Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 161/20
Data wyroku: 2020-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Witkowski
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III U 161/20

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2020r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Piotr Witkowski

Protokolant:

st. sekr. sądowy Marta Majewska-Wronowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2020r. w Suwałkach
sprawyT. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o wysokość świadczenia
w związku z odwołaniemT. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 17 grudnia 2019 r. znak(...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt III U 161/20

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 17.12.2019r., wykonując wyrok Sądu z dnia 08.10.2019r. III U 499/19, odmówiłT. G.prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury powszechnej.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie zart. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2018r., poz. 1270 ze zm.) prawa do świadczenia lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczenia lub na ich wysokość.
W związku zaś z tym, że nie przedłożono nowych dowodów, ani nie ujawniono nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji przyznającej emeryturę powszechną Zakład odmówił ponownego obliczenia emerytury.
W odwołaniu od tej decyzjiT. G.wniosła o jej uchyleniei zobowiązanie organu rentowego do ponownego ustalenia jej emeryturyz uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.03.2019r. P 20/16. Uważała, że zachodzą przesłanki z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej. Dowodem bowiem na wydanie błędnej decyzji o przyznaniu emerytury powszechnej jest właśnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r. P 20/16. Organ rentowy popełnił błąd stosując do obliczenia jej emerytury art. 25 ust.1b ustawy z dnia 11.05.2012r. Stwierdzenie we wcześniej decyzji, że wydał ją z naruszeniem prawa stanowi swoiste przyznanie się przez organ rentowy do błędu.
Odwołująca się wskazywała, że błąd organu rentowego oznacza „każdą obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego działania samego organu rentowego, czy też rezultatem niewłaściwych działań pracodawców albo wadliwej techniki legislacyjneji w konsekwencji niejednoznaczność stanowionych przepisów” w tym także naruszenie prawa wskutek niewłaściwej wykładni obwiązujących przepisów. Wywodziła następnie, że organ rentowy jako państwowa jednostka organizacyjna wraz z organem nadrzędnym ponosi pełną odpowiedzialność za działania jakie podejmuje w imieniu państwa.
Powołała się na Trybunał Konstytucyjny, który wskazał, że regulacja prawna stwarza możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału, a możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego.
Organ rentowy winien więc w wyniku nowej okoliczności i błędu z powodu niewłaściwej wykładni prawa wznowić postępowanie i ponownie przeliczyć w oparcio art. 114 ustawy emerytalnej jej emeryturę na podstawie zwaloryzowanych składeki kapitału początkowego oraz odpowiednio wyższy wiek.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji, a nadto wskazując, że wcześniej ostateczną decyzją z dnia 09.12.2013r. przyznał emeryturę na podstawie przepisu art. 24 ustawy emerytalnej od dnia 01.11.2013r. i ustalił jej wysokość pomniejszająco kwotę pobranych wczesnej emerytur (art. 25 ust. 1b). Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 28.10.2019r. sygn. akt III U 499/19 oddalił odwołalnie od decyzji o odmowie wznowienia postępowania w tej sprawie, przekazując jednocześnie wniosek o przeliczenie emerytury na zasadzie art. 114 ustawy emerytalnej do rozpoznania. Wysokość jednak emerytury została obliczona zgodniez obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentachz FUS. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie przewidują bowiem możliwości wznowienia postępowania przed organem rentowym na skutek wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny , stwierdzającego niezgodność aktu normatywnegozKonstytucja RP. Orzeczenie trybunału Konstytucyjnego stanowi samodzielnąi szczególna podstawę wznowienia postępowania, wymieniona w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe (art. 4011kpciart. 540 §2 kpc), jaki administracyjne (art. 145a kpa).

Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje:

Odwołania za uzasadnionego uznać nie można.
Nie można mianowicie uznać aby zaszły przesłanki określone art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej. W tym zaś tylko zakresie zaskarżona decyzja była przedmiotem rozstrzygnięcia na skutek punku 2 prawomocnego wyroku Sądu Okręgowegow Suwałkach wniosek 28.10.2019r. sygn. akt III 499/19, zgodnie z którym przekazano Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.do rozpoznania w trybieart. 114 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1270 ze zm.) wniosekT. G., który wpłynął do organu rentowego 23.04.2019r. o przeliczenie emerytury z , uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6.03.2019r. sygn. akt P 20/16.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lubz urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:

1
po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;

2
decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;

3
dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

4
decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierająca świadczenie;

5
decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;

6
przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.

Żadna z tych okoliczności w sprawie nie zachodzi.
Odpadają z całą pewnością przesłanki określone w pkt 2, 3, 4 i 5 art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej. Trudno też uważać aby zachodziły przesłanki określone w pkt 1 i 6 art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej. Brak jest bowiem nowych dowodów bądź nowych okoliczności istniejących przed wydaniem zaskarżonej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń. Nie można też uznać aby zachodził błąd ze strony organu rentowego. Gdyby bowiem tak uznać to za błędy ustawodawcy należałoby obciążyć organ rentowy, który nie jest niczemu winny i nie powinien ponosić odpowiedzialności za ustawodawcę. Organ rentowy musiał stosować wprost obowiązujący go wówczas przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Nie musiał go w żaden sposób interpretować i dokonywać jego wykładni. Nie wymagał bowiem żadnej interpretacji ani wykładni. Był jasny do stosowania i bez wątpliwości, co do jego rozumienia.
Odnosząc się zaś do przesłanki ujawnienia nowej okoliczności istniejącej przed wydaniem decyzji to wskazać należy, że stan prawny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r. nie jest nową okolicznością, która istniała przed wydaniem decyzji. Nowa okoliczność odnosi się wszakże do stanu faktycznego, a nie stanu prawnego, który mógł być niezgodny zKonstytucją. Inna tego interpretacja byłaby nadinterpretacją wykładni przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej. Prowadziłaby do zastępowania ustawodawcy w tworzeniu prawa, a tym samym regulowania stosunków prawnych i społecznych. Sąd zaś nie ma do tego uprawnień i winien ściśle stosować literę prawa. Sąd nie może tworzyć prawa. Nie może zastępować ustawodawcy w jego zaniechaniach i błędach.
Poza tym trzeba wskazać, że to ustawodawca godzi się na takie, a nie inne rozwiązanie prawne. Jeżeli ich nie zmieni obowiązkiem Sadu jest ich stosowanie. Skoro więc nie można było, na skutek przepisówkodeksu postępowania administracyjnego(kpa), wznowić postępowania w sprawie przyznania odwołującej się emerytury decyzją z dnia 5.06.2014r., to nie można tego uczynić po przez art. 114 ust. 1 pkt 1 i 6ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy jednoznacznie wypowiedział się w kwestii wznowienia postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Choćby ostatnio Sąd Najwyższy potwierdził to postanowieniem z dnia 23.08.2018r. I UK 355/17 wskazując, że przepisart. 190 ust. 4 Konstytucjiwyraźnie odsyła w przypadku w nim określonym do przepisów określających zasady i tryb wznowienia postępowania (stanowi ten przepisart. 190 ust. 4 Konstytucji, że orzeczenie Trybunału o niezgodności zKonstytucjąaktu normatywnego, na postawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcie na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania). Tymczasem instytucja przewidziana wart. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.) nie jest wznowieniem postępowania sensu stricto, lecz co najwyżej „swoistym wznowieniem postępowania”, ma szerszy charakter niż wznowienie postępowania i nieco odmienne od niego przesłanki. Z istoty swej służy też innym celom, pozwalając ponownie ustalić prawo do świadczeń emerytalno-rentowych lub ich wysokości przy wykorzystaniu mniej rygorystycznych podstaw niż określone w przepisachKodeksu postępowania administracyjnegopodstawy wznowienia takiego postępowania. Nie jest też ograniczona jakimkolwiek terminem. Co jednak szczególnie istotne, orzeczenie, o którym mowa wart. 190 ust. 4 Konstytucji, stanowi samodzielną i szczególną podstawę wznowienia postępowania wymienioną expressis verbis w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe(art. 4011KPCiart. 540 § 2 KPK), jak i administracyjne (art. 145a KPA). Stosownie doart. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w powołanej ustawie stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Za przepis, na podstawie którego może dojść do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny zKonstytucją, należy zatem uznaćart. 145a KPA.
Zaistniałą więc sytuację może tylko naprawić ustawodawca w drodze ustanowienia stosownych przepisów prawa.
Mając zatem wszystko powyższe na względzie, należało na podstawieart. 47714§ 1 kpcoddalić odwołanie.
Pw/MT