Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 206/17
Data wyroku: 2018-07-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Magdalena Łukaszewicz
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt I Ns 206/17

POSTANOWIENIE
Dnia 16 lipca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:
Protokolant:

SSR Magdalena Łukaszewicz
starszy sekretarz sądowy Anita Topa

po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. w Piszu na rozprawie
sprawy z wnioskuA. P. (1)
z udziałem GminyO.
o zasiedzenie
postanawia:

1
Stwierdzić, żeA. C.c.S.iW.nabyła przez zasiedzenie w dniu 02 października 2005r. część działki gruntu oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą KW (...), położonej w obrębieN., gminaO., zapisanej w księdze wieczystej na GminęO., o powierzchni 0,0281 ha – oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)na mapie sporządzonej w dniu 23.05.2018r. przez biegłego sądowego z zakresu geodezjiD. Ż.(k. 93 akt) stanowiącej integralną część niniejszego orzeczenia

2
Zwrócić wnioskodawcyA. P. (1)kwotę 55,22 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 22/100 groszy) tytułem niewykorzystanej w sprawie zaliczki.

3
Ustalić, iż koszty postępowania związane z udziałem w sprawie zainteresowani ponoszą we własnym zakresie.

UZASADNIENIE

A. P. (1)wniósł o stwierdzenie, żeA. C.z dniem 2 października 2005 roku nabyła przez zasiedzenie własność części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną nr geod.(...)od strony działki gruntu o nr geod.(...), położonej wN.gminaO., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...), w której jako właściciel wpisana jest GminaO..
W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że w 1968 roku, jego babkaA. C., nabyła wraz z mężem odK. W.działkę gruntu o nr geod.(...)przylegającą bezpośrednio do działki gruntu o nr geod.(...). Od tego czasu władała częściądziałki nr (...)usytuowaną od stronydziałki nr (...)jak właścicielka. Ogrodziła tą część działki i posadziła na niej drzewa owocowe, które pielęgnowała aż do śmierci. Umową darowizny z 24 września 1993 rokuA. C.darowała swojemu wnukowi własność zabudowanejdziałki gruntu nr (...), jednak do swojej śmierci pozostawała posiadaczem częścidziałki nr (...).A. C.zmarła 11 listopada 2010 roku jako wdowa.
Wnioskodawca wskazał również, że od 1968 roku żadna osoba trzecia we własnym imieniu, ani reprezentując inny podmiot gospodarczy lub prawny nie rościła sobie pretensji do opisanej części nieruchomości.
Uczestniczka postępowania GminaO.wniosła o oddalenie wniosku w całości. W uzasadnieniu podniosła, że do 17 lipca 2002 roku właścicielem działki gruntu o nr geod.(...)był Skarb Państwa, natomiast od dnia 18 lipca 2002 roku właścicielem tejże nieruchomości jest GminaO., która w dniu 2 czerwca 2008 roku wydzierżawiła przedmiotową nieruchomość żonie wnioskodawcy -B. P..

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 8 lipca 1968 rokuA.iB.małżonkowieC.nabyli odK. W.własność zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną nr geod.(...)położoną wN.w gminieO., dla której w Sądzie Rejonowym w Piszu prowadzony był wówczas zbiór dokumentów oznaczony nr(...).
(okoliczności bezsporne, dowód: umowa sprzedaży z 08.07.1968r. k. 18-19)
Działka gruntu nr (...)od strony zachodniej graniczy z działką gruntu oznaczoną nr geod.(...), dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...).
(okoliczność bezsporna)
Nabywając prawo własnościdziałki gruntu nr (...), małżonkowieC.objęli jednocześnie w samoistne posiadanie część działki gruntu o nr(...), o powierzchni 281 m2, na której rosły drzewa owocowe. Granice tej części wyznaczał płot ze sztachet drewnianych wykonany przez poprzedniego właścicieladziałki nr (...)-K. W.. Na części tej małżonkowieC.urządzili ogród warzywny, kwiatowy oraz sad owocowy.
Z czasemB. C. (1)w miejsce zniszczonego płotu drewnianego postawił nowy. Obecnie, na granicydziałki nr (...)z drogą asfaltową ułożone są warstwami opony. Od strony zachodniejdziałki nr (...), od drogi asfaltowej w kierunku jeziora biegnie ogrodzenie z siatki na dwóch przęsłach oraz słupek metalowy, a następnie ogrodzenie ze sztachet drewnianych na odcinku około 1,5 m. Od strony jeziora, częśćdziałki nr (...)znajdująca się w samoistnym posiadaniu małżonkówC., a po śmierciB. C. (1)w posiadaniu wyłącznieA. C., ogrodzona jest w części płotem ze sztachet drewnianych. Do linii jeziora prowadzą schodki, a zbocze utwardzone jest kamieniami.
Pozostałą częściądziałki nr (...), o powierzchni 119 m2, nikt nigdy się nie zajmował. Jest ona porośnięta zaroślami i chwastami.
W dniu 24 września 1993 rokuA. C.darowała nieruchomość stanowiącą działkę gruntu oznaczoną nr geod.(...)swojemu wnukowiA. P. (1), natomiast do swojej śmierci w dniu 11 listopada 2010 roku pozostała samoistnym posiadaczem opisanej wyżej częścidziałki gruntu nr (...)o powierzchni 281 m2- pielęgnowała urządzony na niej ogród warzywny, kwiatowy i sad owocowy, zbierała warzywa i owoce.
(dowód: zeznania świadkówI. A.k. 47,T. D.k. 47-47v,A. K.k. 47v-48,M. K.k. 48-48v,A. P. (2)k. 48v orazB. P.k. 80-80v protokół z oględzin nieruchomości k. 69-70; opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji k. 90-93; umowa darowizny znajdująca się w aktachksięgi wieczystej nr (...)Sądu Rejonowego w Piszu)
Działka gruntu nr (...), w stanie niezagospodarowanym, decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr(...)z dnia 10 grudnia 1969 roku została przejęta na własność Państwa.
Na podstawie decyzji administracyjnej Wojewody(...)nr(...)z dnia 30 października 1992 roku i protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 1 grudnia 1992 roku,działka gruntu nr (...)została przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
W dniu 18 lipca 2002 rokudziałka gruntu nr (...)została nieodpłatnie przekazana na rzecz GminyO..
W okresie od 1 grudnia 1992 roku do 18 lipca 2002 roku Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nie zawierała jakichkolwiek umów, w tym mających na celu wydzierżawienie lub oddanie w użytkowaniedziałki nr (...).
(dowód: informacja z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa OT wO.k. 58; decyzja z 10.12.1969r. k. 59; decyzja z 30.10.1992r. k. 60; protokół zdawczo-odbiorczy k. 61-62v; umowa nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości znajdująca się w aktachksięgi wieczystej nr (...)Sądu Rejonowego w Piszu)

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 172 § 1 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu (art. 172 § 2 k.c.).
Zgodnie z treściąart. 172 § 1 kcposiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu (art. 172 § 2 kc).
Należy jednak podkreślić, iż przedmiotowa nieruchomość – działka gruntu o nr geod.(...)do 18 lipca 2002 roku stanowiła własność Skarbu Państwa. Tymczasem do 1 października 1990 roku zasiedzenie nieruchomości państwowych było wyłączone, o czym stanowiłart. 177 k.c.Obecnie możliwość nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości państwowych regulują przepisy szczególne.
Zasiedzenie wszelkich nieruchomości państwowych stało się dopuszczalne dopiero z dniem 1 października 1990 roku, kiedy to w życie weszła ustawa z 28 lipca 1990r. o zmianieustawy kodeks cywilny(Dz.U. z dnia 18.08.1990r., Nr 55, poz. 321), która uchyliła przepisart. 177 k.c.wyłączający zasiedzenie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 10 cytowanej wyżej ustawy z dnia 28 lipca 1990r., jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy istniał stan, który według przepisów dotychczasowych wyłączał zasiedzenie, a według przepisów obowiązujących po wejściu w życie tej ustawy prowadzi do zasiedzenia nieruchomości państwowej, zasiedzenie biegnie dopiero od dnia wejścia jej w życie, tj. od 01 października 1990r., jednakże kodeksowe terminy ulegają skróceniu o czas trwania posiadania przed dniem wejścia w życie ustawy, lecz nie więcej niż o połowę, czyli nie więcej niż o dziesięć i piętnaście lat

    (tak w szczególności uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2002 r., III CZP 72/01, OSN 2002, z. 9, poz. 107 z glosami: A. Stelmachowskiego, OSP 2002, z. 10, poz. 126; J. Smólskiego,PS2003, nr 3, s. 155 oraz T. Staranowicza,PS2003, nr 5, s. 138).
Z powołanego wyżej przepisuart. 172 k.c.wynika, iż podstawową przesłanką zasiedzenia jest samoistne posiadanie nieruchomości. Zgodnie zart. 336 k.c.posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą (włada nią) jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności(vide wyrok Sądu Najwyższego z 19.12.2000r. w sprawie V CKN 164/00; postanowienie Sądu Najwyższego z 28.02.2002r. w sprawie III CKN 891/00).
Dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. W złej wierze jest z kolei ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie(tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13.08.2008r. w sprawie I CSK 33/08).
A.iB.małżonkowieC.od dnia 8 lipca 1968 roku, to jest dnia, w którym nabyli prawo własności nieruchomości - zabudowanej działki gruntu oznaczonej nr geod.(...), jak właściciele władali również częściądziałki nr (...), której granice wyznaczał płot ze sztachet drewnianych wykonany przez poprzedniego właścicieladziałki nr (...)-K. W.. MałżonkowieC.samodzielnie dbali o tą część, prowadzili na niej ogródek warzywny, kwiatowy i sad owocowy oraz wykonywali w stosunku do tej części inne czynności, które dają podstawę do stwierdzenia, że posiadanie przez nich spornej części nieruchomości niewątpliwie miało charakter samoistny. Po śmierciB. C. (1), sporną częściądziałki nr (...)władała jak właścicielA. C.aż do dnia swojej śmierci, tj. 11 listopada 2010 roku.
Fakt samoistnego posiadania przezA. C.częścidziałki nr (...)w granicach wyznaczonych przez drewniany płot, potwierdzili jednoznacznie przesłuchani w sprawie świadkowie:I. A.(k. 47),T. D.(k. 47-47v),A. K.(k. 47v-48),M. K.(k. 48-48v),A. P. (2)(k. 48v)orazB. P.(k. 80-80v), jak również przeprowadzony w sprawie, z udziałem biegłego sądowego z zakresu geodezji, dowód z oględzin nieruchomości. W oparciu o przeprowadzony oględziny stwierdzić należy, że zakres posiadania wyznaczony był na gruncie przez istniejące stare drewniane ogrodzenie oraz sposób zagospodarowania gruntu – wyrównanie terenu, ogród, sad, schodki prowadzące do linii jeziora i zbocze utwardzone kamieniami. Pozostały terendziałki nr (...)nie jest zagospodarowany, porośnięty jest zaroślami i chwastami.
Nie budzi wątpliwości Sądu, iżA.iB. C. (2)uzyskali posiadanie spornej części nieruchomości w złej wierze. Przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości -działki nr (...), małżonkomC.okazano opis nieruchomości sporządzony przez Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych wP.dnia 6 lipca 1968 roku. Zostali oni zapoznani z powierzchnią i położeniem nabywanej nieruchomości. Mieli zatem świadomość, że użytkują grunt większy od tego, do którego przysługuje im prawo własności.
W konsekwencji Sąd uznał, żeA. C.była samoistnym posiadaczem opisanej wyżej części działki gruntu o nr geod.(...)- w złej wierze. Okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie wynosi zatem trzydzieści lat i w przedmiotowej sprawie, po zaliczeniu czasu trwania posiadania przedmiotowej częścidziałki nr (...)przezA. C.przed dniem wejścia w życie cytowanej na wstępie rozważań ustawy z dnia 28 lipca 1990r., upłynął w dniu 2 października 2005 roku.
W konsekwencji powyższego, podnoszony przez pełnomocnika uczestniczki postępowania fakt zawarcia w dniu 2 czerwca 2008 roku pomiędzy GminąO., a żoną wnioskodawcy umowy dzierżawy częścidziałki nr (...)o powierzchni 15 m2, nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem zasiedzenie nastąpiło przed wydzierżawieniem.
Wobec powyższego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji,D. Ż., celem wyznaczenia, w oparciu o akta sprawy i dokonane oględziny nieruchomości, powierzchni częścidziałki nr (...)zgodnie z aktualnym stanem posiadania wyznaczonym m.in. ogrodzeniem z opon, ogrodzeniem z siatki i z drewnianych sztachet, zgodnie z zasadami obowiązującymi przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.
Sporządzony przez biegłego projekt(k. 93)zakłada podziałdziałki nr (...)na dwie działki:

1
działkę nr (...)o powierzchni 119 m2, pozostającą własnością GminyO.,

2
działkę nr (...)o powierzchni 281 m2, będącą przedmiotem zasiedzenia.

Sąd w pełni podzielił opinię biegłego geodety. Jest ona jasna i pełna, została sporządzona w oparciu o akta sprawy i dokonane w toku postępowania oględziny nieruchomości z udziałem tegoż biegłego, a równocześnie jest poparta wiedzą i doświadczeniem zawodowym biegłego. Ponadto opinia ta nie była kwestionowana przez zainteresowanych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 172 § 1 i 2 k.c.Sąd stwierdził, żeA. C.nabyła przez zasiedzenie z dniem 2 października 2005 roku własność części działki gruntu oznaczonej nr geod.(...), tj. części o powierzchni 281 m(
    2 o)znaczonej nr geod.(...)na mapie sporządzonej 23 maja 2018 roku przez biegłego sądowego z zakresu geodezjiD. Ż., stanowiącej integralną część orzeczenia.
Na podstawieart. 80 ust. 1w zw. zart. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2018r., poz. 300 j.t.), Sąd zwrócił wnioskodawcy kwotę 55,22 złotych tytułem niewykorzystanej w sprawie zaliczki.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.