Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1605/18
Data wyroku: 2019-07-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusława Olszewska-Wojgienica
Słowa kluczowe: Postępowanie egzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 kpc, art. 125 § 1 kc

Sygn. akt: I C 1605/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lipca 2019 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Bogusława Olszewska - Wojgienica

Protokolant:

Agnieszka Ulatowska

po rozpoznaniu w dniu 28.06. 2019 r. w Giżycku na rozprawie
sprawy z powództwaS. S.
przeciwko(...) Sp. z o. o.wS.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
1.Oddala powództwo.
2.Odstepuje od obciążania powoda kosztami postępowania w sprawie.
SSR Bogusława Olszewska – Wojgienica
Sygn. akt I C 1605/18

UZASADNIENIE
PowódS. S.wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty Sądu Rejonowegow. (...)VIII Zamiejscowego Wydziału Grodzkiego wW.z dnia 13.08.2008 r., sygn. VIII Nc 214/08 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nadaną postanowieniem tego Sądu na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS., za okres od dnia 06.08.2008 r. do dnia 8 października 2015r.
W uzasadnieniu podniósł zarzut przedawnienia roszczenia odsetkowego stwierdzonego wskazanym tytułem wykonawczym podając, iż do dnia 8 października 2018r. pozwany nie podejmował żadnych czynności w celu wyegzekwowania pozostałej do zapłaty kwoty. Ze względu na ustawowy trzyletni okres przedawnienia świadczeń okresowych jakimi są odsetki uległy one przedawnieniu za okres do dnia 8 października 2015r i wynosić powinny nie kwotę 13.622,31 zł, którą wskazano w zajęciu komorniczym, a kwotę 1.080,29 zł.
(pozew – k. 3 - 4).

    Pozwany(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pełnomocnik pozwanego podał, iż bieg przedawnienia roszczenia został przerwany przez działania zarówno poprzedniego wierzycielaS. (...)(...)S.z siedzibą wG.jak i pozwanego, który nabył przedmiotową wierzytelność, przez m.in: dwie ugody zawarte z powodem w dniach 31 marca 2009r. i 06 kwietnia 2014r., złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego wierzyciela pierwotnego w dniu 02 lipca 2015r. oraz złożenie w dniu 14 września 2015r. kolejnego wniosku o wszczęcie egzekucji.
(odpowiedź na pozew – k. 31 - 34).
Powódw piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2019r. podał, że chce zmienić dotychczasowe roszczenie i wniósł o pozbawienie wykonalności przedmiotowego nakazu zapłaty w części dotyczącej odsetek umownych ponad wielkość dopuszczoną przepisemart. 359§21i §22kctj. do kwoty 16.803,30 zł. Przedstawił, że nie uchylał się od obowiązku zapłaty i dokonywał wpłat kwot możliwych do przeznaczenia przez niego na ten cel. W związku z tym uprawnione jest rozważenie miarkowania odsetek umownych w oparciu o przepisart. 3531kcw zw. zart. 5 kc.
(pismo – k. 110 – 110v).
Pozwanaustosunkowując się do powyższego pisma podniosła, że przedstawianie przez stronę dodatkowych zarzutów, czy też modyfikacja powództwa, na tym etapie postępowania jest niedopuszczalne ze względu na treść przepisuart. 843§3 kpcustanawiającego prekluzję zarzutów i mającego na celu niedopuszczenie do przewlekania procesu.
(pismo – k. 112 – 115v).

Sąd ustalił, co następuje:
Na mocy nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowyw. (...)VIII Zamiejscowy Wydział Grodzki wW.z dnia 13 sierpnia 2008r. sygn. akt VIII Nc 214/08 nakazano pozwanemuS. S., aby zapłacił na rzecz powódkiS. (...)
(...)S.kwotę 5.683,90 zł z umownymi odsetkami 30% w stosunku rocznym naliczanymi według zmiennej stopy procentowej od dnia 6 sierpnia 2008r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1.467 zł tytułem kosztów postępowania. Nakaz zapłaty zaopatrzony został w dniu 19 września 2008r. w klauzulę wykonalności, a tytuł wykonawczy wydany powodowiS. (...)(...)S.z siedzibą wG..
(d: nakaz zapłaty – k. 8).
W dniu 13 lutego 2009r. poprzedni wierzycielS. (...)(...)S.złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej należności wynikających z powyższego nakazu zapłaty. W dniu 31 marca 2009r. wierzyciel pierwotny oraz powódS. S.zawarli ugodę odnośnie sposobu spłaty należności wynikającej z wymienionego nakazu zapłaty, a wszczęte postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na wniosek wierzyciela na mocy postanowienia wydanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowymw. (...)w dniu 10 maja 2009r.
(d: wniosek o wszczęcie egzekucji – k. 45, umowa ugody k. 48 – 49, postanowienie o umorzeniu k. 47).
Następnie w dniu 19 grudnia 2011r. wierzyciel pierwotny ponownie złożył wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej wobec dłużnikaS. S., która z uwagi na jej bezskuteczność umorzona została w dniu 23 października 2012r.
(d: wniosek – k. 50 – 51, postanowienie o umorzeniu k. 55).
W następstwie cesji wierzytelności wynikającej z nakazu zapłaty z dnia 13 sierpnia 2008r. wierzycielemS. S.stała się pozwana w niniejszym postępowaniuspółka (...) Sp. z o.o.z siedzibą wS., która w dniu 25 czerwca 2015r. wystąpiła do tutejszego Sądu o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu na jej rzecz jako następcy prawnemu wierzyciela pierwotnego. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowegow. (...)z dnia 8 lipca 2015r. sygn. I Co 856/15 wymienionemu nakazowi zapłaty nadano klauzulę wykonalności przeciwkoS. S.na rzecz następcy prawnego(...) Sp. z o.o.
(d: wniosek – k. 56 – 57, postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności k. 58 - 61).
Pozwana(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.w dniu 14 września 2015r. wniosła o wszczęcie egzekucji komorniczej przeciwko powodowiS. S.z wyszczególnionego nakazu zapłaty. Także to postępowanie egzekucyjne umorzone zostało w dniu 30 grudnia 2015r. z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Pozwana po raz kolejny w dniu 02 października 2018r. złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej należności wynikających z nakazu zapłaty.
(d: wniosek – k. 63 – 64, postanowienie o umorzeniu k. 68 – 69, wniosek k. 76 - 78).
Powód w okresie od października 2008r. do stycznia 2016r. dokonał 14 dobrowolnych wpłat oraz w drodze egzekucji w tym okresie uzyskano 4 wpłaty na pokrycie zadłużenia, w łącznej wysokości 4.269,11 zł, które zaliczone zostały przez wierzycieli (pierwotnego i następcę prawnego) w pierwszej kolejności na koszty procesowe, a następnie na spłatę odsetek, które pokryte zostały tym samym za okres od 6 sierpnia 2008r. do 4 listopada 2009r. PowódS. S.nie spłacił dotychczas kapitału, a łączna wysokość jego zobowiązania wobec pozwanej na dzień 09 maja 2019r. wynosi 21.459,04 zł.
(okoliczności bezsporne - pisma k. 31 – 34, 115 – 115v, d: zestawienia wpłat k. 46, 52 – 54, 65 – 67, 79 – 85, 98 – 100, 104 – 107, 116 - 123).

Sąd zważył, co następuje:
Bezspornym w sprawie jest ustalony stan faktyczny. Wynika on bowiem wprost z niepodważanych przez strony dokumentów zgromadzonych w trakcie trwania postępowania. Wskazać przy tym należy, że w świetle całości zgromadzonego materiału dowodowego wątpliwości nie budził także fakt zaliczenia przez wierzycieli – zarówno pierwotnego jak i jego następcy prawnego – wpłat uzyskiwanych przez powoda na rzecz w pierwszej kolejności kosztów procesowych, a następnie na rzecz należnych odsetek, a także wysokość aktualnego zadłużenia powoda.
Powód oparł swe roszczenie na treściart. 840 § 1 k.p.c., zgodnie z którym dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście, 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło, albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne.
Należy wskazać, iż podstawy powództwa opozycyjnego zostały enumeratywnie wskazane wart. 840 k.p.c., w związku z czym powództwo może być uwzględnione jedynie w razie spełnienia jednej z nich. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z niniejszych podstaw.
Powód żądał pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w zakresie odsetek do dnia 8 października 2015r. z uwagi na przedawnienie roszczenia. W tym kontekście Sąd rozważył kwestie przedawnienia roszczenia o odsetki stwierdzonego nakazem zapłaty z dnia 13 sierpnia 2008 r.
Art. 125 § 1 kc, stanowi, że o ile roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu przedawnia się z upływem lat sześciu, to jeżeli stwierdzone roszczenie obejmuje świadczenia okresowe (a zatem i odsetki), roszczenie okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu z upływem lat trzech. Określony wart. 125 § 1 kcsześcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie do stwierdzonych wyrokiem roszczeń o odsetki za opóźnienie wymagalnych w dacie uprawomocnienia się wyroku. Trzyletniemu przedawnieniu ulegają natomiast stwierdzone wyrokiem roszczenia o odsetki za opóźnienie należne i wymagalne po dniu uprawomocnienia się wyroku.
Odsetki wynikające z przedmiotowego nakazu zapłaty, wymagalne po dacie wydania nakazu, niewątpliwie ulegałyby przedawnieniu po upływie terminu trzech lat, oczywiście z uwzględnieniem zdarzeń przerywających bieg przedawnienia. Takim zdarzeniem przerywającym bieg przedawnienia jest bez wątpienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego, złożenie wniosku o nadanie orzeczeniu klauzuli wykonalności (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie II CK 276/04; z dnia 16 stycznia 2004 r. w sprawie III CZP 101/03), czy też zawarcie z dłużnikiem ugody, którą dłużnik uznaje istnieje wierzytelności. Istotą przerwania biegu przedawnienia zgodnie z przepisamiart. 124 k.c.jest to, że termin przedawnienia przestaje upływać z chwilą zaistnienia okoliczności powodującej przerwę i nie biegnie przez cały czas jej trwania, zaś po przerwie biegnie na nowo. Dłużnik po przerwaniu biegu terminu przedawnienia znajduje się w takim położeniu prawnym, jakie istniało, gdy roszczenie stało się wymagalne.
Podjęte przez wierzyciela czynności, wymienione w przedstawionym stanie faktycznym, w realiach niniejszej sprawy każdorazowo doprowadzały do przerwania biegu przedawnienia. Konkludując, w ocenie Sądu nie uległo z pewnością przedawnieniu stwierdzone tytułem wykonawczym roszczenie w zakresie zasądzonej w nim należności odsetkowej.
Nie ulega też wątpliwości, że bieg przedawnienia może ulec ponownemu rozpoczęciu dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 1234/18, co jeszcze nie nastąpiło. W takiej sytuacji zarzut przedawnienia odsetek uznać należało za bezzasadny.
Powód w niniejszej sprawie wskazywał nadto na swoje wątpliwości dotyczące sposobu zaliczania kwot uzyskanych przez wierzyciela na poszczególne składniki wierzytelności objętej tytułem wykonawczym.
W tym zakresie strona pozwana wskazała, że całość wpłat uzyskiwanych od powoda przeznaczana była na pokrycie w pierwszej kolejności kosztów procesowych i należnych odsetek, nie doszło zaś do zaspokojenia roszczenia głównego w jakiejkolwiek części. Na poparcie swojego stanowiska strona pozwana przedłożyła szczegółowe raporty spłat dokonywanych przez powodaS. S., tak uiszczanych dobrowolnie jak i uzyskiwanych w toku egzekucji komorniczych. Z ich treści wynika jednoznacznie, że uzyskiwane sumy pokryły dotychczas koszty sądowe oraz część należności odsetkowych.
Podkreślić w tym miejscu należy, że jeżeli strona twierdzi, że kwoty te zaliczane były nieprawidłowo to ciężar dowodu w tej materii spoczywał niewątpliwie na stronie powodowej.S. S.twierdząc, że gdyby wierzyciel pierwotny nie zaliczał wpłat na poczet odsetek to uległyby one przedawnieniu, to powinna tę okoliczność wykazać (videart. 6 kc). Nie mniej jednak zważywszy na całość poczynionych w sprawie ustaleń brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, że zaliczenia wpłat uzyskiwanych przez wierzyciela dokonywane były na poczet należności głównej, a nie kosztów ubocznych, co jest zasadniczo zbieżne z wyrażonymi w sprawie oczekiwaniami strony powodowej.
Mając na uwadze, powyższe okoliczności, Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne na podstawieart. 840 k.p.c.
Wyjaśnienia wymaga nadto kwestia próby dokonania przez stronę powodową zmiany roszczenia w piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2019r. Powód podał wówczas, że chce zmienić swoje dotychczasowe żądanie i wnosi tym samym o pozbawienie wykonalności przedmiotowego nakazu zapłaty w części dotyczącej odsetek umownych ponad wielkość dopuszczoną przepisemart. 359§21i §22kctj. do kwoty 16.803,30 zł i domaga się ich zmiarkowania w oparciu o przepisart. 3531kcw zw. zart. 5 kc.
W tym zakresie żądanie powoda nie podlegało rozpoznaniu przez Sąd jako niedopuszczalne.
Zgodnie zart. 843§3 kpcpodstawę do uwzględnienia powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego mogą stanowić jedynie zarzuty wskazane w pozwie. Powód w pozwie przytoczył jedynie zarzut przedawnienia należności odsetkowych, innych nie podnosił, a w szczególności nie odwołał się doart. 3531kcw zw. zart. 5 kc.i nie wskazywał na potrzebę zmiarkowania wysokości odsetek do wysokości odsetek maksymalnych. Zarzut ten jako sprekludowany nie mógł zostać zatem rozpoznany merytorycznie i uwzględniony.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dostrzega, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazano, że zmiana stanu prawnego w postaci wprowadzenia doustawy Kodeks Cywilnyinstytucji odsetek maksymalnych stanowić może przedmiot rozpoznania w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (por. uchwała SN z dnia 15 marca 2018r. sygn. III CZP 107/17; wyrok SN z dnia 22 czerwca 2018r. sygn. II CSK 539/17). Jednocześnie jednakże w orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego przyjmuje się, że podstawę do uwzględnienia powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego mogą stanowić jedynie zarzuty wskazane w pozwie (por. wyrok SN z dnia 21 marca 2018r. sygn. V CNP 16/17; wyrok SN z dnia 24 maja 2013r. sygn. V CSK 271/12 a także wyrok Sądu Apelacyjnegow. (...)z dnia 27 czerwca 2013r. sygn. I A Ca 256/13 dostępny na Portalu orzeczeń Sądu Apelacyjnegow. (...)).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się również, że obejścieart. 843§3 kpcstanowić może wystąpienie z nowym zarzutem, który mógł być zgłoszony w pozwie, a jednocześnie zgłoszenie tego zarzutu stanowiłoby zmianę przedmiotową powództwa opozycyjnego. Sąd Najwyższy wskazał również, że w wypowiedziach literatury prawa podnosi się, iż w wymienionym przepisie chodzi o to, aby zmiana powództwa nie służyła ponownemu otwarciu drogi do skorzystania z tych zarzutów przeciwko tytułowi wykonawczemu w tym postępowaniu, które powód mógł zgłosić w pozwie, a tego nie zrobił (por. uchwała SN z dnia 25 listopada 2010r. sygn. III CZP 91/10).
Sąd zatem obowiązany był zarzuty powoda wskazane w piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2019r. pominąć, bowiem strona mogła zgłosić je już w pozwie, czego nie uczyniła.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawieart. 102 kpcuznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nieobciążanie strony przegrywającej tymi kosztami.S. S.pracuje i zarabia najniższe krajowe wynagrodzenie jednakże z powodu choroby przeznacza znaczne środki na leczenie i rehabilitację. Poniesienie tych kosztów mogłoby nastąpić z uszczerbkiem dla jego koniecznego utrzymania się.