Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 455/17
Data wyroku: 2019-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Emilia Racięcka

Sygn. akt I C 455/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia  3 czerwca 2019 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodnicząca: SSR Emilia Racięcka
Protokolant: st. sekr. sąd. Milena Bartłomiejczyk
po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2019 roku w Łodzi
sprawy z powództwaM. K. (1)
przeciwko(...) S.A.wW.
o zadośćuczynienie :

1
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 20.000 złotych (dwadzieścia pięć tysięcy) tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 maja 2017 roku do dnia zapłaty;

2
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 801 złotych (osiemset jeden) tytułem zwrotu kosztów procesu od oddalonej części powództwa.

Sygn. akt I C 455/17

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 11 lipca 2017 roku powódM. K. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego(...) S.A.wW.kwoty 68.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 29 maja 2017 roku do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu, w tym kwoty 5.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że wskutek wypadku z dnia 9 maja 1998 roku zmarła córka powoda,N. K.. Kierujący pojazdem sprawca zdarzenia ubezpieczony był w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanej spółce. W toku postępowania likwidacyjnego powodowi przyznano łącznie 12.000 zł zadośćuczynienia, która to kwota była w opinii powoda rażąco zaniżona. Śmierć córki była dla powoda życiową tragedią. Była ona pierwszym dzieckiem powoda, wyczekiwaną i ukochaną córką. Brał czynny udział w jej wychowaniu i z radością obserwował jej rozwój. Jej śmierć była dla niego największą tragedią w życiu, przez którą powód popadł w nałóg alkoholowy i finalnie rozstał się z żoną.
/pozew k. 2-5/
W odpowiedzi na pozew pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że żądana przez powoda kwota jest rażąco wygórowana, a wypłacone już 12.000 zł zadośćuczynienia w pełni zaspokaja jego roszczenie. Pozwany nie kwestionuje cierpienia powoda, jednakże wskazany wypadek miał miejsce 19 lat temu. Obecnie powód pozostaje w szczęśliwym związku, ma czwórkę dzieci, a doznana krzywda uległa znaczącemu złagodzeniu ze względu na upływ czasu.
/odpowiedź na pozew k. 25 - 26/
Do zakończenia rozprawy strony pozostały przy swoich stanowiskach.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 9 maja 1998 roku w miejscowościK.doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego śmierć ponieśliN. K.iA. P.. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 stycznia 1999 roku za winnego spowodowania wypadku uznanoL. K., ubezpieczonego w zakresie OC pojazdów mechanicznych w pozwanym zakładzie ubezpieczeń.
/bezsporne, odpis wyroku karnego k. 15/
L. K.wraz z rodziną, w tym synemM. K. (1)i jego 2,5 letnią córkąN. K.jechał na uroczystość komunijną na Śląsk. Podczas manewru wyprzedzania podjął on gwałtowny manewr zmiany kierunku jazdy z lewego na prawy nie dostosowując prędkości i zjechał na lewe pobocze, wpadł poślizg i zjechał na prawe pobocze, po czym dachował. Podczas poślizguN. K.wypadła z pojazdu przez tylną szybę. Powód próbował ją reanimować, jednak poniosła ona śmierć na miejscu.
/odpis wyroku karnego k. 15, oświadczenie k. 16 – 19, przesłuchanie powoda k. 38 – 40 (w zw. z k. 93v) znacznik czasowy 00:04:58/
Pismem z dnia 28 kwietnia 2017 roku pełnomocnik powoda wezwał pozwany zakład ubezpieczeń do wypłaty na jego rzecz 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierćN. K.. Decyzją z dnia 15 maja 2017 roku ubezpieczyciel przyznał powodowi zadośćuczynienie w wysokości 12.000 zł, pomniejszając je o 50% ze względu na przyczynienie się uprawnionego do spowodowania wypadku poprzez przewożenie córki bez odpowiedniego fotelika dziecięcego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakład ubezpieczeń uznał potrącenie za niezasadne i na mocy decyzji z dnia 30 maja 2017 roku wypłacił na rzecz powoda dalsze 6.000 zł.
/pismo k. 13 – 14, decyzja k. 9-10, 11-12/
M. K. (1)w chwili śmierci córki miał 23 lata. Była ona jego pierwszym dzieckiem. Miał z nią bliską więź, aktywnie uczestniczył w jej wychowaniu, bawił się z nią i chodził na spacery. Trauma związana z przeżytą tragedią spowodowała, że popadł w alkoholizm. Żona powoda obwiniała jego i jego ojca o śmierć córeczki. Negatywne emocje powoda i zaostrzona reakcja żałoby były wynikiem skumulowanych problemów w jego życiu – śmierci córki z którą nawiązał szczególną więź, pretensji żony, obrażeń własnych poniesionych w wypadku, spowodowania kolizji przez ojca. Zakres jego cierpień był znaczny, nasilony zwłaszcza w pierwszym roku po śmierci córki. Ze względu na gwałtowność zdarzenia i bliskość z córką powód miał problemy z przystosowaniem się do nowej sytuacji życiowej.
Problemy alkoholowe powoda trwały około 6 lat. Po 11 latach od wypadku rozwiódł się z żoną, ich małoletni syn pozostaje pod jej opieką. W 2017 roku powód ponownie się ożenił. Z drugą żoną nie ma wspólnych dzieci, natomiast traktuje jak swoje dzieci jej trzy córki. Ponadto ma jeszcze syna z byłą partnerką. Nie ma jednak z nim żadnego kontaktu, został pozbawiony praw rodzicielskich. Ze względu brak kontaktu powoda ze swoimi biologicznymi synami na powyższe trudne jest określenie, czy powód istotnie pozostawałby w bliskich stosunkach z córką. W chwili obecnej powód nie odczuwa żadnych zaburzeń związanych ze śmiercią córki.
/przesłuchanie powoda k. 38 – 40 (w zw. z k. 93v) znacznik czasowy 00:17:43 – 00:21:54, opinia biegłej A. M.G.k. 66-71/
Powyższy stan faktyczny był co do zasady bezsporny. Szczegółowych ustaleń wymagały jednak ustalenia dotyczące stanu psychicznego powoda, w związku z czym Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychologa. Opinia sporządzona przez biegłąA. G.nie była kwestionowana przez strony. W ocenie Sądu opinia została sporządzona w sposób wiarygodny i rzetelny, stanowiła cenne źródło dowodowe, a zawarte w niej wnioski Sąd przyjął za swoje. Sąd dopuścił także uzupełniające dowody z przesłuchania powoda, w celu dokładnego ustalenia więzi łączącej go ze zmarłą córką oraz przeżyć związanych z jej śmiercią.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
W niniejszych postępowaniu powód dochodził od pozwanego ubezpieczyciela zadośćuczynienia w kwotach odpowiednio 68.000 zł za krzywdę, jakiej doznała w związku ze śmiercią osoby bliskiej – córkiN. K..
Zdarzenie, z którego powód wywodzi swoje roszczenie, miało miejsce przed wejściem w życieart. 446 § 4 k.c., wprowadzającego możliwość przyznania najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, co uniemożliwia zasądzenie na rzecz powodów zadośćuczynienia w oparciu o§ 4komentowanego przepisu. Podstawę roszczenia powoda w tej sytuacji stanowi jednakart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c., o którego dopuszczalności zastosowania wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu składu 7 Sędziów z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie III CZP 2/14, w którym wyrażono jednoznaczny pogląd prawny, iż za krzywdę, powstałą wskutek śmierci poszkodowanego spowodowanej czynem niedozwolonym popełnionym przed dniem 3 sierpnia 2008 r. najbliższemu członkowi rodziny przysługuje zadośćuczynienie na podstawieart. 448w zw. zart. 24 § 1 k.c.
Odpowiedzialność na podstawieart. 448 k.c.zachodzi w przypadku zajścia następujących przesłanek: naruszenia dobra osobistego powodującego szkodę niemajątkową oraz związku przyczynowego pomiędzy tym naruszeniem a szkodą niemajątkową, która spowodowana jest tym naruszeniem. Wskazuje się, że przesłanką przyznania obu świadczeń przewidzianych wart. 448 k.c.jest również wina sprawcy naruszenia dobra osobistego. Podstawa odpowiedzialności strony pozwanej nie była kwestionowana w niniejszym postępowaniu, a zatem okoliczność tę należało uznać za bezsporną.
Katalog wskazany wart. 23 i 24 k.c.ma charakter otwarty. Ugruntowanym jest stanowisko, iż należą do niego również więzi rodzinne, które mogą ulec naruszeniu poprzez spowodowanie śmierci osoby najbliższej. W przypadku śmierci w wyniku wypadku komunikacyjnego krzywdą wyrządzoną zmarłemu jest utrata życia, a krzywdą osób mu bliskich jest naruszenie ich dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej.
Ustalając wysokość zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, przyznawanego w oparciu oart. 448 k.c.należy mieć na względzie jakiego rodzaju dobro osobiste zostało naruszone, w jakim stopniu, to jak szeroki był zakres negatywnych konsekwencji naruszenia, a także stopień winy sprawcy naruszenia (tak m. in. SN w wyroku z dnia 24.01.2008 r., I CSK 319/07, Monitor Prawniczy 2008 r., nr 4, poz.172). Wskazuje się, iż co do zasady utrata osoby najbliższej jest dla pokrzywdzonego dolegliwością psychiczną o natężeniu większym, niż naruszenie dóbr osobistych innego rodzaju.
Nie ulega wątpliwości, żeN. K.była dla powoda osobą bliską. Była córką powoda, w chwili śmierci miała zaledwie 2,5 roku.M. K. (2)brał czynny udział w wychowaniu córki, bawił się z nią i zabierał na spacery. Bezpośrednio po wypadku starał się ją reanimować i był świadkiem jej śmierci. Zły stan psychiczny powoda po wypadku był wynikiem wielu czynników poza śmiercią córki, takich jak pretensje żony i obwinianie go za śmierć dziecka, dyskomfort związany z własnymi obrażeniami czy fakt, że sprawcą wypadku był jego ojciec. Nawarstwienie problemów spowodowało, że powód popadł w nałóg alkoholowy i aktywnie nadużywał alkoholu przez około 6 lat. Pogorszyła się także jego relacja z żoną. Śmierć córki miała charakter gwałtowny i dotkliwy, związany ze znacznym cierpieniem i potrzebą dostosowania się do nowej sytuacji życiowej.
Badając zakres negatywnych przeżyć uzasadniających wypłatę zadośćuczynienia Sąd opiera się o stan panujący nie w dniu zdarzenia szkodzącego czy bezpośrednio po nim, ale w dniu wyrokowania. Wyrok w niniejszej sprawie zapadł ponad 21 lat po śmierci córki powoda. Upływ czasu spowodował znaczne osłabienie odczuwanego przez powoda cierpienia. Jak wskazała biegła sądowa w swojej opinii, w chwili obecnej powód nie odczuwa żadnych negatywnych konsekwencji związanych ze śmiercią córki. Okres żałoby zakończył się, a powód powrócił do normalnego życia. Po rozwodzie z żoną ożenił się ponownie i pozostaje w szczęśliwym związku. Traktuje dzieci żony jak swoje córki, a oprócz nich ma także dwójkę biologicznych synów, z którymi nie utrzymuje kontaktów. Sąd nie neguje, że śmierć córki była dla powoda przeżyciem niezwykle traumatycznym, jednakże w chwili obecnej doznana krzywda doznała znaczącego zmniejszenia w wyniku upływu czasu. Ponadto, jak zaakcentowała biegła psycholog, w realiach niniejszej sprawy niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie, w jak bliskiej relacji pozostawaliby powód i jego córka. Powód bowiem ma dwójkę biologicznych synów, w tym jednego z nich z byłą żoną (matką zmarłejN.), z którymi nie utrzymuje kontaktu. Ponadto w ocenie Sądu trudno jednoznacznie powiązać rozwód powoda z byłą żoną ze śmiercią córki, jako że do rozwodu doszło 11 lat po wypadku i już po narodzinach wspólnego syna.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że powód doznał naruszenia dobra osobistego poprzez śmierć córki w wypadku komunikacyjnym. Ze względu jednak na znaczny upływ czasu doznana krzywda uległa samoistnemu zmniejszeniu, a powód nie odczuwa obecnie żadnych negatywnych odczuć związanych ze śmierciąN. K.. Ponadto w postępowaniu likwidacyjnym pozwany wypłacił już powodowi kwotę 12.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd uznał zatem, że należna powodowi w niniejszym postępowaniu kwota zadośćuczynienia wynosi 20.000 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 k.c.,art. 817 § 1 k.c.iart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.). Pozwany przyznał na rzecz powoda finalną kwotę zadośćuczynienia decyzją z dnia 30 maja 2017 roku. W tym dniu zatem miał już pełną wiedzę o okolicznościach sprawy. Sąd zasądził zatem odsetki za opóźnienie od dnia następnego po wydaniu decyzji, tj. 31 maja 2017 roku, do dnia zapłaty, oddalając powództw w pozostałej części.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpc. Powód wygrał sprawę w 30%, zatem jest obowiązany do pokrycia kosztów procesu w 70%.
Powód poniósł koszty postępowania w łącznej wysokości 9933,90 zł, na co składają się: 3400 zł tytułem opłaty od pozwu, 5.400 zł tytułem opłaty za czynności pełnomocnika (zgodnie z § 2 punkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia pozwu), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 416,90 zł tytułem wykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego. Pozwany natomiast w toku procesu wydatkował kwotę 5.400 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Zgodnie ze stosunkowym rozdziałem kosztów 70:30 powód obowiązany jest do zwrotu na rzecz pozwanego kwoty 801 zł.