Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 337/17
Data wyroku: 2017-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Zdziarska, Marzanna A. Piekarska-Drążek, Agnieszka Wilk
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu, Przestępstwo przeciwko zdrowiu
Podstawa prawna: art.280§2 kk, art.278§1 kk

Sygn. akt II AKa 337/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 grudnia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Anna Zdziarska (spr.)

    Sędziowie: SA – Marzanna A. Piekarska - Drążek

SO (del.) – Agnieszka Wilk
Protokolant: st. sekr. sąd. – Katarzyna Rucińska
przy udziale prokuratora Gabrieli Marczyńskiej - Tomali
po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r.
sprawy: 1.D. C., synaB.i iM.z domu Krzyk,urodzonego (...)wP.
oskarżonego o czyn zart. 280 § 2 k.k.iart. 278 § 1 k.k.
2.S. Ś., synaR.iD. z domu B.,urodzonego (...)wP.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt V K 121/16

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zasądza na rzecz adw.A. M.iW. P.– Kancelarie Adwokackie wW.po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23 % VAT tytułem wynagrodzenia za obronę pełnioną z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
zwalnia oskarżonych od kosztów za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
D. C.został oskarżony o to, że:

1
w dniu 20 listopada 2015 r. wW.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zS. S., za pomocą groźby użycia przemocy wobecT. F.oraz posługiwania się niebezpiecznym narzędziem w postaci kastetu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci telefonu komórkowegomarki S. (...), na łączną sumę strat 700 złotych na szkodę w/w pokrzywdzonego

tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.
2. w dniu 05 października 2015 r. wP., województwo(...), wykorzystując nieuwagę ekspedienteksklepu (...), zabrał w celi przywłaszczenia wodę toaletową markiC. R.(...)30 ml, o wartości 159,99 zł, wodę toaletowąmarki D. (...)M. A.40 ml, o wartości 169,99 zł oraz wodę toaletowąmarki A. (...)M. A.50 ml o wartości 199,99 zł w wyniku czego powstała łączna kwota strat w wysokości 529,97 zł na szkodęspółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
3. w dniu 08 listopada 2015 r. naul. (...)wP., województwo(...), dokonał zaboru w celu przywłaszczenia zesklepu (...)czterech sztuk perfum w tym: jednej sztuki perfum marki(...)o wartości 249,99 zł, jednej sztuki perfum marki(...)o wartości 139,99 zł oraz dwóch sztuk perfum marki(...)o wartości 149,99 zł za sztukę, czym spowodował łączne straty w wysokości 689,96 zł na szkodęfirmy (...) sp. z o.o.z siedzibą wŁ.
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
S. Ś.został oskarżony o to, że:
1. w dniu 20 listopada 2015 r. wW.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zD. C., za pomocą groźby użycia przemocy wobecT. F.oraz posługiwania się niebezpiecznym narzędziem w postaci kastetu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci telefonu komórkowegomarki S. (...), na łączną sumę strat 700 złotych na szkodę w/w pokrzywdzonego
tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.

2
w dniu 03 listopada 2015 r. wP., województwo(...), działając umyślnie z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu, poprzez wysyłanie wiadomości tekstowych SMS, kilkukrotnie groziłK. K.jej zgwałceniem oraz pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione

tj. o czyn zart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie wyrokiem w dniu23 maja 2017 r. sygn. akt V K 121/16:

I
oskarżonegoD. C.iS. Ś.w ramach czynu zarzuconego im w punktach la/o uznał za winnych tego, że w dniu 20 listopada 2015 r. wW.przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu grożąc w sposób dorozumiany natychmiastowym użyciem przemocy i używając przemocy wobecT. F.oraz posługując się niebezpiecznym narzędziem w postaci kastetu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci telefonu komórkowegomarki S. (...), na łączną sumę strat 700 złotych na szkodę w/w pokrzywdzonego i czyn ten zakwalifikował zart. 280 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 280 § 2 k.k.skazał ich i wymierzył karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności każdemu z nich;

II. oskarżonegoD. C.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wpunkcie 2 a/o czynu i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
III. oskarżonegoD. C.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wpunkcie 3 a/o czynu i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.skazał go i wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
IV. na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuD. C.karę łączną 3 (trzech) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
V. oskarżonegoS. Ś.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wpunkcie 2 a/o czynu i za to na podstawieart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.skazał go i na podstawieart. 190 § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności; 
VI. na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuS. Ś.karę łączną 3 (trzech) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
VII. na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył obu oskarżonym okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 20 listopada 2015 r. do dnia 23 maja 2017 r.;
VIII. na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. M., Kancelaria Adwokacka wW.,Al. (...)lok.(...)kwotę 3.394,80 złotych (trzy tysiące trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote i osiemdziesiąt groszy), w tym stawka podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzęduD. C.;
IX. na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. P., Kancelaria Adwokacka wW.,ul. (...)lok.(...)kwotę 3.394,80 złotych (trzy tysiące trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote i osiemdziesiąt groszy), w tym stawka podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzęduS. Ś.;
X. na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty.
Wyrok apelacjami zaskarżyli obaj obrońcy oskarżonych.
Obrońca z urzęduD. C.na podst.art. 444 k.p.k.iart. 425 § 1 i 2 k.p.k.zaskarżyła wyrok sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt V K 121/16 na korzyść oskarżonego:

1
W zakresie czynu opisanego w punkcie pierwszym i drugim wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze,

2
W zakresie czynu opisanego w punkcie trzecim wyroku w całości.

Na podst.art. 427 § 1 i art. 438 pkt 2, 3, i 4k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
W zakresie czynu opisanego w punkcie 1 i 2 wyroku

I
Rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego w stosunku do celów kary jakie powinna ona spełnić w zakresie wychowania sprawcy młodocianego, a także przekracza stopień winy oskarżonego, który intelektualnie jest na pograniczu upośledzenia umysłowego i na bardzo niskim poziomie rozumie sytuacje społeczne.

W zakresie czynu opisanego w punkcie 3 wyroku

II
Mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania, a mianowicie:

1
art. 4 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego naruszającą zasadę obiektywizmu polegającą na:

a
przyjęciu, że nagrania z monitoringu pozwalają przypisać sprawstwo oskarżonemu, podczas gdy jakość nagrania nie pozwala ustalić sprawcy, a ubiór czy zachowanie sprawcy w żaden sposób nie wiąże go z oskarżonym,

b
przyjęciu, że ochroniarzD. M.rozpoznał oskarżonego, podczas gdy świadek stwierdził, że nie może wskazać, że to oskarżony jest sprawcą kradzieży ponieważ jakość zapisu z monitoringu na to nie pozwala,

c
pominięciu zeznańP. K.złożonych przed Sądem, w których zaprzeczył by oskarżony był sprawcą kradzieży wsklepie (...).

III
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, że oskarżony dokonał kradzieży wsklepie (...)podczas gdy wskazane powyżej uchybienia przepisów procedury nie pozwalają na przypisanie winy oskarżonemu.

Na podst.art. 427 § 1 k.p.k.,art. 437§ 1 i 2 k.p.k.obrońca wniosła o:

1
w zakresie czynu pierwszego i drugiego o zmianę wyroku i wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary –art. 60 § 1 k.k.,

2
w zakresie czynu drugiego o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego.

Obrońca z urzędu oskarżonegoS. Ś.zarzucił wyrokowi:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, na skutek przyjęcia przez Sąd I instancji, że oskarżonyS. Ś.dopuścił się popełnienia zarzucanego mu przestępstwa rozboju na osobieT. F., podczas gdy w sprawie, oprócz nie do końca precyzyjnych zeznań pokrzywdzonego, nie ma żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że dopuścił się właśnie przestępstwa o znamionach rozboju zart. 280 § 2 kk, gdy tymczasem prawidłowa ocena materiału dowodowego w tej części nakazuje zakwalifikowania jego zachowania jako czyn wyczerpujący znamionaart. 281 k.k.;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, na skutek przyjęcia przez Sąd I instancji, że oskarżonyS. Ś.dopuścił się popełnienia zarzucanego mu przestępstwa groźby karalnej wobecK. K., podczas gdy w zdarzeniu brak jest znamienia tego czynu po stronie pokrzywdzonej w postaci wzbudzenia uzasadnionej obawy spełnienia;
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, na skutek nie zastosowania przez Sąd I instancji wobec oskarżonegoS. Ś.dobrodziejstwa wynikającego zart. 60 § 1 kk, w sytuacji, gdy oskarżony jest młodociany, dotychczas nie był karany sądownie, co w całokształcie okoliczności faktycznych pozwalało i nakazywało zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary;
4. obrazę przepisów prawa procesowego, mianowicieart. 4 k.p.k.iart. 7 k.p.k., która miała wpływ na treść orzeczenia poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego oraz dokonanie tej oceny niezgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a wynikającą z bezpodstawnego odmówienia wiary wyjaśnieniom oskarżonegoS. Ś.oraz współoskarżonegoD. C.w części, gdy twierdzą, że telefon już był w posiadaniuD. C., gdyŚ.uderzył pokrzywdzonego;
5. rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonegoS. Ś.za popełnione przestępstwa poprzez jej nadmierną surowość w stosunku do faktycznie popełnionego czynu, stopnia zawinienia oraz jego społecznej szkodliwości.
Podnosząc powyższe zarzuty na podstawie przepisuart. 427 § 1 k.p.k.orazart. 437 k.p.k.wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieS. Ś.od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa zart. 190 k.k.;
2. uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącejS. Ś.i zarzucanego mu przestępstwa zart. 280 § 2 k.k.i skierowanie sprawy do Sądu I instancji do ponownego rozpoznania, względnie z ostrożności procesowej;
3. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary za popełnione przez niego czyny i wymierzenie kary pozbawienia wolności zgodnie z dyrektywamiart. 60 § 6 k.k.;
4. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.W. P.nieopłaconych w całości ani w części kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu za II instancję.
Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyła wyłącznie obrońcaD. C..
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelację obrońcy oraz wnioski w niej zawarte uznać należało za niezasadne.
Sąd odwoławczy nie podziela zapatrywań obrońcy co do tego, że w odniesieniu do czynu z punktu 3 aktu oskarżenia doszło do obrazy prawa procesowego. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, wskazaniami wiedzy i logiką Sąd Okręgowy dokonał oceny materiału dowodowego, a przede wszystkim zeznańP. K.iD. M.. OwszemP. K.podczas rozprawy odwołał pomówienie, ale jak trafnie uznał sąd meriiti, postawę świadka należało zestawić z innymi dowodami. Nie istnieje żadna reguła, która nakazywałaby uwzględnianie wyłącznie korzystnych dla oskarżonego wersji zeznań. Rację należy przyznać Sądowi Okręgowemu, że w postępowaniu przygotowawczymP. K.zbornie opisał przebieg kradzieży perfum wsklepie (...), natomiast nie był przekonujący w wyjaśnieniu powodu dla którego później zmienił zeznania. Pomocnicze znaczenie w ocenie wiarygodności świadka miał zapis minitoringu i rozpoznanie wizerunku dokonane przezD. M.– ochroniarza. Zapis nie był zapewne dobrej jakości skoro wskazywał na to świadek, ale i tak zapewne lepszy niż zdjęcia dołączone do akt sprawy w wersji czarno – białej.
Z tych wszystkich względów, apelacja obrońcy w tym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie.
Orzekanie o karze ma charakter indywidualny i jest procesem do pewnego stopnia subiektywnym, obejmującym dokonanie wyboru i zastosowanie odpowiedniej represji karnej właściwej dla konkretnej sytuacji i konkretnego sprawcy. Z tych powodów zasady i dyrektywy orzekania w przedmiocie kary zawarte wart. 53 k.k.pozostawiają organowi orzekającemu pewien zakres swobody w procesie jej wymierzania a granice tej swobody zakreśla wskazana w przepisieart. 438 pkt 4 k.p.k."rażąca niewspółmierność kary".
Zgodnie z art. 53 § 1k.k. istotnymi wyznacznikami tego czy dana kara jest sprawiedliwa jest to, czy była orzeczona w granicach przewidzianych przez ustawę, a jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Ponadto winna uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu oraz brać pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Z § 2 powyższego przepisu wynika, że wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości.
Art. 115 § 2 k.k.określa elementy, które bierze się pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, a zatem ich podniesienie mieści się w zarzucie „rażącej niewspółmierności kary”.
Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić wówczas gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą.
W ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji uwzględnił wszystkie aspekty sądowego wymiaru kary. Brał pod uwagę te same okoliczności łagodzące, które podniosła w apelacji obrońca, takie jak niekaralność, czy wnioski opinii biegłych psychiatrów. Nie można jednak było pominąć faktu, że jeden z czynów przypisanychD. C.był zbrodnią. Czyn ten był zaplanowany na co wskazuje zabranie przez współsprawcęS. Ś.kominiarki i kastetu. Sprawcy czynu dopuścili się na szkodę młodszego kolegi i w dodatku pod wpływem alkoholu.D. C.jest sprawcą młodocianym i tak jak twierdzi obrońca takiego sprawcę należy wychowywać, co nie oznacza jednak konieczności pobłażliwego traktowania i wymierzenia kar poniżej dolnego progu ustawowego zagrożenia, przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia. Co prawda biegli psychiatrzy rozpoznali uD. C.pogranicze upośledzenia umysłowego, to jednak jest on zdolny do ponoszenia winy, a tym samym kary. Wymierzone przez Sąd I instancji kary jednostkowe i łączna nie rażą nadmierną surowością, co czyni apelację za niezasadną.
Na podst.art. 634 k.p.k.,art. 624 § 1 k. p. k.orzeczono o kosztach procesu.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, w oparciuo dyspozycjęart. 437 § 1 k.p.k.orzekł jak w wyroku.