Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 563/18
Data wyroku: 2018-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek, Teresa Rak, Józef Wąsik
Słowa kluczowe: Zwolnienie od kosztów sądowych
Podstawa prawna: art. 107 ust. 2 u.k.s.c.
Teza: Nie każda zmiana okoliczności faktycznych usprawiedliwia ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ale tylko zmiana istotna tzn. taka, która mogłaby zdecydować o odmiennej niż uprzednio prawomocnie podjęta, decyzji Sądu w przedmiocie wniosku strony o takie zwolnienie.

Sygn. akt I ACz 563/18

POSTANOWIENIE
Dnia 12 czerwca 2018 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Teresa Rak
Sędziowie: SA Grzegorz Krężołek , SA Józef Wąsik
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości(...)Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej wW.w upadłości likwidacyjnej z siedzibą wW.
przeciwkoA. (...)spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wB.

o zapłatę
na skutek zażalenia strony pozwanej
od postanowienia Sądu Okręgowego w(...)z dnia 11 stycznia 2018 r.,
sygn. akt I Nc 216/16
P o s t a n a w i a

I
oddalić zażalenie;

II

    zasądzić od strony pozwanejA. (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wB.na rzecz strony powodowej Syndyka masy upadłości(...)Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej wW.w upadłości likwidacyjnej z siedzibą wW.kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych , tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

SSA Grzegorz Krężołek

SSA Teresa Rak

SSA Józef Wąsik

Sygn. akt I ACz 563/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w(...)odrzucił zażalenie strony pozwanej na postanowienie tego Sądu Okręgowego z dnia 10 listopada 2017 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał , iż tym orzeczeniem  odrzucony został ponowny wniosek pozwanej o zwolnienie od od zarzutów od nakazu zapłaty oraz odrzuceniu uległy zarzuty pozwanej spółki od nakazu zapłaty wydanego w dniu 28 lutego 2017 r.
Jak argumentował dalej , w ustawowym terminie strona pozwana wniosła na to rozstrzygniecie zażalenie lecz z uwagi na jego brak fiskalny została ona wezwana do uiszczenia opłaty od zażalenia w kwocie 2.685 zł w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia.
Wezwanie pozwana odebrała w dniu 12 grudnia 2017r r., natomiast pismo z wnioskiem o zwolnienie od opłaty od zażalenia nadała na poczcie w dniu 20 grudnia 2017 r.
Zdaniem Sądu Okręgowego zażalenie spółki , o ile dotyczyło rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania zwolnienia , podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne , wobec treści art. 107 ust. 2 zdanie drugie u.k.s.c.
Natomiast przyczyną odrzucenia tego środka odwoławczego , w części w jakiej kwestionował on odrzucenie zarzutów od nakazu zapłaty było to , że pozwana , w wyznaczonym na ten cel terminie, nie uzupełniła jego braku fiskalnego. Oto bowiem jej wniosek o zwolnienie od obowiązku wniesienia opłaty od nich złożyła już po terminie na wniesienie opłaty należnej od środka zaskarżenia .
W zażaleniu od tego postanowienia , spółkaA. (...)zaskarżając je w całości , postulowała jego zmianę , jako konsekwencji stwierdzenia , że złożyła zażalenie w ustawowym terminie . Domagała się również obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania zażaleniowego.
Środek odwoławczy został oparty na zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu a także wobec stwierdzenia że zażalenie , w zakresie w jakim negowało rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia od opłaty od zarzutów , opierało się na tych samych okolicznościach faktycznych ,co poprzednie takie żądanie /które zostało prawomocnie oddalone /.
Zdaniem pozwanej powołane fakty , dotyczące utraty płynności finansowej przez spółkę nie uzasadniły takiej oceny , a co za tym idzie, odrzucenia zażalenia na podstawie przepisu ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , powołanego przez Sąd Okręgowy.
Odpowiadając na zażalenie strona powodowa wniosła o jego oddalenie , jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania zażaleniowego.
Rozpoznając zażalenie , Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy spółkiA.nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Sąd I instancji, wbrew odmiennemu stanowisku żalącej się, zasadnie uznał , iż jej zażalenie na rozstrzygniecie zawarte w punkcie I postanowienia z dnia 10 listopada 2017r podlegało odrzuceniu, w warunkach gdy ponowny wniosek spółki o udzielenie zwolnienia od opłaty od zarzutów, opierał się na tych samych okolicznościach faktycznych , które uprzednio oceniane przez Sądy obu instancji, okazały się być niedostatecznymi dla udzielenia takiego zwolnienia.
Trzeba przy tym wziąć pod uwagę , iż nie każda zmiana okoliczności faktycznych , usprawiedliwia ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ale tylko zmiana, która jest istotna tzn. taka , która mogłaby zdecydować o odmiennej niż uprzednio prawomocnie podjęta , decyzji Sądu w przedmiocie wniosku strony o takie zwolnienie . Aprobata dla stanowiska przeciwnego zgodnie z którym każda zmiana była usprawiedliwioną merytorycznie podstawą do formułowania kolejnego wniosku , prowadziłaby do utraty znaczenia przez przepis art. 107 ust.2 u.k.s.c , w jego praktycznym stosowaniu.
Analiza motywów rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w przedmiocie składanego po raz pierwszy przez spółkęA. (...)żądania zwolnienia , które zostało prawomocnie oddalone , pozwala na stwierdzenie , iż ówczesna ocena sytuacji majątkowej spółki miała charakter całościowy , odnosząc się do składników majątku jakim dysponuje jak i skali dochodów z działalności gospodarczej , które uzyskiwała jeszcze w połowie roku 2017.
/ por. motywy postanowienia Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 16 października 2017r / k. 370-372 akt /
Powoływanie się zatem przez obecnie skarżącą we wniosku kolejnym, na mające przejściowy charakter, trudności związane z regulowaniem zobowiązań we wrześniu i październiku 2017 r., nie pozwalają uznać , że fakty te są dostatecznymi dla uznania realizacji przesłanki zmiany istotnej , w przyjętym rozumieniu tego pojęcia , tym bardziej , że nadal / czemu nie przeczy / pozwana dysponowała naówczas składnikami majątku trwałego znacznej wartości.
W konsekwencji, całościowa ocena jej zdolności ekonomicznej dla podołania obowiązkowi fiskalnemu związanemu ze jej udziałem w postępowaniu , nie ulegałaby zmianie , prowadząc do modyfikacji uprzedniej decyzji w przedmiocie zwolnienia , która dlaA. (...)była negatywna na dzień wydawania rozstrzygnięcia przez Sąd Apelacyjny w sprawie o sygnaturze I ACz 1558/17 - 16 października 2017r .
Zatem podzielić należy stanowisko Sądu niższej instancji , że ponowne żądanie spółki podlegało odrzuceniu na podstawie art. 107 ust. 2 zd. pierwsze uk.s.c. , a w konsekwencji negujące tę decyzję zażalenie , było z przyczyn wskazanych w zdaniu ostatnim tej normy , trafnie przez Sąd I instancji odrzucone.
Nie ma też racji skarżąca , gdy kwestionuje dokonane przez Sąd Okręgowy odrzucenie zażalenia w części w jakiej dotyczyło ono rozstrzygnięcia o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zarzutów od nakazu zapłaty.
Oto bowiem , wbrew jej stanowisku Sąd I instancji trafnie ustalił, że strona pozwana wezwana do uiszczenia opłaty od zażalenia w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia uchybiła temu terminowi.
Jak wynika z elektronicznego potwierdzenia odbioru, wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi pozwanejspółki (...)w dniu 12 grudnia 2017 r., na co wskazują dane uwidocznione w nim, a przede wszystkim własnoręczny podpis odbiorcy ze wskazaniem przez samego odbiorcę daty odbioru przesyłki (k. 398 akt sprawy).
Powyższe ustalenia wspiera także wydruk z systemu śledzenia przesyłek, z którego wynika, że przesyłka nr(...), stanowiąca wezwanie do usunięcia braków zażalenia, została doręczona w dniu 12 grudnia 2017 r. (k. 418). Termin zakreślony w wezwaniu upływał z dniem 19 grudnia 2017 r., podczas gdy strona pozwana wniosła o zwolnienie od opłaty od zażalenia pismem z dnia 20 grudnia 2017 r., jak wynika z daty stempla pocztowego (k. 401 akt sprawy).
W ramach postępowania zażaleniowego , wobec argumentów zawartych w środku odwoławczym , w ramach których pozwana twierdziła , odwołując się do załączonych do niego dokumentów prywatnych , że odbiór tej przesyłki nastąpił nie 12 a 13 grudnia 2017r , co mogłoby wykluczać poprawność decyzji Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny dokonał kontroli karty doręczeń przesyłek poleconych z okresu 12 – 13 listopada 2017 r. przez listonosza UPN.(...), jakie zostały nadesłane przez Pocztę(...)S.A., jednakże przedstawione karty doręczeń nie potwierdzają twierdzenia strony pozwanej, iż wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało jej doręczone w dniu 13 grudnia 2017 r. (k. 425-428).
Co więcej, Poczta(...)S.A. w piśmie z dnia 4 czerwca 2018 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu II instancji , potwierdzając ponownie że przesyłka polecona nadana przez Sąd Okręgowy w(...)o nr(...)została doręczonaE. K.w dniu 12 grudnia 2017 r., wskazała także , iż przesyłka została nadana na zasadach specjalnych, w postępowaniu cywilnym z dodatkową usługą elektroniczne potwierdzenie odbioru ((...)), a tego typu przesyłki nie podlegają doręczeniu za pomocą karty doręczeń, lecz za pośrednictwem urządzenia mobilnego, na którym odbiorca kwituje taki odbiór .
To tłumaczy dlaczego brak jest takiego potwierdzenia w znajdującym się w aktach papierowym wykazie odbioru przesyłek z tego i kolejnego dnia , na obszarze obsługiwanym przez wskazanego w nim doręczyciela. W świetle tej / dodatkowej / odpowiedzi , treść dokumentów prywatnych , do których odwoływała się w zażaleniu skarżąca ,/ będących dokumentami wytworzonymi przez nią / , nie może być uznana za wiarygodną.
Nie można przy tym tracić z pola widzenia i nie uwzględniać , że potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniuart. 244 k.p.c.i korzysta z domniemania prawdziwości. Dowodzi on, że przedmiotowa przesyłka trafiła do rąk adresata w dacie widniejącej na tym dokumencie
/ por. w tej materii wskazane tylko dla przykładu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2002 r., sygn. akt V CZ 140/02; oraz z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV CZ 31/09/.
Strona, która zamierza fakty te podważyć, zmuszona jest, zgodnie zart. 252 k.p.c., przeprowadzić dowód przeciwny. Strona pozwana obowiązkowi temu, z przyczyn podanych wyżej, nie sprostała.
Skoro tak, to za prawidłowe należy uznać ustalenie Sądu Okręgowego zgodnie z którym pismo z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych zostało złożone już po upływie wyznaczonego terminu do uzupełnienie braku fiskalnego zażalenia , a ta konstatacja uzasadniała odrzucenie zażalenia / na rozstrzygniecie o odrzuceniu zarzutów złożonych przez spółkę /.
Dlatego w uznaniu zażalenia za niezasadne , Sąd II instancji orzekł o jego oddaleniu , na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny orzekł w pkt II sentencji w oparciu oart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 zd. 1 k.p.c.Obejmują one koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym , należne stronie powodowej.
Ich wysokość została określona , na podstawie § 3 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm ).

SSA Grzegorz Krężołek

SSA Teresa Rak

SSA Józef Wąsik