Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 273/18
Data wyroku: 2018-08-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Sławicki

Sygn. akt I C 273/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 sierpnia 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Paweł Sławicki
Protokolant:  Paulina Mężeńska
po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaA. T.
przeciwko(...) W.
o ustalenie

I
oddala powództwo;

II
zasądza od PowodaA. T.na rzecz Pozwanego(...) W.kwotę 900,00 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

I C 273/18

UZASADNIENIE
PowódA. T.wniósł o ustalenie, że z dniem 5 sierpnia 1995 r. wstąpił w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.po zmarłej najemcyJ. T.oraz o zasądzenie kosztów postępowania (pozew – k. 1-3).
Pozwany(...) W.wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania (odpowiedź na pozew – k. 26-28).
Strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 r. (protokół – k. 69).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
J.iR.małżonkowieT.– rodziceA. T.– korzystali zlokalu nr (...)położonego wW.przyul. (...)w oparciu o stosunek najmu.J. T.zmarła w dniu 5 sierpnia 1995 r.R. T.zmarł w dniu 22 października 2012 r. (okoliczności bezsporne).
A. T.wystąpił z powództwem przeciwko(...) W.o ustalenie wstąpienia w stosunek najmulokalu nr (...)położonego wW.przyul. (...)w miejsce najemcyR. T.. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2015 roku oddalił powództwo (pozew – k. 1-2 akt o sygn. I C 2015/13, wyrok – k. 75 akt o sygn. I C 2015/13).
(...) W.wniosło o nakazanieA. T., aby opuścił i opróżniłlokal mieszkalny nr (...)położony wW.przyul. (...)wW.i wydał go(...) W.. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2017 r. nakazałA. T.,K. T.iA. K., aby opróżnili i wydali(...) W.lokal mieszkalny nr (...)położony wW.przyulicy (...). Wyrok nie jest prawomocny (pozew – k. 1 akt o sygn. II C 1367/13, wyrok – k. 135 akt o sygn. II C 1367/13, postanowienie – k. 209 akt o sygn. II C 1367/13).
A. T.mieszkał wlokalu nr (...)położonym wW.przyul. (...)od 1991 r. do dnia 5 sierpnia 1995 r. (zeznania świadków:E. S.– k. 63-63v,J. R.– k. 63v,T. B.– k. 67-67v,G. Z.– k. 68, dowód z przesłuchaniaA. T.w charakterze strony – k. 68-69).
Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego oparł się na dowodach z dokumentów, bowiem zostały one sporządzone przez uprawnione osoby, w sposób prawem przewidziany, nadto ich wiarygodność czy autentyczność nie były kwestionowane przez strony postępowania, również Sąd nie znalazł ku temu podstaw.
Sąd – przy ustalaniu stanu faktycznego – oparł się również na dowodach z zeznań świadkówE. S.,J. R.,T. B.iG. Z., abowiem zeznania te są spójne, wzajemnie się uzupełniają, nadto znajdują oparcie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności w dowodzie z przesłuchaniaA. T.w charakterze strony postępowania.
Sąd ocenił jako wiarygodny również dowód z przesłuchaniaA. T.w charakterze strony postępowania, bowiem Powód zeznawał spójnie, konsekwentnie, nadto dowód ten znajduje potwierdzenie w dowodzie z zeznań świadków.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r., Nr 120, poz. 787 ze zm., dalej u.n.l.) w razie śmierci najemcy jego zstępni, wstępni, pełnoletnie rodzeństwo, osoby przysposabiające albo przysposobione oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z najemcą, mieszkający z nim stale do chwili jego śmierci, wstępują w stosunek najmu lokalu oraz nabywają jego uprawnienia i obowiązki związane z tym lokalem, chyba że się tego prawa zrzekną wobec wynajmującego. Nie dotyczy to osób, które w chwili śmierci najemcy miały tytuł prawny do zajmowania innego lokalu mieszkalnego. Zgodnie zaś z art. 7 u.n.l. małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy u.n.l. w brzmieniu na dzień 5 sierpnia 1995 r., tj. dzień śmierciJ. T.. Ocena wstąpienia w stosunek najmu następuje bowiem na podstawie przepisów aktualnych na dzień śmierci najemcy.
Odnosząc się do oceny wstąpienia w stosunek najmu wskazać należy, żeA. T.spełnił przesłanki określone w art. 8 ust. 1 u.n.l., albowiem jako zstępnyJ. T.zamieszkiwał stale wlokalu nr (...)położonym wW.przyul. (...)aż do dnia śmierci swojej matki, tj. dnia 5 sierpnia 1995 r. Brak również podstaw, aby uznać, że zostały spełnione przesłanki negatywne w postaci zrzeczenia się prawa wstąpienia w stosunek najmu czy też przysługiwaniaA. T.tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu mieszkalnego.
Niezależnie od powyższego powództwo okazało się niezasadne i podlegało oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, że najemcami lokalu byliR. T.iJ. T.. Nawet gdyby umowa najmu nie została zawarta na ich rzecz łącznie, to i tak należałoby uznać ich za najemców, bowiem małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są najemcami lokalu z mocy prawa (art. 7 u.n.l.). W konsekwencji przyjąć należy, że w chwili śmierciJ. T.najemcą lokalu dalej był jej mążR. T., a zatem nie mogło nastąpić wstąpienie w stosunek najmu innych osób. Instytucja wstąpienia w stosunek najmu polega na tym, że w przypadku śmierci wszystkich najemców, inne osoby – po spełnieniu określonych przesłanek – wstępują w istniejący stosunek prawny. Wstąpienie w stosunek najmu na podstawieart. 8u.n.l. nie może nastąpić w sytuacji, gdy pozostaje przy życiu małżonek najemcy. Aktualnie ustawodawca wyraźnie wskazał wart. 691 § 5 k.c., że przepisów§ 1-4(a zatem przepisów regulujących instytucję wstąpienia w stosunek najmu) nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego. Powołany przepis służy wyłączeniu instytucji wstąpienia w stosunek najmu wobec wszystkich współnajemców, niezależnie od wzajemnych relacji. Z kolei na gruncie u.n.l. podstawą wyłączenia instytucji wstąpienia w stosunek najmu – w przypadku, gdy współnajemcami są małżonkowie – jest przepisart. 7u.n.l. Skoro bowiem małżonkowie są współnajemcami lokalu z mocy prawa, uznać należy, że śmierć jednego z nich nie powoduje ustania stosunku najmu w jakiejkolwiek części, zaś drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego prawa samodzielnie. Tym samym, Powód mógł wstąpić w stosunek najmu jedynie po śmierci swojego ojcaR. T., zaś po śmierciJ. T.jedynym najemcą lokalu pozostawałR. T..
Ubocznie wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zarzutu Pozwanego dotyczącego braki interesu prawnego w wytoczeniu powództwa. Co prawda, interes prawny w wytoczeniu powództwa ustalającego – co do zasady – nie zachodzi w sytuacji, gdy Powód może bronić swoich praw w innym postępowaniu (por.art. 189 k.p.c.), jednak nie dotyczy to wytoczenia powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Sąd rozpoznający sprawę o nakazanie opróżnienia lokalu ocenia, czy Pozwanym nie przysługuje tytuł prawny do lokalu, a zatem powinien również rozważyć ewentualne zarzuty dotyczące wstąpienia w stosunek najmu. W ocenie Sądu, interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu – mimo wytoczenia powództwa o opróżnienie lokalu – jest uzasadniony, bowiem ustalenie prawa najmu wpływa nie tylko na możliwość dalszego korzystania z lokalu (a zatem będzie skutkować oddaleniem powództwa eksmisyjnego), ale może również wpływać na treść stosunku prawnego w inny sposób (np. na wysokość kosztów eksploatacyjnych, bowiem w przypadku lokali komunalnych obowiązują inne stawki za najem lokalu, a inne z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu).
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c.Biorąc pod uwagę, że powództwo zostało oddalone, zasadnym było zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kwoty 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z dnia 2015 r., poz. 1800 ze zm.).