Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 712/17
Data wyroku: 2018-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Szcześniak
Słowa kluczowe: Obniżenie alimentów
Podstawa prawna: art 138 kro
Teza: obniżenie alimentów należnych od babci i dziadka dla małoletniej wnuczki

Sygn. akt III RC 712/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 czerwca 2018 r.
Sąd Rejonowyw. T.III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
Przewodniczący SSR Marek Szcześniak
Protokolant sekr.sądowy Karol Kotoński
Po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r.w. T.
przy udziale -
sprawy z powództwaB. B. (1)
przeciwko mał.A. B.działającej przez matkęM. R.
o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego
i z powództwaK. B. (1)
przeciwko mał.A. B.działającej przez matkęM. R.
o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego

I
obniża wysokość alimentów odB. B. (1)na rzecz mał.A. B.z kwoty 300 zł miesięcznie ustalonej na mocy wyroku z dnia 24.02.2017r. w sprawie(...)Sądu Okręgowego wT.do kwoty obecnie po 200 zł (dwieście) miesięcznie, poczynając od dnia 01.02.2018r, płatne z góry do dnia 10-go każdego miesiąca, do rąk matki małoletniejM. R., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat,

II
oddala w pozostałej części powództwoB. B. (1),

III
obniża wysokość alimentów odK. B. (1)na rzecz mał.A. B.z kwoty 150 zł miesięcznie ustalonej na mocy wyroku z dnia 24.02.2017r. w sprawie(...)Sądu Okręgowego wT.do kwoty obecnie po 100 zł (sto) miesięcznie, poczynając od dnia 01.02.2018r, płatne z góry do dnia 10-go każdego miesiąca, do rąk matki małoletniejM. R., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat,

IV
oddala w pozostałej części powództwoK. B. (1),

V
oddala wniosekB. B. (1)o zasądzenie od mał.A. B.zwrotu kosztów procesu,

VI
oddala wniosekK. B. (1)o zasądzenie od mał.A. B.zwrotu kosztów procesu,

VII
wyrokowi w punktach I i III sentencji nadaje rygor natychmiastowej wykonalności,

VIII
uchyla postanowienie z dnia 24.01.2018r. o zabezpieczeniu powództwB. B. (1)iK. B. (1).

III RC 712/17

UZASADNIENIE

B. B. (1)w dniu 28 sierpnia 2017r. wniósł pozew przeciwko małoletniejA. B.działającej przez matkęM. R.domagając się stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego określonego w kwocie po 300zł w sprawie(...)Sądu Okręgowego wT.poczynając od dnia wniesienia pozwu wskazując m.in., iż alimenty dla małoletniej wnuczki były zasądzone z uwagi na niewypełnianie obowiązku alimentacyjnego przez ojca małoletniejP. B., a ponieważ obecnieP. B.regularnie płaci alimenty to odpadła przesłanka zart. 132 kroistnienia obowiązku alimentacyjnego dziadków małoletniej (k.2-5)

K. B. (1)w dniu 28 sierpnia 2017r. w sprawie(...)SRw. T.wniosła pozew przeciwko małoletniejA. B.działającej przez matkęM. R.domagając się stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego określonego w kwocie po 150zł w sprawie(...)Sądu Okręgowego wT.poczynając od dnia wniesienia pozwu wskazując m.in., iż alimenty dla małoletniej wnuczki były zasądzone z uwagi na niewypełnianie obowiązku alimentacyjnego przez ojca małoletniejP. B., a ponieważ obecnieP. B.regularnie płaci alimenty to odpadła przesłanka zart. 132 kroistnienia obowiązku alimentacyjnego dziadków małoletniej (k.2-5 w aktach sprawy(...)SRw. T.)
Sprawa(...)SRw. T.została połączona z niniejszą sprawą w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k.20 w aktach sprawy(...)SRw. T.)

M. R.działając w imieniu małoletniej pozwanejA. B.wniosła o oddalenie obu powództw podnosząc m.in., iż ojciec małoletniejP. B.został w wyroku rozwodowym zobowiązany do płacenia alimentów po(...)zł miesięcznie dla mał.A., jednakże egzekucja świadczeń alimentacyjnych prowadzona przez komornika sądowego nie jest w pełni skuteczna, wydatki na potrzeby małoletniej nie zmniejszyły się od czasu zakończenia sprawy(...)Sądu Okręgowegow. T.i konieczne jest utrzymanie obowiązku alimentacyjnego dziadków wobec małoletniej (k.64-70)
S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e
MałoletniaA. B.urodziła się w dniu (...)i pochodzi ze związku małżeńskiegoM. B.iP. B..
Wyrokiem z dnia 09 grudnia 2015r. Sąd Okręgowyw. T.w sprawie(...)rozwiązał związek małżeński rodziców małoletniej przez rozwód. Tym samym wyrokiem nałożono na rodziców małoletniej obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletniejA.i tytułem udziału ojca dziecka w tych kosztach zasądzono odP. B.alimenty w kwocie po(...)zł miesięcznie. Wyrok uprawomocnił się z dniem 12 stycznia 2016r.
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowymw. T.M. K.prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwkoP. B.odnośnie świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniejA.. Podczas prowadzonej egzekucji od 12 stycznia 2016r. zostały wyegzekwowane następujące kwoty:
- w lutym 2016r. – 100zł, z której wierzycielowi przekazano ok. 80 zł.
- we wrześniu 2016r. – 50zł (była to wpłataP. B.na konto komornika tytułem alimentów za miesiąc lipiec 2016r.)
P. B.przesyłał matce małoletniej alimenty przekazem pocztowym, tj.:
18 stycznia 2016r. - kwotę 50 zł jako alimenty za styczeń 2016r.,
11 marca 2016r. - kwotę 50 zł jako alimenty za marzec 2016r.,
01 czerwca 2016r.- kwotę 100 zł jako alimenty za miesiąc kwiecień 2016r.,
04 lipca 2016r. - kwotę 50 zł jako alimenty za lipiec 2016r.
Na dzień 22 sierpnia 2016r. alimenty zaległe dla wierzyciela wynosiły(...)
Na mocy wyroku Sądu Okręgowegow. T.z dnia 24.02.2017r., w sprawie(...), zmieniono wyrok sądu I instancji i zasądzono odB. B. (1)iK. B. (1)dla wnuczki mał.A. B.– z uwagi na niewypełnianie obowiązku alimentacyjnego przez ojca małoletniejP. B.– alimenty w wysokości:

a
po 300 zł miesięcznie odB. B. (1), poczynając od dnia 18.03.2016r., płatne z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca, do rąk matki małoletniejM. R., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat,

b
po 150 zł miesięcznie odK. B. (1), poczynając od dnia 18.03.2016r., płatne z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca, do rąk matki małoletniejM. R., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat.

Wówczas małoletniaA.mieszkała razem z matką wT.przyul. (...), w mieszkaniu należącym doM. R.. Małoletnia nie miała majątku. Nie otrzymywała alimentów z funduszu alimentacyjnego bo jej matka przekroczyła kryterium dochodowe.
Matka małoletniejM. R.była zatrudniona na cały etat w charakterzes.i uzyskiwała dochód ok.(...)zł brutto miesięcznie, tj. ok.(...)zł netto miesięcznie (wraz z premiami i innymi dodatkami). Jej ojciec nie z marł a matkaZ. R.liczyła(...)lat i pobierała rentę rodzinną w kwocie(...)zł netto miesięcznie. MatkaM. R.otrzymywała też dochód z wynajmu mieszkania ok.(...)zł netto miesięcznie, tj. po opłaceniu podatku.

M. R.nie korzystała z programu(...)(...), gdyż przekroczyła kryterium dochodowe.M. R.posiadała samochód markiP. (...), rocznik(...)Spłacała raty za samochód w kwocie 321 zł miesięcznie.
Ojciec małoletniejP. B.mieszkał wraz z rodzicami wT.przyul. (...).P. B.dawał czasami rodzicom na swoje utrzymanie 50-200 zł i kwota ta obejmowała opłaty za mieszkanie i wyżywienie (stołuje się razem z rodzicami) oraz na środki czystości.P. B.oprócz małoletniejA.miał na utrzymaniu jeszcze jedno dziecko z pierwszego związku małżeńskiego, tj. córkęO. B.która liczyła(...)lat.P. B.na rzecz córkiO.był zobowiązany do płacenia alimentów w kwocie 600 zł miesięcznie i prowadzona była egzekucja komornicza tych świadczeń.
WówczasB. B. (1)liczył(...)lat, aK. B. (2)miała(...)lat. pozostawali w związku małżeńskim. Mieszkali wT.przyul. (...). Do tego mieszkania małżonkowie mieli spółdzielcze prawo własnościowe wSM (...).

B. B. (1)oprócz emerytury nie miał innych dochodów. Emerytura wynosiła(...)zł netto miesięcznie.B. B. (1)chorował. Był po operacjiż. ś.. Miał dietę beztłuszczową i był pod stałą opiekao.Przyjmował też leki na nadciśnienie.K. B. (1)otrzymywała emeryturę w wysokości(...)zł netto miesięcznie. Chorowała na cukrzycę i nadciśnienie. Na leki wydawała 140 zł miesięcznie. Przebywała na ścisłej diecie. Małżonkowie nie mieli innych dochodów. Posiadali wspólny budżet domowy. W marcu 2016r. sprzedali działkę. Za działkę otrzymali(...)zł. Za pieniądze ze sprzedaży działki kupili lodówkę i pralkę. Za pralkę zapłacili ok. 1400-1600 zł, za lodówkę ok. 2100-2200 zł. Część pieniędzy wydali na naprawę rozrządu w samochodzie, a ok. 1100 zł na dopłatę za wodę na działce. Ze sprzedaży działki pozostało im ok. 2000 zł.B. B. (1)był właścicielem samochoduT. (...)rok produkcji 2008r. orazF. (...)rok produkcji(...)
(dowód: akta sprawy(...)SR w Toruniu-VIII Ca(...)SOw. T.na k. 2-27, 42-75, 82-127, 150-160, 165-166, 169, 174, 179-182, 189-192, 199-201, 209-211)
Obecnie małoletniaA.nadal mieszka razem z matką wT.przyul. (...), w mieszkaniu należącym doM. R.. Wydatki na utrzymanie małoletniej nie zmniejszyły się do czasu zakończenia sprawy(...)SOw. T.Małoletnia nadal nie otrzymuje alimentów z funduszu alimentacyjnego.
Sytuacja materialna matki małoletniej nie uległa zmianom wobec istniejącej w chwili zakończenia sprawy(...)SOw. T.

MatkaM. R.ma(...)lat i pobiera rentę rodzinną po ok.(...)zł netto miesięcznie. MatkaM. R.sprzedała mieszkanie które wcześniej wynajmowała.
B. B. (1)obecnie ma emeryturę w wysokości ok.(...)netto miesięcznie. W maju 2018r. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
K. B. (1)ma ok. 30 zł miesięcznie więcej emerytury niż w 2017r.B. B. (1)nadal biorze leki na nadciśnienie za ok. 40 zł miesięcznie. OstatnioK. B. (1)przeszła operację i po założeniu stomii wydaje ok. 50 zł miesięcznie więcej na leki niż w 2017r.
Egzekucja komornicza alimentów należnych dla wnuczkiA. B.odB.iK. B. (1)nie jest prowadzona, po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie(...)SOw. T.zostały zapłacone wszystkie alimenty zaległe dla wnuczki, ponadto były terminowo płacone alimenty bieżące i ostatnia zapłata była za styczeń 2018r.
Na mocy postanowienia z dnia 24.01.2018r. o zabezpieczeniu powództw w niniejszej sprawie:

1
wstrzymano od dnia 1 lutego 2018r. wypłatę alimentów należnych małoletniejA. B.odB. B. (1), przyznanych na mocy wyroku z dnia 24.02.2017r. Sądu Okręgowegow. T.w sprawie(...), w wysokości 300 zł miesięcznie,

2
wstrzymano od dnia 1 lutego 2018r. wypłatę alimentów należnych małoletniejA. B.odK. B. (1), przyznanych na mocy wyroku z dnia 24.02.2017r. Sądu Okręgowegow. T.w sprawie(...), w wysokości 150 zł miesięcznie.

Ponadto zostały częściowo spłacone alimenty zaległe przezP. B.należne dla mał.A. B..
Nadal jest prowadzona egzekucja alimentów odP. B.dla mał.A. B., a także egzekucja alimentów dlaO. B.i komornik rozdziela kwoty przekazując pieniądze dla 2 córek uprawnionych do alimentów – w efekcie tych rozliczeń odP. B.dla mał.A. B.przekazano komornikowi od sierpnia 2017r.:
– w dniu 02.08.2017r. – kwotę ok. 525 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 470 zł,
– w dniu 11.09.2017r. – kwotę ok. 533 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 488 zł,
– w dniu 03.11.2017r. – kwotę ok. 550 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 503 zł,
– w dniu 22.11.2017r. – kwotę ok. 550 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 508 zł,
– w dniu 16.01.2018r. – kwotę ok. 388 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 323 zł,
– w dniu 30.01.2018r. – kwotę ok. 186 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 156 zł,
– w dniu(...).02.2018r. – kwotę ok. 182 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 153 zł,
– w dniu 28.02.2018r. – kwotę ok. 184 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 159 zł,
– w dniu 28.03.2018r. – kwotę ok. 189 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 155 zł,
– w dniu 30.04.2018r. – kwotę ok. 188 zł, z czego mał.A.komornik przekazał ok. 162 zł.
Na dzień 10 maja 2018r. alimenty zaległe dla wierzyciela tj. mał.A. B.egzekwowane przez komornika wynosiły ok.(...)zł.
(okoliczności bezsporne k.2-5,27-28,32-36,53,64-72,78,79,81,83-92,97-99,113-114 i w aktach(...)SRw. T.k.2-5)
(dowód: pisma komornika k.17,50,63,95,103-109,
- zaświadczenie o emeryturze k.20-26
- postanowienie o zabezpieczeniu k.58-60
- pismo policji k.62,96,
- orzeczenie o niepełnosprawności k.112)
S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie stosownych dokumentów urzędowych i prywatnych, a których domniemanie autentyczności wynikające zart. 245 kodeksu postępowania cywilnego– a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające zart. 244 kpc– nie zostały podważone.
Zgodnie zart. 230 kpcuznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte pozwach i innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.
W myślart. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoprawomocne orzeczenie w przedmiocie alimentów może zostać zmienione w razie istotnej zmiany stosunków, przez którą rozumieć należy zmianę przesłanek wymienionych wart. 133 § 2 oraz art. 135 § 1 krookreślających wysokość alimentów. W ramach żądania zart. 138 kromożna domagać się ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.
Zgodnie z treściąart. 128 kroobowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W myślart. 129 § 1 kroobowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, stosownie do§ 2w/w artykułu krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.
Na mocyart. 132 kroobowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Na podstawieart. 133 § 1 krorodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, a na mocy§ 2w/w artykułu poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 9.11.1994r., sygn. akt III CZP 138/94, podstawą obliczenia wysokości alimentów jest dochód netto (a nie brutto) zobowiązanego (OSNC Nr 3/1995, poz.43, glosy aprobujące Tadeusz Smyczyński OSP Nr 9/1995, poz.194, oraz Zdzisław Krzemiński „Monitor Prawniczy” Nr 4/1995, str.113).
Analiza materiału procesowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że brak jest podstaw do uwzględnienia powództw i ustalenia że obowiązek alimentacyjny dziadków wobec wnuczkiA.wygasł.
Wbrew twierdzeniom dziadków ich synP. B.nie wykonuje w pełni swojego obowiązku alimentacyjnego wobec mał.A.i dlatego istnieją podstawy do utrzymania obowiązku płacenia alimentów przezB.iK. B. (1).
Pieniądze egzekwowane przez komornika odP. B.są bowiem przekazywane również dla 2 córkiP. B., tj.O. B.. W rezultacie kwoty otrzymywane przez mał.A.od lutego 2018r. wynoszą ok. 150-160 zł miesięcznie.
Ponieważ żądanie wygaśnięcia alimentów zawiera w sobie – jako żądanie dalej idące – jednocześnie żądanie obniżenia alimentów to po stwierdzeniu, że obowiązek alimentacyjnyB.iK. B. (1)nadal istnieje, sąd dokonał oceny materiału procesowego i stwierdził, że są podstawy do obniżenia alimentów należnych ich wnuczce mał.A..
Skoro łączny obowiązek alimentacyjnyB.iK. B. (1)ustalony wyrokiem SOw. T.w poprzedniej sprawie wynosił 450 zł miesięcznie – w czasie gdy egzekucja alimentów odP. B.była praktycznie bezskuteczna – to obecnie gdy mał.A.otrzymuje ok. 150-160 zł miesięcznie od komornika tytułem alimentów należnych od jej ojca należało obniżyć o 150 zł miesięcznie wysokość łącznych alimentów należnych od dziadków.
W rezultacie łączna wysokość alimentów odB.iK. B. (1)powinna obecnie wynosić 300 zł miesięcznie.
Kwoty alimentów od babci i dziadka zróżnicowano, z uwagi na różnice w ich emeryturach i ustalono, żeB. B. (1)powinien płacić od lutego 2018r. po 200 zł miesięcznie aK. B. (1)powinna płacić od lutego 2018r. po 100 zł miesięcznie.
Z tych względów na mocyart. 138 kroobniżono wysokość alimentów orzekając jak w punkcie I i III sentencji i oddalono powództwa w pozostałym zakresie jako niezasadne.
O kosztach procesu rozstrzygnięto w trybieart. 102 kpc, albowiem jedynym dochodem małoletniej pozwanej są alimenty, czyli pieniądze przeznaczone na utrzymanie dziecka i nie byłoby uzasadnione pobieranie z nich kwot tytułem zwrotu kosztów za sprawę sądową, orzekając jak w punkcie V i VI sentencji.
Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany wyrokowi z urzędu na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpc– z tego względu uchylono w trybieart. 359 § 1w związku zart. 13 § 2 kpc, jako zbędne, postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia powództwa.