Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 712/17
Data wyroku: 2018-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 2 ustwy o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt IV U 712/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. wS.
odwołaniaS. A. (1)
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 31 lipca 2017 r. Nr(...)
w sprawieS. A. (1)
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej

oddala odwołanie.
Sygn. akt: IV U 712/17UZASADNIENIE
Decyzją z 31 lipca 2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart.19 ust.2 oraz art.20 ust.1 i 3 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówodmówiłS. A. (1)prawa do tzw. wcześniejszej emerytury rolniczej wskazując, że udowodniony przez ubezpieczonego okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wynosi 26 lat, 11 miesięcy i 14 dni zamiast wymaganych co najmniej 30 lat, a ponadto ubezpieczony nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Organ rentowy wskazał, że do okresu wymaganego do emerytury zaliczył okresy pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców od 14 marca 1971r. do 31 marca 1975r. oraz od 6 czerwca 1976r. do 30 czerwca 1977r., a także okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na przestrzeni od 29 kwietnia 1981r. do 31 lipca 2017r., co łącznie stanowi 26 lat, 11 miesięcy i 14 dni. Do okresu wymaganego do emerytury nie zliczył natomiast okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 lipca 1977r. do 28 kwietnia 1981r. z uwagi na brak informacji o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne przez rolników (decyzja z 31 lipca 2017r. k.12 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczonyS. A. (1)wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje mu prawo do emerytury rolniczej. Wskazał, że do okresu wymaganego do nabycia emerytury należy zaliczyć okres od 1 lipca 1977r. do 28 kwietnia 1981r. z uwagi na to, że przez cały ten okres pracował w gospodarstwie rolnym, a przepis ustawy nie stanowi, że uwzględnienie okresu pracy w gospodarstwie rolnym przed 1 stycznia 1983r. jest uzależnione od opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników (odwołanie k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.12-13 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyS. A. (1)urodził się w dniu (...)W dniu 14 lipca 2017r., mając ukończony 62. rok życia wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą. Do wniosku załączył zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników poczynając od 29 kwietnia 1981r. do chwili złożenia wniosku. Nadto wniósł o zaliczenie do okresu wymaganego do nabycia emerytury okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 14 marca 1971r. do 31 marca 1975r. oraz od 6 czerwca 1976r. do 28 kwietnia 1981r. (kwestionariusz okresów składkowych i nieskładkowych oraz zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu k.4-8 akt emerytalnych).
W wyniku rozpoznania wniosku ubezpieczonego zaskarżoną decyzją z 31 lipca 2017r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej wskazując, że udowodniony przez ubezpieczonego okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wynosi 26 lat, 11 miesięcy i 14 dni zamiast wymaganych co najmniej 30 lat, przy czym na okres ten składa się okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 14 marca 1971r. do 31 marca 1975r. oraz od 6 czerwca 1976r. do 30 czerwca 1977r., a także okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników poczynając od 29 kwietnia 1981r. (decyzja z 31 lipca 2017r. k.12 akt emerytalnych).
Rodzice ubezpieczonegoS. A. (2)iJ. A.od połowy lat 60-tych były posiadaczami gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,36 ha położonego we wsiT.gminaL., a następnie na mocyustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych- z dniem 4 listopada 1971r. stali się właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,44 ha (zaświadczenie Starosty(...)z 27 lipca 2016r. k.9 akt emerytalnych za wnioskiem z 22 sierpnia 2016r. oraz Akt Własności Ziemi k.5 akt sprawy). Ubezpieczony od urodzenia mieszkał z rodzicami, a od ukończenia 16. roku życia ,tj. od 13 marca 1971r. stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, przy czym w dniu 31 sierpnia 1973r. uzyskał tytuł wykwalifikowanego rolnika – hodowcy bydła (świadectwo z 31 sierpnia 1973r. k.11 akt sprawy). W dniu 21 lutego 1976r. zmarł ojciec ubezpieczonegoS. A. (2)(odpis skrócony aktu zgonu ojca ubezpieczonego k.7 akt sprawy). Od tego czasu ubezpieczony razem z matkąJ. A.pracował w przedmiotowym gospodarstwie rolnym. W dniu 9 kwietnia 1977r. ubezpieczony ożenił się i dalej już z żoną prowadził przedmiotowe gospodarstwo (odpis skrócony aktu małżeństwa k.10 akt sprawy). Na skutek śmierci ojca – w drodze dziedziczenia po nim, ubezpieczony stał się współwłaścicielem wraz z matką przedmiotowego gospodarstwa rolnego (postanowienie Sądu Rejonowego w Węgrowie z 29 kwietnia 1981r. o stwierdzeniu nabycia spadku poS. A. (2)k.8 akt sprawy). Po śmierci matkiJ. A.– w dniu 20 lipca 1985r. ubezpieczony stał się właścicielem całego gospodarstwa rolnego stanowiącego uprzednio własność jego rodziców (postanowienia Sądu Rejonowego w Węgrowie z 4 października 2004r. i Sądu Okręgowego w Siedlcach z 30 grudnia 2004r. k.11 akt emerytalnych za wnioskiem z 22 sierpnia 2016r.).
Ubezpieczony nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (wyjaśnienia ubezpieczonego k.18v akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieS. A. (1)podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart.19 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j.: Dz.U. z 2015r., poz.704 ze zm.) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący w przypadku mężczyzn 60 lat,

2
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat, z uwzględnieniem art.20,

3
zaprzestał działalności rolniczej.

przy czym zgodnie z art.2a przepis ust.2 stosuje się do rolnika, który do dnia 31 grudnia 2017r. spełnił w/w warunki.
Z kolei przepis art.20 ust.1-3 ustawy stanowi, że do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art.19 ust.2 pkt 2 w przypadku osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. zalicza się okresy:
1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990r.,
2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r.
W sprawie bezsporne jest, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o tzw. wcześniejszą emeryturę rolniczą ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wnoszący co najmniej 60 lat. Niesporne, gdyż przyznane przez ubezpieczonego jest również to, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a także w dacie orzekania przez Sąd ubezpieczony nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej – jest właścicielem gospodarstwa rolnego i prowadzi w nim działalność rolniczą. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że ubezpieczony nie spełnia co najmniej jednej przesłanki wymaganej do nabycia emerytury rolniczej, o której mowa wart.19 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a mianowicie nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, przy czym przesłankę tę powinien spełnić do 31 grudnia 2017r. Niespełnienie choćby jednej z przesłanek nabycia prawa do emerytury skutkuje zaś oddaleniem odwołania.
Na marginesie, odnosząc się do kwestii zaliczenia do okresu wymaganego do nabycia emerytury okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym od 1 lipca 1977r. do 28 kwietnia 1981r. wskazać należy, że wobec niespełnienia przez ubezpieczonego przesłanki w postaci zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego Sąd nie prowadził w tym kierunku szczegółowego postępowania dowodowego. Wskazać jednakże należy, że zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia a przed 1 stycznia 1983r., do okresu wymaganego do nabycia emerytury, nie zostało uzależnione od wykazania opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników – tu przez rodziców ubezpieczonego. Ponadto zauważyć należy, że w spornym okresie ojciec ubezpieczonego już nie żył (zmarł w 1976r.) i ubezpieczony w drodze dziedziczenia po nim stał się współwłaścicielem przedmiotowego gospodarstwa. W 1977r. ubezpieczony miał 22 lata i przez większość spornego okresu zastosowanie do jego osoby znajdowało uregulowanie zawarte wart.40 w/w ustawy z 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, zgodnie z którym rolnik, który rozpoczął prowadzenie gospodarstwa rolnego przed ukończeniem 35. roku życia, zwolniony był z obowiązku opłacania składki przez okres pierwszych 5 lat gospodarowania. Uregulowanie to obwiązywało do czasu obowiązywania przedmiotowej ustawy ,tj. do 31 grudnia 1982r.
Niezależnie jednak od powyższej okoliczności wskazać należy, że wobec niezaprzestania przez ubezpieczonego prowadzenia działalności rolniczej kwestia zaliczenia do okresu wymaganego do emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 lipca 1977r. do 28 kwietnia 1981r., pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Brak spełnienia przesłanki w postaci zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej skutkował bowiem oddaleniem odwołania ubezpieczonego. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawieart.47714§1 kpcSąd orzekł jak w sentencji wyroku.