Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 367/17
Data wyroku: 2018-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Choczaj
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art. 487 kc

Sygn. akt I C 367/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 kwietnia 2018 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Tomasz Choczaj
Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bartel
po rozpoznaniu w dniu 09 kwietnia 2018 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Fundacji (...)z siedzibąwS.
przeciwkoFundacji (...)z siedzibąwS.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanejFundacji (...)z siedzibą wS.na rzecz powódki(...) Fundacji (...)z siedzibą wS.kwotę:

a
165 681,75 zł (sto sześćdziesiąt pięć tysięcy sześćset osiemdziesiąt jeden złotych 75/100), w tym kwotę 165 645,71 zł (sto sześćdziesiąt pięć tysięcy sześćset czterdzieści pięć złotych 71/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 11 listopada 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że pozwanejFundacji (...)z siedzibą wS.przysługuje prawo do powoływania się w toku egzekucjina ograniczenie jej odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczysta (...),

b
13 701,00 zł (trzynaście tysięcy siedemset jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

2
oddala powództwo w pozostałej części.

Sygn. akt I C 367/17

UZASADNIENIE
(...) Fundacja (...)z siedzibą wS.wniosłao wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i orzeczenie w nim,żeFundacja (...)z siedzibą wS.ma zapłacić w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty kwotę 165 645,71 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 listopada 2015 rokudo dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienieod dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; kwotę 36,04 zł tytułem odsetekza opóźnienie za dzień 10 listopada 2015 roku i kwotę 20,00 zł tytułem wydatków za pozyskanie elektronicznego odpisu z księgi wieczystej, z ograniczeniemodpowiedzialności do nieruchomości położonej wŁ., dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę nr(...). Oprócz tego powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu.
Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2017 roku Przewodniczący stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i skierował sprawę do postępowania zwykłego.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwai zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

(...) Fundacja (...)z siedzibą wS.wpisana jest do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS(...). Przedmiotem działalności powódki jako przedsiębiorcy są między innymi pozostałe formy udzielania kredytów,

(dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z KRS - k. 1 - 20)

.
W dniu 21 sierpnia 2013 roku(...) Fundacja (...)wS.zawarła z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.umowę pożyczki w kwocie 200 000,00 zł. Przy zawieraniu umowy pożyczkobiorcę reprezentowałaA. J. (1), pełniąca funkcję prezesa zarządu,

(dowód: umowa pożyczki - k. 22 - 26 verte)

.
Dla zabezpieczenia spłaty tej pożyczkiA. J. (1)ustanowiła na należących do niej nieruchomościach położonych wŁ., dla których założone były księgi wieczyste:(...)/ i(...), hipotekę łączną do wysokości 400 000,00 zł,

(dowód: akt notarialny Rep A 3547/13 - k. 29 - 30; odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)- k. 31 - 32)

.
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.nie wywiązywała się ze swojego zobowiązania wynikającego z umowy z dnia21 sierpnia 2013 roku, dlatego powódka wniosła przeciwko niej pozew o zapłatę. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym w dniu 18 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie nakazał(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.,A. J. (2),A. J. (3)iA. C.-J., aby zapłacili solidarnie na rzecz powódki kwotę 165 645,71 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 sierpnia 2015 roku oraz kwotę 2 071,00 zł tytułem kosztów postępowania, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia zapłaty albo wnieśli w tym terminie zarzuty,

(dowód: pozew w postępowaniu nakazowym - k. 27 - 30; nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym - k. 21)

.
Postanowieniem z dnia 01 grudnia 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi - Śródmieścia w ŁodziJ. B.umorzył postępowanie egzekucyjne z wniosku(...) Fundacji (...)wS.przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.,A. J. (2),A. J. (3)iA. C.-J., wobec jej bezskuteczności, stwierdzając w tytule wykonawczym, że wierzycielowi, który poniósł koszty egzekucyjne w kwocie 49,06 zł, została przekazana kwota 5 106,37 zł,

(dowód: postanowienie z dnia01 grudnia 2016 roku - k. 33 - 34)

.
Nieruchomość położona wŁ., dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...), została nabyta w dniu 02 listopada 2015 roku przezFundację (...)z siedzibą wS.,

(dowód: odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)- k. 31 - 32)

.
Pismem z dnia 11 stycznia 2016 roku powódka wezwała pozwanądo zapłaty na swoją rzecz kwoty 165 645,71 zł wraz z odsetkami ustawowymiod dnia 18 sierpnia 2015 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu w wysokości 2 071,00 zł,

(dowód: wezwanie przedsądowe - k. 35 - 36)

.
Nakazem zapłaty z dnia 08 grudnia 2016 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I Nc 132/16 Sąd Okręgowy w Sieradzu nakazałFundacji (...)i(...)(...)wS., aby zapłaciła(...) Fundacji (...)wS.kwotę 165 645,71 zł z ustawowymi odsetkamiod dnia 11 listopada 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, kwotę 36,01 zł stanowiącą odsetki za opóźnienie za dzień 10 listopada 2016 roku,z ograniczeniem jej odpowiedzialności do nieruchomości położonej wŁ.,dla której w Sądzie Rejonowym dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi w XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jestksięga wieczysta (...)oraz kwotę 5 708,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 3 600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu,

(dowód: nakaz zapłaty z dnia08 grudnia 2016 roku - k. 37)

.
Powyższy stan faktyczny nie był sporny miedzy stronami, został ustalonyna podstawie dokumentów załączonych do pozwu, które  zostały sporządzone przez podmioty do tego uprawnione, w ramach przyznanych im kompetencji.Do tego  autentyczność ich nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu.
Sąd oddalił wniosek dowodowy pozwanej o przesłuchanie w charakterze świadkaA. J. (1), ponieważ zeznania tego świadka nic nie wnosiłyby do sprawy, gdyż kwestię wysokości wyegzekwowanej od dłużnika osobistego kwoty rozstrzyga treść tytułu wykonawczego, na którym widnieje adnotacja komornika o jej wysokości. Ponadto dla rozstrzygnięcia tej sprawynie ma żadnego znaczenia to co powie świadek o celu zaciągniętej pożyczkii konieczności wydatkowania środków pochodzących z pożyczki. Należy jednakw tym miejscu dodać, że cel zawarcia umowy został dokładnie opisany w umowie pożyczki.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo jest zasadne prawie w całości.
Odpowiedzialność pozwanej, która jest dłużniczka rzeczową powódki, wynika z treściart. 65 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 o księgach wieczystychi hipotece(tekst jedn., Dz. U. z 2017 roku, poz. 1007 ze zm.), zgodnie z którymw celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.
Zgodnie z powyższym wierzyciel hipoteczny może żądać uiszczenia długu, według swego wyboru, od dłużnika osobistego lub rzeczowego albo od obydwuz nich, a ich odpowiedzialność jest solidarna, z tą jedynie różnicą, że dłużnik osobisty odpowiada całym swoim majątkiem, natomiast dłużnik rzeczowydo wysokości wartości nieruchomości.
Z uwagi na to, że(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.nie spłaciła swojego zobowiązania, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości, która obecnie jest własnością pozwanej, to zgodniez żądaniem pozwu, pozwana jako właścicielka nieruchomości obciążonej hipotekami, czyli jako dłużniczka rzeczowa, jest zobowiązana do zaspokojenia wymagalnej wierzytelności do wysokości ustanowionego zabezpieczenia hipotecznego.
Strona powodowa wykazała przy tym istnienie wierzytelności dochodzonej pozwem i jej wysokość (od kwoty ustalonej w nakazie zapłaty wydanym przeciwko dłużnikom osobistym została odjęta kwota wyegzekwowana przez komornika, zaliczona następnie na roszczenia uboczne), udowodniła, że wierzytelność ta została zabezpieczona w całości hipotekami ustanowionymi na nieruchomości będącej własnością pozwanej.
Pozwana zgłosiła zarzut nieważności umowy pożyczki zawartej pomiędzy(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.a(...) Fundacją (...)z siedzibą wS., jednakże okazał się on niezasadny.
Zgodnie z treściąart. 58 § 1 k.c.czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.Na podstawieart. 58 § 2 k.c.nieważna jest również czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Pozwana podnosiła, że umowa pożyczki, na którą powołuje się powódka, stanowi obejście przepisówustawy Prawo bankowe, ponieważ pomimo swojej nazwy (umowa pożyczki) była w rzeczywistości umową kredytu, do udzielania którego powódka nie była uprawniona.
W pierwszej kolejności trzeba jednak w tym miejscu wskazać, że powódka, co jest zgodne z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzi działalność zawierającą się w stwierdzeniu „pozostałe formy udzielania kredytów”. Pozwana nie wykazała w żaden sposób, że umowa z dnia 21 sierpnia 2013 roku jest w rzeczywistości umową kredytu, a nie pożyczki. Podała jedynie,że najważniejszą różnicą pomiędzy tymi umowami jest to, że w przypadku pożyczki pieniądze mogą być wydane w dowolny sposób. Z takiego stwierdzenia pozwanej nic nie wynika. Trzeba mieć natomiast na względzie, że strony czynności prawnej mogą ułożyć łączący je stosunek swobodnie (353 
1
k.c.), zaś ich oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje (art. 65 § 1 k.c.). Biorąc pod uwagę fakt, że obie strony umowy są profesjonalnymi podmiotami, trzeba przyjąć, że tytułując umowę pożyczką, nie miały w rzeczywistości zamiary zawierania umowy kredytu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę wskazaną w wyroku na podstawie 65ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982o księgach wieczystych i hipotece(tekst jedn., Dz. U. z 2017, poz. 1007 ze zm.).
Sąd uwzględnił w wyroku, że pozwana odpowiada tylko rzeczowo, dlatego na podstawieart. 319 k.p.c.ograniczył jej odpowiedzialność do nieruchomości położonej wŁ., dla której w Sądzie Rejonowym dla Łodzi - ŚródmieściawŁ.prowadzona jestksięga wieczysta (...).
Sąd orzekł o odsetkach ustawowych i ustawowych za opóźnieniena podstawieart. 481 i art. 482 k.c., uwzględniając również brzmienie powołanych przepisów od dnia 01 stycznia 2016 roku.
Jednocześnie Sąd oddalił powództwo co do zapłaty kwoty 20,00 zł tytułem wydatków na pozyskanie elektronicznego odpisu księgi wieczystej, bowiem powódka nie przedstawiła dowodów wskazujących na poniesienie przeznią wydatku w tej wysokości. Ponadto Sąd uznał taki wydatek za niecelowydo prowadzenia procesu, gdyż dowód z księgi wieczystej mógł przeprowadzićz urzędu w oparciu o dane z ogólnodostępnej elektronicznej księgi wieczystej.
O kosztach procesu należnych powódce orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.Za stronę przegrywającą sprawę uznać należało pozwaną, gdyż Sąd uwzględnił powództwo prawie w całości. Z tego też względu zasądzonotytułem zwrotu kosztów procesu łączną kwotę 13 701,00 zł, na którą składająsię kwoty: 2 071,00 zł i 6 213,00 zł tytułem opłaty stosunkowej, 5 400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego, ustalona na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn., Dz.U. z 2018 roku, poz. 265) i 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.