Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV Ua 27/17
Data wyroku: 2018-01-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Witkowski, Elżbieta Wojtczuk, Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Odszkodowanie jednorazowe
Podstawa prawna: art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30.12.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Teza: Wyrok Sądu Rejonowego prawidłowy i apelacja podlegała oddaleniu z mocy art. 385 kpc

Sygn. akt IV Ua 27/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 stycznia 2018r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Elżbieta Wojtczuk
Sędziowie: SO Katarzyna Antoniak
SO Jacek Witkowski (spr.)
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Wąsak
po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. K.iP. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z udziałem zainteresowanego(...) Sp. z o.o.wW.
o prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku śmiertelnego
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 19 maja 2017r. sygn. akt IV U 98/17
I. oddala apelację;
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.na rzeczB. K.iP. K.kwoty po 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.

K. A.
E. W.J. W.

Sygn. akt IV Ua 27/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12.01.2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.odmówił ubezpieczonejB. K.iP. K.prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy ze skutkiem śmiertelnym jakiemu uległ ich syn,K. K.w dniu 9.11.2015 r. Organ rentowy powołując się na treśćart. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2015 r. poz. 1242 ze zm.) wskazał, że w dniu śmierciK. K.ubezpieczeni mieli źródła utrzymania w postaci swoich emerytur i inny adres zameldowania. Te okoliczności, zdaniem organu rentowego, nie potwierdzają prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz przyczyniania się do utrzymaniaK. K.przez ubezpieczonych.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczeni domagali się jej zmiany argumentując, iż ich syn faktycznie zamieszkiwał w ich domu i nawet w dniu wypadku wyjechał samochodem z domu ubezpieczonych. Ponadto twierdzili, że syn prowadził z nimi wspólne gospodarstwo domowe, uczestniczył w naprawach i remontach budynku, a także dokonywał wspólnych zakupów.
Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 19.05.2017 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznałB. K.iP. K.prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy ich synaK. K.w wysokości po 13.649 zł dla każdego z nich.
Sąd Rejonowy rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach faktycznych:
K. K.był synemB.iP. K.. Po rozwodzie, który miał miejsce w 2010 r., zamieszkał w domu swoich rodziców w miejscowościP.gm.T.. Zameldowany natomiast był wW., gdzie zamieszkiwała jego żona z dwojgiem dzieci. Mieszkanie to było zakupione w ramach kredytu.K. K.zobowiązany był do spłacania rat kredytu w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Ponadto, łożył on na utrzymanie swoich małoletnich dzieci płacąc alimenty byłej żonie w kwocie 1.500 zł miesięcznie. ZarobkiK. K.z tytułu zatrudnienia wfirmie (...) sp. z o. o.wN.wynosiły ok. 3.000 zł miesięcznie. PracaK. K.polegała na częstych wyjazdach służbowych, gdyż wykonywał on pracę jako operator maszyn na budowach prowadzonych przez zatrudniającą go spółkę. W domu rodziców miał on swój pokój. Pomagał rodzicom w różnych pracach domowych. Spożywał wspólne posiłki. Na tej posesji garażował swój samochód osobowy. W dniu wypadku, tj. 9.11.2015 r., wyjechał w trasę w kierunkuG.w celu dojazdu na budowę wraz z innym pracownikiem.
W rozważaniach, Sąd Rejonowy przytoczył treśćart. 13 ust. 1 i 2 pkt 3 cyt. wyżej ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd ten ocenił, iż poczynione ustalenia wskazują, żeK. K.prowadził z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, zaś fakt, iż zameldowany był w innym lokalu, tj. w mieszkaniu byłej żony wW., nie wyklucza prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. W tej sytuacji Sąd I instancji przyjął, iż ubezpieczeni jako rodzice zmarłegoK. K.są uprawnieni do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w myśl powołanego przepisu. O wysokości zasądzonych odszkodowań Sąd orzekł na podstawie art. 14 ust. 3 cyt. ustawy w zw. z treścią pkt 9 obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26.02.2016 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M. P. z 2016 r. poz. 206).
Od powyższego wyroku apelację złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW., który zaskarżył powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 233 par. 1 kpcpolegające na dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w wyniku czego uznał, iżK. K.w dniu śmierci prowadził wspólnie z ubezpieczonymi gospodarstwo domowe oraz bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania. Ponadto, organ rentowy zarzucił Sądowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychpoprzez przyznanie odwołującym prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmiertelnego wypadku przy pracy pomimo, iżK. K.nie prowadził w dniu śmierci wspólnie z odwołującymi się gospodarstwa domowego oraz bezpośrednio przed śmiercią nie przyczyniał się do ich utrzymania. W konkluzji, apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. W uzasadnieniu apelacji, pozwany ZUS, argumentował, żeK. K.nie tylko posiadał odrębny od odwołujących się adres zameldowania, ale także posiadał własne mieszkanie, za którego zakup spłacał kredyt. Ponadto, przebywał u odwołujących się podczas urlopów, weekendów oraz między podróżami służbowymi. Nie można również uznać, iżK. K.przyczyniał się do utrzymania rodziców. Jego zarobki w kwocie 3.000 zł nie były wystarczające, aby przyczyniać się do utrzymania rodziców z uwagi na fakt, że od tej kwoty należało odjąć alimenty oraz ratę kredytu na zakup mieszkania.
W odpowiedzi na apelację pełnomocnik odwołujących się wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma procesowego, pełnomocnik twierdził, iżK. K.przed śmiercią zarabiał wyższą kwotę ponad 4.000 zł, zaś rata za mieszkanie wynosiła około 450 zł, gdyż drugą część raty płaciła była żona. W dalszej części argumentacji, autor pisma procesowego popierał argumentację Sądu Rejonowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W ocenie Sądu Okręgowego, apelacja strony pozwanej nie jest zasadna i jako taka zasługiwała na oddalenie.
Nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.art. 233 par. 1 kpc. Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych, dał wiarę zeznaniom matki ubezpieczonego,B. K.i jej mężaP. K., a także siostryJ. K.. Sąd uznał za wiarygodne zeznania, żeK. K.przez kilka lat mieszkał w domu rodziców i miał tam swój pokój. Ponadto, prowadził z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe. Polegało to na tym, iż spożywali oni wspólnie posiłki podczas jego bytności po zakończonych podróżach służbowych. Pomagał on również w zbieraniu owoców w okresie letnimi, a także przy dokonywaniu zakupów na rzecz wszystkich mieszkańców domu. Charakter pracyK. K.był taki, że często przebywał on poza domem. Był bowiem wysyłany w delegacje na różne budowy prowadzone przez jego pracodawcę. Nieobecności z powodu podróży służbowych, nawet na dłuższy okres, nie stanowią przeszkody do oceny, iżK. K.miał swoje rzeczywiste miejsce zamieszkania w domu rodziców. Fakt zameldowania w mieszkaniu wW., w którym to zamieszkiwał, do czasu rozwodu, z żoną i dwojgiem dzieci, nie ma wpływu na ocenę pod kątem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego w innym miejscu zamieszkania. Ustawodawca bowiem w art. 13 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy z 30.10.2002 r., jednoznacznie zawarł zapis mówiący o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Zameldowanie natomiast jest czynnością administracyjną i nie jest równoznaczne, że osoba zameldowana w danym lokalu, faktycznie w nim zamieszkuje. Zatem Sąd Rejonowy na podstawie poczynionych ustaleń zasadnie przyjął, że istotne jest faktyczne zamieszkanie osoby, po śmierci której uprawnieni do świadczenia są rodzice. Zwrócić należy uwagę, iż Sąd Rejonowy w uzasadnieniu swojego wyroku nie uznał, żeK. K.przyczyniał się do utrzymania swoich rodziców. Bezsporne jest, iż przy kwocie wynagrodzenia ok. 3.000 zł miesięcznie i stałych wydatkach w łącznej kwocie ok. 2.500 zł nie był w stanie przyczyniać się do utrzymania rodziców ani też sam się utrzymać. Powołany wyżej przepis nie wymaga jednakże, aby musiały być spełnione jednocześnie obydwie przesłanki w nim wymienione. Wystarczy, że spełniona została jedna z nich, tj. w tym przypadku wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego.
W związku z tym, zarzuty apelacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia przepisów prawa materialnego, nie znalazły uzasadnionych podstaw.
W tej sytuacji, Sąd Okręgowy z mocyart. 385 kpcoddalił apelację. Jednocześnie, na podstawieart. 98 par. 1 i par. 3 kpcw zw. z par. 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1668), Sąd zasądził od pozwanego ZUS II Oddział wW.na rzecz ubezpieczonychB. K.iP. K., kwoty po 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.