Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V Ns 2126/16
Data wyroku: 2018-01-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Lidia Mierzyńska
Słowa kluczowe: Odrzucenie spadku
Podstawa prawna: 1015 kc, 1019 kc

POSTANOWIENIE

Dnia 16 stycznia 2018 r.

Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Wydział V Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Lidia Mierzyńska
Protokolant: Magdalena Waligóra
po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. w Poznaniu,
na rozprawie
sprawy z wniosku:
P. S.
przy uczestnictwie
(...) Bank S.A.z siedzibą wW.,J. S.
o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza spadku poZ. S., zmarłym w dniu 16 listopada 2013 r. wP.
postanawia:
1. oddalić wniosek, uznając, że wnioskodawcaP. S.złożył w dniu 29 lipca 2016 r. przed notariuszemM. K.w Kancelarii Notarialnej wG.przyul. (...)-goM.nr 42 (Rep. A nr 3399/2016) oświadczenie o przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza spadku poZ. S.z zachowaniem terminu określonego wart. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego,
2. kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę w zakresie poniesionym.
SSR Lidia Mierzyńska

UZASADNIENIE
Wnioskiem złożonym dnia 07 listopada 2016 r.P. S.wniósł o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia przez niego w terminie oświadczenia o przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza spadku poZ. S., zmarłym w dniu 16 listopada 2013 r.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jest spadkobiercą ustawowymZ. S., który był jego ojcem. Przez ostatnie 37 lat, od czasu rozwodu rodziców, nie utrzymywał z nim żadnego kontaktu, również z powodu czynów karalnych, jakichZ. S.dopuszczał się wobec członków rodziny.Z. S.nie interesował się synem i nie łożył na jego utrzymanie. Z uwagi na brak kontaktu z ojcem oraz jego rodziną, wnioskodawca nie miał wiedzy o jego śmierci, nie był obecny na jego pogrzebie. Nadto wnioskodawca podkreślił, że centrum jego spraw życiowych do 2001 r. znajdowało się wM., od 2001 r. przez 9 lat przebywał w Australii, a w 2010 r. wyjechał na stałe do Norwegii, gdzie założył rodzinę i pracuje. O otwarciu spadku dowiedział się dopiero z chwilą powzięcia informacji o postępowaniu sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, sygn. akt(...). Podniósł, że niezłożenie stosownego oświadczenia w terminie 6 miesięcy od dnia śmierciZ. S.wynikało z braku wiedzy o jego zgonie.
Uczestnicy postępowania(...) Bank S.A.z siedzibą wW.iJ. S.nie zajęli stanowiska w sprawie.
Na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. wnioskodawcaP. S.oświadczył, że uchyla się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza poZ. S..  Nadto oświadczył, że oświadczenie o przyjęciu spadku poZ. S.z dobrodziejstwem inwentarza złożył w dniu 29 lipca 2016 roku przed notariuszemM. K..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 16 listopada 2013 r. wP.zmarłZ. S., ostatnio stale zamieszkały wP..

    okoliczność bezsporna, a nadto dowód: skrócony odpis aktu zgonuZ. S.– k. 5 akt V Ns 854/16,

WnioskodawcaP. S.(ur. (...)) jest synemZ. S..
Z. S.z chwilą rozwodu zR. B.(matką wnioskodawcy) i wyprowadzenia się z domu, zerwał wszelkie kontakty z byłą żoną i wnioskodawcą, który wówczas miał 4 lata. Wnioskodawca również nie szukał ojca i nie próbował nawiązać kontaktu z nim, ani z jego rodziną.
Wnioskodawca pod adresem(...)nie mieszka od 15 lat. W wieku 21 lat wyjechał do Australii, gdzie przebywał 9 lat, następnie wrócił na kilka miesięcy do Polski, a od 5 lat mieszka na stałe w Norwegii.
dowód: kopia umowy o pracę na czas nieokreślony – k. 6-7, świadectwo rejestracji – k. 8, formularz zatrudnienia(...)k. 9, kopia paszportów wnioskodawcy – k. 10-14, 15-18, 19-25, zeznania wnioskodawcy – k. 38-39, zeznania świadkaR. B.– k. 78-79 akt I Cps 102/1 SR w Goleniowie
(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.wniósł 22 kwietnia 2016 r. (data nadania wniosku) o stwierdzenie, że na podstawie ustawy spadek poZ. S.zmarłym w dniu 16 listopada 2013 r. wP., ostatnio stale zamieszkałym wP., nabył jego synP. S.. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że spadkodawca był jego dłużnikiem z tytułu umowy kredytu restrukturyzacyjnego.
Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu pod sygn. akt(...).
Odpis wniosku wraz z załącznikami został wysłany 17 czerwca 2016 r. (data nadania)P. S.na adres(...)(...)-(...) M.. Przesyłka powróciła do Sądu po podwójnej awizacji z adnotacją „Zwrot – nie podjęto w terminie”.
Brat wnioskodawcy –M. B., który mieszka pod ww. adresem, skontaktował się z wnioskodawcą, który wówczas przebywał w Japonii i poinformował go, że została skierowana do niego korespondencja sądowa. Z uwagi na zobowiązania zawodowe i rodzinne wnioskodawca mógł przyjechać do Polski w dniu 26 lipca 2016 r. Udał się wtedy do urzędu pocztowego, gdzie został poinformowany, że przesyłka sądowa została zwrócona do nadawcy. Po numerze nadawczym ustalił, że przesyłka została nadana wP.. Po skontaktowaniu się z sądami w Poznaniu ustalił, że Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu prowadzi sprawę z jego udziałem, z wniosku(...) Bank S.A.o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymZ. S..
Z tą chwilą wnioskodawca dowiedział się o śmierciZ. S..
dowód: wniosek o stwierdzenie nabycia spadku wraz z załącznikami – k. 2-28 akt V C 854/16 SR Nowe Miasto iW.wP., korespondencja sądowa – k. 39 akt V C 854/16 SR Nowe Miasto iW.wP.
W dniu 29 lipca 2016 r. wnioskodawcaP. S.złożył przed notariuszemM. K., prowadzącą Kancelarię Notarialną przyul. (...)M.nr 42 wG., oświadczenie, że przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza spadek poZ. S..
okoliczność bezsporna, a nadto dowód:  akt notarialny z dnia 29.07.2016 r. – k. 56-56 v. akt(...)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów oraz ich kserokopii świadczących o istnieniu dokumentów źródłowych tej samej treści. Ich autentyczność nie została zakwestionowana przez żadną ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.
Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawcyP. S.oraz świadkaR. B.. Ich relacje były bowiem jasne i konsekwentne, układały się w spójną i logiczną całość, a nadto znajdowały wsparcie w złożonych do akt dokumentach.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 1015 § 1 i 2 kc(w brzmieniu z chwili otwarcia spadku – 16.11.2013 r.) oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
W myślart. 1019 § 1 i 2 kcjeżeli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostanie złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem, spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 3 kc).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie spełniła się podstawowa przesłanka zastosowania normy prawnej zawartej w powołanym wyżej przepisieart. 1019 kc.Mianowicie, wnioskodawca, składając przed notariuszemM. K.oświadczenie o przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza spadku poZ. S., nie uchybił terminowi do złożenia tego oświadczenia. O tytule powołania do spadku – zgonieZ. S., wnioskodawca dowiedział się w dniu 26 lipca 2016 r. (tj. z chwilą powzięcia przez niego informacji o toczącym się przed tut. Sądem postępowaniu z wniosku(...) Bank S.A.o stwierdzenie nabycia spadku poZ. S.) i dopiero od tego dnia rozpoczął w stosunku do niego biec termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku poZ. S.. Skoro oświadczenie to wnioskodawca złożył w dniu 29 lipca 2016 r., to nie ma wątpliwości, że nie uchybił on terminowi przewidzianemu wart. 1015 kc.W złożonym w niniejszej sprawie wnioskuP. S.mylnie przyjął, że termin ten biegł w stosunku do niego od dnia otwarcia spadku (16 listopada 2013 r.), mimo że nie miał on wówczas jeszcze wiedzy o zgonie spadkodawcy. Takie stanowisko nie znajduje uzasadnienia w treściart. 1015 § 1 kc, w którym ustawodawca jednoznacznie wskazał, że termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu/przyjęciu spadku biegnie indywidulnie dla każdego spadkobiercy i to od dnia, w którym dowiedział się on o tytule swego powołania do spadku.
W konsekwencji bezzasadny był wniosekP. S.o zatwierdzenie uchylenia się przez niego od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza spadku poZ. S.i jako taki wniosek ten podlegał w myśl powołanych wyżej przepisów oddaleniu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 kpc.
SSR Lidia Mierzyńska