Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 703/18
Data wyroku: 2018-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Łatanik
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 ust. 1 i art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2018r. poz. 1270)

Sygn. akt IV U 703/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2018 roku

Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Rafał Łatanik
Protokolant: Oliwia Derda
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 roku w Częstochowie
sprawyJ. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 25 kwietnia 2018 roku Nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 29 czerwca 2018 roku;

2
w pozostałym zakresie oddala odwołanie.

Sygn. akt IV U 703/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuJ. M.prawa do emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie spełnia warunków wymaganych w art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999 roku uznał za udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 25 lat, 3 miesięcy i 6 dni. Wskazał, iż ubezpieczony nie wykazał 15- letniego okresu w warunkach szkodliwych oraz nie złożył wniosku o przekazanie zgromadzonych środków w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Organ rentowy nie uznał za pracę w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 lutego 1982 roku do 31 grudnia 1998 roku wCentrali (...)z uwagi na brak informacji o czasookresie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, nie zostały również wyszczególnione informacje, przy jakich działach wykonywana była praca i znacznej uciążliwości dla zdrowia, co przyczynia się do braku możliwości uznania, że praca była przez ubezpieczonego wykonywana stale i w pełnym wymiarze w warunkach szkodliwych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony domagając się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury. Argumentował, iż ZUS błędnie stwierdził, że nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach. Powoływał się na świadectwo pracy wydane przez ówczesnego pracodawcę oraz wskazał, iż pracował jako ślusarz remontowy podczas utrzymania ruchu, w związku z czym do jego obowiązków należała naprawa urządzeń (koparek, spycharek) niezbędnych do załadunku i rozładunku rud żelaza. Ponadto nawiązał do wcześniejszych orzeczeń Sądu, które wydano w sprawach dotyczących uznania pracy kierownika zakładu, stolarza oraz kierowcy w zakładzie pracy, w którym pracował ubezpieczony, za pracę wykonywaną w warunkach szkodliwych.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił, co następuje:
J. M.urodził się (...).
Odwołujący złożył wniosek o emeryturę w dniu 18 kwietnia 2018 roku. Organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 roku okresy składkowe w wymiarze 25 lat, 3 miesięcy i 6 dni. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał ubezpieczonemu okresu pracy od 1 lutego 1982 roku do 31 grudnia 1998 roku wCentrali (...)za wykonywany w szczególnych warunkach.
UbezpieczonyJ. M.w oświadczeniu z dnia 28 czerwca 2018 roku wniósł o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku Otwartego Funduszu Emerytalnego, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dochodu budżetu państwa.
Odwołujący od dnia 1 lutego 1982 roku do 30 września 1999 roku był zatrudniony wCentrali (...)i(...)wH., gdzie stale i pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę na stanowisku ślusarza remontowego w Warsztacie(...)(...).
Wypłacano ubezpieczonemu dodatki za pracę w szkodliwych warunkach. Do obowiązków ubezpieczonego należała naprawa urządzeń utrzymania ruchu, konserwacja. Ubezpieczony pracował szczególnie na dworze, z uwagi na fakt, iż remonty dotyczyły koparek spychaczy, suwnic, wózków widłowych, pracujących na hałdach.
W zakładzie pracy ubezpieczonego, w którym był zatrudniony odwołujący gromadzono rudy żelaza dostarczane między innymi z Rosji i Szwecji. Zakład zajmował się prowadzeniem składowisk i sprowadzaniem surowców dla przemysłu hutniczego. Składowano w nim rudy żelaza oraz półwyroby hutnicze o dużej pylistości. Towar był sprowadzany, następnie wyładowywany w składowisku, składowany i załadowywany do wagonów, którymi drogą kolejową był przekazywany do hut.
(dowód: akta rentowe, akta osobowe ubezpieczonego, zeznania świadkaB. C. (1)k. 20, zeznania ubezpieczonego k. 21, akta sprawy sygn. IV U 30/13, akta sprawy sygn. IV U 242/07).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2018 roku, poz. 1270 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy -w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
Od dnia 1 stycznia 2013 roku wykreślony został obowiązek rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Jak stanowi art. 27 powyższej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:
1)osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn;
2)mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn.
W myśl zaśart. 32 ust. 1powołanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa wust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wust. 1, za pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracacho znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2). Wiek emerytalny, o którym mowa wyżej, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wykonującym pracę w warunkach szczególnych przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych z uwzględnieniemart. 32 ust. 4a(art. 32 ust. 4).Art. 32 ust. 4autracił moc z dniem 24 czerwca 2004 roku na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2004 roku (Dz. U. Nr 144, poz. 1530), z powodu niezgodności zart. 2 i 32 Konstytucji RP. Co należy rozumieć przez przepisy dotychczasowe zostało wyjaśnione w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 roku III ZP 30/01 (OSNP 2002/10, poz. 243). Według Sądu Najwyższego przez „przepisy dotychczasowe” należy rozumieć niektóre normy rozporządzenia, jednakże nie całość przepisówrozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z §1 ust. 1 wyżej wskazanego aktu prawnego rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalali w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B (§ 1 ust. 2). Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy te, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 wyżej powołanego rozporządzenia).
Przepisy § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia, zgodnie z powołanym wyżej orzeczeniem Sądu Najwyższego nie należą do „przepisów dotychczasowych”, bowiem nie normują materii wskazanej w art. 32 ust. 4 powołanej ustawy, czyli nie określają ani wieku emerytalnego, ani rodzajów i stanowisk pracy, ani warunków przechodzenia na emeryturę. Stanowisko Sądu Najwyższego znalazło również potwierdzeniew uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2004 roku.
Za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§3 rozporządzenia). Pracownik, który wykonywał pracew szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1)osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach (§4 powołanego wyżej rozporządzenia).

W niniejszej sprawie bezspornym było, iż ubezpieczony osiągnął wskazany wyżej wiek emerytalny oraz że ma wymagany wyżej okres zatrudnienia. Spornym natomiast jest czy ubezpieczony przepracował 15 lat w warunkach szczególnych.
Sąd uznał w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, iż ubezpieczony w spornym okresie wykonywał prace na stanowisku ślusarza remontowego polegające na naprawie urządzeń na oddziałach będących w ruchu. W miejscu tym- składowisku rud, na którym pracę wykonywał ubezpieczony, jako podstawowe wykonywane były prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport oraz konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych – pylistych, (…) tj. prace wymienione w dziale IV poz.40 wykazu A, a także ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych żrących lub parzących w transporcie (dział VIII, poz.1) i prace zakładowych służb kolejowych bezpośrednio związane z utrzymaniem ruchu pociągów (dział VIII, poz. 13). Okoliczność, iż w zgodnie z podstawowym zakresem obowiązków ubezpieczony wykonywał pracę w powyżej wskazanym miejscu potwierdza zeznanie świadkaB. C. (1), który pracował w latach 1981 – 1999 wspólnie z ubezpieczonym w zakładzie w spornym okresie. ŚwiadekB. C. (2)pracował wCentrali (...)i(...)wH.jako pracownik magazynowy. Posiada więc wiadomości z własnych obserwacji, czego sąd nie kwestionuje.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika niezbicie, że ubezpieczony wykonywał prace na oddziale, w którym jako podstawowe wykonywane były prace wymieniane w wykazie, a zatem wykonywał pracę na stanowisku wymienionym w wykazie A Dział XIV, poz. 25 i tym samym do jego podstawowych obowiązków należała bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Zgodnie z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem dla oceny czy pracownik w danym okresie wykonywał prace w szczególnych warunkach istotny jest charakter jego pracy i wykonywane czynności, a nie precyzyjna nazwa zajmowanego stanowiska. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszym procesie potwierdza, iż ubezpieczony w spornym okresie wykonywał prace, które są uwzględniane do prac w szczególnych warunkach. Po uznaniu spornego okresu ubezpieczony posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Należy także podkreślić , że kwestie zatrudnienia w szczególnych warunkach w Składnicy(...)i(...)wH.były przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt IV U 30/13, gdzie uznano zatrudnienie w takim charakterze ślusarza utrzymania ruchu, oraz w sprawie o sygn. akt IV U 242/07, gdzie uznano stanowisko zastępcy ds. utrzymania ruchu, jako pracę w szczególnych warunkach.
W związku z powyższym należało zmienić zaskarżoną decyzję i przyznać odwołującemu prawo do emerytury od dnia 29 czerwca 2018 roku w oparciu o powołane przepisy orazart. 47714§ 2 k.p.c.