Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 121/20
Data wyroku: 2020-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odsetki
Podstawa prawna: art. 817 kc

Sygnatura akt III Ca 121/20

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 października 2019 roku, wydanym w sprawie I C 616/18, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi zasądził od pozwanegoTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiH. R.kwotę 25.000 zł. tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 15.000 zł. od 17 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 10.000 zł. od dnia 6 września 2019 roku do dnia zapłaty, nadto kwotę 4.384 złotych tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 17 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty, oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie, a także orzekł o kosztach procesu.
Sąd Rejonowy orzekając o roszczeniach powódki w zakresie żądania odsetek zważył, że przedmiotowe roszczenie zarówno od kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania, znajduje podstawę wart. 481 k.c.Sąd I instancji podkreślił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym staje się wymagalne dopiero po wezwaniu dłużnika do wykonania świadczenia. Roszczenie powódki w zakresie odsetek było w kontekście wyżej przytoczonego przepisu zasadne i zostało zasądzone w zakresie zadośćuczynienia od kwoty 15.000 zł oraz w zakresie odszkodowania od 17 kwietnia 2018 roku, a więc po upływie 30 dni od zgłoszenia szkody do dnia zapłaty oraz w zakresie 10.000 zł zadośćuczynienia od 6 września 2019 r., czyli od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu pisma zawierającego rozszerzenie powództwa do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie roszczenie powódki z tytułu odsetek za opóźnienie Sąd I instancji uznał za bezzasadne oddalając powództwo.
Powyższe rozstrzygnięcie w części tj. co do pkt. 3 orzeczenia zaskarżyła apelacją strona powodowa zaskarżając wyrok w zakresie w jakim Sąd I instancji oddalił powództwo o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 10.000,00 zł za okres od dnia 17 kwietnia 2018 r. do dnia 5 września 2019 r.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:art. 817 § 1 k.c.iart. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychw związku zart. 481 § k.c.poprzez ich niezastosowanie przy wyrokowaniu o odsetkach ustawowych za opóźnienie od rozszerzonej części powództwa i oddalenie roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 10.000,00 zł za okres od dnia 17 kwietnia 2018 r. do dnia 5 września 2019 r., podczas gdy pozwana zobowiązana była do wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni licząc od dnia zawiadomienia o szkodzie, zaś przy zgłoszeniu szkody powódka sprecyzowała swoje roszczenie o wypłatę zadośćuczynienia na kwotę wyższą niż łączna zasądzona przez Sąd I instancji kwota z tego tytułu.
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 10.000,00 zł także za okres od dnia 17 kwietnia 2018 r. do dnia 5 września 2019 roku, oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył:
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy że z mocy art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianieustawy kodeks postępowania cywilnegooraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469) do rozpoznania niniejszego środka odwoławczego znajdują zastosowanie przepisyKodeksu postępowania cywilnegow brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej tą ustawą, gdyż apelacja pozwanej została wniesiona przed dniem jej wejścia w życie.
Apelacja jest zasadna.
Zgodnie zart. 481 k.c.odsetki stanowią opartą na uproszczonych zasadach rekompensatę typowego uszczerbku majątkowego doznanego przez wierzyciela wskutek pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego mu świadczenia pieniężnego i należą się - w zasadzie według stopy ustawowej - za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia, choćby wierzyciel nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Termin, w jakim zakład ubezpieczeń powinien zaspokoić zgłoszone mu roszczenie został określony przez ustawodawcę.
Zgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychzakład ubezpieczeń ma obowiązek naprawić szkodę wyrządzoną zdarzeniem objętym jego odpowiedzialnością co do zasady w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Termin ten ulega przedłużeniu, gdy wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe. Zgodnie z 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) zakład ubezpieczeń wypłaca wówczas odszkodowanie w terminie 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zależy od wyników toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Jeżeli ubezpieczyciel nie płaci odszkodowania lub zadośćuczynienia w terminie wynikającym z art. 14 ust. 1 lub 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub w terminie ustalonym zgodnie zart. 455 in fine k.c., to uprawniony nie ma możliwości czerpania korzyści z tych świadczeń i w konsekwencji odsetki za opóźnienie w ich zapłacie należą mu się niewątpliwie w terminie określonym zgodnie z tymi przepisami ( por. uzasadnienie Wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2018 r., V CSK 142/17, tak też Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2010 r. II CSK 434/09, oraz Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2011 r. V CSK 38/11).
Jak ustalono w niniejszej sprawie, powódka w piśmie z dnia 8 marca 2018 roku, wezwała pozwanego do zapłaty na jej rzecz zadośćuczynienia w kwocie 35.000 złotych w związku z krzywdą doznaną w wypadku z dnia 11 stycznia 2018 roku. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez pozwanego w dniu 16 marca 2018 roku. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2013 roku pozwany odmówił powódce wypłaty zadośćuczynienia i odszkodowania. Następnie w piśmie z dnia 28 sierpnia 2019 roku, powódka po rozszerzeniu żądania wniosła o zasądzenie od pozwanej kwoty 30.000 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 kwietnia 2018 roku do dnia zapłaty.
Skoro powódka wystąpiła z żądaniem zapłaty zadośćuczynienia od pozwanego w dniu 8 marca 2018 roku ( wezwanie doręczono 16 marca 2018 roku ), a następnie rozszerzyła swoje żądanie, już w postępowaniu sądowym, uwzględniając, że Sąd I instancji roszczenie powódki w tym zakresie uznał za zasadne, początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie należało oznaczyć stosowanie do treściart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, w związku zart. 481 § 1 k.c.tj. na dzień 17 kwietnia 2018 roku.
Konsekwencją powyższych konkluzji prawnych stała się konieczność zmiany wyroku Sądu Rejonowego poprzez zmianę punktu pierwszego zaskarżonego wyroku w ten sposób, że początek biegu terminu naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 10.000 złotych ustalono na dzień 17 kwietnia 2018 roku, o czym Sąd Okręgowy orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
Uwzględniając, że apelacja została wygrana przez powódkę w całości, Sąd II instancji orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, jak w pkt II wyroku, na podstawieart. 108 § 1według zasady zart. 98 § 1 k.p.c.