Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 225/19
Data wyroku: 2019-07-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt IV U 225/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lipca 2019r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019r. wS.
odwołaniaH. S.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 6 marca 2019 r. Nr(...)
w sprawieH. S.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej

I
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoH. S.do emerytury rolniczej od 06 marca 2019r.;

II
zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzeczH. S.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt: IV U 225/19UZASADNIENIE
Decyzją z 6 marca 2019r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart.19 ust.1 oraz art.20 ust.1 i 3 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówodmówił ubezpieczonemuH. S.prawa do emerytury rolniczej wskazując, że ubezpieczony nie wykazał co najmniej 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a jedynie okres w wymiarze 21 lat, 10 miesięcy i 7 dni. Organ rentowy wskazał, że do okresu wymaganego do nabycia emerytury nie zaliczył okresu od 1 lipca 1977r. do 31 grudnia 1987r. z powodu nie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W tych okolicznościach nie spełnia on przesłanki nabycia prawa do emerytury rolniczej (decyzja z 6 marca 2019r. k.53 akt emerytalnych.
Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczonyH. S.wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje mu prawo do emerytury rolniczej. Wskazał, że do okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, od którego zależy prawo do emerytury należy zaliczyć okres od 1 lipca 1977r. do 16 grudnia 1980r., kiedy to jako rolnik podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, ale z powodu młodego wieku, na podstawieart.40 ustawy z 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, był zwolniony z opłacania składek. Do odwołania ubezpieczony załączył dwa akty własności ziemi wydane na podstawieustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychstwierdzające nabycie na własność nieruchomości rolnych położonych we wsiC.oraz we wsiC.(odwołanie wraz z załącznikami k.1-6 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ rentowy wskazał, że brak jest podstaw do zaliczenia do emerytury okresu od 1 lipca 1977r. do 16 grudnia 1980r., gdyż zgodnie z kartą ewidencyjną gospodarstwa rolnego ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 1988r. do 31 grudnia 1988r. W ocenie organu rentowego, skoro ubezpieczony nie został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego rolników w w/w okresie, to nie mógł skorzystać z możliwości zwolnienia z obowiązku opłacania składek na podstawieart.40 ustawy z 27 października 1977r.o zaopatrzeniu emerytalno-rentowym oraz innych świadczeń dla rolników i ich rodzin (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.8-9 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyH. S.urodził się w dniu (...)W dniu(...). ubezpieczony ukończył 65. rok życia osiągając tym samym powszechny wiek emerytalny. W dniu 8 stycznia 2019r. ubezpieczony wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą (wniosek o emeryturę rolniczą z 8 stycznia 2019r. k.1-2 akt emerytalnych).
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z 6 marca 2019r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury rolniczej podnosząc, że ubezpieczony nie wykazał co najmniej 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Do okresu ubezpieczenia wymaganego do nabycia emerytury organ rentowy zaliczył następujące okresy:

-

okres pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16. roku życia ,tj. od(...). do 30 czerwca 1977r., co stanowi 8 lat, 5 miesięcy i 2 dni (oświadczenie ubezpieczonego i zeznania świadków oraz zaświadczenie Wójta GminyS.o zameldowaniu k.13-16 akt emerytalnych, akt notarialny przekazania gospodarstwa rolnego z 3 czerwca 1987r. potwierdzający posiadanie przez rodziców ubezpieczonegoS.iG.małż.S.udziału w wysokości 2/3 części w nieruchomościach rolnych o powierzchni 2,91 ha położonych we wsiC.gminaS.k.42-43 akt emerytalnych),

okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników: od 1 stycznia 1988r. do 31 grudnia 1988r., co stanowi 1 rok oraz od 1 grudnia 2006r. do 6 marca 2019r. - data wydania zaskarżonej decyzji, co stanowi 12 lat, 3 miesiące i 6 dni, a łącznie stanowi 13 lat, 3 miesiące i 6 dni (zaświadczenie o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników k.5 akt emerytalnych i zaskarżona decyzja z 6 marca 2019r. k.53 akt emerytalnych).

Suma w/w okresów wynosi 21 lat, 8 miesięcy i 8 dni.
Ubezpieczony po ukończeniu szkoły podstawowej nie kontynuował nauki. Mieszkał z rodzicamiS.iG.małżonkamiS.w miejscowościC.gminaS.i pracował w gospodarstwie rolnym. Rodzice ubezpieczonego byli posiadaczami, a następnie stali się właścicielami w udziale 2/3 części nieruchomości rolnych położonych we wsiC.o powierzchni 2,91 ha. W gospodarstwie rolnym prowadzona była uprawa roślinna zbóż i ziemniaków oraz hodowla zwierząt w ilości średnio 3 krowy i 5 sztuk trzody chlewnej. Ubezpieczony stale – codziennie pracował w przedmiotowym gospodarstwie rolnym od godzin rannych do wieczornych wykonując prace w obejściu, w tym przy obrządku zwierząt oraz wszystkie prace polowe. Jednocześnie na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych i na mocy aktu własności ziemi wydanego w dniu 1 czerwca 1977r. przez Naczelnika GminyD.ubezpieczony nabył na własność nieruchomości rolne położone we wsiC.gm.D.o powierzchni 1,44 ha. W trybie tej samej ustawy, na mocy aktu własności ziemi wydanego w dniu 14 października 1975r. przez Naczelnika GminyS.ubezpieczony nabył udział w wysokości 1/3 części w w/w nieruchomościach o powierzchni 2,91 ha położonych we wsiC.- pozostały udział w wysokości 2/3 części przypadł rodzicom ubezpieczonego (akty własności ziemi z 1 czerwca 1977r. i 14 października 1975r. k.4-5 akt sprawy). Rodzice ubezpieczonego i ubezpieczony razem prowadzili działalność rolniczą na nieruchomościach przysługującym im na współwłasność, a także na nieruchomościach, co do których tytuł własności nabył ubezpieczony – we wsiC.(zeznania ubezpieczonego k.20-20v akt sprawy). W dniu 17 grudnia 1980r. ubezpieczony rozpoczął pracę zawodową w(...) Zakładach (...)wW.i kontynuował ją do 16 lutego 2006r. (świadectwa pracy za okres zatrudnienia od 17 grudnia 1980r. do 16 lutego 2006r. k.18-19 akt emerytalnych). Na mocy umowy przekazania gospodarstwa rolnego zawartej w dniu 3 czerwca 1987r. rodzice ubezpieczonego przekazali ubezpieczonemu przysługujący im udział w wysokości 2/3 części w nieruchomościach rolnych położonych we wsiC.o powierzchni 2,91 ha (akt notarialny umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 3 czerwca 1987r. k.42-43 akt emerytalnych). Ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki na ubezpieczenie społeczne rolników od 1 stycznia 1988r. do 31 grudnia 1988r., a następnie po zakończeniu pracy zawodowej poza rolnictwem - od 1 grudnia 2006r. do chwili wydania zaskarżonej decyzji (zaświadczenie o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników k.5 akt emerytalnych i karta ewidencyjna gospodarstwa rolnegoH. S.k.37-38 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieH. S.podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie zart.19 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j.: Dz.U. z 2015r., poz.704 ze zm.) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący w przypadku mężczyzn 65 lat,

2
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem art.20.

W sprawie bezsporne jest, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o emeryturę ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wnoszący 65 lat. Okolicznością sporną było natomiast to, czy ubezpieczony legitymuje się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczenia. Zaliczając do wymaganego okresu, okresy podlegania przez ubezpieczonego ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacania z tego tytułu składek ,tj. okres od 1 stycznia 1988r. do 31 grudnia 1988r., a następnie okres od 1 grudnia 2006r. do 6 marca 2019r. (data wydania zaskarżonej decyzji), a także okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16 roku życia ,tj. od(...). do 30 czerwca 1977r. organ rentowy ustalił, że wykazany przez ubezpieczonego okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wynosi 21 lat, 8 miesięcy i 8 dni, a po przyjęciu pełnego IV kwartału 2006r. (tj. licząc od 1 października 2006r., a nie 1 grudnia 2006r.) 21 lat, 10 miesięcy i 8 dni (raport ustalenia uprawnień i zaskarżona decyzja z 6 marca 2019r. k.50 i 53 akt emerytalnych).
W toku postępowania ubezpieczony wskazywał, że do okresu wymaganego do nabycia emerytury zaliczeniu powinien podlegać ponadto okres pracy w gospodarstwie rolnym i jednocześnie okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1977r. do 16 grudnia 1980r. (od 17 grudnia 1980r. podjął pracę zawodową). Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu powyższego okresu (a także dalszego okresu – do 31 grudnia 1987r.) wskazując na brak opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Poczynione w sprawie ustalenia pokazują, że stanowisko organu rentowego jest błędne, gdyż jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń, we wskazanym okresie ubezpieczony nie tylko pracował w gospodarstwie rolnym, ale był już właścicielem nieruchomości rolnych, z których część położona była we wsiC.– o powierzchni 1,44 ha, a część we wsiC.– tu ubezpieczony posiadał udział we współwłasności nieruchomości o powierzchni 2,91 ha w wysokości 1/3 części, a pozostały udział w wysokości 2/3 części przysługiwał rodzicom ubezpieczonego. Tytuł własności ubezpieczonego do powyższych nieruchomości wynikał z aktów własności ziemi, z których jeden wydany został w dniu 14 października 1975r., a drugi – stwierdzający wyłączną własność ubezpieczonego w dniu 1 czerwca 1977r. (vide: ustalenia faktyczne). W świetle powyższego zauważyć należy, że w rozpatrywanym okresie, poczynając od 1 stycznia 1978r. do 31 grudnia 1982r., obowiązywałaustawa z 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin(Dz.U. z 1977r., Nr 32, poz.140), która wart.40przewidywała, że rolnik, który rozpoczął prowadzenie gospodarstwa rolnego przed ukończeniem 35 lat życia, zwolniony jest od obowiązku opłacania składki przez okres pierwszych 5 lat gospodarowania, przy czym na mocy art.69 powyższej ustawy obowiązek opłacania składek na fundusz emerytalny rolników został wprowadzony już od 1 lipca 1977r. Ubezpieczony nabył nieruchomości rolne - uzyskał tytuł własności tych nieruchomości w II połowie lat 70—tych XX wieku. W chwili uzyskania drugiego z kolei aktu własności ziemi (stwierdzającego nabycie nieruchomości na wyłączną własność ,tj. bez udziału rodziców), a zatem w dniu 1 czerwca 1977r. (akt własności ziemi k.4 akt sprawy) ubezpieczony miał 24 lata, a to oznacza, że jako młody rolnik przez okres pierwszych 5 lat gospodarowania korzystał ze zwolnienia od opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Od 1 stycznia 1983r. weszła w życieustawa z 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin(t.j. Dz.U. z 1989r., Nr24, poz.133 ze zm.), w której nie znalazło się analogiczne uregulowanie o zwolnieniu z opłacania składek młodych rolników, ale nie ulega wątpliwości, że w okresie od 1 lipca 1977r. do 16 grudnia 1980r. (okres wnioskowany przez ubezpieczonego) wynoszącym 3 lata, 5 miesięcy i 16 dni ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i korzystał z ustawowego zwolnienia z opłacania składki. Okres ten podlega zatem zaliczeniu do okresu wymaganego do nabycia emerytury rolniczej i razem z okresem uwzględnionym przez organ rentowy (21 lat, 10 miesięcy i 8 dni) stanowi ponad 25 lat. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z argumentacją organu rentowego, że powyższy okres nie podlega zaliczeniu do okresu wymaganego do nabycia emerytury, gdyż w okresie tym ubezpieczony nie został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego rolników, a tym samym nie mógł skorzystać z możliwości zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie na podstawieart.40 ustawy z 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Brak dokumentacji na okoliczność podlegania przez ubezpieczonego ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 lipca 1977r. nie stanowi przesłanki niweczącej ustalenie, że od 1 lipca 1977r. ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i jednocześnie jako młody rolnik korzystał z ustawowego zwolnienia z opłacania składki – art.40 w/w ustawy. Ubezpieczenie społeczne powstaje bowiem z mocy ustawy w razie spełnienia przewidzianych ustawą przesłanek. Ubezpieczony jako rolnik we wskazanym okresie podlegał regulacjom ustawowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawieart.47714§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeH. S.przysługuje prawo do emerytury rolniczej od 6 marca 2019r. ,tj. od daty wydania zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z wynikiem sprawy na podstawieart.98§1 i 3 kpcw związku z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018r., poz.265).