Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 162/18
Data wyroku: 2018-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kosecka-Sobczak

Sygn. akt VI Ka 162/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodnicząca: SSO Elżbieta Kosecka - Sobczak
Protokolant: st. sekr. sądowy Ilona Narusz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej wE.G. J.
po rozpoznaniu dnia 22 czerwca 2018r., wE.sprawy:
P. W. (1)s.G.iR.ur. (...)wB.
oskarżonego zart. 190 § 1 kki inne
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego wB.
z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II K 513/17
I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,
II. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie przed sądem II instancji.
Sygn. akt VI Ka 162/18

UZASADNIENIE
P. W. (1)został oskarżony o to, że:
I. w okresie od 2015 roku do dnia 21 czerwca 2017r. wB., woj.(...)- (...), działając w wykonaniu z góry powziętym zamiaru oraz w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groziłM. S.pozbawieniem życia, uszkodzeniem ciała i zniszczeniem mienia, które to groźby wzbudziły w nim uzasadnioną obawę, że będą spełnione tj. o czyn zart. 190 §1 kkw zw. zart. 12 k.k.
II.w okresie od 2016 roku do dnia 01 czerwca 2017r. wB., woj.(...)- (...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groziłA. Z.uszkodzeniem ciała i pozbawieniem życia, które to groźby wzbudziły z nim uzasadnioną obawę, że będą spełnione tj. o czyn zart. 190 §1 kkw zw. zart. 12 k.k.
III. w dniu 18 czerwca 2017 roku wB., woj.(...)- (...), używając wobec funkcjonariuszy KPP wB.: sierż. sztab.B. L.i sierż. sztab.J. G.przemocy i groźby bezprawnej zmuszał w/wym. do zaniechania prawnej czynności służbowej polegającej na zatrzymaniu jego osoby oraz znieważał w/wym. funkcjonariuszy słowami wulgarnymi podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, przy czymP. W. (1)zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.2011r. sygn. akt II K 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.tj. o czyn zart. 224 §2 kkw zb. zart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw.art. 64 § 1 kk
IV.w dniu 18 czerwca 2017 roku wB., woj.(...)- (...), dwukrotnie uderzyłM. K.ręką w twarz, w wyniku czego doznał on stłuczenia nosa z rozległym krwiakiem podskórnym i złamaniem kości nosa z przemieszczeniem oraz stłuczenia łuku brwiowego prawego z powstaniem niezbyt rozległej rany tłuczonej. które to obrażenia spowodowały u niego naruszenie prawidłowych czynności narządów ciała na czas powyżej dni siedmiu, przy czymP. W. (1)zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.2011r. sygn. akt IIK 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.tj. o czyn zart. 157 §1 kkw zw. zart. 64 § 1 k.k.
V. w dniu 01 lipca 2017 roku wB., woj.(...)- (...), uderzyłK. T.ręką w twarz, skutkiem czego upadł on na ziemię, w wyniku czego doznał złamania żuchwy po stronie prawej oraz drobnych otarć naskórka na głowie, które to obrażenia spowodowały u niego naruszenie prawidłowych czynności narządów ciała na czas powyżej dni siedmiu, przy czymP. W. (1)zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.2011r. sygn. akt IIK 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 §2 k.k.tj. o czyn zart. 157 §1 kkw zw. zart. 64 § 1 k.k.
VI.w okresie od 18 do 20 czerwca 2017r. wB., woj.(...)- (...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groziłA. S.pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała, które to groźby wzbudziły w nim uzasadnioną obawę, że będą spełnione tj. o czyn zart. 190 §1 kkw zw. zart. 12 k.k.
VII. w okresie od stycznia 2017r. do 05 lipca 2017r. wB., woj.(...)- (...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groziłP. M.pozbawieniem życia, uszkodzeniem ciała i zniszczeniem mienia, które to groźby wzbudziły w niej uzasadnioną obawę, że będą spełnione tj. o czyn zart. 190 §1 kkw zw. zart. 12 k.k.
VIII. w nocy z 04/05 lipca 2017r. wB., woj.(...)- (...), oparzył twarzP. M.papierosem, skutkiem czego doznała ona oparzenia I stopnia policzka na niewielkim obszarze, które to obrażenia spowodowały u niej rozstrój zdrowia na czas poniżej dni siedmiu, przy czymP. W. (1)zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.201 Ir. sygn. akt IIK 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.tj. o czyn zart. 157 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 k.k.
IX. w nocy z 04/05 lipca 2017r. wB., woj.(...)- (...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w krótkich odstępach czasu wielokrotnie groziłN. D.pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała, które to groźby wzbudziły w niej uzasadnioną obawę, że będą spełnione tj. o czyn zart. 190 §1 kkw zw. zart. 12 k.k.
Sąd Rejonowy wB.wyrokiem z dnia 07 grudnia 2017r. w sprawie o sygn. akt II K 513/17 rozstrzygnął, iż:
I. oskarżonegoP. W. (1)uznaje za winnego tego, że :
- w dniu 21.06.2017 roku wB.woj.(...)- (...)groziłM. S.pozbawieniem życia, która to groźba wzbudziła w nimuzasadnioną obawę, że będą spełnione, z tym ustalenie, iż czynu powyższegodopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r.kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.201 Ir. sygn. akt II K 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.wzb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k, popełniony przy użyciu przemocy,który to czyn kwalifikuje jako występek zart. 190 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kk
- w okresie między 1 maja 2017 roku a 6 lipca 2017 roku groziłA. Z.pobiciem oraz popełnieniem innego bliżej nieokreślonego przestępstwa, która to groźba wzbudziła w nim uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, z tym ustaleniem, iż czynu powyższego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.201 Ir. sygn. akt II K 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k, popełniony przy użyciu przemocy, który to czyn kwalifikuje jako występek zart. 190 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kk
- za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt VI, VII aktu oskarżenia, z tym ustaleniem, iż czynów powyższych dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.201 Ir. sygn. akt IIK .707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k, popełniony przy użyciu przemocy, które to czyny kwalifikuje jako występki żart. 190§1 kkwzw. żart. 12kkwzw. żart. 64§1 kk
-  za winnego tego, w nocy z 04/05 lipca 2017r. wB., woj.(...)=(...)groziłN. D.pozbawieniem życia i uszkodzeniem ciała, która to groźba wzbudziła w niej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, z tym ustaleniem, iż czynu powyższego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu w okresie od 25.04.2013r. do 25.10.2013r. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wB.z dnia 22.12.201 Ir. sygn. akt II K 707/11 za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k, popełniony przy użyciu przemocy, który to czyn kwalifikuje jako występek zart. 190 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kkz tym dodatkowym ustaleniem, iż czyny powyższe stanowią ciąg przestępstw i za to na podstawieart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
II. oskarżonegoP. W. (1)uznaje za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt IV i V aktu oskarżenia, z tym ustaleniem, iż stanowią one ciąg przestępstw zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
III. oskarżonegoP. W. (1)uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt III aktu oskarżenia, kwalifikowanego zart. 224 §2 kkw zb. zart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw.art. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 224 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV. oskarżonegoP. W. (1)uznaje za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt VIII aktu oskarżenia, kwalifikowanego zart. 157§2kkwzw.art. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 157 § 2 k.k.wymierza mu karę 6 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
V. na podstawieart. 85 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 91 §2 kkłączy oskarżonemu kary pozbawienia wolności orzeczone w pkt I, II, III i IV wyroku i wymierza mu karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
VI.na mocyart. 63 §1 kkzalicza oskarżonemu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 6 lipca 2017r. do dnia 23 października 2017 roku oraz okres zatrzymania od 18 czerwca 2017 roku do 19 czerwca 2017 roku;
VII.na mocyart. 41a§l i 4 kkw zw. zart. 43 §1 kkorzeka wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonychM. S.,A. Z.,M. K.,K. T.,A. S.,P. M.orazN. D.na odległość mniejszą niż 10 (dziesięć) metrów przez okres 2 (dwóch) lat;
VIII. na podstawieart. 626 § 1 k.p.k.w zw. zart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. 1983 Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) zwalnia w całości oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w tym od opłaty.
Wyrok ten zaskarżył obrońca oskarżonego w całości na korzyśćP. W. (1), i wyrokowi temu zarzucił:
- obrazęart. 391§1 kpk,art. 191§2kpkiart. 182§1kpkpolegająca na ujawnieniu zeznań matki oskarżonego oraz uczynienie ustaleń na podstawie tych zeznań, mimo, że przysługiwało jej prawo do odmowy zeznań i która oświadczyła, że z prawa tego chce skorzystać,
- rażącą surowość orzeczonych wobec oskarżonego kar,
- obrazę prawa materialnego, w szczególnościart. 37a i 37b kkpoprzez ich niezastosowanie,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że pomiędzy poszczególnymi czynami oskarżonego nie istnieje ścisły związek przedmiotowy oraz podmiotowy,
- obrazę prawa materialnego, w szczególnościart. 86§1kkpoprzez niezastosowanie wobec oskarżonego zasady pełnej absorpcji,
a stawiając takie zarzuty wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o wymierzenie oskarżonemu kary z warunkowym zawieszeniem wykonania, ewentualnie kary na podstawieart. 37a i 37b kk.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W ocenie sądu II instancji apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Co do zarzutu obrazyart. 391§1 kpk,art.191§2kpkiart. 182§1kpkpolegającej na ujawnieniu zeznań matki oskarżonego oraz uczynienie ustaleń na podstawie tych zeznań, mimo, że przysługiwało jej prawo do odmowy zeznań i która oświadczyła, że z prawa tego chce skorzystać, to należy przypomnieć, że względna przyczyna odwoławcza zart. 438 pkt. 2 kpkzachodzi w razie stwierdzenia obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia. I o ile faktycznie doszło do naruszenia wskazanych przepisów, bo w sytuacji złożenia przez matkę oskarżonego oświadczenia na k. 274, że odmawia składania zeznań, to sąd I instancji nie miał podstaw do tego by zeznania matki ujawnić i z nich korzystać przy ocenie i ustaleniach stanu faktycznego sprawy, to przecież zeznania te nie miały podstawowego znaczenia dla przypisania oskarżonemu winy w popełnieniu przestępstw w zaskarżonym wyroku. Gdyby nawet odrzucić zeznania matki oskarżonego, to i tak relacje pokrzywdzonych, zeznania świadków obciążających oskarżonego, a nawet wyjaśnienia oskarżonego, w których się przyznał, to stanowiły wystarczający materiał dowodowy by skazaćP. W.. A to powoduje, że stwierdzona obraza przepisów postępowania wskazanych na wstępie nie miała wpływu na treść zaskarżonego wyroku. A tym samym nie stanowi względnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wart. 438 pkt. 2 kpk.
Co do zarzucanej obrazy prawa materialnego, w szczególnościart. 37a i 37b kkpoprzez ich niezastosowanie, to trzeba wyraźnie zaznaczyć, że obraza taka zachodzi, gdy dany przepis ma charakter obligatoryjny (zobowiązujący sąd do jego bezwzględnego respektowania), a sąd go nie zastosował. "Obraza przepisów prawa materialnego (error iuris) obejmuje naruszenie przepisów każdej dziedziny prawa materialnego, stosowanych przez organ orzekający. Może to polegać na: (…) niezastosowaniu normy, której stosowanie było obowiązkowe.” (patrz: wyr. SA w Krakowie z 21.7.2016 r., II AKa 115/16, KZS 2016, Nr 10, poz. 61). Natomiast iart. 37a kkiart. 37b kkmają charakter fakultatywny, tj. sąd może zastosować opisane tam dobrodziejstwa, ale nie jest do tego zobligowany. Stąd nie można było też uwzględnić i tego zarzutu.
Ponadto nie zachodziły też podstawy do uznania zasadności pozostałych zarzutów z apelacji oskarżonego, a odnoszących się do tego, że sąd miał zbyt surowo potraktować oskarżonego i wymierzyć mu kary jednostkowe, które nie uwzględniały w sposób wystarczający okoliczności łagodzących, a nadto naruszyćart. 86§1kkwobec niezastosowania zasady absorpcji przy kształtowaniu kary łącznej. Bowiem okoliczności, które wymienił skarżący w apelacji zostały uwzględnione przez sąd I instancji, ale wobec tego, że stopień społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu przestępstw wcale nie był tak niski, jak to wywodzi autor apelacji, to okoliczności te ( w postaci przyznania się, kontunuowania nauki czy leczenia) nie mogły spowodować obniżenia wymierzonych kar. Skarżący zapomina bowiem o tym, że oskarżony jest osobą konfliktową, która łatwo popełnia przestępstwa (nawet w warunkachart. 64§1kk, a także po tym jak doszło do zatrzymań w sprawie i zwolnieniu oskarżonego) i którego nie powstrzymały od popełnienia czynów z niniejszej sprawy, wymierzane wcześniej kary. Świadczy to o tym, żeP. W.jest sprawcą niepoprawnym i że sięgnięcie tylko do kar pozbawienia wolności i to takich orzekanych powyżej dolnych granic z sankcji zart. 190§1kkczy zart. 157§1kk, to pozwoliło na orzeczenie kar sprawiedliwych i takich które odniosą skutek prewencji ogólnej. Postulowane zaś w apelacji obniżenie kar jednostkowych wobec takiego sprawcy czy zastosowanie dobrodziejstw zart. 37 a kkczy zart. 37bkk wobecP. W., spowodowałoby, że dla ogółu społeczeństwa byłby to sygnał do tego, że można po raz kolejny popełniać liczne przestępstwa, na szkodę wielu pokrzywdzonych, można być „postrachem” danej miejscowości, bo i tak grozi za to niewielka odpłata karna. A wobec tego nie byłoby szans na spełnienie takimi obniżonymi karami celów prewencji ogólnej czy szczególnej.
Stąd wszystkie okoliczności dot. ustalenia stopnia społecznej szkodliwości czynów lub odnoszące się do zasad wymiaru kary, które sąd I instancji wziął pod uwagę, a nie tylko te wskazane w apelacji oskarżonego, to pozwalają na stwierdzenie, że orzeczone kary jednostkowe nie są wcale rażąco surowe.
Również nie można przyjąć, by sąd winien orzec karę łączną z zastosowaniem absorpcji, tylko z uwagi na to, że przypisane czyny zostały popełnione w bliskim odstępie czasowym. Bowiem popełnienie wielu przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji (orzekania kary łącznej w wysokości kary najsurowszej orzeczonej za zbiegające się przestępstwa). Zasada ta wynika z orzecznictwa i tak w wyroku S.A. w Łodzi z 20.09.2001r (II AKa 154/01 Prok.i Pr. 2002/4/26) stwierdzono, iż ”W.nadmienić również, iż orzeczenie kary łącznej nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest orzeczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar, czy też poprzez zastosowanie zasady absorpcji. Wymiar kary łącznej zależy od stopnia związku przedmiotowego i podmiotowego zbiegających się przestępstw. Decydujące znaczenie przy wymiarze kary łącznej ma także wzgląd na prewencyjne oddziaływanie kary, w znaczeniu prewencji indywidualnej i ogólnej. Popełnienie więcej niż dwóch przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji”. Stąd wobec wielości nagannych zachowań oskarżonego, który nawet po tym jak był zatrzymywany do poszczególnych czynów, stosowano wobec niego dozór policyjny, to po wyjściu na wolność dopuszczał się kolejnych przestępstw osądzonych w tej sprawie, i to z kategorii przestępstw p-ko wolności i z kategorii przestępstw p-ko życiu i zdrowiu, a więc skierowanych przeciwko różnym dobrom prawnie chronionym, to trudno przyjąć by zachodził ścisły związek pomiędzy tymi czynami, a to powodowało brak podstaw do zastosowania, przy orzekaniu kary łącznej, zasady absorpcji. Przy czym nie można też pominąć i negatywnej opinii środowiskowej o oskarżonym, która wynika choćby z zeznań świadków. A w takich okolicznościach nie było podstaw do obniżenia kar jednostkowych czy kary łącznej.
Należy tylko zaznaczyć, że sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu wskazał jako karę łączną karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, ale należy to traktować raczej jako oczywista omyłkę pisarska (tym bardziej, że w wyroku kara łączna została zapisana i cyframi i słownie, zaś w uzasadnieniu tylko cyframi), a nie jako przejaw tego, że decyzja o karze łącznej nie została przez sąd I instancji przemyślana.
Natomiast co do postulatu z apelacji aby wymierzyć oskarżonemu karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to wobec orzeczenia kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy sprzeciwia się temu treśćart. 69§1kk, a także wcześniejsze skazanie oskarżonego na kary pozbawienia wolności
Reasumując należy więc stwierdzić, obrońca oskarżonego nie wykazał by w sprawie Sąd Rejonowy dopuścił się względnych przyczyn odwoławczych zart.438 kpki by wymierzył oskarżonemu niesprawiedliwe kary jednostkowe i karę łączną. Stąd na podstawieart. 437§1kpkSąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, a z uwagi na trudną sytuację materialną oskarżonego to zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie przed sądem II instancji (art. 624§1kpk).