Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 190/17
Data wyroku: 2018-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Głowacz

Sygn. akt I C 190/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 sierpnia 2018 r.
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Jacek Głowacz
Protokolant: staż. Karina Przysło
po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaH. C.
przeciwkoM. C.,Z. S.iZakładowi (...)
(...)I Oddziałowi wP.
o zwolnienie udziału w prawie od egzekucji i umorzenie postępowania egzekucyjnego

1
zwalnia od egzekucji udział wynoszący ¼ (jedną czwartą) części w prawie własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...), dla którego Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą nr (...)przysługujący uprzednioZ. C.zajęty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w ŁodziJ. B.w sprawie o sygn. akt Km(...)z wnioskuM. C.przeciwkoZ. C.;

2
oddala powództwo w pozostałej części w stosunku do pozwanegoM. C.;

3
oddala powództwo w całości w stosunku do pozwanychZ. S.i Zakładu(...)I Oddziału wP.;

4
nie obciąża pozwanegoM. C.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda;

5
nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanychZ. S.i Zakładu(...)I Oddziału wP.;

6
przyznaje i nakazuje wypłacenie przez Skarb Państwa-Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi na rzecz adw.A. Ś.prowadzącego Kancelarię Adwokacką przyul. (...)lok. 408 wŁ.kwoty 2.952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemuM. C..

Sygn. akt I C 190/17

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 7 marca 2017 r. powódH. C.wniósł o zwolnienie od egzekucji udziału ¼ części w prawie własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)oraz umorzenie egzekucji prowadzonej z tego udziału z wnioskuM. C.przeciwkoZ. C.. Powód wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanychM. C.,Z. S.i ZUS kosztów procesu. /pozew- k. 2-6/
W odpowiedzi na pozew ZUS wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc, że przysługująca mu hipoteka została wykreślona z księgi wieczystej, a ZUS nie kierował wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości oraz nie zgłaszał się do już prowadzonego postępowania egzekucyjnego. /odpowiedź na pozew- k. 46/
W odpowiedzi na pozewM. C.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, a także o rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu. Zdaniem pozwanego powód uchybił terminowi na wytoczenie powództwa ekscydencyjnego. Ponadto, rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie, a czynności egzekucyjne są ważne w stosunku do dłużnika i nabywcy. /odpowiedź na pozew- k. 64-66/
W piśmie procesowym powód wskazał, że do momentu ustania wspólności majątku spadkowego (działu spadku) wierzyciele, którzy nie dysponują tytułami egzekucyjnymi przeciwko wszystkim spadkobiercom nie mogą zaspokajać się z udziałów przysługujących tym spadkobiercom w majątku spadkowym. PozwanyM. C.jako wierzyciel nie skorzystał przy tym z uprawnienia do zażądania przeprowadzenia egzekucji z mienia przypadłego dłużnikowi w dziale spadku. Powód podkreślił, że pozwanyM. C.prowadzi egzekucję z wierzytelności przysługującejZ. C.na podstawie postanowienia o dziale spadku. Wobec tego prowadzenie egzekucji również z udziału dłużnika przysługującego mu wcześniej w lokalu należącym do spadku stanowi nadużycie prawa. /pismo- k. 91-97/
W dalszym toku procesu stanowiska stron nie uległy zmianie.
Sąd ustalił:
Lokal mieszkalny nr (...)położony wŁ.przyul. (...)wraz z prawem z nim związanym stanowi odrębną nieruchomość, dla której tutejszy Sąd prowadziksięgę wieczystą nr (...). W treści księgi wieczystej jako współwłaściciele nieruchomości ujawnieni byliH. C.,A. C.,Z. C.iJ. C.w udziałach wynoszących po ¼ części. /bezsporne; wydruk treści kw- k. 364-376 zał. akt I Ns 651/13/
Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 651/13 tutejszy Sąd dokonał działu spadku poW. C. (1)iW. C. (2)oraz zniesienia współwłasności wyżej wymienionego prawa do lokalu mieszkalnego poprzez jego przyznanie wraz z prawem z nim związanymH. C.zobowiązując go do dokonania spłat na rzeczJ. C.,A. C.iZ. C.. Spłata na rzeczZ. C.wynosi 44.100 zł i została zasądzona w 2 równych ratach wynoszących po 22.050 zł przypadających do zapłaty odpowiednio w terminie 12 i 24 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku.
Postanowienie jest prawomocne od dnia 29 października 2018 r. /kopia odpisu postanowienia- k. 7-9; postanowienie- k. 384-385 zał. akt I Ns 651/13/
W toku postępowania o dział spadku udziałZ. C.w prawie własności lokalu został zajęty przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w ŁodziJ. B.w sprawie o sygn. akt Km(...)prowadzonej z wnioskuM. C.przeciwkoZ. C.. Wniosek o wszczęcie egzekucji został złożony przezM. C.w dniu 22 sierpnia 2016 r.
Przesyłka zawierająca zawiadomienie o wszczęciu egzekucji dlaH. C.została zwrócona Komornikowi po dwukrotnej awizacji. Na przesyłce nie zamieszczono adnotacji o uznaniu jej za doręczoną.
Wzmianka o wszczęciu egzekucji z udziału została ujawniona w księdze wieczystej w dniu 22 sierpnia 2016 r. Wydruk z treści księgi wieczystej udostępniony w portalu został przedłożony Sądowi w postępowaniu działowym w dniu 7 października 2016 r. przez pełnomocnikaH. C.iA. C..H. C.nie był obecny na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. Pełnomocnictwo udzielone przezH. C.obejmowało wyłącznie umocowanie do prowadzenia sprawy o dział spadku. /pełnomocnictwo, wydruk treści kw, protokół- k. 141, 364-376, 382 zał. akt I Ns 651/13; kopia zawiadomienia- k. 10 w zw. z k. 11; kopia wniosku- k. 143-144; kopia zawiadomienia- k. 145 w zw. z k. 146/
H. C.dopiero w dniu 7 lutego 2017 r. faktycznie dowiedział się o dokonaniu zajęcia udziałuZ. C..W tym dniu doręczono mu odpis pisma Komornika informującego go o terminie opisu i oszacowania udziału. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnegoM. C.iH. C.nie kontaktowali się ze sobą. /kopia zawiadomienia- k. 10-12; zeznania powoda- k. 62 w zw. z k. 139; zeznania pozwanego- k. 62-63 w zw. z k. 140/
H. C.został ujawniony w księdze wieczystej lokalu jako jego jedyny właściciel w dniu 3 kwietnia 2017 r.
Hipoteki przysługujące ZUS iZ. S.zostały prawomocnie wykreślone z księgi wieczystej w toku niniejszego postępowania. /bezsporne; wydruk treści kw- k. 67-84; odpis z kw- k. 102-124; zupełna treść kw – portal ems.gov.pl/
PozwanyM. C.w postępowaniu egzekucyjnym dokonał zajęcia wierzytelnościZ. C.o spłatę przysługującą mu na podstawie postanowienia o dziale spadku. Powód jako dłużnik zajętej wierzytelności uiścił I ratę spłaty w kwocie 22.050 zł na rachunek Komornika. /odpis zajęcia i dowodu wpłaty- k. 100-101; kopia zajęcia i dowodu wpłaty- k. 158, 159/
Nieprawomocnym postanowieniem wydanym w dniu 7 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt II1 Co 153/18 tutejszy Sąd m.in. odrzucił skargę powoda na czynność Komornika polegającą na skierowaniu egzekucji z udziałuZ. C.przed dokonaniem działu spadku i na podstawieart. 759 § 2 k.p.c.uchylił zarządzenie Komornika z dnia 29 marca 2017 r. i polecił mu ponowne rozpoznanie wniosku o umorzenie postępowania po jego podjęciu. /kopia postanowienia- k. 164/
Powyższy stan faktyczny nie jest sporny. Spór dotyczy jedynie oceny prawnej ustalonych okoliczności sprawy.
Sąd nie dopatrzył się podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania z urzędu na podstawieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., co pierwotnie rozważał. Skarga powoda na czynność Komornika rozpoznawana w sprawie o sygn. akt II1 Co 153/18 została nieprawomocnie odrzucona (obecnie toczy się postępowanie międzyinstancyjne). Przedmiot i kognicja Sądu w tamtej sprawie nie obejmuje jednak badania potrzeby i dopuszczalności zwolnienia zajętego udziału od egzekucji. Ponadto, postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w trybie zabezpieczenia do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania (postanowienie z dnia 13 marca 2017 r. – k. 14). Oznacza to, że postępowanie w sprawie ze skargi na czynność Komornika w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym nie ma wpływu na tok postępowania z powództwa ekscydencyjnego. Komornik nie będzie mógł zastosować się do polecenia Sądu wynikającego z treści postanowienia z dnia 7 czerwca 2018 r. i rozważyć umorzenia postępowania egzekucyjnego do czasu, kiedy postępowanie to nie zostanie podjęte. Tym niemniej jego podjęcie będzie możliwe tylko w po prawomocnym zakończeniu niniejszej sprawy.
Sąd zważył:
Powództwo okazało się uzasadnione w zakresie roszczenia o zwolnienie od egzekucji zajętego prawa w postaci udziału we współwłasności lokalu powoda.
Sąd orzekający w sprawie z powództwa ekscydencyjnego, a więc w procesie nie jest natomiast władny umorzyć postępowania egzekucyjnego. Decyzja w tym zakresie należy do wierzyciela, Komornika lub Sądu sprawującego nadzór nad egzekucją jako właściwego sądu egzekucyjnego (Sekcji Egzekucyjnej przy II Wydziale Cywilnym) i jest podejmowania w ramach postępowania egzekucyjnego na podstawieart. 824-825 k.p.c.
Zgodnie zart. 841 § 1 i 3 k.p.c., osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych. Powództwo ekscydencyjne (interwencyjne) jest środkiem obrony osoby trzeciej w przypadku skierowania egzekucji do określonego przedmiotu z naruszeniem jej praw.
W zaistniałej konfiguracji procesowej nie ulega wątpliwości, że powództwo zostało wytoczone w terminie ustawowym, a więc w ciągu miesiąca od dowiedzenia się przez powoda o naruszeniu jego prawa. Powód dowiedział się o zajęciu prawa (udziału) i wyznaczeniu terminu opisu i oszacowania lokalu w dniu 7 lutego 2017 r. Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, dniem, w którym strona dowiedziała się o naruszeniu prawa jest dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o zajęciu przedmiotu (por. np. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 6 listopada 2007 r., III CZP 93/07, OSNC 2008, nr 7-8; wyrok SN z dnia 12 grudnia 2007 r., V CSK 275/07, LEX; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2009 r., II CSK 651/08, LEX; H. Pietrzkowski w:Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom V, Postępowanie egzekucyjne, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2016, s. 377). W wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2016 r. (I ACa 424/16, LEX) stwierdza się wprost, że dniem, w którym strona dowiedziała się o naruszeniu prawa, jest - wedługart. 841 § 3 k.p.c.-dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o zajęciu przedmiotu, a nie dzień, w którym mogła się o nim dowiedzieć przy dołożeniu należytej staranności.
Nie ma ponadto dowodu, że powód jako osoba trzecia w stosunku do stron postępowania egzekucyjnego faktycznie dowiedział wcześniej o zajęciu udziałuZ. C.. Powód wiarygodnie zeznał, że w okresie doręczania mu przesyłek nie otrzymywał żadnych awiz od doręczycieli. Z kolei, przesyłki kierowane do powoda i zwrócone jako awizowane nie zawierają adnotacji o uznaniu ich za doręczone.
Należy przy tym podkreślić, że pełnomocnik powoda, który reprezentował go w sprawie o dział spadku nie był jego pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym, wobec czego ewentualna wiedza pełnomocnika nie jest równoznaczna z wiedzą strony o zajęciu udziału.
Nie przeczy temu treść art. 2 u.k.w.h., zgodnie z którym księgi wieczyste są jawne i nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę. Dyspozycja powołanego przepisu ma bowiem inny charakter i cel, aniżeli przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, a zwłaszcza normujące terminy do wytoczenia powództwa ekscydencyjnego. Przede wszystkim art. 2 u.k.w.h. nie rozstrzyga, w którym momencie należy przyjmować, że powód dowiaduje się o naruszeniu jego prawa. W tym zakresie należy odwołać się do przepisów prawa procesowego. Zgodnie zart. 925 § 1 i 2 k.p.c., w stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jako też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów. Jednakże w stosunku do każdego, kto wiedział o wszczęciu egzekucji, skutki zajęcia powstają z chwilą, gdy o wszczęciu egzekucji powziął wiadomość, chociażby wezwanie nie zostało jeszcze dłużnikowi wysłane ani wpis w księdze wieczystej nie był jeszcze dokonany.
Nie można jednak przeoczyć, że samo zajęcie udziału w dniu 22 sierpnia 2018 r., ani jego ujawnienie w księdze wieczystej w żadnym razie nie naruszało jeszcze prawa powoda, i nie był on jeszcze ani dłużnikiem, ani osobą trzecią w rozumieniuart. 925 k.p.c.Aż do dnia uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku, a więc do dnia 29 października 2016 r. zajęty udział wynoszący ¼ części przysługiwał bowiem nadalZ. C.. Udział ten stał się zatem częścią majątku powoda dopiero w dniu 29 października 2016 r. i najwcześniej od tego momentu zajęcie dawnego udziałuZ. C.mogło (następczo) naruszać jego prawo własności. Ściślej ujmując prawo to zostało naruszone w związku z kontynuowaniem postępowania egzekucyjnego i wyznaczeniem terminu opisu i oszacowania lokalu, o którym powód faktycznie dowiedział się w dniu 7 lutego 2017 r. Skoro tak, powództwo wytoczone w dniu 7 marca 2017 r. należy uznać za wytoczone w terminie.
Natomiast odmiennie, aniżeli wskazuje powód, pozwanyM. C.nie miał obowiązku uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko powodowi. Przepisart. 779 k.p.c.nie znajduje bowiem w tej sprawie zastosowania. Zgodnie zart. 779 § 1 i 2 k.p.c., do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. Jeżeli tytuł był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązków na spadkobierców następuje stosownie doart. 788 k.p.c.Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, w której dłużnik zmarł przed wszczęciem egzekucji, wobec czego powstaje kwestia możliwości wszczęcia egzekucji oraz jednoczesnej ochrony spadku i interesów spadkobierców dłużnika (por.art. 1036 k.c.). W układzie procesowym niniejszej sprawy problem ten nie powstał, ponieważ dłużnikM. C., a więcZ. C.żyje. Egzekucja nie jest więc skierowana przeciwko jego spadkobiercom.
Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma natomiastart. 912 § 1w zw. zart. 930 i art. 1004 k.p.c.Zgodnie zart. 912 § 1 k.p.c., jeżeli zajęte zostało prawo, z mocy którego dłużnik może żądać działu majątku, zajęcie obejmuje wszystko to, co dłużnikowi z działu przypadnie. Gdy dłużnik otrzyma z działu nieruchomość lub ułamkową jej część, sąd przeprowadziwszy dział zawiadomi o zajęciu sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej w celu ujawnienia zajęcia przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie zawiadomienia do zbioru dokumentów. Jeżeli wierzyciel w ciągu miesiąca po ukończeniu działu nie zażądał przeprowadzenia egzekucji z mienia przypadłego dłużnikowi, przedmioty majątkowe, z których egzekucji nie żądał, będą wolne od zajęcia.
Jak natomiast stanowiart. 930 § 1 i 2 k.p.c., rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy. Rozporządzenia przedmiotami podlegającymi zajęciu razem z nieruchomością po ich zajęciu są nieważne. Nie dotyczy to rozporządzeń zarządcy nieruchomości w zakresie jego ustawowych uprawnień.
Z treści powołanych przepisów ujmowanych łącznie wynika jednoznacznie, że zajęcie udziałuZ. C.dotyczyło prawa, z mocy którego mógł on żądać działu spadku, a wobec tego zajęcie w istocie dotyczyło wszystkiego, co rzeczywiście przypadło mu z tytułu działu. Ponieważ na skutek działu spadkuZ. C.nie uzyskał ani całości, ani dalszych udziałów w prawie własności lokalu, a jedynie prawo do spłaty zajęcie mogło ostatecznie obejmować wyłącznie to prawo, tj. wierzytelność o spłatę. W świetle powyższego utrzymywanie zajęcia udziału wynoszącego ¼ części uprzednio przysługującegoZ. C., nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, ani procesowego. Na marginesie odnotować należy, żeM. C.dokonał zajęcia prawaZ. C.do spłaty, a powód jako dłużnik zajętej wierzytelności uregulował już I ratę spłaty na rzeczM. C.za pośrednictwem Komornika.
Z kolei sam fakt, że postanowienie w sprawie o dział spadku zapadło po zajęciu udziałuZ. C., nie oznacza, że doszło do rozporządzenia nieruchomością w rozumieniuart. 930 § 1 k.p.c.Tak rozumianyart. 930 § 1 k.p.c.nie miałby racji bytu w relacji doart. 912 § 1 k.p.c., który wprost dopuszcza dział spadku i honoruje jego skutki także po dokonaniu zajęcia przedmiotu.
Aktualny pozostaje pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którymart. 930 k.p.c.nie ma zastosowania do nieruchomości, której jednym ze współwłaścicieli był dłużnik, a która orzeczeniem sądu znoszącym współwłasność przyznana została na wyłączną własność współwłaścicielowi nie będącemu dłużnikiem, chociażby orzeczenie sądowe wydane zostało w uwzględnieniu zgodnego wniosku uczestników postępowania po zajęciu tej nieruchomości (uchwała SN z dnia 19 grudnia 1980 r., III CZP 65/80, OSNC z 1981 r., nr 6, poz. 100; H. Ciepła w:Komentarz do art. 930 k.p.c., pod red. H. Doleckiego i T. Wiśniewskiego, LEX 2014, nb 4). W wyroku SN z dnia 1 grudnia 1977 r. (I CR 409/77, OSNC z 1979 r., nr 1-2, poz. 6) stwierdza się wprost, że zmiana spowodowana orzeczeniem sądu na skutek podziału majątku wspólnego, działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości nie ma charakteru rozporządzenia tą nieruchomością w rozumieniuart. 930 k.p.c.Dotyczy to także sytuacji, kiedy sąd rozstrzyga na zgodny wniosek zainteresowanych, który co do zasady ma obowiązek uwzględnić (por.art. 622 § 2w zw. zart. 687-688 k.p.c.).
W najnowszym orzecznictwie uznano za rozporządzenie nieruchomością w szczególnych okolicznościach sprawy wyrok zobowiązujący stronę do złożenia określonego oświadczenia woli i zastępującego to oświadczenie (por. szerzej wyrok SN z dnia 29 września 2017 r., V CSK 2/17, LEX). Powyższe rozstrzygnięcie w żadnej mierze nie podważa jednak linii orzeczniczej dotyczącej postępowań działowych, których zakończenie postanowieniem sądu nie może być traktowane jako rozporządzenie nieruchomością.
Nawet przyjęcie odmiennego poglądu nie przeczyłoby celowości i zasadności powództwa ekscydencyjnego. W wyroku SN z dnia 6 września 2013 r. (V CSK 359/12, OSNC z 2014 r., nr 5, poz. 52) wyjaśniono, że przewidziany wart. 930 § 1 k.p.c.materialnoprawny skutek dokonanego po zajęciu rozporządzenia rzeczą, wyrażający się bezskutecznością względną czynności prawnej, oznacza tyle, że umowa przeniesienia własności zajętej nieruchomości między zbywcą (dłużnikiem) a osobą trzecią jest ważna, ale bezskuteczna w stosunku do wierzycieli, którzy wszczęli egzekucję. Egzekucja toczy się więc nadal przeciwko dłużnikowi, który uważany jest za właściciela mimo skutecznego przeniesienia własności na nabywcę. Nabywca natomiast, który wiedzę o zajęciu powziął po nabyciu nieruchomości i dla którego przedmiotem nabycia była tym samym nieruchomość niezajęta, powinien poszukiwać ochrony przed toczącym się postępowaniem egzekucyjnym za pomocą środków właściwych dla jego sytuacji prawnej. Właściwym środkiem jest tu powództwo zart. 841 k.p.c.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że dalsza egzekucja z udziału przysługującego uprzednioZ. C.z wniosku jego wierzycielaM. C.jest niedopuszczalna i naruszałaby prawo własności powoda stwierdzone prawomocnym postanowieniem w sprawie o dział spadku. Powództwo o zwolnienie zajętego udziału od egzekucji podlegało więc uwzględnieniu.
Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie w stosunku doM. C., a więc co do odrębnego żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak już wskazano, w procesie z powództwa ekscydencyjnego sąd nie jest władny umorzyć postępowania egzekucyjnego. Decyzja w tym zakresie należy do wierzyciela, Komornika lub sądu prowadzącego sprawę o nadzór nad egzekucją z nieruchomości jako właściwego sądu egzekucyjnego (Sekcji Egzekucyjnej przy II Wydziale Cywilnym tutejszego Sądu) i jest podejmowania w ramach postępowania egzekucyjnego na podstawieart. 824-825 k.p.c.
Sąd oddalił powództwo w całości w stosunku doZ. S.i ZUS mając na uwadze, że podmioty te nie posiadały legitymacji procesowej biernej w procesie ekscydencyjnym. Wprawdzie podmiotom tym przysługiwały hipoteki ujawnione w księdze wieczystej lokalu, jednakże w toku postępowania zostały wykreślone. Ponadto, nigdy nie były one stronami postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wnioskuM. C.przeciwkoZ. C., w toku którego zajęto udział w prawie własności lokalu objęty powództwem w tej sprawie.
Na podstawieart. 102 k.p.c.Sąd nie obciążył pozwanegoM. C.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda. Sąd wziął pod uwagę złożony pod względem prawnym charakter sprawy, a także fakt, żeM. C.jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się jedynie z renty socjalnej w kwocie 724, 40 zł netto (k. 51v). Pozwany kierując egzekucję do udziałuZ. C.był subiektywnie przekonany o możliwości jej kontynuowania także po dokonaniu działu spadku.
Również na podstawieart. 102 k.p.c.Sąd nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanychZ. S.i ZUS biorąc pod uwagę złożony pod względem prawnym charakter sprawy. Sąd uznał, że pozwanie tych podmiotów nastąpiło z daleko idącej ostrożności powoda wobec faktu, że figurowali oni wcześniej w księdze wieczystej jako wierzyciele hipoteczni mogący kierować egzekucję do nieruchomości. Wprawdzie więc pozwani ci nie byli legitymowani biernie w niniejszej sprawie, to jednak potrzeba ochrony słusznych interesów powoda wyklucza obciążenie go kosztami procesu tych pozwanych.
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1184) w zw. z§ 4 ust. 1 i 3 oraz § 8 pkt 5obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania rozporządzenia MS z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), Sąd przyznał i nakazał wypłacenie przez Skarb Państwa na rzecz pełnomocnika pozwanegoM. C.kwoty 2.952 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.