Sąd Okręgowy w Koninie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1110/19
Data wyroku: 2020-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia –Anna Walczak-Sarnowska
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach z FUS

Sygnatura akt III U 1110/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Konin, dnia 21-01-2020 r.
Sąd Okręgowy w Koninie  III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący - sędzia –Anna Walczak- Sarnowska
Protokolant: st. sekretarz sądowy Lila Andrzejewska
po rozpoznaniu w dniu 21-01-2020 r.  w Koninie
sprawyM. F.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w(...)
o wysokość emerytury górniczej
na skutek odwołaniaM. F.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w(...)
z dnia 13-09-2019r. znak:(...)

I

    zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do przeliczeniaM. F.z zastosowaniem przelicznika 1,8 okresu pracy od dnia 01-04-2003r. do dnia 27-08-2019r. na stanowisku operatora koparki wielonaczyniowej – przodowy koparki wykonywanej w KWB(...)wK.według wykazu dniówek stanowiącego załącznik do świadectwa wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą wystawionej przez(...) S.A.z siedzibą wK.w dniu 01-04-2019r.

2. zasądza od pozwanego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł - tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego
sędzia Anna Walczak-Sarnowska
Sygn. aktIII U 1110/19

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19.06.2019r. znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.Inspektorat wK.przyznałM. F.prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy o emeryturach i rentach. Ustalając wysokość emerytury organ rentowy przeliczył okres pracy górniczej wnioskodawcy w rozmiarze 355 miesięcy przelicznikiem 1,2. Żadnego okresu nie przeliczył przelicznikiem 1,8. Wypłata emerytury została zawieszona z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia przezM. F.. W załączniku do decyzji organ rentowy poinformował, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury w kwocie zaliczkowej, a ostateczna wysokość świadczenia ustalona zostanie po wyjaśnieniu okresu pracy w przodku od 01.05.1992r. do nadal.
W dniu 27.08.2019r.M. F.wniósł o podjęcie wypłaty emerytury z uwagi na to, że rozwiązał umowę o pracę oraz o doliczenie stażu pracy i przeliczenie podstawy emerytury.
Decyzją z dnia 13.09.2019r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.Inspektorat wK.ponownie ustalił wysokość i wznowił wypłatę emeryturyM. F.od dnia 01.08.2019r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ustalając wysokość emerytury organ rentowy przeliczył okres pracy górniczej wnioskodawcy w rozmiarze 243 miesięcy przelicznikiem 1,2 oraz 117 miesięcy przelicznikiem 1,8. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że ZUS nie uznał do ustalenia prawa do emerytury górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresu pracy górniczej od 01.04.2003r. do 27.08.2019r. wskazanego w świadectwie wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą z dnia 01.04.2019r. i w zaświadczeniu z dnia 27.08.2019r. jako zatrudnienie na stanowisku: operator koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce wymienionym w załącznikunr 3 dziale III pkt 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty. ZUS uznał, że zakład pracy nie przedłożył wyjaśnień dotyczących zakresu wykonywanych czynności na stanowisku: starszy operator koparki wielonaczyniowej – brygadzista, starszy operator koparki wielonaczyniowej – przodowy, starszy operator koparki wielonaczyniowej – starszy przodowy, z których wynikałoby jednoznacznie, że była to tylko praca, o której mowa w art. 50d ust. 1 ustawy emerytalnej, tj. w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach przy głębieniu szybów i robotach szybowych.
Z decyzją tą nie zgodził sięM. F.i w dniu 09.10.2019r. złożył odwołanie. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do ustalenia wysokości górniczej emerytury z zastosowaniem przelicznika 1,8 do okresów pracy górniczej od 01.04.2019r. do 01.04.2019r. Podniósł, że w spornym okresie wykonywał pracę górniczą, określoną wart. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzgodnie z załącznikiem nr 3 cz. III pkt 5 rozporządzenia MPiPS z dnia 23.12.1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty, tj. na stanowisku operatora koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce. Wykonywał prace bezpośrednio w przodku, na maszynie podstawowej, tj. koparce wielonaczyniowej, wydobywającej węgiel brunatny ze złoża. Pracę tą wykonywał stale i w pełnym wymiarze na odkrywce, na różnych jej poziomach, bezpośrednio w ciągu technologicznym.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

M. F.urodził się(...)
W dniu 12.04.2019r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury górniczej.
Do wniosku dołączył świadectwo wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą z dnia 01.04.2019r. wystawione przez(...) S.A.wK., w którym pracodawca potwierdził, że wnioskodawca jest tam zatrudniony od 01.07.1987r. do nadal. W świadectwie tym potwierdzono również wykonywanie przezM. F.stale i w pełnym wymiarze pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 pkt. 4 ustawy o emeryturach i rentach na stanowiskach wg Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej:

-

od 01.07.1987r. do 28.10.1988r. – rzemieślnicy i inni robotnicy zatrudnieni stale na odkrywce przy wykonywaniu bieżących robót montażowych, konserwacyjnych i remontowych: ślusarze, spawacze, elektrycy, mechanicy, monterzy, wulkanizatorzy, automatycy, cieśle - załącznik 2 pkt 32,

od 01.10.1990r. do 28.02.1991r. – rzemieślnicy i inni robotnicy zatrudnieni stale na odkrywce przy wykonywaniu bieżących robót montażowych, konserwacyjnych i remontowych: ślusarze, spawacze, elektrycy, mechanicy, monterzy, wulkanizatorzy, automatycy, cieśle - załącznik 2 pkt 32,

od 01.03.1991r. do 31.05.1991r. – konserwator tras przenośnikowych na odkrywce – załącznik 2 pkt 8,

od 01.06.1991r. do 30.04.1992r. - operator przenośników taśmowych na odkrywce - załącznik 2 pkt 13.

W świadectwie tym potwierdzono nadto wykonywanie przezM. F.stale i w pełnym wymiarze pracy górniczej określonej wart. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychna stanowiskach wg Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej:

-

od 01.05.1992r. do nadal - operator koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce - załącznik 3 cz. III pkt 5.

W świadectwie pracodawca wymienił również pozostałe okresy pracy odwołującego w kopalni:

-

od 29.10.1988r. do 11.09.1990r. – służba wojskowa,

od 12.09.1990r. do 30.09.1990r. – ustawowa przerwa po wojsku.

Odwołujący do wniosku o emeryturę dołączył również zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu oraz załącznik do RP-7 dotyczący zasiłków chorobowych. Dołączył także wykazy dniówek za okres od maja 1992r. do lutego 2019r. prowadzonych na bieżąco, z których wynika, że w tych latach pracował w przodku.
W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie świadczenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął postępowanie wyjaśniające z zakładem pracy.
W toku trwającego postępowania wyjaśniającego pracodawca poinformował, że świadectwo wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą z dnia 01.04.2019r. zostało wystawione na podstawie akt osobowych oraz żeM. F.nie stawał przed komisją weryfikacyjną. Ponadto zakład pracy wskazał na jakich stanowiskach pracy w jakich okresach odwołujący pracował i jakie zadania wykonywał. Pracodawca przesłał również dokumenty z akt osobowych pracownika (angaże, umowę o pracę, uprawnienia, zaświadczenia) potwierdzające zatrudnienie odwołującego w(...)K..
Decyzją z dnia 19.06.2019r. organ rentowy przyznał odwołującemu emeryturę. Do wysokości emerytury organ rentowy zastosował przelicznik 1,2 do 355 miesięcy okresów pracy górniczej, żadnego okresu nie przeliczył współczynnikiem 1,8. Wypłata emerytury została zawieszona z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia przezM. F.. W załączniku do decyzji organ rentowy poinformował, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury w kwocie zaliczkowej, a ostateczna wysokość świadczenia ustalona zostanie po wyjaśnieniu okresu pracy w przodku od 01.05.1992r. do nadal.
Pismem z dnia 02.07.2019r. ZUS zwrócił się do(...)K.o wyjaśnienie, czy praca operatora koparki wielonaczyniowej od 01.05.1992r. do nadal była wykonywana w całym okresie w przodku i bezpośrednio przy wydobyciu węgla. Ponadto ZUS zwrócił się o przysłanie angażu, na podstawie którego można ustalić od kiedy odwołujący został brygadzistą.
Zakład pracy w piśmie z dnia 08.07.2019r. wyjaśnił, żeM. F.w okresie od 01.05.1992r. do nadal zajmuje stanowisko młodszego operatora koparki wielonaczyniowej na odkrywce, operatora koparki wielonaczyniowej, starszego operatora koparki wielonaczyniowej, starszego operatora koparki wielonaczyniowej – brygadzisty, starszego operatora koparki wielonaczyniowej – przodowego, starszego operatora koparki wielonaczyniowej – starszego przodowego i pracuje w Oddziale Górniczym(...). Nadto pracodawca wyjaśnił, że podstawową czynnością operatora w czasie ruchu koparki jest sterowanie jej za pośrednictwem urządzeń i przyrządów znajdujących się na pulpicie sterowniczym w kabinie operatora oraz koordynowanie pracy na poszczególnych stanowiskach maszyny w celu bezpiecznego i bezawaryjnego prowadzenia eksploatacji, a koparka wielonaczyniowa przeznaczona jest do wydobycia kopaliny i przekazania urobku na przenośniki taśmowe, a następnie na załadownię węgla lub zwałowarkę nadkładową. Praca na koparce odbywa się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywkach kopalni. Nadto pracodawca wyjaśnił, że brygadzista, przodowy, starszy przodowy to funkcja polegająca na kierowaniu pracą pracowników zatrudnionych na danej koparce. Zakład pracy dołączył również angaż pracownika, z którego wynika, że od dnia 01.04.2003r. pracował on jako brygadzista.
W dniu 27.08.2019r.M. F.wniósł o podjęcie wypłaty emerytury z uwagi na to, że rozwiązał umowę o pracę oraz o doliczenie stażu pracy i przeliczenie podstawy emerytury. Do wniosku dołączył świadectwo pracy z(...)K.oraz wykaz dniówek za okres od stycznia 2019r. do sierpnia 2019r. Dołączył również zaświadczenie z dnia 27.08.2019r., w którym pracodawca potwierdził, żeM. F.po wystawieniu świadectwa wykonywania pracy górniczej z dnia 01.04.2019r. w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą, określoną wart. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychna stanowiskach wg rozporządzenia MP i PS z dnia 23.12.1994r.:

-

od 01.05.1992r. do 27.08.2019r. jako operator koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce – zał. 3/III pkt 5.

Zaskarżoną decyzją z dnia 13.09.2019r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.Inspektorat wK.ponownie ustalił wysokość i wznowił wypłatę emeryturyM. F.od dnia 01.08.2019r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ustalając wysokość emerytury organ rentowy przeliczył okres pracy górniczej wnioskodawcy w rozmiarze 243 miesięcy przelicznikiem 1,2 oraz 117 miesięcy przelicznikiem 1,8. ZUS nie uznał do ustalenia prawa do emerytury górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresu pracy górniczej od 01.04.2003r. do 27.08.2019r. wskazanego w świadectwie wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą z dnia 01.04.2019r. i w zaświadczeniu z dnia 27.08.2019r. jako zatrudnienie na stanowisku: operator koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce wymienionym w załączniku nr 3 dziale III pkt 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1994r.

(dowód: akta ZUS)
W toku przeprowadzonego postępowania Sąd ustalił, żeM. F.został zatrudniony w(...)K.w dniu 01.07.1987r. jako ślusarz – konserwator tras w Oddziale Górniczym(...). Pracę na tym stanowisku wykonywał do dnia powołania do służby wojskowej, tj. do dnia 28.10.1988r.
Po zakończeniu służby wojskowej, w dniu 01.10.1990r. odwołujący został ponownie zatrudniony w(...)K.na stanowisku ślusarz – konserwator tras w Oddziale(...)i nadal pracował na odkrywceJ..
Od dnia 01.03.1991r. stanowisko odwołującemu powierzono obowiązki konserwatora tras przenośników w Oddziale(...)
W okresie od 13.03.1991r. do 04.04.1991r.M. F.uczęszczał na kurs operatorów przenośników wielkogabarytowych. Po ukończeniu tego kursu, od dnia 01.06.1991r. odwołującego przeniesiono na stanowisko młodszego operatora przenośników taśmowych.
W styczniu 1992r. odwołujący uzyskał prawo do obsługi koparek, przeładowarek i zwałowarek, o rodzaju specjalności koparki wielonaczyniowe, typ maszyny(...)W związku z powyższym odwołującemu w dniu 01.05.1992r. powierzono stanowisko młodszego operatora koparki wielonaczyniowej i nadal pracował w Oddziale(...). W dniu 01.08.1993r. awansował na stanowisko operatora koparki wielonaczyniowej w Oddziale(...)a w dniu 01.05.1995r. awansował na stanowisko starszego operatora koparki wielonaczyniowej. W okresach tych odwołujący wykonywał pracę operatora maszyny podstawowej – koparki węglowej(...)i zakres jego obowiązków nie zmieniał się. Do jego zadań należało sterowanie maszyny i urabianie urobku. Podstawową czynnością wykonywaną przezM. F.było sterowanie koparką za pośrednictwem urządzeń i przyrządów znajdujących się na pulpicie sterowniczym w kabinie operatora oraz koordynowanie pracy na poszczególnych stanowiskach maszyny w celu bezpiecznego i bezawaryjnego prowadzenia eksploatacji.
Od dnia 01.04.2003r. odwołujący pracował na stanowisku starszy operator koparki wielonaczyniowej – brygadzista w Oddziale Górniczym(...)OdkrywkiJ.. Rodzaj i charakter jego pracy nie uległ zmianie, z tym że pracując jako przodowy odwołujący był odpowiedzialny za całą maszynę i za wszystkich pracowników wchodzących w skład brygady obsługującej tą maszynę. Jako przodowy odwołujący kierował pracą całej maszyny. Nadal obsługiwał koparkę, rozdzielał pracę i nadzorował pracę podległych pracowników oraz sprawdzał działanie podzespołów maszyny i przedpole. Był odpowiedzialny za utrzymanie poziomu wydobywczego. Koordynował pracę na poszczególnych stanowiskach maszyny w celu bezpiecznego i bezawaryjnego prowadzenia eksploatacji. W razie konieczności zajmował stanowisko operatora koparki.
W dniu 08.12.2005r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego wP.stwierdził, żeM. F.posiada kwalifikacje do zatrudnienia na stanowisku operatora specjalistycznych wielostanowiskowych maszyn zwałujących i urabiających – koparka(...)w odkrywkowych zakładach górniczych. W dniu 02.07.2008r. Dyrektor tego urzędu stwierdził natomiast, że odwołujący posiada kwalifikacje do zatrudnienia na stanowisku operatora specjalistycznych wielostanowiskowych maszyn zwałujących i urabiających – koparka(...)w odkrywkowych zakładach górniczych.
Od 2009r. w(...)K.nastąpiła zmiana nazewnictwa stanowisk pracy i zamiast funkcji brygadzisty pojawiła się funkcja przodowego. Stanowisko odwołującego określano wówczas jako starszy operator koparki wielonaczyniowej – przodowy. Zakres jego obowiązków nie uległ zmianie.
W dniu 01.10.2011r. odwołujący awansował na stanowisko starszego operatora koparki wielonaczyniowej – starszego przodowego i pracował w Oddziale(...)a od dnia 01.08.2019r. w oddziale(...)Nadal pracował na koparce(...)i wykonywał takie same obowiązki.

(dowód: akta osobowe wnioskodawcy; zeznania świadków i odwołującego – protokół rozprawy z dnia 21.01.2020r., k. 27 - 28, a.s.; pismo(...)K.z dnia 06.11.2019r., k. 13, a.s.)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt ZUS, w tym świadectwa pracy górniczej, akt osobowych odwołującego z(...)K., dokumentów dołączonych do akt sprawy, zeznań świadków:M. D.,D. B.iD. D.oraz zeznań odwołującego.
Dokumenty zgromadzone w aktach postępowania organu rentowego oraz dołączone do akt sprawy Sąd uznał za wiarygodne, nie budziły one bowiem wątpliwości co do ich autentyczności i rzetelności. Ponadto prawdziwości zebranych dokumentów nie kwestionowały również strony postępowania.
W ocenie Sądu treść dokumentów znajdujących się w aktach osobowych nie budziła wątpliwości co do swojej wiarygodności i rzetelności. Z angaży wynika jednoznacznie jakie stanowiska w spornych okresach zajmował odwołujący oraz w jakim oddziale był zatrudniony. Sąd nie znalazł więc podstaw by kwestionować treść dokumentów z akt osobowych pracownika.
Zeznania świadków nie budziły zastrzeżeń Sądu, były zgodne z dokumentami akt osobowych i świadectwem pracy górniczej, były spójne, logiczne i ze sobą zgodne oraz wzajemnie się uzupełniały. Ponadto należy podkreślić, że świadkowie współpracowali z odwołującym przez wiele lat. Potwierdzili oni jednomyślnie, że w spornych okresach odwołujący pracował na maszynie podstawowej – koparce węglowej.
Sąd ocenił także zeznania odwołującego za wiarygodne ze względu na szczerość i korelację z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Analiza dniówek półtorakrotnych również wskazuje, że w okresie od 01.05.1992r. do 27.08.2019r. odwołujący pracę w przodku wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

(dowód: wykaz dniówek, akta ZUS)
Na wstępie rozważań Sąd zauważa, że odwołanie dotyczy wysokości emerytury przyznanejM. F..
W przedmiotowej sprawie organ rentowy przy wyliczeniu wysokości emerytury wnioskodawcy za sporny okres, tj. od 01.04.2003r. do 27.08.2019r., na podstawieart. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U.2020.53) zastosował przelicznik 1,2, a wnioskodawca domagał się natomiast przeliczenia ww. okresu według przelicznika 1,8 zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa wart. 50a lub 50e, stosuje się stosownie do treściart. 51 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniemust. 2, następujące przeliczniki:
1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;
2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d;
3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią;
4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.
Z powyższego wynika, że przy ustalaniu wysokości emerytury górniczej przelicznik 1,8 za każdy rok pracy stosuje się wyłącznie do pracy, o której mowa w art. 50d ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Pracami, do których stosuje się przelicznik 1,8, zgodnie z art. 50d ust. 1 ustawy, są okresy pracy w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych a także w drużynach ratowniczych.
Należy zatem przy tym mieć na względzie, że praca w przodkach to praca bezpośrednio wiążąca się z procesami związanymi z wydobywaniem kopalin, pozyskiwaniem złóż węgla brunatnego.
Wykaz stanowisk pracy wykonywanej w przodkach uwzględnianej w wymiarze półtorakrotnym, powinno ustalić rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 50d ust. 3 ustawy emerytalnej. Z uwagi na to, że rozporządzenie takie nie zostało wydane, obowiązuje nadal (z mocy art. 194 wskazanej ustawy) wykaz stanowisk zawarty w załączniku nr 2 i 3 doRozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty(Dz.U.1995.2.8).
Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że przepisy normujące nabywanie prawa do emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle, a dla oceny charakteru pracy górniczej nie mogą mieć decydującego znaczenia ani zakładowe wykazy stanowisk, ani protokoły komisji weryfikacyjnej kwalifikujące określone zatrudnienie jako pracę górniczą, lecz rzeczywisty zakres obowiązków ubezpieczonego.
Zatem zastosowanie przelicznika 1,8 do pracy wnioskodawcy na stanowiskach wymienionych w załączniku nr 3 do rozporządzenia wymaga, by praca ta odpowiadała treści art. 50 d ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Wnioskodawca niewątpliwie przedłożył świadectwo wykonywania pracy górniczej za sporny okres oraz zaświadczenie z dnia 27.08.2019r., w którym zakwalifikowano jego pracę w spornym okresie od 01.04.2003r. do 27.08.2019r. jako pracę górniczą wymienioną w art. 50d ustawy emerytalnej i w załączniku nr 3/III pkt 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r.
Przedłożył także wykazy dniówek, prowadzonych przez pracodawcę na bieżąco i bez udziału Komisji Weryfikacyjnej.
Samo stwierdzenie przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy górniczej, że wnioskodawca zajmował stanowisko wymienione w załączniku nr 3 do rozporządzenia dział III pkt 5, tj. operator koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce, nie jest jeszcze równoznaczne z wykonywaniem przez niego pracy, o której mowa w art. 50d ust. 1 pkt. 1 ustawy.
Wyniki postępowania dowodowego wskazują, że w całym spornym okresie wnioskodawca wykonywał pracę górniczą kwalifikowaną, a zatem pracę "bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych”.
Jak wskazano wyżej wykaz stanowisk pracy, określony pomocniczo w załączniku nr 3 do rozporządzenia odnosi się zatem wyłącznie do wykonywanych zadań górnika, jeżeli spełniają one kryterium miejsca wykonywania pracy i jej charakteru określonego w przepisie art. 50d ust. 1 pkt. 1 ustawy.
Załącznik nr 3/III wymienia stanowiska:
1) górnik kopalni odkrywkowej,
2) górnik strzałowy kopalni odkrywkowej,
3) operator koparek jednonaczyniowych na odkrywce,
4) operator spycharek i maszyn wieloczynnościowych na odkrywce,
5) operator koparek wielonaczyniowych i zwałowarek na odkrywce,
6) operator pomp i sprężarek na odkrywce zatrudniony w przodku bezpośrednio w procesie urabiania,
7) rzemieślnicy zatrudnieni na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonujący prace górnicze, mechaniczne, elektryczne i hydrauliczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń,
8) ratownicy kopalnianych drużyn ratowniczych, ratownicy zatrudnieni w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego lub okręgowych stacjach ratownictwa górniczego i mechanicy sprzętu ratowniczego drużyn kopalnianych, wykonujący pracę górniczą na stanowiskach wymienionych w załączniku nr 2.
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie potwierdziło dane zawarte w świadectwie pracy górniczej i w zaświadczeniu z dnia 27.08.2019r. Ubezpieczony w spornym okresie zatrudnienia tj. od 01.04.2003r. do 27.08.2019r. zajmował się wyłącznie pracą na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy obsługiwaniu koparki. Praca odwołującego odbywała się w przodku eksploatacyjnym, czyli jak to się przyjmuje, tej części wyrobiska eksploatacyjnego, w której urabia się skałę, czyli węgiel brunatny i nadkład łącznie z kopalinami towarzyszącymi, a która obejmuje skarpy urabianego zbocza oraz tę część poziomów roboczych, na których aktualnie pracują maszyny urabiające. W spornym okresie odwołujący pracował jako operator koparki wielonaczyniowej, a dodatkowo pełnił funkcję brygadzisty, przodowego i starszego przodowego. Oprócz obsługiwania koparki odwołujący nadzorował wówczas pracę pozostałych pracowników pracujących na koparce, rozdzielał prace i był odpowiedzialny za maszynę. Jako przodowy kierował pracą całej maszyny, koordynował pracę na poszczególnych stanowiskach maszyny w celu bezpiecznego i bezawaryjnego prowadzenia eksploatacji. W tych okresach odwołujący swoje obowiązki wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparce. Odwołujący nigdy nie był kierowany do prac w inne miejsca odkrywki czy poza odkrywką. Tym samym przyjąć należy, że ubezpieczony faktycznie wykonywał pracę, o jakiej mowa w załączniku nr 3 część III punkt 5.
Trzeba wskazać, że nazewnictwo stosowane przez zakład pracy nie ma decydującego znaczenia. Decydujące znaczenie mają bowiem rzeczywiste obowiązki wykonywane przez pracownika, a nie nazwa jego stanowiska pracy(vide: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001r., sygn. II UKN 263/00, publ. LEX nr 387308; Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1998r., sygn. II UKN 570/97, publ. OSNP 1999/6/213).
Ustalając powyższe Sąd oparł się na powyższej dokumentacji pochodzącej z akt osobowych wnioskodawcy oraz jego zeznaniach, a także zeznaniach świadków, którym dał wiarę jako logicznym, przekonywującym, zgodnym i znajdującym pokrycie w przedłożonych dokumentach.
W konsekwencji – na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do przeliczeniaM. F.z zastosowaniem przelicznika 1,8 okresu pracy od dnia 01.04.2003r. do dnia 27.08.2019r. na stanowisku operatora koparki wielonaczyniowej – przodowego według wykazu dniówek stanowiącego załącznik do świadectwa wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą wystawionego przez(...) S.A.z siedzibą wK.w dniu 01.04.2019r. (pkt 1 wyroku).
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018.265) (pkt 2 wyroku).

Anna Walczak - Sarnowska