Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGz 463/18
Data wyroku: 2018-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt I AGz 463/18

POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jan Kremer
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwN.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
na skutek zażalenia strony powodowej
na punkt II postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2018 r.,
sygn. akt IX GC 588/18, w przedmiocie zwolnienia od kosztów sadowych
postanawia:

1
w uwzględnieniu zażalenia nadać postanowieniu następującą treść :

„ I. zwolnić stronę powodową od kosztów sądowych w 9/10 częściach;
II.  oddalić zażalenie w pozostałym zakresie.”;

2
oddalić zażalenie w pozostałej części

SSA Jan Kremer
Sygn. akt I AGz 463/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie zwolnił stronę powodową od kosztów sądowych w zakresie opłaty od pozwu ponad kwotę 15.708zł; oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu podał, że z przedłożonego rachunku zysków i strat za rok 2015 wynika, że strona powodowa uzyskała przychody ze sprzedaży na kwotę 5.213.334,12 zł i wygenerowała zysk na kwotę 141.294,64 zł. W 2016 r. powódka osiągnęła ze sprzedaży przychody w kwocie 3.099.150,44zł i zakończyła rok stratą 59.119,96zł. W 2017 r. powódka osiągnęła ze sprzedaży przychody w kwocie 190.091,76zł i zakończyła rok stratą w wysokości 115.861,99zł. W roku 2018 , do końca kwietnia, przychody powódki ze sprzedaży wynosiły 33.976,91zł, a wynik finansowy wykazywał w tym okresie stratę na kwotę 138.770,76zł. Strona powodowa podała, że ma trudną sytuację finansową spowodowaną tym, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza w ostatnich latach generuje znaczne straty. Jej salon samochodowy był budowany i adoptowany pod kątem sprzedaży samochodów markiH., jednakże obecnie strona powodowa nie posiada autoryzacji niezbędnej do prowadzenia sprzedaży samochodów tej marki, nie jest też możliwe zawarcie umowy dystrybutorskiej dotyczącej innej marki samochodów bowiem jej salon był przystosowany do sprzedaży samochodówH.. Przeciwko stronie powodowej toczy się postępowanie egzekucyjne w administracji , na skutek którego przysługujące jej wierzytelności od osób trzecich oraz wierzytelności z rachunku bankowego pozostają zajęte.
W ocenie Sądu Okręgowego wniosek strony powodowej zasługiwał jedynie na częściowe uwzględnienie bowiem ryzyko gospodarcze związane z obranym modelem biznesowym obciąża samą powódkę. Jeżeli chce funkcjonować na rynku winna wykazać aktywność celem pozyskania nowych źródeł przychodów. W tym ewentualnie zwrócić się do wspólników na podstawieart. 177 k.s.h.Sąd Okręgowy wskazał, że w okresie w którym strona powodowa dowiedziała się o wytoczeniu procesu dokonała zakupów na kwotę 10 613 zł i nie wykazała, że nie mogła wygospodarować pieniędzy na opłatę pozwu. Uwzględniając obecną sytuację powódki, ważąc wykazywany poziom przychodów od stycznia do kwietnia 2018 r. i poziom zakupów VAT poczynionych przez powódkę od stycznia do końca maja 2018 r. (46.375,45zł netto) Sąd Okręgowy uznał, że strona powodowa zasługuje na zwolnienie od opłaty od pozwu w połowie , to jest ponad kwotę 15.708zł (½ z 31.416zł).
Kwota 15.708zł stanowi tylko 34% jej zakupów VAT i jak na czynnego przedsiębiorcę będącego spółką prawa handlowego, który dodatkowo przewiduje dalsze swoje trwanie na rynku , nie jest wysoka. Strona powodowa powinna być w stanie ją ponieść.
Postanowienie to zaskarżyła strona powodowa zarzucając mu:   naruszenie art. 103 u.k.s.c. poprzez dokonanie błędnej jego wykładni polegającej na przyjęciu, że dla zwolnienia podmiotu od kosztów sądowych niewystarczające jest wykazanie braku środków na uiszczenie kosztów sądowych w chwili powstania konieczności ich uiszczenia lecz należy wykazać brak możliwości uzyskania środków z przyczyn obiektywnych, brak możliwości przewidzenia wystąpienia sporu sądowego i konieczności uiszczenia kosztów sądowych;
dokonanie sprzecznych ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym w zakresie sytuacji materialnej strony powodowej i możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z art. 103 u.k.s.c. Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną jeżeli wykaże, że na ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
Podstawą zatem przyznania zwolnienia od kosztów sądowych jest wykazanie, że nie posiada się dostatecznych środków na ich uiszczenie. Przepis ten nie daje uprawnienia Sądowi do badania przyczyn nie posiadania dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych czy też oceny racjonalności prowadzenia działalności gospodarczej. Ocena taka, negatywna, jest możliwa gdy strona ze swego prawa czyni użytek sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Przepis art. 103 u.k.s.c. ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom prawnym, które nie posiadają środków finansowych na rozpoznanie przez Sąd sprawy w sytuacji powszechnego odpłatnego postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie strona powodowa wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych w wymaganej wysokości. Strona powodowa od kilku lat prowadzi działalność gospodarczą ze stratą.
Przeciwko niej toczy się postępowanie egzekucyjne w tym z rachunków bankowych i nieruchomości i ta okoliczność wpłynęła na zmianę zaskarżonego postanowienia. Powyższa okoliczność powoduje, że strona powodowa ma ograniczone możliwości dysponowania własnymi środkami finansowymi a zarazem ma możliwość uiszczenia części opłaty.
Mimo trwającego postępowanie egzekucyjnego strona powodowa obraca pewnymi środkami pieniężnymi. Niewątpliwie ich część może przeznaczyć na koszty sądowe jako na jeden z wielu kosztów działalności gospodarczej. Powyższe przemawia za zwolnieniem od kosztów sądowych powódki w 9/10.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
SSA Jan Kremer