Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 174/20
Data wyroku: 2020-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Karol Troć
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko zdrowiu
Podstawa prawna: art. 437§ 1 kpk

Sygn. akt II Ka 174/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia SO Karol Troć

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak

przy udziale prokuratora Leszka Wójcika
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2020 r.
sprawyA. K.,E. P.,P. P.,A. S.iK. Ś.
oskarżonychart. 158 §1 kk,art. 193 kk
na skutek apelacji, wniesionych przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie
z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt II K 239/19

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa 60 zł tytułem opłaty za II instancję;

III
zwalnia oskarżonych i oskarżycieli posiłkowych od wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 174/20

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 12 listopada 2019 r., sygn. II K 239/19

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

----

----------------------

-------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

--------

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

-----------------

------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

W niniejszej sprawie wniesiono 2 apelacje, niemniej jednak wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego złożył jedynie pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, dlatego też niniejsze rozważania, zgodnie zart. 457 § 2 kpk, ograniczono do odpowiedzi na sformułowane przez niego zarzuty.
- obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku, a toart. 413 § 1 pkt 5 kpk, poprzez pominięcie w części dyspozytywnej wyroku rozstrzygnięcia o uznaniuK. Ś.,A. S.,E. P.,A. K.iP. P.za winnych popełnienia zarzucanego im w punkcie II aktu oskarżenia;

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Weryfikując wyrok, uzasadnienie Sądu I instancji i akta przedmiotowej sprawy, Sąd Okręgowy nie stwierdził w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu całości postępowania karnego wobec oskarżonych w zakresie obu zarzucanych im czynów, a zatem także w zakresie czynu z pkt II aktu oskarżenia nieprawidłowości, które czyniłyby zasadnym wniosek o uchylenie całości wyroku. Sąd I instancji ustalił, że zaistniały przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania całości postępowania, a więc co do obu zarzuconych oskarżonym czynów i takie rozstrzygnięcie wydał, a jedynie sformułował je w skrajnie uproszczony, niejasny dla wszystkich (co wynika za apelacji pełnomocnika) sposób. Prawidłowo Sąd winien w pierwszej kolejności wskazać, jakich dokonał ustaleń faktycznych (stwierdzić, czy i jakich czynów oskarżeni się dopuścili – z ewentualnymi zmianami w ich opisie), stwierdzić, czy czyny te podpadają pod jakieś przepisy szczególne prawa karnego (czy wyczerpują znamiona jakiegoś przestępstwa) i dopiero po wskazaniu ustaleń co do stopnia ich winy oraz społecznej szkodliwości ich czynów, sformułować rozstrzygnięcie o warunkowym umorzeniu postępowania. Sąd tymczasem skrócił to orzeczenie do sformułowania, sprowadzającego się do warunkowego umorzenia postępowania (całego) - jedynie ze zmianą w zakresie opisu czynu z pkt I aktu oskarżenia, nie orzekając osobno o ustaleniu, że wszyscy oskarżeni dopuścili się obu zarzuconych im czynów, a jedynie w zakresie jednego z nich w zmienionym kształcie, co rzeczywiście mogło wywołać wrażenie braku rozstrzygnięcia o jednym z czynów. Różnica między aktem oskarżenia a treścią zaskarżonego wyroku dotyczyła jedynie zmiany opisu czynu z pkt I poprzez wyeliminowanie elementu, nie znajdującego potwierdzenia w wynikach postępowania dowodowego. Lektura uzasadnienia wyroku, będącego przecież sprawozdaniem z opisanych wyżej czynności, potwierdza stwierdzenie, że Sąd I instancji objął wyrokiem całość zarzutów aktu oskarżenia, nie pomijając (mimo takiego pozoru) żadnego z zarzuconych oskarżonym czynów. Brak więc było podstaw do stwierdzenia w tym względzie takich nieprawidłowości, które miałyby spowodować konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku.

Wniosek

- o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku.

Lp.

Zarzut

2.

- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, wyrażający się w uznaniu, iż wina i społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, w sytuacji, gdy okoliczności czynu, w szczególności pora nocna, miejsce zdarzenia, działanie z zamiarem bezpośrednim pobiciaS. O., uderzenie w trakcie zdarzeniaA. O., postawa oskarżonych, którzy od samego początku składali wyjaśnienia nakierowane na uniknięcie odpowiedzialności karnej, wskazuje, że zarówno wina oskarżonych, jak i stopień społecznej szkodliwości społecznej czynów im zarzucanych jest wysoka, a co za tym idzie brak jest przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania;

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Okręgowy nie stwierdził błędu w pierwszoinstancyjnych ustaleniach faktycznych w zakresie stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez oskarżonych. Pomimo podjętej próby podważenia zaskarżonego wyroku argumenty pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych wyrażone w apelacji nie wykazały, które z ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie jest dowolne i nieprzekonujące, a w szczególności nie odpowiada zasadom logicznego rozumowania. Zgodnie zart. 115 § 2 kkprzy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Z kolei stopień winy podlega z ocenie przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności decydujących o przypisaniu winy, a więc dojrzałości sprawcy, jego poczytalności, zdolności do rozpoznania bezprawności zachowania oraz ewentualnych anormalnych sytuacji motywacyjnych. Powyższe kwalifikatory stopnia społecznej szkodliwości czynu, jak również stopień winy oskarżonych, skorelowany z anormalną sytuacją motywacyjną, zostały w wyważony sposób uwzględnione przez Sąd Rejonowy w rozstrzygnięciu o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Wbrew stanowisku pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, w przedmiotowej sprawie wcześniejsze rozmowyS. O.i jego smsy kierowane doP. S.nie mogły pozostać bez wpływu na ocenę zachowania oskarżonych. Sąd Rejonowy prawidłowo zważył również to, iż oskarżeni przybyli na miejsce zdarzenia po prowokujących zachowaniach i połączeniach telefonicznych wykonywanych przez pokrzywdzonegoS. O..A. O.nie została jako pokrzywdzona objęta zarzutem zart. 158 § 1 kk, a jedynie zart. 193 kk, wobec czego argument dotyczący jej uderzenia pozostaje poza ustaleniami faktycznymi. Konieczność uwzględnienia powyższych okoliczności w finalnym rozstrzygnięciu wynikała przede wszystkim z przepisuart. 410 kpk, który na względzie winien mieć nie tylko Sąd merytoryczny, ale także skarżący. W świetleart. 74 § 1 kpkoskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść. Przyznanie się do winy nie było zatem warunkiem koniecznym orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania. Mimo nieprzyznania się oskarżonego Sąd może orzec o warunkowym umorzeniu postępowania, jeżeli oceni, że okoliczności popełnienia czynów, tak jak w niniejszej sprawie, nie budzą wątpliwości. Instytucja warunkowego umorzenia postępowania zgodnie z zamysłem ustawodawcy ma na celu przyczynienie się do likwidacji konfliktu wywołanego przestępstwem i powinna znaleźć zastosowanie wszędzie tam, gdzie nie ma potrzeby, ze względu na cele kary, jej wymierzania, w szczególności w odniesieniu do drobnej przestępczości, gdy górna granica zagrożenia karą nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności. W niniejszej sprawie nie zachodziły żadne negatywne przesłanki zart. 66 § 1 kk, które wykluczałyby przedmiotowe rozstrzygnięcie. W stosunku do wszystkich oskarżonych zachodziła również pozytywna prognoza kryminologiczna.

Wniosek

- o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku.

Lp.

Zarzut

3.

- rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci częściowego naprawienia szkody w wysokości po 500 zł od każdego z oskarżonych w sytuacji, gdy okoliczności czynu oraz uszczerbek na zdrowiuS. O.uzasadniał zasądzenie od oskarżonych na rzecz oskarżyciela posiłkowegoS. O.kwoty 20.000 zł płatnej solidarnie;

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Środek orzekany na podstawieart. 46 § 1 kkma charakter wyłącznie kompensacyjny i co do niego nie stosuje się ogólnych zasad wymiaru kary. Zgodnie zart. 56 kkprzepisyart. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 kk(dyrektywy wymiaru kary) stosuje się odpowiednio do orzekania innych środków przewidzianych wKK, z wyjątkiem obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Dla orzeczenia obowiązku naprawienia szkody decydujące znaczenie ma ustalenie, czy przypisane oskarżonemu przestępstwo wyrządziło pokrzywdzonemu szkodę, a nie określenie hierarchii dóbr prawnych chronionych przepisem stanowiącym podstawę skazania (por. wyrok Sądu /Najwyższego z dnia 28 marca 2019 r., sygn. V KK 119/18, Legalis Numer 1938299). Rozmiary odszkodowania w znaczeniu cywilnoprawnym wyznaczają granice obowiązku naprawienia szkody, gdyż wszystko, co wykracza poza nie, byłoby zyskiem z przestępstwa uzyskanego przez pokrzywdzonego. Z tego też względu, żądanie podwyższenia obowiązku naprawienia szkody do 20.000 zł Sąd Okręgowy uznał za wygórowane i nie przystające do realiów tej sprawy, jak również procesu i czasu leczenia pokrzywdzonego. Zasądzona przez Sąd Rejonowy kwota 2.500 zł (po 500 zł od każdego z oskarżonych) znacząco przewyższa miesięczne, minimalne wynagrodzenie za pracę (1.920 zł netto w 2020 r.), z którego utrzymuje się wiele rodzin i gospodarstw domowych. Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w określonej w wyroku Sądu I instancji wysokości, nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu przezS. O.niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego.

Wniosek

- o zmianę wyroku poprzez zasadzenie solidarnie od oskarżonych na rzecz oskarżyciela posiłkowegoS. O.naprawienia szkody w wysokości 20.000 zł;

☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Bezzasadność zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Bezzasadność wniesionych środków odwoławczych i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

----------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

----------------------------------------------------------------------------------

☐art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

--------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6

Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II i III

Na podstawieart. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.),Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa 60 zł tytułem opłaty za II instancję, jednocześnie na podstawieart. 624 § 1 kpkiart. 636 § 2 kpk, Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonych i oskarżycieli posiłkowych od wydatków postępowania odwoławczego, stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa.

7

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych subsydiarnych

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść
☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanywart. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k.– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana