Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 52/18
Data wyroku: 2018-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Mika, Marcin Schoenborn, Małgorzata Peteja-Żak
Słowa kluczowe: Wyrok łączny
Podstawa prawna: art. 85 kk

Sygnatura akt VI Ka 52/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia24 kwietnia 2018r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Peteja-Żak (spr.)
Sędziowie SSO Piotr Mika
SSO Marcin Schoenborn
Protokolant Monika Dąbek
przy udziale Roberta Smyka Prokuratora Prokuratury Rejonowej wR.
po rozpoznaniu w dniach 23 lutego 2018 r. i 24 kwietnia 2018 r.
sprawy skazanegoM. B.ur. (...)wR.
synaG.iJ.
w przedmiocie wydania wyroku łącznego
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej
z dnia 7 listopada 2017 r. sygnatura akt II K 125/17
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 440 kpk,art. 624 § 1 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
uchyla punkt 1 i 2 w całości oraz punkt 3 co do kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w punktach I i II części wstępnej wyroku,

b
na mocyart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 i 4 kkłączy skazanemuM. B.jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w punktach I, IV i V części wstępnej wyroku oraz kary łączne pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w punktach II i VII części wstępnej wyroku i wymierza skazanemu karę łączną 3 (trzech) lat i 11 (jedenastu) miesięcy pozbawienia wolności,

c
na mocyart. 577 kpkzalicza skazanemu na poczet orzeczonej powyżej kary łącznej pozbawienia wolności następujące okresy:

- rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Rudzie śląskiej II K 506/11 w dniach 21 lipca 2011 roku, 31 sierpnia 2011 roku i 1 września 2011 roku,
- odbytej dotychczas kary pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej II K 190/12 od dnia 14 października 2014 roku do dnia 10 lutego 2015 roku,
- odbytej w całości kary pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Zabrzu VII K 1417/09 od dnia 2 września 2011 roku do dnia 19 lipca 2012 roku, od dnia 2 lipca 2017 roku do dnia 15 sierpnia 2017 roku,
- odbytej w całości kary łącznej pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej II K 613/10 od dnia 3 lipca 2015 roku do dnia 2 lipca 2017 roku,
- odbywanej kary pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej II K 793/10 od dnia 15 sierpnia 2017 roku,

d
w punkcie 3 przyjmuje, że umorzenie postępowania w odniesieniu do kary orzeczonej wyrokiem opisanym w punkcie III części wstępnej wyroku dotyczy kary ograniczenia wolności;

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.U. L.kwotę 177,12 zł (sto siedemdziesiąt siedem złotych i dwanaście groszy) obejmującą kwotę 33,12 zł (trzydzieści trzy złote i dwanaście groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

4
zwalnia skazanego od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 52/18

UZASADNIENIE WYROKU

z dnia 24 kwietnia 2018r.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej rozpoznającsprawę o wydanie wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt II K 38/16ustalił, żeM. B.był skazany następującymi VII prawomocnymi wyrokami:
I Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 15 grudnia 2009 roku, sygn. akt VII K 1417/09, za przestępstwo zart. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowychpopełnione w dniu 30 września 2009 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, oddano pod dozór kuratora w okresie próby, orzeczono zakaz wstępu na masowe imprezy sportowe w postaci meczów piłki nożnej na okres 1 roku, rozstrzygnięto o kosztach. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. II 1 Ko 410/11 zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. VII Kow 363/12/wz, udzielono skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. VII Kow 6673/14 odwołano warunkowe przedterminowe zwolnienie skazanego i zarządzono odbycie reszty kary pozbawienia wolności; karę tę odbył w całości;
II Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II K 613/10,:

a
ciąg przestępstw zart. 278 § 1 kk, popełnionych w okresie od 19 czerwca 2010 roku do 7 lipca 2010 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w liczbie 40 stawek dziennych po 10 złotych,

b
ciąg przestępstw zart. 279 § 1 kkpopełnionych w okresie od 30 czerwca 2010 roku do 3 lipca 2010 r. na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 10 złotych,

c
przestępstwo zart. 279 § 1 kkiart. 288 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkpopełnione w dniu 1 lipca 2010 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w liczbie 30 stawek dziennych po 10 złotych,

wymierzono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 lat, orzeczono karę łączną grzywny w liczbie 80 stawek dziennych po 10 złotych, oddano pod dozór kuratora w okresie próby, zobowiązano do naprawienia szkody, za poczet orzeczonej kary grzywny zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 13 lipca 2010 r., rozstrzygnięto o kosztach. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akta II 1 Ko 1127/14 zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, karę tę odbył w całości;
III  Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 31 października 2011 roku, sygn. akt II K 563/11, za przestępstwo zart. 190 § 1 kk, popełnione w dniu 20 marca 2011 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 21 lipca 2011 r., rozstrzygnięto o kosztach; postanowieniem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. II 1 Ko 696/13 orzeczono wykonanie 87 dni zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce reszty kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, na poczet zastępczej kary pozbawienia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 21 lipca 2011 r.; karę tę odbył w całości;
IV Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 21 lutego 2012 roku, sygn. akt II K 793/10, za przestępstwo zart. 278 § 1 kk, popełnione w okresie pomiędzy 24 lipca 2010 r. a 26 lipca 2010 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata oraz karę grzywny w liczbie 30 stawek dziennych po 10 złotych, na poczet orzeczonej kary grzywny wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w okresie 14 września 2010 r. do dnia 16 września 2010 r., zobowiązano do naprawienia szkody, rozstrzygnięto o kosztach; postanowieniem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. II 1 Ko 1270/14 zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności skazany odbywa w okresie od 15 sierpnia 2017 r. do 11 czerwca 2018 r.;
V Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 8 października 2013 roku, sygn. akt II K 190/12, za przestępstwo zart. 158 § 1 kk, popełnione w dniu 29 sierpnia 2011 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia, rozstrzygnięto o kosztach; karę pozbawienia wolności skazany będzie odbywał w okresie od 26 czerwca 2018 r. do 26 sierpnia 2018 r., część kary skazany odbył w okresie od 14 października 2014 r. do 10 lutego 2015 r.;
VI Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 4 listopada 2014 roku, sygn. akt II K 129/14, za przestępstwo zart. 278 § 1 kk, popełnione w dniu 5 listopada 2013 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata, oddano pod dozór kuratora, zobowiązano do naprawienia szkody, rozstrzygnięto o kosztach; postanowieniem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 7 października 2015 r., sygn. II 1 Ko 1178/15 zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności skazany będzie odbywał w okresie od 26 sierpnia 2018 r. do 22 lutego 2019r.;
VII Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. II K 506/11, za:

a
ciąg przestępstw zart. 279 § 1 kk, popełnionych w okresie od 23 marca 2011 r. do 9 kwietnia 2011 r., na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,

b
przestępstwo zart. 280 § 1 kk, popełnione w dniu 18 sierpnia 2011 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności, wymierzono karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, zobowiązano do naprawienia szkody, rozstrzygnięto o kosztach; karę pozbawienia wolności skazany będzie odbywał w okresie od 22 lutego 2019 r. do 19 kwietnia 2021 r., a część kary skazany odbył: w dniu 21 lipca 2011 r. oraz w okresie od 31 sierpnia 2011 do 1 września 2011 r.

Wyrokiem łącznym z dnia 2 września 2016r., sygn. akt II 38/17, Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wpunkcie 1na mocyart. 85 § 1 i 2 kki86 § 1 kkpołączył kary:

a
1 (jednego) roku pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. VII K 1417/09,

b
łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II K 613/10,

c
10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 21 lutego 2012 roku, sygn. akt II K 793/10,

d
6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 8 października 2013 r., sygn. II K 190/12,

e
6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. II K 129/14,

f
łączną 2 (dwóch) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 stycznia 2016 r., II K 506/11,

i wymierzył skazanemuM. B.karę łączną6 lat pozbawienia wolności,ustalając, że w pozostałym zakresie wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu.
Na mocyart. 577 kpkzaliczył skazanemu na poczet kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w pkt 1 wyroku okresy kar dotychczas odbytych ze spraw o sygn.:
a) VII K 1417/09 od dnia 2 września 2011 r. do dnia 19 lipca 2012 r.,
b) II K 613/10 od dnia 3 lipca 2015 r. do dnia 30 sierpnia 2016 r.,
c) II K 190/12 od dnia 14 października 2014 r. do dnia 10 lutego 2015 r.;
d) II K 506/11 w dniu 21 lipca 2011 r. oraz w okresie od 31 sierpnia 2011 do 1 września 2011 r.
Na mocyart. 572 kpkumorzył postępowanie w pozostałym zakresie, nadto na mocyart. 624 § 1 kpkzwolnił skazanego od ponoszenia kosztów postępowania, którymi obciążył Skarb Państwa.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2016r., w sprawie o sygn. VI Ka 1163/16,na skutek apelacji wniesionej przez skazanego, zmieniono zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że wymierzoną skazanemu karę łączną pozbawienia wolności obniżono do4 lat, w pozostałej części utrzymując go w mocy.
W dniu7 marca 2017r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiejwydał pod sygn. sprawy II Ko 21/17, II K 129/14,postanowieniew oparciu o przepis art. 2a § 1 i 4 kw, stwierdzając, że czyn, za który skazanoM. B.w punkcie 1 wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 4 listopada 2014r., wydanego w sprawie o sygn. akt II K 129/14, kwalifikowany jako przestępstwo zart. 278 § 1 kk, stanowi wykroczenie zart. 119 § 1kw. Zamieniono więc karę 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną w punkcie 1 tego wyroku na karę 30 dni aresztu, stwierdzając równocześnie, że kara łączna 4 lat pozbawienia wolności orzeczona w punkcie 1 omówionego wyżej wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 2 września 2016r., sygn. akt II K 38/16, nie podlega wykonaniu.
Postanowienie niniejsze uprawomocniło się z dniem 23 marca 2017r., a następnie pod sygnaturą II K 125/17 wszczęto z urzędu postępowanie o wydanie nowego wyroku łącznego wobec skazanego.
W uzasadnieniu wskazanego orzeczenianie rozważano w ogóle treści przepisuart. 2a § 5 kk(oraz jego wpływu na sytuację prawną skazanego),zgodnie z którym przepisów § 1 – 4 nie stosuje się, jeżeli ich zastosowanie powoduje skutki prawne mniej korzystne dla sprawcy niż stosowanie ustawy obowiązującej poprzednio.
Kolejno, w dniu7 listopada 2017r., pod sygn. akt II K 125/17,Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wydał wobec skazanegoM. B.wyrok łączny, ustalając, że został on skazany wszystkimi wyżej wymienionymi wyrokami (jak w sprawie o sygn. akt II K 38/16, przy czym gdy idzie o wyrok VI - Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 4 listopada 2014 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II K 129/14, za przestępstwo zart. 278 § 1 kk, popełnione w dniu 5 listopada 2013 r., mocą którego został on skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata, oddano pod dozór kuratora, zobowiązano do naprawienia szkody, rozstrzygnięto o kosztach, a następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 7 października 2015 r., sygn. II 1 Ko 1178/15 zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, zaznaczono, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 7 marca 2017 r., sygn. II Ko 21/17, stwierdzono, że czyn, za który skazanoM. B.w pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 4 listopada 2014 r. stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 kw, a karę 6 miesięcy pozbawienia wolności zamieniono na karę 30 dni aresztu, nadto zaś stwierdzono, że kara łączna orzeczona w wyroku łącznym Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 2 września 2016 roku, w sprawie o sygn. II K 38/16, której wysokość na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2016 roku, wydanego w sprawie sygn. IV Ka 1163/16, obniżono do 4 lat (wyrok omówiony powyżej) nie podlega wykonaniu, a skazany karę 30 dni aresztu miał odbyć w okresie od dnia 26 sierpnia 2018 r. do dnia 25 września 2018 r.
Zważywszy na to, iż w dacie ponownego wyrokowania skazany odbył już w całości kary w sprawach orzeczonych wyrokami o sygn. VII K 1417/09, II K 613/10 oraz II K 563/11, Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej na mocyart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 i 4 kkpołączył skazanemuM. B.:
a) karę 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 21 lutego 2012 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II K 793/10,
b) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 8 października 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 190/12,
c) oraz karę łączną 2 i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 stycznia 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 506/11 i wymierzył mu karę łączną3 lat pozbawienia wolności,zaliczając na jej poczet okresy kar dotychczas odbytych w tych sprawach.
Równocześnie na mocyart. 572 kpkumorzył postępowanie w przedmiocie połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt I - III i VI części wstępnej wyroku (tj. w sprawach pod sygn. VII K 1417/09, II K 613/10, II K 563/11 oraz II K 129/14) oraz w przedmiocie połączenia kary grzywny orzeczonej wyrokami opisanym w pkt II i IV części wstępnej wyroku.
Zasądził nadto stosowne wynagrodzenie na rzecz obrońcy tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, a samego skazanego zwolnił od ponoszenia kosztów postępowania, którymi obciążył Skarb Państwa.
Powyższy wyrok łącznyzaskarżyła obrońca skazanegow części dotyczącej kary, zarzucając mu:
1. obrazę przepisów postępowania, tj.art. 571 § 1 kpkpoprzez nieuwzględnienie wskazań wszystkich wydanych opinii penitencjarnych dotyczących zachowania skazanego w warunkach Zakładu Karnego, a jedynie uwzględnienie aktualnej opinii penitencjarnej skazanego wydanej w dniu 6 XI 2017r.,
2. rażącą niewspółmierność kary łącznej pozbawienia wolności poprzez wymierzenie skazanemu w łącznym wymiarze 3 lat pozbawienia wolności wynikającą z nadania nadmiernego znaczenia uprzedniej karalności skazanego oraz ustalenia, na podstawie opinii dyrektora jednostki penitencjarnej, że prognoza penitencjarna skazanego jest negatywna, co determinuje surowy wymiar kary.
Wniosła zatem o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie skazanemu kary łącznej w wymiarze 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, co odpowiada zasadzie pełnej absorpcji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się na tyle zasadna, że w następstwie jej wywiedzenia, ale i konieczności odwołania się do treści przepisuart. 440 kpk, konieczną stała się zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie rozstrzygnięć zawartych w punktach 1 i 2 w całości oraz punktu 3 co do kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w punktach I i II części wstępnej wyroku, a następnie na mocyart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 i 4 kkpołączenie wobec skazanegoM. B.jednostkowych kar pozbawienia wolności opisanych w punktach I, IV i V części wstępnej wyroku oraz kar łącznych pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w punktach II i VII części wstępnej wyroku i wymierzenie skazanemu kary łącznej 3 lat i 11 miesięcy pozbawienia wolności, z równoczesnym zaliczeniem na poczet tak orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresów rzeczywistego pozbawienia wolności w tych sprawach i okresów dotychczas odbytych kar, podlegających łączeniu. Nadto konieczne stało się przyjęcie, że umorzenie postępowania w odniesieniu do kary orzeczonej wyrokiem opisanym w punkcie III części wstępnej wyroku dotyczy kary ograniczenia wolności.
Zmieniając zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy miał na względzie fakt, iż ostatni wyrok, jaki zapadł wobec skazanegoM. B.był wyrokiem Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 stycznia 2016r., sygn. II K 506/11, a więc wydany on został i uprawomocnił się po dniu 30 czerwca 2015r., a zatem po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 396), zmieniającej m. in. brzmienieart. 85 kk. Od dnia 1 lipca 2015r., a więc dnia, w którym weszły w życie fundamentalne zmiany ustawodawstwa karnego, prawodawca przewidział diametralnie odmienne zasady łączenia kar i środków karnych, a tym samym gruntownie zmieniły się warunki pozwalające na wydawanie wyroków łącznych.  W myślart. 19 ust. 1in finenoweli z dnia 20 lutego 2015r., przepisyrozdziału IXw nowym brzmieniu mogą znaleźć zastosowanie do kar prawomocnie orzeczonych przed 1 lipca 2015 r. tylko wtedy, gdy „zachodzi potrzeba" orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po tym dniu. Oceny, czy zachodzi potrzeba, o której mowa, należy naturalnie dokonywać według przepisówrozdziału IXw nowym brzmieniu. Jeżeli zgodnie z tymi przepisami należałoby połączyć karę orzeczoną prawomocnie 1 lipca 2015 r. lub później z jedną albo większą liczbą kar orzeczonych prawomocnie przed tą datą, wówczas należy na podstawieart. 4 § 1 kkrozstrzygnąć, czy stosować dalej przepisyrozdziału IXw nowym brzmieniu, czy też w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015r.
Mając na uwadze tak ważką zmianę, uwzględniając fakt wydania wspomnianego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Ślaskiej, zapadłego i prawomocnego przecież po dniu 1 lipca 2015r., Sąd Rejonowy słusznie uznał już w dniu 2 września 2016r., że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy, czego rezultatem było wydanie wyroku łącznego z dnia 2 września 2016r. w sprawie II K 38/16. Analizując wówczas sytuację prawną skazanego, Sąd ten prawidłowo połączył wtedy wszystkie kary pozbawienia wolności podlegające wykonaniu, a więc de facto wszystkie kary jednostkowe i łączne, orzeczone wymienionymi tam wyrokami (VII K 1417/09, II K 613/10, II K 793/10, II K 190/12, II K 129/14 i II K 506/11), poza karą ograniczenia wolności, orzeczoną w sprawie II K 563/11, w związku z jej wcześniejszym wykonaniem. Skazany, po rozpoznaniu jego apelacji, ostatecznie miał zatem do odbycia karę łączną w rozmiarze 4 lat (vide wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2016r., sygn. VI Ka 1163/16), zamiast 7 lat (suma wszystkich podlegających wykonaniu kar). Nie może być wątpliwości zatem, że zapadły wyrok łączny, po dokonaniu jego zmiany przez Sąd odwoławczy, był rozstrzygnięciem bardzo korzystnym dla samego skazanego.
Tymczasem w dniu 7 marca 2017r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, wbrew treści art. 2a § 5 kw, bez żadnej refleksji i wcześniejszej analizy sytuacji prawnej skazanego, dokonał kontrawencjonalizacji czynu objętego orzeczeniem tego Sądu z dnia 4 listopada 2014r., w sprawie II K 129/14, stwierdzając, że czyn, za który skazanoM. B.w punkcie 1 tego wyroku stanowi - zamiast przestępstwa zart. 278 § 1 kk- odpowiadające mu wykroczenie zart. 119 § 1kw, w następstwie czego orzeczoną tym wyrokiem karę 6 miesięcy pozbawienia wolności zamienił na karę 30 dni aresztu. Stwierdził też, iż kara łączna 4 lat pozbawienia wolności, orzeczona w punkcie 1 wyroku łącznego wydanego w sprawie II K 38/16 nie podlega wykonaniu.
Efektem takiego, niestety prawomocnego rozstrzygnięcia, była konieczność odrębnego wykonywania przez skazanegoM. B.wszystkich orzeczonych dotychczas kar pozbawienia wolności, tj. kary 1 roku (VII K 1417/09), kary łącznej 2 lat (II K 613/10), 10 miesięcy (II K 793/10), 6 miesięcy (II K 190/12), kary łącznej 2 lat i 2 miesięcy (II K 506/11) oraz kary 30 dni aresztu (II K 129/14), zamiast kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności, orzeczonej zapadłym wcześniej wyrokiem łącznym w sprawie II K 38/16.
Na pierwszy rzut oka widać już zatem, jak bardzo niekorzystnym rozstrzygnięciem dla skazanego było orzeczenie z dnia 7 marca 2017r., oparte o art. 2a § 1 i 4 kw. Niewątpliwie doszło w sprawie niniejszej do rażącej obrazy prawa materialnego, a to przepisu art. 2a § 5 kw, zgodnie z którym przepisów§ 1 – 4nie stosuje się, jeżeli ich zastosowanie powoduje skutki prawne mniej korzystne dla sprawcy niż stosowanie ustawy obowiązującej poprzednio. Na próżno jednak szukać w uzasadnieniu tak postanowienia z dnia 7 marca 2017r., jak i zaskarżonego wyroku przyczyn dla których zdecydowano się zastosować kontrawencjonalizację czynu zart. 278 § 1 kk, a następnie wydać kolejny, niekorzystny wszak dla skazanego wyrok łączny. Zaistniałe w przedmiotowej sprawie uchybienie niewątpliwie wywarło zatem istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skutkując koniecznością wydania reformatoryjnego orzeczenia w drodze kontroli instancyjnej, w zaistniałej bowiem sytuacji skazany nie dość, że odbył już karę 1 roku pozbawienia wolności (orzeczoną w sprawie VII K 1417/09) i karę łączną 2 lat pozbawienia wolności (orzeczoną w sprawie II K 613/10), to jeszcze – na skutek połączenia zaskarżonym wyrokiem łącznym w sprawie II K 125/17 kar z wyroków o sygn. II K 793/10, II K 190/12 i II K 506/11 – miał do odbycia karę łączną orzeczoną tym wyrokiem łącznym w rozmiarze 3 lat, nadto zaś dodatkowo jeszcze 30 dni aresztu w sprawie II K 129/14.
W tej sytuacji – niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, stwierdzając, iż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe dla osoby skazanego – Sąd Okręgowy, nawet wbrew treści przepisuart. 85 § 2 kk, zmienił zaskarżony wyrok, łącząc skazanemuM. B.jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w punktach I, IV i V części wstępnej wyroku oraz kary łączne pozbawienia wolności, opisane w punktach II i VII części wstępnej wyroku, wymierzając karę łączną 3 lat i 11 miesięcy pozbawienia wolności. Łączeniu zatem nie podlegały jedynie kara ograniczenia wolności orzeczona wyrokiem opisanym w punkcie III części wstępnej wyroku (w tym zakresie postępowanie umorzono) oraz kara 30 dni aresztu, orzeczona w sprawie II K 129/14 w miejsce kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara łączna w orzeczonym rozmiarze zatem nie przekracza stopniem dolegliwości dla skazanego tej orzeczonej w wyroku łącznym Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 2 września 2016r., w sprawie II K 38/16 (a więc rozmiaru 4 lat).
Takie orzeczenie Sądu odwoławczego stało się konieczne w związku z uchybieniem i rażącą obrazą art. 2a § 5 kw. Trzeba bowiem podkreślić, że skazany miał prawo przypuszczać i oczekiwać, iż ewentualna kontrawencjonalizacja jakiegokolwiek przypisanego mu czynu nie pogorszy jego sytuacji prawnej; stabilność orzeczeń sądowych oraz gwarancja braku spowodowania dla niego skutków prawnych mniej korzystnych w razie stosowania ustawy obowiązującej spowodowały konieczność zmiany zaskarżonego orzeczenia w omawianym powyżej kierunku.
Na marginesie jedynie trzeba zaznaczyć, iż w następstwie zapadłego przed Sądem odwoławczym wyroku skazany opuścił w dniu wyrokowania zakład karny w związku odbyciem kary łącznej w całości (orzeczona kara 3 lat i 11 miesięcy jest bowiem krótsza od okresu odbytych dotychczas kar, które zostały mu połączone z uwzględnieniem okresów rzeczywistego pozbawienia wolności zaliczonych na ich poczet).
Z powyższych względów zmieniono zaskarżony wyrok w omówionej części, zaś w pozostałej utrzymując go w mocy.
Z uwagi na fakt niepokrycia przez skazanego kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu przez wyznaczonego z urzędu obrońcę, Sąd odwoławczy na stosowny wniosek obrońcy zasądził na jego rzecz od Skarbu Państwa wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej minimalnej stawce wynagrodzenia za reprezentowanie strony w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego.
Fakt pozbawienia skazanego wolności oraz brak jego odpłatnego zatrudnienia, nadto także względy natury słusznościowej, były podstawą rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego o zwolnieniu skazanego z obowiązku poniesienia wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciążono Skarb Państwa.