Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 810/19
Data wyroku: 2020-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 477^14^ § 2 kpc
Teza: błąd organu rentowego nie obejmuje sytuacji, w której organ rentowy (w chwili wydania decyzji) działa na podstawie nie budzących wątpliwości interpretacyjnych przepisów ustawy, które bez wątpienia korzystają z domniemania konstytucyjności, aż do chwili uznania ich przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.

Sygn. akt IV U 810/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 marca 2020 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. wS.
odwołaniaB. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 14 czerwca 2019 r. Nr(...)
w sprawieB. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o wysokość emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 03 czerwca 2014 r. w ten sposób, że ustala wysokość emeryturyB. W.na dzień 22 kwietnia 2014 r. na kwotę 2.458,13 (dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt osiem i 13/100) zł brutto miesięcznie z możliwością wypłaty po dokonaniu waloryzacji od dnia 21 marca 2019 r.
Sygn. akt IV U 810/19UZASADNIENIE
Decyzją z 14 czerwca 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na podstawieart.154 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnegow zw. zart.124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychuchylił decyzję z dnia 23 kwietnia 2019r. i na podstawieart.151§1 pkt 1w związku zart.145a kpaodmówiłB. W.uchylenia decyzji z 3 czerwca 2014r. (o przyznaniu emerytury) wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. stwierdzający, żeart.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy jest niezgodny zart.2 Konstytucji RPma zastosowanie do kobiet, które przed przyznaniem emerytury w powszechnym wieku emerytalnym miały przyznane prawo do emerytury na podstawie art.46 w związku z art.29 ustawy emerytalnej. TymczasemB. W.przez przyznaniem emerytury w powszechnym wieku emerytalnym pobierała emeryturę wcześniejszą przyznaną na podstawie Karty Nauczyciela, a zatem emeryturę wcześniejszą, której nie dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego (decyzja z 14 czerwca 2019r. k.28 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczonaB. W.wnosząc o jej zmianę i ponowne ustalenie wysokości jej emerytury w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. (odwołanie k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych wskazując na argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-4 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaB. W.urodziła się w dniu (...)W dniu 1 września 2008r. ubezpieczona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z wnioskiem o emeryturę. Decyzją z 4 września 2008r. organ rentowy działając na podstawieustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczycielaiustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzyznał ubezpieczonej emeryturę od 1 września 2008r. (wniosek o emeryturę i decyzja z 4 września 2008r. o przyznaniu emerytury k.1 i 41 akt emerytalnych za wnioskiem z 1 września 2008r.).
W dniu 29 kwietnia 2014r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Decyzją z 3 czerwca 2014r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej od(...). ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego emeryturę na podstawieart.24 ust.1a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość emerytury ubezpieczonej obliczona została wg zasad określonych w art.25 i 183 ustawy emerytalnej, w tym zgodnie z ówczesną regulacją art.25 ust.1b tej ustawy, na mocy której podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną emerytury. Wysokość świadczenia na dzień 22 kwietnia 2014r. ustalona została na kwotę 1 985,18 złotych brutto miesięcznie (decyzja z 3 czerwca 2014r. k.13 akt emerytalnych za wnioskiem z 29 kwietnia 2014r.)
W dniu 29 marca 2019r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonej o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. sygnatura akt P 20/16 (wniosek ubezpieczonej z 29 marca 2019r. k.22 w/w akt emerytalnych).
Po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z 23 kwietnia 2019r. na podstawieart.149§1 i 2 kpaorgan rentowy wznowił postępowanie w sprawie decyzji z 3 czerwca 2014r. o przyznaniu emerytury i stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa (postanowienie i decyzja z 23 kwietnia 2019r. k.23-24 akt emerytalnych).
Następnie zaskarżoną decyzją z 14 czerwca 2019r. organ rentowy na podstawieart.154 kpaw zw. zart.124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychuchylił decyzję z dnia 23 kwietnia 2019r. i wskazując na to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. dotyczy kobieturodzonych w (...)r., które przed ustaleniem prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym pobierały emeryturę przyznaną na podstawie art.46 w związku z art.29 ustawy emerytalnej odmówił ubezpieczonej uchylenia decyzji z 3 czerwca 2014r. (zaskarżona decyzja z 14 czerwca 2019r. k.28 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieB. W.od decyzji 14 czerwca 2019r. odmawiającej uchylenia decyzji z 3 czerwca 2014r. o przyznaniu emerytury okazało się uzasadnione i skutkowało zmianą decyzji z 14 czerwca 2019r. i poprzedzającej ją decyzji z 3 czerwca 2014r. o przyznaniu emerytury w części dotyczącej wysokości emerytury poprzez ustalenie, że wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień nabycia prawa do świadczenia ,tj. na dzień 22 kwietnia 2014r. wynosi 2 458,13 złotych brutto miesięcznie.
Przypomnieć należy, że w chwili nabycia przez ubezpieczoną prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym (w dniu 22 kwietnia 2014r.) obowiązywał przepisart.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnakazujący pomniejszenie - w przypadku osób, które uprzednio pobierały emeryturę przyznaną na podstawie art.46 tejże ustawy oraz na podstawie innych przepisów w nim wymienionych, w tym również na podstawie art.50 - podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art.24, o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy zastosował wówczas powyższy przepis, co skutkowało ustaleniem wysokości emerytury ubezpieczonej w niższej kwocie. W dniu 6 marca 2019r. zapadł wyrok Trybunał Konstytucyjnego, w którym Trybunał stwierdził, żeart.25 ust.1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017r. w zakresie, w jakim dotyczyurodzonych w (...)r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art.46 tej ustawy jest niezgodny zart.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 539 z 21 marca 2019r., ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości jej emerytury w powszechnym wieku emerytalnym z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu art.25 ust.1b ustawy emerytalnej (wniosek o wznowienie postępowania k.22 akt emerytalnych). Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń, organ rentowy po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej, postanowieniem z 23 kwietnia 2019r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z 3 czerwca 2014r. o przyznaniu emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, ale decyzją z 14 czerwca 2019r. odmówił jej uchylenia wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do ubezpieczonej, która pobierała emeryturę wcześniejszą przyznaną na podstawie Karty Nauczyciela, a nie na podstawie art.46 tej ustawy.
W ocenie Sądu decyzja organu rentowego z 14 czerwca 2019r. jest nieprawidłowa. W ocenie Sądu choć literalnie rzecz biorąc wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy kobieturodzonych w (...)r., które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art.46 ustawy emerytalnej, to w istocie ma on szersze zastosowanie i na zasadzie analogii może i powinien być stosowany również w odniesieniu do tych kobieturodzonych w (...)r., które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie innych przepisów wymienionych w art.25 ust.1b ustawy emerytalnej, w tym na podstawie Karty Nauczyciela. W przeciwnym razie doszłoby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji osób znajdujących się takiej samej sytuacji prawnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że wniosek ubezpieczonej o wznowienie postępowania i ponowne ustalenie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu wniosek ten winien być oceniony na podstawieart.114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. I tak, zgodnie zart.114 ust.1 pkt 1powyższej ustawy w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. stwierdzający niezgodność zKonstytucją RPuregulowania ustawy emerytalnej, na podstawie którego ustalono wysokość emerytury ubezpieczonej, może być uznany za nową okoliczność ujawnioną po wydaniu decyzji o przyznaniu emerytury z 3 czerwca 2014r., ale istniejącą przed wydaniem tej decyzji, gdyż niesporne jest, że zakwestionowany przez Trybunał przepis ustawy emerytalnej był niezgodny zKonstytucjąod chwili jego uchwalenia. Z kolei wust.1 pkt 6powyższego przepisu przewidziano, że uchylenie lub zmiana decyzji i ponowne ustalenie wysokości świadczenia następuje, jeżeli nieprawidłowe obliczenie wysokości świadczenia nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. W ocenie Sądu błędne ustalenie wysokości świadczenia daje prawo stronie do ponownego ustalenia jego wysokości niezależnie od przyczyny takiego nieprawidłowego (błędnego) obliczenia. Dodać należy, że przepis art.114 ust.1e ustawy emerytalnej wprowadza terminy liczone od daty wydania decyzji, po upływie których nie jest możliwe uchylenie lub zmiana tej decyzji. Jednakże w myśl kolejnego ustępu – ust.1f pkt 1 art.114 ustawy emerytalnej, przepisu art.114 ust.1e tej ustawy nie stosuje się jeżeli w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn określonych wust.1osoba zainteresowana nabędzie świadczenie w wyższej wysokości. Tak jest w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z wyliczeń organu rentowego (vide: projekt decyzji k.10 akt sprawy) ustalona na nowo wysokość emerytury ubezpieczonej w powszechnym wieku emerytalnym wynosi 2 458,13 złotych, a zatem jest wyższa od ustalonej pierwotnie w decyzji z 3 czerwca 2014r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawieart.47714§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję z 14 czerwca 2019r. i poprzedzającą ją decyzję z 3 czerwca 2014r. i ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień 22 kwietnia 2014r. z możliwością wypłaty po dokonaniu waloryzacji od dnia 21 marca 2019r. Podkreślić należy, że mimo wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 6 marca 2019r. stwierdzającego niezgodność zKonstytucją RPuregulowania ustawy emerytalnej, na podstawie którego ustalono wysokość emerytury ubezpieczonej, decyzja organu rentowego z 3 czerwca 2014r. nie utraciła mocy obowiązującej. Wypłata ubezpieczonej emerytury w prawidłowej wysokości była możliwa dopiero po wzruszeniu tej decyzji na skutek wniosku o wznowienie postepowania (wniosek ubezpieczonej z 29 marca 2019r. k.22 akt emerytalnych). Zgodnie bowiem z treściąart. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpodwyższone świadczenie wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z uwagi na datę wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. w sprawie P 20/16 Sąd ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej na dzień nabycia prawa do świadczenia ,tj. 22 kwietnia 2014r. z możliwością wypłaty po dokonaniu waloryzacji od 21 marca 2019r.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku.