Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 563/18
Data wyroku: 2018-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Łatanik
Słowa kluczowe: Grzywna
Podstawa prawna: art. 58 § 1 kk
Teza: Fakt, iż  oskarżony jest rencistą i pobiera świadczenie w niskiej wysokości nie sprzeciwia się przecież wymierzeniu wobec jego osoby kary grzywny. W sytuacji gdy oskarżony nie wywiąże się z orzeczonej grzywny istnieje bowiem możliwość wykonania jej w formie zastępczej.

Sygn. akt VII Ka 563/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Aneta Łatanik (spr.)
Protokolant: Justyna Szczap
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Częstochowa Północ w Częstochowie Ewy Teodorczyk

po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018r.
sprawyZ. P. (1)synaA.iB.ur. (...)wC.oskarżonego zart. 226 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie
z dnia 7 marca 2018 r. , sygn. akt XI K 529/17

orzeka:

1
zmienia zaskarżony wyrok w zakresie wymiaru kary w ten sposób, że za przypisany oskarżonemuZ. P. (1)wpkt 1czyn, na podstawieart. 226 § 1 kkw zw zart. 91 § 1 kkiart. 33 § 1 i 3 kk, wymierza karę grzywny w wysokości 70 (siedemdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej w kwocie 10 (dziesięciu) złotych;

2
uchylając pkt 3 zaskarżonego wyroku w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. B.– Kancelaria Adwokacka wC.kwotę 619, 92 złotych ( sześćset dziewiętnaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze ) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoZ. P. (1)w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwota powyższa zawiera należny podatek VAT;

4
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania za I i II instancję obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VII Ka 563/18

UZASADNIENIE
Z. P. (1)został oskarżony o to, że:

I
w dniu 18 marca 2016 roku wC., woj.(...)poprzez używanie słów powszechnie uznawanych za wulgarne i obelżywe w trakcie rozmowy telefonicznej znieważył funkcjonariusza publicznegoA. K.– pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wC.podczas i w związku z wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych

tj. o czyn zart. 226 § 1 k.k.

II
w dniu 31 marca 2016 roku wC., woj.(...)poprzez używanie słów powszechnie uznawanych za wulgarne i obelżywe w trakcie rozmowy telefonicznej znieważył funkcjonariusza publicznegoM. M.orazA. K.pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wC.podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych

tj. o czyn zart. 226 § 1 k.k.

III
w dniu 13 maja 2016 roku wC., woj.(...)poprzez używanie słów powszechnie uznawanych za wulgarne i obelżywe w trakcie rozmowy telefonicznej znieważył funkcjonariusza publicznegoA. K.– pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wC.podczas i w związku z wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych

tj. o czyn zart. 226 § 1 k.k.

IV
w dniu 19 lipca 2016 roku wC., poprzez używanie słów wulgarnych znieważył funkcjonariuszy policjiJ. K.iT. K.publicznego podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych

tj. o czyn zart. 226 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 7 marca 2018 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IX K 529/17 orzekł:

1
uznał oskarżonegoZ. P. (1)za winnego:

a
popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku, z tą zmianą, iż przyjął, że działał on w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.;

b
tego, że w dniu 31 marca 2016 roku wC.poprzez używanie słów powszechnie uznanych za wulgarne i obelżywe w trakcie rozmowy telefonicznej znieważył funkcjonariusza publicznegoM. M.– pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wC.podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 226 § 1 k.k.;

c
tego, że w dniu 31 marca 2016 roku wC., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru poprzez używanie słów powszechnie uznanych za wulgarne i obelżywe w trakcie rozmowy telefonicznej znieważył funkcjonariusza publicznegoA. K.– pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wC.podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 226 § 1 k.k.iart. 12 k.k.;

d
popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt III części wstępnej wyroku, z tą zmianą, iż przyjął, że działał on w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.;

e
popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku wyczerpującego znamiona występku zart. 226 § 1 k.k.

i przyjął, że działał on warunkach ciągu przestępstw określonego wart. 91 § 1 k.k., na podstawieart. 226 § 1 k.k.iart. 37 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierzył mu jedną karę 6 miesięcy pozbawienia wolności ;

2
na podstawieart. 29 Ustawy prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw.K. B.wynagrodzenie w kwocie 684 plus należy podatek VAT;

3
na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę w wysokości 120 złotych i wydatki w kwocie 832,80 zł.

Apelacje od powyższego wyroku wywiedli osobiście oskarżonyZ. P. (1)oraz jego obrońca.
OskarżonyZ. P. (1)zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił muniewłaściwe oddalenie wniosku jego obrońcy o ponowne przesłuchanie oskarżycieli posiłkowych, nieprzygotowanie właściwego urządzenia do odtwarzania nagrań dowodowych oraz nie wyjaśnienie powodów obecności policji sądowej podczas rozprawy.
Z treści pisma wynika, iż skarżący wnosi ozmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie.
Obrońca oskarżonegoZ. P. (1)zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił mu:
- obrazę prawa materialnego poprzez przyjęcie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję przestępstwa stypizowanego wart. 226 § 1 k.k., w sytuacji, gdyZ. P. (1)nie dopuścił się znieważenia funkcjonariusza publicznegoM. M.podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,
- obrazę prawa procesowego mającą wpływ na wydanie przedmiotowego wyroku tj.art. 6 k.p.k.poprzez naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcyZ. P. (1)w przedmiocie ponownego przesłuchania oskarżycieli posiłkowych –A. K.,M. M.orazT. K., w sytuacji, gdy ze względu na stan zdrowiaZ. P. (1)nie mógł uczestniczyć w rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 roku,
- rażącą niewspółmierność kary poprzez wymierzenie oskarżonemu nadmiernie surowej kary i nie uwzględnienie właściwości i warunków osobistych skazanego przy wymierzaniu kary, niezgodnej z dyrektywami wymiaru kary określonymi wart. 53 k.k.
W konsekwencji skarżący wniósł o:
-co do czynu określonego w pkt. II wyroku: uniewinnienie oskarżonego od czynu opisanego w pkt. II wyroku, a w konsekwencji wyeliminowanie wskazanego czynu z ciągu przestępstw.
- co do czynów określonych w pkt. I, III, IV wyroku: zmianę przedmiotowego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary z warunkowa zawieszeniem jej wykonania,
a z ostrożności procesowej – uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie.
Ponadto skarżący wniósł oprzeprowadzenie dowodu z wykazu spotkańZ. P. (1)z Zastępcą Prezydenta MiastaC.R. S., na okoliczność, że oskarżony wielokrotnie starał się skontaktować z Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w celu załatwienia swoich spraw, a jego zachowanie względem funkcjonariusz publicznejM. M.było spowodowane zdenerwowaniem wielokrotnymi wizytami oraz brakiem kontaktu z Dyrektor Ośrodka Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Niezależnie od powyższego obrońca wniósł ozasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w I oraz II instancji według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Wniesione środki odwoławcze przyniosły zróżnicowane efekty procesowe. Apelacja wywiedziona przez oskarżonego była w stopniu oczywistym bezzasadna i na uwzględnienie nie zasługiwała, zaś apelacja złożona przez jego obrońcę zasługiwała częściowo na uwzględnienie doprowadzając do zmiany zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze w ten sposób, że za przypisany oskarżonemu w pkt 1 czyn, na podstawieart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 kkiart. 33 § 1 i 3 k.k., Sąd Okręgowy wymierzyłZ. P. (1)karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej w kwocie 10 złotych.
Zanim jednak Sąd Okręgowy przystąpi do szczegółowego przedstawienia powodów, dla których wydanie orzeczenia o reformatoryjnym charakterze okazało się konieczne uważa za stosowne w pierwszej kolejności nadmienić, iż wbrew wyrażonym przez skarżących poglądom Sąd Rejonowy prawidłowo zrekonstruował stan faktyczny analizowanej sprawy i doszedł do słusznych wniosków, żeZ. P. (1)dopuścił się przypisanego mu w pkt 1 zaskarżonego wyroku czynu wyczerpującego dyspozycję przepisuart. 226 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.Ustalenie tego rodzaju wynika bowiem wprost ze zgromadzonego i prawidłowo ocenionego przez Sąd Rejonowy materiału dowodowego. W szczególności za przyjętym w sprawie stanem faktycznym, potwierdzającym sprawstwo i winę oskarżonego przemawiają zeznania pokrzywdzonychA. K.,M. M.,J. K.iT. K., którzy zarówno w postępowaniu przygotowawczym jak i sądowym spójnie, szczegółowo, konsekwentnie oraz wiarygodnie w świetle wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego oraz prawidłowego rozumowania opisywali sposób zachowania oskarżonego wobec nich oraz przytaczali konkretną treść wypowiadanych przez niego słów, a także zabezpieczone na potrzeby analizowanej sprawy nagrania z rozmówA. K.zeZ. P. (1)i nagranie przedłożone przezJ. K.na którym słychać jakich słów używał w stosunku do funkcjonariuszy policji. Nagrania są zaś bardzo dobrej jakości i stanowią niewątpliwy dowód zachowaniaZ. P. (1)w stosunku do pokrzywdzonych. Zresztą sam oskarżony pomimo tego, iż zaprzeczał swojemu sprawstwu i winie, potwierdził, że zachował się w sposób wskazany przez pokrzywdzonych, używając w stosunku do nich wulgaryzmów, tłumacząc przy tym jednie, iż w jego zachowaniu brak jest zawinienia, albowiem miał zostać sprowokowany do takiego zachowania przez pokrzywdzonych. Niemniej jednak, jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, stanowisko oskarżonego nie koresponduje ani z zeznaniamiA. K.ani przede wszystkim z nagraniami rozmów z nią, z których nie wynika, aby w jakikolwiek sposób miała sprowokowaćZ. P. (1).A. K.zachowywała się przez cały czas spokojnie i uprzejmie, tłumaczyła oskarżonemu każdorazowo, iż nie ma obiektywnej możliwości połączenia go z dyrektorką MOPSM. M.. Ponadto stanowisko oskarżonego nie współgra także z zeznaniami funkcjonariuszy PolicjiJ. K.iT. K.. Reasumując powyższy wątek, stwierdzić z całą stanowczością należy, iż zgromadzony i prawidłowo oceniony przez Sąd Rejonowy materiał dowodowy pozwalał na dokonanie ustaleń faktycznych jednoznacznie umożliwiających pociągnięcie oskarżonego do odpowiedzialności karnej za zarzucane mu czyny.
Kontynuując wskazać również trzeba, iż bezzasadne są twierdzenia skarżących, iż Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia prawa do obrony oskarżonego poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcyZ. P. (1)o ponowne przesłuchanie oskarżycieli posiłkowych –A. K.,M. M.orazT. K.. Oddalenie tego wniosku nie miało wpływu na treść wydanego orzeczenia, zwłaszcza, iż na rozprawie obecny był obrońca oskarżonego, który zabezpieczał jego interesy i mógł zadawać pytania oskarżycielom posiłkowym. Oskarżony zresztą nie wskazał dlaczego jego zdaniem świadkowie powinni zostać przesłuchani w jego obecności i w jaki sposób jego prawo do obrony zostało naruszone. Podobnie jeśli chodzi o argumenty oskarżonego jakoby Sąd Rejonowy nie przygotował właściwego urządzenia do odtwarzania nagrań dowodowych i nie wyjaśnił powodów obecności policji sądowej podczas rozprawy. Oskarżony nie wnosił zastrzeżeń do jakości odtworzonych nagrań oraz nie występował z zapytaniem do Sądu dlaczego na sali rozpraw obecna jest policja sądowa.
Niezależnie jednak od powyższego nie znajduje akceptacji ze strony Sądu Okręgowego wymierzona oskarżonemu przez Sąd Rejonowy kara 6 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności.
Zdaniem Sądu Okręgowego wyłącznie samoistna kara grzywny będzie adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu przestępstwa oraz zrealizuje cele zapobiegawcze i wychowawcze które ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a stawiane jej przez ustawodawcę. Ponadto kara ta będzie czynić zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości oraz stanowić wystarczającą przestrogę dla innych potencjalnych sprawców tego rodzaju przestępstw wywołując u nich refleksję nad ewentualnymi korzyściami wynikającymi z ich popełniania, a sumą ujemnych następstw związanych z grożącą za nie odpowiedzialnością karną. Co prawda oskarżony był już w przeszłości karany niemniej jednak Sąd Okręgowy nie widzi potrzeby oddziaływania na oskarżonego w kierunku zmiany jego postawy poprzez karę pozbawienia wolności.
Tłumaczenia zaś Sądu Rejonowego dlaczego w przypadku oskarżonego wyłącznie kara pozbawienia wolności spełni wszystkie cele jakie kara ma osiągnąć wobec sprawcy, bowiem„orzeczenie wobec oskarżonego kary grzywny z uwagi na fakt, iż jest rencistą i pobiera świadczenie w niskiej wysokości, nie pozwala na przyjęcie, iż będzie w stanie ponieść ciężar finansowy jakie niesie ze sobą kara grzywny, a z kolei niepełnosprawność oskarżonego czyni bezcelowym orzeczenie wobec niego kary ograniczenia wolności”są nie do zaakceptowania. Fakt, iż oskarżony jest rencistą i pobiera świadczenie w niskiej wysokości nie sprzeciwia się przecież wymierzeniu wobec jego osoby kary grzywny. W sytuacji gdy oskarżony nie wywiąże się z orzeczonej grzywny istnieje bowiem możliwość wykonania jej w formie zastępczej.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie przepisuart. 437 § 2 k.p.k.zaskarżony wyrok zmienił w sposób opisany w pkt. 1 wyroku Sądu odwoławczego i uchylając pkt 3 zaskarżonego wyroku w pozostałej części – opierając się na dyspozycji zart. 437 § 1 k.p.k.jako sprawiedliwy, odpowiadający prawu karnemu materialnemu i nie uchybiający prawu karnemu procesowemu utrzymał w mocy.
Sąd Okręgowy uwzględniając aktualną sytuację osobistą i majątkowąZ. P. (1)uznał, iż nie jest możliwe uiszczenie przez niego kosztów sądowych za I i II instancję przez co zwolnił go z obowiązku ich ponoszenia obciążając nimi ostatecznie Skarb Państwa. O kosztach sądowych orzeczono na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.
Z kolei z uwagi, iż oskarżony korzystał w postępowaniu odwoławczym z pomocy obrońcy z urzędu, a koszty te nie zostały opłacone Sąd Okręgowy na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 rokuw zw. z § 4 ust. 1 i 3 i § 17 ust. 2 pkt. 4 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego adw.K. B.– Kancelaria Adwokacka wC.kwotę 619,92 złote tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoZ. P. (1)w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwoty te obejmuje również należny podatek VAT.