Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 611/18
Data wyroku: 2018-09-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Umowa o dzieło
Podstawa prawna: art. 627 kc

Sygn. akt III Ca 611/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r. wydanym przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, VIII Wydziału Cywilnego w sprawie sygn. akt VIII C 1363/17 z powództwaM. F.przeciwkoR. T.o zapłatę:

1
zasądził od pozwanegoR. T.na rzecz powódkiM. F.kwotę 7.255 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 sierpnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;

2
zasądził od pozwanegoR. T.na rzecz powódkiM. F.kwotę 1.467 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

3
zarządził zwrócić powódceM. F.ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 113 zł tytułem różnicy między opłatą sądową pobraną od pozwu a opłatą należną.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając wydane rozstrzygnięcie w całości. Pozwany zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1
naruszenie prawa materialnego tj.art. 632 k.c.poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie – treść korespondencji e-mail stron z maja 2015 r. – wynika, iż strony umówiły się na wynagrodzenie ryczałtowe i nie nastąpiły okoliczności wymienione w dyspozycjiart. 632 § 2 k.c.uprawniającego do podwyższenia umówionego wynagrodzenia przez Sąd;

2
naruszenia prawa materialnego, a toart. 629 k.c.i630 k.c.przez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z przyjęciem przez Sąd, iż umówione przez strony wynagrodzenia miało charakter kosztorysowy, mimo braku jakiegokolwiek dowodu – kosztorysu, pisemnego zestawienia potrzebnych do wykonania prac, materiałów wraz z podaniem ich cen jednostkowych) i w konsekwencji przyjęcie, iż powódka miała prawo w okolicznościach niniejszej sprawy do zmiany i podwyższania umówionego wynagrodzenia za kompleksowe wykonanie robót zleconych o ok. 30%,

3
naruszenie prawa materialnego, a toart. 638 k.c.w zw. zart. 561 k.c.poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z dowodów z dokumentów tj. e-mail i pismo pozwanego z dnia 11 kwietnia 2016 r., zdjęcie,faktura nr (...), dowód z przesłuchania pozwanego i świadkaJ. D., wynika, iż pozwany, będąc konsumentem zgłosił wadę w wykonaniu prac przez powódkę i wystąpił do niej z pisemnym żądaniem usunięcia wady, a powódka nie ustosunkowała się do tego żądania w terminie 14 dni, przez co żądanie w myśl przywołanego przepisu zostało uznane,

4
naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez niewszechstronne rozważenia materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, prowadzące w konsekwencji do dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i uznanie, iż powódka udowodniła, że strony uzgodniły rozszerzenie prac i zwiększenie ceny w stosunku do prac i ceny objętych ofertą zaakceptowaną przez pozwanego w maju 2015 r., w sytuacji, gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do wniosku, iż pozwany nie rozszerzył zakresu prac w trakcie ich wykonywania przez powódkę i nie był informowany w trakcie realizacji prac o okolicznościach uprawniających powódkę do podwyższenia ceny umówionej i na to zgody nie wyraził,

5
naruszenia przepisów postępowania tj.art. 233 k.p.c.poprzez dowolne przyjęcie, iż pozwany zawarł z powódką umowę datowaną na dzień 19 maja 2015 r. i podpisał wypełniony protokół odbioru prac, w sytuacji, gdy z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego tj. korespondencji e-mail pozwanego z dnia 17 sierpnia 2015 r. zawierającej oświadczenie „nie podpisałem odbioru żadnych robót” oraz zeznań pozwanego wynika, że nie tylko dokument został antydatowany, ale dany pozwanemu do podpisu in blanco;

6
naruszeniaart. 233 k.p.c.poprzez bezpodstawne uznanie przez Sąd za wiarygodne zeznań świadków strony powodowej na okoliczność dotyczącą uzgodnień stron w zakresie prac i cen, w sytuacji, gdy choćby z doświadczenia życiowego wynika, iż przy takich rozmowach nie uczestniczą pracownicy wykonawców.

W związku z powyższym pozwany wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci pisma pozwanego z dnia 11 kwietnia 2016 r. i wiadomości e-mail wraz z załączonym zdjęciem na okoliczność poinformowania powódki o wadzie dzieła i uznaniu wady.
Z tytułu podniesionych zarzutów pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa, zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych, a także w razie skierowania sprawy do postępowania uproszczonego wniósł o przeprowadzenie rozprawy w zakresie wniesionej apelacji na podstawieart. 50510k.p.c.
Pełnomocnik powódki na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2018 r., w odpowiedzi na apelację wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu w całości.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie zart. 5059§ 11 k.p.c.apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Jak wynika zart. 50513§ 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Sądu Okręgowego wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części odpowiada prawu i jako taki musi się ostać. Podniesione przez apelujących zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjmuje je jako własne, jak i dokonaną ocenę prawną.
W pierwszej kolejności rozważeniu podlegały zarzuty dotyczące dokonanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych oraz naruszenia przepisów proceduralnych, albowiem ocena prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego może zostać dokonana jedynie po uprzednim stwierdzeniu, że ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o poprawnie zastosowane przepisy prawa procesowego.
Jedynie na marginesie należy wskazać, że podniesiony przez pozwanego zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.był całkowicie chybiony. Dla skuteczności podniesionego zarzutu nie jest też wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu (zob. wyrok SA w Poznaniu z 21.05.2008 r., I ACa 953/07, LEX nr 466440). Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Skarżący na takie uchybienia nie wskazał, bowiem ustalonemu przez Sąd I instancji stanowi faktycznemu pozwany przeciwstawia jedynie swoje gołosłowne twierdzenia o podpisaniu umowy przez powoda in blanco, czy też nie wyrażeniu zgody na rozszerzenie zakresu prac. Nawet przyjmując te twierdzenia, należy podnieść, że od pozwanego należy oczekiwać zachowania należytej staranności przy zawieraniu umów oraz rozważnego działania, wymaganego od przeciętnego obywatela, m.in. poprzez zapoznawanie się z treścią dokumentu, który podpisuje. Jak słusznie podniósł Sąd Rejonowy wpisanie wcześniejszej daty na umowie było podyktowane względami podatkowymi, gdyż to pozwany chciał, aby do umowy miała zastosowanie 8% stawka podatku VAT, ponadto sam pozwany nie kwestionował w istocie zakresu przeprowadzonych robót, ale wysokość wynagrodzenia do uiszczenia z tytułu ich wykonania. Wobec faktu, że nie jest rzeczą Sądu Odwoławczego powielanie wywodu Sądu I instancji, którego argumentację Sąd Okręgowy w pełni podziela, należy poprzestać na wskazaniu, że nie ulega wątpliwości, że cena podana przez powódką w dniu 13 maja 2015 r. była wstępną ceną, która uległa zmianie na skutek zamówienia przez pozwanego dodatkowo 4 parapetów oraz zmiany konstrukcji schodów względem projektu przedstawionego na potrzeby sporządzenia pierwotnej wyceny. Ostateczny koszt wykonanych przez powódkę prac został określony ostatecznie w umowie stron, którą pozwany dobrowolnie podpisał, a same jego przeciwne twierdzenia nie mogą wytrzymywać konfrontacji ich treści ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Przechodząc do podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że Sąd Odwoławczy podziela ocenę prawną dochodzonego przez powódkę roszczenia dokonaną przez Sąd Rejonowy, zarówno co do przyjętej podstawy prawnej oceny jego zasadności, jak i wyników tej oceny.
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa materialnego określone w art. 629 –art. 632 k.c.w zakresie nie nastąpienia okoliczności uprawniające powódkę do podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego o ok. 30% Sąd Okręgowy uznał za całkowicie chybione. Jak to już zostało wyżej wskazane wstępna oferta opierała się na ofercie konkurenta, ponieważ pozwany przed zleceniem prac do wykonania porównywał oferty różnych podmiotów. Wstępna kalkulacja powódki swoją treścią obejmowała wynagrodzenie za wykonanie schodów, zaś w późniejszej ofercie zrekalkulowanej to nie zostało już uwzględnione, a jednocześnie powódka wnosiła o przesłanie projektu tychże schodów, co samo przez się sugeruje, że koncepcja ich wykonania uległa zmianie. Ponadto sam pozwany powinien być również świadomy, że jeśli zmieni zakres złożonego zamówienia odnośnie ilości wykonanych parapetów to będzie się musiał liczyć ze zwiększeniem ceny. Słusznie podkreślił Sąd Rejonowy, że w takiej sytuacji brak jest logicznych i ekonomicznych podstaw do uznania, że powódka, będąc profesjonalnym podmiotem, w ramach sztywno ustalonego wynagrodzenia godziłaby się na to, aby pozwany mógł dowolnie zmieniać liczbę parapetów do wykonania czy też koncepcję schodów, tym bardziej że takie zmiany zwiększały powierzchnię kamienia. Powyższe okoliczności, wbrew argumentacji pozwanego, nie mogą być uznane za takie, które powódka mogła lub powinna była przewidzieć i uwzględnić przy sporządzaniu pierwotnej oferty cenowej, a tym na podstawieart. 630 k.c.była w pełni uprawniona do podwyższenia kwoty swojego wynagrodzenia, które to następnie zostało ujęte w umowie stron i którą to pozwany całkowicie świadomość i dobrowolnie zawarł.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszeniaart. 638 k.c.w zw. zart. 561 k.c.poprzez uznanie żądania pozwu pomimo wystąpienia przez pozwanego do powódki ze zgłoszeniem oraz żądaniem usunięcia wad w wykonanych pracach, należy wskazać, że również ten zarzut jest całkowicie bezzasadny. Wprawdzie istotnie pozwany powoływał się na istnienie wad w wykonanych pracach, które wynikały z nienależytego wykonania umowy. Należy jednak zwrócić uwagę, że pozwany reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika nie zgłosił żadnych roszczeń z tytułu ujawnionych wad, ani roszczeń z rękojmi, ani z gwarancji, ani odszkodowawczych na podstawieart. 471 k.c.. Zaś samo wystąpienie wad nie zwalnia pozwanego z obowiązku zapłaty wynagrodzenia zgodnie z umową. Dopiero zgłoszenie konkretnych roszczeń mogłoby skutkować uchyleniem obowiązku zapłaty wynagrodzenia. W szczególności jednak pozwany winna zgłosić zarzut potrącenia przysługującej mu wierzytelności, aby móc skutecznie w ramach niniejszego procesu dochodzić roszczeń od powódki. (zob. wyrok SA w Łodzi z 20.09.2017 r., I ACa 285/17). A ponadto oddanie dzieła wadliwego nie powoduje wymagalności wynagrodzenia tylko wówczas, gdy dzieło to ma wady istotne, natomiast, jeżeli dotknięte jest wadą nieistotną, jego oddanie powoduje, w myślart. 642 § 1 k.c., wymagalność wynagrodzenia wykonawcy. Ciężar dowodu, że dzieło ma wady czyniące je niezdatnym do zwykłego użytku lub sprzeciwiające się wyraźnie umowie, spoczywa, stosownie doart. 6 k.c., na zamawiającym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, I ACa 471/13, LEX nr 1388767). W związku z tym pozwany chcąc uniknąć zapłaty wynagrodzenia za prace, za które zapłaty żąda powód, obowiązany był wykazać, że były one dotknięte wadami istotnymi. Zdaniem Sądu Okręgowego nie sprostał on jednak obowiązkowi w tym względzie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 385 k.p.c., oddalił apelację, jako bezzasadną.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu oart. 98 § 1 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 4 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. 2015 r. poz. 1.800 ze zm.) zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w apelacji.