Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 28/17
Data wyroku: 2018-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Marek Procek, Tadeusz Szweda
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia społeczne
Podstawa prawna: art. 6 ustawy z dnia 13.10.1998 o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III AUa 28/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 stycznia 2018 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachWydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Marek Procek (spr.)

Sędziowie

SSA Jolanta Pietrzak
SSA Tadeusz Szweda

Protokolant

Elżbieta Szewczyk

po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaT. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
przy udziale zainteresowanejK. Ś.
o podstawę wymiaru składek
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach
z dnia 10 października 2016r. sygn. akt VIII U 1126/16

1
oddala apelację,

2
zasądza od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.na rzecz ubezpieczonejT. G.kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

/-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Procek /-/SSA T.Szweda
Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 28/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 października 2016r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach zmienił decyzję organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z dnia 6 kwietnia 2016r. i stwierdził, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla ubezpieczonejT. G.z tytułu zatrudnienia u płatnikaK. Ś.stanowi kwota będąca dwukrotnością minimalnego wynagrodzenia ustalonego na dany rok kalendarzowy, zgodnie z przepisamiustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę(Dz. U.tekst jednolity z 2015r.,poz.2008, z późn. zm.), odpowiednio pomniejszona w miesiącach,w których praca nie była wykonywana przez cały miesiąc, tj. w październiku 2015r. -kwota 0,00 zł, w listopadzie 2015r. - kwota 796,32 zł; w grudniu 2015r. - kwota 3.500 zł;w styczniu 2016r. - kwota 700,16 zł; w lutym 2016r. - kwota 0,00 zł (pkt 1); w pozostałym zakresie oddalił odwołanie (pkt 2)i zniósł pomiędzy stronami koszty zastępstwaprocesowego (pkt 3).
Sąd Okręgowy ustalił, żeT. G.(ur. (...))ma wykształcenie wyższe pedagogiczne, uzyskane wAkademii im. (...)wC., odbyła także szkolenie i w dniu 9 października 2011r. zdała egzamin(...) S.A.wK.dla osób ubiegających się o wykonywanie czynności agencyjnych. Obecnie studiuje psychologię w trybie studiów zaocznych. Pracowała w sklepie z artykułami jeździeckimi wK.z wynagrodzeniem około 2.500 zł netto, przez kilka miesięcyw 2012 r. prowadziła własną działalność, jako agent ubezpieczeniowy.    Według ustaleń Sądu pierwszej instancji, ubezpieczona w okresie od 26 października 2015r. do od 30 czerwca 2016r. została zatrudniona w firmie ubezpieczeniowej swojej matkiK. Ś.w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 9.950 zł brutto miesięcznie.
K. Ś.nie przeprowadzała rekrutacji na stanowisko agenta ubezpieczeniowego, gdyż zamierzała zatrudnić swoją córkę, aby w przyszłości mogłaprzejąć jej działalność.K. Ś.miała zamiar przejść na emeryturę, ponieważ była zmęczona pracą. Umowę o pracę ubezpieczonej przygotowała księgowafirmy (...)w październiku 2015r. wraz z zakresem obowiązków. Rozmowyna ten tematK. Ś.prowadziła z księgową już w sierpniu i wrześniu 2015r.
Ustalono, że do obowiązków ubezpieczonej należały wszystkie obowiązkiK. Ś., w szczególności pozyskiwanie i obsługa klientów, ofertowanie, jeżdżenie do klientów, informowanie klientów o rodzajach i warunkach ubezpieczenia, wystawianie dokumentów (polis) potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczeniana drukach do tego przeznaczonych, wszelkie prace biurowe i administracyjne, inkasowanie składek z tytułu zawartych umów ubezpieczenia oraz marketing, a nawet sprzątanie.T. G.miała zasadniczo pracować tyle czasu, ile wymagały tego obowiązki związanez prowadzeniem działalności.
Sąd Okręgowy ustalił, że przyjmując się do pracy ubezpieczona nie wiedziała, że jest w ciąży; dowiedziała się o tym na początku listopada 2015r.; miała wizytę u lekarza dnia4 listopada 2015r.
Od dnia 8 grudnia 2015r.T. G.przebywała na zwolnieniu lekarskim.
T. G.została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznychz tytułu zatrudnienia na podstawie opisanej wyżej umowy o pracę od dnia 26 października 2015r. Z analizy dokumentacji rozliczeniowej wynikało, iż podstawa wymiaru składekna ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia wynosiła w październiku 2015r. - 0,00 zł,w listopadzie 2015r. - 2.261,36 zł, w grudniu 2015r. - 9.950 zł, w styczniu 2016r. - 1.990 zł, w lutym 2016r. - 0,00 zł.
Ustalono również, że ubezpieczona nadal jest zatrudniona, albowiem od dnia 1 lipca 2016r. podpisana została nowa umowa o pracę, tym razem na czas nieokreślony.T. G.zamierza przejąć przedsiębiorstwo matki, wiąże z nim swoją przyszłość.  Wcześniej, w latach 2009-2013 w przedsiębiorstwie była zatrudniona jako agent ubezpieczeniowyU. K., za kwotę minimalnego miesięcznego wynagrodzeniaza pracę. Jednakże nie jeździła ona do klientów i nie sprzątała biura, a zajmowała się wprowadzaniem danych do systemu komputerowego, obsługą klientów w biurzei wystawianiem dokumentów (polis) potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia.U. K.nie obciążały też wszystkie obowiązki związane z prowadzaniem działalności gospodarczej.
Dalej Sąd pierwszej instancji ustalił, żeprzedsiębiorstwo (...)zajmowało się usługami ubezpieczeniowymi i znajdowało się w dobrej kondycji finansowej.K. Ś.za 2013r. wykazała dochód w wysokości66.922,76 zł, za 2014r. wykazała dochód w wysokości 75.728,33 zł, zaś za 2015r. wykazała dochód w wysokości 70.016,57 zł.
Po przejściu ubezpieczonej na zwolnienie chorobowe,K. Ś.nie szukała nowego pracownika i sama zajmowała się w dotychczasowym zakresie prowadzeniem firmy ubezpieczeniowej. Od dnia 1 lipca 2016r. podpisała jednak z córką nową umowę o pracę na czas nieokreślony.
K. Ś.od dnia 1 lipca 2016r. ma przyznaną emeryturę, wcześniej miała rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, mającego na celu zbadanie zasadności zgłoszeniaT. G.do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia u płatnikaK. Ś.oraz prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru składek, organ rentowy uznał, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społecznew przedmiotowej sprawie powinna stanowić kwota minimalnego wynagrodzenia za pracęw 2015r., czyli 1.750 zł (obliczona proporcjonalnie do liczby dni świadczenia pracy). Zatem, w oparciu o przepisyart. 58 § 1 i 3 k.c.orazart. 3531k.c.w zw. zart. 300 k.p., w zaskarżonej decyzji z dnia 6 kwietnia 2016r. organ rentowy stwierdził, że podstawę wymiaru składekdlaT. G.z tytułu zatrudnienia u płatnikaK. Ś.stanowi kwotę minimalnego wynagrodzenia ustalonego na dany rok kalendarzowy, zgodniez przepisamiustawy z dnia 10 października 2002r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, odpowiednio pomniejszona w miesiącach, w których praca nie była wykonywana przez cały miesiąc, tj. w październiku 2015r. - kwota 0,00 zł, w listopadzie 2015r. - kwota 398,16 zł,w grudniu 2015r. - kwota 1.750 zł, w styczniu 2016r. - kwota 350,08 zł, w lutym 2016r. - kwota 0,00 zł.
Dokonując rozważań prawnych, Sąd Okręgowy powołał się na treśćart. 6 ust. 1pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 18 ust. 1w zw. zart. 20 ust. 1, art. 46 i art. 83ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U.tekst jednolity z 2016r.,poz. 963z późn. zm.),art. 58 § 1 i 3 k.c.orazart. 18 § 1 k.p.iart. 78 k.p., uznał, że odwołanie ubezpieczonej zasługuje na częścioweuwzględnienie.
Motywując swoje rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie fakt zatrudnienia ubezpieczonej przez tego płatnika składek, okreszatrudnienia i faktyczne świadczenie pracy przez ubezpieczoną, nie były sporne między stronami.
Przedmiotem sporu była natomiast wysokość podstawy wymiaru składek ustalona przez strony umowy o pracę w wysokości 9.950 zł.
Z kolei, w odwołaniu od zaskarżonej decyzji ubezpieczona wniosła o jej zmianę, poprzez ustalenie, że podstawa wymiaru składek w okresie zatrudnienia u płatnika składekK. Ś.wynosi przynajmniej 4.000 zł brutto.
Według Sądu Okręgowego,art. 58 § 1 k.c.znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, jednakże nie w wymiarze zastosowanym przez organ rentowy. Zdaniem tego Sądu, podstawa wymiaru składekT. G., podlegającej ubezpieczeniom jako pracownikK. Ś., winna wynosić dwukrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w tym czasie, czyli 3.500 zł.
Mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że wynagrodzenie ubezpieczonej w kwocie 9.950 złbrutto za pracę agenta ubezpieczeniowego nie w pełni odpowiadało charakterowi powierzonego jej stanowiska, możliwościom finansowym pracodawcy i jest wynagrodzeniem wygórowanym.
Przy czym, Sąd ten wskazał, że zatrudnienie ubezpieczonej przez zainteresowaną było podyktowane jej potrzebami.K. Ś.nie prowadziła normalnej rekrutacji na stanowisko agenta ubezpieczeniowego, czuła się zmęczona pracąw ubezpieczeniach i dążyła do przekazania córceT. G.swojego przedsiębiorstwa w związku z planowanym przejściem na emeryturę. Jej zamierzeniem było przekazanie córce całości obowiązków związanych z prowadzeniem firmy, co wymagałood ubezpieczonej dużego zaangażowania, także w zakresie poświęcanego czasu pracy.K. Ś.chciała również, aby ubezpieczona otrzymywała dochodyz prowadzonej działalności, tak żeby nauczyła się gospodarować środkami firmy. Ubezpieczona także planowała przejąć przedsiębiorstwo i przygotowywała się do tego odpowiednio wcześniej, gdyż odbyła szkolenie i w dniu 9 października 2011r. zdała egzamin(...) S.A.wK.dla osób ubiegających się o wykonywanie czynności agencyjnych, nadto przez kilka miesięcy prowadziła własną działalność, jako agent ubezpieczeniowyw 2012r.T. G.miała szerokie spectrum obowiązków i było ono szerszeod zatrudnionej w latach 2009-2013 w charakterze agenta ubezpieczeniowego, za kwotę minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę -U. K.. Do jej zadań należał również marketing, sprzątanie biura, jeżdżenie do klientów, a nadto pozyskiwaniei obsługa klientów, ofertowanie, informowanie klientów o rodzajach i warunkach ubezpieczenia, wystawianie dokumentów (polis) potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia oraz inkasowanie składek z tytułu zawartych umów ubezpieczenia. Ponadto, ubezpieczoną obciążały też wszystkie obowiązki związane z prowadzaniem działalności gospodarczej, którą ma przejąć.
Powyższe okoliczności wskazują - zdaniem Sądu Okręgowego - że zatrudnienie ubezpieczonej nie miało charakteru fikcyjnego, jak również jej wynagrodzenie, mimo,iż wygórowane - w kwocie 9.950 zł, było uzasadnione do kwoty dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w tym czasie, tj. kwoty 3.500 zł.
Sąd wziął też pod uwagę argument odwołującej, iż średni poziom wynagrodzeń za taki sam lub podobny charakter świadczonej pracy w danej branży na dzień 11 maja 2015r. wyniósł 4.430 zł brutto dla agentów-doradców ubezpieczeniowych.
Uwzględniono też, że z komunikatu Prezesa GUS wynika, iż przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2015r. wyniosło 3.854,88 zł, zaś w trzecim kwartale 2015r. - 3.895,33 zł.
Jednakże - według Sądu Okręgowego - wynagrodzenie ubezpieczonej było wygórowane, w kwocie przewyższającej dwukrotność minimalnego wynagrodzenia.Sąd ten miał bowiem na uwadze fakt, iż pomimo pewnego przygotowania zawodowego,jak i zdobycia niezbędnego wykształcenia, miała ona przyuczać się do czynności związanych z kompleksową obsługą przedsiębiorstwa.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że kwota 9.950 zł brutto miesięcznie za pracę ubezpieczonej, przy uwzględnieniu obecnych warunków panujących na rynku zatrudnienia, nie znajduje pokrycia w doświadczeniu ubezpieczonej, która zasadniczo dopiero rozpoczynała pracę, jako agent ubezpieczeniowy w firmie matki. Powyższa kwota wynagrodzenia ubezpieczonej jest także, zdaniem Sądu, wygórowana w stosunkudo możliwości finansowych działalności gospodarczej prowadzonej przezK. Ś., która za 2013r. wykazała dochód w wysokości 66.922,76 zł,za 2014r. wykazała dochód w wysokości 75.728,33 zł, zaś za 2015r. wykazała dochód w wysokości 70.016,57 zł. We wskazanym okresie uzyskiwała zatem w 2013r. miesięczny dochód rzędu 5.576,89 zł, w 2014r. miesięczny dochód rzędu 6.310,69 zł,zaś w 2015r. miesięczny dochód rzędu 5.834,71zł. W kontekście uzyskiwanychdochodów, przekazywanie na rzecz pracownika, który dopiero przyucza siędo prowadzenia firmy, wynagrodzenia w kwocie 9.950 zł brutto miesięcznie,jest nieuzasadnione.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy, na mocyart. 47714§ 1 i 2 k.p.c.orzekł częściowo reformatoryjnie.
Biorąc pod uwagę zakres, w jakim uwzględniono odwołanie, o kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.
Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości, apelujący zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
-art. 233 k.p.c., poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nieuwzględniającej wszystkich dowodów i ich wzajemnego związku,
-  sprzeczność ustaleń faktycznych z treścią zgromadzonego w sprawiemateriału dowodowego, poprzez błędne przyjęcie, że podstawa wymiaru składekwynosząca równowartość dwukrotności minimalnego wynagrodzenia, stanowi wynagrodzenie właściwe,
-  naruszenie prawa materialnego -art. 58 § 1 k.c., poprzez nieuznanie, że zawarta umowa między odwołującą, a zainteresowaną, jest nieważna w zakresie wysokości ustalonego przez strony wynagrodzenia za pracę.
Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokui oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w/g norm przepisanych, określonych w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wysokie wynagrodzenie budzi uzasadnione zastrzeżenia, z uwagi na brak doświadczenia i przyuczanie się do zawodu. Należy mieć - zdaniem apelującego - na uwadze, że ubezpieczona bezpośrednioprzed podjęciem zatrudnienia u zainteresowanej była osobą bezrobotną, pobierającą zasiłek dla bezrobotnych, a następnie, po upływie jego pobierania, bez prawa do zasiłkudla bezrobotnych.
Opierając się na doświadczeniu życiowym, organ rentowy stwierdza, że, aby ocenić wartość pracy konkretnego pracownika dla jego pracodawcy, w praktyce w pierwszej kolejności zawierane są umowy na okres próbny z minimalnym wynagrodzeniem,a po upływie okresu próbnego i sprawdzeniu się pracownika, zawierane są dalszeumowy z ewentualnym równoczesnym podwyższeniem wynagrodzenia. Z tegowzględu, nawet dwukrotność minimalnego wynagrodzenia - w ocenie organurentowego - nie jest wynagrodzeniem odpowiednim do wykonywanej przez odwołującą pracy.
Dalej wskazano, że z analizy rynku pracy wynika, iż wynagrodzenie agentów ubezpieczeniowych uzależnione jest od ilości zawartych polis. Ich umowy o pracę konstruowane są w taki sposób, że przewidziane jest wynagrodzenie stałe plus prowizja. Dlatego odniesienie się Sądu do poziomu średniego wynagrodzenia agentów ubezpieczeniowych w wysokości 4.430 zł nie znajduje, zdaniem organu rentowego, uzasadnienia, chociażby ze względu na dochód z prowadzonej działalności. Z informacji Urzędu Skarbowego wynika, że dochód za 2015r. wyniósł 49.965 zł, co w przeliczeniuna miesiąc, daje kwotę 4.163 zł. Gdyby w praktyce agenci osiągali taki dochód,to z dużym prawdopodobieństwem należy stwierdzić, że ubezpieczona nie zrezygnowałabyz prowadzenia działalności w tym zakresie.
Dodatkowo apelujący podał, że ubezpieczona nieprzerwanie od dnia 26 października 2015r. jest niezdolna do pracy i pobierała zasiłek chorobowy do dnia 5 lipca 2016r.W dniu (...) urodziładziecko i z tego tytułu pobiera zasiłek macierzyńskiod dnia 6 lipca 2016r. do dnia 4 lipca 2017r. W tej sytuacji, wątpliwości organurentowego budzi fakt zawarcia przez strony umowy o pracę w dniu 1 lipca 2016r. na czas nieokreślony.
W odpowiedzi na powyższą apelację, ubezpieczona wniosła o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej oraz zasądzenie na rzecz ubezpieczonej kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:
Przyjmując ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji jako własne, uznał,że apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań przypomnieć należy, iż postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego wszczynane jest w rezultacie odwołaniawniesionego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma więc ono charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcieformalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosekubezpieczonego lub z urzędu. Jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie owej legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanufaktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonaneprzez organ rentowy.
Przedstawione rozważania opisują relację pomiędzy przedmiotem rozpoznaniaw postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym (zakończonym wydaniem decyzji) oraz postępowaniem sądowym (sprowadzającym się do badania legalności decyzji).
Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszego sporu, stwierdzić należy, iż jego przedmiotem jest ocena legalności decyzji organu rentowego z dnia 6 kwietnia 2016r.
W tym kontekście należy przypomnieć, iż zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 963 ze zm.; dalej jako ustawa systemowa), pracownik podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemui wypadkowemu, które trwają od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.W myśl art. 36 ust. 1 i 2, art. 41, art. 46 i art. 47 tej ustawy, pracownicy powinni zostać zgłoszeni do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek, który zobowiązany jest w związku z tym składać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne oraz obliczać, potrącać z przychodów pracownika i opłacać w ustawowym terminie należne składki.
Podstawa wymiaru tychże składek w odniesieniu do pracowników została określonaw art. 18 ust. 1 ustawy systemowej, jako przychód w rozumieniu art. 4 pkt 9, czyli przychód zdefiniowany wart. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 361 ze zm.), jako otrzymane i pozostawionedo dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Trzeba zatem pamiętać, że istota problemu analizowanego w niniejszej sprawiei podniesionego w apelacji sprowadza się zaś do efektów kontroli, w oparciu o zawartąwart. 58 k.c.klauzulę generalną zasad współżycia społecznego, wysokości przychodów pracownika ze stosunku pracy, stanowiących podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne.
Tymczasem w orzecznictwie Sądu Najwyższego - na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - utrwalony jest pogląd, że ustalenie rażąco wysokiego wynagrodzeniaza pracę może być, w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne, jako dokonanez naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu -art. 58 § 3 k.c.w związku zart. 300 k.p.(por. wyrok z dnia 9 sierpnia 2005r., III UK 89/05, wyrok z dnia 4 sierpnia 2005r., II UK 16/05 oraz wyrok z dnia 18 października 2005r., II UK 43/05), a Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe(a więc także w zakresie wysokości świadczeń), jeżeli okoliczności sprawy wskazują,że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (uchwała z dnia 27 kwietnia 2005r.,II UZP 2/05).
Panuje zgoda, iż podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe (art. 13 k.p.). Wzorcem godziwego wynagrodzenia, który czyni zadość ekwiwalentności zarobków do rodzaju i charakteru świadczonej pracyoraz posiadanych przez pracownika doświadczenia i kwalifikacji zawodowych będzie uwzględnienie między innymi takich czynników, jak: siatka wynagrodzeń obowiązującaw zakładzie pracy; średni poziomu wynagrodzeń za taki sam lub podobny charakter świadczonej pracy w danej branży; wykształcenie; zakres obowiązków; odpowiedzialność materialna oraz dyspozycyjność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014r.,I UK 302/13). Inaczej mówiąc, wynagrodzenie godziwe, to wynagrodzenie należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy. Zatem, ocena godziwości wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji (por. uzasadnienie wyroku TKz 26 listopada 1997r., U 6/96 czy też, wyrok SN z 16 grudnia 1999r., I PKN 465/99). Należy bowiem pamiętać, że alimentacyjny charakter tych świadczeń oraz zasada solidarności społecznej wymagają, żeby płaca - stanowiąca podstawę wymiaru składki - nie była ustalana ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie oraz żeby rażąco nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji, żeby składka nie przekładała sięna świadczenie w kwocie nienależnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2017r., I UK 253/16).
Powyższe okoliczności wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji, czyniąc ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd Okręgowy nie naruszył granic swobodnej oceny dowodów określonej wart. 233 § 1 k.p.c., albowiem ich wiarygodność i moc ocenił według własnego przekonania, na podstawie „wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”, a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1966r.,II CR 423/66, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1999r., sygn. I PKN 632/98, wyrok Sądu Najwyższego z 11 lipca 2002r., sygn. IV CKN 1218/00). Ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy, jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważącich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Ustalenia faktyczne dokonane w oparciu o tak ocenione dowody nie mogą wykazywać błędówtak faktycznych, tzn. nie mogą być sprzeczne z treścią dowodów, jak i logicznych (błędności rozumowania i wnioskowania).
Odnosząc powyższe dyrektywy do ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, w aspekcie wskazywanych przez skarżącego uchybień, nie sposób przyjąć zasadności jego argumentacji, że Sąd Okręgowy uznał dowolnie, wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że podstawę wymiaru składki dla ubezpieczonejT. G.z tytułu zatrudnienia u płatnikaK. Ś.stanowi kwota dwukrotności minimalnego wynagrodzenia ustalonego na dany rok kalendarzowy.
Powyższa teza uzasadniona jest - szczegółowo przeanalizowanym przez Sąd pierwszej instancji - rodzajem (charakterem) umówionej i wykonywanej pracy, zakresem powierzonych pracownicy obowiązków, wymiarem jej czasu pracy, kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym wnioskodawczyni, poziomem zarobków agentów ubezpieczeniowych, a także wysokością zarobków oferowanych na rynku pracy.
Uznać zatem trzeba, iż przyjęte przez Sąd Okręgowy wynagrodzenie na poziomie 3.500 zł cechuje się adekwatnością i ekwiwalentnością.
Konkludując, Sąd drugiej instancji przyjął, że apelacja jest bezzasadna i na mocyart. 385 k.p.c.orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym rozstrzygnął na mocyart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawych (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2016r., III UZP 2/16 oraz uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2017r., I UZ 60/16).
/-/SSA J.Pietrzak    /-/SSA M.Procek   /-/SSA T.Szweda
Sędzia    Przewodniczący    Sędzia
JR