Sąd Rejonowy w Limanowej
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 161/16
Data wyroku: 2018-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Iwona Trzeciak

Sygn. akt I Ns 161/16

POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2018 roku
Sąd Rejonowy w Limanowej I Wydział Cywilny
w składzie następującym
Przewodniczący: SSR Iwona Trzeciak
Protokolant: st.sekr. sąd. Danuta Matras
po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 roku w Limanowej
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. Ć.
przy uczestnictwie:S. K. (1),Z. B. (1),M. K.,J. B.,K. B.,A. B. (1),A. B. (2),M. G.,J. K.
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
postanawia:

I
ustanowić na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki ewidencyjnej nr (...)położonej wJ., gminaJ., objętejksięgą wieczystą (...)– służebność drogi koniecznej polegającą na prawie przejazdu i przechodu podziałce ewidencyjnej nr (...)położonej wJ.gm.J., objętejksięgą wieczystą (...), szlakiem oznaczonym na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę mgr inż.J. R. (1)– zam. nr 2/S/17 z dnia 13 stycznia 2017 roku jako wariant I i pkt A, B, C, D, E, F, G, G’;

II
zasądzić - tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej - od wnioskodawcyJ. Ć.na rzecz uczestnikaS. K. (1)kwotę 1.354,78 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt cztery 78/100);

III
upoważnić wnioskodawcęJ. Ć.do wykonania na swój koszt prac polegających na usunięciu ze szlaku opisanego w pkt I postanowienia roślinności w postaci krzewów i drzew oraz przesunięcia poza tak wytyczony szlak służebności ogrodzenia uwidocznionego w szkicu sytuacyjnym sporządzonym przez geodetę mgr inż.J. R. (1)– zam. nr 2/S/17 z dnia 13 stycznia 2017 roku;

IV
ściągnąć od wnioskodawcyJ. Ć.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Limanowej kwotę 273,78 zł (dwieście siedemdziesiąt trzy 78/100) tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa;

V
orzec, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane z jej udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 25 czerwca 2018 r.
W dniu 26.02.2016 r. wnioskodawcaJ. Ć.wniósł o ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przezdziałkę ewidencyjną nr (...)obj.Kw (...), położoną wJ.na rzecz każdoczesnych właścicielidziałki ewidencyjnej nr (...)objętejKW (...).
W uzasadnieniu podał, że teren , p którym domaga się ustanowienia służebności od zawsze stanowił część drogi dojazdowej łączącej obecnądziałkę (...)(dr) zdziałką (...)(dr). W chwili obecnej właścicieldziałki (...)wykonał ogrodzenie i zamknął całkowicie dojazd do nieruchomości.
W pisemnej odpowiedzi na wniosek (k. 18-20) uczestnikS. K. (1)nie zgodził się na ustanowienie służebności po swojej działce, wskazując, że ewentualna służebność powinna zostać ustanowiona inną trasą - z pominięciem jego gruntu. Wskazał, że w momencie nabywania przez niego działki, nie była ona obciążona żadną służebnością, a wnioskowany szlak nie był wytyczony, utwardzony czy w jakikolwiek sposób fizycznie wyodrębniany w terenie.
Pozostali uczestnicy nie wyrazili zgodny na ustanowienie służebności po działkach, które stanowią ich własność (k. 86, 88, 90, 92, 94, 96, 101).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. Ć.jest właścicielemdziałki ewidencyjnej nr (...), obj.Kw (...), położonej wJ.gm.J.. Działka ta o pow. 0,29 ha stanowi łąki.
(dowód: odpis zKw (...)k. 2, wypis z rejestru gruntów k. 9)
Właścicielemdziałki ewidencyjnej nr (...)położonej wJ., obj.Kw (...)jest uczestnikS. K. (1), który nabył własność tej działki w 2012 r. na podstawie umowy sprzedaży. Działka ta ma pow. 1,21 ha.
(dowód: odpis zKw (...)k. 4, wypis z rejestru gruntów k. 9)
Dodziałki nr (...)stanowiącej własnośćS. K.prowadzi utwardzonadroga o nr (...). Droga ta to droga żwirowa stanowiąca własność GminyJ.. Z drogi tej zjeżdża się w prawo w kierunku bramy wjazdowej na działkę uczestnika. Działka uczestnika na tym odcinku jest ogrodzona. Ogrodzenie nie znajduje się w granicy, lecz zostało odsunięte w głąb działki uczestnika.
Zdziałką (...)graniczydziałka (...), która jest działką drogową. Na pewnym odcinku przebiega równolegle do drogi -działki (...), po czym zakręca i biegnie wzdłuż ogrodzeniadziałki (...), w taki sposób, że nie dochodzi do działki wnioskodawcy.Działka (...)jest zarośnięta i nieprzejezdna.
Działka drogowa 230/4 graniczy z początkowym fragmentem działki uczestnikaS. K.o nr 228, a następnie skręca w lewo i stanowi dojazd do działek:
- 230/7, 230/6, 230/5 (położonych po jednej stroniedrogi (...));
- 230/3, 230/2, 230/1 (położonych po drugiej stroniedrogi (...)).
Droga (...)nie dochodzi dodziałki (...), która znajduje się zadziałkami (...).
Szlak wskazywany przez wnioskodawcę stanowiłby niejako przedłużenie działki drogowej 230/4 dodziałki (...), kosztemdziałki (...), co wiąże się z koniecznością przesunięcia fragmentu ogrodzenia uczestnikaS. K.. Aktualnie teren wskazywany przez wnioskodawcę jest zarośnięty. Znajduje się tam też rów melioracyjny.
Nadziałce (...)znajduje się budynek mieszkalny uczestnikaS. K..
Działka (...)stanowi obecnie łąkę, do której wnioskodawca chciałby przejeżdżać ciągnikiem.
Wariant I proponowany przez wnioskodawcęJ. Ć.przebiega wyłącznie podziałce (...)pomiędzy pkt A, B, C, D, E, F, G, G’, A. Jego szerokość wynosi 3 m. Omija on istniejącą skrzynkę elektryczną. Urządzenie w tym miejscu szlaku wymaga uregulowania istniejącego cieku wodnego oraz przesunięcia fragmentu istniejącego ogrodzenia - tj. 3 przęseł ogrodzenia uczestnikaS. K.. Powierzchnia gruntu zajęta pod drogę wynosi 130 m2.
Warianty alternatywne zostały wskazane przez uczestnikaS. K..
Wariant II przebiega podziałkach (...)i oznaczony jest pkt H, K, J, H, i J, L, M, N, J. Jego szerokość wynosi 3 m z poszerzonym wjazdem. Powierzchnia gruntu zajęta pod drogę wynosi: nadziałce (...)m2, nadziałce (...)m2.
Wariant III przebiega podziałkach (...)i oznaczony jest pkt P, R, S, T, U, P i U, W, Z, T, U. Jego szerokość wynosi 3 m z poszerzonym wjazdem. Powierzchnia gruntu zajęta pod drogę wynosi: nadziałce (...)m2, nadziałce (...)m2.
Działka (...)ma powierzchnię 0,07 ha.Działka (...)ma powierzchnię 0,10 ha.Działka (...)ma powierzchnię 0,11 ha. Aktualnie wszystkie te działki stanowią łąki i nie są zabudowane.
(dowód: protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną k. 30-40, opinia biegłego geodetyJ. R.k. 45- 48)
Działki, po których przebiegałby szlak w wersjach alternatywnych wskazanych przez uczestnikaS. K.stanowią własność:
- właścicielamidziałki ewidencyjnych (...)obj.KW (...)są:Z. B. (1),J. B.,A. B. (1),K. B.;
- właścicielamidziałki ewidencyjnej (...)obj.KW (...)sąM. K.iJ. K.;
- właścicielamidziałki ewidencyjnej (...)obj.KW (...)sąZ. B. (2)iA. B. (2).Z. B. (2)nie żyje. Jego córka toM. G..
(dowód: odpisy z Kw k. 62-64)
Wariant I omija całkowicie wjazd do bramy wjazdowej uczestnikaS. K.. Przebiega w całości podziałce (...), ale w części przygranicznej. W obrębie tego szlaku na całej jego długości znajduje się rów ziemny odprowadzający wody opadowe i roztopowe. Zasadnicza część tego szlaku lokuje się pomiędzy południową granicądziałki (...)a ogrodzeniemdziałki (...), cofniętym od granicy działki. Teren objęty proponowanym szlakiem porośnięty jest drzewami oraz krzewami liściastymi. Ogrodzeniedziałki (...)wykonane jest z siatki metalowej oraz e słupków metalowych osadzanych w plombach betonowych. Szlak ten absorbuje wąski pas gruntu za istniejącym ogrodzeniem zasadniczej częścidziałki (...).
Działki (...)porośnięte są trawą.
Wszystkie warianty uwzględniają potrzeby nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej. Doprowadzają dodziałki (...)i pozwalają - po prawidłowym urządzeniu - na niczym nieskrępowany dojazd do nieruchomości wnioskodawcy, a także nie generują zaporowych kosztów uniemożliwiających jego urządzenie. Najbardziej kosztownym w realizacji jest wariant w wersji I.
Poszczególne warianty różnią się natomiast co do stopnia obciążenia poszczególnych nieruchomości. Wariant I stanowi najmniejsze obciążenie gruntów przez które ma prowadzić. Absorbuje on w tym wariancie tylko jedną działkę (228) i to na najmniejszym poziomie 1,07%. Obciążenie w wariantach II i III osiąga poziomy: 9% i 5,20%. Wariant w wersji I w większości przebiega po najmniej atrakcyjniejszej częścidziałki (...), zawiera w sobie głęboki rów ziemny, obejmuje niskiej wartości tereny zadrzewione i zakrzewione. Warianty II i III przebiega w całości po użytkach rolnych. Odległość istniejącego budynku nadziałce (...)jest co najmniej dwukrotnie większa niż analogiczne odległości w wariantach II i III, w przypadku ich zabudowania budynkami. Urządzenie drogi w wariancie I w linii istniejącego rowu będzie się wiązało z jego wyprostowaniem, orurowaniem i zasypaniem pozostałych nierówności. Będzie skutkowało wycięciem chaszczy, co wpłynie na poprawę estetyki oraz funkcjonalności tej części działki.Działka (...)posiada typowe ogrodzenie, ewentualna przebudowa nie będzie nastręczać trudności technicznych. Może wiązać się z dołożeniem 1-2 segmentów oraz kilku metrów siatki powlekanej.
Wariant I w największym stopniu spełnia wymogi wynikające zart. 145 § 2 i 3 kc.
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przedstawia się następująco:
- wariant I - wynagrodzenie dla właścicieladziałki (...)- 1354,78 zł,
- wariant II - wynagrodzenie dla właścicielidziałki (...)- 1.493,91 zł, wynagrodzenie dla właścicielidziałki (...)- 132,79 zł,
- wariant III - wynagrodzenie dla właścicielidziałki (...)- 730,36 zł, wynagrodzenie dla właścicielidziałki (...)- 863,15 zł.
Średni koszt utwardzenia 1 m2drogi lokalnej wynosi 45 zł (nawierzchnia wysypana klińcem).
Orientacyjny koszt urządzenia drogi w wariancie I wyniesie 12.403,72 zł.
Orientacyjny koszt urządzenia drogi w wariancie II wyniesie 4.410,00 zł.
Orientacyjny koszt urządzenia drogi w wariancie III wyniesie 4.320,00 zł.
Chaszcze znajdujące się na częścidziałki (...), po której przebiegać miałby szlak w wariancie I
(dowód: opinia biegłegoJ. M.– k. 106-112 wraz z opinią uzupełniającą – k. 260)
Po oględzinach do dnia zamknięcia rozprawy stan na gruncie nie zmienił się. Wnioskodawca przed zakupem działki przezS. K.po polnej drodze przebiegającej przezdziałkę (...).
Działki (...)zostały wydzielone i zakupione jak działki rekreacyjne. Ich właściciele planują wybudować tam budynki.
(dowód: zeznania stron k. 175-176)
Podstawę ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie stanowiły złożone w sprawie opinia biegłego z zakresu geodezji oraz biegłego rolnika, na podstawie których Sąd ustalił przebieg proponowanego wariantu drogi koniecznej, dokonał jego oceny pod względem walorów gospodarczych i użytkowych, a także ustalił wysokość jednorazowego odszkodowania dla właścicieli działek obciążonych.
Dokumenty, w tym dokumentacja fotograficzna nie były kwestionowane przez strony.
Żaden z wnioskodawców ani uczestników nie kwestionował też opinii geodezyjnych biegłegoJ. R. (1). Z kolei zarzuty wobec opinii sporządzonej przez biegłegoJ. M. (2)zostały przez tego biegłego szczegółowo wyjaśnione. Przygotowane przez biegłych opinie są jasne, spójne i oparte na wszechstronnej analizie problemu. Wnioski przedstawione przez biegłych, w szczególności przez biegłego do spraw rolnictwa są logiczne i poprawne.
Sąd dał wiarę zeznaniom złożonym w sprawie przez wnioskodawcy i uczestników. W większości są one wyczerpujące, szczere oraz zgodne z wnioskami i ustaleniami opartymi na oględzinach przedmiotu wniosku, materiale dowodowym z fotografii i opiniach biegłych (za wyjątkiem twierdzeńS. K.co do przeznaczenia pasa zieleni na skraju jego działki). Dotychczasowy sposób używania drogi proponowanej przez wnioskodawców jako szlak służebny został potwierdzony przez uczestników (za wyjątkiemS. K.).
Z kolei stan nieruchomości stwierdzony został przez Sąd bezpośrednio na gruncie.

Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do treściart. 145 § 1 k.c., jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej.
Wobec powyższego, podstawową przesłanką uzasadniającą roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej jest okoliczność, iż dana nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich.
W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane i nie budziło wątpliwości, iż zarówno wnioskodawcy, jak i uczestnikom przysługiwało prawo własności do poszczególnych nieruchomości – działek gruntowych będących przedmiotem postępowania. Niewątpliwym również było, iż działka wnioskodawców jest pozbawiona prawnego dostępu do drogi publicznej.
Wobec powyższego istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do sposobu ustalenia przebiegu służebności drogi koniecznej. Obok wariantu wnioskodawcy, 2 wersje alternatywne drogi koniecznej wskazał uczestnikS. K. (1). W ramach przeprowadzonych oględzin Sąd zapoznał się ze szczegółami terenowymi i topografią działek objętych postępowaniem. Nie stwierdzono przy tym z urzędu istnienia innej, korzystniejszej możliwości przeprowadzenia drogi służebnej, zapewniającej wnioskodawcy odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Na istnienie takiej możliwości nie wskazał też biegły do spraw rolnictwa przy okazji oceny poszczególnych wariantów. Wyboru odpowiedniego wariantu należało zatem dokonać w oparciu o wariant wnioskodawcy oraz wersje wskazane przez uczestnika. Nie wykazano przy tym, aby w konkretnej sprawie spełniona została hipoteza objęta przepisemart. 145 § 2 zd. 2 k.c.
W świetleart. 145 § 2 zd. 1 k.c.istotne jest, w jaki sposób dotychczas realizowany był dostęp do drogi publicznej i z jakich przyczyn nieruchomość została go pozbawiona, jakie jest stanowisko większości właścicieli gruntów, przez które droga ma przebiegać, jakich czynności czy nakładów wymaga urządzenie drogi, jaki rodzaj i obszar gruntów ma ona zająć i czy korzystanie z niej zaspokoi potrzeby nieruchomości władnącej oraz nie obciąży nadmiernie nieruchomości służebnych (zob. post. SN z 14.11.1997 r., II CKN 456/97, LEX nr 319579). Ponadto przeprowadzenie drogi koniecznej w taki sposób, że z góry można przewidywać, iż będzie to stanowiło zarzewie konfliktów sąsiedzkich, z reguły koliduje z interesem społeczno – gospodarczym (zob. post. SN z dnia 21.03.1983 r., III CRN 14/83 OSP 1983/12/259).
Wytyczając drogę konieczną, należy brać przy tym pod uwagę nie tylko dotychczasowy charakter nieruchomości, które są pozbawione dostępu do drogi publicznej oraz z obciążeniem których dostęp ten ma zostać zapewniony, ale również uwzględnić przyszłe ich przeznaczenie. Nie jest też wykluczone określenie trasy służebności w oderwaniu od dotychczasowej praktyki, jeśli droga taka lepiej odpowiada przesłankom zart. 145 § 2 i 3 k.c.Sąd ma bowiem obowiązek odnieść się do aktualnego, zmieniającego się przecież w czasie, stanu nieruchomości. Droga konieczna ma zapewnić dostęp do drogi publicznej, a wybór jej przebiegu jest ograniczony przewidzianymi przepisami przesłankami, a więc poza potrzebami nieruchomości władnącej, także jak najmniejszym obciążeniem nieruchomości, przez które droga ma prowadzić i interesem społeczno-gospodarczym. W żadnym razie nie musi to oznaczać przebiegu drogi najwygodniejszego dla właściciela nieruchomości władnącej. Obciążenie gruntów, przez które biegnie droga konieczna, a tym samym spowodowane jej ustanowieniem ograniczenie prawa własności właściciela nieruchomości obciążonej, musi być jak najmniej dolegliwe i w świetle potrzeb nieruchomości sąsiednich niezbędne. Istotne znaczenie musi mieć zatem zakres i natężenie korzystania z drogi koniecznej biegnącej przez cudzą nieruchomość.
Mając na uwadze całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż służebność drogi koniecznej w zakresie przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki nr (...)winna przebiegać według wariantu wskazanego przez wnioskodawcę jako „wariant 1” w opinii biegłego geodetyJ. R. (1). Szlak ten w całości biegnie podziałce (...)położonej wM., ale w jej części przygranicznej. Wytyczenie szlaku służebnego w ten sposób pozostaje w zgodzie z treściąart. 145 § 2 i 3 k.c., według którego przeprowadzenie drogi koniecznej winno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić, z jednoczesnym uwzględnieniem interesu społeczno-gospodarczego.
Za uznaniem tym przemawia w szczególności fakt, że wariant I zaproponowany przez wnioskodawcę pozwala - po prawidłowym urządzeniu - na niczym nieskrępowany dojazd do nieruchomości wnioskodawcy, a także nie generuje zaporowych kosztów związanych z jego urządzeniem. Wersja ta stanowi najmniejsze obciążenie gruntów, przez które ma prowadzić. Absorbuje tylko jedną działkę (228) i to na najmniejszym poziomie 1,07%. Obciążenie w wariantach II i III osiąga poziomy: 9% i 5,20%. Jak wskazał biegły rolnik, wariant I w większości przebiega po najmniej atrakcyjniejszej częścidziałki (...), zawiera w sobie głęboki rów ziemny, obejmuje niskiej wartości tereny zadrzewione i zakrzewione. Przedmiotowe chaszcze to zadrzewienia i zakrzewienia liściaste bez istotnej wartości gospodarczej i przyrodniczej. Nie mogą one pełnić roli żywopłotu, ponieważ roślinność tam występująca do tego się nie nadaje. Wydaje się, że odsunięcie ogrodzenia uczestnikaS. K.od granicy (z pominięciem częściowo podmokłych chaszczy, przeciętych rowem ziemnym) wynikało właśnie z chęci uniknięcia przezS. K.kosztów związanych z przygotowaniem tego terenu, a które będzie musiał ponieść wnioskodawca, aby urządzić na tym terenie szlak służebny. Twierdzenia uczestnikaS. K.o specjalnych działaniach z jego strony, aby zachować ten pas „zieleni” wydają się złożone wyłącznie na potrzeby tego postępowania, aby uzasadnić jego sprzeciw co do szlaku zaproponowanego przez wnioskodawcę. Gdyby uczestnik rzeczywiście tak cenił ten nieużytek, z pewnością ogrodziłby go, bo wykonanie ogrodzenia nie wymagało wycięcia rosnącej tam roślinności. Jak wskazał biegły rolnik, roślinność ta nie może także stanowić ochrony budynkuS. K.przed wiatrem.W.przedmiotowych chaszczy nie będzie miała żadnego wpływu na stosunki gruntowo – wodne, generowane przez istniejący rów ( jego uregulowanie spowoduje zdecydowaną poprawę w tym zakresie).
Z kolei warianty II i III przebiegałyby w całości po użytkach rolnych. Istotne jest jednak to, że działki, po których przebiegałyby warianty II i III zostały wydzielone pod przyszłą zabudowę. Są to działki o stosunkowo niewielkich powierzchniach (od 7 arów do 11 arów). Wyznaczenie po nich szlaku dodziałki (...)spowoduje kolejne ograniczenie ich powierzchni i będzie stanowić znacznie większe obciążenie niż w przypadku wariantu I, w związku z tym, żedziałka (...)jest znacznie większa (0,29 ha). Ponadto odległość istniejącego budynku nadziałce (...)jest co najmniej dwukrotnie większa niż analogiczne odległości w wariantach II i III, w przypadku ich zabudowania budynkami.
Dodać też trzeba, że urządzenie drogi w wariancie I w linii istniejącego rowu będzie się wiązało z jego wyprostowaniem, orurowaniem i zasypaniem pozostałych nierówności. Będzie skutkowało wycięciem chaszczy, co wpłynie na poprawę estetyki oraz funkcjonalności tej części działki.Działka (...)posiada typowe ogrodzenie, a ewentualna przebudowa nie będzie nastręczać trudności technicznych.
Oczywistym jest, że pod względem ekonomicznym wariant I jest „najdroższy” skoro będzie wymagał od wnioskodawcy największych nakładów. Okoliczność ta jednak nie dyskwalifikuje tego wariantu, skoro wnioskodawca gotowy jest ponieść te koszty (część prac wnioskodawca planuje wykonać samodzielnie co pozwoli na obniżenie tych kosztów).
Jak już zaznaczono, wybór przebiegu drogi koniecznej jest ograniczony przewidzianymi przepisami przesłankami i nie musi to oznaczać przebiegu drogi najwygodniejszego, czy najtańszego dla właściciela nieruchomości władnącej. W ocenie Sądu droga służebna w wariancie I, pomimo najwyższych kosztów związanych z jej urządzeniem, w sposób zdecydowanie pełniejszy spełnia przesłanki drogi koniecznej, w szczególności stanowi najmniejsze obciążenie działek, po których mogłaby ta droga przebiegać. Przy wskazywanych przez uczestników - właścicielidziałek (...), planach inwestycyjnych co do tych działek, wytyczenie drogi po tych działkach stanowiłoby niekorzystne „zmniejszenie” tych działek. Droga przebiegałaby w bliskiej odległości ewentualnych budynków, co powoduje, że ewentualna droga okazuje się zbyt niedogodna.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie powołanych powyżej przepisów orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia
Jednocześnie zgodnie z treściąart. 145 § 1 k.c.ustanowienie drogi koniecznej winno nastąpić za wynagrodzeniem dla właściciela nieruchomości obciążanej, co stanowi formę ekwiwalentu – odszkodowania za ograniczenie prawa własności i konieczność znoszenia ingerencji w to prawo przez osoby trzecie. Ustaleń w zakresie wysokości należnego wynagrodzenia Sąd dokonał w oparciu o wycenę sporządzoną przez biegłego rolnika jako posiadającego wiedzę specjalistyczną w tym zakresie i na podstawie tej wyceny przyjął, iż wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej dla właściciela 228 winno wynosić 1354,78 zł. Ustalając ww. kwotę wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej Sąd miał na względzie, iż następuje to w interesie właściciela nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej. W tym stanie rzeczy, wobec braku bezwarunkowych oświadczeń o zrzeczeniu się wynagrodzenia, orzeczono na podstawie powołanych powyżej przepisów jak w punkcie II sentencji.
W związku z tym, że wykonanie szlaku w wersji I wiąże się z koniecznością znacznej ingerencji w działkęS. K.tj. konieczność przesunięcia fragmentu ogrodzenia, sąd upoważnił wnioskodawcę do wykonania na swój koszt niezbędnych prac, tj. przesunięcia ogrodzenia, co pozwoli na przystosowanie szlaku pod względem technicznym. Takie wyrzeczenie zapobiegnie ewentualnemu generowaniu kolejnych postępowań.
Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd miał na względzie regulacjęart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z założenia uczestnicy postępowania nieprocesowego w zasadzie są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi. Dlatego ten, kto poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika. Tylko wyjątkowo, jeżeli uczestnicy albo w różnym stopniu byli zainteresowani wynikiem postępowania, albo interesy ich były sprzeczne, sąd może orzec na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 520 § 2) lub na zasadzie zawinienia (art. 520 § 3). Uwzględniając wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej Sąd doszedł do przekonania, że nie ma w konkretnych okolicznościach potrzeby stosunkowego rozdzielenia obowiązku zwrotu kosztów lub włożenia go na jednego z uczestników w całości.
SSR Iwona Trzeciak