Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2276/19
Data wyroku: 2020-10-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 13  ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych ( tekst jednolity dz.u. z 2015., poz.748)

Sygn. aktVIII U 2276/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 października 2020 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu29 września 2020 r. w Gliwicach
sprawyJ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emerytury
na skutek odwołaniaJ. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia18 października 2019  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uwzględnia ubezpieczonejJ. S.przy obliczeniu emerytury wynagrodzenie w kwocie po 90.000 zł (dziewięćdziesiąt tysięcy złotych) - przed denominacją - miesięcznie w okresie od 6 marca 1989 roku do 30 kwietnia 1990 roku.
(-)sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 2276/19

UZASADNIENIE
Decyzją z 18 października 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przyznał ubezpieczonejJ. S.emeryturę od 5 października 2019 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Ubezpieczona wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej zmiany i obliczenia emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r. i faktyczne osiąganego wynagrodzenia w tym okresie według załączonej kalkulacji finansowej.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu wskazał, że okres od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r. z tytułu zatrudnienia w(...)wZ.na stanowisku agenta został błędnie uwzględniony przy ustaleniu kapitału początkowego w decyzji z 12 sierpnia 2016 r., jednakże brak podstaw do zmiany prawomocnej decyzji. Nadto zaznaczył, że nadesłane kalkulacje nie stanowią dostatecznych dowodów potwierdzających czy była odprowadzana składka na ubezpieczenia społeczne w okresie od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r.
Sąd  Okręgowy  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaJ. S.urodziła się (...)
W dniu 11 września 2019 r. złożyła wniosek o emeryturę.
Decyzją z 18 października 2019 r.(...) OddziałwZ.przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od 5 października 2019 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wyniosła 1588,41 zł. Emerytura kapitałowa wyniosła 164,66 zł.
Organ rentowy odmówił ubezpieczonej przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r., ponieważ z przedstawionej dokumentacji nie wynika czy z tytułu wykonywanej pracy ubezpieczona podlegała ubezpieczeniom społecznym i czy były odprowadzane składki.
UbezpieczonaJ. S.oraz świadekA. D.w 1989 r. przejęły na zasadach agencyjnych, a następnie prowadziły od marca 1989 r. do kwietnia 1990 r. sklep o nazwie(...). Podstawą była umowa z 6 marca 1989 r. o prowadzeniu na warunkach zlecenia punktu sprzedaży detalicznej wZ.,pl. (...). Wcześniej ww. punkt prowadził pracownikWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK..
W okresie od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r. ubezpieczona wykonywała pracę na podstawie umowy zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.Oddział wZ.. Sklep, który prowadziła ubezpieczona miał ponad 100 m2powierzchni i zajmował się sprzedażą odzieży damskiej głównie tzw. ciężkiej czyli płaszczy, kurtek itp.Sklep (...)był położony na głównej ulicy wZ., przy dworcu kolejowym ihotelu (...), punkt ten bardzo dobrze prosperował i miał wysokie obroty. Ubezpieczona iA. D.otrzymywały towar zWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK.oraz sprowadzały towar bezpośrednio od producentów np. od PaniR., PaństwaA.,przedsiębiorstwa (...)wK., a następnie towar sprzedawały.
Ubezpieczona pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, a czasami nawet przekraczała ten wymiar. Po prywatyzacji w 1990 r.A. D.iJ. S.prowadziłysklep (...)w ramach działalności gospodarczej przez okres piętnastu lat.
Wynagrodzenie ubezpieczonej było uzależnione od wysokości obrotu oraz kosztów i miało charakter zmienny. Minimalną kwotą wynagrodzenia było 90 000 zł miesięcznie przed denominacją. Odwołująca otrzymywała wynagrodzenie w wysokości przynajmniej 90 000 zł. (przed denominacją) miesięcznie zgodnie z kalkulacją finansową. Prowadzące wspólniesklep (...)rozliczały się zgodnie z kalkulacją finansową, która stanowiła przybliżone założenie w zakresie obrotów sklepu. Nie była sporządzana inna kalkulacja finansowa dla sklepu. Minimalne wynagrodzenie, jakie powinny uzyskiwać agentkiJ. S.iA. D.wynosiło po 90 000 zł na osobę miesięcznie przed denominacją.J. S.iA. D.sporządzały raporty doWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK.z informacją o wysokości obrotu. Niewypracowanie określonego w umowie obrotu mogło bowiem spowodować wypowiedzenie umowy przez przedsiębiorstwo. Faktyczne zarobki ubezpieczonej iA. D.przekraczały kwotę 90 000 zł na miesiąc.
Składki na ubezpieczenie społeczne za ubezpieczoną iA. D.odprowadzałoWojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu (...)wK.. Składki były odprowadzane przezWojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu (...)wK.zbiorczo dla wszystkich agentów na podstawie kalkulacji finansowej, która była dokumentem dodatkowym do umowy agencyjnej.
ŚwiadekA. D.w ramach umowy agencyjnej z 6 marca 1989 r. prowadziła z ubezpieczonąsklep (...)od marca 1989 r. do kwietnia 1990 r. jako współagentka. Następnie zaś prowadziła z nią sklep w ramach działalności gospodarczej.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonej, akt Sądu Okręgowego w Gliwicach sygn. VIII U 55/15, zeznań świadkaA. D.(nagranie z rozprawy z 29 września 2020 r. k. 43) oraz przesłuchania ubezpieczonej (nagranie z rozprawy z 14 lipca 2020 r. k. 32).
Sąd uznał zebrany w sprawie materiał dowodowy za spójny i kompletny, a przez to mogący stanowić podstawę prawdziwych ustaleń w sprawie.
Sąd zważył, co następuje :
Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia sporna sprowadza się do ustalenia, czy odwołująca ma prawo do przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu okresu zatrudnienia od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r., kiedy to wykonywała pracę na podstawie umowy agencyjnej zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.Oddział wZ.i przy uwzględnieniu wynagrodzenia jakie uzyskiwała w tym okresie.
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 2 pkt. 13 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 53 ze zm.), za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne – pracy na obszarze Państwa Polskiego wykonywanej na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu takiej umowy: objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki.
Podstawą podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy przez ubezpieczoną były przepisyustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia(Dz.U. z 1975r., Nr 45, poz. 232) w brzmieniu obowiązującym w okresie spornym od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r. W myśl art. 1 ust. 1 powołanej ustawy obowiązkowe ubezpieczenie społeczne określone ustawą, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje osoby wykonujące odpłatnie pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia zawartej na okres co najmniej 15 dni. Z kolei przepis art. 4 powołanej ustawy stanowi, iż obowiązek ubezpieczenia powstaje z dniem oznaczonym w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania.
Podstawą prowadzeniasklepu (...)przez ubezpieczoną była umowa z 6 marca 1989 r. o prowadzeniu na warunkach zlecenia punktu sprzedaży detalicznej wZ.. W okresie od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r., ubezpieczona wykonywała pracę na podstawie umowy zawartej zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.oddział wZ.. W myślart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia- jeżeli po upływie roku kalendarzowego okaże się, że w ciągu tego roku przeciętny miesięczny dochód z wykonywania umowy nie osiągnął połowy najniższego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej składki opłacone za ten rok podlegają zwrotowi, a tego roku nie wlicza się do okresu ubezpieczenia wymaganego do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy. Kwotę składek podlegającą zwrotowi pomniejsza się o kwotę pobranych w ciągu tego roku zasiłków przewidzianych w art. 6 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy.
Ustalony na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności zeznań świadkaA. D., stan faktyczny wskazuje w sposób jednoznaczny, że w prowadzące wspólniesklep (...)J. S.iA. D.rozliczały się zWojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...)wK.zgodnie z kalkulacją finansową, która stanowiła założenia w zakresie obrotów sklepu. AgentkiJ. S.iA. D.sporządzały raporty doWojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu (...)wK.z informacją o wysokości obrotu. Niewypracowanie określonego w umowie obrotu mogło bowiem spowodować wypowiedzenie umowy przez przedsiębiorstwo.
Z kalkulacji finansowej dla punktu sprzedaży detalicznej wZ.,pl. (...), wynika, że płaca kierownika wynosiła 90 000 zł (k. 12 akt). Ponadto z akt sprawy o sygn. VIII U 55/15 toczącej się przed tut. Sądem, która dotyczyła analogicznej kwestii, a w której odwołującą byłaA. D., wynika że minimalną kwotą wynagrodzenia ubezpieczonej było 90 000 zł miesięcznie przed denominacją. Faktyczne zarobki ubezpieczonej przekraczały nawet kwotę 90 000 zł na miesiąc. Nie ma rozstrzygającego znaczenia okoliczność, że odwołująca na potwierdzenie podlegania ubezpieczeniu nie przedstawiła zaświadczenia o podleganiu do ubezpieczenia społecznego i opłacaniu składek przez jednostkę gospodarki uspołecznionej, z którą zawarła umowę bądź wysokości miesięcznego dochodu z wykonywanej umowy. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem, nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Ponadto w spornym okresieWojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu (...)wK.było dużym przedsiębiorstwem państwowym, a zatem można założyć, że ubezpieczona była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, a składki zostały odprowadzone, skoro umowa była wykonywana. Charakterystyczne dla tego okresu było, że takie zakłady jak(...)odprowadzały do ZUS składki na zbiorczych bezimiennych listach. Ponadto organ rentowy nie wykazał, iż składki za sporny okres zostały ewentualnie zwrócone, co mogłoby wykluczyć ubezpieczona z objęcia ubezpieczeniem. Reasumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na podstawie powołanych przepisów Sąd przyjął, że ubezpieczona w okresie zatrudnienia od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r. podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy jako agent, z wynagrodzeniem wynikającym z kalkulacji w kwocie 90 000 zł miesięcznie przed denominacją.
Mając na względzie powyższe, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uwzględnił ubezpieczonejJ. S.przy obliczeniu emerytury wynagrodzenie w kwocie po 90 000 zł – przed denominacją – miesięcznie w okresie od 6 marca 1989 r. do 30 kwietnia 1990 r.
(-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek