Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1682/16
Data wyroku: 2017-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Jarząbek
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art,1  ust 10 ustawy o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Sygn. akt VII U 1682/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek
Protokolant:  Małgorzata Nakielska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. w Warszawie
sprawyA. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek
na skutek odwołaniaA. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 26 sierpnia 2016 r. znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
A. S.w dniu 10 października 2016 r. wniosła, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 26 sierpnia 2016 r., nr:(...), dotyczącej odmowy umorzenia należności. Odwołująca wskazała, że do dnia 31 stycznia 2006 r. nie prowadziła działalności gospodarczej, co dokumentuje wypisem z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej(k. 2 a. s.).

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
w odpowiedzi na odwołanie z dnia 15 listopada 2016 r. wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od odwołującej na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Organ rentowy wskazał, że w decyzji z dnia 18 czerwca 2015 r., nr:(...)wskazał warunki umorzenia należności, których odwołująca nie spełniła w ciągu 12 miesięcy od jej uprawomocnienia się. Oddział stwierdził, że prawomocną decyzją z dnia 25 marca 2015 r., nr:(...)uznano, że ubezpieczona jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym – emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu – od dnia 1 stycznia 1999 r. Ponadto, w ocenie organu rentowego, w zeznaniach podatkowych za lata 1999-2011 płatnik wykazywał dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (

    k. 4-5 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, żeA. S.prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą(...)od dnia 1 października 1996 r. Z wpisów wynika, że ubezpieczona zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w dniu 31 stycznia 2006 r., a wykreślono wpis z rejestru w dniu 5 października 2016 r.(k. 3 a. s.).
A. S.w dniu 15 stycznia 2015 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (k. 1 akt ZUS).
Po rozpoznaniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w dniu 18 czerwca 2015 r., wydał decyzję nr:(...)na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Organ rentowy w punkcie 1 decyzji określił, że według stanu na dzień 15 stycznia 2015 r. umorzeniu będą podlegać należności z tytułu składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2006 r. do lutego 2009 r.w łącznej kwocie 30.154,58 złotych, w tym z tytułu składek w wysokości 16.323,58 złotych i odsetek w wysokości 13.831,00 złotych;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2006 r. do lutego 2009 r.w kwocie 113.38,61 złotych, w tym z tytułu składek w wysokości6.180,61 złotych i odsetek w wysokości 5.158,00 złotych;
- Fundusz Pracy za okres od lipca 2006 r. do lutego 2009 r. w kwocie 2.363,59 złotych, w tym z tytułu składek w wysokości 1.288,59 złotych i odsetek w wysokości 1.075,00 złotych.
W punkcie 2 decyzji organ rentowy wskazał, że warunkiem umorzenia podanych kwot jest spłata należności niepodlegających umorzeniu. Oddział podniósł jednocześnie, że należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. nieobjęte postępowaniem o umorzeniu należy uregulować w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wpłaty włącznie zgodnie z zasadami określonymi wustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychoraz wydanym na jej podstawierozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, dla których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych(k. 10 akt ZUS).
Powyższa decyzja została odebrana przez odwołującą osobiściew dniu 19 czerwca 2015 r., co wynika z jej adnotacji znajdującej sięna decyzji znajdującej się w aktach rentowych. Decyzja w dniu 21 lipca 2015 r. stała się prawomocna (k. 10 akt ZUS).
W dniu 25 maja 2016 r. zostało skierowane do odwołującej pismoz dnia 23 maja 2016 r. informujące o figurujących na jej koncie należnościach niepodlegających umorzeniu na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Pismo było awizowane w dniach 30 maja 2016 r. i 7 czerwca 2016 r. na mocyart. 44 k.p.a.i zostało uznane za doręczone w dniu 14 czerwca 2016 r. Oryginał pisma ubezpieczona odebrała osobiście w dniu 8 lipca 2016 r., co wynika z jej adnotacji znajdującej się na odwrocie pisma (k. 13 akt ZUS).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w dniu 26 sierpnia 2016 r., wydał zaskarżoną decyzję nr:(...)na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw związku z art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Organ rentowy odmówił odwołującej umorzenia należności z tytułu składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2006 r. do lutego 2009 r. w łącznej kwocie 30.154,58 złotych, w tym z tytułu składek w wysokości 1.6323,58 złotych i odsetek w wysokości 13.831,00 złotych;
- ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2006 r. do lutego 2009 r.w kwocie 11.338,61 złotych, w tym z tytułu składek w wysokości 6.180,61 złotych i odsetek w wysokości 5.158,00 złotych;
- Fundusz Pracy za okres od lipca 2006 r. do lutego 2009 r. w kwocie 2.363,59 złotych, w tym z tytułu składek w wysokości 1.288,59 złotych i odsetek w wysokości 1.075,00 złotych.
Organ rentowy wskazał ponadto, że do dnia 21 lipca 2016 r. odwołująca nie uregulowała należności niepodlegających umorzeniu. Wobec powyższego w ocenie Oddziału warunek do umorzenia należności określony w art. 1 ust. 10 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność nie został spełniony przez ubezpieczoną (k. 14 akt ZUS).
Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydał decyzję z dnia 25 marca 2015 r., nr:(...)stwierdzającą, żeA. S.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia podlega obowiązkowo bezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 1 stycznia 1999 r. Decyzja ta nie została zaskarżona do Sądu i stała się prawomocna (

    k. 15-16 akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach sądowych, w tym aktach rentowych. Zgromadzony materiał dowodowy stanowił podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z dokumentacji zalegającej w aktach rentowych wynika, że odwołująca osobiście odbierała pisma w siedzibie organu, co kwitowała osobistym podpisem.
Sąd przy dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego stwierdził za bezzasadne dopuszczanie wniosków dowodowych strony odwołującej. W ocenie Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostawało ewentualne zobowiązanie organu rentowego do przedłożenia potwierdzenia doręczenia odwołującej pisemnej informacji o naliczeniu przez organ rentowy składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w każdym roku lub jakiegokolwiek wezwania do złożenia wyjaśnień w przedmiocie prowadzenia działalności gospodarczej za okres od dnia 1 lutego 2006 r. do 2016 r. Jak wskazuje zebrany materiał dowodowy, odwołująca była informowana o decyzjach, które organ rentowy wydawał na przestrzeni lat w toku postępowania wyjaśniającego. Również ubezpieczona posiadała wiedzę na temat uznania ją przez organ rentowy w dniu 25 marca 2015 r. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Również Sąd uznał za nieuzasadnione dopuszczanie dowodu z przesłuchania stron, ograniczając go do zeznań odwołującej. Za pomocą zebranych dokumentów w sprawie, w sposób kompleksowy ustalono stan faktyczny. Wobec powyższego przesłuchanie odwołującej służyłoby jedynie nieuzasadnionemu przedłużeniu toczącego się postępowania. Ubezpieczona za pomocą złożonych pism procesowych przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, które okazało się być bezzasadne w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego.
Zatem w ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia kończącego niniejszą sprawę.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 26 sierpnia 2016 r.,nr:(...)jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy organ rentowy prawidłowo wydał decyzję w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) zwanej dalej ,,ustawą’’.
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniuart. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych:
1)która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8,
2)innej niż wymieniona w pkt 1
- umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
W myśl art. 1 ust. 6 ustawy, umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
W rozumieniu art. 1 ust. 8 ustawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję określającą warunki umorzenia, w której ustala także kwoty należności, o których mowa w ust. 1 i 6, z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 1 ust. 10 ustawy, warunkiem umorzenia należności,o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji,o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składekna ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
W świetle art. 1 ust. 11 ustawy niepodlegające umorzeniu należności, o których mowa w ust. 10, podlegają spłacie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 8.
Jak stanowi art. 1 ust. 12 ustawy, w przypadku, gdy w terminie12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 8, niepodlegające umorzeniu należności, z wyłączeniem składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, zostaną rozłożone na raty albo zostanie odroczony termin ich płatności, warunek, o którym mowa w ust. 10, uważa się za spełniony po ich opłaceniu.
W pierwszej kolejności Sąd zważył, że ustawodawca przyjął zasadę, zgodnie z którą umożliwione zostało umorzenie wnioskodawcy nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należnych od nich odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych. Warunkiem umorzenia tychże należności jest opłacenie należności niepodlegających umorzeniu. Sąd doszedł do przekonania na podstawie dokumentacji zawartej w aktach sprawy oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, że organ rentowy prawidłowo zastosował dyspozycje zawarte w ustawie. Sąd zważył, że odwołująca od dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej w dniu 18 czerwca 2015 r., była zobowiązana w ciągu 12 miesięcy do spłacenia należności niepodlegających umorzeniu. Ustawa uzależnia możliwość umorzenia należności zawartych w zaskarżonej decyzji organu rentowego od spełnienia opisywanej przesłanki.
W ocenie Sądu, organ rentowy wydał wszystkie decyzje w toku postępowania dokonując merytorycznej analizy sytuacji faktycznej odwołującej oraz dokonał powyższego w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. ,,Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji wydanej na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu niepłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność obowiązany jest wskazać kwoty podlegających umorzeniu należności i określić wszystkie warunki, jakie musi spełnić ubezpieczony, aby uzyskać decyzję o umorzeniu niezapłaconych należności.’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt III AUa 823/15) Zdaniem Sądu Okręgowego organ rentowy zgodnie z procedurą poinformował odwołującą za pomocą odpowiednich pism oraz wydanych zgodnie z prawem decyzji o warunkach umorzenia należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Sąd zważył, że zaskarżona przez ubezpieczoną decyzja została wydana przez organ rentowy w sposób prawidłowy, rzetelny i logiczny. ,,Ocena prawidłowości decyzji odmawiającej umorzenia należności wydanej na podstawie art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność wskutek niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 10 nie może się ograniczać do jej zakwestionowania, a w konsekwencji wzruszenia wyłącznie wobec faktu, że we wcześniejszej decyzji - określającej warunki umorzenia wydanej na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy - organ rentowy ograniczył się do enumeratywnego wskazania wymienionych w art. ust. 1 i 6 należności podlegających umorzeniui jednocześnie zaniechał takiego enumeratywnego wskazania co do należności niepodlegających umorzeniu, które podlegają spłacie w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia decyzji warunkowej, poprzestając wyłącznie na przywołaniu treści art. 1 ust. 10 i 11 ustawy. Ocena taka powinna być każdorazowo dokonana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności danej sprawy, w tym informacji faktycznie udzielanych przez organ rentowy oraz zachowania przez płatnika miary należytej staranności w działaniach zmierzających do wywiązania się z obowiązku uregulowania należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcyod uprawomocnienia się decyzji wydanej na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy.’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt III AUa 1693/15). W związku z tym Sąd zważył, że organ rentowy w sposób prawidłowy wydał decyzje na etapie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie.
Sąd doszedł również do przekonania, że prawomocna decyzja organu rentowego w zakresie stwierdzenia, że odwołująca podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, daje podstawę do uznania ją za osobę prowadzącą w okresie spornym działalność gospodarczą. Odwołująca nie zaskarżyła wydanej decyzji, co spowodowało, że jej postanowienia zostały uznane za prawidłowei bezsporne. Sąd zważył ponadto, że nie ma decydującego znaczenia okoliczność zarejestrowania, czy wyrejestrowania działalności gospodarczej przez płatnika składek w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Apelacyjny ,,skoro w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 odczytywanych w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 u.s.u.s. obowiązkowi ubezpieczenia podlegają osoby prowadzące działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej, czasowe granice prowadzenia tej działalności oraz podlegania z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego wyznacza wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dokonywany i wykreślany na zasadach przewidzianych w przepisach obowiązującej ustawy. Co prawda, ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej.’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt III AUa 802/12) Wpis do ewidencji lub rejestru ma charakter deklaratoryjny, co stwarza jedynie możliwość obalenia domniemania, że działalność gospodarcza nie była rzeczywiście podjęta i wykonywana. Odwołująca nie zaskarżyła decyzji organu rentowego w przedmiocie stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym, więc postanowienia tam zawarte obowiązują i są uznane za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
Zarządzenie:(...)
(...)