Sąd Okręgowy w Tarnowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 452/18
Data wyroku: 2018-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Edward Panek, Andrzej Bosak
Słowa kluczowe: Droga konieczna
Podstawa prawna: Art. 145 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Sygn. akt I Ca 452/18

POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Tarnowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Andrzej Bosak

Sędziowie:
Protokolant:

SSO Edward Panek (sprawozdawca)
SSO Wiesław Grajdura
starszy sekretarz sądowy Paweł Chrabąszcz

po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. w Tarnowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. L.iD. L.
przy uczestnictwieL. R.,W. C.,W. K.,M. C.,D. K.,B. K.,M. G.iP. C.
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
na skutek apelacji uczestnikówM. G.iP. C.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowie
z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I Ns 486/16
postanawia:

1

oddalić apelację;

2

orzec, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 452/18

Uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 20 grudnia 2018 roku .
Wnioskodawcy :A. L.iD. L.wnieśli o ustanowienie na rzecz każdoczesnych właścicieli nieru­chomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK.w gminieT., objętejksięgą wieczystą nr (...)służebności drogi koniecznej , szlakiem o szerokości 4 m przez nieruchomość oznaczoną jakodziałka ewidencyjna nr (...), położoną wK., objętąksięgą wieczystą nr (...), od granicy zdziałką ewidencyjną nr (...)(ulicy (...)) i przez nieruchomość oznaczoną jakodziałka ewidencyjna nr (...)objętąksięgą wieczystą nr (...).
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podali , iż są współwłaścicielami (na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej) nieru­chomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK.. Przedmiotowy grunt nie ma dostępu do drogi publicznej. W przeszłości wnioskodawcy dojeżdżali dodziałki nr (...)przez grunty innych osób, które to osoby zaczęły utrudniać im przejazdy , co ostatecznie doprowadziło do likwidacji drogi dojazdowej.
W ocenie wnioskodawców , szlak oznaczony we wniosku stanowi najkrótsze połącznie ich nieruchomości z drogą publiczną , a jednocześnie jest to wariant najmniej uciążliwy dla nieruchomości sąsiednich.
W odpowiedzi na wniosekW. K.wniósł o oddalenie wnioskui zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko uczestnik wskazał, że konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy poprzedni szlak drożny nie przebiegał przez grunty stanowiące własność poprzednich właścicieli nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...). Ponadto zarzucił, że poprowadzenie drogi koniecznej przez jego grunt znacznie ograniczy możliwość jego zagospodarowania, a w szczególności zabudowy. Wreszcie podniósł on , że w Urzędzie GminyT.trwają prace nad uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - między innymi - dla obszaru objętego wnioskiem i planuje się poprowadzenie drogi publicznej wzdłużdziałek : nr (...)i nr(...)doulicy (...). Uchwalenie planu uczyni więc zbędnym ustanowienie służebności drogowej dla gruntu wnioskodawców.
Sąd Rejonowy w Tarnowie wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników:M. C.,B. K.,D. K.,M. G.,W. C.iP. C..
W piśmie przygotowawczym z dnia 5 października 2017 rokuM. C.sprzeciwiła się ustanowieniu służebności gruntowej przezdziałkę nr (...).
Podobnie uczestnicy :M. G.iW. C.sprzeciwili się ustanowieniu służebności gruntowej przezdziałkę nr (...), wskazując, że działka ta jest przeznaczona w przyszłości pod zabudowę. Tak więc poprowadzenie przez nią służebności negatywnie wpłynie na walory przyszłych inwestycji. Uczestnicy zaproponowali zatem , aby poprowadzić szlak służebny w sposób określony w żądaniu wniosku .
W dniu 21 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Tarnowie wydał postanowienie , którym :

I
ustanowił na rzecz każdoczesnych właścicieli nieru­chomości oznaczonej jakodziałki ewidencyjne : nr (...), położonej wK.w gminieT., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie służebność drogi koniecznej według przebiegu ozna­czonego kolorem czerwonym przez biegłego geodetę na załączniku graficznym opinii z dnia 15 maja 2017 roku ( projekt nr 2 ) i opisanego literami A – A2, B – B2, C – C2 i D:

1
na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonejwK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie - na szerokości 4 m , na długości 55 m i powierzchni 220 m2;

2
na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonejwK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie - na szerokości 4 m , na długości 20,5 m i powierzchni 82 m2;

3
na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonejwK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie - w kształcie trójkątao powierzchni 40 m2opartego o południową granicę;

II. zasądził solidarnie odA. L.iD. L.tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służeb­ności drogi koniecznej na rzecz:

1
M. C.kwotę 2.327,50 zł (dwóch tysięcy trzystu dwudziestu siedmiu złotych 50/100);

2
M. G.,W. C.iP. C.kwotę po 465,50 zł (czterysta sześćdziesiąt pięć złotych 50/100);

3
L. R.kwotę 1.449 zł (jednego tysiąca czterystu czterdziestu dziewięciu złotych ) ;

4
D. K.iB. K.kwotę 914 zł (dziewięciuset czternastu złotych ) ;

III
stwierdził , że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Wydając tej treści orzeczenie Sąd I instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne :
Nieruchomość położona wK., gm.T.składająca sięzdziałek ewidencyjnych : nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)stanowi własnośćA. L.iD. L.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej od 1987 roku w wyniku umowy sprzedaży.
Nieruchomość położona wK., gm.T.składająca sięzdziałek ewidencyjnych : nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)stanowi własnośćL. R..
Nieruchomość położona wK., gm.T.składająca sięzdziałki ewidencyjnej nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)stanowi własnośćW. K..
Nieruchomość położona wK., gm.T.składająca sięzdziałki ewidencyjnej nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)stanowi własnośćM. C.- w 5/8 części oraz dzieci zmarłegoA. C.:M. G.,W. C.iP. C.- po 1/8 części.
Nieruchomość położona wK., gm.T.składająca sięzdziałki ewidencyjnej nr (...)objętaksięgą wieczystą nr (...)stanowi własnośćB. K.iD. K.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Działki ewidencyjne : nr (...)nie są zagospodarowane. Porasta je trawa i chwasty.Działkę nr (...)ogrodzono drewnianymi żerdziami, zaś od stronydziałki nr (...)trwałym ogrodzeniem. Znajduje się na niej słup kratowy podtrzymujący linię energetyczną wysokiego napięcia.
Działka nr (...)o wydłużonym kształcie jest położona w kompleksie gruntów rolnych.
Działki : nr (...)na obszarze projektowanego szlaku służebnego porasta luźny drzewostan (samosiejki dębu, olchy i brzozy).
Nadziałce nr (...)na trasie projektowanego szlaku znajduje się studzienka telekomunikacyjna w pasie drogowymul. (...)w poziomie terenu. Ustanowienie szlaku służebnego w tym miejscu wymaga jej podniesienia do poziomu zjazdu zul. (...)lub przeniesienia studni w inne miejsce.
Nieruchomość oznaczona jakodziałka ewidencyjna nr (...)nie ma dostępu do drogi publicznej.
W przeszłościA. L.iD. L.korzystali z dojazdu doul. (...). Nowi właściciele nieruchomości, po których prowadziła droga dojazdowa kilkanaście lat temu wybudowali na nich domy jednorodzinne i ogrodzili swoje posesje, uniemożliwiając później wnioskodawcom dojazd dodziałki nr (...).
Szlak służebności drogi koniecznej według wariantu nr I , to szlak według przebiegu ozna­czonego kolorem czerwonym przez biegłego geodetę na załączniku graficznym opinii na karcie 85 jako projekt 1 , opi­sany literami A – A1, B – B1, C – C1o szerokości 4 m :

1
na długości 55 m i powierzchni 220 m2na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowyw Tarnowie;

2
na długości 20,5 m i powierzchni 82 m2na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie.

Łączna długość projektowanego szlaku wynosi 75,5 m , a powierzchnia 302 m2.
Szlak służebności drogi koniecznej według wariantu nr II , to szlak według przebiegu ozna­czonego kolorem czerwonym przez biegłego geodetę na załączniku graficznym opinii na karcie 86 jako projekt 2 , opi­sany literami A – A2, B – B2, C – C2 - D o szerokości 4 m:

1
na długości 55 m i powierzchni 220 m2na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie;

2
na długości 20,5 m i powierzchni 82 m2na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Tarnowie;

3
na powierzchni 40 m2na nieruchomości oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), położonej wK., objętejksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowyw Tarnowie.

Południowa krawędź szlaku oparta jest o granicę międzydziałką nr (...), w dalszym przebiegu na północno – zachodnim narożudziałki nr (...). Łączna powierzchnia projektowanego szlaku wynosi 342 m2. Projektowany szlak przebiega wewnątrz projektowanej drogi gminnej oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem(...).
Dla obszaru objętego projektowanym szlakiem służebnym został uchwalonyw dniu 31 marca 2017 roku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Częśćdziałki nr (...)przeznaczona została pod drogę publiczną dojazdową (symbol(...)), zaś pozostała część działki jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol(...)). Jezdnia projektowanej drogi publicznej przebiega skrajemdziałki nr (...),działką nr (...)oraz skrajemdziałki nr (...)i w znacznej mierze pokrywa się z wariantem nr II projektowanego szlaku służebnego.
Wartość służebności drogi koniecznej według wariantu nr I wynosi 6.169 zł, w tym wartości konieczne do zapłaty na rzecz właścicieli poszczególnych działek wynoszą :
- dladziałki nr (...)– 3.995 zł;
- dladziałki nr (...)– 2.174 zł.
Wartość służebności drogi koniecznej według wariantu nr II wynosi 6.087 zł,w tym wartości konieczne do zapłaty na rzecz właścicieli poszczególnych działek wynoszą :
- dladziałki nr (...)– 3.724 zł;
- dladziałki nr (...)– 1.449 zł;
- dladziałki nr (...)– 914 zł.
W rozważaniach prawnych Sąd I instancji na wstępie wskazał , iż stosownie do treściart. 145 § 1 k.c., jeżeli  nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej , właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej , tj. drogi koniecznej .
Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości co do tego , że nieruchomość wnioskodawców składająca się zdziałek ewidencyjnych : nr (...)nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej , toteż wnioskodawcom przysługiwało roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej.
Następnie Sąd I instancji szczegółowo omówił kryteria zart. 145 § 2 i 3 k.c., które należy brać pod uwagę przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej , odwołując się również do orzeczeń Sądu Najwyższego .
Sąd I instancji zwrócił uwagę , iż w rozpoznawanej sprawie w grę wchodziły dwa warianty przeprowadzenia służebności drogi koniecznej , które zostały oznaczone na szkicu przez biegłego sądowego z zakresu geodezji , tj. wariant pokrywający się ze szlakiem opisanym w żądaniu wniosku oraz wariant uwzględniający drogę zaprojektowaną w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego .
Uwzględniając kryteria zart. 145 § 2 i 3 k.c.Sąd zdecydował o wyborze wariantu nr II z uwagi na fakt , że szlak służebny będzie przebiegał dokładnie w miejscu przeznaczonym na jezdnię projektowanej w MPZP drogi publicznej o symbolu(...).
Sąd I instancji uznał , iż wobec uchwalenia tej treści planu zagospodarowania przestrzennego , ustanowienie służebności drogowej w pasie drogowym obok projektowanej jezdni (czyli nadziałce nr (...)) nie miałoby żadnego racjonalnego uzasadnienia. Jednocześnie Sąd Rejonowy podniósł , iż dla takiej decyzji nie miały większego znaczenia zamierzenia inwestycyjne właścicielidziałek : nr (...), skoro pozostają one w sprzeczności z MPZP , który jest źródłem prawa miejscowego. Uchwalenie MPZP ogranicza bowiem właścicieli nieruchomości w sposobie korzystania z niej. Przede wszystkim teren(...)jest wyłączony z zabudowy mieszkaniowej, toteż powoływanie się przez uczestników na plany zabudowy tej części nieruchomości uznać należy za bezpodstawne . Na koniec tej części rozważań Sąd I instancji podał , iżw razie wybudowania projektowanej drogi , służebność utraci dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie i właściciele nieruchomości obciążonej będą mogli wystąpić o jej zniesienie bez wynagrodzenia (art. 295 k.c.).
Ustalając wynagrodzenie dla poszczególnych właścicieli nieruchomości obciążonych służebnością drogi koniecznej , Sąd I instancji kierował się opinią biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości inż.K. D..
Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania , Sąd I instancji powołał przepisart. 520 § 1 k.p.c.
Powyższe postanowienie zaskarżyli apelacją uczestnicy :P. C.iM. G.zarzucając w niej naruszenie przepisów prawa procesowego , a to :
1.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez :
- dowolną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie , że nie ma racjonalnego uzasadnienia ustanowienie dostępu dodziałki nr (...), innego aniżeli przezdziałki : nr (...), podczas gdy najmniej uciążliwym wariantem przeprowadzenia drogi koniecznej jest wariant nr I z opinii biegłego sądowego z dnia 15 maja 2017 roku ,
- brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ,a w konsekwencji uznanie , że odpowiednim dostępem dodziałki nr (...)będzie służebność drogi koniecznej wytyczona podziałkach : nr (...), w sytuacji gdy właściciele tychże działek wskazywali , iż są one przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i przeprowadzenie przez nie służebności drogi koniecznej byłoby zbyt wielkim obciążeniem ,
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną polegającą na przyjęciu , że zamierzenia inwestycyjne właścicielidziałek : nr (...)pozostają bez większego znaczenia , gdyż stoją w sprzeczności z MPZP , w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika , iż poza obszarem przeznaczonym na drogi publiczne , znaczna część działki znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej ;

2
art. 316 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.poprzez przyjęcie jako głównej podstawy rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ,w sytuacji gdy odnoszą się one do stanu hipotetycznego , przyszłegoi niepewnego, a także nie stanowią źródła zobowiązania po stronie jakiegokolwiek podmiotu , co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w oparciu o stan rzeczy nie istniejący w chwili zamknięcia rozprawy .

Formułując tej treści zarzuty , skarżący domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia i ustanowienia służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnych właścicielidziałki nr (...), według przebiegu oznaczonego kolorem żółtym przez biegłego sądowego na załączniku graficznym opinii z dnia 15 maja 2017 roku i opisanego literami : A- A1 , B- B1 , C- C1 , jak również zasądzenia od wnioskodawców odpowiednich kwot tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej .
Na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku apelacyjnego , uczestnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .
Uczestnicy zgłosili również w apelacji wniosek o przeprowadzenie dowodówz dokumentów , a to z pisma z dnia 26 czerwca 2018 roku oraz zaświadczenia Wójta GminyT.z dnia 22 czerwca 2018 roku .
W uzasadnieniu środka odwoławczego uczestnicy zawarli rozwinięcie każdego z powołanych w apelacji zarzutów .
Wnioskodawcy wnieśli o oddalenie apelacji .

Sąd Okręgowy rozważył , co następuje :
Apelacja uczestników jako bezzasadna podlegała oddaleniu .
Uczestnicy oparli swoją apelację wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego , a toart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.iart. 316 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Bliższa analiza samych zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazuje jednak , że zgłoszone przez nich zastrzeżenia mają nie tyle związek z podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia , w tym kontrolą dowodów , co z oceną prawną , skutkującą przyjęciem , że w świetle kryteriów zart. 145 § 2 i 3 k.c.najkorzystniejszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie drogi koniecznej przez działki :(...).
Zarzut naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.obejmuje bowiem wszystkie wadliwości związane z oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego . Wobec tego strona , która zgłasza w apelacji zarzut naruszenia powyższego przepisu obowiązana jest wskazać jaki konkretnie dowód ( dowody ) został wadliwie oceniony przez Sąd I instancji i na czym polegała wadliwość tejże oceny . Nie jest zaś wystarczające poprzestanie na przedstawieniu odmiennego stanu faktycznego wynikającego z własnej oceny materiału dowodowego , jeżeli ocena przeprowadzona przez Sąd I instancji jest poprawna w świetle kryteriów zart. 233 § 1 k.p.c.
Skarżący powołując zarzuty naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.nie przytoczyli - istotnych z punktu widzenia kryteriów oceny dowodów - nieprawidłowości , jakich miał dopuścić się Sąd I instancji , stwierdzając ogólnie , że ocena dowodów jest dowolna i nie jest wszechstronna . Tak sformułowane wadliwości nie były wystarczające do podważenia poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych , opartych zresztą przede wszystkim na dokumentach oraz opiniach biegłych sądowych z zakresu geodezji i szacowania nieruchomości , które nie były kwestionowane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym .Należało zatem te zastrzeżenia - jak już wcześniej sygnalizowano - rozważyć w ramach oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego . W tym miejscu godzi się zauważyć , iż Sąd II instancji będący Sądem merytorycznym i tak obowiązany jest skontrolować - w granicach zaskarżenia - prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego . W orzecznictwie zgodnie bowiem przyjmuje się , że Sąd II instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego , wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego ( zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 12 kwietnia 20187 roku , II CSK 355/17 , Lex nr 2490617 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Naj. z dnia 31 stycznia 2008 roku , III CZP 49/07 , OSNC z 2008 roku, Z. 6 , poz. 55 ) .
Co się tyczy samych ustaleń faktycznych Sądu I instancji , to trzeba dodać , iż na kształt podstawy faktycznej nie mogły w żaden sposób wpłynąć dołączone do apelacji dokumenty , a to : zaświadczenie Wójta GminyT.z dnia 22 czerwca 2018 roku oraz adresowane do uczestniczkiM. G.pismo z dnia 26 czerwca 2018 roku .
Powołane wyżej zaświadczenie potwierdza jedynie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady GminyT.z dnia 31 marca 2017 roku , tj. że częśćdziałki nr (...)oznaczona symbolem(...)przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wraz z przynależnym zagospodarowaniem terenu , zaś część o symbolu(...)znajduje się w terenie dróg publicznych zbiorczych , terenie komunikacji dróg publicznych dojazdowych wraz z przynależnym zagospodarowaniem terenu . Takiej też treści ustalenia znalazły się w podstawie faktycznej zaskarżonego postanowienia ( zob. str. 4 uzasadnienia do postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 21 czerwca 2018 roku , k – 257 ) .
Sąd I instancji przy dokonywaniu wyboru odpowiedniego szlaku drogi koniecznej, prawidłowo kierował się jedynie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , w tym co do przeznaczeniadziałki nr (...), zdając sobie sprawę z tego , że póki co GminaT.nie podejmowała żadnych działań związanych z wydzieleniem gruntów pod drogę i przejęciem ich na własność. Sąd I instancji zakładał również , że szlak w miejscu , w którym ustanowiona została służebność drogi koniecznej wymagał będzie urządzenia .
Przyjęcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozwiązania polegającego na przeznaczeniu określonego terenu pod drogę publiczną nie oznacza przecież przejścia prawa własności do tej części gruntu na rzecz gminy , lecz wpływa na ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności , w tym sensie , że właściciel musi liczyć się przy podejmowaniu decyzji co do zagospodarowania swojej nieruchomości z przeznaczeniem gruntu określonym w tymże planie ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2015 roku , II OSK 2646/13 , Lex nr 2089952 ) . Gdyby GminaT.podjęła wskazane przez skarżących działania polegające na wydzieleniu – między innymi - zdziałki nr (...)gruntu pod drogę i przejęła tenże grunt na własność , to żądanie ustanowienia drogi koniecznej byłoby pozbawione uzasadnionych podstaw . Nie ma bowiem potrzeby ustanawiania służebności drogi koniecznej dla nieruchomości , która położona jest przy drodze publicznej . Podobnie przyjmuje się , że nieruchomość ma odpowiedni - w rozumieniu przepisuart. 145 § 1 k.c.- dostęp do drogi publicznej , gdy łączy ją gospodarczo funkcjonalna droga gruntowa pozostająca pod zarządem gminy i ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego , będąca w powszechnym korzystaniu( zob. uchwałę Sądu Naj. z dnia 22 listopada 1982 roku , III CZP 44/82 , OSNCPz 1983 roku , Z. 5 – 6 , poz. 70 ) .
Skoro zatem skarżący nie przytoczyli skutecznych zarzutów wymierzonychw podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia , to Sąd II instancji podzielając ustalenia faktyczne Sądu I instancji przyjął je za własne .
W stanie faktycznym sprawy powyżej zaprezentowanym , Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa materialnego , a w szczególności nie stwierdził , by dokonany przez Sąd I instancji wybór szlaku służebności drogi koniecznej naruszał kryteria wymienione w przepisieart. 145 § 2 i 3 k.c.
Tak jak podaje Sąd I instancji oraz skarżący w swojej apelacji , przeprowadzenie służebności drogi koniecznej powinno nastąpić z uwzględnieniem interesu społeczno – gospodarczego , który wyraża się w dążeniu do tego , aby sposób ustalenia przebiegu szlaku odpowiadał potrzebom nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej i następował z najmniejszym obciążeniem gruntów , przez które droga na przebiegać .
O ile każdy - z dwóch rozważanych w niniejszej sprawie wariantów przebiegu służebności drogi koniecznej - spełniał kryterium odpowiedniego zaspokojenia potrzeb nieruchomości władnącej , to z punktu widzenia kryterium najmniejszego obciążenia gruntów , przez które ma przebiegać droga konieczna , najkorzystniejszym było rozwiązanie wybrane przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu . Należy w pełni zgodzić się z Sądem I instancji , iż za wyborem wariantu nr II przemawiał bezsporny fakt , tj. że szlak w tym wariancie przebiega dokładnie w miejscu oznaczonym - w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego – symbolem(...)obejmującym teren dróg publicznych , tereny komunikacji dróg publicznych dojazdowych wraz z przynależnym zagospodarowaniem terenu .
W takiej sytuacji nie można podzielić argumentu skarżących , że taki sposób ustanowienia służebności drogi koniecznej koliduje z ich zamierzeniami inwestycyjnymi w stosunku do pozostałej częścidziałki nr (...)położonej niewątpliwie w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i uniemożliwi im właściwą zabudowę tejże działki .
Ograniczenia w zakresie sposobu zagospodarowania nieruchomości (działki nr (...)) wynikają dla skarżących uczestników przede wszystkim z zapisów uchwalonego przez Radę GminyT.miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze GminyT.w części miejscowościK.,K.iZ.. Uchwalony przez Radę GminyT.miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego , obowiązującego na obszarze gminy ( zob.art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2018 roku , poz. 994 w zw. zart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 2018 roku , poz. 1945 ) . Stosownie do przepisuart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym( Dz.U. z 2018 roku , poz. 1945) , ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości . Z kolei w myślart. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku, każdy ma prawo – w granicach zakreślonych ustawą – do zagospodarowania terenu , do którego ma tytuł prawny , zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzjio warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich . Oznacza to , że poprzez zamieszczenie w planie miejscowym ustaleń co do przeznaczenia terenu oraz jego zagospodarowania i warunków zabudowy , gmina w sposób władczy reguluje sposób korzystania z nieruchomości objętych tymże planem . Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego determinują więc sytuację właściciela – między innymi – w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego wykorzystania . Prawo własności – jako już wcześniej podkreślono – może bowiem być wykonywane tylko w granicach określonych ustawą i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ( zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2018 roku , II OSK 1248/18 , Lex nr 2562530 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 listopada 2017 roku , II SA/Ke 673/17 , Lex nr 2417367 ) .
Mając powyższe na uwadze , skarżący – niezależnie od treści wydanegow niniejszej sprawie rozstrzygnięcia – są już ograniczeni , jeśli chodzi o sposób zagospodarowania ich nieruchomości i przy planowanych zamierzeniach inwestycyjnych muszą liczyć się z tym , że organ administracyjny wydając decyzję o warunkach zabudowy , uwzględni wskazane wcześniej zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , tj. że część ich działki oznaczona symbolem(...)obejmuje tereny o przeznaczeniu pod drogi publiczne . Twierdzenie więc , że zaskarżone postanowienie ogranicza zamierzenia inwestycyjne uczestników na częścidziałki nr (...)przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną jest całkowicie nieuprawnione .
W tej sytuacji trafnie wskazuje Sąd I instancji na nieracjonalność rozwiązania polegającego na obciążeniu służebnością drogi koniecznej sąsiedniej nieruchomości, tj.działki nr (...)posiadającej niekorzystną konfigurację ( jest to działka stosunkowo wąska ) , skoro w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zaprojektowana została już droga publiczna przebiegająca – między innymi - przezdziałkę skarżących nr (...), a co za tym idzie przeprowadzenie szlaku w obrębie planowanej drogi nie będzie stanowić obciążenia dla tej nieruchomości .
Podnoszona przez apelujących kwestia potrzeby urządzenia szlaku oraz kosztów z tym związanych również nie mogła przemawiać za wyborem wariantu nr I .
Jak wynika z ustaleń faktycznych , w obydwu wariantach zachodzi potrzeba przystosowania ( urządzenia ) części gruntu wydzielonego pod drogi w celu wykonywania przejazdów . W przypadku wariantu wybranego przez Sąd I instancji zachodzi dodatkowo potrzeba wykonania pewnych prac w związku z usytuowaniem na przebiegu szlaku studzienki telekomunikacyjnej . Trzeba jednakże podnieść , iż to właściciela nieruchomości władnącej obciąża obowiązek poniesienia ewentualnych kosztów budowy urządzeń drogi koniecznej ( zob. W. Kocon : Droga konieczna , Wyd. Praw. Warszawa 1977 , str. 85 ) , zaś wnioskodawcy nie powoływali się na nadmierność tychże kosztów w zestawieniu z wariantem nr I ; przeciwnie wnioskodawcy ostatecznie zaakceptowali zaskarżone postanowienie i wnosilio oddalenie apelacji .
Mając powyższe na uwadze , apelacja uczestników podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji rozstrzygnął w oparciu o przepisart. 520 § 1 k.p.c.