Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 190/18
Data wyroku: 2019-05-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kinga Miotk-Załuska
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: Art. 128 kro, art. 133 § 2 kro
Teza: Zasądzono alimenty od córki na rzecz matki.

Sygn. akt III RC 190/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 maja 2019 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
PrzewodniczącySSR Kinga Miotk-Załuska
Protokolantst. sekr. sądowy Grażyna Łukasiak
po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2019 r. w Toruniu
sprawy z powództwa:
R. K.
przeciwko:
K. T.
o:
alimenty

I
zasądza od pozwanejK. T.na rzecz powódkiR. K.alimenty w kwocie po 400/ / złotych miesięcznie, płatne do rąk powódki, poczynając od dnia 08.03.2018 r., do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat,

II
oddala powództwo w pozostałej części,

III
znosi pomiędzy stronami koszty procesu,

IV
wyrokowi w pkt I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 190/18

UZASADNIENIE
R. K.wniosła w dniu 8 marca 2018 r. pozew przeciwko córce –K. T., domagając się alimentów w kwocie 1200 złotych– po sprecyzowaniu stanowiska na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. (k.170) – zasądzenia na jej rzecz kwoty po 800 zł miesięcznie tytułem alimentów, płatnych do jej rąk do 10-tego dnia każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności każdej z rat.
Powódka uzasadniła swoje stanowisko m.in. tym, że za namową pozwanej sprzedała ona własne mieszkanie w marcu 2012 r. za kwotę 193.000 zł i zamieszkała w kawalerce należącej do powódki. Powódka w tym czasie opiekowała się chorym mężem, opłacała wyłącznie ze swoich środków jego leczenie a nadto przekazywała pozwanej i jej mężowi środki finansowe na poczet kosztów związanych ze stałą opieką medyczną nad chorym mężem. W dniu 12 kwietnia 2012 r. dokonała ona darowizny na rzecz pozwanej kwoty 140.000 zł zastrzegając przy tym prawo do dożywotniej i nieodpłatnej służebności osobistej, polegającej na prawie do nieodpłatnego zajmowania przez nią całego mieszkania – kawalerki należącej do pozwanej, oraz opieki nad powódką przez pozwaną w przyszłości. Po śmierci męża powódki relacje między nią a pozwaną uległy pogorszeniu, wobec czego powódka wyprowadziła się z zajmowanego mieszkania do swojego przyjaciela zamieszkałego wT.. Pozwana wbrew wcześniejszym ustaleniom nie przeznaczyła kwoty darowizny na spłatę kredytu mieszkaniowego ani nie zdecydowała się na zagwarantowanie formalnie własnej matce możliwości dożywotniego mieszkania w kawalerce wB.. Obecnie mieszkanie to jest wynajmowane obcym osobom. Wbrew woli powódki kwota darowizny została przez pozwaną przekazana mężowi pozwanej. Powódka wskazała, że pozwana pracuje jako dyrektor ds. Marketingu w należącej do jej męża firmie(...)A. T. (1).
W odpowiedzi na pozew pozwanaK. T.wniosła o oddalenie powództwa w całości wskazując m.in., że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na zasądzenie od niej na rzecz powódki alimentów. Na utrzymaniu ma ona małoletniego syna a z uwagi na trudności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie ma ona z mężem zdolności finansowej. Z trudem utrzymują oni siebie a niejednokrotnie wspierają ich teściowie.

Sąd ustalił, co następuje:

PowódkaR. K.jest matką pozwanejK. T..
/okoliczność bezsporna a ponadto dowód: odpis skrócony aktu urodzenia k. 10/
R. K.ma obecnie(...)lat. Oprócz pozwanej ma jeszcze czworo dzieci.
Do końca marca 2012 r. zamieszkiwała wS.wraz ze swoim mężem w mieszkaniu stanowiącym jej wyłączną własność. Z uwagi na chorobę męża i konieczność jego leczenia, pozwana zaproponowała powódce aby wraz z mężem przeniosła się doB., gdzie mieszkała pozwana.
Powódka w marcu 2012 r. sprzedała swoje mieszkanie za kwotę 193.000 zł i wraz z mężem zamieszkali oni wB.w mieszkaniu o powierzchni 34 m2stanowiącym wyłączną własność pozwanej.
W dniu 12 kwietnia 2012 r. powódka dokonała przelewu na rzecz pozwanej kwoty 150.000 zł, z czego 140.000 zł było darowizną na rzecz pozwanej, a 10.000 zł stanowiło darowiznę dla córkiP. M.. Pozostałe dzieci powódki nie otrzymały od niej żadnych pieniędzy. W zamian za tę darowiznę pozwana miała zapewnić powódce możliwość dożywotniego zajmowania mieszkania stanowiącego własność pozwanej oraz zapewnić jej w przyszłości opiekę.
W marcu 2013 r. zmarł mąż powódki. Od tego czasu zaczęły się psuć jej relacje z pozwaną. W październiku 2014 r. powódka wyprowadziła się z mieszkania pozwanej i zamieszkała wT.wraz z ówczesnym partnerem –Z. J..
Obecnie nadal mieszka uZ. J., jednak nie pozostają już oni w związku. Prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Powódka przekazuje mu ok. 240 zł miesięcznie na poczet kosztów utrzymania mieszkania.
Zdarzało się w przeszłości, żeZ. J.wyrzucał powódkę ze swojego mieszkania i mieszkała ona wówczas u swojej siostry wS..Z. J.chciałby, aby powódka wyprowadziła się na dobre z jego mieszkania.
Powódka otrzymuje emeryturę w wysokości ok.(...)zł netto miesięcznie. Nie podejmuje dodatkowych prac.
Choruje przewlekle z powodu obturacyjnej choroby płuc, jaskry, zmian zwyrodnieniowych i zapalenia żołądka. Na leki wydaje ok. 200-300 zł miesięcznie.
Spłaca kredyt zaciągnięty na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Miesięczna rata wynosi 300 zł miesięcznie.
Na telefon powódka wydaje ok. 56 zł miesięcznie.
/dowód: potwierdzenie przelewu k. 11
pismo ZUS k. 13
zaświadczenie lekarskie k. 40
PIT powódki za rok 2017 k. 41
wyciąg z konta k. 42-49
zeznania świadkaE. D.k. 170-170v.
zeznania świadkaZ. J.k. 170v.-171v.
zeznania świadkaP. M.k. 192v.-193v.
zeznania świadkaP. S.k. 195-196
przesłuchanieR. K.k. 234-235v./
K. T.ma obecnie(...)lat. Z wykształcenia jest inżynierem inżynierii środowiska.
Pieniądze otrzymane w darowiźnie od powódki mąż pozwanej przeznaczył na inwestycje związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.
Po wyprowadzeniu się powódki z mieszkania pozwanej,K. T.oddała je w najem.
W lipcu 2018 r. pozwana poprosiła powódkę aby ta wymeldowała się z mieszkania wB.stanowiącego jej własność, bowiem chce je sprzedać z uwagi na posiadane zadłużenie i ryzyko przejęcia mieszkania przez komornika. Powódka wyraziła zgodę na wymeldowanie.
Pozwana mieszka obecnie wraz z mężem i synemW., który ma(...)lat, w mieszkaniu stanowiącym własność jej teściów. Koszty utrzymania mieszkania ponoszą teściowie pozwanej. Przekazują oni też mężowi pozwanej pieniądze na utrzymanie rodziny.
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy orzekł separację małżeństwa pozwanej iA. T. (1). Wyrokiem tym zasądzono odA. T. (1)na rzecz mał.W. T.alimenty w kwocie po 1.000 zł miesięcznie.
Pozwana ma obecnie ok. 1.000.000 zł długów związanych z działalnością gospodarczą jej męża.A. T. (1)ma z tego tytułu zadłużenie w łącznej kwocie ok. 2.000.000 zł.
Pozwana pracowała w firmie swojego męża, jednak została zwolniona. Przez miesiąc pracowała na budowie i otrzymała wówczas(...)zł. Od marca 2019 r. jest zarejestrowana jako bezrobotna z prawem do zasiłku w kwocie(...)zł miesięcznie przez pół roku i w kwocie(...)zł miesięcznie przez kolejne 6 miesięcy.
Pozwana oceniła, że gdyby posiadała pracę i otrzymywała świadczenia rodzinne na syna, to po uiszczeniu wszelkich opłat pozostałoby jej ok. 2.000 zł miesięcznie na pokrycie pozostałych kosztów utrzymania.
/dowód: odpis skrócony aktu urodzenia mał.W.k. 29
potwierdzenie przelewu k. 30-31, 203, 231
decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej k. 58
wezwanie do zapłaty k. 61-62, 229-230
zawiadomienie o zajęciu wierzytelności k. 63-69, 213-215, 222-226
nakaz zapłaty k. 70, 74, 80, 212
wyciąg z konta k. 84-87, 201-202, 207
zeznania świadkaA. O.k. 172-172v.
zeznania świadkaA. T. (2)k. 172v.-173
zeznania świadkaT. T.k. 173-173v.
zeznania świadkaZ. T.k. 173v.-174v.
zeznania świadkaA. T. (1)k. 194v.-195
zaświadczenie Prezydenta MiastaB.k. 197
zaświadczenie o zaległości w podatkach k. 198-199
wyrok SO w Bydgoszczy z dn. 13.12.2018r. k. 200
potwierdzenie założenia i likwidacji lokaty k. 204-206
karta rejestracji bezrobotnego k. 208-211
upomnienia k. 218-221
zeznania świadkaD. G.k. 233-234
przesłuchanieK. T.k. 235v.-237/

Sąd zważył, co następuje:

Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, zeznania świadków oraz przesłuchanie powódki i pozwanej.
Sąd przyjął za wiarygodne dowody w postaci dokumentów złożonych przez strony do akt sprawy, albowiem nie było podstaw do ich podważenia. Żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności.
Zgodnie zart. 230 kpcuznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie, pismach procesowych złożonych w sprawie, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materialne procesowym.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków:E. D.,Z. J.,P. M.,P. S.,A. O.,A. T. (2),T. T.,Z. T.,A. T. (1)iD. G.albowiem były one logiczne, rzeczowe i spójne. Pozostawały również w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym. Niewielkie rozbieżności wynikały z braku dokładnej wiedzy świadków o danej okoliczności.
Sąd nie oparł ustaleń na zeznaniach świadkaB. M.albowiem świadek ten nie posiadał wiedzy na temat okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu wyjaśnienia oraz zeznania złożone przez powódkę i pozwaną należało co do zasady uznać za wiarygodne. Przedstawiane przez strony fakty nacechowane jednak były subiektywną oceną poszczególnych okoliczności. Strony starały się bowiem w sposób jak najbardziej korzystny dla siebie przedstawić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przechodząc do rozważań prawnych należy wskazać, że zgodnie z treściąart. 128 kroobowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Regulacja powyższa konkretyzuje konstytucyjną zasadę trwałości rodziny i oznacza, że między krewnymi może powstać stosunek alimentacyjny z chwilą wystąpienia przesłanek, od których dalsze przepisy, a w szczególnościart. 132-136 kro, uzależniają roszczenie uprawnionego oraz odpowiadający temu roszczeniu obowiązek spełnienia świadczeń alimentacyjnych przez zobowiązanego.
Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu osobie uprawnionej środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (art.128 kro). Oba te pojęcia należy rozumieć szeroko, obejmując nimi świadczenia niezbędne do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb bytowych oraz do zapewnienia uprawnionemu tego wszystkiego, co jest konieczne do jego fizycznego i umysłowego rozwoju. Tak najogólniej można zdefiniować pojęcie obowiązku alimentacyjnego.
Obowiązek ten obciąża krewnych w określonej prawem kolejności, która została ustalona wart. 129-132 kroi jest uzależniona od stopnia bliskości osób z kręgu rodzinnego uprawnionych. Przepisy powyższe stanowią, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.
Zgodnie z treściąart. 133 krouprawnionym do świadczeń alimentacyjnych (poza dziećmi) jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
W świetle orzecznictwa, pojęcie niedostatku zart. 133 § 2 kroobejmuje zarówno wypadki, gdy uprawniony do alimentacji nie ma żadnych środków utrzymania, jak również taką sytuację materialną, w której osoby uprawnione nie mogą lub nie potrafią samodzielnie w pełni zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb na poziomie zbliżonym do minimum socjalnego w zakresie utrzymania i wychowania(wyrok SN z 1974.02.20, III CRN 388/73, OSNC 1975/2/29). Jednocześnie jednak należy zauważyć, że popadnięcie w niedostatek pozwala żądać alimentów jedynie wówczas, gdy nie stało się to umyślnie lub też gdy nie jest ono efektem hulaszczego trybu życia. W przeciwnym razie żądanie alimentów może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc)(wyrok SN z 1974.04.22, III CRN 66/74, LEX nr 7468).
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, analiza zgromadzonego materiału procesowego wskazuje, że powództwoR. K.zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
W ocenie Sądu powódka pozostaje w niedostatku. Jej dochód stanowi jedynie emerytura w wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Kwota ta nie pozwala na pokrycie wszystkich koniecznych kosztów jej utrzymania, tj. kosztów wynajęcia mieszkania, zakupu leków i wyżywienia.
Ocena materiału procesowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanejK. T.znajduje się płacenie po 400 zł miesięcznie alimentów dla swojej matki.
Oceniając możliwości zarobkowe pozwanej Sąd miał na uwadze fakt, że jest ona obciążona znacznym długiem z tytułu prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej oraz fakt, że ma ona na utrzymaniu(...)syna.
Pozwana wskazywała, że nie pracuje, jest zatrudniona jako bezrobotna. Zjawisko bezrobocia i przejściowy brak pracy nie oznacza, że pozwana nie posiada możliwości zarobkowych – konkurencja na rynku pracy jest bowiem stałym elementem gospodarki wolnorynkowej a trudności w znalezieniu zatrudnienia są typowym zjawiskiem.
Stan zdrowia pozwanej nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia – jest ona osobą młodą i zdrową, nie cierpi na żadne przewlekłe choroby.
Sąd miał też na uwadze, że pozwana jest osobą wykształconą. Ukończyła studia i jest z wykształcenia inżynierem inżynierii środowiska.
Wobec tego sąd uznał, że w zakresie możliwości zarobkowych pozwanej znajduje się uzyskiwanie wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 2.000 zł netto miesięcznie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.
Na podstawieart. 100 k.p.c.Sąd zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu
O rygorze natychmiastowej wykonalności co do pkt. I wyroku orzeczono na podstawieart. 333 § 1 pkt. 1 k.p.c.