Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 395/18
Data wyroku: 2018-07-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Rusin
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko dokumentom, Poświadczenie nieprawdy
Podstawa prawna: art. 270 § 1 kk, 272 kk

Sygn. akt IV Ka 395/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lipca 2018 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Ewa Rusin

Protokolant:

Ewa Ślemp

przy udziale Pawła Hejmeja Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r.
sprawyW. K.
synaJ.iB. z domu K.
urodzonego (...)wŚ.
oskarżonego zart. 272 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy
z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygnatura akt II K 528/17

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
wpunkcie Ijego dyspozycji z podstawy wymiaru kary eliminuje przepisart. 37 a k.k.;

2
w punkcie II jego dyspozycji określa wymierzoną opłatę na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania odwoławczego, w tym wymierza 50 złotych opłaty za to postępowanie.

Sygn. akt IV Ka 395 /18

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2018r. sygn. akt II K 528/17:

I
OskarżonegoW. K.uznał za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, ze w dniu 24 lipca 2015 roku wŚ., woj.(...), wyłudził poświadczenie nieprawdy przez podstępnie wprowadzenie w błąd inspektora(...)wŚ.w ten sposób, że składając wniosek o dokonanie w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, przedłożył używając jako autentyczne podrobione świadectwo kwalifikacji zawodowej nr(...)potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego, a następnie uzyskał prawo jazdy na blankiecie nr(...)uprawniające do kierowania poje B, C, D, B+E, C+E, D+E, tj. występku zart. 272 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kk, przy zastosowaniuart. 37a kk, wymierzył mu karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, przyjmując iż wysokość jednej dziennej stawki grzywny wynosi 10 (dziesięć) złotych;

II
na podstawieart. 626 § 1 kpki w zw. zart. 627 kpkzasądza od oskarżonegoW. K.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym kwotę 70 (siedemdziesiąt) złotych tytułem wydatków, a na podstawieart. 3.1 ustawy o opłatach w sprawach karnychwymierza mu opłatę w kwocie 100 (stu) złotych.

Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się oskarżony, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z wyboru.
Apelujący obrońca zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, polegającego na ustaleniu, iż oskarżony użył za autentyczne podrobione świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenia szkolenia okresowego w sytuacji, gdyż przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, w szczególności z zeznań świadkaD. G., że oskarżony nie miał i nie mógł posiadać wiedzy, aby przedmiotowe świadectwo zostało podrobione przez tego świadka,
2) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, polegającego na ustaleniu, iż oskarżony wyłudził poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd inspektora(...)wŚ.w sytuacji, gdy z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika jedynie, iż oskarżony przedłożył świadectwo kwalifikacji zawodowych potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego, lecz nie podjął żadnych innych działań mających na celu wprowadzenie w błąd wyżej wskazanego inspektora,
3) naruszenie przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisówart. 4 KPK,art. 5 § 2 KPKiart. 7 KPKoraz art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 roku w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym, na skutek przekroczenia swobodnej oceny dowodów i dokonania jej w sposób dowolny, sprowadzający się pomimo mających znaczenie wątpliwości, do przypisania oskarżonemu sprawstwa w zakresie zarzucanego mu czynu zabronionego w sytuacji, gdy uzasadnione wątpliwości budzą zarówno ustalone okoliczności faktyczne, jak i poczyniona w ich oparciu kwalifikacji prawna zachowania oskarżonego, co powinno prowadzić do ich rozstrzygnięcia na korzyść oskarżonego,
ewentualnie zarzucam
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisuart. 11 § 1 i § 2 KK, poprzez zakwalifikowania zachowania oskarżonego, jako dwóch przestępstw w kwalifikacji kumulatywnej w sytuacji, gdy w sprawie zachodził zbieg przestępstw pomijalny (pozorny), a zachowanie oskarżonego co najwyżej wypełniło znamiona czynu zabronionego z przepisuart. 272 KK,
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, przepisuart. 270 § 1 KK- poprzez jego zastosowanie, oraz przepisuart. 273 KK- poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy wskazują, iż oskarżony nie miał żadnej świadomości, aby świadectwo kwalifikacji zawodowej było podrobione lub przerobione przezD. G., a taki dokument jedynie przedłożył w(...), co wypełnia znamiona czynu zabronionego z przepisuart. 273 KKa nie z przepisuart. 270 § 1 KK, a nadto w sytuacji zbiegu pozornego tego przestępstwa z przestępstwem zart. 272 KK(zarzut zpunktu 4) - czyn zart. 273 KKnależy potraktować, jako czyn współukarany i w konsekwencji należało go wyeliminować z kwalifikacji prawnej zarzuconego oskarżonego przestępstwa,
oraz niezależnie od powyższego zarzucił
6) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, poprzez ustalenie, iż społeczna szkodliwość zachowania oskarżonego była wyższa niż znikoma w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie wskazują, iż oskarżony nie wykonuje pracy kierowcy zawodowego, a konieczność uzyskania szkolenia okresowego była motywowana wyłącznie chęcią pomocyP. Ż.przy prowadzonej działalności gospodarczej przez okres co najwyżej jednego miesiąca z uwagi na braki kadrowe, co sytuuje ocenę zachowania oskarżonego jako noszącej cechę znikomej społecznej szkodliwości społecznej,
a w konsekwencji zarzucił
7) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisuart. 1 § 1 KK, poprzez jego błędne nie zastosowania w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne wskazują na znikomą społeczną szkodliwość zachowania oskarżonego,
zaś z ostrożności procesowej zarzucił
8) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, wyrażający się w przyjęciu, iż ujawniony w toku sprawy materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na sprawstwo oskarżonego pozwalając skazać oskarżonego za przedmiotowy występek, podczas gdy wina i społeczna szkodliwość zarzucanego mu czynu nie są znaczne, a postawa oskarżonego nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia - uzasadniają przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa - co w konsekwencji pozwala na konstatację, iż w sprawie uzasadnione jest warunkowe umorzenie niniejszego postępowania.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o:
1.zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia zarzuconego mu czynu zabronionego,
ewentualnie
2.zmianę zaskarżonego wyroku polegającą na wyeliminowaniu z kwalifikacji prawnej zarzuconego czynu zabronionego przepisuart. 270 § 1 KKoraz warunkowe umorzenie postępowania na okres próby 1 roku,
ewentualnie
3.zmianę zaskarżonego wyroku polegającą na warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego na okres próby jednego roku,
oraz
4. w wypadku uniewinnienia oskarżonego - wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów obrony za postępowanie przed Sądem Rejonowym oraz przed Sądem Odwoławczym, według norm prawem przepisanych.
Nadto apelację wniósł prokurator w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego.
Prokurator zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 37a k.k.poprzez jego wadliwe zastosowanie jako podstawy prawnej do wymierzenia oskarżonemuW. K.kary grzywny w sytuacji, gdy właściwą podstawą do wymierzenia oskarżonemu takiej kary był przepisart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k., podnosząc wskazany zarzut apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że podstawą wymiaru kary grzywny wobec oskarżonegoW. K.jest przepisart. 270 § 1 k.k.w zw. żart. 11§ 3k.k.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Jedynie apelacja prokuratora jest zasadna.
Ad. apelacji obrońcy.
Wbrew zawartym w niej licznym zarzutom kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku wykazała niepodważalnie, iż Sąd I instancji poczynił ustalenia faktyczne z poszanowaniem wszystkich norm postępowania karnego zawartych wart. 410 kpkiart. 7 kpk, tj. kształtując swoje przekonanie na podstawie całokształtu przeprowadzonych dowodów, ocenionych przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Uzasadnienie pisemne zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania określone w przepisieart. 424 kpk, jest dostateczne i podlega aprobacie sądu odwoławczego.
Zarzuty 1), 2) 6) i 8) błędnych ustaleń faktycznych wyroku są całkowicie chybione. Wszak Sąd I instancji czyniąc ustalenia faktyczne bazował na jednoznacznych wyjaśnieniach oskarżonego i zeznaniach świadkaT. G.. Z tych dowodów wynika niezbicie, że świadekT. G.na prośbę oskarżonego dostarczył mu podrobione przez siebie przedmiotowe świadectwo kwalifikacji zawodowej, potwierdzające ukończenie przez oskarżonego szkolenia okresowego dla kierowców pojazdów kategorii B, C, B +E,C+E, D+E. Oskarżony przecież nie brał udziału w szkoleniu okresowym, które miałoby się odbywać we wskazanej na podrobionym świadectwie dacie od 3 do 19 lipca 2015r. , za otrzymany dokument natomiast zapłacił 500 złotych, co wprost przyznał w swych wyjaśnieniach ( k. 50 i 105 akt). Wedle treści świadectwa ( k. 37 akt) jego wystawcą był(...)mgr inż.J. S.a nie świadekT. G.. Zatem w tak jednoznacznych okolicznościach faktycznych twierdzenie apelującego o braku po stronie oskarżonego świadomości posłużenia się podrobionym dokumentem świadectwa razi brakiem logiki. Dla wzmocnienia tego stanowiska warto dodać, że oskarżony nie jest osobą o niskim poziomie inteligencji i pozbawionym choć przeciętnego doświadczenia życiowego, wszak uzyskał wyższe wykształcenie pedagogiczne, pracuje jako nauczyciel a w przeszłości pracował w(...)wŚ.( k. 103 akt), był więc także obeznany z procedurami uzyskiwania kwalifikacji kierujących pojazdami. Zatem oskarżony przedstawiając w(...)wŚ.omawiane świadectwo kwalifikacyjne działał umyślnie, ze świadomością posłużenia się podrobionym dokumentem, podstępnie wprowadzając w błąd inspektora tegoż Wydziału, działał w ten sposób w celu wyłudzenia poświadczenia nieprawdy i uzyskał je w postaci dokumentu prawa jazdy, opisanego w części wstępnej wyroku. Sąd Rejonowy kwalifikując przypisany oskarżonemu czyn prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnegoart. 272 kkart. i 270§ 1 kkw zw . zart. 11 § 2 kk, zaś zarzuty apelacji naruszenia ich ( zarzuty 4), 5) są błędne a sama ich redakcja niezrozumiała, nie przystająca do realiów faktycznych sprawy. Rażącym błędem apelującego jest chociażby argumentowanie, że świadekT. G.dopuścił się przestępstwa stypizowanego wart. 271 § 1 kk, podczas gdy taki typ przestępstwa może popełnić jedynie osoba o cechach wskazanych w tym przepisie, tj. funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne,  osoba uprawniona do wystawienia dokumentu w ramach powierzonych jej kompetencji. PrzecieżT. G.takich uprawnień nie posiadał a dokument świadectwa podrobił korzystając z programu grafiki komputerowej.
Z treści zarzutu 3) oraz jego uzasadnienia nie sposób wnioskować, by na czym miałaby polegać obraza przepisów procedowaniaart. 4 kpk,art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpkczy wskazanych przepisów unijnych. Wymienione w nich zasady procedowania przecież w żaden sposób nie zostały złamane. Nie wskazał apelujący, które to okoliczności należałoby potraktować jako nie dające się usunąć wątpliwości, które w procesie oceny dowodów należałoby zarachować na korzyść oskarżonego, zatem na czym miałaby polegać obrazaart. 5 § 2 kpk?
Apelujący obrońca postawił cały szereg wzajemnie wykluczających się wniosków końcowych, począwszy od zmiany przez uniewinnienie oskarżonego, dalej wnioskowanie że stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy ( zarzut 7) apelacji , co powinno prowadzić do umorzenia postepowania, o złagodzenie kwalifikacji prawnej, wreszcie domagał się warunkowego umorzenia postępowania na okres próby 1-go roku.
Żaden z tych wniosków na uwzględnienie nie zasługuje.
Podawane w uzasadnieniu argumenty za oceną stopnia społecznej szkodliwości czynu na poziomie znikomości w rozumieniuart. 1 § 2 kk( oskarżony nie wykonuje zawodu kierowcy pojazdów ciężarowych, chęć rzekomej bezinteresownej pomocy koledze, współpraca z organami ścigania czy zaprzeczanie działania oskarżonego w złej wierze) nie odnoszą się do istotnych okoliczności przedmiotowo - podmiotowych przypisanego czynu. Kryteria w tym zakresie precyzujeart. 115 § 2 kk, tj. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
Postulowane warunkowe umorzenie postępowania także nie znajduje prawnego uzasadnienia. Aby doszło do takiego rozstrzygnięcia finalnego sprawy to należy ocenić m. in. stopień winy sprawcy i stopień społecznej szkodliwości czynu na poziomie nieznacznym (art. 66 § 1 kk). Niestety takich cech działaniu oskarżonego nie można przypisać, bo przecież działał umyślnie, z premedytacją, a za sfałszowane świadectwo zapłacił 500 zł. Nawet jeżeli oskarżony spełnia inny warunek dla warunkowego umorzenia ( dotychczasowej niekaralności sądowej ) i aktualnie pracuje jako nauczyciel, to te właściwości sprawcy niestety nie zmieniają oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego czynu.
Sąd I instancji nie uznał jednocześnie, by czyn oskarżonego znamionował znaczny stopień społecznego niebezpieczeństwa, co pozwoliło na wymierzenie kary najłagodniejszego rodzaju przewidzianej w przepisie o najsurowszym zagrożeniu tj.art. 270 §1kk( grzywna, ograniczenie wolności kara pozbawienia wolności do lat 5-ciu). Wysokość kary grzywny to kwota równoważna tej, jaką wyłożył oskarżony za podrobione świadectwo, jest relatywnie adekwatna do stopnia winy oskarżonego i społecznej szkodliwości popełnionego występku. Kara taka odpowiada także pozytywnym cechom osobistym i właściwościom oskarżonego, m. in. jego dotychczasowej niekaralności sądowej, przez co spełnia kryteriaart. 53 § 1 i 2 kk, także w aspekcie prewencji ogólnej.
Z urzędu skorygowano wysokość opłaty wymierzonej przez Sąd I instancji do kwoty 50 złotych, jako że w myślart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychDz. U. Nr 49, poz.223 z późn. zm wysokość tej opłaty to 10 % orzeczonej grzywny.
Ad. apelacji prokuratora
Apelacja ta jest oczywiście zasadna. Stosowanie przepisuart. 37 a kkjest prawidłowe, o ile ustawa przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, natomiast najsurowsze zagrożenie ustawowe wart. 270 § 1 kkprzewiduje zagrożenie alternatywne, począwszy od grzywny, przez ograniczenie wolności do 5 lat pozbawienia wolności. Zatem wymierzenie grzywny jako kary samoistnej było możliwe na podstawieart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11§ 3 kk, z tej przyczyny omawiany przepisart. 37 a kkwyeliminowano z podstawy prawnej wymiaru kary.
Wobec przegrania apelacji oskarżony jest obowiązany ponieść koszty sądowe postępowania apelacyjnego (art. 636 § 1 kpkiart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychDz. U. Nr 49, poz.223 z późn. zm).