Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 182/18
Data wyroku: 2019-01-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anita Jarząbek-Bocian, Remigiusz Pawłowski, Maciej Schulz
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art./ 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk

Warszawa, dnia 10 grudnia 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 182/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Maciej Schulz (spr.)
Sędziowie:   SO Anita Jarząbek - Bocian
SO Remigiusz Pawłowski
protokolant: p.o. protokolanta sądowego Zuzanna Poźniak
przy udziale prokuratora Lidii Kazimierczyk – Pyry
po rozpoznaniu dnia 10 grudnia 2018 r. w Warszawie
sprawyS. N., synaS.iS.,ur. (...)wŁ.oskarżonego o czyn zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie
z dnia 6 grudnia 2017 r.    sygn. akt IV K 1166/15
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonegoS. N.uznaje za winnego popełnienia czynu opisanego w akcie oskarżenia z tym, że przyjmuje, że dokonał on zaboruw celu przywłaszczenia mienia nieustalonej wartości przekraczającej kwotę 525 złotych tj. popełnienia czynu zart. 278 § 1 kk. w zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkskazuje go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk. w zw. zart. 70 § 1 pkt.1 kkw brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2015 r.w zw. zart. 4 § 1 kk. warunkowo zawiesza ustalając okres próby na 3 (trzy) lata; na podstawieart. 33 § 1 i 2 kkorzeka wobec oskarżonegoS. N.karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 380 zł tytułem opłaty za obie instancje i pozostałe koszty sądowe w sprawie.
SSO Anita Jarząbek - Bocian SSO Remigiusz Pawłowski SSO Maciej Schulz
Sygn. akt VI Ka 182/18

UZASADNIENIE
S. N.został oskarżony o to, że w okresie od bliżej nieustalonego dnia jednak nie wcześniej niż od 1 stycznia 2012 roku do dnia 20 września 2013 roku wW.zesklepu (...)mieszczącego się przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu zD. S.,M. Ł.,K. N.orazA. Ł., działając w wyniku z góry powziętego zamiaru oraz w krótkich odstępach czasu dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci artykułów spożywczych oraz przemysłowych na kwotę nie mniejszą niż 90 000 zł, działając tym na szkodę(...) sp. z o.o.i spółka komandytowa, tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 roku orzekł:

I
w ramach zarzuconego czynu oskarżonegoS. N.uznał za winnego tego, że od bliżej nieustalonego dnia jednak nie wcześniej niż od 1 stycznia 2012 roku i nie później niż do stycznia 2014 roku, działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przyjmował odD. S.rzeczy uzyskane za pomocą czynu zabronionego, tj. mienie pochodzące z kradzieży zesklepu (...)mieszczącego się przyul. (...)wW.o wartości nie mniejszej niż kilka tysięcy złotych i za tak opisany czyn na podstawieart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.skazał oskarżonego, a na podstawieart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 58 § 3 k.k.iart. 33 § 1 i 3 k.k.i w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 złotych;

II
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.278,00 złotych tytułem kosztów sądowych, w tym kwotę 1000 złotych tytułem opłaty.

Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego. Orzeczeniu temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść, polegający na niesłusznym uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje jedynie podstawę do przyjęcia, iżS. N.zachowaniem swoim dopuścił się popełnienia jedynie przestępstwa paserstwa, nie zaś przestępstwa kradzieży mienia. Ponadto prokurator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania tj.art. 4, art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na dokonaniu przez Sąd ustalenia faktów i oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy, pominięciu dowodów niekorzystnych dla oskarżonego bez należytego przekonującego uzasadnienia takiego stanowiska, przekraczając jednocześnie zasadę swobodnej oceny dowodów co skutkowało przyjęciem przez Sąd, iż oskarżony dopuścił się jedynie popełnienia przestępstwa paserstwa a nie kradzieży mienia, które to przekonanie Sądu zostało bezkrytycznie zbudowane, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego na taką ocenę nie pozwala. W konkluzji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jest co do zasady słuszna i zasługiwała na uwzględnienie. Należy podzielić pogląd skarżącego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przypisania oskarżonemu popełnienia czynu zart. 278 § 1 k.k.Wnioski zawarte w apelacji o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie zasługiwały jednak na uwzględnienie, zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniemart. 437 § 2 k.p.k., co prowadziło do wydania w niniejszej sprawie orzeczenia reformatoryjnego.
Na wstępie należy zauważyć, że słusznie Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na zeznaniach świadkaL. K.oraz wyjaśnieniach i zeznaniachK. N., będących w istocie jedynymi dowodami świadczącymi o winie oskarżonego.Niezasadnie jednak Sąd I instancji uznał, iż depozycje te nie są wystarczające do przypisania oskarżonemu przestępstwa kradzieży i działania w tym zakresie wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami. Odnosząc się do zeznańK. N., który wskazywał na udział oskarżonego w przestępczym procederze kradzieży dokonywanych wsklepie (...), należy wskazać, że były one wprawdzie oparte jedynie na przypuszczeniach i domysłach, jednakże w ocenie Sądu Okręgowego można uznać je za wysoce prawdopodobne, biorąc pod uwagę okoliczności w nich przedstawione, w tym wykazanie zażyłej znajomości oskarżonego zD. S.. Nie sposób wskazać powodu, dla któregoK. N.miałby fałszywie pomawiać oskarżonego i jaki miałby mieć w tym interes. Wręcz przeciwnie, świadek wielokrotnie podkreślał, że nie widział jak oskarżony dopuszcza się kradzieży, a jedynie słyszał wypowiadane przez osoby uczestniczące w przestępczym procederze imię(...)i powiązał je z oskarżonym, którego kilka razy widział wsklepie (...)i który w istocie był dobrym kolegąD. S., o którym to z kolei wiedział, że dopuszcza się kradzieży w tymże sklepie. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego zeznania świadkaK. N.zasługują na wiarę. Odnosząc się natomiast do zeznań świadkaL. K., należy wskazać, że z uzasadnienia wyroku Sądu meriti wynika, iż co do zasady obdarzył on je walorem wiarygodności, jednocześnie jednak uznając, iż treść jej depozycji nie pozwala na przypisanie oskarżonemu przestępstwa zart. 278 § 1 k.k., gdyż nie była ona bezpośrednim świadkiem dokonywania przez oskarżonego kradzieży ze sklepu, czerpiąc swoją wiedzę odnośnie tych okoliczności z relacji innych osób. Ponadto Sąd Rejonowy oceniał zeznania tegoż świadka z dużą dozą ostrożności mając na uwadze negatywne stosunki pomiędzyL. K., a oskarżonym. W ocenie Sądu Okręgowego, zeznania byłej partnerki oskarżonego zasługują na wiarę jako logiczne, spójne i konkretne. Słusznie podniósł skarżący, iż świadek dysponowała tak szczegółowymi informacjami, że niewątpliwie mogła wejść w ich posiadanie jedynie od samego oskarżonego lub w wyniku własnych obserwacji. W tym stanie rzeczy, mimo osobistych zatargów z oskarżonym, nie była ona stronnicza, a jej relacja znajduje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Ponadto, sam fakt, iż świadek oszukiwała w życiowych sprawach, co starały się wykazać przesłuchane w charakterze świadkówB. S.iE. P., nie może świadczyć jednoznacznie o tym, żeL. K.kłamie w każdej sprawie, a co za tym idzie nie może to przesądzać o uznaniu jej depozycji za niewiarygodne. Okoliczności wskazywane przez oskarżonego w jego wyjaśnieniach, jakoby była konkubina fałszywie go oskarżała, chcąc się na nim zemścić, a co za tym idzie jest niewiarygodna, należy uznać jedynie za przyjętą przez niego linię obrony celem uniknięcia odpowiedzialności karnej.
Rację ma zatem skarżący, że Sąd I Instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zawartą wart. 7 k.p.k., czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia mogący mieć wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia winy i skazania oskarżonego za przestępstwo zart. 278 § 1 k.k., a jedynie za przestępstwo zart. 291 § 1 k.k.Zgodzić należy się z argumentami zawartymi w uzasadnieniu apelacji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadkówL. K.iK. N.pozwala na przypisanie oskarżonemu winy w zakresie zarzucanego mu czynu. Sąd pierwszej instancji oparł zatem swe przekonanie o winie oskarżonego odnośnie jedynie przestępstwa paserstwa, na okolicznościach ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale ocenionych w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym. W ocenie tutejszego Sądu, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, zgromadzony materiał dowodowy w sposób bezsprzeczny wskazuje na sprawstwo oskarżonego odnośnie przestępstwa kradzieży.
Jak zostało już to wcześniej zasygnalizowane, w ocenie Sądu Odwoławczego, wbrew stanowisku Sądu I Instancji, w przedmiotowej sprawie istnieją dowody świadczące o tym, że oskarżony wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami dopuścił się przestępstwa kradzieży. Znalazło to bowiem potwierdzenie w zeznaniach świadkówK. N.iL. K.. Słusznie podniósł skarżący w apelacji, że prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że dokonywanie kradzieży w sklepie przez oskarżonego i przyjmowanie towaru przezD. S.było objęte z góry powziętym zamiarem i stanowiło w istocie długotrwały proceder rozłożony w czasie. Niewątpliwie funkcjonował w nim podział na role, który był zależny od konkretnych okoliczności, a mianowicie od tego, która z osób współdziałających miała możliwość dokonania kradzieży w określonym czasie. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy zmienił wyrok, przyjmując, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa kradzieży działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami.
Sąd Odwoławczy dokonując zmiany zaskarżonego wyroku i uznając oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, jednocześnie zmienił opis tego czynu poprzez przyjęcie, żeS. N.dokonał zaboruw celu przywłaszczenia mienia nieustalonej wartości przekraczającej kwotę 525 złotych. W tym miejscu godzi się zauważyć, że Sąd I instancji wadliwie ustalił wartość mienia pochodzącego z kradzieży, jaką miał przyjmować oskarżony odD. S.. Określenie „wartość nie mniejsza niż kilka tysięcy złotych” nie jest bowiem wyrażeniem ustawowym, ani też określeniem w jakimkolwiek stopniu precyzyjnym i tym samym nie może się ostać również w odniesieniu do zagarniętego mienia będącego przedmiotem przestępstwa przypisanego oskarżonemu przez Sąd Odwoławczy. Nie sposób również przypisać oskarżonemu dokonania kradzieży mienia na kwotę 90.000 złotych, jak to zostało mu zarzucone w akcie oskarżenia. Kwota ta bowiem stanowi w istocie całkowitą stratęsklepu (...)na skutek dokonywanych kradzieży. Całkowicie niezrozumiałe jest zarzucenie w akcie oskarżeniaS. N.zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci artykułów spożywczych oraz przemysłowych na kwotę nie mniejszą niż 90 000 złotych, w sytuacji gdy innym osobom, z którymi miał on współdziałać zarzucono i w konsekwencji przypisano kwoty dużo mniejsze. Biorąc pod uwagę sposób działania osób współdziałających w tym przestępczym procederze, wyłaniający się z ich depozycji, a mianowicie działanie w kilkuosobowych grupach, w których oskarżony nie zawsze uczestniczył, brak jest podstaw do przypisania oskarżonemu kradzieży towarów na kwotę wyczerpującą całkowitą stratę. Słusznie oparł się Sąd Rejonowy na zeznaniachL. K.celem ustalenia wartości skradzionego przez niego mienia, która wskazywała na ilość i rodzaj towarów, jakie oskarżony przynosił do domu. Jednakże nie pozwala to w sposób niebudzący wątpliwości i precyzyjny wykazać faktycznej wartości towarów, których kradzieży dopuścił się oskarżony. Z pewnością jest to jednak kwota większa niż 525 złotych, a zatem kwota stanowiąca wartość graniczną pomiędzy wykroczeniem a przestępstwem w dacie orzekania przez Sąd Odwoławczy.
Dokonując zmiany zaskarżonego wyroku i uznając oskarżonego za winnego popełnienia czynu kwalifikowanego zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 k.k., Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonemu za przypisany mu czyn karę 1 roku pozbawienia wolności. Kara w tej wysokości jest adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości czynu, którego się dopuścił. Sąd wziął pod uwagę jako okoliczność łagodzącą to, że oskarżony nie był wcześniej karany. Zdaniem Sądu Okręgowego warunkowe zawieszenie wykonania kary na okres 3 lat próby będzie wystarczające do zweryfikowania trafności prognozy kryminologicznej wobec sprawcy przestępstwa, która w obecnej chwili jest pozytywna i wskazuje, że orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym nie jest konieczne. W ocenie Sądu w ten sposób ukształtowany wymiar kary stanowić będzie wystarczającą przestrogę przed powrotem na drogę przestępstwa w przyszłości. Sąd Odwoławczy zgodnie zart. 4 § 1 k.k.zastosował ustawę obowiązującą na dzień popełnienia przestępstwa, a więc w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2015 roku. Ustawa ta jest względniejsza dla sprawcy albowiem nie wymaga nałożenia na niego obowiązku w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Ponadto Sąd Okręgowy na podstawieart. 33 § 1 i 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych, uznając, iż kara ta jest celowa i uświadomi oskarżonemu nieopłacalność naruszania porządku prawnego, stanowiąc jednocześnie dla niego realną dolegliwość wobec warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Oskarżony jest zdolny do podjęcia pracy, a zatem ma możliwości majątkowe do uiszczenia grzywny. Sąd Odwoławczy nie uwzględnił wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego złożonego przed Sądem I instancji o nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody w kwocie 90 000 złotych (k.310). Jak już bowiem podano we wcześniejszej części uzasadnienia brak było podstaw do przypisaniaS. N.zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci artykułów spożywczych oraz przemysłowych na kwotę nie mniejszą niż 90 000 złotych. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie wartości mienia zagarniętego przez oskarżonegoN.poza przyjęciem, że przekraczała ona kwotę 525 złotych. Dlatego też wobec nieustalenia precyzyjnej kwoty stanowiącej przedmiot przestępstwa przypisanegoS. N.brak było możliwości nałożenia na niego obowiązku naprawienia szkody o co wnosił pokrzywdzony. W tym miejscu podkreślić także należy, że z uwagi na datę skierowania do sądu aktu oskarżenia (18 grudnia 2015 roku) postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było według przepisówk.p.k.obowiązujących na dzień 1 lipca 2015 roku, a tym samym zgodnie z ówcześnie obowiązującymart. 167 § 1 k.p.k.dowody przeprowadzane były przez strony. W toku postępowania sądowego oskarżyciel posiłkowy nie udowodnił, żeS. N.dopuścił się kradzieży mienia w kwocie 90 000 złotych, ani też nie przedstawił dowodów pozwalających na precyzyjne ustalenie wartości mienia w którego zaborze uczestniczył tenże oskarżony. Wystarczających dowodów na tą okoliczność nie przedstawił także prokurator.
Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 380 zł tytułem opłaty za obie instancje, która to kwota wynika zart. 2 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych. Ponadto oskarżony został obciążony pozostałymi kosztami sądowymi w sprawie. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zwolnienia oskarżonego od stosunkowo niewielkich kosztów sądowych, ze względu na jego możliwości majątkowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.
SSO Remigiusz Pawłowski SSO Maciej Schulz SSO Anita Jarząbek-Bocian