Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1988/17
Data wyroku: 2018-04-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 § 1 kc w zw. z art. 444 § 1 kc

Sygn. akt III Ca 1988/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 września 2017 r., wydanym w sprawie z powództwaM. F.przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwW.o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 215,00 zł tytułem odszkodowania – w obu wypadkach z ustawowymi odsetkami od 27 kwietnia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałym zakresie, nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów procesu od oddalonej części powództwa, nakazał pozwanemu zwrócić Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwotę 500,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa oraz zarządził ściągnięcie z zasądzonego dla powódki roszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwoty 609,46 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od oddalonej części powództwa.
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 13 grudnia 2013 r. doszło do kolizji samochodowej spowodowanej przez sprawcę posiadającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w(...) Spółce AkcyjnejwW., w której to kolizji poszkodowana została powódka, a sprawcę ukarano mandatem karnym. Przed wypadkiemM. F.była osobą całkowicie zdrową i aktywną, nie leczyła się ortopedycznie ani neurologicznie, miała 22 lata, studiowała zaocznie psychologię i kosmetologię i pracowała jako sprzedawca. Dolegliwości po zdarzeniu zaczęły się w nocy, powódkę bardzo bolała szyja, nie mogła skręcić głowy, bolał ją kark i palec lewej stopy, a pomimo zażycia leków przeciwbólowych, dolegliwości nie ustąpiły, co skłoniło ją do udania się doWojewódzkiej (...), gdzie stwierdzono u niej skręcenie odcinka szyjnego kręgosłupa i uraz I stawu śródstopno-palcowego stopy lewej (według zupełnie niezrozumiałego sformułowania, jakiego pozwolił sobie użyć Sądmeritiw swoim uzasadnieniu, „(…) stan(...)i stopy lewej (…)”).M. F.zaordynowano kołnierz ortopedycznyS., przyjmowanie leków przeciwbólowych oraz dalsze leczenie ambulatoryjne w poradni podstawowej opieki zdrowotnej, a także wystawiono zwolnienie lekarskie na okres od 16 grudnia do 24 grudnia 2013 r. W późniejszym czasie powódka kontynuowała leczenie w poradniach specjalistycznych: rehabilitacyjnej, ortopedycznej i neurologicznej. Przeszła badanie RM, które wykazało zniesioną lordozę szyjną i minimalną wypuklinę krążka międzykręgowego w odcinku C5-6. Od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej uzyskała skierowanie na zabiegi rehabilitacyjne, w których przez miesiąc uczestniczyła, były one nierefundowane i świadczone prywatnie – podobnie jak konsultacje medyczne – z uwagi na odległe terminy świadczeń refundowanych z publicznych środków; powódka poniosła więc koszty leczenia rehabilitacyjnego w kwocie 240,00 zł, zakupu kołnierza ortopedycznegoS.w wysokości 30,00 zł i prywatnych wizyt lekarskich w wysokości 260,00 zł. Kołnierz musiała nosić całą dobę przez okres jednego miesiąca, z przerwami na czynności higieniczne. Po wypadku poszkodowana odczuwała lęk przed kierowaniem samochodem i bóle przy dłuższym siedzeniu, nagłym skręcie głowy czy pracy przy komputerze. Jej zdolność koncentracji jest niższa niż przed wypadkiem, co powoduje wydłużenie procesu zapamiętywania i nauki. Okazjonalnie zażywa ziołowe leki uspokajające, jak neospasmina i napary z melisy. Przed wypadkiem powódka uczęszczała na zajęcia zumby i salsy, ale później nie było to już możliwe z uwagi na dolegliwości bólowe lewej stopy. W związku z doznanymi obrażeniami powódka wymagała pomocy ze strony osób trzecich, którą świadczyli jej najbliżsi.
Sąd Rejonowy ustalił także, że w wyniku wypadku komunikacyjnego z dnia 13 grudnia 2013 r.M. F.doznała powierzchownego urazu głowy i urazu bezwładnościowego kręgosłupa szyjnego. Zakres doznanych cierpień był znaczny przez okres 4 tygodni po zdarzeniu, a następnie stopniowo malał, zaś dolegliwości neurologiczne nie utrzymywały się w istotnym nasileniu przez okres powyżej 6 miesięcy. Powódka wymagała krótkotrwałej rehabilitacji, rokowania na przyszłość są dobre, a zgłaszane przez nią bóle głowy i kręgosłupa szyjnego mają charakter okresowy i nie wymagają dalszej diagnostyki. Jest bardzo mało prawdopodobne, aby ujawniły się jeszcze inne dolegliwości związane z przebytym wypadkiem. Z punktu widzenia neurologa doznane obrażenia nie stanowią ograniczeń w życiu zawodowym, brak jest wskazań do dalszego leczenia farmakologicznego i rehabilitacji. Poszkodowana doznała też skręcenia kręgosłupa szyjnego i stłuczenia pierwszego palca lewej stopy. Po wypadku wystąpił nasilony zespół bólowy, jednakże po zastosowanym leczeniu zachowawczym i postępowaniu usprawniającym jest on obecnie mierny, a powódka nie wykazuje żadnych ograniczeń ruchomości kręgosłupa i nie doznała trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Zakres cierpień fizycznych doznanych w związku z obrażeniami był znaczny i związany z dolegliwościami bólowymi, koniecznością pozostawania w unieruchomieniu przez miesiąc, przebytymi zabiegami usprawniającymi i ograniczeniami w aktywności.M. F.wymagała częściowej pomocy osób trzecich w zakresie 3 godzin dziennie w ciągu pierwszego miesiąca od zdarzenia szkodzącego, obejmującego okres unieruchomienia w kołnierzu szyjnym, gdy sprawność kończyn górnych była jeszcze niedostateczna; początkowo dotyczyło to wszystkich czynności związanych z większym wysiłkiem, zwłaszcza z koniecznością użycia obydwu rąk, ale obecnie powódka odzyskała pełen zakres ruchomości stawów kończyn i kręgosłupa, nie ma wskazań do dalszego leczenia. Utrzymujące się bóle głowy i kręgów szyjnych są następstwem wypadku, jednak jest wysoce wątpliwe, by uM. F.ujawniły się w przyszłości jeszcze inne dolegliwości związane z wypadkiem w zakresie narządów ruchu. Skutki zdarzenia z punktu widzenia ortopedycznego nie są źródłem ograniczeń w życiu zawodowym powódki, ani w zakresie uprawianych sportów i innych aktywności życiowych. Z punktu widzenia rehabilitacji medycznej zakres cierpień poszkodowanej w okresie 4 tygodni po wypadku był znaczny z powodu dolegliwości bólowych części szyjnej kręgosłupa oraz głowy, z tendencją do ustępowania. Powódka wymagała rehabilitacji odcinka szyjnego kręgosłupa, która była realizowana przez 10 dni zabiegowych; stosowano zabiegi zmniejszające ból (laser, pole magnetyczne, jonoforeza). Leczenie zostało zakończone, a dolegliwości ustąpiły, powódka nie wymaga dalszej rehabilitacji i rokowania na przyszłość są dobre. Cierpienia psychiczne o łagodnym natężeniu utrzymywały się u powódki przez około miesiąc w postaci poczucia smutku, a przez kilka miesięcy w postaci lęku przed kierowaniem samochodem. Podczas badania psychologicznego negowała problemy ze snem, jednak ewentualne dolegliwości fizyczne mają wpływ na jej samopoczucie.M. F.nie wymagała i nie wymaga leczenia w zakresie zdrowia psychicznego, a wypadek i jego konsekwencje nie spowodowały zaburzeń w jej sferze psychicznej. Ustalono też, że pismem z dnia 21 marca 2014 r., doręczonym w dniu 26 marca 2014 r., powódka zgłosiła szkodę pozwanemu i wezwała go do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 20.000,00 zł oraz odszkodowania w kwocie 945,00 zł., a decyzją z dnia 15 października 2014 r. przyznano jej odszkodowanie w wysokości 630,00 zł oraz zadośćuczynienie w kwocie 2.500,00 zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd I instancji uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części i po przytoczeniu treściart. 436 § 1 i 2 k.c.wskazał, że w razie zderzenia pojazdów odpowiedzialność sprawcy opiera się na zasadzie winy. Wywiódł dalej, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne było, że w dacie zdarzenia właściciel pojazdu, który spowodował zderzenie z samochodem powódki, objęty był przez pozwanego ochroną ubezpieczeniową od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (tzw. ubezpieczenie OC). Sąd powołał takżeart. 822 § 1 i 4 k.c., zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony, a uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Pozwany nie kwestionował podstawy swojej odpowiedzialności, jednocześnie wskazując, że wypłacona przez niego na rzecz powódki w toku postępowania likwidacyjnego kwota 2.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwota 650,00 zł tytułem odszkodowania w należyty sposób rekompensuje poniesioną przez niego krzywdę – wobec czego zaistniały między stronami spór koncentrował się wokół wysokości szkody i rekompensującego ją odszkodowania. Sąd wyraził przekonanie, żeM. F.w następstwie zdarzenia z dnia 13 grudnia 2013 r. niewątpliwie poniosła szkodę na osobie, o charakterze majątkowym i niemajątkowym oraz powołałart. 445 § 1 k.c.w związku zart. 444 § 1zd. Ik.c., w myśl którego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Wskazał, że zgodnie z poglądów orzecznictwa wynika, że „odpowiednia” jest kwota pieniężna dostosowana do okoliczności konkretnego wypadku, której wysokość utrzymana jest w rozsądnych granicach odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, a wysokość zadośćuczynienia powinna być uzależniona od nasilenia cierpień, długotrwałości choroby, rozmiaru kalectwa oraz trwałości następstw zdarzenia, przy uwzględnieniu również okoliczności dotyczących życia osobistego poszkodowanego; fakty wpływające na wysokość zadośćuczynienia jak i kryteria ich oceny muszą być rozważane indywidualnie w związku z osobą konkretnego poszkodowanego. Należy mieć również na uwadze, iż zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, spełniające rolę kompensacyjną w odniesieniu do doznanych cierpień fizycznych i psychicznych, powinno reprezentować ekonomicznie odczuwalną dla poszkodowanego wartość i przynosić mu naruszoną równowagę emocjonalną.
Na gruncie niniejszej sprawy przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia Sądmeriti, opierając się na opiniach biegłych, miał na uwadze obrażenia, jakich powódka doznała w wyniku zdarzenia z dnia 13 grudnia 2013 r., które wymagały leczenia rehabilitacyjnego oraz natężenie dolegliwości bólowych w sferze fizycznej, które przez pierwsze tygodnie po wypadku były znaczne i wymagały przyjmowania leków przeciwbólowych, a następnie stopniowo ustępowały. Zaznaczył, że poszkodowana musiała przez okres miesiąca znosić dyskomfort związany z przymusowym unieruchomienia kręgosłupa szyjnego w kołnierzu ortopedycznym, co powodowało ograniczenie ruchomości i skutkowało w ciągu miesiąca po wypadku koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Sąd podkreślił przy tym, żeM. F.w dacie wypadku miała 22 lata, a w związku ze skutkami przedmiotowego zdarzenia musiała ograniczyć dotychczasową aktywność życiową, w szczególności była niezdolna do pracy aż do okresu poświątecznego i zrezygnować musiała z zajęć zumby i salsy z uwagi na nasilające się przy wysiłku bóle lewej stopy. Ponadto powódka w ocenie Sądu – choć nie doznała w tym zakresie trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu – doświadczyła krzywdy także w sferze psychicznej, ponieważ przez kilka miesięcy obawiała się jazdy samochodem i musiała prosić bliskich o zawiezienie do pracy, na uczelnię czy do lekarza. Wzięto też pod uwagę, że poszkodowana musiała kontynuować leczenie w przychodniach specjalistycznych i odbyć niezbędny cykl zabiegów fizjoterapeutycznych, dzięki czemu rokowania na przyszłość co do jej stanu zdrowia są pomyślne i nie wymaga ona dalszego leczenia, jednak do dnia dzisiejszego okresowo odczuwa skutki zdarzenia w postaci sporadycznie występujących bólów głowy i karku. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd uznał iż właściwą kwotą zadośćuczynienia dla powódki, w całości rekompensującą doznaną krzywdę, będzie kwota 5.000,00 zł, a skoro w toku postępowania pozwany wypłacił jej już kwotę 2.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia, należało tę sumę obniżyć o kwotę już otrzymaną – wobec czego zasądzono na rzecz poszkodowanej kwotę 2.500,00 zł.
Odnosząc się do żądania zasądzenia odszkodowania, w tym zwrotu kosztów leczenia, Sąd ustalił, iż koszty leczenia powódki w związku z obrażeniami doznanymi w wypadku z dnia 13 grudnia 2013 r. wyniosły łącznie 845,00 zł, w tym: zakup kołnierza ortopedycznego w kwocie 30,00 zł, koszt dwóch wizyt u neurologa po 130,00 zł każda, wydatki na leki w kwocie 75,00 zł, koszt cyklu rehabilitacji w kwocie 240,00 zł oraz koszty dojazdu w kwocie 240,00 zł. Przyjęto, że wobec długich terminów oczekiwania na konsultacje specjalistyczne w ramach świadczeń NFZ zasadna była decyzja poszkodowanej o odbyciu niezbędnych wizyt odpłatnie. Przy uwzględnieniu dokonanej wcześniej przez ubezpieczyciela wypłaty tytułem odszkodowania kwoty 630,00 zł obniżono przedmiotową należność o wartość już wypłaconą, zasądzając na rzecz powódki od pozwanego kwotę 215,00 zł; w pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu zarówno w zakresie odszkodowania, jak i zadośćuczynienia. O odsetkach od przyznanych kwot orzeczono w oparciu o przepisart. 481 § 1 k.c., mając na uwadze, że termin wymagalności świadczeń przysługujących poszkodowanemu od ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów określaart. 817 § 1 k.c.jako 30 dni od chwili otrzymania przez zakład ubezpieczeń zawiadomienia o wypadku. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 100 zd. 1 k.p.c., wskazując, żeM. F.wygrała proces w 45 % i w takiej też części pozwany powinien ponieść koszty procesu, a następnie dokonując w tym zakresie szczegółowych wyliczeń. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2015 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 300), Sąd obciążył kosztami sądowymi, których powódka nie miała obowiązku uiścić, jej przeciwnika przy odpowiednim zastosowaniu zasady stosunkowego rozliczenia kosztów, a ponadto na podstawieart. 102 k.p.c.odstąpił od obciążeniaM. F.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu od oddalonej części powództwa. Przy podejmowaniu tej ostatniej decyzji Sąd zważył, iż powódka znajduje się obecnie w trudnej sytuacji materialnej, a pomocy w utrzymaniu udzielają jej rodzice, zaś jej przeciwnik procesowy jest organem profesjonalnie zajmującym się udzielaniem ochrony ubezpieczeniowej podmiotom i posiada nieporównywalnie większe możliwości finansowe. Wskazano, że pozwany w toku procesu poniósł jedynie koszty wynagrodzenia pełnomocnika za zastępstwo procesowe i z dużą dozą prawdopodobieństwa można założyć, iż pozostaje w stałym stosunku pracy z tym pełnomocnikiem bądź ma zawartą umowę o świadczenie usług z kancelarią zapewniają mu stałą obsługę prawną, a zatem nie ponosi faktycznie kosztów zastępstwa procesowego od konkretnej sprawy. Sąd zważył także, iż powódka dokonała zgłoszenia roszczenia i szkody w marcu 2014 r., a przedłużające się oczekiwanie na jakąkolwiek reakcję pozwanego skłoniło ją do wytoczenia niniejszego powództwa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że słusznym było nieobciążanieM. F.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu w zakresie oddalonej części powództwa.
Apelację od tego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w zakresie rozstrzygnięcia zasądzającego na rzecz powódki zadośćuczynienia w kwocie 2.500,00 zł z ustawowymi odsetkami od 27 kwietnia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, a także w zakresie orzeczenia o kosztach procesu i kosztach sądowych. Skarżący domagał się zmiany orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w części, w jakiej zaskarżono je co do rozstrzygnięcia merytorycznego oraz przez stosowną do tego korektę rozstrzygnięcia o kosztach, a także zasądzenia od powódki na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, przy czym zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1
art. 445 § 1 k.c.w związku zart. 444 § 1 k.c.poprzez przyjęcie, że kwotę odpowiednią do krzywdy doznanej przez powódkę wskutek zdarzenia z dnia 13 grudnia 2013 r. stanowi łączna kwota 5 000,00 zł, podczas gdy jest to kwota rażąco wygórowana względem rozmiaru tej krzywdy;

2
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uchybienie przez Sąd I instancji zasadom logicznego rozumowania i zasadom doświadczenia życiowego, polegające na błędnym ustaleniu, iż powódka wskutek zdarzenia z dnia 13 grudnia 2013 r. doznała krzywdy w rozmiarach uzasadniających zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia w kwocie 5 000,00 zł, pomimo że z okoliczności wynikających z obiektywnych i rzetelnych opinii biegłych sądowych wydanych w niniejszej sprawie wynika, że dolegliwości powódki mają charakter subiektywny, nie doszło u niej wskutek tego zdarzenia do powstania jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu, zdarzenie to nie spowodowało żadnych zaburzeń w sferze psychicznej powódki, aktualny jej stan jest dobry, dobre są również rokowania na przyszłość, a podjęta przez nią rehabilitacja narządu ruchu przyniosła całkowite ustąpienie dolegliwości – co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że Sąd I instancji błędnie uznał, że rozmiar krzywdy doznanej przezM. F.był o wiele większy od jej faktycznego rozmiaru pozostającego w związku przyczynowym ze zdarzeniem z dnia 13 grudnia 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zasądzenia kwoty zadośćuczynienia rażąco zawyżonej względem doznanej przez powódkę krzywdy;

3
art. 232 k.p.c.poprzez przyjęcie, że powódka wykazała, iż kwotę odpowiednią do doznanej przez nią krzywdy wskutek wypadku z dnia 13 grudnia 2013 r. stanowi kwota 5 000,00 zł, podczas gdy wszechstronna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż bezpośrednie skutki tego wypadku uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia w tak wysokiej kwocie nie zostały przez nią udowodnione – co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że Sąd I instancji, uznając powyższe okoliczności za udowodnione, ustalił, że kwotę odpowiednią z tytułu zadośćuczynienia stanowi kwota rażąco wygórowana względem krzywdy doznanej przez powódkę.

W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sąd odwoławczy stwierdza, że w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji, przyjmując je za własne i czyniąc integralną częścią poniższych rozważań – a w takiej sytuacji nie widzi konieczności ich ponownego, szczegółowego przytaczania. Pozwany sformułował w apelacji zarzuty dotyczące naruszenia zarówno norm prawa materialnego, jak i norm prawa procesowego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do przypisywanych Sądowi Rejonowemu uchybień natury procesowej, gdyż z istoty rzeczy wnioski w tym zakresie mogą determinować kierunek dalszych rozważań.
Zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie jest trafny. Przede wszystkim prawidłowe postawienie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wskazania przez skarżącego konkretnych zasad (logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, całokształtu zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia określonych dowodów niezgodnie z zasadami procedury cywilnej) lub przepisów, które sąd naruszył przy ocenie określonych dowodów (por. np. wyroki SN: z dnia 16 grudnia 2005 r., III CK 314/05, lex nr 172176, z dnia 13 października 2004 r., III CK 245/04, lex nr 174185). Takie zaś zarzuty w sprawie niniejszej nie zostały postawione, a autor apelacji wskazał wręcz, że dowody, na których oparł się Sądmeriti– w postaci opinii biegłych – są obiektywne i rzetelne. Argumentacja podniesiona na kanwie wskazanego zarzutu ukierunkowana została przez skarżącego przede wszystkim na wykazanie wadliwości przyjętej wysokości zadośćuczynienia na tle niekwestionowanego i w istocie rzeczy bezspornego stanu faktycznego sprawy. W rzeczywistości więc autor apelacji zarzuca tu Sądowi błąd subsumcji polegający na niewłaściwym zastosowaniu kryteriów kształtowania zadośćuczynienia i w konsekwencji jego oznaczeniu na poziomie nieodpowiednim z punktu widzenia właściwych przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Potwierdzenie takiego rozumienia stanowiska skarżącego odnaleźć można w uzasadnieniu apelacji, które koncentrowało się właśnie na analizie wypracowanych przez judykaturę zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia. Rozstrzygnięcie, jaka kwota tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę będzie w określonych okolicznościach sprawy „odpowiednia” należy do zagadnień prawa materialnego, dlatego też postawiony przez w apelacji zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.należy rozpatrzeć jako dotyczący prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, to jestart. 445 § 1 k.c.w związku zart. 444 § 1 k.c.
Zarzutu tego jednak podzielić nie można. Przede wszystkim przypomnienia wymaga, iż o rozmiarze należnego zadośćuczynienia powinien decydować rozmiar doznanej krzywdy tj. stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania, nieodwracalność następstw i inne okoliczności, których nie sposób wymienić wyczerpująco, a które w każdym wypadku mają charakter indywidualny. Celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie cierpień, a w związku z tym winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości. Zarzut niewłaściwego określenia wysokości zadośćuczynienia mógłby być uwzględniony tylko wtedy, gdyby nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie istotne kryteria wpływające na tę postać kompensaty, gdyby Sąd uczynił jedno z wielu kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia elementem dominującym i przede wszystkim w oparciu o nie określił wysokość takiego zadośćuczynienia albo gdyby na tle okoliczności sprawy zadośćuczynienie przyjęte jako odpowiednie w oparciu o te kryteria okazało się rażąco zawyżone lub zaniżone, biorąc pod uwagę z jednej strony aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczeństwa, a z drugiej – poziom ekonomicznie odczuwalnej dla poszkodowanego wartości rekompensującej należycie doznaną krzywdę.
W ocenie Sądu II instancji Sąd Rejonowy przy rozstrzyganiu o wysokości należnego poszkodowanej zadośćuczynienia wziął pod uwagę wszystkie kryteria wpływające na wysokość tej kompensaty, w tym również fakt, że wskutek wypadku nie doszło do powstania jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu powódki, przedmiotowe zdarzenie nie spowodowało żadnych zaburzeń w sferze psychicznej powódki, a jej aktualny stan zdrowia i rokowania na przyszłość są dobre, niemniej jednak, wbrew stanowisku strony apelującej, istnienie tych okoliczności nie może przesądzać o rażącym zawyżeniu wysokości zasądzonego zadośćuczynienia. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 2005 r., I PK 47/05, „Monitor Prawniczy” Nr 4 z 2006 r., s. 208, ustalenie wysokości zadośćuczynienia nie powinno następować w sposób mechaniczny, np. przez odwołanie do procentu uszczerbku na zdrowiu, natomiast apelacja w sposób nieuzasadniony odnosi rozmiar należnego świadczenia przede wszystkim do faktu, że powódka takiego uszczerbku nie doznała. Kryterium to ma całkowicie pomocniczy charakter i jest jednym z bardzo wielu, które należy uwzględnić. Procentowy stopień uszczerbku na zdrowiu w żaden sposób nie determinuje zakresu doznanej krzywdy, ani w sensie czasowym, ani rozmiaru doznawanych cierpień – innymi słowy, nawet niewielki uszczerbek na zdrowiu może być połączony ze znacznymi cierpieniami, a tym samym wpływać na rozmiar krzywdy.. W ocenie Sądu odwoławczego podstawowe znaczenie dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia ma jego funkcja kompensacyjna, która polega na wynagrodzeniu cierpień, jakich pokrzywdzony doznał w wyniku czynu niedozwolonego – dlatego wysokość zadośćuczynienia jest w pierwszym rzędzie uwarunkowana intensywnością cierpień i czasem ich trwania (tak np. w wyroku SN z dnia 29 września 2004 r., II CK 531/03, niepubl.) – i powinno zostać ono przyznane w rozmiarze umożliwiającym pokrzywdzonej uzyskanie satysfakcji adekwatnej do cierpień i krzywd, jakich doznała. Sąd I instancji w sposób prawidłowy poczynił ustalenia w tym zakresie, uwzględniając przede wszystkim cierpienia związane z przebiegiem leczeniem powódki, procesem rehabilitacyjnym, rodzajem dokonywanych zabiegów oraz ich czasem i stopniem dolegliwości, jak również konsekwencje wypadku dla aktywności życiowej młodej osoby, jaką jestM. F., i fakt, że przez pewien czas zdana była ona na pomoc osób trzecich przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Wszystkie te okoliczności przełożyły się na ustalenie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, która w ocenie Sądu odwoławczego była prawidłowa i w pełni znajdowała oparcie w materiale dowodowym przedmiotowej sprawy, co czyni podniesiony bezzasadnym także zarzut naruszeniaart. 232 k.p.c..
Dodać można jeszcze, że zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny w postępowaniu odwoławczym jedynie wówczas, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia, w szczególności w sytuacji ustalenia przez sąd tytułem zadośćuczynienia kwoty symbolicznej bądź też nadmiernie wysokiej (tak np. w postanowieniu SN z dnia 12 sierpnia 2008 r., V KK 45/08, LEX nr 438427), a korekta rozmiaru należnego świadczenia w postępowaniu odwoławczym możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy suma ta rażąco odbiega od tej, która byłaby adekwatna do rozmiarów doznanej krzywdy (tak w wyroku SA w Katowicach z dnia 7 maja 2008 r., I ACa 199/08, LEX nr 470056). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zasądzona przez Sądmeritina rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia – z uwzględnieniem należności wypłaconej w postępowaniu likwidacyjnym – kwota 2.500,00 zł nie jest, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, ani kwotą symboliczną, ani też nie może zostać uznana za nadmiernie wygórowaną – z tych przyczyn nie było więc w niniejszej sprawie podstaw skorygowania zadośćuczynienia przyznanego przez Sąd Rejonowy.
Wobec powyższego Sąd odwoławczy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację, a o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c., zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 450,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym ustaloną na podstawie§ 2 pkt 3w związku z § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).