy była to umowa o dzieło. Ocenił, że strony łączyła umowa mieszana, łącząca w sobie zarówno cechy umowy o dzieło, jak i umowy zlecenia, o czym świadczy jej treść. Przywołał przepisyart. 395 § 1 i § 2 k.c.iart. 483 § 1 k.c.oraz uznał, że strony mogły zastrzec karę pieniężną na wypadek odstąpienia od umowy. Sąd uznał, że kara pieniężna jest odrębnym bytem prawnym od stosunku podstawowego łączącego strony, a rozumienie powyższej kwestii zaprezentowane przez pozwaną prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że strony zastrzegając karę umowną nigdy nie mogłyby jej wyegzekwować z uwagi na odstąpienie od umowy. Sąd stwierdził, że z uwagi na powyższe rozważania w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ogólne o przedawnieniu, skoro roszczenie dochodzone w niniejszej sprawie związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej to termin przedawnienia wynosi 3 lata. Skoro pozew wniesiono 25 05 2018 r. uznać należało, że w dacie złożenia pozwu roszczenie powódki nie było przedawnione. O kosztach procesu orzekał w oparciu o regulacjęart. 98 k.p.c.
Orzeczenie zaskarżyłapozwana(...) Sp. z o.o.wK., która wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ewentualnie wniósł o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznawana pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Zarzucała, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe, regulacjeart. 232, art. 233 i art. 328 § 2 k.p.c.w sposób szczegółowo opisany w apelacji oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, regulacjeart. 65 k.c.w zw. zart. 3531k.c.poprzez dokonanie błędnej wykładni oświadczeń woli stron,art. 118 k.c.poprzez jego zastosowanie orazart. 646 k.c.poprzez jego niezastosowanie.
Powódka GminaR.wniosła odpowiedz na apelację, w którejwnosiła o oddalenie apelacji oraz zasądzenia na jej rzecz od pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje :
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia mają odniesienie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowy, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczny i wzajemnie spójny, zaś informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne.
Zarzuty apelacji naruszenia prawa procesowego przy konstruowaniu podstawy faktycznej orzeczenia oraz istnienia sprzeczności pomiędzy poczynionymi ustaleniami a treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego tylko werbalnie odnoszą się
do podstawy faktycznej orzeczenia, gdyż dotyczą one oceny i poczynionych ustaleń
i jako takie w istocie nie odnoszą się do skonstruowanej podstawy faktycznej orzeczenia, lecz do jej oceny prawnej i jako takie nie mają wpływu na powyższą ocenę.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego
w swym zasadniczym zarysie jest prawidłowa.
Ma ona oparcie w prawidłowo zastosowanych przepisach prawa i postanowieniach łączącej strony umowy wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i ze wskazanymi poniżej odmiennościami Sąd odwoławczy ocenę prawną Sądu pierwszej instancji w całości podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).
W szczególności Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że zawarta przez strony umowa w swej zasadniczej konstrukcji jest umowa mieszaną łączącą w sobie zarówno cechy umowy o dzieło jak i umowy zlecenia.
Słusznie także ocenił, że leżące u podstaw dochodzonych roszczeń postanowienia umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty kary umownej na wypadek odstąpienia przez powódkę od umowy, dodatkowo regulujące – obok regulacjiart. 395 k.c.– skutki odstąpienia od umowy, mają swe prawne podniesienie w wyrażonej
wart. 3531k.c.- zasadzie swobody umów.
Ich treść nie pozostaje w sprzeczności z naturą instytucji odstąpienia od umowy, możliwość ich zastosowania w obrocie cywilno-prawnym nie została wyłączona
w obowiązującym prawie i nie sposób także ich uznać je za sprzeczne zasadami współżycia społecznego, stąd też są one ważne i wiążą strony.
Sama zasadność i wysokość dochodzonych roszczeń nie była kwestionowana przez pozwaną (w swych wywodach prawnych koncentrowała się ona na zagadnieniu ich przedawnienia) i mają one swe prawne odniesienie w prawidłowo zastosowanych przez Sąd Rejonowy wskazanych powyżej postanowieniach umowy.
Sąd Rejonowy odnosząc się do zarzutu przedawnienia dochodzonych roszczeń słusznie zauważył, że skorzystanie przez powódkę z przysługującego jej zgodnie
z umową z prawa do odstąpienia od umowy, co do zasady powoduje, że z mocą wsteczną wszystkie skutki prawne – poza powstaniem po stronie powódki roszczenia
do żądania od pozwanej zapłaty przedmiotowej kary umownej - zostają uznane za niebyłe.
Dlatego postanowienia umowy dotyczące odstąpienia od umowy mają niezależny byt od stosunku podstawowego i są od niego konstrukcyjnie niezależne.
Niezależność ta przemawia za przyjęciem, że w tym zakresie mamy do czynienia z odmienną od umowy podstawowej inną dodatkową umową („umową o odstąpienie od umowy”).
Wyłącza to zastosowanie do wynikających z niej roszczeń regulacji prawnych dotyczących przedawnienia przewidzianych dla umowy podstawowej, w tym postulowanej w apelacji regulacjiart. 646 k.c., a to z kolei powoduje, że roszczenia
te przedawniają zgodnie z regułami przedawnienia roszczeń przewidzianymi wart. 118 k.c.
Umowa podstawowa dotyczył opracowania przez pozwaną na rzecz powódki dokumentacji projektowej wraz z prowadzeniem nadzoru autorskiego– (...)ścieżki rowerowej….
Jej opracowanie nie było związane z prowadzoną przez powódkę działalnością gospodarcza, wobec czego wbrew temu co przyjął Sąd Rejonowy w sprawie ma zastosowania 10 letni termin przedawania roszczeń, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy (poniżej).
Powódka w dniu 24 05 2016 r. doręczyła pozwanej pismo z dnia 20 05 2016 r. informujące o odstąpieniu od umowy oraz naliczając karę umowną na sumę 3.690 zł.
W następstwie tego od dnia następnego rozpoczął bieg wskazany powyżej 10 letni termin przedawnienia roszczeń, który nie upłynął do chwili wniesienia pozwu (upływał z dniem 24 05 2026r. a pozew wniesiono do Sądu Rejonowego w dniu 25 05 2018r.).
Dlatego podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia dochodzonych roszczeń jest nieuzasadniony, co w połączeniu z powyższym czyni pozew zasadnym.
Ostatecznie znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku, przez co apelacja jest bezzasadna w rozumieniuart. 385 k.p.c., a to z mocy zawartej
w nim regulacji prowadził do jej oddalenia.
Reasumując zaskarżony wyrok odpowiada prawu i dlatego apelacje pozwanego jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulacjęart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.biorąc pod uwagę, iż pozwana uległa w całości w postępowaniu odwoławczym i powinna zwrócić powódce poniesione przez nią w tym postępowaniu koszty procesu w łącznej wysokości 450 zł, na które składają się koszty zastępstwa przez fachowego pełnomocnika ( § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Sędzia Leszek Dąbek