Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II S 32/18
Data wyroku: 2018-07-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogusław Tocicki, Grzegorz Kapera, Barbara Krameris
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sygn. akt II S – 32/18

POSTANOWIENIE
Dnia 20 lipca 2018r.
Sąd Apelacyjny we WrocławiuII Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Bogusław Tocicki (spr.)
Sędziowie: SSA Barbara Krameris
SSA Grzegorz Kapera
bez udziału stron
w sprawie z zawiadomienia o przestępstwie wniesionego w imieniu pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. przez pełnomocnika procesowego adw.G. K., polegającego na doprowadzeniu w okresie od 22 października 2015r. do września 2016r. weW., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w wysokości co najmniej 3.266.020 złotych i usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 2.090.171 złotych,H. B.ispółki (...).k. przezJ. B.iA. B., poprzez wprowadzenie pokrzywdzonych w błąd, co do zamiaru rzetelnego wywiązania się z warunków umów o roboty budowlane. odnośnie realizacji inwestycji wB.przyulicy (...)– zawartej w dniu 22 października 2015r. i inwestycji weW.przyulicy (...)– zawartej w dniu 10 marca 2016r., w szczególności poprzez realizację inwestycji przez niezgłoszonych podwykonawców, wyłudzenie zaliczek na poczet wykonanych robót, dostaw materiałów, zapłaty wynagrodzenia na rzecz zgłoszonych podwykonawców, wprowadzanie w błąd co do wartości oraz zakresu wykonanych robót budowlanych oraz podstępne uzyskanie potwierdzenia wpływu korespondencji do pokrzywdzonej spółki, w celu uzyskania podstawy do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od zawarte umowy o roboty budowlane, tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i inne
po rozpoznaniu skargi z dnia 18 czerwca 2018r. wniesionej przez pełnomocnika pokrzywdzonego adw.G. K.na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
na podstawieart. 12 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki(tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 75)

p o s t a n o w i ł :

I
oddalić skargę pełnomocnika pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. wniesioną przez pełnomocnika procesowego adw.G. K.na przewlekłość postępowania przygotowawczego, tj., śledztwa Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta o sygnaturze PR 2Ds.115.2018;

II

zasądzić od pokrzywdzonego pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania związane z wniesioną skargą,  zaliczając na ich poczet wniesioną opłatę w wysokości 200 złotych.

UZASADNIENIE
I. Pełnomocnik pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. adwokatG. K.skierował w dniu 19 czerwca 2018r. skargę na przewlekłość postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową dla Wrocławia – Starego Miasta pod sygn. akt PR 2Ds.115.2018,wnosząc o: stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie, z jednoczesnym przyznaniem pokrzywdzonej spółce od Skarbu Państwa 3.000 (trzech tysięcy) złotych.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. adwokatG. K.podniósł, że śledztwo prowadzone jest w sposób rażąco przewlekły, gdyż referent postępowania nie wykonuje żadnych czynności, a nadzór Prokuratora Rejonowego nad pracą funkcjonariusza Policji wykonującego czynności dowodowe jest iluzoryczny. Wskazał także, że w listopadzie 2016r. pokrzywdzona spółka, za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła zawiadomienie w Prokuraturze Rejonowej dla Wrocławia – Stare Miasto o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstw przeciwko mieniu i in. przez małżonkówB., tj. o przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.i inne. Następnie, zawiadomienie o przestępstwie zostało uzupełnione pisemnym zawiadomieniem z dnia 12.06.2017r. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.i inne. Po ponad roku, postanowieniem z dnia 28.12.2017r. śledztwo w niniejszej sprawie umorzono wobec braku znamion czynu zabronionego.
W ocenie pełnomocnika pokrzywdzonej spółki, w okresie od listopada 2016r. do grudnia 2017r. w sprawie pozorowano czynności procesowe, a funkcjonariusz prowadzący postępowanie przygotowawcze nie miał jakiejkolwiek koncepcji na realizację postępowania. We wskazanym okresie, prokurator nadzorujący niniejsze postępowanie, mimo treściart. 326 § 2 i 3 k.p.k., nie czuwał nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem postępowania. Nie zaznajamiał się on z zamierzeniami prowadzącego śledztwo policjanta, nie wskazywał mu kierunku, w jakim powinno się toczyć postępowanie, nie zapoznawał się z materiałami śledztwa i nie uczestniczył w czynnościach dokonywanych przez prowadzącego postępowanie. Pomimo wniosków dowodowych złożonych już w pisemnym zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jak również na późniejszym etapie śledztwa, w sprawie nie wykonywano podstawowych czynności dowodowych, w szczególności pominięto dowody:

a
z przesłuchania świadkaJ. B.na wszystkie okoliczność objęte postępowaniem przygotowawczym,

b
z przesłuchania świadkaJ. L.,

c
z wystąpienia do właściwego Sądu o zwolnienie z tajemnicy bankowego banku, w którym(...)(...)(...)posiadała rachunki bankowe,

d
z wystąpienia do właściwego operatora telekomunikacyjnego o przekazanie logowań(...)telefonu należącego doA. B.,

e
z opinii biegłego z zakresu badań pisma ręcznego, mimo odebrania odK. T.podczas czynności procesowej jej przesłuchania w dniu 28.12.2017r. wzorów pisma ręcznego.

Postępowanie przygotowawcze zostało umorzone przez funkcjonariusza Policji i te decyzję procesową zatwierdził prokurator w dniu 28.12.2017r., gdy tego samego dnia przesłuchano wW.K. T., zaś w kolejnych dniach, tj. w dniu 5.01.2018r. w obecności pełnomocnika w Komisariacie Policji wR.przesłuchanoJ. S.. Pomimo opisanych uchybień procesowych referent postępowania zatwierdził postanowienie o umorzeniu śledztwa wydane przez funkcjonariusza Policji. Co więcej, w postanowieniu o umorzeniu śledztwa prokurator nie odniósł się do czynu zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k., objętego zawiadomieniem z dnia 12.06.2017r., który został ujawniony w trakcie postępowania przygotowawczego i polegał na przerobieniu dokumentu poprzez naniesienie na nim pieczątki, czytelnego i nieczytelnego podpisu pracownika pokrzywdzonej spółki,K. T., złożonych uprzednio na innym dokumencie oraz naniesienie na niego dodatkowo daty, a następnie posłużenie się takim dokumentem, jako autentycznym, w postępowaniu przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu w sprawie o sygn. X GC 226/17. Na okoliczności pisemnego zawiadomieniaH. B.został przesłuchany uzupełniająco w charakterze świadka. Ponieważ zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa nie zawierało w opisie czynu przestępstwa oszustwa sądowego, w konsekwencji pełnomocnik nie mógł skutecznie kwestionować rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Ostatecznie w wyniku złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia 16.03.2018r. sygn. akt III Kp – 442/18 Sąd Okręgowy we Wrocławiu uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa, nakazując wykonanie szeregu czynności.
Pełnomocnik pokrzywdzonej spółki podniósł, że mimo uchylenia postanowienia śledztwo nadal jest prowadzone w sposób wadliwy, prażąco przewlekły, bez jakiejkolwiek koncepcji na wyjaśnienie podstawowych zdarzeń objętych zawiadomieniem o przestępstwie. Najbardziej rażąca jest bezczynność przejawiająca się w niedokonywaniu żadnych czynności procesowych przez okres kilku miesięcy. Samą zaś przewlekłość postępowania uzasadniają nie tylko długotrwałe i nieuzasadnione zaniechania referenta postępowania, ale również nieefektywność podejmowanych czynności, bądź też podejmowanie działań, które jedynie pozorują podejmowanie jakichkolwiek czynności w sprawie.
II.Przystępując do rozpoznania skargi, Sąd Apelacyjny ustalił następujące fakty:
W dniu 6 grudnia 2016r. do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta, za pośrednictwem Prokuratury(...)weW., wpłynęło zawiadomienie z dnia 28 listopada 2016r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, złożone przez pełnomocników pokrzywdzonych:(...)sp. k. iH. B.: adw.G. K.i r.pr.W. K..
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2017r. wszczęto w tej sprawie śledztwo w sprawie doprowadzenia w okresie od 22 października 2015r. do września 2016r. weW., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w wysokości co najmniej 3.266.020 złotych i usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 2.090.171 złotych,H. B.ispółki (...).k. przezJ. B.iA. B., poprzez wprowadzenie pokrzywdzonych w błąd, co do zamiaru rzetelnego wywiązania się z warunków umów o roboty budowlane. odnośnie realizacji inwestycji wB.przyulicy (...)– zawartej w dniu 22 października 2015r. i inwestycji weW.przyulicy (...)– zawartej w dniu 10 marca 2016r., w szczególności poprzez realizację inwestycji przez niezgłoszonych podwykonawców, wyłudzenie zaliczek na poczet wykonanych robót, dostaw materiałów, zapłaty wynagrodzenia na rzecz zgłoszonych podwykonawców, wprowadzanie w błąd co do wartości oraz zakresu wykonanych robót budowlanych oraz podstępne uzyskanie potwierdzenia wpływu korespondencji do pokrzywdzonej spółki, w celu uzyskania podstawy do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od zawarte umowy o roboty budowlane, tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.Sprawa została zarejestrowana w Prokuraturze Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta w repertorium w dniu 17 stycznia 2017r. pod sygnaturą PR 2Ds.31.2017.
W dniu 19 maja 2017r. do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta, za pośrednictwem Prokuratury(...), wpłynęło zawiadomienie o przestępstwie złożone przez pełnomocnikaspółki (...)sp. z 0.0. z siedzibą wT.adw.M. L., dotyczące doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzeniamieniem spółki (...)sp. z 0.0. przezJ. B.działającą wspólnie i w porozumieniu zA. B., tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k., celem łącznego prowadzenia.
Z kolei, w dniu 14 czerwca 2017r. do prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta wpłynęło kolejne zawiadomienie pełnomocnika pokrzywdzonejspółki (...) sp. z o.o.T.(...)sp. k. (poprzednio:(...)sp. k.) o przestępstwie przerobienia dokumentu i posłużenia się takim dokumentem jako autentycznym w postępowaniu jurysdykcyjnym przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu, w sprawie o sygn. akt X GC – 226/17, tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.i inne. Przeprowadzono oględziny akt Sądu Okręgowego we Wrocławiu X GC – 226/17 w dniu 11 sierpnia 2017r., przy czym postępowanie nie zostało zakończone.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017r. umorzono postępowanie w sprawie doprowadzenia w okresie od 22 października 2015r. do września 2016r. weW., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w wysokości co najmniej 3.266.020 złotych, i usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 2 090 171 złotych,H. B.ispółki (...).k. przezJ. B.iA. B., poprzez wprowadzenie pokrzywdzonych w błąd, co do zamiaru rzetelnego wywiązania się z warunków umowy o roboty budowlane, odnośnie realizacji inwestycji wB.przyulicy (...)– zawartej w dniu 22 października 2015r. i inwestycji weW.przyulicy (...)– zawartej w dniu 10 marca 2016r., w szczególności poprzez realizację inwestycji przez niezgłoszonych podwykonawców, wyłudzenie zaliczek na poczet wykonanych robót, dostaw materiałów, zapłaty wynagrodzenia na rzecz zgłoszonych podwykonawców, wprowadzanie w błąd co do wartości oraz zakresu wykonanych robót budowlanych oraz podstępne uzyskanie potwierdzenia wpływu korespondencji do pokrzywdzonej spółki, w celu uzyskania podstawy do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od zawarte umowy o roboty budowlane, tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.– wobec braku znamion czynu zabronionego.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2018r. sygn. akt III Kp – 442/18/18 Sąd Okręgowy we Wrocławiu uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa, nakazując przeprowadzenie szeregu czynności procesowych, w tym konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie świadkaJ. B., uzyskanie historii rachunku bankowego, przeprowadzenie oględzin akt sprawy Prokuratury RejonowejK.o sygn. akt PR 5Ds.133.2017, mającej znaczenie co do czynu zart. 270 § 1 k.k.
Sprawa została ponownie zarejestrowana w Prokuraturze Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta w dniu 19 marca 2018r. pod sygnaturą PR 2Ds.115.2018/S.
Następnie przystąpiono do przesłuchania świadków (w dniu 15 marca 2018r. została przesłuchanaJ. B., w dniu 16 kwietnia 2018r.J. Ł., w dniu 13 kwietnia 2018r.R. B., w dniu 24 kwietnia 2018r.D. M.iD.W.. Wszyscy świadkowie byli przesłuchiwani w ramach pomocy prawnej, z uwagi na odległe miejsca zamieszkania w obecności pełnomocników pokrzywdzonych.
W dniu 26 kwietnia 2018r. przeprowadzono oględziny akt o sygnaturze PR 5Ds.133.207 Prokuratury RejonowejK., a w dniu 10 maja 2018r. oględziny akt o sygn. PR 5Ds.432.2018 (PR 5 Ds. 170.2017) Prokuratury RejonowejP..
W dniu 7 maja 2018r. prokurator wystąpił do Sądu Okręgowego we Wrocławiu o wyrażenie zgody na uchylenie tajemnicy bankowej, w celu uzyskania między innymi historii rachunku prowadzonego dla(...)(...). Postanowieniem z dnia 18 maja 2018r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu uwzględnił wniosek o zwolnienie z tajemnicy bankowej. W dniu 20 czerwca 2018r. wpłynęła do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta żądana historia rachunku.
W dniu 18 czerwca 2018r. wpłynął wniosek pełnomocnika pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. o połączenie postępowań karnych: sprawy PR 5 Ds. 432.2018 (PR 5 Ds. 170.2017) Prokuratury RejonowejP.i dochodzenia o sygn. akt PR 4Ds.958.2017 Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Fabrycznej o czyn zart. 270 § 1 k.k.
Na obecnym etapie postępowania zachodzi konieczność przeprowadzenia oględzin akt o sygn. akt PR 4 Ds. 958.2017 Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Fabrycznej o czyn zart. 270 § 1 k.k.i rozpoznanie wniosku pełnomocnika, a nadto konieczność ponownego przeprowadzenia oględzin akt Sądu Okręgowego we Wrocławiu X GC 226/17, a także uzupełniające przesłuchanie w charakterze świadkaH. B.i przesłuchanie świadków w drodze pomocy prawnej (D. P.,M. G.,T. O.,W. S.iJ. W.).
III. Należy zatem stwierdzić, że skarga pełnomocnika pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. adwokataG. K.na przewlekłość postępowania przygotowawczego, tj., śledztwa Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta o sygnaturze PR 2Ds.115.2018, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania dla stwierdzenia, czy doszło do przewlekłości postępowania przygotowawczego, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która wniosła skargę na przewlekłość postępowania.
Poddając analizie wszystkie kolejne czynności procesowe, w tym dowodowe, udokumentowane w aktach sprawy, należy stwierdzić, że podniesiony w skardze zarzut przewlekłości postępowania przygotowawczego nie znajduje potwierdzenia. Śledztwo prowadzone jest prawidłowo, a jego okres był długotrwały przede wszystkim w wyniku trudności w gromadzeniu materiału dowodowego i skomplikowanego charakteru sprawy. Nie można traktować jako rażącej przewlekłości postępowania faktu, że prokurator uznał, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania z powodu ujemnych przesłanek procesowych. nawet jeżeli taka decyzja procesowa została uchylona w wyniku kontroli sądowej, a sąd nakazał przeprowadzenie czynności procesowych uzupełniających śledztwa, to jednakdominus litispostępowania przygotowawczego pozostaje prokurator i to on wyznacza taktykę i dynamikę prowadzenia postępowania przygotowawczego.
Z powyższych względów należało oddalić skargę pełnomocnika pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.T.(...)sp.k. adwokataG. K.na przewlekłość postępowania przygotowawczego, tj., śledztwa Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Starego Miasta o sygnaturze PR 2Ds.115.2018.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak na wstępie.

SSA Barbara Krameris SSA Bogusław Tocicki (spr.) SSA Grzegorz Kapera