Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 999/18
Data wyroku: 2018-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Wojgienica
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt VII Ka 999/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 listopada 2018 roku
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: SSO Leszek Wojgienica
Protokolanci: st. sekr. sąd. Marzena Wach, st. sekr. sąd. Jolanta Jankowska
po rozpoznaniu w dniach 08 i 29 listopada 2018 roku sprawyD. M., córkiK.iD.z d.P.,urodzonej (...)wS., obwinionej o wykroczenie zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznychi in., na skutek apelacji obwinionej od wyroku Sądu Rejonowego wS.z dnia 30 sierpnia 2018 roku, w sprawie(...)
Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że obwinionąD. M.uniewinnia od zarzucanych jej wykroczeń, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
VII Ka 999/18

UZASADNIENIE
D. M.została obwiniona o to, że:

I
będąc płatnikiem składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej, gdzie indziej nieklasyfikowanej, prowadzonej pod nazwą(...)wS., do dnia wystąpienia z wnioskiem o ukaranie tj. do dnia 25 maja 2018 r. nie dopełniła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczanie społeczne za okres: składka za miesiąc 07.2017 r. termin płatności 10.08.2017 roku; składka za miesiąc 08.2017 roku, termin płatności 11.09.2017 roku; składka za miesiąc 09.2017 roku, termin płatności 10.10.2017 roku; składka za miesiąc 10.2017 roku, termin płatności 10.11.2017 roku, składka za miesiąc 11.2017 roku, termin płatności 11.12.2017 roku; składka za miesiąc 12.2017 roku, termin płatności 10.01.2018 roku; składka za miesiąc 01.2018 roku, termin płatności 12.02.2018 roku; składka za miesiąc 02.2018 roku, termin płatności 12.03.2018 roku, w wysokości 6022,37 zł należności głównej, powiększonej o odsetki naliczone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. o wykroczenie zart. 98 ust. 1pkt laustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.)

II
będąc płatnikiem składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej, gdzie indziej nieklasyfikowanej, prowadzonej pod nazwą(...)wS., do dnia wystąpienia z wnioskiem o ukaranie tj. do dnia 25 maja 2018 r. nie dopełniła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczanie zdrowotne za okres: za miesiąc 07.2017 roku - termin płatności 10.08.2017 roku, za miesiąc 08.2017 roku - termin płatności 11.09.2017 roku; za miesiąc 09.2017 roku - termin płatności 10.10.2017 roku; za miesiąc 10.2017 roku - termin płatności 10.11.2017 roku; za miesiąc 11.2017 roku - termin płatności 11.12.2017 roku, za miesiąc 12.2017 roku - termin płatności 10.01.2018 roku; za miesiąc 01.2018 roku - termin płatności 12.02.2018 roku; za miesiąc 02.2018 roku - termin płatności 12.03.2018 roku, w wysokości 2423,56 zł należności głównej, powiększonej o odsetki naliczone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. o wykroczenie zart. 98 ust. 1pkt la i ust. 3 w zw. zart. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.)

III
będąc płatnikiem składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej, gdzie indziej nieklasyfikowanej, prowadzonej pod nazwą(...)wS., do dnia wystąpienia z wnioskiem o ukaranie tj. do dnia 25 maja 2018 r. nie dopełniła obowiązku opłacenia składek na Fundusz Pracy za okres: składka za miesiąc 07.2017 r. - termin płatności 10.08.2017 r., składka za miesiąc 08.2017 r. - termin płatności 11.09.2017 r., składka za miesiąc 09.2017 r. - termin płatności 10.10.2017 r., składka za miesiąc 10.2017 r. - termin płatności 10.11.2017 r., składka za miesiąc 11.2017 r. - termin płatności 11.12.2017 r., składka za miesiąc 12.2017 r. - termin płatności 10.01.2018 r., składka za miesiąc 01.2018 r. - termin płatności 12.02.2018 r., składka za miesiąc 02.2018 r. - termin płatności 12.03.2018 r., w wysokości 417,49 zł należności głównej, powiększonej o odsetki naliczone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, tj. o wykroczenie zart. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.) w zw. zart. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.).

Wyrokiem Sądu Rejonowego wS.z dnia 30 sierpnia 2018 roku, w sprawie(...)obwinionaD. M.została uznana za winną zarzucanych jej wykroczeń i na podstawieart. 98 ust. 1pkt laustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 98ust. pkt la iust 3w zw. zart. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychiart. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyw zw. zart. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, opierając wymiar kary oart. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyw zw. zart. 9 §2k.w. w zw. zart. 24 §1 i §3k.w., wymierzono jej karę grzywny w kwocie 3000 (trzy tysiące) złotych; obwiniona została zwolniona od kosztów postepowania i opłaty.
Apelację od powyższego wyroku wniosła obwiniona, która na podstawieart. 103 § 2 k.p.w.zaskarżyła go w całości, zarzucając:
1/ naruszenieart. 7 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w.poprzez pominięcie dowodów, nieuzasadnienie ich pominięcia w postaci umów zlecenia zawartych zZakładem Usług (...)wS., co miało wpływ na treść orzeczenia (opisane poniżej w uzasadnieniu),
2/ naruszenieart. 4 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w.polegające na nieuwzględnieniu okoliczności prze­mawiających na korzyść obwinionego, polegające miedzy innymi na pominięciu ww. dowodów oraz pominięciu faktu, że działalność gospodarczą miała jedynie zarejestro­waną w(...), a nie prowadziła jej faktycznie, co miało wpływ na treść orzeczenia,
3/ naruszenieart. 5 § 2 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w.poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na ko­rzyść obwinionej (opisane poniżej w uzasadnieniu),
4/ błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a mające wpływ na jego treść, polegających między innymi na przyjęciu, żefaktycznieprowa­dziła działalność gospodarczą i w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 paździer­nika 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych (zwaną dalej ustawą o s.u.s) oraz art. 66 ust 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finanso­wanych ze środków publicznych i podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecz­nemu i zdrowotnemu oraz opłacaniu składek na Fundusz Pracy, i w związku z powyż­szym naruszenie:
5/ art. 98 ust 1 pkt la ustawy o s.u.s.,art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błąd subsumcji.
Podnosząc powyższe zarzuty autorka apelacji sformułowała wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie jej od zarzucanych wykroczeń.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w związku z przyjęciem ustalenia, że pomimo zarejestrowania przez obwinioną działalności gospodarczej pod nazwą(...)wS.nie sposób przyjąć, by doszło do ziszczenia się warunku prowadzenia tej działalności, będącego warunkiem sine qua non odpowiedzialności za wszystkie zarzucane czyny. Nie powielając starannie opracowanej argumentacji uzasadnienia apelacji w zakresie dotyczącym zdatności obwinionej do bycia podmiotem ponoszącym odpowiedzialność za zarzucane jej wykroczenia, zgodzić się należy z tym, że jedynie prowadzenie przez nią działalności gospodarczej stanowiłoby źródło obowiązków, których naruszenie mogłoby z kolei stanowić podstawę odpowiedzialności za zarzucane wykroczenia. Świadomość obowiązku wykazania istnienia tego znamienia miał oskarżyciel, co wynika z opisu czynów zarzucanych obwinionej. Dla sądu a quo tymczasem, kwestia powyższa jawiła się nieistotną, czego dowodzi oparcie ustalenia o rozpoczęciu przez obwinioną działalności gospodarczej na podstawie wpisu do(...), z pominięciem obowiązku wnikliwego ustosunkowania się do wyjaśnień obwinionej, w których konsekwentnie utrzymywała, że jakkolwiek działalność gospodarczą zarejestrowała, to jednak na skutek zbiegu niekorzystnych okoliczności nie była w stanie jej „rozpocząć” w ścisłym znaczeniu tego terminu, albowiem pozostała bez lokalu. W trakcie postępowania jurysdykcyjnego obwiniona okoliczność tę wykazała dowodami w postaci dokumentów, w tym na etapie postępowania odwoławczego – dokumentu w postaci deklaracji podatkowej(...)za rok 2017. Znamiennym jest, że przyjmując w całości wyjaśnienia obwinionej, w tym w części dotyczącej powodów nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, jak też składek na Fundusz Pracy, sąd a quo przeprowadzał proces subsumcji nie dostrzegając różnicy między formalnym zarejestrowaniem działalności gospodarczej i jej faktycznym prowadzeniem. Wszak z wyjaśnień obwinionej wynika jednoznacznie, że działalności nie wykonywała, a sąd wyjaśnienia te przyjął za podstawę ustalenia faktów.  „Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu należy uznać, że wpis ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Nie kreuje on bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone (Andrzej Radzisław; Komentarz do art.13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Wydawnictwo LEX). Jak wynika z materiału dowodowego będącego podstawą ustaleń sądu a quo, obwiniona domniemanie owo skutecznie podważyła, a w konsekwencji nie sposób przyjąć, by można było przypisać jej cechę przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w okresie wynikającym z czynów zarzucanych we wniosku o ukaranie. Wniosek z powyższego, że swoim zachowaniem nie mogła popełnić zarzucanych jej we wniosku o ukaranie czynów, z powodu niezdatności do bycia podmiotem zobowiązanym do opłacania składek, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku zgodnie z postulatem środka odwoławczego (art. 437 § 2 kpkw zw. zart. 438 pkt 2 i 3 kpkw zw. zart. 109 § 2 kpww zw. zart. 5 § 1 pkt 1 kpww zw. zart. 62 § 3 kpw) i obciążeniem Skarbu Państwa kosztami postępowania (art. 119 § 2 pkt 1 kpw).
W wyniku powyższych rozważań bezprzedmiotowym stało się rozważenie pozostałych zarzutów środka odwoławczego (art. 436 kpkw zw. zart. 109 § 2 kpw).