Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 2008/18
Data wyroku: 2019-02-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Buła, Agnieszka Cholewa-Kuchta, Liliana Kaltenbek

Sygnatura akt II Ca 2008/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 lutego 2019 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Cholewa-Kuchta (sprawozdawca)

Sędziowie:

SO Grzegorz Buła
SO Liliana Kaltenbek

Protokolant: sekr. sądowy Dominik Kulesza
po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2019 r. w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwaB. A.iG. T.
przeciwkoM. M.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie
z dnia 3 lipca 2018 r., sygnatura akt VI C 1056/17/S

1
oddala apelację;

2
zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Grzegorz Buła SSO Agnieszka Cholewa-Kuchta  SSO Liliana Kaltenbek
II Ca 2008/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem sąd oddalił powództwo i obciążył pozwanych kosztami postępowania. W uzasadnieniu sąd przyjął jako bezsporne, że pozwany jest komornikiem i prowadził pod sygnaturą KM 340/14 postępowanie egzekucyjne z wnioskuG. S.przeciwko dłużnikowiM. B.. W ramach tego postępowania doszło do sprzedaży licytacyjnej samodzielnegolokalu mieszkalnego nr (...)położonego w budynku przyulicy (...)wK.z własnością którego to lokalu związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej. W treści księgi wieczystej przedmiotowy lokal opisano jako składający się z kuchni, pokoju, łazienki, a także pomieszczenia przynależnego łazienki na parterze, łącznie wskazano pow.(...)m(
    2). Rzeczoznawca majątkowy wycenił wartość tego prawa przy przyjęciu powierzchni tego lokalu jak w księdze wieczystej. Przedmiotowy lokal wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej nabyli powodowie na majątek wspólny jako wspólnicy spółki cywilnej za kwotę 75 000 zł. Sąd ustalił, iż powodowie na oględzinach przedmiotowej nieruchomości przed licytacją nie byli, komornik i asesor komorniczy, który dwukrotnie był w z osobami zainteresowanymi przed terminem licytacji nie zauważyli różnicy w metrażu nieruchomości. Różnicy pomiędzy rzeczywistym metrażem a tym wynikającym z treści księgi wieczystej nie dostrzegł także rzeczoznawca majątkowyH. D.. Sąd Rejonowy jako podstawę dochodzonego roszczenia wskazuje art. 23 u.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku w o komornikach sądowych i egzekucji podając, że dla przyjęcia odpowiedzialności komornika konieczne jest przypisanie mu obiektywnej bezprawności zgodnie z brzmieniem tego przepisu. W orzecznictwie przyjęte jest, że za niezgodne z prawem czynności komornika należy uznać nierzetelnie sporządzony opis i oszacowanie nieruchomości jednakże w tejże sprawie sąd nie widzi podstaw do przypisania takiej odpowiedzialności komornikowi. W świetle brzmieniaart. 947 § 1 pkt 1 k.p.c.wskazanie powierzchni nieruchomości w opisie i oszacowaniu ma charakter nieobligatoryjny a zatem z tej przyczyny nie istniał obowiązek wskazania ich przez komornika. Komornik oraz rzeczoznawca majątkowy działali w zaufaniu do wpisów znajdujących się w księdze wieczystej kierując się w tym zakresie dotychczasową praktyką. Komornik zatem wykonał wszystkie nałożone na niego przez prawo obowiązki, nie sposób dopatrzyć się naruszenia prawa a także niedbalstwa, z tej przyczyny powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach sąd orzekł w oparciuartykuł 98 k.p.c.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia składają powodowie zarzucając naruszenie przepisówart. 233 § 1 k.p.c.iart. 278 § 5 k.p.c.poprzez błędne ustalenie w oparciu o zeznanie świadkaR. D., że różnica pomiędzy powierzchnią lokalu ujawnioną w księdze wieczystej a rzeczywistą powierzchnią nie ma wpływu na ustalenie wartości tego lokalu, w sytuacji kiedy postawienie takiego twierdzenia wymaga wiadomości specjalnych. Zarzucono także naruszenie szeregu przepisów postępowania, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z inwentaryzacji lokalu, oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, a także błędną wykładnię przepisuart. 947 § 1 pkt 1 i 9 k.p.c.polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie nakłada na komornika obowiązku badania rzeczywistej powierzchni nieruchomości, z której prowadzona jest egzekucja . Zarzucono także naruszenie prawa materialnego a toart. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjipoprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że bezprawność o jakiej mowa w tym przepisie obejmuje przypadki o oczywistej niezgodności opisu i oszacowania nieruchomości ze stanem rzeczywistym podczas gdy przepis ten nie różnicuje bezprawności działania lub zaniechania w zależności od kryterium oczywistości. Wskazując na powyższe zarzuty wnosi się o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości wraz z rozpoznaniem w oparciuart. 380 k.p.c.w wniosków powodów o dopuszczenie dowodów zawnioskowanych w trakcie postępowania, a to wszystko za zasądzeniem kosztów postępowania ewentualnie o uchylenie wyroku i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył:
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy sąd odwoławczy przyjmuje za własne podziela także w całości wywody prawne tego sądu.
Dla rozpoznania słuszności zarzutów w apelacji w pierwszej kolejności konieczne jest przesądzenie czy w ogóle pozwanemu przypisać można działanie niezgodne z prawem , stwierdzenie , że tak, daje podstawę do podjęcia dalszych czynności procesowych w tym przeprowadzenia dowodów o których mowa w apelacji.
W świetle uregulowania art. 23 ustawy o komornikach sądowych, stanowiącym samodzielną podstawę solidarnej odpowiedzialności komornika i Skarbu Państwa, przyjmuje się, że nie jest to odpowiedzialność ani na zasadzie winy, ani na zasadzie ryzyka; wystarczy sama niezgodność z prawem działania lub zaniechania komornika przy wykonywaniu czynności. Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym; jako organ władzy publicznej wykonuje powierzone mu przez ustawę czynności związane z przymusowym wykonywaniem orzeczeń sądowych, a także inne zadania powierzone przez ustawę. Jego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej mieści się zatem w ramach konstytucyjnego modelu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wskutek niezgodnych z prawem działań organów władzy publicznej (tak np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r., III CZP 54/04, OSNC 2005, nr 10, poz.168, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2010 r., V CSK 279/09, "Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa" 2012, nr 3, poz. 5). Do odpowiedzialności odszkodowawczej komornika znajdują zastosowanie ogólne przepisykodeksu cywilnegoregulujące odpowiedzialność deliktową. Przesłanki tej odpowiedzialności to wyrządzenie szkody (uszczerbku w dobrach poszkodowanego), zdarzenia z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy (sprzeczne z prawem działanie lub zaniechanie komornika) i związku przyczynowego między tym zdarzeniem a powstałą szkodą. Komornik ponosi odpowiedzialność jedynie za typowe, niewywołane jakimś szczególnym zbiegiem okoliczności, następstwa swoich czynności czy też zaniechania. Szkoda to wszelki uszczerbek majątkowy w dobrach chronionych przez prawo. Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia przez komornika podlega odpowiedniemu zmniejszeniu z uwzględnieniem stopnia winy poszkodowanego i komornik (art. 362 k.c.).
W tej sprawie zasadniczo, według powodów, zdarzenie wywołujące szkodę przypisane komornikowi polega na braku wskazania w opisie i oszacowaniu, że rzeczywista powierzchnia użytkowa nabytego lokalu była mniejsza niż powierzchnia wynikająca z treści księgi wieczystej. Ta swego rodzaju odpowiedzialność za zaniechanie może być dochodzona w razie naruszenia obowiązku ustawowego (tak np. SN w wyroku z dnia 5 sierpnia 2004 r., III CK 332/03 wskazał, że podstawą dochodzenia roszczenia przeciwko Skarbowi Państwa o naprawienie szkody wynikłej na skutek zaniechania funkcjonariusza państwowego, jest istnienie obowiązku podjęcia określonego działania względnie zaniechanie podjęcia obowiązku przewidzianego w przepisach prawa). Słusznie Sąd Rejonowy podaje, że przepisart. 947 par.1 pkt.1 kpcnie nakłada na komornika obowiązku wskazania w protokole opisu w ogóle obszaru skoro mowa tam, że to wskazanie powinno się znajdować „w miarę możności”, a zatem gdy to wskazanie jest możliwe. Tu powierzchnia użytkowa lokalu nie została podana dowolnie, została wskazana za treścią księgi wieczystej i różnica 3,45 m2 (to przy założeniu, że rzeczywiście realna powierzchnia lokalu jest mniejsza) przy powierzchni łącznejlokalu (...)m2 nie była zauważalna „gołym okiem” dla Komornika, dla rzeczoznawcy i innych osób oglądających lokal. Tylko w sytuacji, gdy różnica w powierzchni byłaby dla przeciętnej osoby zauważalna lub gdyby Komornikowi ktoś zwrócił uwagę o nieprawidłowości w oznaczeniu powierzchni lokalu a komornik nie podjąłby czynności sprawdzających byłyby podstawy do przyjęcia naruszenia obowiązku dokonania rzetelnego opisu. Przepispar. 133 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1968r.daje podstawę do działania komornikowi tylko gdy dane zawarte w wyciągach z księgi wieczystej lub z ewidencji gruntów i budynków, a dotyczące obszaru lub sposobu użytkowania nieruchomości, nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu a zatem musi mieć informację, że dane te są niewłaściwe. Jeżeli komornikowi nie można przypisać takiej wiedzy to nie ma podstaw do konstruowania jego odpowiedzialności za to, że nie zlecił inwentaryzacji lokalu, gdyż żaden przepis takiego obowiązku na niego nie nakłada a sam także nie ma ani uprawnień ani obowiązku do dokonywania obmiaru powierzchni. Z tych przyczyn brak bezprawności, a to wyklucza potrzebę prowadzenia dalszych czynności procesowych, których zaniechanie zarzucono sądowi I instancji.
Na marginesie warto wskazać, że ewentualna różnica w powierzchni użytkowej lokalu co do którego zaświadczenie o samodzielności wydano w 2000r. według wówczas wykonanej inwentaryzacji, wynikała zapewne z przyjęcia odmiennych norm co do sposobu obmiaru powierzchni (norma PN-70/B-02365 i PN-ISO9836 : 1997, tej ostatniej obowiązek stosowania wprowadzony został w 2012r.) jest to widoczne na rzutach lokalu, które nie są identyczne a do tego wskazane pomiary nie pokrywają się.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji na podstawieart. 385 kpc. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z wynikiem postępowania odwoławczego w oparciu o przepisart. 98 kpcw zw. zart. 391 par.1 kpc. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego przyjęto w stawce minimalnej zgodnie z par.2 pkt.4 w zw. z par.10 u.1 pkt.1 rozporządzenia MS z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.