Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII C 1408/18
Data wyroku: 2019-09-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Bielecka-Gąszcz

Sygn. akt VIII C 1408/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 września 2019 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:  SSR Anna Bielecka-Gąszcz
Protokolant:  st. sekr. sąd. Anna Zuchora
po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaW. M.
przeciwkoG. B.
o zapłatę 3.1679,11 zł
na skutek zarzutów pozwanego od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym
uchyla w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany w dniu 9 kwietnia 2018 roku przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie o sygn. VIII Nc 3092/18 i oddala powództwo w całości.
Sygn. akt VIII C 1408/18

UZASADNIENIE
W dniu 12 marca 2018 roku powódW. M.wytoczył przeciwko pozwanemuG. B.powództwo o zapłatę kwoty 3.179,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 sierpnia 2015 roku do dnia zapłaty, wnosząc o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, że pozwany wystawił weksel własny. W dniu 20 marca 2017 roku dłużnik został wezwany do zapłaty, któremu to obowiązkowi jednak uchybił.(pozew k. 3-4v)
W dniu 9 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wydał przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym (VIII Nc 3092/18). Zarzuty od powyższego nakazu zapłaty wywiódł pozwany, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Pozwany wyjaśnił, że w dniu 2 sierpnia 2005 roku zawarł umowę dotyczącą zakupu na raty kanapy o wartości 920 zł. Raty miały być spłacane do rąk powoda. Na zabezpieczenie spłaty został wystawiony wekselin blanco, który stanowi podstawę roszczenia w przedmiotowej sprawie. Pod wekslem tym wpisał wyłącznie swoje dane oraz złożył podpis. W ocenie pozwanego powód wypełnił sporny weksel niezgodnie z porozumieniem, albowiem już po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego.(nakaz zapłaty k. 16, zarzuty k. 19-25)
W toku dalszego postępowania strony podtrzymały stanowiska w sprawie. Powód uzupełniająco wyjaśnił, iż to on wypełnił treść weksla datą i kwotą, a następnie pod tak wypełnionym wekslem pozwany złożył swój podpis oraz uzupełnił swoje dane osobowe. Pozwany wskazywał natomiast, że weksel uzupełnił w dacie oznaczonej na jego odwrocie.(pismo procesowego k. 32-34, protokół rozprawy k. 42)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 2 sierpnia 1995 roku pozwanyG. B.wręczył powodowi wekselin blanco.Pod wekslem pozwany wpisał swoje dane osobowe, adresowe, serię i numer dowodu osobistego oraz złożył własnoręczny podpis.
Weksel, o którym mowa wyżej, w pozostałym zakresie uzupełnił powód.(weksel k. 5-5v, okoliczności bezsporne)
Pismem z dnia 20 marca 2017 roku powód wezwał pozwanego do wykupu w terminie 3 dni weksla własnego wystawionego w dniu 10 sierpnia 2014 roku na kwotę 3.179,11 zł.(wezwanie k. 6, wydruk z książki nadawczej k. 6v)
Do dnia wyrokowania pozwany nie uregulował zadłużenia dochodzonego przedmiotowym powództwem.(okoliczność bezsporna)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo nie było zasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie, z uwagi na przedawnienie dochodzonych roszczeń.
Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu (art. 117 § 1 k.c.). Zgodnie zart. 117 § 2 k.c., po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba, że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.
W przedmiotowej sprawie powód wywodził swoje roszczenie z weksla, przy czym twierdził, że wesel ten został wręczony jako zupełny. Pozwany zaprzeczał powyższemu twierdzeniu wywodząc, iż wręczył powodowi wekselin blancow treści którego wyłącznie uzupełnił swoje dane osobowe oraz go podpisał. Wskazywał także, że weksel ten stanowił zabezpieczenie umowy z dnia 2 sierpnia 1995 roku i wtedy też został przez niego uzupełniony w w/w zakresie. W ocenie Sądu twierdzenia pozwanego uznać należy za odpowiadające prawdzie. Zaznaczenia wymaga, że na odwrocie weksla, pod znakami opłaty skarbowej została wpisana data 2 sierpnia 1995 roku, co samo w sobie obala argumentację powoda, iż weksel został wystawiony dopiero w dniu 10 sierpnia 2014 roku. Brak jest bowiem racjonalnych podstaw do przyjęcia, że wierzyciel dla zabezpieczenia swojego roszczenia posłużyłby się wekslem opłaconym i datowanym blisko 20 lat przed powstaniem tegoż zobowiązania. W świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania nie sposób również przyjąć, iż pozwany wpisałby pod wekslem swoje nieaktualne dane adresowe oraz nr i serię nieważnego dowodu osobistego, zaś powód danych tych by nie zweryfikował i weksel przyjął (od 2008 roku pozwany posiadał dowód osobisty o innej serii i numerze niż wskazany na wekslu, ważny do 30 czerwca 2018 roku, zatem weksel musiał zostać wystawiony przed 2008 rokiem). W świetle poczynionych rozważań Sąd uznał, że pozwany wręczył wierzycielowi wekselin blanco.Zgodnie zaś z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, treścią upoważnienia do uzupełnienia wekslain blancojest objęte jedynie uzupełnienie wekslaprzed upływem terminu przedawnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu. Także w sytuacjach, w których zastrzeżono, iż wręczony wekselin blancomoże być uzupełniony w każdym czasie, chodzi jedynie o dowolną chwilę przed upływem terminu przedawnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu. W konsekwencji, osoba, która złożyła podpis na weksluin blanco- w razie uzupełnienia tego weksla niezgodnie z upoważnieniem po upływie terminu przedawnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu - może powoływać się, że nie jest zobowiązana wekslowo –art. 10 ustawy Prawo wekslowe. (por. m.in. wyrok SN z dnia 16 grudnia 2015 roku, IV CSK 131/15,L.; wyrok SN z dnia 11 sierpnia 2010 roku, I CSK 616/09, LEX; wyrok SN z dnia 5 marca 2010 roku, IV CSK 382/09, LEX; wyrok SN z dnia 14 lutego 2008 roku, II CSK 522/07, LEX; wyrok SN z dnia 19 listopada 2004 roku, V CK 228/04, OSP 2005/11/130; wyrok SN z dnia 14 października 1971 roku, II CR 277/71, OSP 1972/7-8/139). Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd Najwyższy wskazał w szczególności, że taka interpretacja odpowiada najbardziej sensownej dla wręczającego wekselin blancointerpretacji zwrotów mówiących o możliwości wypełnienia go w każdym czasie i opatrzenia datą płatności według swego uznania. Jako dodatkowy argument, który przemawia przeciwko uznaniu, że przy tej treści deklaracji wekslowej wierzyciel byłby upoważniony do uzupełnienia weksla w każdym czasie bez jakichkolwiek ograniczeń, wskazuje się na treśćart. 120 § 1zdania drugiego iart.3651k.c.Wyjaśnił także, że odmienne stanowisko prowadziłoby do nieusprawiedliwionej dodatkowej ochrony roszczeń przedawnionych i praktycznie nieograniczonej w czasie odpowiedzialności poręczyciela wekslowego. Trudno wobec tego uznać, iż taki był zgodny zamiar stron zobowiązania wekslowego a to jest decydujące przy wykładni deklaracji wekslowej. Przytoczone stanowisko znalazło aprobatę w piśmiennictwie (por. m.in. M. Czarnecki, L. Bagińska, Prawo wekslowe. Komentarz [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2018) oraz orzecznictwie sądów powszechnych. I tak przykładowo Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 lipca 2014 roku (I ACa 21/14,L.) uznał, że „na podstawieart. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawa wekslowegomożna powoływać się na niezgodność uzupełnienia blankietu weksla z otrzymanym upoważnieniem, polegającą na dokonaniu tego uzupełnienia już po przedawnieniu się zabezpieczonego roszczenia wynikłego ze stosunku podstawowego. W sytuacji, gdy podstawą dochodzonego roszczenia jest weksel, mający wcześniej postać wekslain blanco, to niezależnie od rozważenia okoliczności dotyczącej tego, czy roszczenie wekslowe nie uległo przedawnieniu w terminie wynikającym zart. 70powołanej wyżejustawy Prawa wekslowego, sąd rozpoznający nie jest zwolniony od obowiązku rozważenia, czy weksel został wypełniony zgodnie z umową, a w szczególności, czy w chwili jego uzupełnienia istniało nieprzedawnione roszczenie podlegające zabezpieczeniu”.(zob. także wyrok SA w Białymstoku z dnia 9 czerwca 2017 roku, I ACa 35/17,L.; wyrok SA w Lublinie z dnia 29 października 2013 roku, I Aca 418/13,L.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, z przyczyn, które zostały omówione wyżej, nie budzi wątpliwości, że pozwany wykazał, iż przedłożony do akt weksel został wypełniony niezgodnie z porozumieniem, co implikuje konstatację, iż zobowiązanie wekslowe nie powstało. Skoro tak, to kwestię przedawnienia roszczenia powoda oceniać należy w oparciu o przepisy ogólne, co prowadzi do wniosku, że roszczenie to uległo przedawnieniu. Wprawdzie w sprawie nie została wykazana data wymagalności roszczenia, to jednocześnie za niesporne uznać należy, że wobec daty powstania zobowiązania pozwanego (2 sierpnia 1995 roku) oraz jego charakteru (zakup kanapy na raty), w dniu wytoczenia powództwa (12 marca 2018 roku) uległo ono przedawnieniu nawet przy przyjęciu, iż w sprawie znajdował zastosowanie 10-letni termin przedawnienia. W tym miejscu podkreślić należy, że okoliczności faktyczne, wskazujące na termin wymagalności roszczenia, zwłaszcza wobec podniesionego zarzutu przedawnienia winien wykazać powód, jeżeli w jego ocenie zarzut ten byłby niezasadny. Powód winien załączyć do pozwu, bądź do dalszych pism procesowych odpowiednie dokumenty, w świetle których Sąd mógłby ustalić precyzyjnie termin wymagalności zadłużenia pozwanego i ocenić podniesiony zarzut przedawnienia, jeżeli powód chciałby wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne z twierdzenia, że roszczenie nie uległo przedawnieniu. Powód nie uczynił jednak zadość powyższemu, w związku z tym, biorąc pod uwagę dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, należało uznać, że roszczenie uległo przedawnieniu. Sąd zobligowany był bowiem do oceny podniesionego zarzutu w świetle dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.
W świetle przepisów regulujących przerwanie i zawieszenie biegu terminu przedawnienia, stwierdzić należy, że nie doszło do przerwania ani zawieszenia tego terminu w stosunku do strony powodowej – powód nie wykazał, aby takie przerwanie lub zawieszenie miało miejsce. W przedmiotowej sprawie, powód nie wykazał także, aby pozwany zrzekł się korzystania z zarzutu przedawnienia. Nie sposób również uznać by względy słuszności wymagały nieuwzględnienia w przedmiotowej sprawie upływu terminu przedawnienia, zgodnie zart. 1171§ 1 i 2 k.c.W sprawie nie stwierdzono, aby zachodziły jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym nie stwierdzono by miał na to jakikolwiek wpływ sam zobowiązany.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo w całości.