Sąd Okręgowy we Wrocławiu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 226/18
Data wyroku: 2018-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Rudnicki
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 24 § 1 kc, art. 445 § 1 kc, art. 448 kc, art. 415 kc, art. 417 kc

Sygn. akt XII C 226 / 18 (poprzednio I C 2103 / 15)

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu XII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:SSO Krzysztof Rudnicki
Protokolant:Piotr Józwik
po rozpoznaniu w dniu 30.11.2018 r.
we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z powództwaM. K.
przeciwkoSkarbowi Państwa – Komendantowi Miejskiemu Policji weW.,J. G.iA. D.
o zapłatę
I.zasądza od pozwanychJ. G.iA. D.solidarnie oraz od Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.na rzecz powodaM. K.30 000 zł(trzydzieści tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi:
- w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.– od dnia 16.11.2015 r. do dnia zapłaty,
- w stosunku do pozwanychJ. G.iA. D.– od dnia 31.10.2015 r. do dnia zapłaty,
z tym, że zaspokojenie powoda przez jednego z pozwanych dłużników solidarnychJ. G.iA. D.zwalnia pozwanego Skarb Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.z zobowiązania do wysokości dokonanej zapłaty oraz zaspokojenie powoda przez pozwanego Skarb Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.zwalnia pozwanych dłużników solidarnychJ. G.iA. D.z zobowiązania do wysokości dokonanej zapłaty;
II.oddala powództwo w pozostałym zakresie;
III.zasądza od powoda na rzecz pozwanych:
- Skarbu Państwa - Komendanta Miejskiego Policji weW.–893, 62 złkosztów procesu,
-J. G.–964, 88 złkosztów procesu
-A. D.–904, 25 złkosztów procesu;
IV.nakazuje pozwanym uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu938, 05 złnieopłaconych kosztów sądowych, z tym że zapłata dokonana przez jednego z pozwanych dłużników solidarnychJ. G.iA. D.zwalnia pozwanego Skarb Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.z zobowiązania do wysokości dokonanej zapłaty oraz zapłata dokonana przez pozwanego Skarb Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.zwalnia pozwanych dłużników solidarnychJ. G.iA. D.z zobowiązania do wysokości dokonanej zapłaty;
V.nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda w punkcie I wyroku1 563, 41 złdalszej części nieopłaconych kosztów sądowych;
VI.obciąża Skarb Państwa niepokrytymi kosztami sądowymi w pozostałym zakresie.

XII C 226 / 18

UZASADNIENIE
PowódM. K.wniósł o zasądzenie od pozwanych: Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.,J. G.iA. D.solidarnie 80 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 31.10.2015 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 20.11.2002 r. został zatrzymany przez Policję w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa rozboju. Następnego dnia został wydany z policyjnej izby zatrzymańKPW.policjantom celem przewiezienia go do Komisariatu PolicjiW.na czynności procesowe związane z zatrzymaniem. Następnie do czynności tzw. rozpytania przystąpili pozwaniJ. G., pełniący wówczas funkcję Kierownika(...)Komisariatu PolicjiW.orazA. D., pełniący wówczas funkcję funkcjonariusza policji tegoż referatu. Powód został przez pozwanych dotkliwie i brutalnie pobity. Po wieloletnim procesie karnym pozwani zostali prawomocnie skazani za powyższe wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia z dnia 15.05.2012 r., V K 1561/06. Powód podniósł, że podstawę odpowiedzialności cywilnej pozwanychJ. G.iA. D.stanowiart. 415 kci nast., zaś pozwanego Komendanta Miejskiego Policji weW.takżeart. 417 kc, albowiem w chwili zdarzenia pozwaniJ. G.iA. D.byli pracownikami i podwładnymi Komendanta Miejskiego Policji weW., podlegając jego kierownictwu i rozkazom. Powód podkreślił, że do pobicia doszło w trakcie wykonywania przez pozwanychJ. G.iA. D.obowiązków służbowych, na terenie jednostki policji. Wskazał, że dochodzi zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia na podstawieart. 445 kc.Podał, że w trakcie bicia towarzyszył mu ogromny strach przed śmiercią (bito go w głowę, wcześniej operowaną, z ubytkami kości potylicy, co groziło śmiercią lub kalectwem). Trauma po tym wydarzeniu do dziś tkwi w umyśle powoda. Powód odczuwał w trakcie bicia ogromny ból, wył w trakcie zdarzenia z bólu. Powoda bili i znęcali się tzw. „stróże prawa”, którzy powinni być wzorem dla innych ludzi. Powód podkreślił, że nie został przeproszony przez pozwanych, ani przez ich przełożonego Komendanta Miejskiego Policji weW..
W odpowiedzi na pozew pozwaniJ. G.iA. D.wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz każdego z pozwanych kosztów procesu.
Pozwani zarzucili, że powództwo oparte na żądaniu zadośćuczynienia i odszkodowania za doznaną krzywdę nie zostało w żadnej mierze udowodnione. Zarzucili, że powód nie wykazał szkody, natomiast obrażenia na jakie wskazuje, mogły stanowić skutek działań samego powoda w ramach jego zachowań podczas zdarzenia w listopadzie 2002 r., m.in. szarpaniny, bicia, kopania między powodem aA. W., co bezpośrednio poprzedzało zatrzymanie powoda przez pozwanych, a co z pewnością, w ich ocenie, mogło spowodować dotyczące osoby powoda obrażenia. Według pozwanych powód nie wykazał również przesłanki związku przyczynowo - skutkowego między wskazanym czynem niedozwolonym pozwanych a szkodą dotyczącą powoda. W kontekście żądania zapłaty kwoty 80 000 zł pozwani podkreślili, że obrażenia powoda w ramach wyroku skazującego zostały uznane za naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni.
W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa - Komendant Miejski Policji weW.wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu.
Podniósł, że powód nie wykazał wszystkich przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa - Komendanta Miejskiego Policji weW.z ww. tytułu. Dalej wskazał, że na podstawie treści pozwu i zgłoszonych przez powoda dowodów nie sposób stwierdzić, że powód poniósł konkretną szkodę w związku z opisanymi działaniami byłych funkcjonariuszy Policji. Powód nie wykazał w żaden sposób, iż doznał uszczerbku w swoim majątku czy też tzw. szkody osobowej. Pozwany wskazał, że jak wynika z powołanego w pozwie wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia z dnia 15.05.2012 r., V K 1561/06, byli funkcjonariusze PolicjiJ. G.iA. D.zostali wprawdzie skazani prawomocnie za czyn stanowiący występek zart. 246 kk, jednakże pokrzywdzony nie odniósł żadnych poważnych ani trwałych obrażeń ciała. Pozwany podkreślił, że powód nie wskazał żadnych dowodów na okoliczność powstania rzekomych dolegliwości fizycznych czy psychicznych, wywołanych opisanym w pozwie zachowaniem pozwanychJ. G.iA. D.. Pozwany podniósł, że wobec niewykazania przez powoda ww. okoliczności, które uzasadniałyby zawarte w pozwie twierdzenia dotyczące doznania przez powoda uszczerbku na zdrowiu czy rzekomych cierpień fizycznych czy psychicznych, nie sposób ustalić, czy i w jakim zakresie przysługuje powodowi roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę.
W piśmie procesowym z dnia 23.02.2016 r. (k. 72-74) powód sprecyzował, że na dochodzoną przez niego kwotę zadośćuczynienia składają się zarówno zadośćuczynienie za uszkodzenia ciała i rozstrój zdrowia (art. 445 § 1 kc), których doznał na skutek pobicia, jak i zadośćuczynienie za naruszone przez pozwanych dobra osobiste powoda (art. 448 kcw zw. zart. 23 kc), takie jak zdrowie, wolność, cześć, nietykalność osobista i cielesna, które pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach, związane ze znęcaniem się nad powodem.

Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny.

W okresie od dnia 13.08.1997 r. do dnia 23.09.1997 r.M. K.przebywał na leczeniu szpitalnym wWojewódzkim Szpitalu (...)weW.przyul. (...)na Oddziale(...), gdzie dnia 14.08.1997 r. przeprowadzono operację usunięcia krwiaka śródmózgowego w okolicy czołowej oraz krwiaka nadtwardówkowego w okolicy potylicznej, zaś w związku z powikłaniami pooperacyjnymi dnia 15.09.1997 r. wykonano ponownie operację rany. Powód został poddany obserwacji i kontroli w poradni(...).
/ dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 23.09.1997 r. – k. 95-96 /
W okresie od dnia 22.05.1999 r. do dnia 01.06.1999 r. powód przebywał na leczeniu szpitalnym wWojewódzkim Szpitalu (...)weW.przyul. (...)na Oddziale(...), gdzie dnia 22.05.1999 r. wykonano operację usunięcia zgorzelinowego wyrostka robaczkowego.
/ dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 01.06.1999 r. – k. 97 /
W 2002 r.M. K.był zatrudniony jako pracownik ochrony wsklepie (...)weW.przyul. (...).
W dniu 20.11.2002 r. ok. godz. 17.00 powód został zatrzymany przez funkcjonariuszy policjiM. M.iA. M.przy sklepie jako podejrzany o usiłowanie dokonania rozboju na jednym z klientów sklepu:A. W. (2). Radiowozem przewieziono go do Komisariatu PolicjiW., gdzie przebywał do godziny 20.00, a następnie został przetransportowany do Policyjnej Izby Zatrzymań Komisariatu PolicjiW..
W dniu 21.11.2002 r. o godz. 11.20 profos Policyjnej Izby ZatrzymańJ. O.wydałM. K.Z. C.iM. J., którzy przywieźli go do Komisariatu PolicjiW..
Policjanci założyli powodowi kajdanki i wprowadzili dopokoju nr (...)celem przeprowadzenia czynności rozpytania.
Do ww. czynności przystąpiliJ. G., pełniący funkcję Kierownika(...)Komisariatu PolicjiW., orazA. D., pełniący funkcję funkcjonariusza policji tegoż referatu. Pozwani wielokrotnie uderzaliM. K.otwartymi rękami, popychali, kopali po całym ciele, uderzali gumową pałką po piętach.
M. K.prosił policjantów, aby go nie bili, szczególnie w tył głowy, z uwagi na to że w 1997 r. miał przeprowadzoną trepanację czaszki i w części głowy, gdzie znajduje się potylica, ma poważny ubytek kości.
M. K.zgłosił pobicieJ. S.– funkcjonariuszowi(...)przeprowadzającemu dalsze czynności.
Funkcjonariusze policjiT. S.iM. S.udali się zM. K.do Ambulatorium(...)weW.przyul. (...). Po przeprowadzeniu badania rentgenowskiego chirurg stwierdził u powoda: stłuczenie okolicy piętowej, skręcenie stępu prawego, stłuczenie głowy.
/ dowód: karta informacyjna z dnia 21.11.2002 r. – k. 49 akt sprawy V K 1561/06; karta
informacyjna z dnia 23.11.2002 r. – k. 70 akt sprawy V K 1561/06; odpis z książki
przyjęć Ambulatorium(...)weW.z dnia
21.11.2002 r. – k. 154 akt sprawy V K 1561/06; zeznania powodaM. K.– e-
protokół z dnia 07.06.2016 r. 00:07:18-00:21:28; zeznania pozwanegoJ. G.– e-
protokół z rozprawy z dnia 07.06.2016 r. 00:21:28-00:33:07; zeznania pozwanego
A. D.– e-protokół z rozprawy z dnia 07.06.2016 r. 00:33:07-
00:40:40 /
Dnia 22.11.2002 r. na zlecenie Prokuratury RejonowejW.zostały przeprowadzone sądowo - lekarskie oględziny ciałaM. K.. W wyniku badania lekarskiego u powoda stwierdzono: gojące się powierzchowne pęknięcia śluzówki i wybroczynki krwawe w przedsionku ust, wybroczynki krwawe na prawym barku i sińce na obu stopach, stan po skręceniu prawego stępu bez cech obrzęku i zaburzeń ruchomości.
/ dowód: opinia sądowo - lekarska z dnia 22.11.2002 r. – k. 71 akt sprawy V K 1561/06 /
W chwili zwolnienia powoda do domu zmiany te stopniowo ulegały wchłonięciu. Po powrocie do domu powód zgłosił się do Poradni Rejonowej do lekarza POZ. Nie chodził przez kilka dni ze względu na bóle stóp, które ustąpiły w ciągu tygodnia. Nie stosował żadnego leczenia. Po trzech tygodniach wznowił treningi karate. Nie był z tego powodu później badany.
/ dowód: zeznania powodaM. K.– e-protokół z dnia 07.06.2016 r. 00:07:18-
00:21:28 /
W następstwie zdarzenia z dnia 21.11.2002 r. powód doznał stłuczenia okolicy obu pięt i śródstopia prawego, dwóch niewielkich, powierzchownych pęknięć śluzówki wargi górnej oraz wybroczyn krwawych w zakresie wargi górnej, niewielkich rozmiarów skupisk śródskórnych
wybroczyn krwawych na powierzchni przedniej barku prawego.
Na skutek zdarzenia z dnia 21.11.2002 r. powód nie doznał następstw określanych jako długotrwały uszczerbek na zdrowiu w rozumieniuRozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 r.w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu.
Następstwa poniesionych obrażeń ciała stwierdzonych u powoda, poza okresem jednego tygodnia, nie stanowiły powodu niezdolności do pracy, a także nie spowodowały ograniczeń życiowych.
/ dowód: opinia biegłych z zakresu ortopediiP. K.oraz z zakresu medycyny
sądowejM. W.z dnia 14.05.2018 r. oraz z dnia 27.09.2018 r. – k. 277-301,
341-347 /
Aktem oskarżenia z dnia 28.02.2003 r. Prokuratura Rejonowa wO.oskarżyłaJ. G.iA. D.o to, że w dniu 21.11.2002 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu, przy czymJ. G.jako Kierownik(...)Komisariatu PolicjiW., zaśA. D.jako funkcjonariusz tegoż Referatu, w celu uzyskania od zatrzymanegoM. K.oświadczenia o przyznaniu się do popełnienia przestępstwa usiłowania rozboju, znęcali się nad nim w ten sposób, że wielokrotnie uderzali go rękoma po twarzy, głowie oraz bili i kopali po całym ciele, a także zmusili pokrzywdzonego do składania oświadczenia o popełnionym przestępstwie w pozycji klęczącej, z założonymi na rękach kajdankami, bijąc go w tym czasie gumową pałką po piętach oraz stopach, przez co spowodowali u niego obrażenia w postaci powierzchownych pęknięć śluzówki i wybroczynek krwawych w przedsionku ust, wybroczynek krwawych na prawym barku i sińców na obu stopach oraz stanu po skręceniu stępu prawego bez cech obrzęku i zaburzeń czynności, które naruszyły funkcję narządów ciała na czas poniżej dni siedmiu, tj. o czyn zart. 246 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Wyrokiem z dnia 15.05.2012 r., V K 1561/06, Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia uznałJ. G.iA. D.za winnych zarzucanego im czynu stanowiącego występek zart. 246 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 246 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył każdemu z nich karę jednego roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący dwa lata.
/ dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia z dnia 15.05.2012 r., V K 1561/06
– k. 13-14; akta sprawy V K 1561/06 /
W okresie od dnia 30.04.2010 r. do dnia 12.05.2010 r.M. K.przebywał na
leczeniu szpitalnym wSzpitalu (...)weW.przyul. (...)na Oddziale(...)w związku z jego pobiciem z dnia 30.03.2010 r. Wówczas rozpoznano u niego obustronne złamanie szczęki.
/ dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 12.05.2010 r. – k. 98-100; dokumentacja
medyczna, k. 133-159 /
W okresie od dnia 02.04.2012 r. do dnia 04.04.2012 r. powód przebywał na leczeniu szpitalnym wWojewódzkim Szpitalu (...)weW.przyul. (...)na Oddziale(...), gdzie dnia 03.04.2012 r. wykonano operację plastyki przepukliny pachwinowej.
/ dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 04.04.2012 r. – k. 101; dokumentacja
medyczna – k. 174-193 /
W dniu 11.08.2012 r. powód został przewieziony przezPogotowie (...)do Szpitalnego Oddziału RatunkowegoWojewódzkiego Szpitala (...)weW.przyul. (...). U powoda rozpoznano uraz ręki prawej, odniesiony w trakcie bójki. Powód był pod wpływem alkoholu i zachowywał się agresywnie w stosunku do personelu. Po opatrzeniu ran został przekazany na izbę wytrzeźwień.
/ dowód: karta leczenia szpitalnego z dnia 11.08.2012 r., dokumentacja medyczna – k. 166-169 /
W dniu 14.04.2014 r. powód został przewieziony przezPogotowie (...)do Szpitalnego Oddziału RatunkowegoWojewódzkiego Szpitala (...)weW.przyul. (...). U powoda rozpoznano ranę tłuczoną prawej okolicy skroniowej.
/ dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 14.04.2014 r., dokumentacja medyczna –
k. 163-165 /
Pismami z dnia 10.10.2015 r., doręczonymi dnia 19.10.2015 r., pełnomocnik powoda wezwał pozwanychJ. G.iA. D.do zapłaty – w terminie do dnia 30.10.2015 r. – 80 000 zł z tytułu naprawienia szkody i zadośćuczynienia za krzywdę, którą powód poniósł w związku ze znęcaniem się nad nim i jego brutalnym pobiciem przez pozwanych, do którego doszło dnia 21.11.2002 r., a co do którego zdarzenia zostali oni skazani i uznani za winnych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia w sprawie V K 1561/06 z dnia 15.05.2012 r.
/ dowód: wezwania do zapłaty z dnia 10.10.2015 r. – k. 15-18 /
Pismem z dnia 10.10.2015 r. pełnomocnik powoda skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji wezwanie do zapłaty – w terminie do dnia 30.10.2015 r. – 80 000 zł z tytułu naprawienia szkody i zadośćuczynienia za krzywdę, którą powód poniósł w związku ze znęcaniem się nad nim i jego brutalnym pobiciem przez funkcjonariuszy policjiJ. G.iA. D., do którego doszło dnia 21.11.2002 r., a co do którego zdarzenia zostali oni skazani i uznani za winnych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia w sprawie V K 1561/06 z dnia 15.05.2012 r.
Pismem z dnia 28.10.2015 r. Komendant Wojewódzki Policji poinformował pełnomocnika powoda, iż adresatem wezwania do zapłaty powinien być Komendant Miejski Policji weW..
Pismem z dnia 30.10.2015 r., doręczonym dnia 03.11.2015 r., pełnomocnik powoda wezwał Komendanta Miejskiego Policji weW.do zapłaty – w terminie do dnia 15.11.2015 r. – 80 000 zł z tytułu naprawienia szkody i zadośćuczynienia za krzywdę, którą powód poniósł w związku ze znęcaniem się nad nim i jego brutalnym pobiciem przez funkcjonariuszy policjiJ. G.iA. D., do którego doszło dnia 21.11.2002 r., a co do którego zdarzenia zostali oni skazani i uznani za winnych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia w sprawie V K 1561/06 z dnia 15.05.2012 r.
Pismem z dnia 16.11.2015 r. Komendant Miejski Policji weW.odmówił zapłaty wskazanej kwoty z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych do obciążania ww. kwotą Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.. Wskazał, że wprawdzie byli funkcjonariusze –J. G.iA. D.zostali prawomocnie skazani za czyn stanowiący występek zart. 246 kk, jednak pokrzywdzony nie odniósł żadnych poważnych ani trwałych obrażeń ciała, natomiast dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej władz publicznych obok zdarzenia sprawczego konieczne jest ustalenie pozostałych przesłanek, a więc szkody i związku przyczynowego. Komendant wskazał, że w szczególności brak jest jakichkolwiek informacji czy dowodów dotyczących ewentualnych kosztów leczenia.
/ dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 10.10.2015 r. – k. 19; pismo z dnia 28.10.2015 r. – k. 20;
wezwanie do zapłaty z dnia 30.10.2015 r. – k. 21; pismo z dnia 16.11.2015 r. – k. 22 /

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Powód dochodzi od pozwanych naprawienia szkody niemajątkowej (krzywdy), jakie doznał
na skutek pobicia go w Komisariacie PolicjiW.dnia 21.11.2002 r. Za zdarzenie to ponoszą odpowiedzialność wszyscy pozwani.
J. G.iA. D.zostali skazani prawomocnym wyrokiem z dnia 15.05.2012 r., V K 1561/06, za czyny zart. 246 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk. Sąd Rejonowy ustalił i przypisał pozwanym sprawstwo przestępstwa nadużycia władzy spowodowania obrażeń ciała. Pozwani próbowali wymusić na powodzie przyznanie się do popełnienia przestępstwa, w związku z którym powód został zatrzymany dnia 21.11.2002 r. Niezależnie do tego, czy powód był czy nie sprawcą zarzucanego mu czynu, pozwani powinni byli dochować standardów postępowania zgodnego z przepisami prawa regulującymi czynności procesowe w postępowaniu karnym oraz czynności operacyjne policji. Użycie siły fizycznej, nie w celu zatrzymania i powstrzymania oporu, ale w celu wymuszenia przyznania się do winy, jest działaniem niedopuszczalnym, sprzecznym zarówno z przepisami prawa, jak i zasadami współżycia społecznego. W konsekwencji stanowi także czy niedozwolonym w rozumieniu prawa cywilnego.
Podstawę odpowiedzialności pozwanychJ. G.iA. D.wobec powoda stanowiart. 415 kc, zgodnie z którym, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązanych jest do jej naprawienia. Z treści wyroku z dnia 15.05.2012 r., V K 1561/06, wynika opis działania sprawców, a także następstwa tego działania w sferze zdrowia powoda, jego nietykalności i integralności cielesnej.
Natomiast podstawę odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa stanowią przepisyart. 417 § 1 kci418 § 1 kcw brzmieniu obowiązującym przed zmianąkodeksu cywilnego, dokonaną ustawą z dnia 01.09.2004 r. Przepisart. 417 § 1 kcstanowił wówczas, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności.
Nie ulega wątpliwości, że pozwani dopuścili się naruszenia nietykalności cielesnej i spowodowania obrażeń ciała powoda przy wykonywaniu czynności funkcjonariuszyKPW.w trakcie czynności służbowych na terenie Komisariatu. Zachodzi zatem wymagane przezart. 417 § 1 kcpowiązanie między działaniami sprawców a ich statusem prawnym funkcjonariuszy publicznych. Pozwani byli takimi funkcjonariuszami w rozumieniuart. 417 § 2 kc.
Pozwany Skarb Państwa – Komendant Miejski Policji weW.jako organ przełożony nad Komisariatem PolicjiW.weW.ponosi zatem odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pozwanych (funkcjonariuszy wskazanej jednostki).
Powód wyjaśnił, że domaga się zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek spowodowania obrażeń ciała –art. 445 § 1 kcoraz wskutek naruszenia dóbr osobistych –art. 448 kcw zw. zart. 24 § 1 kc.
Stosownie doart. 445 § 1 kcw razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Powód doznał uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia (aczkolwiek przemijającego) w postaci obrażeń opisanych w wyroku skazującym, a także w dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach sprawy karnej, w tym opinii sądowo-lekarskiej.
Trafnie też wskazuje na naruszenie jego innych dóbr osobistych. Zgodnie zart. 23 kcdobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Wedługart. 24 § 1 kcten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, a w razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie zaś zart. 448 kcw razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Pozwani naruszyli nietykalność cielesną powoda, a także jego godność przysługującą mu jako prawo przyrodzone człowieka. Działanie pozwanych stanowiło poniżenie i ewidentne lekceważenie powoda. Było przy tym bezprawne i zawinione. Pozwani mieli obowiązek ochrony każdego obywatela, także tego, który został zatrzymany jako osoba podejrzana o przestępstwo, i obowiązek ten zignorowali. Powód mógł oczekiwać poszanowania jego gwarancji procesowych, ale także elementarnego szacunku należnego każdej osobie. Został natomiast potraktowany w sposób uchybiający tymże regułom. Uzasadnia to żądanie zadośćuczynienia także w ramach ochrony dóbr osobistych, niezależnie od szczególnej ochrony zdrowia.
Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności wnioski sformułowane przez opiniujących w tej sprawie biegłych z zakresu medycyny sądowej i ortopedii, nie pozwoliły na ustalenie, iż powód doznał na skutek pobicia w dniu 21.11.2002 r. obrażeń w szerszym rozmiarze niż zawarte w opisie przypisanego pozwanym przestępstwa, a także aby w dłuższym okresie utrzymywały się skutki tego zdarzenia, w tym aby powód doznał trwałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Z kolei wobec związania Sądu prawomocnym wyrokiem skazującym z mocyart. 11 kpcniedopuszczalne wręcz było kwestionowanie przez pozwanych doznania obrażeń opisanych w wyroku Sądu Rejonowego.
Z uwagi na powyższe, biorąc pod uwagę całokształt ujawnionych okoliczności, przebieg zdarzenia, sposób działania sprawców i wywołane skutki dla zdrowia powoda, Sąd doszedł do przekonania, iż zgłoszone przez powoda roszczenie o zadośćuczynienie należał uznać za wygórowane i nieadekwatne do okoliczności sprawy, wobec czego za odpowiednie w rozumieniu przepisówart. 445 § 1 kciart. 448 kcuznał Sąd zadośćuczynienie w wysokości 30 000 zł.
Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę należy do tzw. zobowiązań bezterminowych, w których termin spełnienia świadczenia nie jest z góry oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, tylko uzależnionych jest od wezwania do zapłaty –art. 455 kc.Powód wystosował takie wezwania do pozwanych pismami z dnia 10.10.2015 r., wyznaczając w nich termin do dnia 30.10.2015 r. Pisma te zostały doręczoneJ. G.iA. D.w dniu 19.10.2015 r., czyli na spełnienie świadczenia stosownie do wezwania pozostało 11 dni, co można uznać za termin odpowiedni w rozumieniuart. 455 kc.PozwaniJ. G.iA. D.pozostają zatem w opóźnieniu od dnia 31.10.2015 r., co uzasadnia przyznanie odsetek za opóźnienie na podstawieart. 481 § 1 kcod tej daty. Natomiast wezwanie do zapłaty adresowane do Komendanta Miejskiego Policji zostało doręczone w dniu 03.11.2015 r., z terminem płatności 15.11.2015 r., czyli 12 dni po wezwaniu. Uzasadnia to przyznanie odsetek za opóźnienie na podstawieart. 481 § 1 kcod dnia 16.11.2015 r.
Odpowiedzialność pozwanych wobec powoda nie ma w pełni charakteru solidarnego. Więź solidarności zachodzi wyłącznie pomiędzy pozwanymiJ. G.iA. D.stosownie do przepisuart. 441 § 1 kc.Natomiast w relacji pomiędzy bezpośrednim sprawcą deliktu a osobą, która ponosi zań odpowiedzialność z mocy przepisu szczególnego odpowiedzialność odszkodowawcza ma charakter tzw. solidarności nieprawidłowej (odpowiedzialnościin solidum), w ramach której spełnienie świadczenia przez jednego z podmiotów odpowiedzialnych zwalnia drugiego.
Wobec powyższego Sąd zasądził od pozwanychJ. G.iA. D.solidarnie oraz od Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.na rzecz powodaM. K.30 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi:
- w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.– od dnia 16.11.2015 r. do dnia zapłaty,
- w stosunku do pozwanychJ. G.iA. D.– od dnia 31.10.2015 r. do dnia zapłaty,
z tym, że zaspokojenie powoda przez jednego z pozwanych dłużników solidarnychJ. G.iA. D.zwalnia pozwanego Skarb Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.z zobowiązania do wysokości dokonanej zapłaty oraz zaspokojenie powoda przez pozwanego Skarb Państwa – Komendanta Miejskiego Policji weW.zwalnia pozwanych dłużników solidarnychJ. G.iA. D.z zobowiązania do wysokości dokonanej zapłaty.
W pozostałym zakresie powództwo jako nieusprawiedliwione podlegało oddaleniu.
Wobec częściowego uwzględnienia roszczenia o kosztach procesu należało orzec zgodnie z wyrażoną wart. 100 kpczasadą ich stosunkowego rozdzielenia. Każdemu z pozwanych przysługuje odrębnie zwrot kosztów zastępstwa procesowego (zob. postanowienia: Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2012 r., I CZ 105/12; Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 08.01.2013 r., I ACa 427/14; Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22.06.2016 r., I ACz 1042/16).
Powód wygrał sprawę w 37, 50 %, pozwani odpowiednio w 62, 50 %. Koszty procesu po stronie powoda objęły wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (obowiązującego w dacie wniesienia pozwu) – 3 600 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł, tj. łącznie 3 617 zł, z czego 37, 50 % wynosi 1 356, 38 zł. Koszty procesu po stronie pozwanego Skarbu Państwa objęły wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – 3 600 zł, z czego 62, 50 % wynosi 2 250 zł. Koszty procesu po stronie pozwanegoA. D.objęły wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 pkt 6 przywołanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie – 3 600 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł, tj. łącznie 3 617 zł, z czego 62, 50 % wynosi 2 260, 63 zł. Koszty procesu po stronie pozwanegoJ. G.objęły wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 pkt 6 przywołanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie – 3 600 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wydatkowaną zaliczkę na koszty dokumentacji leczenia powoda – 97, 01 zł, tj. łącznie 3 714, 01 zł, z czego 62, 50 % wynosi 2 321, 26 zł. Po wzajemnym zestawieniu wskazanych kwot pozwanym przypadają nadwyżki:
- Skarbowi Państwa – 893, 62 zł,
-J. G.– 964, 88 zł,
-A. D.– 904, 25 zł.
Na podstawie art. 113 uksc w zw. zart. 100 kpcstrony obciążać winny nieopłacone koszty sądowe w zakresie obejmującym wynagrodzenia przyznane biegłym:M. W.w kwocie 1 201, 86 zł (777, 36 zł + 37, 50 zł + 387 zł),P. K.w kwocie 1 299, 60 zł (912, 60 zł + 387 zł), czyli łącznie 2 501, 46 zł, z czego pozwanych obciąża 37, 50 %, tj. 938, 05 zł, zaś powoda 62, 50 %, tj. 1 563, 41 zł. Pozostałą część brakujących kosztów sądowych, tj. opłatę od pozwu, od której powód został zwolniony, pokrywa ostatecznie Skarb Państwa.
Sąd przeprowadził czynności na rozprawie dnia 30.11.2018 r., łącznie z jej zamknięciem i wydaniem wyroku pomimo braku odrębnego zawiadomienia adw.S. I., występującej w sprawie jako pełnomocnik pozwanegoJ. G., uznając, iż nie zachodzi tutaj żadna istotna przeszkoda. O terminie rozprawy wyznaczonej na 30.11.2018 r. został zawiadomiony adw.K. R.jako pełnomocnik obu pozwanychJ. G.iA. D.. Adwokat ten złożył w imieniu obu pozwanych odpowiedź na pozew wraz z dwoma pełnomocnictwami, po czym w piśmie z dnia 29.01.2016 r. zawiadomił, iżJ. G.wypowiedział mu pełnomocnictwo, jednakże do tego pisma nie zostało dołączone oświadczenie pozwanego w tym przedmiocie, które tak jak samo pełnomocnictwo powinno zostać złożone w formie pisemnej. Temu pełnomocnikowi doręczane były opinie oraz postanowienia o wynagrodzeniach biegłych, czego pozwani nie kwestionowali, zaś na skierowane do tegoż pełnomocnika zobowiązanie sądu do ustosunkowania się do opinii odpowiedzieli oboje pełnomocnicy jednym wspólnym pismem z dnia 23.07.2018 r. Na rozprawie dnia 07.06.2016 r. pozwanych zastępował jeden pełnomocnik substytucyjny – aplikantK. S., upoważniona przez oboje adwokatów. Ponadto adw.K. R.i adw.S. I.świadczą pomoc prawną w ramach jednej kancelarii. Ponieważ zarzuty i wnioski pozwanychJ. G.iA. D.były tożsame, nie zachodziła pomiędzy nimi żadna sprzeczność interesów procesowych, sąd uznał ostatecznie, iż brak odrębnego zawiadomienia adw.S. I.o terminie rozprawy pozostaje bez wpływu na możliwość przeprowadzenia rozprawy, jej zamknięcia i wydania orzeczenia końcowego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd podjął rozstrzygnięcia zawarte w sentencji wyroku.