Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 404/18
Data wyroku: 2019-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Żukowski, Grzegorz Krężołek, Paweł Rygiel
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 45 § 1 i 2 kr i op

Sygn. akt I ACa 404/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Paweł Rygiel

Sędziowie:

SSA Grzegorz Krężołek (spr.)
SSO (del.) Wojciech Żukowski

Protokolant:

sekr. sądowy Krzysztof Malinowski

po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaK. G.
przeciwkoB. G. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt I C 113/17
1. oddala apelację;
2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
SSA Grzegorz Krężołek SSA Paweł Rygiel SSO (del.) Wojciech Żukowski
Sygn. akt I ACa 404/18

UZASADNIENIE
W pozwie skierowanym przeciwkoB. G. (1), jego małżonkaK. G.domagała się zasądzenia kwoty 103 391, , 86 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 grudnia 2015r oraz obciążenia pozwanego kosztami procesu.
W uzasadnieniu żądania wskazała , że dniu 9 grudnia 2015r pozwany pobrał bez jej zgody ze wspólnego konta stron kwotę 101 391, 86 zł, a z kolejnego następne 2 000 zł mimo , że środki tam zgromadzone stanowiły jej majątek osobisty , pochodząc ze sprzedaży nieruchomości położonej wG., stanowiącej zabudowaną domem jednorodzinnymdziałkę ewidencyjną nr (...). Nieruchomość tę kupiła bowiem za środki , które pochodziły ze sprzedaży z jej realności , której właścicielką była przed zawarciem związku małżeńskiego zB. G. (1).
Pozwany odpowiadając na pozew domagał się jego oddalenia jako niezasadnego oraz obciążenia powódki kosztami postępowania.
W swoim stanowisku procesowym wskazał , iż nieuprawnione są twierdzenia żony , iż pieniądze które pobrał stanowiły jej majątek osobisty. Środki na zakup nieruchomości wG., którą potem strony wspólnie zabudowały , pochodziły z dochodów jakie uzyskiwał , pracując na kontrakcie NRD w latach 1988- 1990r , a także w Polsce w charakterze kierowcy - mechanika
Pieniądze na budowę domu natomiast pochodziły ze sprzedaży wspólnego mieszkania stron , nabytego w trakcie trwania małżeństwa.
Pozwany podnosił także , że nieruchomość wG.została przez małżonków sprzedana w 2014r, a środki w ten sposób pozyskane zostały zgodnie rozdysponowane na darowizny dla dzieci oraz kupno mieszkania wK.przyul. (...), które strony wspólnie zajmowały. Stanowczo twierdził , że pobranie przez niego dochodzonej pozwem kwoty , któremu to faktowi nie zaprzeczał , nastąpiło za obopólnym porozumieniem stron.
Wyrokiem z dnia 21 listopada 2017r Sąd Okręgowy w Kielcach :
- oddalił powództwo [ pkt I ] oraz
- zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5417 zł , tytułem kosztów procesu [pkt II sentencji wyroku ].
Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia .
Powódka jako panna, w dniu 11 kwietnia 1972 roku nabyła własność ½ części nieruchomości położonej wK.przyul. (...), składającej się z części placu nr(...)od stronydziałki nr (...)o powierzchni 282 m2 , zabudowanej domem mieszkalnym objętejksięgą wieczystą nr (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy wK..
W dniu 1 października 1975 r strony zawarły związek małżeński . Do chwili obecnej łączy ich ustawowa wspólność majątkowa małżeńska.
W czasie małżeństwa oboje  pracowali.K. G.jako listonosz , a jej mąż  w(...)Spółce z o.o. wK.jako mechanik i kierowca autobusów, do czasu przejścia na emeryturę . W okresie pomiędzy październikiem 1988r a lipcem 1990r, został oddelegowany z zakładu do pracy na kontrakcie w NRD.
Do roku 1980 małżonkowie zamieszkiwali na nieruchomości przyul. (...), a następnie wynajęli mieszkanie przyul. (...)wK..
W 1982 bądź 1983r powódka zbyła swój udział we własności nieruchomości położonej wK.przyul. (...), a część uzyskanych w ten sposób pieniędzy zdeponowała na koncie w banku.
Aktem notarialnym z dnia 10 maja 1996 r małżonkowie nabyli do ich majątku wspólnegolokal mieszkalny nr (...)położony wK.przyul. (...)wraz z udziałem wynoszącym 67/797 części wspólnych budynku za cenę [po bonifikacie] 7.830,96 zł. Pieniądze na zakup mieszkania wydatkowane były częściowo z majątku wspólnego stron, jak też ze środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości przyul. (...).
Na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 3 grudnia 2003 roku powódka nabyła nieruchomość składającą się zdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 0,1565 ha, położoną we wsiG., gmina(...), objętąksięgą wieczystą nr (...). OświadczenieK. G., że nieruchomość tę, za cenę 5.000 zł , kupuje do majątku odrębnego i za środki pochodzące z tego majątku złożone zostało bez obecności pozwanegoB. G. (1).
Kupno działki jedynie na rzecz powódki podyktowane było chęcią uproszczenia w załatwianiu spraw związanych z budową i pozwoleniami. Taki sposób uregulowania własności został przez małżonków uzgodniony.
Pieniądze na zakup tej nieruchomości pochodziły z pożyczki uzyskanej przez nią w zakładzie pracy, którą później spłacała z uzyskiwanego wynagrodzenia.
Aktem notarialnym z dnia 26 października 2004 r strony kupiły do ich majątku wspólnego niezabudowaną nieruchomość składającą się zdziałki nr (...)o powierzchni 0,1565 ha położoną się we wsiG., gmina(...), objętąksięgą wieczystą nr (...), za kwotę 5.000 zł. Była to działka bezpośrednio sąsiadująca z nieruchomością kupioną na podstawie umowy z 3 grudnia 2003r.
Z dalszych ustaleń wynika , że w dniu 15 maja 2007 r małżonkowie sprzedali lokal mieszkalny wK.przyul. (...)za kwotę 160 000 złotych.
Za tę kwotę oraz z dochodów z pracy zarobkowej strony wybudowały dom mieszkalny nadziałce nr (...)wG.i tam zamieszkały, przy czym stan surowy obiektu powstał jeszcze przed sprzedażą wskazanego wyżej mieszkania Tak oni jak i pozostali członkowie rodziny traktowali ten majątek jako wspólny.
Na podstawie umowy zawartej w formie notarialnej z 20 sierpnia 2014rK. G., wskazana na podstawie wpisu w księdze wieczystej jako właścicielka, sprzedała za kwotę 285.000zł zabudowaną tym domem jednorodzinnym i budynkiem gospodarczym nieruchomość wG..
W treści aktu notarialnego (§1 pkt4) zastrzeżono, że w dacie nabycia własności tej nieruchomości powódka pozostawała w związku małżeńskim, a małżonków obowiązywała wspólność ustawowa majątkowa małżeńska, a nadto , iż nabycia dokonała za środki pochodzące w całości z majątku osobistego z przeznaczeniem do majątku osobistego i nie zawierała z mężem umów przenoszących prawo własności tej nieruchomości.
Tym samym aktem notarialnym obydwoje małżonkowie objęli także czynność sprzedaży nieruchomości sąsiadującej , stanowiącejdziałek ewidencyjna nr (...)za cenę 15 000 złotych.
W dniu 20 sierpnia 2014 rokuK. G.dokonała darowizny do majątku wspólnego stron kwoty 150.000 zł. Kwota ta pochodziła z transakcji sprzedaży nieruchomości stanowiącejdziałkę o nr (...), a została przelana na konto pozwanego z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego.
W dwa dni później , małżonkowie kupili , jako element majątku wspólnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego wK.przyul. (...)lokalu nr (...)o powierzchni 42,30 m2 objęteksięgą wieczystą nr (...)za kwotę 150.000zł.
W dniu 17 września 2014 r strony otworzyły lokatę na sumę 100 000 złotych wbanku (...)wK.. Byli współposiadaczami rachunku, obsługującego ją. Na innym , także wspólnym rachunku, mieli również oszczędności o znacznej wysokości
Powódka w dniu 8 maja 2015 roku dokonała przelewu kwoty 35.000 zł na rzecz swojej córkiE. A.. Ponowny przelew na jej rzecz w kwocie 20 000 zł , nastąpił ze strony matki w dniu 23 lipca 2015 roku. Od stron kwotę 50.000 zł otrzymał także synZ. G..
Jak ustala ponadto Sąd I instancji , wobec narastającego konfliktu pomiędzy małżonkami, w szczególności w związku ze złożeniem przez powódkę zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa znęcania się nad nią przez męża,B. G. (1), który chciał się wyprowadzić od powódki, w dniu 9 grudnia 2015 roku wypłacił kwotę 101.391,84 zł z należącego do małżonków rachunku lokaty wBanku (...). Żonie zostawił na pozostałych lokatach kwotę 83.000 zł.
Część pobranych środków w kwocie 50.000 zł przekazał synowiZ., który w dniu 7 stycznia 2016 roku pieniądze te przeznaczył na zakup lokalu mieszkalnego położonego wK.przyul. (...)za łączną cenę 130 000 zł.
Mieszkanie zostało zakupione z myślą o tym, aby zamieszkał w nim ojciec W związku z tym nabywający ustanowił na rzecz pozwanego służebność osobistą dożywotniego zamieszkiwania w tym lokalu.B. G. (1)wyposażył mieszkanie i do chwili obecnej w nim zamieszkuje.
Strony sporu , pomimo że są skłócone i mieszkają osobno , pozostają w związku małżeńskim. Nie toczy się pomiędzy nimi sprawa o rozwód , nie wyłączyły także umownie ustroju wspólnoty majątkowej małżeńskiej.
W Komisariacie(...)Policji wK.w sprawie o sygn.(...)toczyło się postępowanie przygotowawcze dotyczące znęcania psychicznego i fizycznego nadK. G.przez małżonka. Zakończyło się ono umorzeniem , wobec braku znamion czynu zabronionego.

K. G.wytoczyła przeciwko pozwanemu powództwo o alimenty. Zostało ono prawomocnie oddalone , wyrokiem Sądu Rejonowego wK.z dnia 28 grudnia 2016 roku, sygn. akt(...)
Pozwany złożył do(...)wniosek o leczenie odwykowe żony , twierdząc , iż jest uzależniona od alkoholu . Żądanie to zostało prawomocnie oddalone postanowieniem Sądu Rejonowego wK.z dnia 21 września 2016 roku w sprawie o sygn. akt(...)

W ramach oceny prawnej żądaniaK. G., uznając je za niezasadne, Sąd I instancji ocenił , iż nie zdołała ona wykazać , że pieniądze , którymi niespornie zadysponował jej mąż, przynależały do jej majątku osobistego. Tym samym nie jest ona uprawnioną do tego aby domagać się ich zwrotu od pozwanego.
W szczególności nie dowiodła , że grunt wG., stanowiący działkę ewidencyjną nr(...), który małżonkowie później wspólnym staraniem i środkami zabudowali , stanowił jej majątek osobisty , jako nabyty za pieniądze ze sprzedaży udziału w nieruchomości przyul. (...)wK., który uzyskała będąc jeszcze stanu wolnego w 1972r
Formułując taki wniosek odwołał się do zeznańK. G.złożonych podczas postępowania rozpoznawczego, w ramach których twierdziła , iż kwotę ze sprzedaży udziału w nieruchomości stanowiącej jej majątek osobisty przeznaczyła na nabycie mieszkania przyul. (...)dokonanego w 1996 roku, dokładając pozostałą część koniecznych na ten zakup pieniędzy z majątku wspólnego.
Mieszkanie to zostało sprzedane w 2007 roku, podczas, gdydziałka nr (...)została kupiona w 2003 roku. Powódka stwierdziła wówczas także , że kwotę 5 000 zł, za która został nabyty , naówczas niezabudowany grunt wG., uzyskała z pożyczki z zakładu pracy, którą następnie z własnego wynagrodzenia spłacała.
Odwołując się do normy 31§ 2 pkt 1 k.r.o.Sąd I instancji wobec tego ocenił , że zakupdziałki (...)nastąpił za środki przynależne do majątku wspólnego , co czyniło przedmiot nabycia także tego rodzaju składnikiem majątkowym , bądź też nakładem z majątku wspólnego małżonków.
Zwrócił także uwagę , że wszyscy członkowie rodziny , co potwierdziły także zeznające w sprawie dzieci stron, traktowali nieruchomość wG.jako element majątku wspólnego małżonków. O takiej przynależności przekouje dodatkowo fakt , że budowa domu na tej działce była wspólnym zamierzeniem stron finansowanym z majątku dorobkowego.
W tym kontekście Sąd Okręgowy uznał za nie stanowiące dostatecznej podstawy dla oceny przeciwnej , odwoływanie sięK. G.do treści jej oświadczeń zawartych w akcie notarialnym obejmującym czynność sprzedaży nieruchomości wG.w 2014r.
Uznał , że po pierwsze oświadczenie to pochodziło tylko od powódki , a po wtóre ocena materiału procesowego w jego całokształcie , w tym zgodne twierdzenia pozostałych członków rodziny, w tym obecnie dorosłych dzieci małżonków , przeczy temu aby temu oświadczeniu nadawać doniosłe znaczenie prawne.
Zauważył także , że pieniądze pochodzące z ceny sprzedaży tej realności powódka ulokowała na wspólnych z mężem rachunkach , co jest dodatkowym argumentem za kwalifikacją sprzedawanego składnika majątkowego jako przynależnego do majątku wspólnego stron.
Sąd Okręgowy argumentował ponadto , iż tego rodzaju rozliczenie z mężem , które postuluje powódka formułując żądanie zwrotu pieniędzy, może mieć miejsce tylko w ramach podziału majątku dorobkowego małżonków , będąc opartym naart. 45 §1 kr i op. W warunkach gdy strony pozostają w związku małżeńskim i nadal łączy je ustrój wspólnoty majątkowej jej roszczenie , jako niewymagalne jest przedwczesne.
Na tle dokonanych w prawie ustaleń faktycznych ocenił także żądanieK. G.za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego , uznając , że potwierdzeniu uprawnieninia do niego w stosunku do męża stoi na przeszkodzie okoliczność , że takżeB. G.ma wobec małżonki roszczenie rozliczeniowe z racji nakładów w postaci wzniesienia budynku mieszkalnego [ i budynku gospodarczego ] na nieruchomości , która jak twierdziłaK. G., przynależała do jej majątku osobistego.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była normaart. 98 §1 i 3 kpc.
W apelacji od tego orzeczenia powódka , zaskarżając je w całości , domagała się w pierwszej kolejności wydania przez Sąd II instancji rozstrzygnięcia reformatoryjnego i uwzględnienia żądania pozwu oraz obciążenie pozwanego kosztami postępowania za obydwie instancje . Jako wniosek ewentualny sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :
- naruszenia prawa procesowego , a toart. 233 §1 kpc, wobec przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną oraz
- sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Tej nieprawidłowości upatrywała w:
a/ wadliwym przyjęciu , że jej małżonek nie jest zobligowany do zwrotu na jej rzecz kwoty dochodzonej pozwem wraz z odsetkami od dnia 10 grudnia 2015r , jako nie przynależnej do jej majątku osobistego ,
b/ nietrafnym uznaniu , że nieruchomość składająca się zdziałki ewidencyjnej nr (...). , położona wG., stanowiła składnik majątku dorobkowego stron , mimo , że skarżąca kupiła ją za pieniądze ze swojego majątku odrębnego,
c/ ustaleniu , że pieniądze uzyskane ze sprzedaży tej nieruchomości stanowiły własność jej i męża,
d/ uznaniu , że środki , którymi dysponowałB. G. (1)pozwalały na nabywanie kolejnych składników majątku dorobkowego małżonków , w tym na budowę domu wG., a w szczególności uzyskał je z zatrudnienia w Niemieckiej Republice Demokratycznej.
Odpowiadając na apelację pozwany domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenia na swoją rzecz od powódki kosztów postępowania apelacyjnego.
Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy powódki nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Rozważając zarzut przekroczenia przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów przypomnieć należy ,odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę , stanowiska Sądu Najwyższego , wypracowanego na tle wykładniart. 233 §1 kpc, iż jego skuteczne postawienie wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.
W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.
Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normyart. 233 §1 kpc, pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.
Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .
To, w jaki sposób skarżąca motywuje ten zarzut , nota bene wskazanej wady bliżej nie opisując , wyklucza jego podzielenie.
ArgumentacjaK. G.odnoszona jest bowiem równocześnie do drugiego z nich , zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Konstrukcja tej argumentacji sprowadza się bowiem w obu przypadkach do przeciwstawienia ustaleniom Sądu Okręgowego własnej wersji zdarzeń , zdaniem apelującej prawdziwych , a nieprawidłowość postępowania Sądu I instancji w zakresie przeprowadzonej oceny i wynikającej z niej konstatacji faktycznych polega , jej zdaniem, na tym , iż są one różne od tych , które uznaje ona za zgodne z rzeczywistością. Jej zdaniem prawidłowe są te, na podstawie których należało uznać, iż środki pobrane przez jej męża stanowiły jej majątek osobisty i wobec tegoB. G. (1)powinien zostać zobowiązany do zwrotu na jej rzecz kwoty dochodzonej pozwem.
Z podanych przyczyn , uznając obydwa zarzuty za chybione , Sąd II instancji podziela ustalenia , które Sąd okręgowy przyjął za podstawę faktyczną zaskarżanego orzeczenia i przyjmuje je za własne.
Z ustaleń tych wynika , żeK. G.przed zawarciem związku małżeńskiego z pozwanym w roku 1975 r , była właścicielką udziału w nieruchomosci położonej wK.przyul. (...). Obydwoje małżonkowie mieszkali w lokalu mieszkalnym związanym z tym udziałem po zawarciu związku aż do czasu , kiedy wynajęli lokal mieszkalny przyul (...)wK., potem w 1996r kupując lokal mieszkalny przyul . (...)w tym mieście.
Jak wynikało z relacji obu stron , w tym w szczególności powódki , przesłuchanej w charakterze strony / k. 79 akt / pieniądze na ten zakup - dokonany ze znaczną bonifikatą cenową pochodziły i ze sprzedaży udziału w nieruchomości przyul. (...)jak i bieżących dochodów obu stron , pochodzących z pracy zarobkowej . Przy tym skarżąca jednoznacznie wskazała , że cena nowo nabywanego mieszkania pochłonęła w całości te środki , które uzyskała ze sprzedaży wskazanego wyżej składnika majątkowego przynależnego do jej majątku osobistego [ odrębnego. ].
Potwierdzeniem , iż tak rzeczywiście było jest dalsza część jej wypowiedzi w ramach tego zeznania , zgodnie z którą kupując niezabudowaną naówczas nieruchomość składającą się zdziałki nr (...)położną wG.w 2003r, cenę w kwocie 5 000 złotych pokryła z pożyczki z zakładu pracy , później spłacając ją poprzez potrącenia z wynagrodzenia za pracę w charakterze listonosza.
W tych okolicznościach jej twierdzenia o tym , że nabywany grunt stanowił element jej majątku odrębnego jako , że cena nabycia została pokryta z pieniędzy , którymi dysponowała po sprzedaży swojego majątku odrębnego [ udziału w nieruchomości przyul. (...)wK.są niewiarygodne, tym bardziej , że zawarte w akcie notarialnym , obejmującym tę czynność jej oświadczenie , że kupuje nieruchomość jako element swojego majątku odrębnego , nie zostało potwierdzone jakimkolwiek innym dowodem , w tym w szczególności oświadczeniem jej małżonka , którhy w ten sposób uznawałby taki status nabywanej realności.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadnia inny wniosek , że w 2003r małżonkowieG.nie mieli już innych pieniędzy aniżeli te , które przynależały do ich majątku wspólnego , skoro [ jak potwierdziła sama powódka w zeznaniu ] te środki , którymi dysponowała ze sprzedaży składnika z jej panieńskiego majątku , zostały w całości przeznaczone na zakup lokalu przyul. (...)wK., który miał miejsce siedem lat wcześniej aniżeli data kupna gruntu wG..
Wobec tego- wbrew odmiennemu, wyrażonemu w apelacji stanowiskuK. G., usprawiedliwionym jest wniosek Sądu Okręgowego , który w świetle całokształtu zgromadzonego materiału procesowego, w tym zgodnych relacji dzieci stron orazB. G. (1), skonstatował , że oświadczenie powódki zawarte w akcie notarialnym obejmującym umowę z 3 grudnia 2003r , będąc skonsultowanym wzajemnie przez małżonków, zmierzało tylko do uproszczenia procedur związanych z przyszłą zabudową nabywanej nieruchomości.
Nie było przymiotem sporu stron to , że inwestycja zabudowa tej działki a także zakup nieruchomości z nią sąsiadującej, stanowiącejdziałkę nr (...), co nastąpiło umową z 26 października 2004r , także , jak i poprzedniej za cenę 5 000 złotych, były sfinansowane ze środków pochodzących z majątku wspólnego w tym z ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego przyul. (...)wK.,która była przedmiotem umowy z 15 maja 2007r , przy której jako zbywcy występowali obydwoje małżonkowie. Nie było wówczas pomiędzy nimi wątpliwości , że w ten sposób zbywają składnik majątku wspólnego.
Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika również , że kiedy doszło do sprzedaży, umową z dnia 20 sierpnia 2014r naówczas już zabudowanej domem jednorodzinnym [ i budynkiem gospodarczym ] nieruchomości wG., powódka dokonała przelania kwoty 150 000 złotych jako części uzyskanej ceny na wspólne konto małżonków wskazując , że jest to darowizna na rzecz majątku wspólnego.
Taka identyfikacja przekazanych środków , która jej zdaniem , co akcentuje w motywach apelacji , miała świadczyć o tym ,że cała cena stanowiła element jej majątku odrębnego, jest dowolna i pozostaje bez znaczenia dla oceny zasadności jej roszczenia skierowanego przeciwko mężowi. Już chociażby z tego powodu , że dokonując tego przekazania środków uczyniła to pod tytułem darmym , który wyklucza możliwość późniejszego skutecznego ubiegania się ich rozliczania z drugim z małżonków.
Istotnym jest także i to , że rozdysponowując pieniądze pochodzące ze sprzedaży nieruchomości wG.skarżąca zdecydowała się na to , aby ich część [ poza darowiznami na rzecz dzieci ] została przekazana na wspólny rachunek małżonków do którego zarówno ona jak iB. G. (1)mieli wzajemnie nie limitowany dostęp i na takich samych zasadach mogli z niego korzystać w tym decydować o ich podjęciu.
Korzystając z tego uprawnienia , niezależnie od tego , jakie okoliczności skłoniły go do tego , pozwany działał w granicach prawa. Powódka nie dowiodła w postępowaniu , że jego zachowanie należy ocenić inaczej a tym bardziej , co trafnie , wbrew argumentom apelacji stwierdził Sąd I instancji , iż nie ma ona tytułu do tego aby domagać się obecnie ich zwrotu, w warunkach dalszego trwania pomiędzy stronami ustroju wspólnoty majątkowej małżeńskiej.
Ta ostatnia okoliczność powoduje , iż roszczenieK. G.poza tym , że nie zostało dowiedzione, nie mogło zostać uwzględnione, jako przedwczesne.
W postępowaniu rozpoznawczym K. .G.konsekwentnie twierdziła , że wszystkie środki pieniężne uzyskane jako cena za sprzedaż nieruchomości wG.zabudowanej budynkiem mieszkalnym [ i budynkiem gospodarczym ] , stanowiły przedmiot jej majątku odrębnego. Zupełnie inne stanowisko prezentował w postępowaniu pozwany , uznając ,że przynależały one do majątku wspólnego stron.
Spór ten może zostać rozstrzygnięty dopiero po ustaniu pomiędzy nimi ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, w postępowaniu o podział majątku wspólnego ,w ramach którego Sąd ustali jego skład.
Tam też , po myśliart. 45 §1 kr i opstrony mogą dokonywać wzajemnych rozliczeń nakładów z majątku wspólnego na majątki osobiste oraz z tych dokonanych z majątków osobistych każdego z małżonków na majątek dorobkowy.
W tym drugim przypadku następuje to jednak nie z urzędu ale na wyraźne żądanie małżonka.
W literaturze przedmiotu oraz w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego , podzielanego przez Sąd Apelacyjny rozstrzygający sprawę , wskazuje się przy tym ,że roszczenie o dokonanie takiego rozliczenia , do którego zmierza w istocieK. G., powstaje w prawdzie w momencie dokonania nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny ale staje się ono wymagalne dopiero gdy orzeknie o nim co do zasady oraz wysokości Sąd podziałowy.
/ por. w tej kwestii , powołane jedynie dla przykładu, judykaty Sądu Najwyższego z 2 marca 1972 , sygn. III CZP 100/71, z 16 października 1997, sygn. II CKN 395/97 oraz z 4 kwietnia 2012 , sygn. I CSK 323/11, wszystkie powołane za zbiorem Legalis , a także uwagi J. Ignaczewskiego w: Małżeńskie prawo majątkowe wydanie z 2011r./
Wcześniejsze rozliczenie tych nakładów jest wprawdzie możliwe ale tylko wówczas jeżeli za takim rozliczeniem , przed podziałem majątku, przemawia dobro rodziny.[ argument z§ 2 art. 45 kr i op. ] Tego rodzaju wyjątkowa sytuacja w rozstrzyganej sprawie nie miała miejsca.
Z podanych przyczyn , w uznaniu apelacji za niezasadną , Sąd apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawieart. 385 kpcw zw zart. 45 §1 i 2 kr i op.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była normaart. 98 §1 i 3 kpcw zw zart. 108 §1 i 391 §1 kpci wynikająca z niej dla wzajemnego ich rozliczenia pomiędzy stronami zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.
Kwota należna powodowi z tego tytułu od przerywającej powódki , zważywszy na wskazaną wartość przedmiotu zaskarżenia oraz to , iż koszty te wyczerpują się w wynagrodzeniu profesjonalnego pełnomocnika pozwanego będącego radcą prawnym, została ustalona na podstawie §2 pkt 6 w zw z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r [ jedn. tekst DzU z 2019 poz. 256 ]
SSA Grzegorz Krężołek SSA Paweł Rygiel SSO / del / Wojciech Żukowski