Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACo 22/18
Data wyroku: 2018-05-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Solecka
Słowa kluczowe: Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
Podstawa prawna: Art. 1214 § 2 kpc, art. 788 § 1 kpc

sygn.akt I ACo 22/18

POSTANOWIENIE
Dnia 15 maja 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale I Cywilnym
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSA Ewa Solecka
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...) Spółki JawnejwŁ.
z udziałemA. K.
o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
postanawia :
oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
(...) Spółka JawnawŁ.wniosła o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego z dnia 29 maja 2006 roku, gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B., sygn.akt 73/03/06 - poprzez nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawczyni przeciwkoA. K.jako spadkobierczyniM. K., a ponadto o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podano, iż mocą tego wyroku sądu polubownego zasądzona została odM. K.na rzecz(...) spółka z o.o.wskazana tam kwota z odsetkami i kosztami postępowania.
Wskutek przelewu dokonanego dnia 30 grudnia 2015 r. pomiędzy(...) spółką z o.o.wB., a(...) Spółką JawnąwŁ.wierzytelność stwierdzona powyższym wyrokiem sądu polubownego przeszła na wnioskodawczynię. Po wydaniu wyżej wymienionego wyroku do dnia przelewu wierzytelności nim stwierdzonej(...) spółka z o.o.dokonała zmiany swej firmy na(...) spółka z o.o.DłużniczkaM. K.zmarła 4 września 2009 r. Spadek po niej nabyłaA. K., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego(...)w(...)z 23 maja 2012 r., sygn.akt II Ns 1809/10.
Uczestniczka postępowania nie zajęła stanowiska w sprawie w terminie określonym wart. 1213  § 2 kpc.
Sąd Apelacyjny zważył :
Wniosek był niezasadny, wobec czego podlegał oddaleniu.
Do wniosku załączono oryginał wyroku sądu polubownego z dnia 29 maja 2006 roku, gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B., sygn.akt 73/03/06, zasądzającego odM. K.na rzecz(...) spółki z o.o7.546,31 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 marca 2006 r. oraz 170,80 zł tytułem kosztów postępowania (
    k.7-9). Ostateczność tego wyroku wynika z treści zapisu na sąd polubowny, gdzie ustalono, że postępowanie arbitrażowe będzie jednoinstancyjne (§1 pkt.1). Wnioskodawczyni przedłożyła także uwierzytelnioną kopię umowy pożyczki revolvingowej nr(...)- (...), zawartej dnia 1 grudnia 2005 r. pomiędzy(...) spółką z o.o.wB.aM. K.oraz oryginał załącznika nr 3 do tej umowy, gdzie strony poddały spory o roszczenia z niej wynikające pod rozstrzygnięcie sądu polubownego w osobie jednego z trojga wskazanych tam arbitrów, w tym - radcy prawnegoP. B.(
    k.11-12). Z kolejnego przedstawionego Sądowi dokumentu wynika, że dnia 30 grudnia 2015 r. zawarta została umowa przelewu wielu wierzytelności, w tym- wierzytelności stwierdzonej powołanym wyżej wyrokiem sądu polubownego z 29 maja 2006 roku. Stronami umowy cesji były :(...) spółka z o.o.wB.jako cedent i(...) Spółka JawnawŁ.jako cesjonariusz (
    k.13-17). Z poświadczonego za zgodność przez pełnomocnika wierzyciela odpisu pełnego KRS nr(...)wynika, że od lutego 2008 r.(...) spółka z o.o.wB.działała podfirmą (...) spółka z o.o., zaś w listopadzie 2014 r. nastąpił podział przez przeniesienie części majątkuspółki (...) sp. z o.o.wB.(spółka dzielona) naspółkę (...) sp. z o.o.wB.(spółka przejmująca). Powstały po przejęciu podmiot działa podfirmą (...) sp. z o.o.(
    k.18-21). Do wniosku dołączono także odpis postanowienia Sądu Rejonowego(...)w(...)z 23 maja 2012 r., sygn.akt II Ns 1809/10 o stwierdzeniu nabycia spadku poM. K.zmarłej 4 września 2009 r. w całości przez jej córkęA. K.(
    k.10).
Z akt sprawy Sądu Rejonowego w(...)prowadzonej pod sygn.akt I Co 3490/06 wynika, iż postanowieniem z dnia 2 marca 2007 r. Sąd ten nadał wyrokowi sądu polubownego wydanego przez radcę prawnegoP. B.dnia 29 maja 2006 roku, sygn.akt 73/03/06, klauzulę wykonalności, na mocyart.1214§2 kpc
    (akta Sądu Rejonowego w(...)sygn.akt I Co 3490/06 w załączeniu).

W sytuacji, jeżeli stwierdzony w tytule egzekucyjnym obowiązek lub uprawnienie przeszły na inną osobę, co do zasady sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko lub na rzecz tej osoby w warunkach określonych wart. 788 kpc. Nie stoi temu na przeszkodzie uprzednie nadanie klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko stronom wymienionym w tytule egzekucyjnym. Po przejściu uprawnień lub obowiązków stwierdzonych tytułem i nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko nabywcy, powstaje nowy tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji przeciwko lub na rzecz nowych stron wymienionych w klauzuli wykonalności.
Okoliczności niniejszej sprawy są jednak odmienne. Precyzując na wezwanie Sądu swe żądanie, pełnomocnik wnioskodawczyni w piśmie z 25 sierpnia 2017 r. (k.31) jednoznacznie stwierdził, że domaga się stwierdzenia stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego z dnia 29 maja 2006 roku, gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B., sygn.akt 73/03/06. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że pomimo przejścia uprawnień po wydaniu takiego wyroku, nie można mu nadać klauzuli na rzecz następcy prawnego w trybieart. 788 kpc, bowiem wyrok sądu polubownego wskutek zmiany treściart. 777 § 1 kpcnie posiada już przymiotu tytułu egzekucyjnego.
Istotnie, po wejściu w życieustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 172, poz. 1804) wyroki sądu polubownego oraz ugody przed nim zawarte należały do grupy tytułów egzekucyjnych, gdyż były wymienione wart. 777 § 1 pkt 2 kpc.Ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 233, poz. 1381) przepis ten został skreślony. Takie zakwalifikowanie omawianych aktów pozostawało bowiem w sprzeczności zart. 1212 § 1 kpc. W obecnym stanie prawnym zatem, nadający się do wykonania w drodze egzekucji wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta nie stanowią tytułu egzekucyjnego. Zgodnie zart. 1214 kpc, akty te, po stwierdzeniu ich wykonalności przez sąd państwowy, stają się tytułami wykonawczymi. Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, które nadają się do wykonania w drodze egzekucji odbywa się poprzez nadanie im klauzuli wykonalności (art. 1214 § 2 kpc). Wydanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie oznacza jednak, że dochodzi do nadania tej klauzuli tytułowi egzekucyjnemu.
Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 września 2016 r., III CZP 40/16 postępowanie o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, w tym także wyroku sądu polubownego wydanego w Polsce lub ugody zawartej przed tym sądem w Polsce, pełni funkcję wykraczającą poza funkcję postępowania klauzulowego, gdyż z jednej strony powoduje, że wyrok ten lub ugoda uzyskują moc prawną na równi z wyrokiem sądu państwowego lub ugody zawartej przed takim sądem (art. 1212 § 1 kpc), a z drugiej strony prowadzi do powstania tytułu wykonawczego z pominięciem "etapu" tytułu egzekucyjnego (art. 1214 § 2zd. drugie w zw. zart. 776zd. drugiekpc).
Należy zatem uznać, że stwierdzenie wykonalności stanowi akt jurysdykcyjny wywołujący podwójny skutek. Czynność ta oznacza przyznanie wyrokowi lub ugodzie skuteczności równej analogicznym aktom wydanym w postępowaniu przed sądem państwowym, poprzedzonej jednak kontrolą sądu czy nie zachodzą przesłanki odmowy uznania albo stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej określone wart. 1214 § 3 kpc, a ponadto powoduje powstanie tytułu wykonawczego. Złożony charakter tej czynności poddaje w wątpliwość ponowne stwierdzenie wykonalności na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel przeniósł wierzytelność już po uzyskaniu tytułu wykonawczego. Sprzeczna z wykładnią celowościowąart. 1214 kpcbyłaby bowiem ponowna weryfikacja przez sąd powszechny wyroku sądu polubownego w sytuacji, gdy taka ocena została już dokonana, a wyrok został wprowadzony do krajowego porządku prawnego. Przepisy o uznaniu i stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej (tytuł VIII) zamieszczone wczęści piątej kodeksu postępowania cywilnegonie zawierają natomiast regulacji, która umożliwiałby uzyskanie klauzuli wykonalności przez cesjonariusza w miejsce zbywcy wierzytelności, który uzyskał już tytuł wykonawczy na swoją rzecz. Brak jest podstaw, aby w rozpatrywanej sytuacji zastosować odpowiednioart. 788 kpc, który nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego uzależnia od istnienia tytułu egzekucyjnego, takim zaś w związku z uchyleniemart. 777 § 1 pkt 2 kpcwnioskodawca nie może dysponować do czasu stwierdzenia wykonalności wyroku polubownego w trybieart. 1213 i nast. kpc. Dlatego też stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego poprzez nadanie klauzuli wykonalności na korzyść pierwotnego wierzyciela, wyłącza możliwość nadania klauzuli na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel wymieniony w tytule wykonawczym przeniósł wierzytelność (art. 509 kc).
Sąd Apelacyjny orzekł zatem jak w sentencji, oddalając wniosek na mocy powołanych przepisów.