Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 109/18
Data wyroku: 2018-04-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 286§1 kk

Sygn. akt IV Ka 109 / 18

UZASADNIENIE
Stosownie do treściart. 434 § 2 kpkśrodek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować orzeczenie także na jego korzyść min. w razie stwierdzenia rażącej niesprawiedliwości wyroku w rozumieniuart. 440 kpk. W ocenie sądu odwoławczego, mając na uwadze treśćart. 5 § 2 kpk, rażąco niesprawiedliwym orzeczeniem jest wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa w sytuacji, gdy w świetle zebranych dotąd dowodów wina oskarżonego nie została udowodniona. Jednocześnie, jeśli kwestia udowodnienia tej winy wymaga przeprowadzenia przewodu sądowego w całości w rozumieniuart. 437 § 2 kpk( z powodów niżej przedstawionych ), orzekanie przez sąd II instancji co do podniesionego w apelacji zarzutu oskarżyciela o rażącej łagodności wymierzonej kary jest bezprzedmiotowe.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przypisanie oskarżonemu występku oszustwa usprawiedliwione jest tym, iż oskarżony wystawił do sprzedaży w ramach aukcji na portalu Allegro przedmiot, którym w tym czasie w ogóle nie dysponował. Posiłkowo sąd I instancji wskazywał na jego zachowanie już po zakupie tego przedmiotu przez pokrzywdzonego – brakiem odzewu na próby kontaktu, jakie nawiązywał pokrzywdzony oraz tym, iż ostatecznie nie zwrócił mu pieniędzy. Tyle tylko, że przy takiej ocenie prawnej zachowania oskarżonego pominięto, jaki charakter miała aukcja, na której pokrzywdzony zakupił przedmiot opisany w akcie oskarżenia. W swojej ofercieR. S.wyraźnie wszak zaznaczył, że odbywa się ona w warunkach tzw. przedsprzedaży, zaś pokrzywdzony takiego stanu rzeczy miał świadomość ( por. jego zeznania z rozprawy ). Według reguł obowiązujących na portalu Allegro, przedsprzedaż ma miejsce właśnie wówczas, gdy przedmiot wystawiony na sprzedaż nie jest jeszcze w posiadaniu sprzedawcy. Środki pochodzące z wpłat za wystawione w tym trybie przedmioty mogą służyć sprzedawcy dopiero na ich nabycie. Zatem zasadniczy argument, jakim posłużył się sąd I instancji przypisując oskarżonemu oszukańczy zamiar uznać należy za chybiony. Zachowanie oskarżonego już po transakcji może być pomocne dla odtworzenia tego, czy już w momencie wystawienia przedmiotu do sprzedaży nie zamierzał wywiązać się z umowy, ale nie powinno być przesądzające. Przed wydaniem wyroku skazującego należało zweryfikować i uszczegółowić w drodze przesłuchania przed sądem linię obrony oskarżonego, zasygnalizowaną w wyjaśnieniach złożonych na etapie dochodzenia ( doprecyzowaną później mowie końcowej na rozprawie odwoławczej ), w których podawał powody, dla których nie wywiązał się z transakcji z pokrzywdzonym. W tym celu należało zwłaszcza sprawdzić, czy rzeczywiście podejmował starania, aby przedmioty mające być przedmiotem jego aukcji nabyć – czy je zamówił, a jedynie nieprzewidziane przez niego przed rozpoczęciem aukcji zablokowanie konta uniemożliwiło ich nabycie. Istotnym jest w tej mierze, że oskarżony przedstawił na poparcie tego twierdzenia dokument ( jego kopia znajduje się na k. 43 ), z którego ma wynikać, że rzeczywiście nosił się z nabyciem oferowanego potem do sprzedaży towaru, a na poczet tej transakcji uiścił nawet pokaźną zaliczkę – 3000 Euro. Autentyczności tego dokumentu nie zweryfikowano, podobnie jak nie sprawdzono, czy transakcja, której dokument ma dotyczyć była realna, podobnie jak wpłata zaliczki z tego tytułu w takiej wysokości. Dokumentu nie przełożono nawet na język polski. Tymczasem okoliczności powyższe zdają się mieć pierwszorzędne znaczenie dla oceny, czyR. S.rzeczywiście nie nosił się już w czasie organizowania aukcji z zamiarem wywiązania z obowiązków sprzedającego. Interesującą jawi się kwestia, czy osoba planująca oszukańcze aukcje na Allegro, decydowałaby się na uprzednie zainwestowanie kwoty 3000 Euro na ich przeprowadzenie. Nie uściślono opisanych na k. 87 powodów, dla których Allegro zablokowało jego konto ( autor pisma operuje niewiele tu wyjaśniającymi pojęciami „ dodatkowej weryfikacji ” oraz „ formalności wskazanymi przez administratora ”, czy „ względami bezpieczeństwa ” ) oraz nie ustalono, czy decydując się na przeprowadzenie aukcji oskarżony miał świadomość takiego zagrożenia. Należało zastanowić się nad tym, czy osoba planująca oszustwo decydowałaby się na wskazanie kupującym konta celem dokonywania płatności, które było zagrożone blokadą. Uwzględnić też należało zeznania pokrzywdzonego, z których wynika, iż decydując się na zakup u oskarżonego, kierował się bardzo dużą ilością pozytywnych o nim opinii. Z oświadczenia wygłoszonego przez oskarżonego w ramach mowy końcowej wynikało, iż przeprowadził już wiele aukcji i praktycznie tylko co do tych planowanych w warunkach opisywanej wyżej przedsprzedaży nie wywiązał się ze obowiązku wydania towaru. Należało to sprawdzić, występując do Allegro o udzielenie informacji, które mogłyby powyższe twierdzenia pokrzywdzonego i oskarżonego zweryfikować. W tym celu przydatnym jawi się także zapoznanie z aktami postępowań, które miały prowadzić wobec oskarżonego jednostki policji wskazane w piśmie z k. 12 – 19 ( czy postępowania te rzeczywiście dotyczyły tylko tych aukcji, które nie doszły do skutku w związku z blokadą konta oskarżonego, o którym mowa powyżej oraz jaki był ich przebieg i wynik ).
Podjęcie się wyrokowania w niniejszej sprawie wymaga przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Oskarżonego bezwzględnie należy przesłuchać przed sądem na okoliczności powyżej przedstawione oraz podniesione przez niego w mowie końcowej na rozprawie odwoławczej. Należy je zweryfikować min. poprzez:
- przetłumaczenie na język polski dokumentu, którego kopia znajduje się na k. 43 akt sprawy, zmierzając też do pozyskania jego oryginału oraz poczynienia ustaleń, czy transakcja, którego dokument ten dotyczy rzeczywiście miała miejsce oraz, czy w związku z nią oskarżony uiścił zaliczkę i w jakiej kwocie;
- wystąpienie do Allegro o udzielenie informacji sygnalizowanych powyżej;
- załączenie akt postępowań, które miały prowadzić wobec oskarżonego jednostki policji wskazane w piśmie z k. 12 – 19;
i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów.
Pokrzywdzonego należy uzupełniająco przesłuchać na okoliczność doprecyzowania podstaw jego twierdzeń o oskarżonym: „ wiem że nie jest to nieuczciwy człowiek tylko się przyblokował finansowo ”.