Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 772/18
Data wyroku: 2019-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosława Molenda-Migdalewicz
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniach społecznych rolników (Dz. U. z 2017 r., poz. 2336 z późniejszymi zmianami)

Sygn. aktV U 772/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia13 marca 2019 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz
po rozpoznaniu w dniu13 marca 2019 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuL. G.
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.
o emeryturę rolniczą
na skutek odwołaniaL. G.
od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.
z dnia7 listopada 2018 r.
znak(...)

oddala odwołanie

SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Sygn. akt V U 772/18

UZASADNIENIE
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 7 listopada 2018 r. znak:(...)odmówił wnioskodawczyniL. G.przyznania prawado emerytury rolniczej.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni wykazała 24 lata i 19 dni okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wobec wymaganych 25 lat.
Wnioskodawczyni odwołała się od przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania wskazała, że pracowała w gospodarstwie rolnym i opłacała składki po 24 sierpnia 1990 r. do 31 sierpnia 1991r.
W odpowiedzi Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu podtrzymano argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji, a nadto podniesiono, iż do stażu pracy i opłacania składek na ubezpieczenie rolników przyjęto okres od 1 października 1994 r. Do okresu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne rolników nie wliczono okresu od nabycia gospodarstwa rolnego ( 24 sierpnia 1990r. ) do momentu przejścia na ubezpieczenie ZUS ( 31 sierpnia 1991r.) z powodu braku informacjio opłaconych w spornym okresie składkach na ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wskazał, że w aktach emerytalnych wnioskodawczyni znajduje się postanowienie z dnia 18 października 2018 r. informująceo odmowie wydania zaświadczenia o opłacaniu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w okresie od 24 sierpnia 1990 r. do 31 sierpnia 1991 r. tj. do przejścia na ubezpieczenie w ZUS. W postanowieniu Urząd Gmin stwierdza brak dokumentów potwierdzających fakt opłacania składek.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy :
WnioskodawczyniL. G.-urodzona (...)– w dniu 24 sierpnia 1990r. nabyła gospodarstwo rolne na podstawie aktu notarialnego – umowy sprzedaży .
Gospodarstwo rolne położone było we wsiG.gminaM.o powierzchni 3,88 ha wraz z zabudowaniami .
W okresie od 24 sierpnia 1990r. do 31 sierpnia 1991r. Urząd GminyM.prowadził ewidencję podatkową rolników opłacających składki na ubezpieczenia społeczne . W powyższej ewidencji brak jest wpisów dotyczących opłacania przez wnioskodawczynię składek na Fundusz Emerytalny rolników .
Kopie dowodów wpłaty wydawane były rolnikom dokonującym w/w opłat .
Od dnia 24 sierpnia 1990r. do 1998r. wnioskodawczyni korzystała ze zwolnień z opłacania podatku rolnego , co wpisane zostało w Urzędzie GminyM.w księdze ewidencji gospodarstwa nr(...), prowadzonej dlaL. G..
Wnioskodawczyni nie posiada dokumentów dokonania opłat składek na Fundusz Emerytalny Rolników w okresie od 24 sierpnia 1990r. do 31 sierpnia 1991r.
L. G.zwróciła się do Wójta GminyM.o potwierdzenie wysokości opłacanych składek na Fundusz Emerytalny Rolników w okresie od 24 sierpnia 1990r. do 31 sierpnia 1991r.
Postanowieniem z dnia 18 października 2018r. Wójt GminyM.odmówił wydania takiego zaświadczenia .
W uzasadnieniu postanowienia wskazano , że w ewidencji podatkowej oraz w spisach archiwalnych zdawczo-zbiorczych za okres od 24 sierpnia 1990r. do 31 sierpnia 1991r. brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wpłaty dokonywane przez wnioskodawczynię na Fundusz Emerytalny Rolników .
W spornym okresie od 13 czerwca 1991r. wnioskodawczyni miała zarejestrowaną działalność gospodarczą za numerem(...)w zakresie hurt – handel artykułami spożywczymi i przemysłowymi pochodzenia krajowego i zagranicznego . Działalność zgłoszona była przez wnioskodawczynię oraz przezS. P..
Decyzją Wójta GminyM.z dnia 09 listopada 1994r. działalność ta wykreślona była z ewidencji działalności gospodarczej .
dowód:
akta ubezpieczeniowe wnioskodawczyni k. 1-21.

Sąd zważył co następuje :
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Należy wskazać, że ubezpieczenie społeczne rolników wprowadzone zostało w Polsce po raz pierwszyustawą z dnia 27 października 1977 rokuo zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1978 roku , z tym, że zgodnie zart. 69składki na fundusz emerytalny rolników rolnik opłacał składki, począwszy od dnia 1 lipca 1977r., chyba że rozpoczął prowadzić gospodarstwo rolne po tym dniu, Wskazanaustawa z 27 października 1977 r.określała jako rolnika: właściciela lub posiadacza gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 0,5 ha gruntów rolnych i leśnych, który nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (art. 75ust, 1 pkt 1 ustawy).
W wykonaniuustawy z dnia 27 października 1977 r., która utworzyła Fundusz Emerytalny Rolników - wydane zostałorozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9.12.1977r.w sprawie wykonania niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. § 27 jako organ właściwy w sprawach składek na ubezpieczenia wskazywał naczelnika gminy oraz stanowił, że należność z tytułu składki pobiera się w trybie obowiązującym przy realizacji zobowiązań pieniężnych rolników wobec Państwa. Okoliczność, że dana osoba spełniała warunki do uznania go za rolnika w myśl ww, przepisów nie wystarczała do uznania, że opłacał składki na ubezpieczenie społeczne, rolników. Zgodnie bowiem z§ 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1977 r.zaopatrzenie emerytalne obejmowało rolników, którzy wytwarzali w swoich gospodarstwach rolnych i sprzedawali jednostkom gospodarki uspołecznionej produkty rolne o wartości nie mniejszej niż 15 000 zł rocznie. VV razie niespełnienia tych warunków zwracano im wpłacone składki na ubezpieczenie. Nadto przepis art. 40 ustawy z dnia z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin stanowił, że rolnik, który rozpoczął prowadzenie gospodarstwa rolnego przed ukończeniem 35 lat życia, był zwolniony od obowiązku opłacania składki przez okres pierwszych 5 lat gospodarowania. Przepis ten obowiązywał w okresie od 1 stycznia 1978 r. do 31 grudnia 1982 r.
Na mocy kolejnego aktu prawnegoustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wydane zostało rozporządzeniez dnia 28.03.1983r. w sprawie wykonania niektórych przepisówustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W § 1 ust. 1 stanowi, że naczelnik gminy prowadzi ewidencję okresów ubezpieczenia i opłacania składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych Rolników każdej z osób objętych ubezpieczeniem i na podstawie prowadzonej ewidencji potwierdza okresy i wysokości świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego oraz kwot opłaconych składek od hektarów przeliczeniowych od działów specjalnych. Stosownie do § 29 ust. 2 tego rozporządzenia składkę pobiera się w trybie i od działów specjalnych. Stosownie do § 29 ust. 2 tego rozporządzenia składkę pobiera się w trybie obowiązującym przy realizacji zobowiązań pieniężnych rolników wobec Państwa. Zatem składki na Fundusz Emerytalny Rolników, a potem na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników pobierane były przez organy podatkowe w trybie uiszczania podatku gruntowego i podatku rolnego przez rolników. Składki te naliczano w urzędach począwszy od 1978r. Dowodem zapłaty podatku wraz z ubezpieczeniem były dokumenty wpłaty, wydawane wpłacającemu (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2016r., II SA/Po 1161/15).
Ubezpieczeniem społecznym rolników urzędy gminy zajmowały się do czasu wejście w życie przepisówustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tj. do dnia 1 stycznia 1991 roku, na mocy której dane dotyczące ubezpieczeń miały zostać przekazane jednostkom terenowym KRUS.
Jak wynika z akt ubezpieczeniowych w dniu nabycia gospodarstwa przez wnioskodawczynię obowiązywały przepisyustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnymwedług których „obowiązek podatkowy w podatku rolnym od gruntów ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących w dniu 1 stycznia roku podatkowego właścicielami lub samoistnymi posiadaczami gospodarstw rolnych" (art. 3 ust. 1 ustawy). Ponadto zgodnie z ówczesnym brzmieniem przepisów (obowiązujących od 1 stycznia 1990 roku) zwalniało się od podatku rolnego od gruntów „grunty nabyte w drodze kupna na utworzenie nowego lub powiększenie już istniejące gospodarstwa oraz grunty Państwowego Funduszu Ziemi objęte w trwałe zagospodarowanie - na okres 5 lat" (art. 12 ust. 1 pkt 4). Okres zwolnienia liczył się od roku podatkowego następującego po roku, w którym .zawarto umowę sprzedaży gruntów lub przyjęcia gruntów w trwałe zagospodarowanie (ust. 2 art. 12 ustawy). Dodatkowo po upływie okresu zwolnienia stosowało się ulgę w podatku rolnym od gruntów, polegającą na obniżeniu podatku w pierwszym roku podatkowym o 75% i w drugim roku o 50% (ust. 3 tegoż artykułu).
Z zapisów w karcie gospodarstwa nr(...)prowadzonej dla wnioskodawczyni wynika, żeL. G.nabywając gospodarstwo rolne w sierpniu 1990 roku zobowiązana była do opłacania należnego podatku w pełnej wysokości dopiero począwszy od 1998 roku, gdyż we wcześniejszych latach korzystała z ustawowych zwolnień .
W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko przedstawione w postanowieniu Wójta GminyM., że karta ewidencyjna wymiaru i poboru składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników nie była prowadzona przez GminęM., ponieważL. G.była w spornym okresie zwolniona od opłacania podatku rolnego oraz w sierpniu 1991r. przeszła na ubezpieczenie w ZUS .
Rozpoznając odwołanie złożone w sprawie Sąd zwrócił uwagę na fakt , że zgodnie z zasadą kontradyktoryjności (art. 232 k.p.c.) ciężar dowodu spoczywana stronach postępowania cywilnego i to strony są obowiązane wskazywać dowodydla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Z kolei przepisart. 6 k.c.określa reguły dowodzenia, to jest przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.).Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w treści uzasadnienia wyroku z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 293/07, „ciężar” udowodnienia faktu należy rozumieć w ten sposób, że z jednej strony ów ciężar jest to obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania Sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami poniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności, zaś skutkiem tego jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni jak sama wskazała nie posiada jakichkolwiek dowodów potwierdzających opłacanie w spornym okresie podatku od hektarów i składki osobowej.
Ponadto w toku postępowania dowodowego prowadzonego w sprawie ustalono , że od daty nabycia prawa do gospodarstwa rolnego tj. od 24 sierpnia 1990r. wnioskodawczyni korzystała ze zwolnienia z podatku rolnego , którego w spornym okresie nie opłacała .
W takiej stanie faktycznym sprawy to na wnioskodawczyni spoczywał ciężar przedstawiania dowodów opłaty tego podatku i opłaty składek na Fundusz Emerytalny Rolników , bowiem w uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 października 2018r. Wójt GminyM.przedstawił szczegółowe stanowisko w tej sprawie , które stanowiło podstawę wydania niniejszego wyroku .
W konsekwencji Sąd uzna ł , że wnioskodawczyni nie spełniała przesłanek określonych wart. 19 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniach społecznych rolników( Dz.U. z 2017r. , poz. 2336) , gdyż na dzień złożenia wniosku o emeryturę rolnicza udokumentowała 24 lata i 09 dni okresu podlegania ubezpieczeniom emerytalno-rentowym – wobec wymaganych 25 lat.
Reasumując Sąd - na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c– oddalił odwołanie , gdyż nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu .