Sąd Okręgowy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 464/16
Data wyroku: 2018-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jacek Bajak, Rafał Wagner, Ewa Ligoń-Krawczyk

Sygn. akt: I C 464/16

POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2018 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:Sędzia SO Ewa Ligoń-Krawczyk(spr.)
Sędziowie:Sędzia SO Rafał Wagner
Sędzia SO Jacek Bajak
po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaMiejskiego Rzecznika Konsumentów(...) W.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.z siedzibą weW.
o zapłatę
postanawia:

I
na podstawieart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 roku o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowymustalić, że w skład grupy reprezentowanej przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów(...) W.wchodzą następujące osoby:L. J. (1),D. Ż.,J. M. (1),D. P. (1),W. G. (1),M. D. (1),M. T. (1),H. C.,E. M. (1),M. M. (1),M. K. (1),R. H.,M. J. (1),A. M. (1),A. P. (1),K. Ś.,M. S. (1),U. M.,P. C. (1),K. L. (1),B. S. (1),Z. C. (1),B. B. (1),M. G. (1),M. A. (1),A. B. (1),M. B. (1),A. R. (1),D. F. (1),T. S. (1),T. Ł.,M. K. (2),A. C. (1),B. K. (1),L. B. (1),K. C. (1),M. A. (2),S. G. (1),K. R.,M. K. (3),W. C.,J. L.,M. Ł.,E. P. (1),P. D. (1),M. K. (4),I. K.,M. D. (2),M. K. (5),M. P. (1),K. K. (1),S. C.,P. P. (1),J. G. (1),G. F.,J. R. (1),K. G. (1),D. P. (2),J. B. (1),D. K. (1),G. B. (1),W. K. (1),L. C.,B. C. (1),A. P. (2),A. Ć.,J. S. (1),I. O.,S. Ł.,A. N.,P. K. (1),M. M. (2),R. P. (1),M. W. (1),A. G. (1),A. K. (1),R. Ł.,J. K. (1),A. R. (2),P. M.,R. K. (1),P. K. (2),J. K. (2),P. K. (3),J. K. (3),A. S. (1),A. S. (2),E. M. (2),B. W. (1),A. O. (1),K. L. (2),M. K. (6),B. K. (2),M. O. (1),M. H. (1),S. K. (1),B. M. (1),M. M. (3),W. K. (2),M. G. (2),H. W.,M. P. (2),K. C. (2),B. K. (3),M. Ś. (1),P. W. (1),W. Ś.,M. W. (2),J. D. (1),M. K. (7),J. K. (4),S. K. (2),P. P. (2),E. J.,M. S. (2),J. Z. (1),J. G. (2),W. G. (2),B. L.,H. M. (1),T. C. (1),R. B. (1),N. K.,R. R. (1),D. S. (1),I. M. (1),A. P. (3),J. M. (2),H. M. (2),M. K. (8),M. W. (3),M. S. (3),T. P.,P. K. (4),S. S. (1),J. B. (2),S. K. (3),M. B. (2),G. P. (1),K. D. (1),D. C. (1),J. O. (1),K. M. (1),M. M. (4),B. G. (1),J. S. (2),R. K. (2),I. J.,M. Ś. (2),S. Z.,A. Z. (1),M. P. (3),M. P. (4),Z. J.,D. C. (2),T. E.,D. B. (1),J. B. (3),M. R. (1),U. Ś.,M. S. (4),D. J.,I. M. (2),P. K. (5),J. M. (3),A. P. (4),J. S. (3),D. W. (1),T. W. (1),A. K. (2),S. W.,M. K. (9),M. M. (5),A. D. (1),M. Z. (1),Ł. N.,M. S. (5),A. D. (2),R. M. (1),M. Z. (2),K. L. (3),P. S. (1),R. Ż.,G. P. (2),M. K. (10),K. W. (1),I. L. (1),W. G. (3),A. S. (3),J. B. (4),M. R. (2),A. K. (3),I. Ś.,K. S. (1),M. R. (3),J. D. (2),M. W. (4),D. Ś. (1),G. S.,M. B. (3),D. G. (1),E. R. (1),J. C.,H. J.,M. K. (11),L. Ż. (1),M. K. (12),T. M. (1),U. K.,G. B. (2),Ł. J.,I. L. (2),R. C.,G. D. (1),E. U.,K. K. (2),O. S.,T. K.,K. G. (2),P. W. (2),W. J.,A. C. (2),K. D. (2),P. Ś.,W. P. (1),A. W. (1),K. O.,J. K. (5),R. W. (1),A. J. (1),B. R.,H. H.,R. P. (2),M. D. (3),M. R. (4),B. C. (2),M. P. (5),A. W. (2),R. K. (3),R. R. (2),A. G. (2),M. J. (2),M. M. (6),M. W. (5),T. T. (1),M. B. (4),M. Ś. (3),K. S. (2),L. F.,M. H. (2),R. K. (4),Z. Z.,G. B. (3),A. J. (2),P. D. (2),T. G. (1),M. D. (4),K. N.,K. S. (3),Z. K. (1),W. W. (1),L. Z.,A. Ś.,G. B. (4),A. S. (4),I. C. (1),P. P. (3),J. D. (3),B. C. (3),M. P. (6),M. P. (7),A. A.,P. O.,Ł. T.,D. L. (1),M. K. (13),T. R.,J. P. (1),M. C.,B. J.,Z. K. (2),E. P. (2),E. K.,T. M. (2),A. O. (2),Z. M. (1),K. C. (3),D. W. (2),Z. N.,J. J. (1),B. M. (2),R. W. (2),E. W. (1),P. K. (6),M. Z. (3),M. B. (5),J. S. (4),A. P. (5),M. W. (6),Ł. K. (1),P. S. (2),B. G. (2),M. L. (1),P. B. (1),K. L. (4),M. K. (14),J. D. (4),M. A. (3),R. P. (3),M. S. (6),K. M. (2),J.-P. R.,S. L.,J. G. (3),M. G. (3),S. O.,K. K. (3),I. S. (1),Ł. K. (2),A. G. (3),A. C. (3),E. W. (2),M. B. (6),A. W. (3),R. W. (3),M. G. (4),J. T. (1),P. C. (2),T. S. (2),J. D. (5),J. Z. (2),B. S. (2),L. B. (2),M. B. (7),A. M. (2),J. R. (2),B. B. (2),I. M. (3),E. G. (1),D. S. (2),J. S. (5),W. D. (1),P. K. (4),H. K.,I. W. (1),J. S. (6),M. D. (5),I. S. (2),A. S. (5),A. U.,W. S. (1),E. L.,J. O. (2),M. S. (7),M. N. (1),J. I.,G. D. (2),M. S. (8),A. K. (4),K. U. (1),A. J. (2),A. S. (6),A. K. (5),M. K. (15),A. K. (6),B. H.,A. S. (7),A. W. (4),E. M. (3),B. K. (4),P. G.,T. Z.,R. G.,B. D. (1),M. D. (6),F. W.,D. D.,Z. P.,B. P. (1),B. W. (2),B. W. (3),H. B.,J. G. (4),A. D. (3),R. M. (1),K. J.,R. J.,L. T.,Z. C. (2),J. T. (2),T. G. (2),B. B. (3),M. S. (9),M. D. (7),I. S. (3)(K.),P. S. (3),P. S. (4),B. W. (4),M. B. (8),L. J. (2),M. B. (9),J. K. (6),M. G. (5),E. G. (2),M. G. (6),E. G. (3),D. S. (3),D. F. (2),I. G. (1),M. B. (10),A. F.,A. W. (5),T. W. (2),D. P. (3),J. J. (2),Ł. A.,M. G. (7),M. W. (7),L. Ł.,B. O.,D. S. (4),W. K. (3),K. K. (5),M. P. (8),I. W. (2),M. O. (2),P. Ł.,J. O. (3),M. K. (16),P. B. (2),M. G. (8),L. M.,W. D. (2),M. B. (11),D. L. (2),M. B. (12),S. J.,B. K. (5),M. D. (8),W. D. (3),K. L. (5),M. M. (7),B. K. (6),P. K. (7),K. K. (6),J. P. (2),K. K. (7),K. W. (2),G. G.,B. S. (3),P. J.,S. S. (2),K. T.,M. Z. (4),A. G. (4),E. G. (4),M. N. (2),B. D. (2),W. B.,S. G. (2),A. K. (7),S. F.,H. D.,M. M. (8),J. Ł.,P. P. (4),R. F.,M. L. (2),M. T. (2),Z. M. (2),J. S. (7),M. B. (13),B. P. (2),M. G. (9),T. G. (3),W. Z.,A. B. (2),M. W. (8),S. K. (4),Z. E.,M. B. (14),A. G. (5),J. S. (8),C. M.,A. E.,A. C. (4),M. P. (9),Z. K. (3),H. G. (1),M. K. (17),M. P. (10),P. D. (3),A. W. (6),G. L.,W. U.,T. C. (2),B. W. (5),R. B. (2),W. P. (2),E. R. (2),T. G. (4),W. W. (2),K. M. (3),K. U. (2),K. Z.,R. W. (4),M. Z. (5),K. G. (3),P. A.,A. Z. (2),A. Z. (3),W. M.,G. H.,A. W. (7),M. L. (3),L. W.,R. D.;

II
odmówić statusu członka grupy następującym osobom:A. Z. (4),K. G. (4),A. M. (3),H. M. (3),A. C. (5),E. G. (5),L. Ż. (2),D. W. (3),J. O. (4),A. K. (8)(S.),K. B.,M. K. (18),J. O. (5),K. S. (4),A. S. (8),E. M. (4),W. S. (2),M. T. (3),D. Ś. (2),I. D.,M. K. (19),D. W. (4),P. U.,M. H. (3),I. S. (4),A. S. (9),R. K. (5),M. G. (10),M. B. (15),M. P. (11),R. P. (4),Z. K. (4),A. W. (8),W. S. (3),A. J. (3),B. S. (4),S. M.,M. K. (20),H. G. (2),B. Ł.,E. T.,J. K. (3),A. W. (9),I. G. (2),S. P.,A. J. (4),D. B. (2),G. W.,K. P.,M. B. (16),A. B. (3),D. G. (2),P. S. (5),K. K. (8),A. K. (9).

SSO Rafał Wagner SSO Ewa Ligoń-Krawczyk SSO Jacek Bajak

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 22 grudnia 2014 roku Miejski Rzecznik Konsumentów w(...) W.działający w charakterze reprezentanta grupy złożonej zB. K. (4),H. D.,F. W.,L. J. (1),M. T. (2),J. M. (1),D. P. (1),W. G. (1),M. D. (1),M. T. (1),H. C.,E. M. (1),M. M. (1),M. K. (1),R. H.,D. S. (3),A. P. (1),K. Ś.,U. M.,J. S. (8),K. L. (1),B. S. (1),B. B. (1),M. G. (1),M. A. (1),A. B. (1),M. B. (1),D. F. (1),T. S. (1),T. Ł.,M. K. (2),A. C. (1),B. K. (1),L. B. (1),K. C. (1),M. A. (2),S. G. (1),K. R.,M. K. (3),W. C.,J. L.,P. D. (1),M. K. (4),I. K.,M. D. (2),M. K. (5),M. P. (1),A. C. (5),S. C.,J. G. (1),A. Z. (4),G. F.,J. R. (1),J. B. (1),D. K. (1),K. M. (2),W. K. (1),L. C.,B. C. (1),S. Ł.,A. N.,R. P. (1),M. W. (1),A. G. (1),A. K. (1),R. Ł.,P. M.,R. K. (1),P. K. (2),J. K. (2),P. K. (3),J. K. (3),A. S. (1),B. W. (1),A. O. (1),K. L. (2),B. K. (2),M. O. (1),R. B. (2),M. H. (1),H. K.,E. P. (3),B. M. (1),K. U. (2),M. M. (3),I. S. (2),A. S. (5),M. S. (7),K. G. (4),M. G. (2),H. W.,I. W. (2),K. G. (3),B. K. (3),M. Ś. (1),P. W. (1),W. Ś.,M. W. (2)iJ. D. (1)wniósł o zasądzenie od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą weW., tytułem zwrotu, kwot równych wartości korzyści majątkowych uzyskanych przez pozwanego bez podstawy prawnej kosztem członków grupy, w wykonaniu nieważnych czynności prawnych – nieważnych oświadczeń złożonych przez członków grupy pozwanemu o chęci skorzystania z zastrzeżenia na ich rzecz ochrony ubezpieczeniowej oraz nieważnych umów grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W przypadku oddalenia powództwa w zakresie dotyczącym żądania z pkt I pozwu strona powodowa wniosła o zasądzenie od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą weW.kwot pobranych przez pozwanego od członków grupy bez podstawy prawnej jako opłatę likwidacyjną, w oparciu o niedozwolone postanowienia umów grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym oraz zasądzenie od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą weW.kwot pobranych przez pozwanego od członków grupy bez podstawy prawnej jako opłatę administracyjną, zwaną również przez pozwanego opłatą za zarządzanie, w oparciu o niedozwolone postanowienia umów grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym – w kwotach wskazanych indywidualnie dla każdego z członków grypy w ramach podgrupy.
W pozwie wniesiono o rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym na podstawieart. 1w związku zart. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 roku o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym(Dz. U. z 2010, nr 7, poz. 44). Strona powodowa uzasadniając rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym podniosła, iż dochodzone roszczenia są roszczeniami jednego rodzaju, ponieważ każdy z członków grupy wnosi o zasądzenie roszczenia pieniężnego, roszczenia są dochodzone przez 99 osoby, roszczenia związane są z ochroną konsumentów i są oparte na takiej samej podstawie faktycznej.
Jako podstawę żądania pozwu wskazanoart. 58 § 1 k.c.,art. 58 § 2 k.c.,art. 805 k.c.,art. 807 k.c.,art. 808 k.c.,art. 829 k.c.orazart. 3531k.c.i393 k.c.W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe zawarło z ubezpieczającymi umowy ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Członkowie grupy są osobami fizycznymi, które przystąpiły do umów ubezpieczenia grupowego w oparciu o wzorce umowne przygotowane przez pozwanego. Członkowie grupy wpłacali na rachunek pozwanego środki pieniężne w postaci Składki Pierwszej oraz Składek Bieżących. W przypadku zebrania przez pozwane towarzystwo zakładanej kwoty w Okresie Subskrypcji, tworzyło ono ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy. Składki wpłacone przez członków grupy pozwane towarzystwo alokowało w Jednostki Uczestnictwa Funduszu. Zdaniem strony powodowej oświadczenia każdego z członków grupy o chęci skorzystania z zastrzeżenia na jego rzecz ochrony ubezpieczeniowej są nieważne, tym samym żądanie zasądzenia korzyści majątkowych uzyskanych przez pozwanego bez podstawy prawnej kosztem członków grupy jest uzasadnione. Nieważność oświadczeń zdaniem strony powodowej wynika z tego, że oświadczenie nie zawiera kwoty wskazującej wysokość sumy ubezpieczenia związanej z ryzykiem pozwanego i nie prowadzi do skorzystania przez członka grupy z ochrony ubezpieczeniowej, gdyż takiej ochrony umowa ubezpieczenia grupowego nie przewiduje. Jednocześnie w przypadku oddalenia powództwa wniesionego na powyższej podstawie, strona powodowa dochodziła zapłaty kwot pobranych przez pozwanego od członków grupy bez podstawy prawnej tytułem opłaty likwidacyjnej pobranej w związku z rezygnacją ze stosunku ubezpieczenia. Zdaniem strony powodowej pozwany zastrzegł pobranie opłaty w rażąco wygórowanej wysokości, równej całości lub znacznej części wartości rachunku polisy, kształtując prawa i obowiązki konsumentów - członków grupy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszając ich interesy, co stanowi niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c., które nie wiążą członków grupy. Strona powodowa wniosła również o zapłatę kwot pobranych przez pozwanego tytułem opłaty administracyjnej, zwanej również opłatą za zarządzanie, podnosząc jak wyżej, iż postanowienia umowy dotyczące tych opłat, kształtują prawa i obowiązki konsumentów - członków grupy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszając ich interesy, co stanowi niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.i nie wiąże członków grupy (pozew k. 4-192, t. I).
W odpowiedzi na pozew z dnia 2 maja 2015 roku strona pozwana wniosła w pierwszej kolejności o odrzucenie pozwu z uwagi na niedopuszczalność rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym. W przypadku prawomocnego rozstrzygnięcia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym o sprawdzenie wartości przedmiotu sporu oraz oddalenie powództwa w całości (odpowiedź na pozew k. 4391- 4505, t. XXII-XXIII).
W piśmie procesowym z dnia 30 października 2015 roku Miejski Rzecznik Konsumentów(...) W.zgłosił przystąpienie do grupy reprezentowanej przez powoda w niniejszym postępowaniu:A. P. (2),M. K. (18),A. Z. (2),M. K. (21),J. K. (4),S. K. (2),P. P. (2),A. S. (10),J. Ł.,E. J.,M. S. (2),J. Z. (1),A. W. (7),J. O. (5),J. G. (2),W. G. (2),B. L.,H. M. (1),T. C. (1),R. B. (1),N. K.,K. S. (4),D. S. (1),C. M.,A. P. (3),H. M. (2),J. M. (2),T. P.,A. S. (8),E. M. (4),P. K. (4),S. S. (1),J. B. (2),W. S. (2),S. K. (3),G. P. (1),M. B. (2),K. D. (1),M. T. (3),D. C. (1),J. S. (2),R. K. (2),M. Ś. (2),S. Z.,M. P. (3),A. Z. (1),T. E.,D. C. (2),M. R. (1),U. Ś.,J. B. (3),D. J.,I. M. (2),A. P. (4),J. S. (3),D. Ś. (2),A. M. (3),D. W. (1),T. W. (1),A. K. (2),I. D.,S. W.,M. K. (9),M. M. (5),A. D. (1),M. S. (5),Ł. N.,M. Z. (1),R. M. (1),A. D. (2),P. S. (1),K. L. (3),M. K. (10),K. W. (1),M. R. (2),J. B. (4),A. K. (3),I. Ś.,M. R. (3),K. S. (1),D. G. (1),E. R. (1),K. W. (2),H. J.,M. K. (19),M. K. (12),T. M. (1),U. K.,G. B. (2),E. U.,K. K. (2),O. S.,T. K.,W. J.,K. G. (2),P. W. (2),A. C. (2),K. D. (2),W. P. (1),P. Ś.,A. W. (1),J. K. (5),R. W. (1),H. H.,R. P. (2),M. R. (4),B. C. (2),M. P. (5),A. W. (2),H. M. (3),M. M. (6),M. J. (2),M. W. (5),T. T. (1),K. S. (2),M. Ś. (3),D. W. (4),L.F.,R. K. (4),Z. Z.,P. U.,A. J. (2),K. N.,K. S. (3),W. W. (1),L. Z.,I. C. (2),A. S. (4),B. C. (3),J. D. (3),M. P. (6),M. P. (7),P. O.,A. A.,D. L. (1),M. K. (13),B. J.,M. C.,T. M. (2),A. O. (2),D. W. (2),M. H. (3),J. J. (1),Z. N.,R. W. (2),E. W. (1),E. G. (5),I. S. (4),P. K. (6),M. W. (6),A. P. (5),M. L. (1),B. G. (2),K. L. (4),P. B. (1),M. K. (14),A. S. (9),R. K. (5),J. D. (4),S. L.,J.’a-P.’aR.,M. G. (11),J. G. (3),K. K. (3),M. G. (10),Ł. K. (2),A. G. (3)I. S. (1),A. C. (3),E. W. (2),A. W. (3),M. B. (6),M. G. (4),R. W. (3),J. T. (1),T. G. (4),P. C. (2),T. S. (2),J. Z. (2),H. G. (1),L. B. (2),B. S. (2),A. M. (2),M. B. (7),B. B. (2),M. B. (15),T. C. (2),E. G. (1),D. S. (2),M. P. (11),W. D. (1),J. S. (5),M. W. (7),W. W. (2),I. W. (1),W. K. (2),J. S. (6),W. S. (1),A. U.,E. L.,J. I.,M. N. (1),M. O. (2),G. D. (2),R. W. (4),M. S. (8),A. J. (2),K. U. (1),A. K. (5),A. S. (6),A. K. (6)iB. H.. W związku z przystąpieniem ww. osób do grupy strona powodowa dokonała zmiany powództwa w ten sposób, że obok żądań wskazanych w pozwie wystąpiła z nowymi żądaniami związanymi z przystępującymi osobami (zgłoszenie przystąpienia nowych członków grupy i rozszerzenie powództwa k. 8017-8152 t. XLI).
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny odrzucił pozew Miejskiego Rzecznika Konsumentów w(...) W.(postanowienie k. 14512 t. LXXIII).
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2015 roku zmienił zaskarżone postanowienie w całości, w ten sposób, że postanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu grupowym (postanowienie k. 14660-14665 t. LXXIV).
W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2016 roku powód zgłosił wystąpienie członkówA. M. (3)iH. M. (3)z grupy (pismo k. 14775-14776 t. t. LXXIV).
Pozwany w dniu 13 września 2016 roku w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 30 października 2015 roku wniósł o odrzucenie rozszerzonego powództwa z uwagi na niedopuszczalność zmiany składu grupy po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Apelacyjnego o dopuszczalności postępowania grupowego, w trybie innym niż tryb ogłoszenia w prasie o wszczęciu postępowania i złożenia oświadczenia o przystąpieniu do grupy, zgodnie zart. 11-17 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. W przypadku merytorycznego rozpoznawania przez Sąd roszczeń zgłoszonych w piśmie powoda z dnia 30 października 2015 roku pozwany wniósł o sprawdzenie wartości przedmiotu sporu oraz oddalenie rozszerzonego powództwa w całości (odpowiedź pozwanego na pismo powoda z dnia 30 października 2015 roku k. 148000 -14812 t. LXXV).
Postanowieniem z dnia 19 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie zarządził zamieszczenie w dzienniku „(...)” ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego, o treści: o wszczęciu postępowania grupowego następującej treści:
„

    Przed Sądem Okręgowym w Warszawie, I Wydział Cywilny wszczęte zostało postępowanie grupowe w trybieustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym(Dz. U. z 2010 r., Nr 7, poz. 44) z powództwa Miejskiego Rzecznika Konsumentów w(...)wW.przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.z siedzibą weW.(„(...)S.A.”) sygn. akt I C 464/16.

    Miejski Rzecznik Konsumentów w(...) W.jako reprezentant grupy wniósł o zasądzenie od pozwanego(...)S.A. zwrotu kwot równych wartości korzyści majątkowych uzyskanych przez(...)S.A. bez podstawy prawnej kosztem członków grupy, w wykonaniu nieważnych czynności prawnych – nieważnych oświadczeń złożonych przez członków grupy pozwanemu o chęci skorzystania z zastrzeżenia na ich rzecz ochrony ubezpieczeniowej oraz nieważnych umów grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym („roszczenie główne”). Jednocześnie, w przypadku oddalenia powództwa na powyższej podstawie, reprezentant grupy wniósł o zasądzenie od pozwanego(...)S.A. zwrotu kwot pobranych od członków grupy bez podstawy prawnej jako opłata likwidacyjna, pobrana w związku z rezygnacją ze stosunku ubezpieczenia, w oparciu o niedozwolone postanowienia umowne. Reprezentant grupy wniósł również o zasądzenie od(...)S.A. zwrotu kwot pobranych od członków grupy bez podstawy prawnej jako opłata administracyjna, zwana również przez pozwanego opłatą za zarządzanie, w oparciu o niedozwolone postanowienia umowne.

Każdy, kto spełnia łącznie następujące warunki:

1

    przystąpił jako konsument do umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym zawartej pomiędzy(...)S.A. a ubezpieczającym („Umowa ubezpieczenia grupowego”);

2

    wpłacił Składkę Pierwszą i pierwszą Składkę Bieżącą oraz wpłacał kolejne miesięczne Składki Bieżące, a następnie zrezygnował z ubezpieczenia przed upływem Okresu odpowiedzialności i(...)S.A. pobrało Opłatę Likwidacyjną;

3
przystąpił do Umowy ubezpieczenia grupowego na następujących warunkach:

1
w Deklaracji Przystąpienia do Umowy ubezpieczenia grupowego nie wskazano wysokości sumy ubezpieczenia;

2

    przystąpienie nastąpiło na podstawie wzorca (dalej „Wzorzec”), na który składały się: warunki grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z UFK („OWU”), tabela opłat i limitów składek („Tabela Opłat”) oraz regulamin UFK („Regulamin”);

3

    Wzorzec nie zawierał wykazu oferowanych ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych („UFK”), charakterystyki aktywów wchodzących w skład UFK, kryteriów doboru aktywów ani zasad ich dywersyfikacji, zasad wyceny jednostek UFK, a także zasad alokacji składek w jednostki UFK, w szczególności w zakresie ich wyceny;

4
Wzorzec zawierał postanowienia, zgodnie z którymi:

A
UFK nie istniał w chwili przystąpienia konsumenta do Umowy ubezpieczenia grupowego;

B

    okres odpowiedzialności(...)S.A. miał trwać 10 lub 15 lat;

C
opłata Administracyjna (lub Opłata za zarządzanie) wynosiła 0,96%, 1,28% albo 1,92% od Składki Zainwestowanej w skali roku i była pobierana z każdej Składki Bieżącej;

D
Składka Zainwestowana stanowiła kwotę, która zostanie zainwestowana w ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy w ciągu całego Okresu odpowiedzialności,

E
w przypadku dożycia przez ubezpieczonego do końca Okresu odpowiedzialności, świadczenie ubezpieczeniowe stanowiła kwota umorzonych jednostek UFK zgromadzonych na jego rachunku;

F
w przypadku śmierci ubezpieczonego świadczenie ubezpieczeniowe stanowiła kwota umorzonych jednostek UFK zgromadzonych na rachunku konsumenta powiększona o 1% Składki Zainwestowanej albo o 1% Wartości Rachunku w Dacie Umorzenia,

G
wartość początkowa jednostki UFK wynosiła 200 złotych,

H

    na rzecz(...)S.A zostało zastrzeżone:

a
prawo do podjęcia decyzji o przedłużeniu Okresu Subskrypcji o okres do dwóch miesięcy,

b
prawo do podjęcia decyzji o nieobjęciu konsumenta ochroną ubezpieczeniową, jeżeli w Okresie Subskrypcji nie udało się zebrać kwoty potrzebnej do utworzenia ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,

c
prawo do podjęcia decyzji o odwołaniu Okresu Subskrypcji do jej ostatniego dnia i do nieobjęcia ochroną ubezpieczeniową konsumenta, który przystąpił do ubezpieczenia,

d
prawo do podjęcia, w okresie 5 albo 6 dni roboczych po zakończeniu Okresu Subskrypcji a przed rozpoczęciem Okresu odpowiedzialności, decyzji o nieobjęciu ochroną ubezpieczeniową konsumenta, który przystąpił do ubezpieczenia, pomimo wpłaty przez niego Składki Pierwszej i pierwszej Składki Bieżącej,

e
prawo do zwrotu konsumentowi Składki Pierwszej i pierwszej Składki Bieżącej w kwocie nominalnej - bez odsetek w razie podjęcia przez niego decyzji nieobjęciu konsumenta ochroną ubezpieczeniową,

I

(...)S.A. miał prawo zlikwidować UFK w dowolnej chwili; z momentem likwidacji UFK stosunek ubezpieczenia wygasał,

J

(...)S.A. miał prawo zmienić strategię inwestycyjną UFK,

K
wypłata z obligacji albo certyfikatów oparta była na indeksie, przy czym nie podano algorytmu, na podstawie którego indeks był wyliczany; indeks mógł zostać zlikwidowany bez wyjaśnienia przyczyny likwidacji; w razie likwidacji indeksu mógł on zostać zastąpiony indeksem zastępczym,

L
Wartości Aktywów Netto Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego stanowi wartość wszystkich Aktywów Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego pomniejszoną o inne zobowiązania wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów prawa,

M

    Wartości jednostki UFK stanowi iloraz Wartości Aktywów Netto Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego i liczby wszystkich jednostek UFK,

N

    Wartość Rachunku stanowi iloczyn bieżącej liczby jednostek UFK, znajdujących się na rachunku ubezpieczonego i aktualnej na dany dzień wartości jednostki UFK,

O
do wyliczenia Świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu zgonu ubezpieczonego konieczna jest znajomość wartości jednostki UFK w dacie zgonu ubezpieczonego albo Wartości Rachunku w tej dacie,

P

    wypłata świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu zgonu ubezpieczonego następuje po przedstawieniu dokumentów, których lista nie jest wyczerpująca, a(...)S.A. może odmówić wypłaty świadczenia lub ograniczyć jego wysokość, jeżeli nie otrzyma kompletnej dokumentacji,

Q

    w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia, umorzenie jednostek UFK następuje w terminie do 30 dni albo do 10 dni roboczych po otrzymaniu przez(...)S.A. oryginału oświadczenia o rezygnacji z ubezpieczenia,

R
w razie rezygnacji z ubezpieczenia w Okresie Subskrypcji albo w Okresie odpowiedzialności, ubezpieczony ma obowiązek doręczyć ubezpieczycielowi oświadczenie o rezygnacji, zaś warunkiem wypłaty środków jest okazanie przez niego dokumentu tożsamości ubezpieczającemu,

S

(...)S.A. ma prawo do pobrania ze środków zgromadzonych na rachunku ubezpieczonego, Opłaty Likwidacyjnej,

T

    w razie rezygnacji przez konsumenta z ochrony ubezpieczeniowej przed upływem Okresu odpowiedzialności,(...)S.A. pobierało Opłatę Likwidacyjną, której wysokość była obliczana procentowo w stosunku do wartości środków zgromadzonych na rachunku konsumenta i była uzależniona od roku, w którym konsument zrezygnował z ubezpieczenia. Opłata Likwidacyjna zgodnie z Tabelą Opłat wynosiła od 100% do 1% albo od 80% do 5% wartości rachunku (dla ubezpieczeń z 15-letnim Okresem odpowiedzialności) albo od 100% do 5% wartości rachunku (dla ubezpieczeń z 10-letnim Okresem odpowiedzialności);

4
wzorzec zawierał definicje Składki Zainwestowanej i Składki Bieżącej zapisane w postaci wzorów matematycznych:

5
został objęty ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym:

1
klientów(...) S.A.(...)zawartej dnia 12 lipca 2010 r.;

2
klientów(...) Banku (...)zawartej dnia 30 listopada 2010 r.;

3
klientów(...) S.A.(...)zawartej dnia 30 listopada 2010 r.;

4
klientów(...) S.A.(...)zawartej dnia 28 lutego 2011 r.;

5
klientów(...)Doradcy (...)zawartej dnia 31 maja 2011 r.;

6
klientów(...)Doradcy (...)zawartej dnia 28 lutego 2011 r.;

7
klientów(...) Banku S.A.(...)zawartej dnia 22 kwietnia 2009 r.;

8
klientów(...) S.A.(...)zawartej dnia 22 kwietnia 2009 r.;

9
klientów(...) Banku (...)zawartej dnia 24 września 2009 r.;

10
klientów(...) Banku S.A.(...)zawartej dnia 25 września 2009 r.;

11
klientów(...) S.A.(...)zawartej dnia 24 września 2009 r.;

może przystąpić do grupy, składając pisemne oświadczenie o przystąpieniu do grupy w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy od daty ukazania się tego ogłoszenia i przesyłając je do reprezentanta grupy – Miejskiego Rzecznika Konsumentów w(...) W., na adres jego pełnomocników radców prawnychA. L.lubD. K. (2),(...) s.c.,ul. (...),(...)-(...) W..
Przystąpienie do grupy po upływie powyższego terminu jest niedopuszczalne.
Złożenie oświadczenia o przystąpieniu do grupy jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na pełnienie funkcji reprezentanta grupy przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w(...) W.oraz na zasady wynagradzania pełnomocnika.
Prawomocny wyrok ma skutek wobec wszystkich członków grupy, to jest osób, które przed upływem terminu wskazanego w tym ogłoszeniu złożą oświadczenie o przystąpieniu do grupy i zostaną uwzględnione w postanowieniu sądu określającym skład grupy.
Zasady wynagrodzenia pełnomocnika:

1

    Wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie postępowania składa się z: wynagrodzenia ryczałtowego („Opłata Ryczałtowa”) oraz(...)(„(...)”).

2
Każdy członek grupy jest zobowiązany zapłacić pełnomocnikowi Opłatę Ryczałtową, która zostanie wyliczona od wysokości roszczenia głównego członka grupy i wynosi: 50 zł brutto - przy wysokości roszczenia do 500 zł; 150 zł brutto - przy wysokości roszczenia powyżej 500 zł do 1.500 zł; 500 zł brutto - przy wysokości roszczenia powyżej 1.500 zł do 5.000 zł; 1.000 zł brutto - przy wysokości roszczenia powyżej 5.000 zł do 20.000 zł; 2.000 zł brutto - przy wysokości roszczenia powyżej 20.000 zł do 50.000 zł; 3.000 zł brutto - przy wysokości roszczenia powyżej 50.000 zł do 200.000 zł; 6.000 zł brutto - przy wysokości roszczenia powyżej 200.000 zł.

3
Za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji oraz za prowadzenie negocjacji i mediacji członek grupy jest zobowiązany zapłacić pełnomocnikowi 80% Opłaty Ryczałtowej w terminie 7 dni od podpisania umowy o obsługę prawną, zaś za prowadzenie postępowania w drugiej instancji i przed Sądem Najwyższym – 20% Opłaty Ryczałtowej w terminie 7 dni od wezwania przez pełnomocnika.

4
W przypadku, gdy członek grupy nawiązał więcej niż jeden stosunek ubezpieczenia, z których zrezygnował, podstawą obliczenia Opłaty Ryczałtowej stanowi suma roszczeń członka grupy.

5

    Każdy członek grupy jest zobowiązany zapłacić pełnomocnikowi(...).(...)zostanie wyliczona od kwoty zasądzonej na rzecz członka grupy lub kwoty należnej członkowi grupy w wyniku zawartej ugody lub kwoty zwróconej członkowi grupy, w wysokości: 10% brutto ww. kwoty - gdy postępowanie będzie prowadzone w imieniu nie więcej niż 200 członków grupy; 7% brutto ww. kwoty - gdy postępowanie będzie prowadzone w imieniu więcej niż 200 członków grupy i nie więcej niż 700 członków grupy; 5% brutto ww. kwoty - gdy postępowanie będzie prowadzone w imieniu więcej niż 700 członków grupy.

6

(...)będzie płatna w terminie 7 dni od otrzymania przez członka grupy kwoty, o której mowa w pkt 5 powyżej. Jeżeli członek grupy otrzyma tylko część ww. kwoty lub będzie ją otrzymywał częściami, wówczas(...)będzie płatna sukcesywnie, w wysokości równej odpowiednio: 10%, 7% lub 5% kwot otrzymanych przez członka grupy.

W przypadku, gdy oboje małżonkowie przystąpili do umów ubezpieczenia grupowego, każde z nich zawiera oddzielną umowę z pełnomocnikiem. Wynagrodzenie pełnomocnika liczone jest od każdego z małżonków osobno. Każdy z małżonków jest samodzielnym członkiem grupy.” (postanowienie k. 19724-19728 t. XCIX).
W dniu 30 listopada 2016 roku w nr 279 ((...)) dziennika „(...)(...)-9130 na stronie III dodatku(...)ukazało się ogłoszenie, o którym mowa w postanowieniu z dnia 19 października 2016 roku ((...)k. 19759 t. XCIX).
W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2016 roku Miejski Rzecznik Konsumentów(...) W.zgłosił do grupy reprezentowanej przez powoda w niniejszym postępowaniu:D. Ż.,M. J. (3),M. B. (14),P. C. (1),Z. C. (1),M. Ł.,R. P. (4),E. P. (1),K. G. (1),G. B. (1),A. Ć.,J. S. (1),D. P. (2),P. K. (1),J. K. (1),A. S. (2),M. K. (6),S. K. (1),K. Z.,P. A.,M. P. (2),Z. K. (4),R. R. (1),M. L. (2),M. K. (8),M. W. (3),J. S. (7),J. O. (1),K. M. (1),A. W. (8),M. P. (4),D. B. (1),W. S. (3),M. S. (4),A. J. (3),P. K. (5),J. M. (3),R. Ż.,G. P. (2),I. L. (1),W. G. (3),J. D. (2),M. W. (4),D. Ś. (1),G. S.,J. C.,M. K. (11),B. S. (4),A. E.Ł. J.,I. L. (2),A. J. (1),B. R.,M. D. (3),R. K. (3),T. G. (4),R. R. (2),A. G. (2),M. B. (4),M. H. (2),G. B. (3),S. M.,P. D. (2),T. G. (1),M. D. (4),Z. K. (1),J. R. (2),A. Ś.,G. B. (4),Ł. T.,T. R.Z. K. (2),Z. M. (1),K. C. (3),E. P. (2),M. K. (20),M. Z. (3),M. B. (5),Ł. K. (1),M. A. (3),R. P. (3),M. P. (9),S. O.,J. D. (5),A. W. (6),I. M. (3),K. M. (3),A. K. (4),H. G. (2),M. K. (22),A. S. (7),A. W. (4),M. B. (11),P. G.,T. Z.,R. G.,B. D. (1),M. L. (3),D. D.,Z. P.,B. P. (1),B. W. (2),H. B.,J. G. (4),A. D. (3),R. M. (2),B. Ł.,K. J.,R. J.,L. T.,Z. C. (2),J. T. (2),T. G. (2),B. P. (2),M. S. (9),M. G. (9),M. D. (7),T. G. (3),W. Z.,I.K.,P. S. (3),E. T.,B. W. (4),A. B. (2),L. J. (2),M. B. (9),M. G. (6),E. G. (3),D. F. (2),I. G. (1),M. Z. (2),S. K. (4),Z. E.,A. G. (5),B. W. (5),M. B. (10),A. W. (5),T. W. (2),J. J. (2),Ł. A.,M. G. (7),G. L.,M. P. (10),L. Ł.,B. O.,J. K. (7),D. S. (4),A. W. (9),W. K. (3),K. K. (5),M. P. (8),P. Ł.,J. O. (3),M.(...) , (...),I. G. (2),P. B. (2),M. G. (8),A. Z. (3)iW. M.. W związku z przystąpieniem ww. osób do grupy strona powodowa dokonała zmiany powództwa w ten sposób, że obok żądań wskazanych w pozwie wystąpiła z nowymi żądaniami związanymi z przystępującymi osobami (zgłoszenie przystąpienia nowych członków grupy i rozszerzenie powództwa k. 19761-19816 t. XCIX-C).
W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2016 roku powód zgłosił wystąpienie członkaE. G. (5)z grupy (pismo k. 23548-23549 t. CXVIII).
W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2017 roku Miejski Rzecznik Konsumentów(...) W.dokonał modyfikacji powództwa w zakresie roszczeńJ. R. (2)iB. W. (5); zgłosił do grupy reprezentowanej przez powoda w niniejszym postępowaniu:M. B. (13),A. M. (1),A. R. (1),M. S. (6),K. K. (1),P. P. (1),I. O.,M. M. (2),A. R. (2),K. C. (2),P. P. (4),B. W. (3),R. F.,I. M. (1),M. S. (3),Z. M. (2),M. M. (4),I. J.,Z. J.,M. W. (8),A. S. (3),M. B. (3),L. Ż. (1),R. C.,G. D. (1),M. S. (1),S. P.,J. P. (1),E. K.,A. J. (4),J. S. (4),E. M. (2),K. B.,W. P. (2),P. K. (4),M. D. (5),J. O. (2),M. M. (8),D. B. (2),G. W.,B. B. (3),S. F.,P. S. (4),L. W.,M. B. (17),R. D.,J. K. (6),M. G. (5),E. G. (2),K. P.,A. F.,D. P. (3),P. P. (3),B. M. (2),G. H.,A. K. (7),L. M.,W. D. (2),E. M. (3),M. B. (16),D. L. (2),A. B. (3),D. G. (2),M. B. (12),S. J.,B. K. (5),L. Ż. (2),P. S. (5),M. D. (8),W. D. (3),K. L. (5),J. O. (4),M. M. (7),B. K. (6),P. K. (7),K. K. (6),B. G. (1),J. P. (2),K. K. (7),A. C. (4),G. G.,B. S. (5),P. J.,K. K. (8),S. S. (2),K. T.,M. Z. (4),P. S. (2),D. W. (3),A. G. (4),E. G. (4),M. N. (2),B. D. (2),Z. K. (3),A. K. (9),P. D. (3),M. K. (17),W. U.,K. O.,W. B.iS. G. (2). W związku z przystąpieniem ww. osób do grupy strona powodowa dokonała zmiany powództwa w ten sposób, że obok żądań wskazanych w pozwie wystąpiła z nowymi żądaniami związanymi z przystępującymi osobami (zgłoszenie przystąpienia nowych członków grupy i rozszerzenie powództwa k. 23573-23623 t. CXVIII-CXIX).
W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2017 roku powód zgłosił wystąpienie członkaA. C. (5)z grupy (pismo k. 26110-26111 t. CXXXI).
W piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2017 roku powód wyłączył ze składu grupy członkówL. Ż. (2)iJ. O. (4)wobec braku możliwości przedłożenia dowodów na okoliczność daty złożenia przez ww. osoby oświadczeń o przystąpieniu do grupy i wyrażeniu zgody na osobę reprezentanta grupy, ograniczając zarazem powództwo w tym zakresie (pismo k. 26141-26142 t. CXXXI).
Pozwany w dniu 13 czerwca 2017 roku w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 20 grudnia 2017 roku wniósł o odrzucenie rozszerzonego powództwa z uwagi na niedopuszczalność zmiany składu grupy po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Apelacyjnego o dopuszczalności postępowania grupowego, w trybie innym niż poprzez tryb ogłoszenia w prasie o wszczęciu postępowania i złożenia oświadczenia o przystąpieniu do grupy, zgodnie zart. 11-17 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. W przypadku merytorycznego rozpoznawania przez Sąd roszczeń zgłoszonych w piśmie powoda z dnia 20 grudnia 2016 roku pozwany wniósł o oddalenie rozszerzonego powództwa w całości oraz ustalenie, że nie należą do grupy następujące osoby zgłoszone w piśmie powoda z dnia 30 października 2015 roku:M. K. (18),A. S. (10),J. O. (5),K. S. (4),A. S. (8),E. M. (4),W. S. (2),M. T. (3),D. Ś. (2),I. D.,M. K. (19),D. W. (4),P. U.,M. H. (3),I. S. (4),K. W. (3),A. S. (9),R. K. (5),M. G. (10),M. B. (15),M. P. (11), z uwagi na to, że zostali objęci ochroną na podstawie umów(...)innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu niniejszego postępowania. Jednocześnie pozwany wniósł o ustalenie, że nie należą do grupy osoby zgłoszone w piśmie powoda z dnia 20 grudnia 2016 roku:R. P. (4),Z. K. (4),A. W. (8),W. S. (3),A. J. (3),B. S. (4),T. G. (4),S. M.,M. K. (20),H. G. (2),B. Ł.,E. T.,J. K. (3),A. W. (9),I. G. (2), z uwagi na to, że zostali objęci ochroną na podstawie umów(...)innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu niniejszego postępowania; ustalenie, że nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu grupowym roszczeniaL. J. (2),W. M.,T. G. (4), ponieważ w zawartych przez nich ubezpieczeniach ochrona została udzielona na podstawie innych umów ubezpieczenia na życie UFK innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu niniejszego postępowania; ustalenie, żeT. G. (4)nie należy do grupy, z uwagi na to, że jeden członek grupy nie może pozostawać w dwóch podgrupach; ustalenie, żeD. Ś. (2)orazM. W. (6)nie należą do grupy z uwagi na to, że pozostają w jednoosobowej podgrupie (odpowiedź pozwanego na pismo powoda z dnia 20 grudnia 2016 roku k. 26559-26570 t. CXXXIII).
Pozwany w dniu 14 lipca 2017 roku w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 24 kwietnia 2016 roku wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz ustalenie, że nie należy do grupy żadna ze 101 osób zgłoszonych w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 roku z uwagi na to, że osoby te złożyły oświadczenia o przystąpieniu do grupy po upływie terminu zakreślonego w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania grupowego. Jednocześnie wniósł o ustalenie, że nie należą do grupy osoby, które złożyły w toku procesu oświadczenia o wystąpieniu z grupy tj.:A. M. (3),H. M. (3),A. C. (5),E. G. (5). Wniósł również o ustalenie, że nie należą do grupy osoby zgłoszone w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 roku:S. P.,A. J. (4),D. B. (2),G. W.,K. P.,M. B. (16),A. B. (3),D. G. (2),L. Ż. (2),P. S. (5),K. K. (8),A. K. (9), z uwagi, iż ww. zostali objęci na podstawie umów(...)innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu niniejszego postępowania oraz ustalenie, że nie należą do grupy:D. Ś. (2),R. M. (1),M. K. (13),M. W. (6),M. A. (3),G. L.,P. S. (5), z uwagi na fakt, iż ww. pozostają w jednoosobowej podgrupie, przez co ich roszczenia nie zostały prawidłowo ujednolicone (odpowiedź pozwanego na pismo powoda z dnia 24 kwietnia 2016 roku k. 31745-31760 t. CLX).
W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2018 roku pozwany ponownie wniósł o odmowę przyznania statusu członka grupy wszystkim osobom zgłoszonym w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 roku z uwagi na fakt, iż osoby te złożyły oświadczenia o przystąpieniu do grupy po upływie zakreślonego terminu w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania grupowego; odmowę przyznania statusu członka wszystkim z 212 osób zgłoszonych w piśmie z dnia 30 października 2015 roku oraz wszystkim ze 161 osób zgłoszonych w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 roku z uwagi na to, że osoby te zostały zgłoszone w trybie nieprzewidzianym w ustawie. Wniósł również o: odmowę przyznania statusu członka grupy osobom, które przystąpiły do umowy ubezpieczenia na życie z UFK jako przedsiębiorcy:A. P. (2),A. G. (3),M. G. (3),M. K. (13),J. G. (3),M. G. (10),M. O. (2),A. K. (8)(S.),T. K.,M. Z. (3),M. P. (10),K. B.,A. Z. (4),K. G. (4); odmowę przyznania statusu członka grupy osobom, które złożyły w toku procesu oświadczenia o wystąpieniu z grupy:A. C. (5),A. M. (3),H. M. (3),E. G. (5),D. W. (3); odmowę przyznania statusu członka grupy osobom wymienionym przez powoda w piśmie z dnia 12 czerwca 2017 roku:L. Ż. (2),J. O. (6); odmowę przyznania statusu członka grupy osobom objętym ochroną na podstawie umów ubezpieczenia na życie z(...)innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania:M. K. (18),A. K. (8)(S.),J. O. (5),K. S. (4),A. S. (8),E. M. (4),W. S. (2),M. T. (3),D. Ś. (2),I. D.,M. K. (19),D. W. (4),P. U.,M. H. (3),I. S. (4),K. W. (3),A. S. (9),R. K. (5),M. G. (10),M. B. (15),M. P. (11),R. P. (4),Z. K. (4),A. W. (8),W. S. (3),A. J. (3),B. S. (4),S. M.,M. K. (20),H.grzybek,B. Ł.,E. T.,K.,A. W. (9),I. G. (2),S. P.,A. J. (4),D. B. (2),G. W.,K. P.,M. B. (16),A. B. (3),D. G. (2),L. Ż. (2),P. S. (5),K. K. (8),A. K. (9); odmowę przyznania statusu członka grupy osobom pozostającym w jednoosobowej podgrupie:D. Ś. (2),R. M. (1),M. K. (13),M. W. (6),M. A. (3),G. L.,P. S. (5); odmowę rozpoznania w postępowaniu grupowym roszczeńL. J. (2),W. M.iT. G. (4)ponieważ w zawartych przez nich ubezpieczeniach ochrona została udzielona na podstawie innych umów(...)innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu niniejszego postępowania; odmowę przyznania statusu członka grupyT.gruba z uwagi na to, że jeden członek grupy nie może pozostawać w dwóch podgrupach jednocześnie (pismo procesowe k. 34831-34841 t. CLXXVI).
W piśmie procesowym z dnia 8 maja 2018 roku powód zgłosił wystąpienie z grupyL. Ż. (2)oraz podtrzymał wniosek o wyłączenie ze składu grupyJ. O. (4). Wniósł o ustalenie składu grupy zgodnie z wykazem członków grupy stanowiącym załącznik nr 2 do pisma oraz wniósł o oddalenie zarzutów pozwanego i wniosków pozwanego o odmowę przyznania przez Sąd statusu członka grupy osobom wskazanym przez pozwanego w piśmie z dnia 16 kwietnia 2018 roku, uwzględniając wystąpienie oraz wyłączenie ze składu grup osób wskazanych w niniejszym piśmie (pismo procesowe k. 34853-34891 t. . CLXXVI).
W piśmie przygotowawczym z dnia 15 czerwca 2018 roku pozwany wniósł o uznanie, że czynność procesowa powoda polegająca na przedłożeniu nowego wykazu członków grupy jest bezskuteczna i o oparcie rozstrzygnięcia o składzie grupy na wykazie członków grupy złożonym przez powoda przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 roku. Pozwany cofnął wniosek z dnia 16 kwietnia 2018 roku odmowę rozpoznania w postępowaniu grupowym roszczeńL. J. (2),W. M.(pismo przygotowawcze k. 35426-35434 t. CLXXIX).
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:
Zgodnie z art. 12 u.p.g. w oświadczeniu o przystąpieniu do grupy uprawniony powinien określić swe żądanie oraz wskazać okoliczności uzasadniające żądanie, a także przynależność do grupy oraz przedstawić dowody. Wykaz osób, które przystąpiły do grupy, sporządza powód i przedstawia sądowi, dołączając oświadczenia o przystąpieniu do grupy. Sąd doręcza wykaz pozwanemu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1. u.p.g. po upływie wyznaczonego przez sąd terminu, nie krótszego niż miesiąc od dnia doręczenia powodowi zarzutów co do członkostwa, sąd wydaje postanowienie co do składu grupy. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.
W realiach niniejszej sprawy pozwany w piśmie z dnia 16 kwietnia 2018 roku ostatecznie podniósł i ujednolicił swoje zarzuty odnośnie członkostwa zgłoszonych przez powoda osób w grupie.
Pozwany w pierwszej kolejności podniósł, iż 101 osób zgłoszonych w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 roku złożyły oświadczenia o przystąpieniu do grupy po upływie terminu zakreślonego w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania grupowego. Sąd w składzie orzekającym zarzutu powyższego nie podzielił. Zgodnie z treścią zamieszczonego w prasie ogłoszenia oraz wydanym w dniu 19 października 2016 roku prawomocnym postanowieniem, każda osoba spełniająca warunki wymienione w ogłoszeniu mogła przystąpić do grupy, składając pisemne oświadczenie o przystąpieniu do grupy w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy od daty ukazania się ogłoszenia, w tym wypadku do dnia 30 stycznia 2017 roku oraz przesyłając je do reprezentanta grupy – Miejskiego Rzecznika Konsumentów w(...) W., na adres jego pełnomocników radców prawnychA. L.lubD. K. (2),(...) s.c.,ul. (...),(...)-(...) W.. Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, iż osoby wymienione w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 roku złożyły wymagane oświadczenia opatrując je datą równą lub wcześniejszą niż 30 stycznia 2017 roku. Sąd nie znalazł przy tym podstaw, aby twierdzić, iż oświadczenia te zostały złożone po bezskutecznym upływie terminu. Jeżeli pozwany twierdził, że w istocie tak było, to winien na tą okoliczność przedstawić stosowne dowody, a któremu to obowiązkowi nie sprostał, ograniczając się jedynie do podnoszenia niczym niepopartych twierdzeń. Ponadto skoro Sąd w postanowieniu nie zobowiązał powoda do złożenia w określonym terminie wykazu osób, które przystąpiły do grupy, przyjmuje się że taki wykaz powinien zostać sporządzony niezwłocznie, lecz w rozsądnym czasie. W ocenie Sądu sporządzenie przez powoda i przedstawienie sądowi stosownego wykazu, zawierającego oświadczenia o przystąpieniu do grupy odbyło się w stosownym czasie i bez zbędnej zwłoki, albowiem liczba osób i konieczność zgromadzenia oryginałów dokumentów, uzasadniały czas w jakim ostatecznie wykaz osób został sądowi przedstawiony. Na marginesie zaznaczyć należy, iż w sytuacji gdyby zapadło postanowienie Sądu i zakreślono by powodowi termin (sądowy) na złożenie dokumentów, ewentualne braki wykazu, oświadczeń, pisma itd. podlegałyby usunięciu stosownie doart. 130 k.p.c.lub też możliwe byłoby wydłużenie powodowi sądowego terminu na przedstawienie wykazu.
W kolejnym zarzucie pozwany wnosił o odmowę przyznania statusu członka wszystkim z 212 osób zgłoszonych w piśmie z dnia 30 października 2015 roku oraz wszystkim ze 161 osób zgłoszonych w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 roku z uwagi na to, że osoby te zostały zgłoszone w trybie nieprzewidzianym w ustawie. Niewątpliwie, z czym należy się zgodzić z pozwanym, zgodnie z u.p.g. zainteresowane podmioty mogą wyrazić wolę wzięcia udziału w postępowaniu grupowym w dwojaki sposób: mogą wejść w skład tak zwanej grupy inicjującej, na rzecz której reprezentant grupy wnosi pozew z wnioskiem o jego rozpoznanie w postępowaniu grupowym lub też przystąpić do postępowania grupowego już po wydaniu przez sąd, na podstawie art. 10 ust. 1, postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym i zarządzeniu publicznego ogłoszenia o jego wszczęciu (art.11 u.p.g.). Ustawa natomiast nie zawiera regulacji, co do podmiotów chcących przystąpić do grupy w okresie pomiędzy złożeniem pozwu, a zamieszczeniem ogłoszenia w prasie o wszczęciu postępowania grupowego. W ocenie Sądu brak jest podstaw by twierdzić, że we wskazanym okresie nie jest możliwe złożenie oświadczenia o przystąpieniu do grupy, albowiem przepisy ustawy wprost tego nie zabraniają, lecz także wyraźnie nie zezwalają na omawianą sytuację. Ustawodawca przewidział jedynie, że niedopuszczalne jest przystąpienie do grupy po upływie terminu wyznaczonego przez sąd w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania grupowego, dlatego też należy przyjąć, iż do tego momentu możliwe jest przystąpienie zainteresowanego podmiotu do grupy. Zastrzec jednak należy, że osoby te winny spełniać przesłanki, o których mowa w postanowieniu o zarządzeniu ogłoszenia i zamieszczonym w prasie ogłoszeniu, albowiem oświadczenie podmiotów chcących przystąpić do grupy de facto zgodnie z przepisami powinno zostać złożone po jego dokonaniu. Zauważyć też należy, że zakreślone w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania warunki przystąpienia do procesu odpowiadają podstawie faktycznej dochodzonego roszczenia przez te osoby. Zdaniem składu orzekającego pism powoda z dnia 30 października 2015 roku oraz z dnia 20 grudnia 2016 roku nie należało zatem traktować jako rozszerzenie powództwa, lecz jako zgłoszenie przystąpienia do grupy podmiotów wymienionych w piśmie.
Pozwany ostatecznie podniósł również, że odmówić należy statusu członka grupie osób, które przystąpiły do umowy ubezpieczenia na życie UFK jako przedsiębiorcy tj.:A. P. (2),A. G. (3),M. G. (3),M. K. (13),J. G. (3),M. G. (10),M. O. (2),A. K. (8)(S.),T. K.,M. Z. (3),M. P. (10),K. B.,A. Z. (4)orazK. G. (4). Przeprowadzone w stosunku do wyżej wymienionych osób postępowanie dowodowe wykazało, że jedynieA. K. (8)iK. B.przystąpili do umowy(...)jako przedsiębiorcy, albowiem czynność przystąpienia związana była z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą i uzyskaniem kredytu na prowadzoną działalność, dzięki czemu ww. mogli ponosić mniejsze koszty kredytu. Pomimo wezwania na termin rozprawy celem ustalenia, czyA. Z. (4)orazK. G. (4)przystępując do umowy ubezpieczenia byli przedsiębiorcami, a umowa zawarta została w ramach działalności gospodarczej, wyżej wymienieni nie stawili się przed Sądem, wobec czego ponoszą oni ujemne konsekwencje swojego niestawiennictwa, sprowadzającego się do nieudowodnienia statusu konsumenta stosownie do treściart. 6 k.c.Z tego też względu Sąd wymienionym osobom odmówił statusu członka grupy. W stosunku do pozostałych osób stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie prowadzi do wniosku, iż podmioty te wykonywały działalność gospodarczą w dacie przystąpienia do umowy ubezpieczenia, bądź też pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, umowy zawierały w związku z wykonywaną działalnością. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tych osób wykazało, że umowa ubezpieczenia zawierana była na zaspokojenie potrzeb własnych jako osób fizycznych, a nie przedsiębiorców.
Sąd w przedmiotowej sprawie odmówił statusu członka grupy osobom, które złożyły oświadczenia o wystąpieniu z grupy, a byli to:A. M. (3),H. M. (3),A. C. (5),E. G. (5),L. Ż. (2),D. W. (3).
Statusu członka grupy Sąd odmówił równieżJ. O. (4), wobec złożonego w tym zakresie wniosku powoda oraz w braku możliwości przedłożenia dowodów na okoliczność daty złożenia przezJ. O. (4)oświadczenia o przystąpieniu do grupy i wyrażeniu zgody na osobę reprezentanta grupy.
Za zasadny należało uznać wniosek pozwanego o odmowę przyznania statusu członka grupy osobom objętym ochroną na podstawie umów ubezpieczenia na życie z UFK innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania:M. K. (18),A. K. (8)(S.),J. O. (5),K. S. (4),A. S. (8),E. M. (4),W. S. (2),M. T. (3),D. Ś. (2),I. D.,M. K. (19),D. W. (4),P. U.,M. H. (3),I. S. (4),K. W. (3),A. S. (9),R. K. (5),M. G. (10),M. B. (15),M. P. (11),R. P. (4),Z. K. (4),A. W. (8),W. S. (3),A. J. (3),B. S. (4),S. M.,M. K. (20),H.grzybek,B. Ł.,E. T.,K.,A. W. (9),I. G. (2),S. P.,A. J. (4),D. B. (2),G. W.,K. P.,M. B. (16),A. B. (3),D. G. (2),L. Ż. (2),P. S. (5),K. K. (8),A. K. (9). Sąd zważył, że wyżej wymienione osoby i ich zgłoszenia ujęte zostały w pismach z dnia 30 października 2015 roku, z dnia 20 grudnia 2016 roku oraz z dnia 24 kwietnia 2017 roku. Powód nie kwestionował, że wymienione wyżej osoby objęte zostały ochroną na podstawie umów ubezpieczenia na życie z UFK innych niż wymienione w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wskazywał przy tym, że bez znaczenia dla sprawy, a także uwzględnienia wymienionych osób jako członków grupy jest treść ogłoszenia i warunki w nim zawarte, istotnym w ocenie powoda jest li tylko jednakowość podstawy faktycznej powództwa. Poglądu tego nie sposób podzielić. Wydane przez Sąd postanowienie wiąże zarówno strony, jak i sam Sąd. A więc jeżeli zawarto w nim określone warunki, które nie zostały spełnione przez ww. osoby nie mogą one zostać uznane za członków grupy. Skoro powód twierdzi, że treść ogłoszenia oraz warunki w nim zawarte wymienione w postanowieniu są zbyt wąskie, mógł zaskarżyć w jego ocenie nieodpowiadające warunkom sprawy orzeczenie. Bez znaczenia okazał się również fakt, iż część z wymienionych osób chęć przystąpienia do sprawy zgłosiła zanim pojawiło się ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego. Jak już wyżej wskazano, zdaniem Sądu podmiot chcących przystąpić do grupy w okresie pomiędzy złożeniem pozwu, a wydaniem ogłoszenia w prasie winien spełniać przesłanki, o których mowa w postanowieniu i ogłoszeniu o wszczęciu postępowania grupowego, albowiem jego oświadczenie powinno zostać złożone po jego dokonaniu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1. u.p.g. sąd wydaje postanowienie co do składu grupy na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzemienia wymienionego artykułu Sąd w wydanym przez siebie postanowieniu ograniczył się do ustalenia ogólnego składu członków grupy uznając za niewiążący przyjęty przez powoda podziały na podgrupy. Rozwiązanie takie wydaje się o tyle uzasadnione, iż po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, w przypadku rozstrzygania o zasadności powództwa głównego i ewentualnego, podział na podgrupy dokonany i zawnioskowany przez stronę powodową utrudniłby wydanie przyszłego orzeczenia. Z tych tez względów, Sąd za bezzasadne uznał zarzuty pozwanego, aby odmówić statusu członka grupy osobom pozostającym w podgrupach jednoosobowych lub też ujętych w dwóch podgrupach.
W stosunku do pozostałych osób Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie przesłanek przemawiających za odmową przyznania im statusu członka grupy i ujął je w punkcie I sentencji postanowienia. Przyznaniu takiego statusu nie sprzeciwiała się strona pozwana, lub też nie były uzasadnione zarzuty pozwanego podniesione w celu odmowy podmiotom przyznania statusu członka grupy.
Wnioski i uzasadnienia pism procesowych strony pozwanej obejmowały osobęK. W. (3). Jako, że osoba ta nie była wymieniana w pismach procesowych strony powodowej i nie została uwzględniona w wykazie grupy przedstawionej przez powoda, Sąd pominął ww. wydając przedmiotowe orzeczenie.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
SSO Rafał Wagner SSO Ewa Ligoń-Krawczyk SSO Jacek Bajak