Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1644/19
Data wyroku: 2020-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Sądu Okręgowego Hubert Wicik, Sędzia Sądu Okręgowego Rafał Adamczyk
Słowa kluczowe: Księgi wieczyste, Hipoteka
Podstawa prawna: art.626^8^§ 2 kpc, art.626^9^ kpc, art.365 § 1 kpc

Sygn. akt II Ca 1644/19

POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach - II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący:  Sędzia Sądu Okręgowego Rafał Adamczyk
Sędziowie:   Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Bajor - Nadolska
Sędzia Sądu Okręgowego Hubert Wicik
po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2020 r. w Kielcach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego weW.
z udziałemŁ. K.,M. G.iW. G.
o wpis w dziale IVksięgi wieczystej (...)
na skutek apelacji uczestnikówŁ. K.,M. G.iW. G.od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt(...)
postanawia:
1. oddalić apelacje;
2. zasądzić odŁ. K.,M. G.iW. G.na rzecz(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego weW.kwoty po 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

ZARZĄDZENIE
(...)
(...)
(...)
(...)
Sygn. akt II Ca 1644/19

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 maja 2019 r., sygn.(...)Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego, dokonany w dniu 16 stycznia 2019 r.,(...), w dziale IVksięgi wieczystej (...), dotyczący zmiany wierzyciela hipotecznego na(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW., w miejsce dotychczasowego wierzyciela –Banku (...) SAwW.Oddział Operacyjny wO..
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że dla nieruchomości położonej wB., oznaczonej jakodziałka nr (...)o łącznej powierzchni 1,09 ha, urządzona jestksięga wieczysta (...), w której dziale II jako współwłaściciele nieruchomości, na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, na podstawie umowy sprzedaży z dnia 22 sierpnia 2011 r. ((...)notariuszaW. K.wO.) wpisani sąM. G.iW. G.. W dziale IV tej księgi, pod pozycją 1 wpisana jest hipoteka łączna w kwocie 90000 zł na rzecz wierzyciela –(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego weW., a przed dokonaniem zaskarżonego wpisu –Banku (...)wO.. Numery ksiąg wieczystych nieruchomości współobciążonych tą hipoteką to(...)i(...).
Sąd Rejonowy zaznaczył, iż przedmiotem zaskarżonego wpisu była jedynie zmiana wierzyciela hipotecznego, a nie sam wpis hipoteki wksiędze wieczystej (...), który nastąpił w dniu 28 grudnia 2011 r., w związku z wykonaniem wniosku Dz. Kw.(...), zawartego w umowie sprzedaży z dnia 22 sierpnia 2011 r. ((...)), o czym strony umowy zostały zawiadomione. W konsekwencji, zakres rozpoznania skargi mógł dotyczyć jedynie prawidłowości wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego z dnia 16 stycznia 2016 r.,(...), a przeciw temu orzeczeniu skarżący nie podnosił zarzutów. Sąd pierwszej instancji uznał, że dołączony do wniosku dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr S/16/3/(...)z dnia 31 października 2018 r. stanowi podstawę wpisu dokonanego przez referendarza sądowego.
Odnosząc się do argumentacji skargi, dotyczącej sprzedaży nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)w stanie wolnym od obciążenia hipotecznego na rzeczBanku (...), Sąd Rejonowy podkreślił, iż taka sprzedażdziałek nr (...)nastąpiła jedynie co do obciążenia hipoteką zwykłą łączną w kwocie 91600 zł oraz hipoteką kaucyjną łączną w kwocie 45800 zł, które były wpisane pod pozycjami 1 i 2 wksięgach wieczystych (...). W dacie sprzedaży nieruchomości, tj. 22 sierpnia 2011 r., wksiędze wieczystej (...)była natomiast ujawniona wzmianka o złożonym w dniu 5 sierpnia 2011 r. wniosku o wpis innej hipoteki łącznej w kwocie 90000 zł i właśnie ta hipoteka, jako obciążająca sprzedawaną nieruchomość, została przeniesiona do nowo założonejksięgi wieczystej (...)i wpisana do niej w dniu 28 grudnia 2011 r.
UczestnikŁ. K.wniósł apelację od powyższego postanowienia. Podniósł, żeBank (...)pozwolił mu na bezobciążeniową sprzedaż nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), a wpis hipoteki na wniosek z dnia 5 sierpnia 2011 r. miał dotyczyć tylko nieruchomości, które pozostały własnościąŁ. K., tj. objętychksięgami wieczystymi (...). Skarżący domagał się wykreślenia wpisu hipoteki wksiędze wieczystej (...).
UczestnicyM. G.iŁ. G.również złożyli apelacje od powyższego postanowienia. Treść środków odwoławczych wniesionych przez tych uczestników jest jednakowa. Skarżący zakwestionowali wpis hipoteki na rzecz banku, który – jak twierdzili - wyraził zgodę na sprzedaż nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...)w stanie wolnym od obciążeń na jego rzecz. W konsekwencji, uczestnicy domagali się wykreślenia wpisu hipoteki z tej księgi wieczystej.
W odpowiedzi na apelacje,(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW.wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje są bezzasadne.
Zgodnie zart. 6268 § 2 k.p.c., rozpoznając wniosek o wpis do księgi wieczystej, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosków dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten wyznacza możliwy zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, która jest znacznie zawężona, bowiem została zredukowana do analizy wyraźnie wymienionych elementów, co wynika z celu postępowania wieczystoksięgowego - prawidłowego ustalenia stanu prawnorzeczowego nieruchomości. Przepisart. 6268 § 2 k.p.c.określa także zakres kognicji sądu drugiej instancji rozpatrującego apelację. Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. postanowienie z dnia 5 października 2005 r., II CK 781/04, LEX nr 187020; postanowienie z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN 354/00, OSNC 2001/12/183; postanowienie z dnia 6 października 2006 r., V CSK 214/06, LEX nr 327887). Oznacza to, że również Sąd odwoławczy rozstrzyga wyłącznie, czy wpis (lub jego odmowa) pozostaje w zgodzie z prawem tylko w świetle treści zgłoszonego wniosku, treści i formy przedłożonych dokumentów, stanowiących podstawę wpisu oraz treści księgi wieczystej. Kontrola zaskarżonego orzeczenia (wpisu lub jego odmowy) dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji powinna być zatem ograniczona do tego, czy dokumenty załączone do wniosku i którymi dysponował sąd pierwszej instancji, dawały podstawę do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2014 r., II CSK 225/13, LEX nr 1460722).
Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał, że zaskarżony wpis referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2019 r.,(...), dotyczył jedynie zmiany wierzyciela hipotecznego i nastąpił na wniosek nabywcy wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na nieruchomościach objętychksięgami wieczystymi (...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego weW.. Tym samym, ani referendarz sądowy, ani sądy orzekające w niniejszej sprawie nie mogą rozstrzygać o wpisie czy wykreśleniu hipoteki, bowiem nie było to przedmiotem żądania wniosku. Ocena sądu może koncentrować się wyłącznie na zagadnieniu zmiany wierzyciela hipotecznego. Sam wpis kwestionowanej hipoteki został dokonany w dniu 28 grudnia 2011 r. wksięgach wieczystych (...), o czymŁ. K.został poinformowany w dniu 3 lutego 2012 r. (potwierdzenie odbioru zawiadomienia o wpisie w sprawie Dz.(...)– k. 58 akt księgi wieczystej(...)), natomiast wksiędze wieczystej (...)hipoteka została wpisana w dniu 13 stycznia 2012 r. (sygn.(...)), o czymŁ. K.,M. G.iW. G.zostali powiadomieni w dniu 3 lutego 2012 r. (potwierdzenia odbioru zawiadomień o wpisie – k. 25 - 27 akt księgi wieczystej(...)). Uczestnicy zostali pouczeni o prawie, sposobie i terminie wniesienia skargi na wpis, jednak nie skorzystali z tej możliwości. W konsekwencji, wpis hipoteki umownej łącznej w kwocie 90000 zł na rzeczBanku (...) SAwW.Oddział Operacyjny wO.we wszystkich wymienionych księgach wieczystych uprawomocnił się. Stosownie doart. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten znajduje zastosowanie do wpisów w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Dlatego też Sąd w niniejszej sprawie jest związany wpisem hipoteki na rzecz pierwotnego wierzyciela. Przedmiotem badania może być jedynie zmiana wierzyciela hipotecznego. W tej kwestii żadne ze skarżących nie zgłosiło zarzutów. Sąd Okręgowy podziela ustalenia i konkluzję Sądu pierwszej instancji, iż dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę stanowiły wystarczającą podstawę do dokonania żądanego wpisu także wksiędze wieczystej (...). Zgodnie zart. 195 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnychi zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 95, ze zmianami), w przypadku nabycia przez fundusz sekurytyzacyjny wierzytelności albo puli wierzytelności zabezpieczonych hipoteką lub zastawem rejestrowym sąd prowadzący księgę wieczystą lub rejestr zastawów, na wniosek funduszu o wpis zmiany dotychczasowego wierzyciela, dokonuje wpisu w księdze wieczystej lub w rejestrze zastawów o zmianie wierzyciela, na rzecz którego była ustanowiona hipoteka lub zastaw rejestrowy. Fundusz, składając wniosek do sądu, dołącza wyciąg z ksiąg rachunkowych, podpisany przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu, potwierdzający nabycie przez fundusz sekurytyzacyjny wierzytelności albo puli wierzytelności zabezpieczonych hipoteką lub zastawem rejestrowym.(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW.złożył wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr(...)z dnia 31 października 2018 r. (k. 242 akt księgi wieczystej(...)), z którego wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką umowną łączną w kwocie 90000 zł, obciążającą nieruchomość, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...). Dokument ten jest podpisany przez radcę prawnegoM. P., której upoważnienie do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu zostało wykazane dokumentem pełnomocnictwa udzielonego przez fundusz w dniu 7 grudnia 2012 r., wyciągiem z rejestru funduszy inwestycyjnych dotyczącego wnioskodawcy oraz odpisem z rejestru przedsiębiorców towarzystwa funduszy inwestycyjnych reprezentującego wnioskodawcę (nr KRS(...)). Treść wniosku i wymienione dokumenty korelowały z treścią księgi wieczystej, w której była wpisana hipoteka umowna łączna w kwocie 90000 zł na rzecz poprzedniego wierzyciela -Banku (...) SAwW.Oddział Operacyjny wO., co w świetleart. 6268 § 2 k.p.c.pozwoliło na dokonanie wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego zgodnie z wnioskiem. Hipoteka - jako prawo akcesoryjne - dzieli losy zabezpieczonej wierzytelności. W razie przelewu wierzytelności hipoteka ex lege przechodzi na cesjonariusza (art. 79 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece– tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2204). Zmiana podmiotu hipoteki jest ustawowym skutkiem przeniesienia wierzytelności hipotecznej. Do przejścia hipoteki konieczny jest jednak dodatkowo wpis w księdze wieczystej (art. 79 zdanie drugieprzywołanej ustawy).
Na marginesie należy podnieść, że argumentacja skarżących, jakobyBank (...) SAwyraził zgodę na wyodrębnienie nieruchomości składającej się zdziałek nr (...), bez obciążenia jej hipoteką umowną łączną w kwocie 90000 zł na rzecz tego banku jest nietrafna. Chronologia czynności prowadzących do odłączenia tej nieruchomości i wpisu hipoteki, a także treść oświadczeńBanku (...)prowadzą do odmiennych wniosków. OświadczenieBanku (...)z dnia 1 sierpnia 2011 r. obejmuje jedynie zgodę na wyodrębnieniedziałek nr (...)z nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), bez obciążenia odłączonej nieruchomości hipoteką zwykłą łączną na kwotę 91600 zł oraz hipoteką kaucyjną łączną na kwotę 45800 zł; zgoda ta nie dotyczyła innych, przyszłych czy nieokreślonych hipotek, w tym w szczególności hipoteki umownej łącznej w kwocie 90000 zł (k. 5 akt księgi wieczystej(...)). OświadczenieŁ. K.o ustanowieniu tej ostatniej hipoteki na nieruchomościach objętychksięgami wieczystymi (...)oraz oświadczenieBanku (...) SAodnośnie tej hipoteki pochodzą z dnia 5 sierpnia 2011 r. (k. 46, 47 akt księgi wieczystej(...)), zatem zostały złożone po opisanej wcześniej zgodzie, ale przed odłączeniem nieruchomości składającej się zdziałek gruntu nr (...). Umowa sprzedaży tych działek została zawarta jeszcze później, bo dopiero w dniu 22 sierpnia 2011 r. (k. 2, 3 akt księgi wieczystej(...)). Oświadczenia o ustanowieniu hipoteki umownej łącznej w kwocie 90000 zł nie zawierają stwierdzenia o wyłączeniu spod obciążenia tą hipotekądziałek gruntu nr (...). Na podstawie wskazanych dokumentów nie można zatem przyjąć, abyBank (...)w dniu 1 sierpnia 2011 r. wyraził zgodę na odłączenie tych działek bez obciążenia wydzielonej nieruchomości hipoteką ustanowioną w dniu 5 sierpnia 2011 r., a więc po tym oświadczeniu, a przed wyodrębnieniem nieruchomości.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelacje.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 520 § 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.Interesy wnioskodawcy i uczestników były sprzeczne. Pomiędzy(...)Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym weW.aŁ. K.,M. G.iW. G.istniała wyraźna rozbieżność co do oczekiwanego wyniku sprawy, gdyż uczestnicy domagali się uwzględnienia ich apelacji, natomiast będący w opozycji wnioskodawca żądał oddalenia środków odwoławczych złożonych przez uczestników (por. uzasadnienie orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., 2 CR 859/58, OSN 1961, nr 2, poz. 45; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10, OSNC 2011/7-8/88; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r., II CZ 86/12, LEX nr 1228797).Ł. K.,M. G.iW. G.przegrali sprawę w drugiej instancji, w związku z czym zostali zobowiązani do zwrotu poniesionych przez(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW.kosztów postępowania apelacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawcy w kwotach po 120 zł od każdego uczestników, wynikające z § 5 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 i § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
SSO Magdalena Bajor - Nadolska  SSO Rafał Adamczyk  SSO Hubert Wicik