Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 157/19
Data wyroku: 2019-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Dudziuk

Sygn. akt V Ca 157/19

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Maria Dudziuk

po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2019 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaE. B.,J. P.
przeciwko(...) Sp. z o.o.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie
z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt II C 218/17

1
oddala apelację;

2
zasądza od każdego z powodówE. B.iJ. P.na rzecz pozwanej(...) Sp. z o.o.wW.kwoty po 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.

V Ca 157/19

UZASADNIENIE
PowodowieE. B.iJ. P.wnieśli w dniu 20 grudnia 2016 r. (data stempla pocztowego) pozew o zasądzenie od(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.kwoty po 400 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że dochodzone pozwem kwoty stanowią odszkodowanie z tytułu opóźnienia lotu zH.doG.zaplanowanego na dzień 12 czerwca 2016 roku(pozew, k. 1-3).
W odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 20 kwietnia 2017 roku (data stempla pocztowego) pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Podniesiono zarzut braku aktywnego udziału w postępowaniu reklamacyjnym oraz brak skutecznego wezwania do zapłaty ze strony powodowej. Wniesiono również o odstąpienie od zasądzania lub obniżenie kosztów zastępstwa procesowego na podstawieart. 101 k.p.c.w związku z brakiem aktywnego udziału w postępowaniu reklamacyjnym co uniemożliwiło pozwanej ustosunkowanie się do żądania powódki na etapie przedsądowym, a ewentualnie o zmiarkowanie kosztów zastępstwa procesowego na podstawieart. 109 § 2 k.p.c.Jednocześnie wniesiono o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że powództwo jest przedwczesne ponieważ pozwana w trakcie postępowania reklamacyjnego zaproponowała powodom wypłatę odszkodowania w uzgodnionej kwocie, ci jednak na tę propozycję nie odpowiedzieli(odpowiedź na pozew - k.30-31).
Na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2017 roku pełnomocnik pozwanej(...) sp. z o.o.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik pozwanego wniósł nadto o przyjęcie dokumentów w postaci cesji dokonanych przez powodów wskazując, że wcześniej nie była w posiadaniu tych dokumentów i nie mogła ich dołączyć. Jednocześnie pełnomocnik pozwanego zakwestionował legitymację powodów do występowania w niniejszej sprawie wskazując, że ważna w dalszym ciągu jest umowa cesji dochodzonej wierzytelności, zawarta przez powodów zfirmą (...)(protokół z rozprawy z dnia21 sierpnia 2017roku, k. 53).
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 27 września 2017 r. powodowie wskazali, że faktycznie podpisali umowę cesji wierzytelności zespółką (...)limited z siedzibą wH., jednakże nie podpisali wymaganego regulaminem działania ww. podmiotu dokumentu pełnomocnictwa, a wówczas zgodnie z art. 3 pkt 5 Warunków Umowyspółki (...)limited z siedzibą wH.sprawa zostaje automatycznie przekazana Klientowi. W związku z czym wierzytelność stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania w dalszym ciągu przysługuje powodom

    (pismo procesowe strony powodowej – k. 57).

Wyrokiem z dnia 17 maja 2018r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. Orzekając jak w wyroku Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
„E. B.iJ. P.zawarli ze(...) sp. z o.o.wW.umowę przewozu lotniczego, na podstawie której w dniu 12 czerwca 2016 roku podróżowali zH.doG..
(dowód: karty pokładowe – k. 10-11).
Lot dotarł do portu docelowego trzy godziny i dwadzieścia siedem minut po planowanym czasie przylotu.
(bezsporne)

E. B.iJ. P.w dniu 21 czerwca 2016 roku zawarli umowę cesji wierzytelności zespółką (...)z siedzibą wH..
(dowód: dokumenty cesji – k. 51-52).
PełnomocnikE. B.iJ. P.wezwał w dniu 17 października 2016 r.(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.do zapłaty po 400 euro w związku z opóźnionym przylotem lotu nr(...), wskazując na Rozporządzenie WE nr 261/2004
(dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 15).
(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.nie zapłaciła odszkodowań, do którego zapłaty była wzywana(okoliczność niesporna).”
Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w całości na podstawie kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach spraw, które nie były kwestionowane co do wiarygodności, treści bądź autentyczności przez żadną ze stron. Nie wzbudziły również wątpliwości Sądu. W konsekwencji, stanowiły pełnowartościowy materiał dowodowy – w zakresie wykazania okoliczności wskazanych powyżej, tj. odbycia lotu zH.doG.oraz wezwania pozwanego do zapłaty odszkodowania.
Mając na uwadze wyżej dokonane ustalenia faktyczne oraz ocenę materiału dowodowego Sąd Rejonowy zważył, że  powództwa nie zasługiwały na uwzględnienie i przytoczył następujące rozważania prawne:
„Zagadnienia dotyczące możliwości dochodzenia odszkodowania za opóźniony lot uregulowane zostały przepisami unijnymi i zawarte są w rozporządzeniu nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającym rozporządzenie nr 295/91 (dalej: „rozporządzenie nr 261/04”).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 261/04, w przypadku odwołania lotu, pasażerowie których to odwołanie dotyczy mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, chyba że: i) zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej dwa tygodnie przed planowym czasem odlotu, ii) zostali poinformowani o odwołaniu w okresie od dwóch tygodni do siedmiu dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot najpóźniej dwie godziny przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej cztery godziny po planowym czasie przylotu, lub iii) zostali poinformowani o odwołaniu w okresie krótszym niż siedem dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowym czasie przylotu.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a) - c) rozporządzenia nr 261/04, w przypadku odwołania do powyższego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1 500 kilometrów, w wysokości 400 EUR dla wszystkich lotów o długości od 1 500 do 3 500 kilometrów oraz 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).
Poza sporem w niniejszej sprawie było, iż pozwana była przewoźnikiem lotniczym obsługującym lot zH.doG.w dniu 12 czerwca 2016 roku, oraz okoliczność, że lot został opóźniony o ponad 3 godziny.
Istotą sporu była legitymacja powodów do występowania w przedmiotowej sprawie, jak podnosiła strona pozwana powodowie zawarli umowy cesji zfirmą (...)limited z siedzibą w(...)która w dalszym ciągu jest ważna. Natomiast strona powodowa potwierdziła, że umowy cesji wierzytelności zespółką (...)limited z siedzibą wH.zostały przez powodów zawarte, jednakże nie podpisali wymaganego regulaminem działania ww. podmiotu dokumentu pełnomocnictwa, a wówczas zgodnie z art. 3 pkt 5 Warunków Umowyspółki (...)limited z siedzibą wH.sprawa zostaje automatycznie przekazana Klientowi. W związku z czym, zdaniem powodów, wierzytelność stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania w dalszym ciągu przysługuje powodom
Zgodnie z treściąart. 6 k.c., strona wywodząca z danego faktu skutki prawne powinna fakt ten udowodnić. Przyjęty przez ustawodawcę system kontradyktoryjnego procesu cywilnego oznacza, że strona prowadzi proces na własne ryzyko, w tym będące elementem procesu postępowanie dowodowe, gdyż przepisart. 232 k.p.c.stwarza Sądowi jedynie możliwość, a nie obowiązek, dopuszczenia uzupełniająco dowodu nie wskazanego przez strony. W obecnym stanie prawnym strona postępowania nie może braku swojej aktywności, inicjatywy w toku procesu, w tym w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, usprawiedliwiać skierowanym wobec Sądu zarzutem braku działania z urzędu w kierunku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20 września 2006 roku I ACa 394/06).
Zważyć należy, iż na podstawieart.232 k.p.c.strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, jeśli więc strona nie przedstawia dowodów to uznać należy, iż dany fakt nie został wykazany/udowodniony. Wprawdzie przepis ten zawiera też postanowienie, iż sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę, jednakże jest to tylko możliwość a nie obowiązek” (wyrok SN z 11 lipca 2001 roku, sygn. akt VCKN 406/00), gdyż „rzeczą sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach w myślart. 3 k.p.c., a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie -art. 227 k.p.c.- spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.) (tak wyrok SN z 17 grudnia 1996 roku, sygn. akt I CKU 45/96).
Dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony, a tylko spoczywającym na niej ciężarem procesowym. Sąd nie egzekwuje od strony aktywności w sferze dowodowej, co oznacza, iż sąd nie może nakazać czy zobowiązać do przeprowadzenia dowodu. Stronę mogą obciążyć ujemne następstwa jej pasywnej postawy, fakty nieudowodnione zostaną pominięte i nie wywołają skutków prawnych z nimi związanych. Ciężar dowodu wskazany wart. 6 k.c.dotyczy także wykazania związków występujących pomiędzy faktami, a w szczególności związku przyczynowo-skutkowego, czyli że jeden fakt stanowi skutek drugiego faktu.
Przepisart. 6 k.c.wskazuje podmiot zobowiązany do udowodnienia faktu, natomiast ocena, czy wywiązał się on w istocie z tego obowiązku należy do sądu (orz. SN z dnia 8 listopada 2005r., I CK 178/05).
W przedmiotowej sprawie to na stronie powodowej ciążył obowiązek wykazania warunku rozwiązującego przedmiotowej umowy cesji wierzytelności. Strona powodowa nie przedstawiła żadnego dowodu wskazującego na rozwiązanie umowy cesji wierzytelności zawartych z podmiotem(...)z siedzibą wH., nie dołączono chociażby regulaminu świadczenia usług przez przedmiotową spółkę. Nie jest wystarczające, zdaniem sądu powołanie się w piśmie na adres internetowy rzeczonej spółki. Podkreślić również należy, że Pozwana w toku postępowania podniosła przeniesienie przez powodów przedmiotowej wierzytelności na podmiot trzeci, pełnomocnik powodów nie zaprzeczył faktowi zawarcia takiej umowy, ponadto potwierdzając datę jej zawarcia i przytaczając treść jednego z postanowień „Warunków Umowy” (nie wskazując – nota bene – charakteru owego dokumentu, w szczególności nie podnosząc, iżby jego postanowienia były częścią umowy zawartej między powodami a(...) Ltd.). Pełnomocnik próbował wykazać legitymację czynną powodów podnosząc, iż zgodnie z owym jednym z punktów(...)po podpisaniu przez „Klienta” „Dokumentu Cesji”, w razie podpisania następnie przezeń „Pełnomocnictwa” „sprawa zostaje automatycznie przekazana Klientowi”. Nadto Pełnomocnik w żaden sposób nie wyjaśnił w jaki sposób owo „automatyczne przekazanie sprawy” miałoby wpływać na legitymację powodów do wystąpienia z niniejszym powództwem - sformułowanie to jest niejasne i zupełnie niezrozumiałym pozostaje charakter i skutki prawne „przekazania sprawy Klientowi”. W szczególności, tak poczynionego sformułowania nie sposób poczytać za twierdzenie, iżby np. podpisanie „Pełnomocnictwa” stanowiło warunek rozwiązujący (art. 89 k.c.) umowy cesji między powodami a(...) Ltd. czy iżby strony tej umowy postanowiły, iż późniejsze podpisanie „Pełnomocnictwa” skutkowało przelewem zwrotnym na powodów przenoszonej przez nich tą umową wierzytelności. Z treści repliki na odpowiedź na pozew nie wynika zaś bynajmniej choćby to, iżby pełnomocnictwa udzielone przez powodów 13-09-2016 r. były owym „Pełnomocnictwem”, o którym mowa w replice.
Wobec powyższego powództwa podlegały oddaleniu z uwagi na nieudowodnienie istnienia warunku rozwiązującego umowę cesji wierzytelności, stąd orzeczono jak w pkt I sentencji.
Ocena dopuszczalności i ewentualnej zasadności miarkowania odszkodowania nie wpłynęłaby na rozstrzygniecie sprawy, była zatem bezcelowa.
O kosztach procesu orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.Orzeczenie o kosztach jest bowiem obligatoryjne w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, w myśl której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu),powódka jako przegrywająca proces w całości jest obowiązana zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty procesu.
Na zasądzoną pozwanemu kwotę 917 zł od każdego z powodów, złożyła się kwota 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, której wysokość została ustalona na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz kwota 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.”
Apelację od wyroku wnieśli powodowie zaskarżając go w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

    W apelacji podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj.art. 233 § 1 kpcw zw. zart. 227 kpc,art. 232 i 233 § 1 kpcw zw. zart. 227 kpc,art. 328 § 2 kpcjak również zarzuty naruszenia prawa materialnego tj.art. 509 kciart. 511 kc.Powodowie wnieśli także w apelacji o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci Warunków Umowyspółki (...)z siedzibą wH.obowiązujące w dacie zawarcia umowy powodów z tą spółką na okoliczność posiadania legitymacji czynnej w niniejszej sprawie.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja powodów nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie mogą skutkować zmianą bądź uchyleniem zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne zarówno dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jak również ocenę prawną tych ustaleń wskazane w pisemnych motywach orzeczenia.
Przede wszystkim zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, że w toku sprawy strona pozwana wykazała dokumentem niezakwestionowanym przez powodów, że zawarli oni umowę cesji przysługujących jej wobec pozwanego roszczeń z podmiotem(...)z siedzibą w(...). Fakt ten w sposób stanowczy wynika z dokumentów cesji opatrzonych datą 21 czerwca 2016r. złożonych do akt na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2017r. (k- 51 i 52).
W pełni również należy się zgodzić, że nie sposób bazując na niczym nie popartych twierdzeniach powodów uznać, że cesja ta w chwili obecnej jest nieważna, nieskuteczna czy też, że w następstwie jakichkolwiek czynności prawnych utraciła moc prawną. Bez wpływu na taką ocenę pozostają liczne dokumenty złożone przez obie strony procesu już na etapie postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że z treści dokumentu cesji nie wynika, by treść umowy, na którą powołują się powodowie, w tym w szczególności na art. 3 pkt. 5 Warunków Umowy, stanowiła jakąkolwiek integralną część umowy cesji. Brak jest w umowie cesji danych, które umożliwiłyby identyfikację i weryfikację jakichś innych porozumień stron wiążących się z samą umową cesji. Nie sposób przyjąć, jak tego domagają się skarżący, że wydruk komputerowy bliżej nieokreślonych „(...)Warunków Umowy”, nie zaopatrzonych w datę, podpisy stron, czy też inne oznaczenie stanowić będzie podstawę ustaleń w zakresie wygaśnięcia umowy cesji. Tym bardziej, że jak wynika z treści art. 8.5 w/w warunków „angielska wersja niniejszych warunków umowy będzie nadrzędna wobec wszelkich pozostałych wersji językowych”. By jakikolwiek dokument sporządzony w języku obcym mógł stanowić dowód w procesie, winien zostać złożony do akt wraz z tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego. Takiego tłumaczenia w aktach sprawy brak.
Nadto jak słusznie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy zapis art. 3 pkt. 5 w/w umowy, na który powołują się powodowie, w tym w szczególności sformułowanie „sprawa zostaje automatycznie przekazana Klientowi” jest na tyle niejasny, jak i oderwany w swym znaczeniu od materii regulowanej w art. 3, że nie sposób uznać go za podstawę uznania, iż doszło w sprawie do zwrotnego przelewu roszczeń.
W konsekwencji zasadnie Sąd Rejonowy przyjął, że powodowie nie wykazali, by cesja roszczeń wygasła bądź nastąpiło jej powrotne przeniesienie i w konsekwencji nie wykazali również, że dysponują legitymacją do wytoczenia niniejszego powództwa.
Z powyższych względów nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji na mocyart. 385 kpcorzeczono o jej oddaleniu. O kosztach postępowania w instancji odwoławczej rozstrzygnięto mając na uwadze treśćart. 98 kpc.