Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 805/18
Data wyroku: 2018-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Paweł Hochman, Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
Podstawa prawna: art. 626 ^13^ § 1 kpc.

Sygn. akt II Ca 805/18

POSTANOWIENIE
Dnia 28 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:

Przewodniczący

SSO Jarosław Gołębiowski

Sędziowie

SSO Dariusz Mizera (spr.)
SSO Paweł Hochman

po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuG. K.
z udziałem(...)
o wpis w dziale IIIksięgi wieczystej (...)ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowemu w Piotrkowie Tryb.
z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt(...)
postanawia: oddalić apelację.
Sygn. akt II Ca 805/18

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2018 roku referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosekG. K.o wpis ostrzeżenia o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
W uzasadnieniu tegoż postanowienia podniósł, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie albowiem żaden z dołączonych przez wnioskodawcę do wniosku dokumentów w postaci:
- pełnomocnictwa procesowego wnioskodawczyni dla radcy prawnegoP. G.;
- kserokopii, poświadczonej za zgodność przez radcę prawnego, postanowienia Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie II Wydziału Cywilnego z dnia 18 października 2017 r., wydanego w sprawach o stwierdzenie nabycia spadków po(...)oraz po(...)
- kserokopii poświadczonej za zgodność przez radcę prawnego, postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 6 kwietnia 1994 r., wydanego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku poM. R.;
- kserokopii, poświadczonej za zgodność przez radcę prawnego, odpisu skróconego aktu małżeństwaG. J.iS. K.wydanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego wU.za nr(...);
- kserokopii, poświadczonej za zgodność przez radcę prawnego, wypisu z rejestru gruntów sporządzonego w dniu 26 września 2014 roku dladziałki nr (...), położonej w obrębie(...)miastaP., w którym przy opisie w/w działki w rubryce numer Kw lub oznaczenie dokumentu wpisano „ hip.(...),(...)
nie potwierdza zmiany stanu prawnego nieruchomości po dniu 29 stycznia 1993 roku, czyli po dniu wydania decyzji będącej podstawą wpisu prawa własności na rzecz(...)Wnioskodawczyni nie wykazała również faktu następstwa prawnego po osobie prawnej ujawnionej jako właściciel nieruchomości, nie przedstawiła także żadnego dokumentu, który uchylałby decyzję administracyjną będącą podstawą wpisu prawa własności gminy.
Dlatego też referendarz nie dostrzegł aby obecnie występowała sytuacja niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazałart. 626 8 § 2 k.p.c.w zw. zart. 5091§ 1 k.p.c., 62613§1 k.p.c.i 6269k.p.c.
Księga wieczysta nr(...)założona została dnia 17 grudnia 2014r. na skutek rozpatrzenia wniosku GminyP.z dnia 16 października 2014 r (nr dz.kw. 10120/14). W dziale I-O księgi wpisanodziałkę nr (...)o pow.(...)ha, w obrębie(...)miastaP., przyul. (...)iul. (...), zabudowaną jednym budynkiem mieszkalnym oraz jednym budynkiem niemieszkalnym. W dziale II księgi ujawniono prawo własności GminyP.wynikające z decyzji komunalizacyjnej Wojewody(...)z dnia 29 stycznia 1993r. wydanej za nr(...). Taki stan prawny nieruchomości istniał również w dacie złożenia przedmiotowego wniosku.
Skargę na powyższe postanowienie referendarza sądowego wniosła wnioskodawczyni, zaskarżając je w całości. Wnosiła o :
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i wpis w księdze wieczystej nr(...)ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polegającym na prowadzeniu dla tej samej nieruchomości dawnej księgi hipotecznej(...), z wpisem prawa własności na rzeczF. L..
2. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wnioskuG. K.z udziałem GminyP.o wpis w dziale III księgi wieczystej nr(...)ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na skutek skargi wnioskodawczyni na postanowienie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 lipca 2018 roku, wydane w sprawie(...)

postanowił:
1. oddalić wniosek,
2. ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Sąd Rejonowy zważył, iż zarówno złożony przez wnioskodawczynię wniosek jak i skarga na postanowienie referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 lipca 2018 roku, wydane w sprawie niniejszej, nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z treściąart. 62613§ 1 k.p.c., Sąd z urzędu dokonana wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W razie stwierdzenia, że dla tej samej nieruchomości albo dla tego samego ograniczonegoprawa rzeczowegoprowadzi się dwie lub więcej ksiąg wieczystych, ujawniających odmienny stan prawny, wpisu ostrzeżenia dokonuje się we wszystkich księgach wieczystych założonych dla tej samej nieruchomości.
Wnioskodawca nie wskazał podstawy prawnej żądania zawartego we wniosku. Z jego treści można jednak wnioskować, iż wywiódł je zart. 62613§1 zd. 2 k.p.c.Przepis ten jednak ma zastosowanie wówczas, gdy dla tej samej nieruchomości prowadzone są co najmniej dwie księgi wieczystej. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Jak z powyższych ustaleń wynika dla zabudowanej nieruchomości położonej wP.przyul. (...)oznaczonej numeremdziałki (...), o pow.(...)prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). W dziale II w/w księgi wieczystej jako właściciel ujawniona jest GminaP..
Zgodnie zart. LIV §1 dekretu z dnia 11 października 1946 roku Przepisów wprowadzających prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych( Dz.U. nr 57 poz. 321) księgi hipoteczne ( gruntowe, wieczyste) istniejące w chwili wejścia w życieprawa o księgach wieczystych(tj. 1 stycznia 1947 roku), stają się z tą chwilą księgami wieczystymi w rozumieniu tego prawa. Następnie jednak, zgodnie z§5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 rokuw sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 roku oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg ( Dz. U. nr 28, poz. 141) z dniem 1 stycznia 1989 roku tracą moc prawną i podlegają zamknięciu z urzędu księgi dawne (tj. zgodnie z §1 tegoż rozporządzenia księgi wieczyste założone przed dniem 1 stycznia 1947 roku zwane dalej „księgami dawnymi”, nie zawierające w działach odpowiadających drugiemu, trzeciemu i czwartemu obecnej księgi wieczystej wpisów dokonanych po dniu 31 grudnia 1946 roku.
W §6 ust. 1 tegoż artykułu stwierdzono, że księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do §5 ust. 1 zachowują znaczenie dokumentów. Księgi, o których mowa w ust. 1, stanowią materiały archiwalne i podlegają przekazaniu do właściwych archiwów państwowych.
[ Księgi dawne - co do zasady nie podlegały migracji do postaci elektronicznej ( art. 9 ust. 1 u.migr). Wyjątek dotyczył ksiąg dla których po 31 grudnia 1946 roku urządzono dalsze tomy ( zob. art. 9 ust. 3 u.migr)]. Zgodnie z notatką służbową z dnia 16 grudnia 2014 roku ( k. 8 aktksięgi wieczystej nr (...)) księga hipoteczna(...)P.została przekazana do Archiwum Państwowego wP.pod. poz.(...)
A zatem, jak z powyższych wywodów wynika, księga hipoteczna(...)P.nie jest księgą wieczystą w rozumieniuart. 62613§1 zd. 2 k.p.c.ponieważ nie jest „prowadzona” aktualnie dla nieruchomości o pow.(...), położonej wP.przyul. (...), oznaczonej nrdziałki (...). Stanowi jedynie dokument archiwalny.
A skoro tak, to nie można mówić o prowadzeniu dwóch ksiąg wieczystych dla w/w nieruchomości, a co za tym idzie, brak jest podstaw do wpisu ostrzeżenia, o którym mowa w tym przepisie.
Poza tym, nie byłoby nawet technicznej możliwości, żeby dokonać w niej również wpisu ostrzeżenia ponieważ nie została przemigrowana.
Na podkreślenie zasługuje również fakt, że do wniosku nie zostały dołączone również odpisy z w/w księgi hipotecznej, co stanowi także przeszkodę do wpisu. Nie wykazano bowiem, jakie wpisy, kiedy i na czyją rzecz zostały dokonane w poszczególnych działach tej księgi.
Gdyby przyjąć, że wniosek został wywiedziony zart. 62613§1 zd. 1 k.p.c., to stwierdzić należy, że również brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie bowiem z treściąart. 3 ust. 1u.k.w.h., domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Aktualnie, jak to już zostało powiedziane wyżej, dla nieruchomości położonej wP.przyul. (...), o pow.(...), oznaczonej numeremdziałki (...), jest prowadzona jedna księga wieczysta o numerze(...). W takiej sytuacji, domniemanie zart. 3 ust. 1, legitymuje osobę ujawnioną w dziale II tej księgi wieczystej jako właściciela tej nieruchomości. Jest to domniemanie wzruszalne i może być obalone w procesie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w tej księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd wieczystoksięgowy nie rozstrzyga bowiem sporów o własność. Poza tym, jeśli chodzi o żądanie wpisu na podstawieart. 62613§1 zd. 1 k.p.c., trafne są wywody referendarza sądowego, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dlatego też powtarzanie ich w tym miejscu jest zbyteczne.
Z tych wszystkich względów i na podstawie, wyżej powołanych, przepisów, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji orzeczenia.
Natomiast jego pkt 2 znajduje uzasadnienie w treściart. 520 §1 k.p.c.w zw. z treściąart. 13 §2 k.p.c.
Apelację od powyższego postanowienia w imieniu wnioskodawczyni złożył jej pełnomocnik zaskarżając postanowienie w całości.
Skarżąca wniosła o:

1
zmianę zaskarżonego postanowienia i wpis wksiędze wieczystej (...)ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym | polegającym na prowadzeniu dla tej samej nieruchomości dawnej księgi wieczystejH.nr(...). z wpisem prawa własności na rzeczF. L.oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

2
Ponadto wniósł o zwrócenie się do Archiwum Państwowego wP.o nadesłanie dokumentówksięgi wieczystej kw (...)znajdującej się pod pozycją(...)a następnie przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów na okoliczność ustalenia prawa własności oraz tożsamości tego obszaru z powierzchnią ujętą wksiędze wieczystej (...).

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja wnioskodawczyni jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z przepisemart. 6268§ 2k.p.c.wyznaczającym zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym postępowanie wieczystoksięgowe jest postępowaniem sformalizowanym. Przy rozpoznawaniu przez sąd wniosku o wpis badaniu podlega treść wniosku, treść i forma dokumentów dołączonych do wniosku i stanowiących podstawę wpisu oraz treść księgi wieczystej. Zatem sąd w ramach rozpoznawania zasadności, bądź bezzasadności wniosku inicjującego postępowanie w sprawie jest obowiązany badać wyłącznie dokumenty mające stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej.
Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy - co zresztą podkreśla także apelacja - podstawą do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej było w istocie twierdzenie skarżącej, iż dla spornej nieruchomości urządzone są dwie księgi wieczyste. Podstawą do takiego twierdzenia i samego wniosku jak się wydaje byłart. 62613§ 1 zd.2 k.p.c.Zasadnie zatem Sąd Rejonowy wskazał, iż przepis ten ma zastosowanie gdy dla tej samej nieruchomości są prowadzone co najmniej dwie księgi wieczyste. Tymczasem - wbrew twierdzeniom skarżącej - taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.Działka o nr (...)położona wP.przyul. (...)iul. (...)ma założonąksięgę wieczystą nr (...).
Skarżąca twierdzi natomiast, iż ta sama nieruchomość jest ujawniona w księdze hipotecznejH.nr(...)
Rozumowanie skarżącej jest w sposób oczywisty błędne Sąd Rejonowy przeprowadził szerokie rozważania w zakresie obowiązujących przepisów z których to rozważań wynika, iż zamknięta księga hipotecznaH.nr(...)nie jest księgą wieczystą w rozumieniuart. 62613§ 1 zd.2 k.p.c.a co za tym idzie nie można zasadnie twierdzić, iż dladziałki nr (...)urządzone są dwie księgi wieczyste.
Sąd Okręgowy w pełni podziela argumentację Sądu Rejonowego w tym zakresie nie ma zatem potrzeby ponownego jej przytaczania.
Sąd Okręgowy na chwilę obecną nie dostrzega także podstawy do dokonania wpisu ostrzeżenia na podstawieart. 62613§ 1 zd.1 k.p.c.albowiem wnioskodawczyni nie przedstawiła w toku postępowania dokumentu z którego wynikałaby zmiana w zakresie prawa własności nieruchomości gdyż dopiero toczy się postępowanie o weryfikacje prawa własności wpisanego na rzecz Gminy na drodze administracyjnej. Nie ma zatem mowy o niezgodności gdyż warunku tego nie spełnia hipotetyczna i prawdopodobna niezgodność.
Kończąc rozważania w tym zakresie wypada jeszcze zauważyć, iż trafnie Sąd Rejonowy dostrzegł, iż domniemanie o którym mowa wart. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotecestanowi, iż prawo jawne wpisane do księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z tego to domniemania korzysta obecny wpis prawa własności w księdze wieczystej może zostać ono obalone jedynie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym gdyż Sąd wieczystoksięgowy nie rozstrzyga sporów o własność.
Reasumując złożona apelacja nie zawiera uzasadnionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu, a to na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13§ 2 k.p.c.