Sąd Rejonowy w Mrągowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 999/18
Data wyroku: 2019-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Połomski

Sygn. akt: I C 999/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 kwietnia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Mrągowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Krzysztof Połomski

Protokolant:

st. sekretarz sądowy Milena Urbanowicz

po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2019 roku w Mrągowie
na rozprawie
sprawy z powództwaS. J.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powodaS. J.kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 października 2018 roku do dnia zapłaty,

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala,

III
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. aktI C 999/18

UZASADNIENIE
PowódS. J.wystąpił przeciwkoTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.z powództwem o zapłatę na jego rzecz kwoty5.000 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 3 października2018 roku do dnia zapłaty, a nadto o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniósł, iż od ponad 20 lat posiada u pozwanego ubezpieczeniena życie XXI-Rodzina, a zakres wiążącej strony umowy obejmuje wypłatę kwoty5.000 złotych z tytułu zgonu małżonka. Żona powoda zmarła w dniu 20 września 2018 roku podczas przebywania na terenie Stanów Zjednoczonych. W dniu 27 września 2019 roku powód zgłosił szkodę, a w dniu 2 października 2019 roku pozwany odmówił wypłaty świadczenia z uwagi na to, że w amerykańskim akcie zgonu jest wpisane, że zmarłaD. J.była rozwiedziona. Powód oświadczył, że nic nie wiedział o rozwodzie, który miał miejsce najprawdopodobniej w USA. Powodowi nic nie wiadomo, aby było przeprowadzone odpowiednie postępowanie sądowe zwane „legalizacją”.
W odpowiedzi na pozew pozwany –Towarzystwo (...) S.A.z siedzibą wW.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenieod powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany przyznał, iż powód był objęty umową ubezpieczeniana życie XXI-Rodzina. Oświadczył, że odmówił wypłaty świadczenia odszkodowawczegona rzecz powoda, gdyż a aktu zgonuD. J.wynika, że w chwili śmierci była ona rozwiedziona, a więc nie była żoną powoda. Pozwany podniósł, że wyrok rozwodowy wydany w USA podlega uznaniu z mocy prawa, gdyż w dniu 1 lipca 2009 roku zmianie uległy przepisy odnośnie uznania zagranicznego wyroku rozwodowego w Polsce, a wszystkie wyroki wydane po tej dacie podlegają uznaniu z mocy prawa, jeśli tylko nie zachodzi żadnaz przesłanek wskazanych wkpc.
Sąd ustalił, co następuje:
S. J.od wielu lat posiada wTowarzystwie (...) S.A.z siedzibą wW.(...). Z dniem 1 lutego 2018 roku rozpoczął się kolejny rok trwania w/w umowy ubezpieczenia. Ubezpieczeniena podstawie łączącej strony umowy swoim zakresem obejmowało m.in. zgon współmałżonka, a świadczenie z tego tytułu zostało określone na kwotę 5.000 złotych.
(bezsporne, a nadto dowód: polisa(...)– k. 8, OWU – k. 37-40, korespondencja –k. 41-54, przesłuchanieS. J.– k. 70-71, k. 78)
D. J.przez kilka lat przebywała na terytorium Stanów Zjednoczonych. Zajmowała się tam pracą polegającą na opiece nad osobami starszymi. Wyjechałana podstawie tzw. wizy turystycznej i nielegalnie przedłużyła swój pobyt. W dniu 20 września 2018 rokuD. J.zmarła, a w akcie zgonu sporządzonym w USA jako stan cywilny w chwili zgonu wpisane zostało „rozwiedziona”.
(dowód: akt zgonu – k. 9, przesłuchanieS. J.– k. 70-71, k. 78)
W dniu 27 września 2018 rokuS. J.zgłosił doTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW.szkodę w oparciu o polisę(...)polegającą na śmierci małżonka.Towarzystwo (...) S.A.z siedzibą wW.odmówiło wypłaty świadczenia stwierdzając, że z dokumentacji wynika, że w chwili śmierciD. J.była rozwiedziona.S. J.odwołał się od tej decyzji, jednakże w piśmie z dnia 11 października 2018 rokuTowarzystwo (...) S.A.z siedzibą wW.podtrzymało wcześniejsze stanowisko o odmowie wypłaty świadczenia.
(bezsporne, a nadto dowód: zgłoszenie szkody – k. 10-11, pismo(...) S.A.z dnia 02.10.2018r. – k. 12, korespondencja – k. 14-15)
W polskim akcie małżeństwaD. J.iS. J.brak adnotacji o jego rozwiązaniu.
(bezsporne, a nadto dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 13, informacja USC – k. 74, odpis zupełny aktu małżeństwa – k. 75)
S. J.z pisma przysłanego ze Stanów Zjednoczonych dowiedział się, żeD. J.zainicjowała i przeprowadziła tam sprawę rozwodową. Rozmawiało tej sytuacji telefonicznie z żoną, która uspokajała go, że rozwód miał mieć wyłącznie charakter fikcyjny. Na jesień 2018 rokuD. J.planowała powrót do Polski.S. J.występował do Sądu Okręgowego w Olsztynie o uznanie orzeczenia rozwodowego, jednakże wniosek ten został mu zwrócony, gdyż nie dołączył on dokumentu wskazującego, że orzeczenie jest prawomocne.
(dowód: dokumenty znajdujące się w aktach sprawy VI RCo 20/17 Sądu OkręgowegowO., przesłuchanieS. J.– k. 70-71, k. 78)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo w przeważającej części jest zasadne i w tym zakresie podlegało uwzględnieniu.
Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, iż okoliczności niniejszej sprawy zasadniczo nie były objęte sporem stron. Pozwany uznał bowiem swoją odpowiedzialność co do zasady, zaprzeczając jedynie istnieniu podstawy faktycznej do wypłaty odszkodowania. Poza sporem stron była natomiast kwestia zapisów ogólnych warunków umowy ubezpieczenia łączącej strony, w tym wysokości świadczenia odszkodowawczego na wypadek śmierci małżonka określona na poziomie 5.000 złotych.
Kluczową kwestią sporną pomiędzy stronami była natomiast kwestia tego, czyw chwili śmierciD. J.pozostawała żoną powoda, czy też była z nim rozwiedziona.
Nie ulega wątpliwości, iż kwestię tę należało rozstrzygać w oparciu o prawo polskie, bowiem w tym porządku prawnym zawarta została umowa ubezpieczenia łącząca strony procesu.
Stosownie do treściart. 1145 kpcorzeczenia sądów państw obcych wydanew sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone wart. 1146 kpc. Zgodnie zaś z treścią tego przepisuinformacje o jednostce
orzeczenia sądów
tezy z piśmiennictwa
komentarze
monografie
wzory i zestawienia
procedury
orzeczenie nie podlega uznaniu, jeżeli:
1) nie jest prawomocne w państwie, w którym zostało wydane;
2) zapadło w sprawie należącej do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich;
3) pozwanemu, który nie wdał się w spór co do istoty sprawy, nie doręczono należyciei w czasie umożliwiającym podjęcie obrony pisma wszczynającego postępowanie;
4) strona w toku postępowania była pozbawiona możności obrony;
5) sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami zawisła w Rzeczypospolitej Polskiej wcześniej niż przed sądem państwa obcego;
6) jest sprzeczne z wcześniej wydanym prawomocnym orzeczeniem sądu polskiego albo wcześniej wydanym prawomocnym orzeczeniem sądu państwa obcego, spełniającym przesłanki jego uznania w Rzeczypospolitej Polskiej, zapadłymi w sprawie o to samo roszczenie między tymi samymi stronami;
7) uznanie byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego).
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż postępowanie rozwodowe zostało przezD. J.zainicjowane i przeprowadzone na terenie Stanów Zjednoczonych. Fakt ten został przyznany przez samego powoda, który występował do Sądu Okręgowego w Olsztynie o uznanie orzeczenia rozwodowego, jednakże wniosek ten został mu zwrócony, gdyż nie dołączył on dokumentu wskazującego, że orzeczenie jest prawomocne. Wedle jego oświadczenia nie mógł wykonać nałożonego nań zobowiązania, gdyż nie dysponował takim dokumentem, a jego starania o uzyskanie wyroku rozwodowego okazały się być nieskuteczne.
Podkreślić należy, iż z przesłuchania powoda wyłania się wniosek, że o rozprawie rozwodowej dowiedział się już po fakcie, a odpis wyroku rozwodowego otrzymał w wersji anglojęzycznej i został zmuszony do zlecenia jego tłumaczenia. Nie ulega zatem wątpliwości, iżin concretospełnione zatem zostały przesłanki negatywne do uznania orzeczenia sądu państwa obcego przewidziane przezart. 1146 § 1 pkt 3 i 4 kpc, a nie jest wykluczone,że również i przezart. 1146 § 1 pkt 1 kpc. Ocena tego typu jest oczywiście zastrzeżona dla kognicji sądów okręgowych (art. 11481§ 1 kpc), jednakże – jak bezsprzecznie ustalono – procedura taka nie została dotychczas skutecznie przeprowadzona.
Stosownie zaś do treści informacje o jednostce
orzeczenia sądów
tezy z piśmiennictwa
komentarze
monografie
wzory i zestawienia
procedury
art. 1148 § 1 kpckażdy, kto ma w tym interes prawny, może wystąpić do sądu z wnioskiem o ustalenie, że orzeczenie sądu państwa obcego podlega albo nie podlega uznaniu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż pozwany – powołując się na fakt rozwiązania małżeństwaS. J.zD. J.jako podstawę odmowy wypłaty świadczenia odszkodowawczego – miał interes prawny do zainicjowania tego typu postępowania. W ocenie Sądu – w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę –to na pozwanym spoczywał obowiązek wykazania faktu skutecznego rozwiązania małżeństwa powoda zD. J., gdyż to pozwany z zaistnienia tego faktu wyprowadzał istotne korzystne dla siebie skutki prawne.
Skoro umowa ubezpieczenia została zawarta na gruncie prawa polskiego, a w polskim akcie małżeństwaD. J.iS. J.brak adnotacji o jego rozwiązaniu, to brak było również podstaw do odmowy wypłaty powodowi należnego odszkodowania.
Mając zatem powyższe na uwadze – na podstawieart. 805 § 2 pkt 2 kc– orzeczono jak w punkcie I wyroku, w pozostałym zakresie powództwo oddalając jako wygórowane(pkt II wyroku). Oddalenie powództwa dotyczyło wyłącznie niewielkiej części roszczenia odsetkowego. W ocenie Sądu bowiem jako datę początkową ich naliczania należało przyjąć dzień następny po dniu definitywnej odmowy spełnienia świadczenia na rzecz powoda, gdyż dzień ten nastąpił jeszcze przed upływem 30-dniowego terminu od dnia zgłoszenia szkody zgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(tekst jednolity:Dz. U. z 2018 roku, poz. 473 ze zm.).
O kosztach procesu orzeczono – stosownie do jego wyniku – w oparciu o regułęzart. 100zd. drugiein principiokpc, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę250 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt III wyroku).
/-/ SSR Krzysztof Połomski