Sąd Okręgowy w Warszawie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 1606/17
Data wyroku: 2019-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Andrzej Lipiński

Sygn. akt III C 1606/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 06 listopada 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

sędzia del. Andrzej Lipiński

Protokolant:

protokolant Anna Szwed

po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Inspektoratu(...)
przeciwko(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.
o zapłatę
1.zasądza od(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.na rzecz Skarbu Państwa - Inspektoratu(...)kwotę 784.830,06 (siedemset osiemdziesiąt cztery tysiące osiemset trzydzieści złotych i sześć groszy) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 września 2017 roku do dnia zapłaty;
2.w pozostałej części żądania oddala powództwo;
3.ustala, że każda ze stron procesu ponosi koszty procesu w 50%, pozostawiając szczegółowe wyliczenie kosztów referendarzowi sądowemu w postanowieniu, po uprawomocnieniu się wyroku.
Sygn. akt III C 1606/17

UZASADNIENIE
Skarb Państwa – Inspektorat(...)pozwem złożonym w dniu 28 września 2017 r. wniósł o zasądzenie nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym od(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.kwoty 1.569.660,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, przy czym w zakresie kosztów zastępstwa procesowego powód wniósł o orzeczenie, aby pozwany zapłacił je na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że kwota obejmująca roszczenie stanowiła karę umowną, którą pozwana obowiązana jest zapłacić, w związku z odstąpieniem przez powoda od umowy zawartej w dniu 23 lipca 2015 r., w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę w latach 2015 – 2016 łącznie 50 kompletów mobilnych bezzałogowych pojazdów rozpoznawczych(...).
Powód wskazał, że na dochodzoną kwotę składa się:

a
1.483,995 zł stanowiąca nieuiszczoną część kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy przez powoda z przyczyn zawinionych przez pozwanego;

b
9.391,86 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w zapłacie należnej kary umownej liczonych od dnia 29 listopada 2016 r. do 03 grudnia 2016 r.;

c
76.273,27 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w zapłacie należnej kary umownej, liczonych od dnia 01 stycznia 2017 r. na dzień 25 września 2017 r. (przeddzień wytoczenia powództwa).

W dalszej części powód podniósł, że w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zawarł z pozwaną w dniu 23 lipca 2015 r. umowę na dostawę w latach 2015 – 2016 r. łącznie 50 kompletów mobilnych bezzałogowych pojazdów rozpoznawczych(...). Powód wskazał, że pomimo upływu terminu wykonania umowy, pozwana nie wywiązała się z jej postanowień. W związku z czym w dniu 10 listopada 2016 r. powód skierował do pozwanej oświadczenie o odstąpieniu od umowy, ze względu na niewykonanie przez nią umowy, w terminie do dnia 30 października 2016 r. oraz wobec negatywnego wyniku testów pojazdów rozpoznawczych, stwierdzonych w protokole końcowym z testów pojazdów rozpoznawczych w części tabelarycznej w podsumowaniu oceny spełnienia wymagań(...). Oświadczenie powyższe, jak wskazał powód, doręczono pozwanej osobiście w dniu 22 listopada 2016 r. Powód podniósł również, że pismem z dnia 23 listopada 2016 r. powód oświadczył pozwanej, że w związku z odstąpieniem od umowy przysługuje mu względem pozwanej wierzytelność z tytułu kary umownej w kwocie 2.967.990 zł, przy czym z gwarancji należytego wykonania umowy powód zajął kwotę 1.483.995 zł. Pismo powyższe jak wskazał powód zostało pozwanej doręczone w dniu 12 grudnia 2016 r. (pozew k.4-26).
W dniu 12 października 2017 r. Referendarz Sądowy w Sądzie Okręgowym w Warszawie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem pozwu (nakaz zapłaty k.1719).
Od powyższego nakazu zapłaty pozwana w dniu 09 listopada 2017 r. złożyła sprzeciw w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana zaprzeczyła, aby powód skutecznie odstąpił od umowy i w związku z tym był uprawniony do żądania kary umownej. Pozwana wskazała, że opóźnienie w realizacji przedmiotu umowy nastąpiło z przyczyn nie zawinionych przez spółkę. Zdaniem pozwanej brak jest również podstaw do wywodzenia, iż dostarczony przez pozwaną pojazd nie spełniał wymagań określonych w umowie. Pozwana wskazała, że złożyła ofertę, wskazując jako przedmiot dostawy pojazdy bezzałogowe(...), który jest jednym z najbardziej znanych producentów tego typu pojazdów na świecie. Pojazdy te były dostarczane dla sił zbrojnychS.,I.,S.W.,K.
S.orazT.. Pozwana wskazała, że zgodnie z przyjętym przez strony haromonogramem okres testowy(...)powinien się zakończyć w dniu 29 października 2015 r. Okres pierwszej dostawy miał zaś mieć miejsce w dniu 30 marca 2016 r. Pozwana wskazała, że pierwszym etapem realizacji umowy było właśnie przeprowadzenie niezbędnych testów, które miały zostać przeprowadzone w oparciu o program testów opracowany przez powoda, a następnie wykonany przez wyspecjalizowana jednostkę. Pozwana podniosła, że zdecydowała się powierzyć wykonanie testów(...). Instytut ten, jak wskazała pozwana, zatrudnił podwykonawcę(...)do badań elektromagnetycznych, a także zajmujący się przesyłaniem i kodowaniem danych. Pozwana wskazała, że przekazała(...)wymaganą dokumentację, w oparciu o którą Instytut ten przygotował metodykę. Owa metodyka, jak wskazała pozwana, została powodowi przekazana w dniu 07 września 2015 r. Pozwana podniosła, że w współpracy z powodem pojawiły się problemy, bowiem nie stosował się on do § 1 pkt.2 a) umowy, w szczególności powód nie dokonał uzgodnienia Metodyki i nie wniósł uwag. Zdaniem pozwanej powód w dniu 25 września 2015 r. bezzasadnie odmówił zatwierdzenia metodyki testów, pomimo że winien tego dokonać do dnia 14 września 2015 r. Wskazała również, że powód zgłaszał uwagi o charakterze technicznym. Żądał również, w ocenie pozwanej bezzasadnie, podwyższenia progu zaliczenia testu dla potwierdzenia spełnienia wymogu z pkt. 7.12.10. Wstępnych Założeń Taktyczno – Technicznych. Ponadto pozwana wskazała, że kontaktowała się przedstawicielami powoda składając zastrzeżenia co do wyśrubowanych warunków, jednakże powód uznawał, że jego zastrzeżenia mają kluczowe znaczenie dla(...). W związku z czym pozwana, jak wskazała „wierząc w dobre intencje powoda” złożyła w dniu 05 października 2017 r. kolejną wersję Metodyki Testów, w której zawarła uwagi powoda. Pozwana zaprzeczyła, aby(...)zgłosił zastrzeżenia do Metodyki, podnosząc że pismo(...)powstał w związku z propozycją pozwanego. Zdaniem pozwanej powód w dniu 18 grudnia 2015 r. bezzasadnie odmówił ograniczenia zakresu testów do wymaganych norm i nakazał przeprowadzenie testów w szerszym zakresie. Powyższe, jak argumentowała pozwana, wydłużyło okres testów. Jednocześnie pozwana wskazała, że w toku realizacji zamówienia zmuszona była wyjaśniać z powodem kwestie poprawności sformułowania wymagania co do pkt. 14.35.3 załącznika nr 1 do umowy.
Nadto pozwana podniosła, że 19 kwietnia 2016 r. uzyskała informacje od(...)o wystąpieniu okoliczności o charakterze siły wyższej w postaci wybuchu konfliktu(...), który zaangażował pracowników podwykonawcy w walkę z terroryzmem. Z uwagi na powyższe wystąpiła o zgodę na przedłużenie terminu realizacji umowy jednakże, jak wskazała pozwana, powód odmówił.
Pozwana zaprzeczyła również, aby pojazd nie spełniał określonych wymagań. Pozwana zanegowała, aby doszło do odstąpienia umowy przez powoda. Pozwana wskazała, że pismo zawierające oświadczenie o odstąpieniu od umowy otrzymała w dniu 22 listopada 2016 r. Podniosła, zaś że odstąpiła od umowy w dniu 15 listopada 2016 r. Oświadczenie to, jak wskazała pozwana, było poprzedzone wezwaniem powoda do wykonania obowiązków wynikających z umowy, tj. zaakceptowania wyników testów, uzgodnienia nowej konfiguracji pojazdu, której konieczność pojawiła się na etapie wykonania umowy.
W ocenie pozwanej brak było podstaw do żądania przez powoda od pozwanej kary umownej, albowiem zdaniem pozwanej, nie wykazał on prawa do odstąpienia od umowy, tego, że pozwana ponosi winę za opóźnienie w realizacji umowy, gdyż było ono spowodowane okolicznościami zawinionymi przez powoda, a częściowo okolicznościami o charakterze siły wyższej. Zdaniem pozwanej kara umowna została naliczona w błędnej wysokości, z uwagi na fakt, że miała ona stanowić 20 % wartości niezrealizowanej części przedmiotu umowy. Zdaniem pozwanej umowa ta w zakresie testów została przez pozwaną zrealizowana. W związku z czym brak było w jej ocenie wyliczenie kary umownej od całości wartości umowy brutto. Pozwana wskazała również, że gdyby powód w sposób należyty wykonywał swoje obowiązki i współdziałał z pozwaną na etapie testów, nie doszłoby do opóźnienia dostaw. Zdaniem pozwanej wykonywanie w tych okolicznościach prawa do żądania kary umownej stanowi nadużycie prawa.
Pozwana wraz ze sprzeciwem wniosła również o miarkowanie kary umownej za odstąpienie od umowy (sprzeciw k.1725-1754).
W dalszym toku postępowania strony podtrzymały stanowiska w sprawie. W replice na sprzeciw pozwanej, powód odnosząc się do kwestii odstąpienia od umowy wskazał, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy powód nadał w dniu 10 listopada 2016 r. Próba doręczenia pozwanej przesyłki nastąpiła w dniu 14 czerwca 2016 r. Przy czym pozwana nie odebrała przesyłki. Pozwana w dniu 15 listopada 2016 r. doręczyła powodowi własne oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Powód wskazał, że twierdzenia pozwanej, iż podpisała oświadczenie o odstąpieniu od umowy w dniu 07 listopada 2016 r. nie jest wiarygodne. Powód wskazał, że pozwana odebrała przesyłkę skierowaną przez powoda w dniu 22 listopada 2016 r. W ocenie powoda powyższe prowadzi do wniosku, że pozwana celowo w dniu 14 listopada 2016 r. nie odebrała przesyłki adresowanej do niej przez powoda, po to aby uchylić się od konsekwencji odstąpienia od umowy przez powoda, a następnie złożyć własne oświadczenie o odstąpieniu od umowy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23 lipca 2015r. Skarb Państwa – Inspektorat(...)zawarł z(...) sp. z o.o.(dalej:(...)) umowę w ramach postępowania i udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzonego w trybie negocjacji z ogłoszeniem nr(...). Przedmiotem umowy była dostawa w latach 2015 – 2016, 50 kompletów mobilnych bezzałogowych pojazdów rozpoznawczych(...)zwanego również(...). Zgodnie z umową(...)jako Wykonawca zobowiązał się przed rozpoczęciem dostaw, w oparciu o(...)opracowany przez Zamawiającego, zlecić przeprowadzenie testów jednego egzemplarza(...)wyspecjalizowanej jednostce z siedzibą na terenie Polski. Zgodnie z umową testy(...)miały zostać przeprowadzone zgodnie „PTe” opracowanym przez Zamawiającego i Metodyką Testów opracowaną przez wyspecjalizowaną jednostkę przeprowadzającą testy oraz uzgodnioną z Zamawiającym. W terminie 45 dni od podpisania umowy Wykonawcza był zobowiązany do przedstawiania Zamawiającemu do uzgodnienia opracowanej przez wyspecjalizowaną jednostkę(...). Ta zaś w terminie 7 dni miała zostać uzgodniona przez Zamawiającego. Uzgodnienia te wiązały Wykonawcę. Zgodnie z § 1 ust. 2 b) umowy wykonawca poprzez wskazaną przez siebie wyspecjalizowaną jednostkę, w terminie 45 dni od daty uzgodnienia przez Zamawiającego(...)zobowiązał się do zorganizowania i przeprowadzenia na terytorium Polski, testów zgodnie z zasadami określonymi w Programie Testów i Metodyce Testów. Przy czym Zamawiający podczas testów miał być reprezentowany przez przedstawicieli Inspektoratu(...),(...),(...)
(...). Koszty związane z opracowaniem „Metodyki Testów” oraz zorganizowaniem i przeprowadzeniem testów spoczywały na Wykonawcy. Na mocy przedmiotowej umowy Wykonawca zobowiązał się do przeprowadzenia szkolenia operatorów(...), specjalistów obsługi i naprawy(...), instruktorów.
Zgodnie z umową Wykonawca w terminie 30 dni od pozytywnego zakończenia testów zobowiązał się uzgodnić pisemnie z(...), dokładne terminy i miejsca przeprowadzenia szkolenia, programu szkolenia ilości i ukompletowania(...)niezbędnych do zabezpieczenia przeprowadzenia szkolenia. Wykonawca miał również przedstawić wraz z każdym kompletem sprzętu opracowane i uzgodnione „Szczegółowe wymagania w zakresie mobilnego bezzałogowego pojazdu rozpoznawczego(...)oraz dokumentację techniczną wyrobu.
Wartość umowy określono na kwotę 14.839.950 zł brutto. Wskazano również, że w przypadku zwiększenia lub zmniejszenia obowiązującej stawki podatku od towarów u usług, wartość brutto ulegnie zmianie uwzględniającej zmianę podatku VAT z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w ust. 3, co jak uzgodniono zostanie potwierdzone stosownym aneksem.
Zgodnie z § 3 termin wykonania umowy określono do dnia 30 października 2016 r. przy czym wskazano, że 35 kompletów(...)zostanie dostarczone do dnia 30 marca 2016 r., jednakże nie wcześniej niż w trzeciej dekadzie stycznia 2016 r., 15 kompletów zostanie dostarczone do dnia 30 października 2016 r. Szkolenie określone w § 1 ust. 3 zostanie przeprowadzone do dnia 30 marca 2016 r. Wskazano również, że dostawy zostaną zrealizowane przez Wykonawcę zgodnie z Harmonogramem realizacji dostaw, stanowiącym załącznik nr. 2 do umowy. Zgodnie z umową za termin wykonania dostawy w danym roku przyjęto datę podpisania przez odbiorcę „Protokołów przyjęcia – przekazania”. W umowie określono również sposób dostawy, warunki techniczne mobilnych, bezzałogowych pojazdów rozpoznawczych, a także odbiór wojskowy ilościowy i jakościowy.
Kwestie związane z gwarancją i serwisowaniem, warunki płatności.
Zgodnie z § 10 umowy zapłata za wykonaną dostawę miała nastąpić w formie polecenia przelewu, w ciągu 30 dni od daty otrzymania kompletu dokumentów. Termin zapłaty uznano za zachowany, jeżeli obciążenie rachunku dłużnika nastąpi najpóźniej w ostatnim dniu wymagalności zapłaty. W § 12 umowy strony ustaliły, że z tytułu niewykonania lub nienależnego wykonania umowy Zamawiającemu przysługują kary umowne. W świetle § 12 ust. 1 wykonawca zobowiązał się do zapłaty zamawiającemu kary umownej w wysokości 20 % wartości brutto niezrealizowanej części przedmiotu umowy, gdy Zamawiający odstąpi od umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, w tym z powodu wad dostarczonego przedmiotu umowy, albo niewykonania przedmiotu umowy w terminie określonym w § 3 umowy spowodowanego opóźnieniem. Zgodnie z ust. 2 § 12, w przypadku nie dotrzymania przez Wykonawcę terminów wykonania umowy określonego w § 3, zobowiązany był on do zapłaty Zamawiającemu kary umownej za każdy rozpoczęty dzień nieterminowego jej wykonania:
a)w okresie pierwszych 20 dni opóźnienia – w wysokości 0,2 % wartości brutto niewykonanej w terminie części umowy;
b)w okresie po 20 dniu opóźnienia – w wysokości 0,3 % wartości brutto niewykonanej w terminie części umowy, nie więcej jednak niż 20 % wartości brutto umowy, określonej w § 2.
W § 13 ust. 1 – 7 umowy strony wskazały, że w przypadku opóźnienia w wykonaniu umowy w terminie, o którym mowa w § 3 umowy, Zamawiający może odstąpić od umowy (lub jej niewykonanej części) i naliczyć odpowiednio kary umowne, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt. 1 umowy. Zamawiającemu przysługiwało prawo odstąpienia od umowy w całości lub części: w razie niewykonania lub nienależnego wykonania umowy; w razie wystąpienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że wykonanie nie leży w interesie publicznym; czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, gdy zostanie wydany nakaz zajęcia majątku Wnioskodawcy; w razie dokonania cesji wierzytelności z naruszeniem § 11 umowy. Ponadto Zamawiający mógł odstąpić od umowy w przypadku nie złożenia wniosku o uzgodnienie częstotliwości na czas testów(...)w terminie określonym w § 1 ust. 2 umowy; niedostarczenia Zamawiającemu „Metodyki Testów” w terminie określonym w § 1 ust. 2 umowy, nie przeprowadzenia testów, w terminie określonym w § 1 ust. 2 umowy, negatywnego wyniku przeprowadzonych testów. Wówczas Zamawiającemu przysługiwało prawo naliczenia również kary umownej w wysokości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt. 1 umowy.
Zgodnie z § 13 ust. 7 Zamawiający mógł odstąpić od umowy z przyczyn wskazanych powyżej w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o w/w okolicznościach. Strony uzgodniły, że odstąpienie od umowy powinno nastąpić w formie pisemnej pod rygorem nieważności (umowa wraz z szczegółowymi wymaganiami w zakresie mobilnego bezzałogowego pojazdu rozpoznawczego(...)k.32-60).
Pismem z dnia 07 września 2015 r.(...)przedłożyła Inspektoratowi(...)do uzgodnienia propozycję metodyki testów robota(...)opracowaną przez(...)(pismo wraz z metodyką k.62-114). Powyższą metodykę Inspektorat(...)pismem z dnia 11 września 2015r. przekazał do(...)(k.116) oraz(...)(k.118).
Pismem z dnia 16 września 2015 r.(...), jako(...), uzgadnia metodyki badań w obszarze rozpatrywanego(...). Do powyższego pisma przedstawiono uwagi (pismo k.120). Pismem z dnia 21 września 2015 r. uwagi do metodyki przekazał(...)Inspektoratu(...)(uwagi k.122-124).
W dniu 25 września 2015 r. Inspektorat(...)(...)poinformował(...), że Inspektorat nie uzgadnia „metodyki Badań wstępnych mobilnego bezzałogowego pojazdu rozpoznawczego”, a także przesłał w załączeniu uwagi do przedmiotowego dokumentu (pismo wraz z zestawieniem uwag do metodyki badań wstępnych k.126-137). W dniu 02 października 2015 r.(...)przesłała do Inspektoratu(...)opracowaną Metodykę Testów z uwzględnionymi uwagami (pismo k.139-170).
Powyższą Metodykę Inspektorat(...)(...)przesłało do uzgodnienia(...)oraz(...)(pismo k.172-174). Kolejne uzgodnienia dotyczące metodyki testów ustalono pismami z dnia 11 października 2015 r. (k. 176-178), 19 października 2015 r. (k.180-184).
W dniu 19 października 2015 r.(...)zwróciła się do Inspektoratu(...)z prośbą o podpisanie akceptacji warunków licencji eksportowej nr(...)przygotowanej przez firmę(...). będącą poddostawcąfirmy (...), potrzebnej do eksportu części wyposażenia wyrobu będącego przedmiotem zamówienia, tj. kamery model(...),(...)poza obszarS.. W załączeniu przesłano(...)wraz z dwujęzycznym tłumaczeniem. W piśmie tym zwrócono się również o podpisanie dokumentu potrzebnegofirmie (...), do eksportu wyrobów będących przedmiotem zamówienia do Polski tzw. dokument(...)/(...), przygotowany przezfirmę (...)dla Ministerstwa Obrony PaństwaI.(pismo k.186-192). Pismem z dnia 26 października 2015 r. Inspektorat(...)(...)wniosło uwagi do dokumentów przedstawionych przy piśmie z dnia 19 października 2015 r. (pismo k.194-195).
W dniu 09 listopada 2015 r.(...)poinformował(...)Inspektoratu(...)o opracowaniu części metodyk badawczych dla pojazdu(...)(pismo k.197-198).
Pismem z dnia 10 listopada 2015 r.(...)zwróciło się do(...)Inspektoratu(...)o potwierdzenie, czy stanowisko spółki odnośnie sposobu weryfikacji spełnienia wymogu punktu 7.12.27 opisanego w Programie Testów, przedstawione w dalszej części pisma, jest słuszne (pismo k.200-201).
Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. Inspektorat(...)(...)poinformowało(...), w odpowiedzi na pismo z dnia 20 września 2015 r., że(...)będzie wnioskowało o delegowanie procesu(...)do instytucji narodowej kraju producenta(...). Wskazano, że program testów kierownik grupy testującej wyraża zgodę na udział w testach przedstawicieli Wykonawcy. W piśmie tym odniesiono się również do kwestii konsoli sterującej służącej do sterowania(...)(pismo k.203).
W dniu 13 listopada 2015 r. Inspektorat(...)(...)z uwagi na odmienne stanowiska Wykonawcy umowy i jednostki badawczej w zakresie weryfikacji spełnienia wymagania zawartego w pkt. 7.12.27 programami testów, zwrócił się do Kierownika(...), o wyrażenie opinii, czy sposób weryfikacji przedmiotowego punktu przedstawiony przez Wykonawcę jest właściwy (pismo k.207-210).
Pismem z dnia 16 listopada 2015 r.(...)poinformowało(...)Inspektorat(...), że w związku z pismem z dnia 12 listopada 2015r., po konsultacjach z producentem, spółka zdecydowała się jednak na zaakceptowanie pierwotnej metodyki testów zaproponowanej przez(...)dla punktu 7.12.27 i nie wnosi o zmianę treści tego punktu (pismo k. 212). Spółka zwróciła się również o ostateczne uzgodnienie proponowanej, załączonej Metodyki Testów (pismo k.214-303).
Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. Inspektorat(...)(...)poinformowała(...), że po uwzględnieniu wszystkich uwag przesłał do Inspektoratu(...)poprawioną metodykę testów(...), celem ostatecznego uzgodnienia (pismo k.305).
Pismem z dnia 19 listopada 2015 r.(...)przesłało do(...)Inspektoratu(...)wstępny harmonogram testów (pismo k.307-308, k.310-311). O powyższym harmonogramie Inspektorat(...)(...)poinformował zainteresowane strony pismem z dnia 23 listopada 2015 r. (pismo k.319-320).
Pismem z 20 listopada 2015 r.(...)poinformowało(...)Inspektoratu(...), że Zarząd(...)jako(...), uzgadnia metodyki badań w obszarze rozpatrywanego(...)(pismo k.313).
Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. Inspektorat(...)(...)skierowanym do(...)poinformował, że uzgadnia metodyki testów mobilnego bezzałogowego pojazdu rozpoznawczego, a także poinformowało powołaniu Grupy Testującej do nadzorowania testów (pismo k.315-317).
W dniu 14 grudnia 2015 r.(...)w piśmie skierowanym do(...)Inspektoratu(...), w nawiązaniu do spotkania z dnia 10 grudnia 2015 r. doprecyzowało kwestie badań pojazdu(...)(...)(pismo k.322-323). Pismem z dnia 14 grudnia 2015 r.(...)doprecyzowało kwestie badań pojazdu(...)(pismo k.1934-1935). Pismem z dnia 18 grudnia 2015r. Inspektorat(...)(...)udzieliło spółce informacji na temat badań pojazdu(...)(pismo k.325-331).
Pismem z dnia 16 lutego 2016 r.(...)zwróciła się do(...)Inspektoratu(...)o uzgodnienie zmiany terminu zakończenia testów oraz terminu dostawy pierwszej partii(...)w związku z wystąpieniem nieprzewidywalnych i niezależnych od(...)okoliczności, tj. zakończenia testów i przekazania sprawozdania do dnia 30 marca 2016 r., przeprowadzenia szkoleń do dnia 31 maja 2016 r., dostawy co najmniej 35 kompletów(...)do dnia 31 sierpnia 2016 r. W piśmie tym wskazano również, że termin 30 października 2016 r. nie jest zagrożony i zostanie przez spółkę dotrzymany.(...)wskazało również, że jest gotowe przyspieszyć drugą dostawę(...), w tym dostarczenie wszystkich 50 kompletów(...)jednocześnie w uzgodnionym przez strony terminie. W uzasadnieniu(...)wskazała, iż konieczność wystąpienia o przesunięcie terminów spowodowane jest okolicznościami leżącymi poza kontrolą stron. Spółka wskazała, że jeszcze przed zawarciem umowy z Inspektoratem przystąpiła do negocjacji z działającymi na terenie Polski jednostkami badawczymi, które miały się podjąć przeprowadzenia testów(...). Spółka wskazała, że doszło do przesunięcia terminu podpisania umowy o ponad miesiąc, co spowodowało przesuniecie terminu podpisania umowy(...)na przygotowanie metodyki i wykonanie testów.(...)wskazało również, że podpisało z(...)umowę 21 sierpnia 2015 r., zaś zaakceptowaną przez Zamawiającego Metodykę Testów otrzymało dopiero w dniu 23 listopada 2015 r. 24 listopada 2015 r. spółka uzgodniła z Instytutem badawczym wstępny harmonogram testów. Jak wskazała z uwagi na 45 dniowy termin zakończenia testów, termin określony umową okazał się niemożliwy. Podała, że do testów przystąpiono w czasie niekorzystnych warunków atmosferycznych i w okresie planowanych urlopów badaczy. W związku z czym efektywna liczba godzin była znacznie niższa od przewidywanej. Ponadto spółka wskazała, że na powyższe złożyły się również problemy ze sprzętem badawczym koniecznym do przeprowadzenia części testów. Argumentowała, że powyższe dotyczyło w szczególności uruchomienia sprzętu niezbędnego do wykonania badań(...)na narażenia elektromagnetyczne o wymaganej mocy i charakterystyce. Dodatkowo pozwana wskazała, że pismem z dnia 11 lutego 2016 r.(...)poinformował ją, iż do dnia 19 stycznia 2016 r.Instytutowi (...)nie udało się wykonać badania z przyczyn niezależnych od(...)i(...), w związku z czym(...)podjął działania mające na celu zamówienie badania w innym instytucie. Badania te zostaną wykonane do dnia 22 lutego 2016 r. (pismo k. 333-339). Ponadto(...)zwróciła się do(...)Inspektorat(...)o zmianę częstotliwości prac robota (pismo k.1889-1910).
W dniu 29 lutego 2016 r.(...)zwróciło się do(...)Inspektoratu(...)z prośbą o akceptację zmiany częstotliwości sterowania i przesyłania danych robota(...)(pismo k.346-357).
W dniu 01 marca 2016 r.(...)poinformowało(...)Inspektorat(...), że testy(...)przeprowadzone przez(...)zostały wykonane zgodnie z metodyką w wersji z dnia 02 października 2015 r. (pismo k.359-372).
Pismem z dnia 09 marca 2016 r.(...)poinformowało Szefa Inspektoratu(...), że ewentualne zgoda co do zmiany częstotliwości zostanie podjęta po przedstawieniu pozytywnie badań kwalifikacyjnych. Wskazano również, że kwestia wykorzystania nowej częstotliwości powinna być uzgodniona i zaaprobowana przez(...)(pismo k.374). Pismem z dnia 11 marca 2016 r. Inspektorat(...)(...)nie wyraziło zgody na zmianę metodyki testów(...). Wskazano również, że propozycje Wnioskodawcy odnośnie zmiany częstotliwości będą rozpatrzone po przedstawieniu pozytywnych wyników wszystkich testów(...)zgodnych z uzgodniona metodyką i umową (pismo k.376).
W dniu 22 marca 2016 r. Inspektorat(...)(...)zwróciło się do(...) sp. z o.o.o przesłanie do dnia 31 marca 2016 r. aktualnej informacji odnośnie: realizacji badań w ramach(...), przewidywanego terminu zakończenia badań. Terminu przestawienia przez wyspecjalizowaną jednostkę badawczą sprawozdania końcowego zawierającego wyniki testów (pismo k.379). W piśmie z dnia 31 marca 2016 r.(...)wskazała, że przeprowadzono testy mające na celu ocenę zgodności pojazdu z wymaganiami Zamawiającego, zakończono przygotowanie sprawozdania, co do około 95 % testów, potwierdzających w całości zgodność oferowanego pojazdu z wymaganiami zamawiającego. Podano również, że w przypadku kilku testów na etapie analizy ich wyników powstały wątpliwości co do użyteczności wybranej metodyki dla potwierdzenia parametrów wymaganych przez Zamawiającego i zgodności wybranej metodyki z normami obronnymi. Z tych powodów zwrócono się o spotkanie w celu omówienia powyższych wątpliwości. Ponadto zadeklarowano, że sprawozdanie końcowe jest na końcowym etapie przygotowania przez jednostkę badawczym, a jego przekazanie nastąpi niezwłocznie po wyjaśnieniu opisanych wątpliwości (pismo k.382).
W dniu 13 kwietnia 2016 r. odbyło się spotkanie robocze w(...) Instytucie (...)dotyczące wstępnego omówienia wyników testów(...)(notatka k.384-388).
Pismem z dnia 26 kwietnia 2016r. Inspektorat(...), „w związku z niedotrzymaniem przez(...) sp. z o.o.terminów realizacji umowy, a także deklarowanych w piśmie nr(...)z dnia 16 lutego 2016 r. „wezwał(...)do wskazania ostatecznych terminów; zakończenia testów i przekazania sprawozdania z badań, przeprowadzenia szkoleń, dostawy pierwszej partii(...), w terminie do dnia 28 kwietnia 2016 r.” (pismo k.290).
W odpowiedzi na powyższe pozwana pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. zawiadomiła(...)Inspektorat(...)o wystąpieniu zjawiska siły wyższej uniemożliwiającej dotrzymanie terminu wykonania dostawy, wniosła o dokonanie zmiany treści umowy w drodze pisemnego aneksu polegającego na zmianie terminu wykonania dostawy do 30 września 2016 r. wraz z odpowiednim dostosowaniem terminu przeprowadzenia szkoleń. Ponadto pozwana wskazała, że w ostatnim tygodniu wykonane zostały pomyślnie testy upadku z wysokości oraz udaru pojedynczego test ukompletowania oraz mikrofonu. Wskazał również, że sprawozdania z testów przeprowadzonych wI.zostaną zamknięte do 10 maja 2016 r.
W uzasadnieniu pisma pozwana podniosła, że została poinformowana przez(...) Ltd. o tym, iż na skutek konfliktu(...), który rozpoczął się we wrześniu 2015 r., znany jako(...)lub(...)rządI.zdecydował się o zaangażowaniu wykonawców z sektora zbrojeniowego w walkę z terroryzmem. Pozwana wskazała, że zaangażowane zostały zasoby(...). oraz jego kluczowi dostawcy i podwykonawcy. Kluczowi pracownicy(...)zostali wezwani do służby w ramach armii. Ministerstwo ObronyI.nakazało(...)realizację szczególnych, poufnych projektów o wysokim priorytecie zakreślając bardzo krótkie terminy realizacji. Powyższe jak wskazała pozwana przełożyło się na zdolność(...)do produkcji przedmiotu objętego umową, a także miało wpływ na brak możliwości dotrzymania terminu wykonania dostawy. Ponadto pozwany wskazał, że powyższych okoliczności nie był w stanie przewidzieć, jak również nie było możliwe zapobieżenie ich skutkom. Ponadto spółka wskazała, że termin wykonania umowy ustalony na dzień 30 października 2016 r., nie jest zagrożony (pismo k. 393-419).
W odpowiedzi na powyższe Inspektorat(...)pismem z dnia 09 maja 2016 r. wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 2 i 4 umowy podstawą dokonania zmiany jest wniosek złożony przez wykonawcę w terminie 30 dni od wystąpienia zjawiska siły wyższej wraz z dokumentacja potwierdzającą, że miało ono bezpośredni wpływ na wykonanie umowy. W ocenie Inspektoratu przedmiotowy wniosek został złożony po upływie 30 dniowego terminu, a nadto został złożony po upływie terminu pierwszej dostawy wyznaczonej na dzień 30 marca 2016 r. Ponadto wskazano, że „wątpliwe jest również, aby zamawiający mógł wskazane przez wykonawcę okoliczności traktować jako „siłę wyższą”. Wskazano, że skorzystanie przez Wykonawcę z usług podwykonawcy na terytorium państwaI., od początku było obarczone wysokim ryzykiem, bowiem powszechnie widomo, że rejon ten obciążany jest permanentnymi zdarzeniami o charakterze zbrojnym. Jak również to, żeI.w związku z ciągłym zagrożeniem angażuje sektor prywatny do działań obronnych (pismo k.421-422).
Pismem z dnia 11 maja 2016 r. Inspektorat(...)(...)podtrzymał stanowisko odnośnie braku możliwości dokonania zmiany terminu realizacji umowy (pismo k.424).
Pismem z dnia 12 maja 2016 r. pozwana wskazała, że testy przeprowadzone wI.zostały zakończone ze skutkiem pozytywnym do dnia 10 maja 2016 r. Podano, że ostatnie końcowe badanie w(...)wS., dotyczące ukompletowania zostało wyznaczone na dzień 12 maja 2016 r. Wskazano również, że sprawozdanie z testów jest w fazie finalizacji i po przetłumaczeniu przysięgłym wyników testów(...)i ocenie przez(...)i(...)zostanie dostarczone najpóźniej w dniach 20 -24 maja 2016 r. (pismo k.427). Pismem z dnia 18 maja 2016 r. Inspektorat(...)(...)wezwano(...) sp. z o.o.do wykonania umowy. Wskazano, że nieprzestawienie sprawozdania z testów do dnia 30 maja 2016 r. zostanie potraktowane przez Zamawiającego jako równoznaczne z ich negatywnym wynikiem, co w świetle postanowień umowy, spowoduje odstąpienie przez Zamawiającego od umowy z winy Wykonawcy (pismo k.429-430).
Pismem z dnia 20 maja 2016 r. Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych wskazało, że podczas prezentacji sprzętu doszło kilkukrotnie do zdarzenia w wyniku, którego pojazd uległ odwróceniu (kapotażu), co spowodowało unieruchomienie pojazdu. Jak wskazano pomimo posiadanej przez robota funkcji przywracania pozycji oraz kontynuowania dalszej misji, funkcja ta nie działa. Podano również, że w realnych działaniach bojowych nie jest wykluczone wywrócenie się pojazdu. Zwrócono uwagę, że w takiej sytuacji brak funkcji autopozycjonowania lub zdalnej funkcji przywracania pojazdu do wykonywania dalszej misji, bardzo ograniczy jego walory techniczne i obniży zaufanie do jego wykorzystania. W piśmie tym zwrócono się do zobligowania Wykonawcy do zaimplementowania poprawnie działającej funkcji autopozycjonowania oraz dodatkowo ujęcia powyższego punktu w badaniach kwalifikacyjnych (pismo k.923).
W dniu 30 maja 2016 r.(...)przesłano(...)1 egzemplarz kserokopii sprawozdania z testów otrzymany z(...)wraz z kserokopią pisma(...)z uwagami do uwzględnienia w sprawozdaniu (pismo k.433, pismo wraz z uwagami do treści sprawozdania k.435 - 911).
W notatce z dnia 01 czerwca 2016 r. skierowanej do(...)wskazała, że zapisy umowy na dostawę(...)nie przewidywały prezentacji działania pojazdu podczas zgrupowania poligonowego. Prezentacja taka, jak podniosła, została przeprowadzona bez wiedzy Inspektoratu(...). Podano również, że nie wskazano jaka wersja(...)była testowana ani w jakiej konfiguracji. Wskazano również, że nie podano poziomu wyszkolenia operatora. W dalszej części wskazano, że funkcja autopozycjonowania nie została zdefiniowana przez(...). Pozyskanie zaś(...)realizowane było w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie negocjacji z ogłoszeniem. Wskazano również, że(...)posiadał informacje oraz miał możliwość wprowadzenia nowych Funkcjonalności lub rezygnacji z poszczególnych wymagań na każdym etapie realizacji zadania (pismo k.925-926).
W dniu 03 czerwca 2016 r.(...)poinformowało(...)Inspektorat(...), że(...)wprowadza poprawki do sprawozdania z testów zmierzające do uzyskania ostatecznej treści sprawozdania z przeprowadzonych badań zgodnie z umową. Do pisma przedłożono korespondencję(...)z(...). Wskazano również, że(...)czeka na zgodę dyrektora odnośnie spotkania jakie ma mieć miejsce w dniu 09 czerwca (pismo k.913-917).
Pismem z dnia 07 czerwca 2016 r. skierowanym do Prezesa Zarządu(...) sp. z o.o.oraz(...)wskazano, że w przedstawionym przez(...) sp. z o.o.sprawozdaniu, stwierdzono zapisy, które uniemożliwiają jednoznaczną ocenę zrealizowanych rzez(...)testów. Zwrócono się o jednoznaczne określenie, czy(...)spełnia wymagania zawarte w Metodyce Testów w pkt. 7.4u, 7.12.7., 7.12.9, 7.12.38(...). Podano również, że pozostałe zastrzeżenia zostaną szczegółowo przekazane przez Grupę(...)na zaplanowanym spotkaniu w dniu 09 czerwca 2016 r. (pismo k.919-921).
Inspektorat(...)(...)pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. przesłał Prezesowi Zarządu(...) sp. z o.o.notatkę podsumowującą spotkanie z dnia 09 czerwca 2016 r. (pismo wraz z notatką k.931-936).
W odpowiedzi na powyższe(...)pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. odniosło się do poruszonych zagadnień (pismo k.928-940). Następnie pismem z dnia 23 czerwca 2016 r.(...)zwróciła się ponownie o wyrażenie zgody na ujednolicenie częstotliwości pracy robota(...)
(...)(pismo k.942-943). Inspektorat(...)(...)pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. przesłała powyższe pismo(...), z prośbą o wyrażenie opinii (pismo k.945 -947).
W dniu 06 lipca 2016 r. Wojskowe Biuro Zarządzania Częstotliwościami poinformowało(...)Inspektoratu(...)oraz(...)(...), że istnieje możliwość wykorzystania innej częstotliwości (pismo k.950).
W dniu 07 lipca 2016 r. odbyło się spotkanie robocze w sprawie wykorzystania przez(...)częstotliwości w zakresie woskowanym przez Wykonawcę umowy. Podczas tego spotkania ustalono, że Wykonawca umowy w porozumieniu z producentem urządzenia i jednostką badawczą przeprowadzą dotychczasowe testy pojazdu, a także przeprowadzą dotychczasowe testy pojazdu i przedstawią pisemną opinię uwzględniającą: ewentualną weryfikacje metodyk testów, konieczność powtórzenia wybranych badań(...)po zmianie zakresu częstotliwości pracy układów nadajnik/odbiornik/antena. Ponadto ustalono, że Wykonawca przedstawi możliwość spełnienia dodatkowego oczekiwania gestora(...)dotyczącego możliwości pokonywania terenu poprzez dodanie funkcji autopozycjonowania. Na powyższym spotkaniu ustalono również, że wykonawca przedstawi możliwość implementacji funkcji autopozycjonowania oczekiwanej przez(...)i jej wpływu na termin realizacji dostawy. Informacje te Wykonawca zobowiązał się przedstawić do dnia 29 lipca 2016 r. (notatka k.952).
W dniu 29 lipca 2016 r. pozwany udzielił odpowiedzi na zobowiązania wskazane na spotkaniu roboczym z dnia 07 lipca 2016 r. (k.954-956). Pismem z dnia 09 sierpnia 2016 r. Inspektorat(...)wezwał Wykonawcę do przedstawienia kompletnego sprawozdania z testów i protokołu końcowego wykonanych zgodnie z zasadami określonymi w Programie Testów pkt. 8(...)w nieprzekraczalnym terminie do dnia 25 sierpnia 2016 r. (pismo k.958).
W dniu 25 sierpnia 2016 r.(...)poinformowało(...)Inspektorat(...), że wszystkie kwestie związane z testami, w tym z opiniami(...)zostały wyjaśnione. Pozwana wskazała, że spółka czeka na ostateczne sprawozdania(...), które uwzględnią wszystkie uwagi Zamawiającego. Wskazano również, że wedle posiadanej wiedzy(...)przeszedł wszystkie testy i potwierdził spełnienie wymagań w(...)(w tym również kompatybilności elekromagnetycznej oraz certyfikatu(...)) (pismo k.961). W dniu 03 września 2016 r. spółka przesłała(...)sprawozdanie z testów robota(...)wraz protokołami badań, uzupełnienie sprawozdania wyd. 3 oraz egzemplarz płyty CD z materiałami źródłowymi z testów (pismo wraz z załącznikami k.963 -1628).
29 września 2016 r. Szef Inspektoratu(...)z up.(...)zatwierdził protokół z testów(...)((...)) kryptonim(...)sporządzony przez Grupę(...)(k.1630-1643).
Pismem z dnia 29 września 2016 r. Inspektorat(...)(...)w piśmie skierowanym do(...)wskazał, że(...)nie spełnił wymagań określonych w pkt. 7.12(...). Podano również, że(...)nie został zbadany w zakresie: sprawdzenia modułowości(...), sprawdzenia masy(...)(bez konsoli sterowania), sprawdzenia masy uprzęży plecakowej wraz z przenoszonym(...), sprawdzenia możliwości układu jezdnego(...)w poruszaniu się po różnych rodzajach terenu, sprawdzenia możliwości pokonania przeszkód terenowych, sprawdzenia możliwości pokonania wzdłużnych nierówności terenu o kącie nachylenia 45º, sprawdzenia możliwości pokonywania poprzecznych nierówności terenu o kącie nachylenia co najmniej 31º. Wskazano również, że w zakresie wymogu odporności na opady atmosferyczne (deszcz) niedopuszczalne jest przed każdą misją uszczelnianie(...)smarem. Wskazano również, że w zakresie wymogu sprawdzenie maksymalnego czasu działania obiektu w temperaturze wynoszącej + 50 ºC, sprawdzeniu nie podlegała konsola sterowania, która podczas badania powinna się znajdować w komorze klimatycznej. Powyższa uwaga, jak wskazano, została zgłoszona na spotkaniu w dniu 09 czerwca 2016 r. oraz pismem z dnia 13 czerwca 2016 r. Podano również, że wykonawca nie wykazał, aby wyrób spełnił wszystkie wymagania zawarte w umowie. Odpis powyższego pisma został pozwanej doręczony w dniu 06 października 2016 r. (pismo k.1645 - 1646, dowód doręczenia k.1647).
Pismem z dnia 06 października 2016 r. Inspektorat(...)wezwał pozwaną do przedstawienia do dnia 07 października 2016 r. do godziny 14.30 pisemnej szczegółowej informacji odnośnie wystąpienia zagrożenia terminu wykonania przedmiotowej umowy (pismo k.1658).
W odpowiedzi na powyższe(...) sp. z o.o.pismem z dnia 07 października 2016 r. złożyła wyjaśnienia. W piśmie tym wskazano, że zdaniem pozwanej z testów wraz z protokołami oraz wydania trzeciego uzupełniającego wynika, iż przedmiot badań spełnia określone w(...), programie Testów i Metodyce Testów wymogi. W piśmie tym pozwana wskazała, że jedynie w zakresie sprawdzenia ukompletowania zostały stwierdzone wątpliwości w dokumentacji technicznej, które jak wskazała pozwana, mogą zostać poprawione w krótkim terminie. Ponadto pozwana wskazała, że w jej ocenie informacja(...)na temat dokumentacji technicznej, zawarta w sprawozdaniu, powinna być postrzegana w świetle faktu, że nie było obowiązku przedstawienia ostatecznej jej wersji. Wskazano, że okoliczność powyższa nie wynika z umowy, zaś przedstawienie ostatecznej wersji dokumentacji technicznej jest możliwe dopiero po zakończeniu testów i sprawozdania z testów. Wówczas, jak wskazano, możliwe jest przejście do etapu finalizowania dokumentacji. Wskazano również, że robot przeszedł pomyślnie wysilone testy, co jak wskazała pozwana dowodzi, że oferowany produkt potwierdził swoją wartość. Podano również, żeR.dostarczyła podobne roboty siłom zbrojnymU.,F.W.,T.,S.,A.,W.,S.iI.(pismo k.1650 -1656). Nadto wskazano, że w ramach prac spółka podjęła się wykonania dodatkowych oczekiwań gestora, które wykraczały poza(...)i(...), a były konieczne na współczesnym polu walki. Wskazano, że jeżeli Zamawiający życzy sobie przeprowadzenia testów manipulatora w nowszej wersji, to Wykonawca nie widzi w tym problemu. W związku z tym Wykonawca zaproponował ponowne przeprowadzenie testu dotyczącego odporności na opady atmosferyczne oraz testu dotyczącego sprawdzenia maksymalnego czasu działania obiektu w temperaturze wynoszącej +50ºC wraz z konsolą w komorze klimatycznej (pismo k.1651-1656).
Pismem z dnia 10 października 2016 r. powód wezwał pozwaną do wykonania umowy wyznaczając jej ostateczny termin wykonania pierwszej dostawy 35 kompletów(...)do dnia 31 października 2016 r. Jednocześnie wskazano, że w przypadku nie wykonania dostawy w zakreślonym terminie, powód będzie uprawniony do odstąpienia od umowy i naliczenia kar umownych (wezwanie k.1661).
Pismem z dnia 28 października 2016 r.(...)wezwało powoda do wykonania umowy, tj. do podpisania aneksu do obowiązującej umowy. W uzasadnieniu wskazano, że brak aneksu uniemożliwia wykonanie umowy, spowodował wątpliwości Zamawiającego dotyczące zgodności wymogów(...)wymienionych w piśmie Zamawiającego z dnia 29 września 2016 r. Wskazano również, że brak aneksu stał się powodem wystawienia przez jednostkę badawczą jedynej negatywnej oceny dotyczącej testu w zakresie wymogu 7.12, tj. sprawdzenie ukomplementowania. Podano, że test dotyczący wymogu 7.12 został przez pozwaną zaliczony w pierwotnej wersji sprawozdania z testów przekazanej w dniu 30 maja 2016 r., przeprowadzonego w ocenie pozwanej zgodnie z umową. Podano również, że to na skutek wątpliwości powoda zakres badania został rozszerzony o merytoryczną ocenę dokumentacji co skutkowało wynikiem negatywny. Podano, że Wykonawca ma świadomość, iż posiadana przez niego dokumentacja techniczna nie jest ostateczna, jednakże w jego ocenie nie stanowi to naruszenia postanowień umowy, albowiem termin dostarczenia Zamawiającemu dokumentacji technicznej określony został na 30 dni przez rozpoczęciem dostaw. Podano również, że w przypadku nie zaakceptowana sprawozdania z testów z uwagami i nie podpisania aneksu, Wykonawca odstąpi od umowy (pismo k.1665).
Pismem z dnia 07 listopada 2016 r. które wpłynęło do powoda w dniu 15 listopada 2016r.(...)odstąpiła od umowy z dnia 23 lipca 2015 r. w związku z niewykonaniem przez Zamawiającego jego obowiązków umownych w tym w szczególności obowiązku uzgodnienia pozytywnych wyników testów, podjęcia decyzji co do wymaganych przez Zamawiającego zmian w wymaganiach jakościowych pojazdów oraz podpisania wnioskowanego przez Wykonawcę aneksu do Umowy, pomimo wyznaczenia przez Wykonawcę dodatkowego terminu pod rygorem odstąpienia (oświadczenie k.1682-1683).
Pismem z dnia 10 listopada 2016 r. powód wskazał, że proponowana zmiany umowy polegająca na zmianie konfiguracji sprzętowej oraz zmiana ostatecznego terminu realizacji umowy jest istotną zmianą. Wprowadza, jak wskazano, warunki, które gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnej procedury udzielenia zamówienia publicznego, uniemożliwiłyby dopuszczenie innych oferentów niż ci, którzy zostali pierwotnie dopuszczeni lub uniemożliwiałoby dopuszczenie innej oferty niż ta która została pierwotnie dopuszczona. W piśmie tym powołano się również naart. 140 ust. 1 i art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – prawo zamówień publicznych. Powód wskazał, że w piśmie z dnia 29 września 2016 r. odnosił się do przyczyn z powodu których sprawozdanie z testów nie zostało zaakceptowane. Wskazano również, że w pkt. 7 sprawozdania oraz pkt. 7 protokołu końcowego z testów(...)z dnia 30 sierpnia 2016 r. sporządzonego przez(...)wynika jednoznacznie, że(...)nie spełnia wymagań w zakresie następujących punktów wymagań(...)”. w związku z tym, powód wskazał, że twierdzenia spółki, iż wszystkie testy(...)zostały zaliczone z wynikiem pozytywnym, nie są prawdziwe (pismo k.1670-1671).
Pismem nadanym dnia 10 listopada 2016 r. Inspektorat(...)złożyło(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.oświadczenie o odstąpieniu od umowy z powodu niewykonania przez(...) sp. z o.o.w terminie do 30 października 2016 r., a także negatywnym wynikiem przeprowadzonych testów, co zostało wykazane w pkt. 7 sprawozdania z badań oraz w pkt. 7 protokołu końcowego z testów(...)z dnia 30 sierpnia 2016 r. sporządzonego przez(...)wS.i w sprawozdaniu nr(...), odstąpił od umowy w całości ze skutkiem określonym w § 12 ust. 1 umowy. Oświadczenie powyższe doręczono pozwanej w dniu 22 listopada 2016 r (oświadczenie k.1676, dowód doręczenia k.1677 v). Ponadto przedmiotowe oświadczenie o odstąpieniu zostało pozwanej doręczone osobiście w dniu 22 listopada 2016 r. (adnotacja k.1683 verte, adnotacja k.1687).
W notatce służbowej z dnia 22 listopada 2016 r. skierowanej do Szefostwa Techniki Lądowej wskazano, że w dniu 22 listopada 2016 r. osobiście doręczono do siedziby(...) sp. z o.o.oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia 23 lipca 2015 r. Przesyłkę odebrał osobiście Prezes Zarządu Spółki PanM. S.(notatka k.1685).
Pismem z dnia 23 listopada 2016 r. Inspektorat(...)skierowanym do(...)w związku z odstąpieniem od umowy obciążył spółkę karą umowną w wysokości 2.967.990 zł. Ponadto inspektorat poinformował spółkę, że zajmie z gwarancji należytego wykonania umowy karę w wysokości 1.483.995 zł. Pozostałą należność w wysokości 1.483.995 zł będzie dochodził na drodze sądowej. Do powyższego pisma powód dołączył wezwanie do zapłaty kwoty 1.483.995 zł (pismo k.1689, wezwanie do zapłaty k.1690).
Pismem z dnia 23 listopada 2016 r. Inspektorat(...)zwrócił się do(...) S.A.na podstawie gwarancji zabezpieczenia należytego wykonania umowy nr(...)z dnia 23 lipca 2015 r. wystawionej przez(...) S.A.o zapłatę kwoty 1.483.995 zł, w terminie 14 dni od daty otrzymania żądania, w związku z niewywiązaniem się przez(...)ze swoich zobowiązań wynikających z umowy z dnia 23 lipca 2015 r. (pismo k.1692). Powyższa kwota została przelana na rzecz powoda w dniu 08 grudnia 2016 r. (pismo(...) S.A.k.1694).
Po odstąpieniu od umowy powód nie zakupił innego mobilnego bezzałogowego pojazdu rozpoznawczego. Kolejne przetargi na zakup takich pojazdów zakończyły się niepowodzeniem(bezsporne)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione dokumenty, których prawdziwości strony nie kwestionowały. Sąd nie znalazł również podstaw do ich kwestionowania. Podstawą ustaleń faktyczny stanowiły również zeznania świadkówW. M.(k.1967-1968v),P. D.(k.1968 v-1970),G. C.(k.1975-1978),S. T.(k.1978-1979),A. S.(k.1995-1997),P. K.(k.2013),P. O.(k.2013-2014),K. S.(k. 2014-2015),R. T.(k.2015),E. S.(k.3005-3007),M. Z.(k.3007-3009). Zeznania świadków były, w ocenie Sądu - niesprzeczne, logiczne, potwierdzały okoliczności zawarte w korespondencji pomiędzy stronami, jaka miała miejsce od momentu zawarcia umowy.
Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznaniaP. M.(k.3036-3038) orazM. S.(k.3038-3040), które korespondowały z zeznaniami świadków oraz przedłożoną dokumentacją. Każda ze stron przedstawiała okoliczności sprawy, z uwzględnieniem własnej oceny przebiegu realizacji zamówienia.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie tj. 50%. Bezspornym jest, że w strony zawarły umowę w ramach zamówień publicznych. W toku postepowania powód wywodził, że pozwana nie zrealizowała postanowień umowy, przekroczyła ustalone w niej terminy. Pozwana zaś powyższemu zaprzeczyła wywodząc, iż zrealizowała część umowy, zaś to, iż nie doszło do wywiązania się z jej postanowień, w całości obciąża powoda, nie zaś pozwaną. Ponadto pozwana powoływała się na okoliczności na które nie miała wpływu, na tzw. siłę wyższą, tj. konflikt jaki w owym czasie wystąpił wI.. Kwestią sporną pomiędzy stronami był również sposób skuteczność odstąpienia przez obie strony od umowy. Przesądzenie powyższej kwestii otworzy drogę rozważaniom dotyczącym zasadności roszczenia powoda – żądania kary umownej.
W ocenie Sądu, w świetle przedłożonych dokumentów brak jest podstaw do uznania, aby pozwany skutecznie odstąpił od umowy. Zakres czasowy wskazuje bowiem, że to powód skutecznie odstąpił od umowy. Wskazać należy, iż korespondencja powoda została nadana do pozwanego w dniu 10 listopada 2016 r. Pozwany zaś oświadczenie o odstąpieniu od umowy przedstawił powodowi w dniu w dniu 15 listopada 2016 r., tj. po pierwszej adnotacji poczty dokonanej w dniu 14 listopada 2016 r. o doręczeniu przesyłki od powoda. To, że pozwany nie odebrał nadesłanej wcześniej korespondencji nie powoduje, że złożone przez niego osobiście oświadczenie o odstąpieniu od umowy należy uznać za skuteczne. Zdaniem Sądu fakt nadania przez powoda oświadczenia o odstąpieniu od umowy w dniu 10 listopada 2016 r. powoduje, że oświadczenie pozwanego o odstąpieniu od umowy należy traktować jako nieskuteczne, albowiem złożone w sytuacji, w której powód od umowy skutecznie odstąpił.
W dalszej kolejności należy odnieść się do kwestii postanowień łączącej strony umowy i ustalenia, czy do niewykonania zobowiązania umownego doszło, tak jak to wywodzi powód, na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi pozwany.
W toku postępowania strony nie kwestionowały, iż nie doszło do wykonania umowy. Co prawda pozwana wskazywała, że umowa została częściowo wykonana w zakresie testów jednakże okoliczność ta nie skutkuje oddaleniem powództwa. Bez wątpienia zakres umowy wymagał od pozwanej podjęcia wielu działań. Pozwana przystępując do umowy zobowiązała się do dostarczenia powodowi wysoce specjalistycznego sprzętu, który miał być wykorzystywany w polskiej armii. Przystępując do umowy pozwana miała świadomość wymogów jakie winien spełnić sprzęt, który ma być przez niego dostarczony. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pozwana jest profesjonalnym podmiotem na rynku. Ma odpowiednią wiedzę w zakresie oferowanego na rynku sprzętu. Nie negując faktu, iż pozwana podjęła wszelkie działania w celu zrealizowania umowy, starała się dostarczyć powodowi sprzęt światowej klasy, jak najbardziej odpowiadający wymogom powoda, do jej wykonania nie doszło. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego pozwana chcąc w jak najlepszy sposób wykonać postanowienia umowy godziła się na modyfikacje wskazywane przez powoda, z własnej inicjatywy podejmowała działania mające na celu jak najlepsze wykonanie umowy. Zmiana specyfikacji umowy na korzyść powoda doprowadziła do sytuacji, w której kolejne terminy umowy nie mogły zostać dotrzymane.
Oceniając skutek działań, z winy której ze stron nie doszło do realizacji umowy, nie może uiść uwadze Sądu, że strony działały w reżimie umowy zawartej w ramach zamówień publicznych. Pozwana winna w pierwszej kolejności realizować postanowienia umowy. Nie mogła, w ocenie Sądu, liczyć na powoda w kwestii modyfikacji specyfikacji czy terminu dostarczenia sprzętu. Należy mieć również na uwadze, iż z przedłożonych dokumentów wynikało jednoznacznie, że powód uznał, iż(...)nie przeszedł pomyślnie wszystkich testów, a co za tym idzie, iż nie uczynił zadość wszystkim wymogom stawianym w załączniku do umowy. Wskazać należy, iż zgodnie z umową miała ona zostać wykonana do dnia 30 października 2016 r. Do tego dnia pozwana zobowiązała się dostarczyć wszystkie pojazdy(...). Tymczasem na ten dzień pozwana nie dostarczyła powodowi ani jednego pojazdu, nie przeprowadziła też szkoleń obsługi pojazdu. Pozwana nadal pozostawała na etapie testów pojazdów. Okoliczności powyższe, zdaniem Sądu, prowadzą do uznania, że do wykonania umowy nie doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanej.
Mając powyższe na uwadze należało dokonać oceny zasadności żądania kary umownej w oparciu o obowiązujące przepisy w powiązaniu z postanowieniami, które strony zawarły w treści umowy. Wobec przesądzenia o odpowiedzialności pozwanej za niewykonanie umowy, pozostawania przez nią w zwłoce, dopuszczalności żądania zapłaty kary umownej w sytuacji odstąpienia od umowy, należało odnieść się do żądania powoda zapłaty przez pozwaną kwoty dochodzonej pozwem. W § 12 umowy strony ustaliły, że z tytułu niewykonania lub nienależnego wykonania umowy Zamawiającemu przysługują kary umowne w wysokości określonej w § 12 ust. 1 i 2 umowy.
Zgodnie zart.483 § 1 k.c.można zastrzec w umowie, ze naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). W świetle treściart. 484 § 1 k.c.w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy można traktować jako formę uproszczenia redakcji warunków umowy, która pozwala na przyjęcie przez strony, że wypadki niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, które uprawniają stronę od odstąpienia od umowy, stanowią jednocześnie podstawę do domagania się zapłaty kary umownej (por. wyrok SN z dnia 7 lutego 2007 r. III CSK 288/06).
W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania, iż powód błędnie wyliczył karę umowną, bowiem pozwana wykonała część prac wynikających z umowy. Jak wskazano powyżej umowa jaką strony zawarły została wykonana jedynie w zakresie jej początkowego elementu, tj. przeprowadzenia testów. Pozostałe istotne elementy umowy, nie zostały wykonane. Przy czym wskazać należy, iż głównym celem umowy było dostarczenie pojazdów(...). Skoro zatem umowa nie została wykonana w zakresie jej głównego celu, argumentacja pozwanej, nie mogła się ostać.
Tym samym należało uznać, że naliczona przez powoda wysokość kary umownej matematycznie wyliczona była prawidłowo. Z drugiej strony jednak jako żądanie zapłaty wobec pozwanej, Sąd uznał je za rażąco wygórowane. Ustalając, czy mamy do czynienia z rażąco wygórowaną karą umowną należy mieć na uwadze stopień winy dłużnika, jeśli na tej zasadzie oparta jest odpowiedzialność, brak szkody lub jej niewielki rozmiar, stosunek kary umownej do wartości spełnionego świadczenia, wartość robót ustalonych w umowie, w której kara została zastrzeżona, jak i przyczynienie się wierzyciela do szkody. Nie można przy ocenie wysokości kary umownej pomijać stosunku wysokości zastrzeżonej kary do wysokości wynagrodzenia wykonawcy. Kara umowna, podobnie jak odszkodowanie, którego jest surogatem, nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia uprawnionego. Zdaniem Sądu domaganie się od pozwanego kary umownej wysokości 1.569.660,13 zł jest żądaniem rażąco wygórowanym. Jak ustalono po odstąpieniu od umowy, powód zwrócił się do(...)o wypłatę z gwarancji należytego wykonania umowy karę w wysokości 1.483.995 zł (50% wysokości kary). Gwarancję tą zrealizował. Przedmiotowym pozwem powód dochodzi pozostałej części kary wraz z odsetkami. W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają przyjęcia, iż pozwana winna ponieść karę umowną w 100 %. Jak wskazano powyższej przy ustaleniu kary umownej koniecznym jest rozważenie wszelkich okoliczności sprawy. Faktu tego nie zmienia to, że umowa pomiędzy stronami została zawarta w ramach zamówień publicznych. Odnosząc się do żądanej przez powoda kary umownej, zdaniem Sądu, uzasadnionym jest dokonanie jej miarkowania. Przede wszystkim jak wskazano powyższej przedmiotem umowy był sprzęt wysoce specjalistyczny, który miał stanowić wyposażenie polskiej armii. Zdaniem Sądu w tej sytuacji realizacja przez pozwaną umowy była utrudniona. Wynikało to nie tylko właśnie z faktu, iż zamówienie powoda nie było standardowe, ale również z tego, że powód stawił pozwanej nowe oczekiwania, które pozwana starała się w ramach swoich możliwości wykonać. Zdaniem Sądu zarówno z zeznań świadków jak i załączonej przez strony korespondencji wynika, iż pozwana zdając sobie sprawę z wagi zamówienia podejmowała wszelkie możliwe działania mające na celu sprostanie nie tylko specyfikacji zawartej w umowie, ale i pojawiającym się w trakcie prac oczekiwaniom powoda. Przy czym sama pozwana również wychodziła z inicjatywą zmian, które miały na celu jedynie ulepszenie sprzętu i dostosowanie go w jak największym zakresie do potrzeb powoda. Podsumowując postawa pozwanej w trakcie realizacji zamówienia wskazywał na niewielki stopień zawinienia przy braku wykonania umowy, chęć pomocy i możliwe najlepsze wykonanie umowy. Pozwana postawiła na jakość, a nie na czas, co może w pewnym sensie skutkowało jej porażką i brakiem terminowego wykonania umowy z jej strony. Z drugiej strony mieliśmy do czynienia z bezwzględnym, ponadnormatywnym i kostycznym spojrzeniem na realizację umowy od strony Inspektoratu(...).
Ponadto należało mieć na uwadze, iż fakt niewywiązania się z umowy wynikał również z przyczyn niezależnych od pozwanej. W czasie realizacji umowy doszło bowiem do konfliktu(...), który zaangażował pracownikówfirmy (...)– podwykonawcy pozwanej, w działania wojenne. O okoliczności powyższej pozwana informowała powoda, jednakże powód nie był skłonny do uwzględnienia powyższego argumentu, kierując się tym, że konflikt w tym terenie nie jest okolicznością, której nie można było przewidzieć. W ocenie Sądu nie można się z powyższym zgodzić. O ile wiedza o konflikcie izraelsko – palestyńskim jest powszechna, o tyle nie może ona mieć negatywnych konsekwencji dla pozwanej. Zdaniem Sądu pozwana nie mogła i nie miała obowiązku przewidzieć, że w czasie realizacji umowy dojdzie do sytuacji, w której jej podwykonawca nie będzie w stanie realizować przedmiotu umowy. Ponadto zważyć należy, że nawet jeżeli przyznać powodowi rację, że pozwana taką okoliczność powinna przewidzieć, to uznać również należy, iż również powód posiadając dużo większą wiedzę na temat konfliktów zbrojnych również powinien tę okoliczność mieć na uwadze wybierając ofertę przedstawioną przez pozwaną. Za tym, iż okoliczność powyższa powinna mieć wpływ na ustalenie wysokości kary umownej przemawia również to, żefirma (...), pomimo istniejącego konfliktu, realizowała z powodzeniem zamówienia dla innych krajów.
Wreszcie za tym, aby miarkować karę umowną przemawia fakt, że przedmiot zamówienia i oczekiwania powoda były na tyle wygórowane i specjalistyczne, niepowodzeniem zakończyły się kolejne przetargi na dostawę tego sprzętu, co skutkowało iż do dnia dzisiejszego nie zakupiono sprzętu stanowiącego przedmiot zamówienia. Tym samym podsumowując należało stwierdzić, że w istocie pozwana nie poniosła szkody, gdyż do chwili obecnej przedmiot zamówienia nie został dostarczony polskiej armii. Ewentualnie należało przyjąć, że szkoda miała minimalny charakter (druk dokumentów, praca pracowników przy tym projekcie).
W tej sytuacji zastosowanie kary umownej w wysokości żądanej przez powoda, zdaniem Sądu, pozbawione jest podstaw faktycznych. Szczególnie, że jak wskazano powyżej, powód otrzymał z gwarancji połowę wysokości ujętej w umowie kary umownej. Mając zaś przedstawione powyższej okoliczności, zdaniem Sądu, kara umowna powinna zostać ustalona łącznie z wypłaconą powodowi z gwarancji należytego wykonania kwotą na poziomie 75 %. Z tych też względów mając na uwadze, iż powód uzyskał wypłatę z gwarancji należytego wykonania umowy kwotę 1.483.995 zł stanowiącą połowę ustalonej kary umownej, należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda pozostałe 25 %, tj. kwotę 784.830,06 zł uwzględniającą skapitalizowane odsetki, których dochodził powód. O odsetkach od zasądzonej kwoty orzeczono na podstawieart.481 k.c., zgodnie z żądaniem pozwu. Zdaniem Sądu tak ukształtowane orzeczenie w sposób pełny rekompensuje szkodę powoda, z drugiej strony pozostaje w zgodzie z zasadami współżycia społecznego, nie krzywdząc pozwanej.(punkt 1-szy i 2-gi sentencji wyroku).
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie zart.100 k.p.c.i zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. Uznając, że każda ze stron w równym stopniu przegrała i wygrała sprawę, Sąd przesądził zasadę 50% udziału każdej ze stron w kosztach procesu. Sąd na podstawieart.108 k.p.c.pozostawił szczegółowe, matematyczne wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu w postanowieniu, po uprawomocnieniu się wyroku.