Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II S 20/19
Data wyroku: 2019-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Stanisław Rączkowski, do Andrzej Tekieli, Barbara Krameris
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sygn.akt II S 20/19
Dnia 10 maja 2019 r.

POSTANOWIENIE
Sąd Apelacyjny we WrocławiuII Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Barbara Krameris (spr.)
Sędziowie: SSA Stanisław Rączkowski
SSO del. do SA Andrzej Tekieli
po rozpoznaniu w sprawie
skargi wniesionej przezZ. Z.z dnia 29 marca 2019 r. w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w sprawie IV S 8/19 Sądu Okręgowego we Wrocławiu
na podstawieart. 430 § 1 k.p.k.w zw. zart. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki(Dz. U. z dnia 16 sierpnia 2004 r. Nr 179, poz.1843; z późn. zm.)
p o s t a n a w i a

I
pozostawić bez rozpoznania skargęZ. Z.;

II
zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia opłaty od przedmiotowej skargi.

UZASADNIENIE
W Sądzie Okręgowym we Wrocławiu rozpoznawana była sprawa (sygn. akt IV S 8/19) ze skargiZ. Z.na przewlekłość postępowania przygotowawczego, prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej(...), sygn. akt PR I Ds. 3494/2017.
W dniu 29 marca 2019 r. do Sądu Okręgowego we Wrocławiu w formie elektronicznej wpłynęła skarga na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu, sygn. akt IV S 8/19, z graficznym symbolem umieszczonym elektronicznie, który miał symbolizować podpisZ. Z.. Skarga ta wpłynęła wraz z aktami do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w dniu 26 kwietnia 2019 r.
Skarżący wskazał, że Sąd Okręgowy przekroczył terminy ustawowe na rozpoznanie sprawy, czym doprowadził do przewlekłości. Skarżący wniósł o (cytat ze skargi):

1
stwierdzenie przewlekłości w niniejszej sprawie,

2
zobowiązanie Sądu Okręgowego do stosowania zapisów ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 roku Dz.U. 1997.78.483 oraz innych ustaw obowiązujących w Państwie Prawym,

3
przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20.000 zł,

4
zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kosztów postępowania,

5
zwolnienie od opłaty sądowej, „jako że działania przedstawicieli tego(...)pozbawia go w ogóle środków do życia”

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i to z dwóch niezależnych od siebie powodów.
Po pierwsze, niedopuszczalne jest stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości. Postępowanie o stwierdzenie przewlekłości nie jest bowiem postępowaniem karnym co do istoty, jest natomiast kwestią wpadkową rozpoznawaną w trakcie toczenia się „głównego nurtu” sprawy. W badanej sprawie postępowaniem co do istoty było postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową(...)sygn. akt PR I Ds. 3494/2017. Natomiast postępowanie w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości przez Sad Okręgowy we Wrocławiu, sygn. akt IV S 8/19, nie może być badane w tym niejako „piętrowym” trybie.
Podobny pogląd konsekwentnie wyraża Sąd Najwyższy. W postanowieniu z dnia z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt KSP 5/05 Sąd Najwyższy wskazał, że „w postępowaniu o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje skarga na przewlekłość postępowania”(OSNKW 2005 nr 9, poz. 88, str. 61). Z kolei w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt III SPP 29/10, Sąd Najwyższy uznał, że „skoro skarga nie wszczyna odrębnego postępowania, a postępowanie wywołane jej wniesieniem nie zostało wymienione w art. 3 ustawy wśród taksatywnie wyszczególnionych rodzajów postępowań, w których dopuszczalne jest złożenie tegoż środka prawnego, to należy uznać, że w postępowaniu o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje skarga na przewlekłość postępowania”.(Legalis nr 417517).
Niezależnie od powyższego wskazać należy na drugą przesłankę niedopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania,wnosi się w toku postępowania w sprawie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt III SPP 4/15 (Legalis nr 1172166): „Złożenie przez stronę skargi na przewlekłość postępowania już po zakończeniu postępowania jest bezprzedmiotowe.”
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że zarządzeniem z dnia 12 marca 2019 r. „pierwotna” skarga na przewlekłość postępowania przygotowawczego została w trybieart. 120 § 2 k.p.k.uznana za bezskuteczną, które to zarządzenie jest niezaskarżalne (a contrarioart. 459 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 466 § 1 k.p.k.), sprawa więc przed Sądem Okręgowym została zakończona. Tymczasem jak wynika z daty sporządzenia pisma w formie elektronicznej, zostało ono wniesione w dniu 29 marca 2019 r., co jasno wskazuje na niedopuszczalność skargi.
Stwierdzenie niedopuszczalności skargi obligowało Sąd Apelacyjny, jako sąd właściwy do rozpoznania skargi, do pozostawienia jej bez rozpoznania (art.430 § 1 k.p.k.w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze). Na zasadność rozstrzygnięcia w takiej formie wskazuje również Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I NSP 14/18, Legalis nr 1855617; a także postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt KSP 5/14, KZS 2014 nr 7-8, poz. 62).
Dostrzeżenie okoliczności implikujących konieczność pozostawienia skargi bez rozpoznania powoduje brak konieczności rozstrzygania wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w sposób merytoryczny. Sąd Apelacyjny stoi bowiem na stanowisku, że w takiej sytuacji niezależnie, wobec braku możliwości merytorycznego rozpoznania skargi, uzasadnione jest nie obciążanie skarżącego opłatą, analogicznie jak w przypadku kiedy skarżący taką opłatę w toku postępowania już uiścił (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 października 2013r.(...)8/13 LEX nr 1375236 „brak możliwości merytorycznego rozpoznania skargi, które uzasadniają brak obciążania ciężarami fiskalnymi skarżącego w razie odrzucenia skargi, przemawiają za tym, aby również w przypadku pozostawienia skargi bez rozpoznania ze względu na jej niedopuszczalność z mocy ustawy, sąd zwracał z urzędu wniesioną opłatę od skargi”).
Podobnie podejść należy do kwestii braku formalnego, tj. braku podpisu na złożonym piśmie. Zgodnie zart. 119 § 1 pkt 4 k.p.k.w zw. zart. 8 ust. 2 k.p.k.pismo procesowe powinno być podpisane. Tymczasem pismo przesłane w formie elektronicznej z symbolem podpisu, będącym w istocie jego elektroniczną kopią nie spełnia tych wymogów. Niecelowym byłoby jednak wzywanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w postaci złożenia podpisu pod pismem skoro skarga jest niedopuszczalna.
SSA Stanisław Rączkowski SSA Barbara Krameris SSO del. do SA Andrzej Tekieli
Pouczenie:
Na postanowienie przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu Sądu Apelacyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.