Sąd Rejonowy w Olsztynie
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 960/18
Data wyroku: 2018-05-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dagmara Wilczyńska
Słowa kluczowe: Zobowiązanie
Podstawa prawna: art. 887 § 1 k.p.c. w zw. z art. 902 k.p.c.
Teza: Skutkiem zajęcia wierzytelności jest tzw. postanowienie wierzyciela egzekwującego w prawo dłużnika egzekwowanego, które nie oznacza wstąpienia w prawa materialne dłużnika, tylko powoduje, że wierzyciel ma możliwość wykonywania uprawnień przysługujących dłużnikowi.

sygn. akt V GC 960/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 maja 2018 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie, Wydział V Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: ASR Dagmara Wilczyńska
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Zaporowska
po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wK.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powoda(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.na rzecz pozwanego(...) S.A.z siedzibą wK.kwotę 1.834,00 zł (jeden tysiąc osiemset trzydzieści cztery zł zero gr) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 1.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

  ASR Dagmara Wilczyńska
Sygn. akt V GC 960/18

UZASADNIENIE
W sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Olsztynie – sygn. akt V GC 3355/17- (...) S.A.z siedzibą wK.wniósł o zasądzenie od(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.na rzeczU.sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.kwoty 67.318,87 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od:

a
kwoty 25.206,96 zł od dnia 5 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

b
kwoty 18.608,71 zł od dnia 14 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty;

c
kwoty 23.503,20 zł od dnia 23 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty

oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Jako żądanie ewentualne wskazano nakazanie pozwanej uiszczenia ww. należności Komornikowi sądowemu przy SR w LegionowieL. C.– prowadzącemu pod sygn. akt KM 1848/17 sprawę egzekucyjną z wniosku powoda (jako wierzyciela) przeciwkoU.K.i S-ka sp.j. z siedzibą wB.lub do depozytu sądowego.
W uzasadnieniu pozwu(...) S.A.wskazała, iż prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 17 marca 2017 rl Sąd Okręgowy w Katowicach nakazałspółce (...)sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.zapłatę stronie powodowej kwoty 147.958,80 zł wraz z odsetkami liczonymi jak w nakazie oraz kwoty 5.467,00 zł tytułem kosztów procesu.(...)złożyła wniosek o wszczęcie postępowania zabezpieczajacego przeciwkospółce (...)z ograniczeniem do kwoty 137.958,80 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Postępowanie zabezpieczające zostało przekształcone w postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania egzekucyjnego, organ egzkeucyjny pismem z dnia 19 maja 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności przysługującychspółce (...)sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.od pozwanej ((...) sp. z o.o.z siedzibą wB.).(...) S.Awskazała, iż zgodnie zart. 887 § 1 kpcz mocy samego zajęcia wierzyciel może wykonywać wszelkie prawa i roszczenia dłuznika. Powódka – jako wierzyciel egzekwujący odU.sp.j. wnosi powództwo przeciwkospółce (...) sp. z o.o.tj. przeciw trzeciodłużnikowi, którego zobowiązania wobecU.sp.j. zostały zajęte w opisanym postępowaniu egzekucyjnym. Podała, iz powództwo znajduje opracie wart. 902w zw. zart. 887 kpc. Powód wskazał, iż mając na względzie postanowieniaart. 887 § 2 kpcprzypozywa dłużnika –U.K.i s-ka sp.j. z siedzibą wB.oraz wniósł o wezwanie strony pozwanej, aby podała tut. Sądowi wszystkich innych wierzycieli, na rzecz których dochodzona wierzytelność również została zajęta, a następnie o zawiadomieniu tych wierzycieli o tym postępowaniu.(...) S.Awskazała, iż dochodzona pozwem kwota 67.318,87 zł stanowi sumę należnosci głównych z faktur VAT , zaś stwierdzone fakturami należności przysługująU.sp.j. od pozwanej w związku z dostawą towarów wyspecyfikowanych na przedmiotowych fakturach. WW. faktury nie zostały uregulowane (k. 3- 6 w aktach sprawy V GC 3355/17).
W odpowiedzi na pozew(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. Pozwana podniosła zarzut potrącenia z wierzytelnością dochodzoną przez powoda kwoty 14.572,09 zł wynikającej zfaktur VAT nr (...). Ponadto w odpowiedzi na pozew, pozwana wniosła przeciwko powodowi– (...) S.A.powództwo wzajemne domagając się zasądzenia kwoty 8.748,62 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:

a
kwoty 3.553,62 zł od dnia 2 lipca 2017 r do dnia zapłaty;

b
kwoty 5.195,00 zł od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia zapłaty

oraz kosztami procesu.
B.sp. z o.o z siedzibą wB.wskazała, iż ww. kwota stanowi wierzytelność przysługującą jej odspółki (...)sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.z tytułu umów sprzedaży (k. 2-5) .
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2018 r. Sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę z powództwa wzajemnego(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.przeciwko(...) S.A.z siedzibą wK.o zapłatę kwoty 8.748,62 zł (k. 93 – w aktach sprawy V GC 3355/17).
W odpowiedzi na pozew (powództwo wzajemne) pozwanaspółka – (...) S.A.wskazała, iż wnosi o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazała, iż to nie(...) S.A.była stroną umowy sprzedaży, jakichkolwiek kwot wynikających ze wskazanych w pozwie wzajemnym transakcji sprzedaży.(...)zaprzeczyła, aby była zobowiązana wobec(...) sp. z o.o.do zapłaty dochodzonych kwot na jakiejkolwiek innej podstawie prawnej. Pozwana wskazała, iż skorzystanie przez nią w toku postępowania toczącego się pod sygn. akt V GC 3355/17 z uprawnienia wynikającego z treściart. 887 § 1 kpc, w żaden sposób nie wpływa na sferę materialną zgłaszanych roszczeń objętych zarówno powództwem głównym i powództwem wzajemnym, w szczególności nie czyni(...) S.A.dłużnikiemspółki (...)(k. 15-18).
Sąd Rejonowy ustalił, co następuje.
(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.zawarła zespółką (...)sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.umowę sprzedaży materiałów budowlanych. W związku z dokonaną sprzedażą(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.wystawiła nabywcyU.sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.następujące faktury:

a
fakturę VAT nr (...)z dnia 20 kwietnia 2017 r. na kwotę 7.217,00 zł, z terminem płatności określonym na 20 maja 2017 r.;

b
fakturę VAT nr (...)z dnia 27 kwietnia 2017 r. na kwotę 7.355,09 zł z terminem płatności określonym na 27 maja 2017 r.;

c
fakturę VAT nr (...)z dnia 1 czerwca 2017 r. na kwotę 3.553,62 zł, z terminem płatności określonym na 1 lipca 2017 r.;

d
fakturę VAT nr (...)z dnia 31 maja 2017 r. na kwotę 5.195,00 zł, z terminem płatności określonym na 30 czerwca 2017 r..

(bezsporne, nadto: faktury Vat k. 7-8)
Prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 17 marca 2017 rl Sąd Okręgowy w Katowicach nakazałspółce (...)sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.zapłatę na rzecz(...) S.A.z siedzibą wK.kwoty 147.958,80 zł wraz z odsetkami liczonymi jak w nakazie oraz kwoty 5.467,00 zł tytułem kosztów procesu.(...) S.A.na podstawie ww. nakazu złożyła wniosek o wszczęcie postępowania zabezpieczajacego przeciwkospółce (...)z ograniczeniem do kwoty 137.958,80 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Postępowanie zabezpieczające zostało przekształcone w postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny pismem z dnia 19 maja 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności przysługującychspółce (...)sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.od(...) sp. z o.o.z siedzibą wB., a wynikających z faktur:
a)(...)z dnia(...)r. na kwotę 25.206,96 zł, z terminem płatnosci określonym na 4 kwietnia 2017 r.;
b)(...)z dnia(...)r. na kwotę 18.608,71 zł, z terminem płatności określonym na 13 kwietnia 2017 r.;
c)(...)z dnia(...)r. na kwotę 23.503,20 zł, z terminem płatności określonym na 22 kwietnia 2017 r.;
Pismem z dnia 26 października 2017 r.(...) S.A.z siedzibą wK.wezwała(...) sp. z o.o.z siedzibą wB.do zapłaty kwoty 67.318,87 zł wraz z należnymi odsetkami, wskazując, iz na powyższa kwotę składają się wierzytelności przysługującespółce (...)i s-ka sp.j. zajęte przez Komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne z wniosku(...) S.A.przeciwkoU.K.i s-ka sp.j. , wskazujac, iż żądana kwota winna byc wpłacona na rachunek Komornika Sądowego w terminie do dnia 2 listopada 2017 r.
(bezsporne, nadto: dokumenty zgromadzone w aktach sprawy V GC 3355/17 k. 3-25)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił, na podstawie dokumentów prywatnych zgromadzonych w aktach sprawy, których prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Ustalenia poczynione zostały takze w oparciu o dokumenty urzędowe, tj. – nakaz zapłaty wydany przez SO w Katowicach oraz na podstawie zaświadczenia z dnia 24 lipca 2017 r. wydanego w trybieart. 887 § 1 kpcw zw. zart. 902 kpc.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje.
Roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w sprawie prowadzonej przed tut. Sądem o sygn. akt V GC 3355/17, po stronie powodowej występował inny podmiot niż faktyczny wierzycielspółki (...). Taka konfiguracja możliwa była na gruncieart. 887 kpcw zw. zart. 902 kpc.
Zgodnie zart. 887 § 1 kpc, z mocy samego zajęcia wierzyciel może wykonywać wszelkie prawa i roszczenia dłużnika. Na żądanie wierzyciela komornik wydaje mu odpowiednie zaświadczenie. Wierzyciel wnoszący powództwo przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności powinien przypozwać dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne (art. 887 § 2w zw. zart. 902 kpc).
Na mocy dokonanego zajęciaspółka (...) S.A.jako wierzyciel, który z mocy zajęcia wszedł we wszystkie prawa i roszczenia dłużnikaU.sp.j.K.s-ka z siedzibą wB.(dalej jakoU.sp.j.), był uprawniony do podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zaspokojenia wynikających z tytułu wykonawczego należności, w tym, w ramach uprawnień procesowych mógł dochodzić roszczeń przysługujących dłużnikowi egzekwowanemu wobec podłużnika, tj. wobec pozwanego w sprawie V GC 3355/17- (...) sp. z o.o.z siedzibą wB..
Skutkiem zajęcia wierzytelności jest tzw. podstawienie wierzyciela egzekwującego w prawa dłużnika egzekwowanego, które jednak nie oznacza wstąpienia w prawa materialne dłużnika, tj. nabycia tych praw, tylko powoduje, że wierzyciel ma możliwość wykonywania uprawnień przysługujących dłużnikowi, niezależnie od woli dłużnika.Artykuł 887 kpcstanowi podstawę działań wierzyciela, zmierzających do dochodzenia w procesie przysługujących dłużnikowi należności. Na skutek zajęcia wierzytelności dłużnika egzekwowanego, wierzyciel wstępuje w prawa dłużnika i może wykonywać przysługujące mu roszczenia, a w szczególności może wnieść powództwo przeciwko dłużnikowi dłużnika egzekwowanego. Wierzyciel ((...) S.A.) jako powód w sprawie V GC 3355/17 dochodził roszczeń na rzecz swojego dłużnika (U.sp.j. ). Wierzyciel egzekwujący bowiem w procesie wytoczonym przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności powinien żądać zasądzenia dochodzonej należności na rzecz dłużnika egzekwowanego jako strony uprawnionej materialnie, a nie na swoją rzecz (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. IV CSK 232/16).
Tak wytoczone powództwo, tj. powództwo wytoczone przez wierzyciela egzekwującego przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności, stanowi przypadek substytucji procesowej (podstawienia procesowego). Przypadek podstawienia procesowego na gruncie powołanych przepisów dotyczy jednakże jedynie uprawnień procesowych, nie zmienia bowiem pierwotnych stron stosunku zobowiązaniowego.
W ocenie Sądu roszczenie o zapłatę kwoty 8.748,62 zł z tytułu transkacji sprzedażyspółce (...)materiałów budowlanych, winno być skierowane przeciwko stronie materialnie zobowiązanej do zapłaty owej należności, a więc przeciwkospółce (...). To strony pierwotnego stosunku zobowiązaniowego (strony materialnie uprawnione i zobowiązane z tytułu umowy sprzedaży) tj.spółkę (...)ispółkę (...)łączyła umowa sprzedaży, w ramach której(...) sp. z o.o.sprzedałspółce (...)materiały budowlane, a transakcje te zostały następnie odzwierciedlone w treści przedłożonych do niniejszego pozwufaktur nr (...).
Samo zaistnienie tzw. podstawienia proesowego, nie oznacza, iż tospółka (...) S.A.stała się z mocy zajęcia dłużnikiem materialnymspółki (...). Skutki podstawienia procesowego nie sięgają tak dalece, nie sięgają bowiem kwestii materialnych, a dotycza jedynie jak wskazano pozyskania legitymacji czynnej w ramach powództwa o zapłatę przeciwko trzeciodłużnikowi. Skutki zajęcia i wywodzone z tego uprawnienia oscylują zatem wokół praw procesowych i ograniczają się o czynnosci zmierzajacych do zaspokojenia wierzyciela.Z pewnością konsekwencją zastosowaniaart. 887w zw. zart. 902 kpcnie jest zmiana podmiotowa w relacji pierwotnej.Strona uprawniona i zobowiązana z racji danego stosunku prawnego pozostaje w dalszym ciągu odpowiednio uprawniona lub zobowiązana materialnie. Jak słusznie wskazał pozwany, skorzystanie z uprawnienia wynikajacego zart 887 § 1 kpcw żaden sposób nie wpływa na sferę materialnoprawną zgłaszanych roszczeń objętych czy to powództwem w sprawie V GC 3355/17 czy też objętych przedmiotowym powództwem, zaistniałym w ramach wniesionego powództwa wzajemnego. W szczególności nie czynispółki (...)dłużnikiemspółki (...)w zakresie dochodzonych przedmiotowym pozwem roszczeń. Powód nie wykazał także, aby pozwana spółka wstąpiła materialnie w prawa dłużnika –spółki (...)sp.j. na innej podstawie prawnej. (chociażby przykładowo, przez przejęcie długu). Inaczej mówiąc, w przedmiotowej sprawie pozwana(...) S.A.nie miała legitymacji biernej.
Mając na względzie powyższe, na podstawie powołanych przepisów powództwo oddalono.
O kosztach procesu orzeczono jak w pkt II wyroku na podstawieart. 98 § 1 kpc. Pozwany wygrał proces w całości. Łącznie poniesione przez pozwanego koszty wyniosły kwotę 1.834,00 zł, na którą składały się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1.800,00 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych i 34 zł opłaty skarbowej za pełnomocnictwa przedłożone w sprawie.

  ASR Dagmara Wilczyńska