Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1360/17
Data wyroku: 2019-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt II Ca 1360/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 września 2016 r. Sąd RejonowyS.–P.i Zachód wS.oddalił powództwoW. C.przeciwkoP. C.,T. C.,K. C.o uznanie, żeZ. C.jest niegodny dziedziczenia poM. C.. Sąd zasądził też od powoda na rzecz każdego pozwanego po 1.217złotych tytułem kosztów procesu;
Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie solidarnie od pozwanych na jego rzecz kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych.E.wniósł o uchylenie tego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja podlegała odrzuceniu.
Apelacja, jak każde pismo procesowe, podlega opłacie, albowiem w myślart. 1262§ 1 k.p.c., sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata.
Powód, zgłaszając wraz z wywiedzioną apelacją wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych odsunął w czasie obowiązek uiszczenia opłaty i uzależnił go od decyzji sądu, zgodnie z treścią przepisuart. 112 ust. 3 ustawy z dnia  28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2018 r., poz. 300 tj.; dalej: u.k.s.c.)
Opłata od apelacji, z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, wskazana w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 10 stycznia 2017r., wynosiła 3.750 złotych (zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.s.c. 5 % z kwoty 75.000 zł).
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy zwolnił powoda od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji ponad kwotę 2.500 złotych i oddalił wniosek w pozostałej części. Treść sentencji jest jasna. Dodatkowo w uzasadnieniu postanowienia sąd wprost wskazał, iż powód ma zapłacić 2500 złotych opłaty od apelacji. Zwolniony zaś został z pozostałej części opłaty.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez powoda. Sąd Okręgowy w Szczecinie (II Cz 339/17), postanowieniem z dnia 09 marca 2017 r. oddalił zażalenie powoda. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi powoda dnia 15 marca 2017r. (k. 251).
Przepis art. 112 ust. 2 u.k.s.c.) stanowi, że w przypadku, gdy strona zgłosiła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przed upływem terminu do opłacenia pisma (w tym apelacji), a wniosek ten został prawomocnie oddalony, to przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma w trybieart. 130 k.p.c.Zgodnie bowiem zart. 130 § 1 k.p.c.w zw. zart. 370 k.p.c., w sytuacji nieuiszczenia opłaty od apelacji, przewodniczący wzywa stronę do jej opłacenia w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia apelacji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c, przepisu ustępu 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.
W świetle przepisu art. 112 ust. 3 u.k.s.c. tygodniowy termin do uiszczenia części opłaty od apelacji - 2500 złotych biegł od dnia doręczenia pełnomocnikowi powoda odpisu postanowienia o oddaleniu zażalenia. Doręczenie nastąpiło w środę, dnia 15 marca 2017r. Tygodniowy termin do opłacenia skargi upływał z dniem, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu, to jest w środę, dnia 22 marca 2018r. (art. 165 § 1 k.p.c.w związku zart. 112 k.c.).
Opłata od apelacji w wysokości 2.500 złotych została uiszczona w dwóch transzach po 1.250 złotych każda, przy czym pierwszą wpłacono dnia 21 marca 2017 r. (k. 267), a drugą dopiero dnia 6 kwietnia 2017 r. (k. 268). O ile pierwsza część opłaty została uiszczona w terminie, o tyle druga część po upływie przepisanego terminu. Przez pismo nienależycie opłacone należy rozumieć zarówno przypadek nieopłacenia w ogóle apelacji w terminie, jak i opłacenia jej w wysokości niższej niż należna. (por. postanowienie SN z dnia 23 kwietnia 2008 r., III CZ 14/08 i uchwała SN z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 83/06).
Ustawodawca polecił wart. 370 k.p.c.odrzucić nieopłaconą w terminie apelację. To polecenie skierowane jest zarówno do sądu pierwszej instancji jak i za sprawąart. 373 k.p.c.do sądu drugiej instancji.
Nadmienić wypada, iż nietrafnie Sąd I instancji przyjął, a czym zdaje się pełnomocnik powoda zasugerował, że sąd po oddaleniu zawartego w apelacji wniosku o zwolnienie od opłaty od apelacji winien wezwać pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty od apelacji przed jej odrzuceniem. Obowiązek ten jest bowiem przewidziany jedynie w art. 112 ust. 2 u.k.s.c., a zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przepisu tego nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia zostało wniesione przez zawodowego pełnomocnika. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został prawomocnie oddalony przez sąd drugiej instancji, tygodniowy termin do opłacenia apelacji biegnie od dnia doręczenia pełnomocnikowi odpisu postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów. Art. 112 ust. 3 u.k.s.c. wykluczył możliwość zastosowania w tym wypadkuart. 130 § 1 k.p.c., i wyłączył obowiązek wezwania strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika do realizacji obowiązku opłacenia pisma, zatem pełnomocnik obowiązany był uiścić opłatę w zakreślonym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. terminie (por. postanowienia SN z dnia 18 maja 2017 r. III CZ 30/16, LEX nr 2310094 i z dnia 16 kwietnia 2014 r. (V CZ 21/14, Legalis nr 1002409). Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie, błędne wezwanie przez sąd pełnomocnika strony do wniesienia opłaty od apelacji, mimo braku ustawowego uregulowania w tym względzie, jest bezskuteczne i nie powoduje przedłużenia terminu do uiszczenia opłaty od apelacji, który winien być także w takim wypadku liczony zgodnie z regulacją art. 112 ust. 3 u.k.s.c., nie zaś od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia opłaty (por. postanowienie SN z dnia 7 listopada 2013 r., V CZ 50/13, LEX nr 1396495). Okoliczność zatem, iż Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. wezwał pełnomocnika powoda do uiszczenia 2.500 złotych opłaty od apelacji nie miał znaczenia dla ustalenia terminu, do którego opłata powinna być wniesiona, a ten bezskutecznie upłynął powodowi w dniu 22 marca 2017 r.
Tak argumentując i uznając, iż apelacja podlegała odrzuceniu, gdyż wbrew dyspozycji art. 112 ust. 3 u.k.s.c. powód nie uiścił opłaty od apelacji w terminie tygodniowym od dnia doręczenia jego profesjonalnemu pełnomocnikowi odpisu orzeczenia oddalającego zażalenie Sąd Okręgowy na podstawieart. 373 k.p.c.w zw. zart. 370 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1. sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną wart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w punkcie 2. sentencji. Wobec odrzucenia apelacji, zasądzono od powoda na rzecz pozwanych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego pozwanych w postępowaniu apelacyjnym kwotę 2.700 zł. Z uwagi bowiem na wartość przedmiotu zaskarżenia wysokość tego wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
SSO Violetta Osińska SSO Mariola Wojtkiewicz SSO Tomasz Sobieraj
Sygn. akt II Ca 1360/17

ZARZĄDZENIE

1
odnotować;

2
odpis postanowienia z uzasadnieniem oraz kopią nagrania rozprawy z dnia 27 lutego 2019r. doręczyć pełn. powoda;

3
skierować do wypłaty należności wynikające z punktu od 3-5 postanowienia z dnia 27 lutego 2017r. – z sum budżetowych;

4
akta za 10 dni ew. z zażaleniem;

SSO Mariola Wojtkiewicz