Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 225/17
Data wyroku: 2018-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Elżbieta Zarzecka, Barbara Orechwa-Zawadzka, Bożena Szponar-Jarocka
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: art. 7 ust. 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn.akt III AUa 225/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Dorota Elżbieta Zarzecka (spr.)
Sędziowie: SA Barbara Orechwa-Zawadzka
SA Bożena Szponar - Jarocka
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2018 r. wB.
sprawy z odwołaniaG. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ponowne ustalenie kapitału początkowego
na skutek apelacji wnioskodawcyG. K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt IV U 1645/16

I

zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z 31 sierpnia 2016 r. w ten sposób, że do ustalenia wartości kapitału początkowegoG. K.zalicza jako okres nieskładkowy okres studiów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.od 1 czerwca 1980 r. do 1 grudnia 1981 r.,

II

oddala apelację w pozostałym zakresie,

III

znosi między stronami wzajemnie koszty procesu.

SSA Bożena Szponar-Jarocka SSA Dorota Elżbieta Zarzecka SSA Barbara Orechwa-Zawadzka
Sygn. akt III AUa 225/17

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z 31 sierpnia 2016 r. dokonał ponownego ustalenia kapitału początkowegoG. K.– po otrzymaniu nowych dowodów mających wpływ na wysokość kapitału początkowego. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresu od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. wskazując, iż zgodnie zart. 7 ust. 9 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychokresem nieskładkowym jest nauka w szkole wyższej na jednym kierunku pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów.
W odwołaniu do tej decyzjiG. K.podniósł, że organ rentowy nie uwzględnił przy ustaleniu wysokości kapitału początkowego okresu studiów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW., które odbywał od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r., tj. do dnia rozwiązania uczelni. Wnosił o uznanie, iż okres studiów od marca 1982 r., tj. od II semestru na wydziale Mechanicznym w dawnejWyższej Szkole (...)wK.(obecnie Politechnika(...)) był w rzeczywistości kontynuacją studiów rozpoczętych wW.– za zgodą ówczesnego Ministra Szkolnictwa Wyższego i RektoraWyższej Szkoły (...)wK.. Wniósł o zmianę decyzji poprzez uwzględnienie do okresów nieskładkowych maksymalnego okresu wynikającego z programu studiów, tj. 5 lat (10 semestrów).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 24 stycznia 2017 r. odwołanie oddalił. Sąd tan ustalił, żeG. K.,urodzony (...), w dniu 16 stycznia 2004 r. złożył wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Organ ustalił, iż wnioskodawca posiada :
a) 12 lat, 10 miesięcy i 3 dni okresów składkowych: od 15 października 1986 r. do 31 grudnia 1986 r. – zatrudnienie wFabryce (...)wW.Zakład wN.; od 5 stycznia 1987 r. do 22 grudnia 1987 r. – służba wojskowa w Jednostce Wojskowej(...)wE.; od 31 grudnia 1987 r. do 28 lutego 1991 r. – zatrudnienie wFabryce (...)wW.Zakład wN.; od 1 marca 1991 r. do 31 grudnia 1999 r. – zatrudnienie wZespole (...)wN.;
b) 13 dni okresów nieskładkowych.
Decyzją z 24 maja 2006 r. Zakład ustalił wnioskodawcy wartość kapitału początkowego na kwotę 99.713,90 zł. Wnioskiem z 26 lipca 2016 r. skarżący zwrócił się do organu o ponowne ustalenie jego kapitału początkowego z uwzględnieniem ponownie obliczonej podstawy wymiaru kapitału początkowego z faktycznego okresu ubezpieczenia i nauki w szkole wyższej, mając na uwadze dołączone do wniosku zaświadczenia. W wyniku tego wniosku ZUS wydał zaskarżoną obecnie decyzję.
Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynikało, że w okresie od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. wnioskodawca był słuchaczem byłej Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej wW., w tym od 1 sierpnia 1980 r. do 30 września 1980 r. odbywał szkolenie kandydackie. Z dniem 1 grudnia 1980 r., po zdaniu egzaminów (sprawnościowy z gaszenia pożarów) rozpoczął naukę połączoną z pełnieniem służby w jednostce gaśniczej przy szkole. Wyższa Oficerska Szkoła Pożarnictwa wW.została zlikwidowana w grudniu 1981 r. Po powołaniu Szkoły Głównej(...)Pożarniczej wW.wnioskodawca nie został zakwalifikowany na studia na ww. uczelni. Od 15 marca 1982 r. do 19 września 1986 r. skarżący studiował na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK.(obecnie Politechnika(...)). Planowany okres ww. studiów to 5 lat – 10 semestrów. Wnioskodawca został przyjęty na studia od II semestru, a okres jego studiów trwał 4,5 roku – 9 semestrów. W ramach ww. studiów otrzymał zgodę na zaliczenie jednego z przedmiotów (fizyka) na podstawie zaliczenia uzyskanego jeszcze w byłej Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej wW..
Oceniając tak ustalony stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji odwołał się do przepisów wskazujących sposób ustalania kapitału początkowego:art. 173 ust. 1, art. 174 ust. 1, art. 53 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zart. 174 ust. 2, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: okresy składkowe, o których mowa w art. 6 (pkt 1); okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5 (pkt 2) oraz okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (pkt 3). Zgodnie zaś z art. 175 ust.4 ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego następuje w okolicznościach określonych w art. 114.
Do wniosku o ponowne ustalenie kapitału początkowego ubezpieczony dołączył dodatkową dokumentację świadczącą o odbywaniu nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej orazWyższej Szkole (...)wK.na Wydziale Mechanicznym. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się m. in. przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów (art. 7 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Odwołujący wnosił o doliczenie do kapitału początkowego okresu nauki od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r., kiedy był słuchaczem byłej Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej wW.. Swoje stanowisko argumentował tym, że w późniejszym okresie, z racji likwidacji uczelni, kontynuował naukę w na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK., a było to spowodowane niezależnymi od niego ruchami społecznymi.
W myśl poglądu wyrażonego przez judykaturę odnośnie wykładni art. 7 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jak równieżart. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy z 17 października 1991 r.o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz zmianie niektórych ustaw (w brzmieniu zbieżnym z treścią art. 7 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), jeśli studia na jednym kierunku zostały ukończone to okres studiów podlega zaliczeniu do okresów nieskładkowych zawsze w wymiarze wynikającym z programu nauczania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I BU 19/07 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 3 lutego 1994 r., sygn. akt II URN 55/93). Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż do stażu należy zaliczyć cały okres nauki przewidziany programem nauczania, niezależnie od tego, czy doszło do faktycznego skrócenia okresu studiów. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznegoG. K.ukończył naukę wWyższej Szkoły (...)wK., na której przewidziany był pięcioletni program nauczania. Jednakże mając na uwadze brzmienie przepisu art. 7 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także przedstawiony pogląd Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy przyjął, że nie można uznać, iż pomimo okoliczności, iż faktyczna nauka odwołującego na studiach trwała 4,5 lat (9 miesięcy), to do jego okresu nieskładkowego należy zaliczyć wymiar nauki przewidziany w programie nauczania, tj. 5 lat. Sąd odwołał się również do wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 14 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 1120/12, wyroku Sądu Najwyższego z 3 lutego 1994 r., sygn. akt II URN 55/93 (OSNC rok 1994, nr 7-8, poz. 164), wyroku Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I BU 19/07 (OSNP rok 2009, nr 21-22, poz. 299), z których wynika, że możliwe jest jedynie poszerzenie okresu nauki, o którym mowa w cytowanym przepisie, jeśli był krótszy od programowego, o okres po zakończeniu nauki (np. po obronie pracy), do czasu rozpoczęcia okresu składkowego, lecz nie dłużej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie można było również wysnuć wniosku, że nauka naWyższej Szkole (...)wK.stanowiła kontynuację nauki rozpoczętej, jednakże niezakończonej w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW., gdyż wówczas odwołujący zostałby przyjęty na IV semestr, a nie jak miało to miejsce - na II semestr.
Skarżący podnosił, że w spornym okresie płacony był mu żołd, gdyż ww. uczelnia miała charakter skoszarowany, dlatego okres od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. należałoby zaliczać, jako okres składkowy – okres służby. Zgodnie z treścią art. 6 pkt. 6 cyt. ustawy do okresów składkowych zaliczyć należy także okres pełnionej w Polsce służby min. w Państwowej Straży Pożarnej. Zdaniem Sądu Okręgowego żądanie skarżącego było niezasadne. Katalog okresów nieskładkowych i składkowych, jest katalogiem enumeratywnie zamkniętym i nie jest możliwe stosowanie wykładni rozszerzającej. Jedynie okresy wskazane w art. 6 i 7 powołanej ustawy podlegają wliczeniu do stażu ubezpieczeniowego na potrzeby m. in. świadczeń emerytalno-rentowych. Okres nauki w szkole pożarniczej nie jest w tym katalogu wskazany, co eliminuje możliwość jego uwzględnienia do stażu ubezpieczeniowego skarżącego jako okresu składkowego. Wprawdzie okresami składkowymi są także okresy czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby (art. 6 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy) oraz pełnionej w Polsce służby między innymi w Państwowej Straży Pożarnej, jednakże sporny okres nie stanowił służby (formy zastępczej), a tę wnioskodawca odbył w okresie od 5 stycznia 1987 r. do 22 grudnia 1987 r.
Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ rentowy błędnie w odpowiedzi na odwołanie wskazywał na uwzględnienie jako okresu składkowego u skarżącego służby wojskowej od 1 października 1984 r. do 28 maja 1985 r. Analiza akt kapitałowych dowodzi, iż na poczet ustalenia kapitału początkowego ZUS przyjął prawidłowo okres odbywania tej służby przypadający na rok 1987.
Sąd Okręgowy pominął wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z akt emerytalnychS. K., pobierającego emeryturę mundurową na okoliczność zaliczenia do okresu służby w organach Policji okresu jego nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej uznając, iż jest to dowód nieprzydatny dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Inne bowiem przepisy stanowią podstawę ustalania prawa do emerytur mundurowych, a inne warunkują prawo do świadczeń z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych.
Tym samym Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego była prawidłowa i na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.odwołanie oddalił.
Apelację od tego wyroku złożyłG. K.. Wniósł o zmianę wyroku i uznanie okresu studiów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej od 1 sierpnia 1980 r. do 2 grudnia 1981 r., tj., do czasu rozwiązania uczelni przez Radę Ministrów – za okres składkowy. Nadto wniósł o zmianę okresu nieskładkowego określonego w decyzji z 31 sierpnia 2016 r. i potwierdzonego wyrokiem na 4 lata, 6 miesięcy. W przypadku niemożliwości podzielenia ww. poglądu wniósł o uznanie okresu studiów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej od 1 sierpnia 1980 r. do 2 grudnia 1981 r. za okres nieskładkowy, uzupełniający okres nauki w WSI wK., do pełnego 5 – letniego okresu studiów wynikającego z programu studiów, tj. 60 miesięcy.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna częściowo, mianowicie w zakresie uznania naukiG. K.w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. za okres nieskładkowy, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia uwzględnionego przez organ rentowy jako okres nieskładkowy nauki wWyższej Szkole (...)wK.do pełnego 5 – letniego okresu studiów, wynikającego z programu tych studiów.
Poza sporem pozostaje, że od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. skarżący studiował w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.. Nauka ta została przerwana 2 grudnia 1981 r. z uwagi na likwidację uczelni. Bezsporne jest też to, żeG. K.od 15 marca 1982 r. rozpoczął studia na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK.i ukończył je 19 września 1986 r. Został przyjęty doWyższej Szkoły (...)od początku na II semestr. Okres studiów trwał łącznie 4,5 roku – 9 semestrów (zaświadczenie, k. 15) i został uwzględniony do okresów nieskładkowych wnioskodawcy (z wyłączeniem okresu odbywania służby wojskowej w okresie od 1 października 1984 r. do 28 maja 1985 r., który to został uwzględniony jako okres składkowy).
Organ rentowy oraz Sąd pierwszej instancji swoje stanowiska odnośnie niemożności zaliczeniaG. K.do okresu nieskładkowego studiów w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej uzasadniły treściąart. 7 pkt 9 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, okresami nieskładkowymi są okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów. Nieuwzględnienie ww. okresu spowodowane było tym, że skarżący nie ukończył tej nauki, zaś jako okres nieskładkowy uwzględniono mu okres studiów na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK..
Analizując treść przepisu art. 7 pkt 9 ustawy emerytalnej należy jednak zauważyć, iż określa on konkretne cechy okresu nieskładkowego, jakim jest okres nauki w szkole wyższej. Przepis ten umożliwia uznanie za okres nieskładkowy okresu nauki na jednym kierunku, jako warunek wskazuje ukończenie tej nauki oraz precyzuje, że okres ten zostaje uwzględniony w wymiarze określonym w programie studiów. Zatem, skoro do okresów nieskładkowych wnioskodawcy uwzględniony został okres jego studiów wWyższej Szkole (...)wK.(jako okres nauki na jednym kierunku, ukończony przez ubezpieczonego), to okres ten powinien zostać zaliczony w wymiarze nie faktycznego okresu studiowania przez wnioskodawcę, a w wymiarze określonym w programie tych studiów.
Mając powyższe na uwadze, wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego, do okresów nieskładkowych wnioskodawcy należało zaliczyć również okres nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej ze względu na to, iż następnie podjęta nauka wWyższej Szkole (...)wK.stanowiła kontynuację nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż planowany okres studiów, które podjął skarżący wWyższej Szkole (...)wK.wynosił 5 lat – 10 semestrów (zaświadczenie, k. 15). Okres studiów skarżącego został skrócony z 10 do 9 semestrów właśnie z uwagi na poprzedzającą go naukę w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r., która została przerwana z uwagi na likwidację tej szkoły po strajku studentów. W ramach studiów wWyższej Szkole (...)skarżący otrzymał zgodę na zaliczenie jednego z przedmiotów (fizyki) na podstawie zaliczenia uzyskanego w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.oraz umożliwiono mu zdawanie egzaminu z matematyki w terminie przyspieszonym z uwagi na to, że materiał z II semestru wWyższej Szkole (...)był zawarty na egzaminie z matematyki, który odwołujący zdał podczas nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej (pismo do dyrektora szkoły z 5 kwietnia 1982 r., k. 14).
Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje więc to, że nieukończenie przez skarżącego nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.wynikało z przyczyn niezależnych od niego, spowodowanych wyłącznie likwidacją szkoły, jak też to, że skrócenie okresu studiów wWyższej Szkole (...)wK.wynikało z wcześniejszej nauki, co umożliwiło skarżącemu rozpoczęcie studiów od II semestru. W przypadku zatem, gdyby skarżący nie uczęszczał do Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej wW.w okresie od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r., musiałby rozpocząć studia wWyższej Szkole (...)wK.od I semestru i wówczas do jego okresów nieskładkowych uwzględniony zostałyby cały, 5 – letni okres studiów przewidziany w programie tych studiów. Jak wynikało z wyjaśnień odwołującego, po likwidacji Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej wW.skarżący dostał możliwość studiowania wWyższej Szkole (...)wK., wskazanej przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego do kontynuacji podjętej nauki. Warunkiem kontynuowania nauki było zdanie egzaminu z matematyki (k. 20).
Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 13 maja 2016 r., sygn. III AUa 27/16 zgodnie z którym fakt, iż wnioskodawca odbywał naukę w szkole wyższej na dwóch wydziałach różnych uczelni, nie stanowiłby - co do zasady - przeszkody do uwzględnienia w wysokości jego emerytury okresu tej nauki w wymiarze określonym w programie studiów, które ukończył. Sformułowanie zawarte wart. 7 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie oznacza bowiem, że musi to być nauka od początku do końca na tym samym wydziale szkoły wyższej. Ograniczenie możliwości uwzględnienia studiów na jednym tylko kierunku dotyczy osób, które ukończyły naukę na dwóch i więcej kierunkach.
Odnosząc powyższe stanowisko do sprawy niniejszej, należy mieć na uwadze, że skarżący ukończył naukę tylko na jednym kierunku: na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK.(kierunek mechanika). Zasadne jest tym samym uwzględnienie jako okresu nieskładkowego okresu nauki w wymiarze określonym w programie studiów, które ukończył, zatem 5 letniego okresu studiów wynikającego z programu studiów na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK.. Ponieważ skarżącemu uwzględniono 4,5 roku studiów w tej szkole, to w ocenie Sądu Apelacyjnego zasadne jest doliczenie do tego okresu jeszcze 6 ostatnich miesięcy nauki w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW., zatem okresu: od 1 czerwca 1981 r. do 1 grudnia 1981 r.
Końcowo należy wyjaśnić, że nie są zasadne roszczenia skarżącego zgłaszane alternatywnie w toku niniejszego postępowania, w tym w apelacji. Przede wszystkim nie ma możliwości uznania okresu naukiG. K.w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. za okres składkowy. Okresami składkowymi są okresy wymienione wart. 6 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które mogą zostać uwzględnione na podstawie świadectw pracy, zaświadczeń potwierdzających zatrudnienie lub innych dokumentów, z których wynika podleganie ubezpieczeniom społecznym oraz odprowadzanie składek od wynagrodzenia uzyskiwanego w tych okresach. W sprawie niniejszej brak jest dokumentów spełniających te warunki, bowiem skarżący przedstawił jedynie zaświadczenie z 8 listopada 2004 r. potwierdzające jego naukę w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej wW.od 1 sierpnia 1980 r. do 1 grudnia 1981 r. Okres nauki w szkole wyższej jest okresem nieskładkowym i nie ma możliwości uznania go za okres składkowy (jako okres równoznaczny z okresem odbywania służby).
Odnosząc się natomiast do błędnego, zdaniem wnioskodawcy, wyłączenia z okresu nauki na Wydziale MechanicznymWyższej Szkoły (...)wK.okresu odbywania służby wojskowej od 1 października 1984 r. do 28 maja 1985 r. należy wyjaśnić, że okres ten został uznany przez organ rentowy za okres składkowy (k. 62), zatem korzystniejszy dla wnioskodawcy, niż okres nieskładkowy. Okres składkowy jest bowiem uwzględniany w całości, natomiast zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy emerytalnej przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. W myśl art. 11 ustawy emerytalnej, jeżeli okresy, o których mowa w art. 6, 7 i 10, zbiegają się w czasie, przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie uwzględnia się okres korzystniejszy. Tym samym, brak jest powodu do zmiany powyższego ustalenia w myśl zasady wyrażonej wart. 384 k.p.c., iż Sąd nie może uchylić lub zmienić wyroku na niekorzyść strony wnoszącej apelację, chyba że strona przeciwna również wniosła apelację.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.i385 k.p.c.O kosztach procesu orzekł, na podstawieart. 100 k.p.c.