Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 241/18
Data wyroku: 2018-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Orzechowska
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II Ka 241/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 sierpnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Orzechowska

Protokolant:

st.sekr.sądowy Ewa Olewińska

przy udziale Prokuratora Jarosława Mironiuka i przedstawiciela Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie Anny Sobota

po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r.
sprawyD. G.
oskarżonego zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II K 409/17
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonegoD. G.na rzecz Skarbu Państwa 900 zł opłaty za II instancję oraz 20 zł wydatków za postępowanie odwoławcze.
Sygn. akt II Ka 241/18

UZASADNIENIE
D. G.oskarżony został o to, że:
od dnia 20 marca 2016 roku do dnia 25 sierpnia 2016 roku w lokalu(...)1 mieszczącym się pod adresemul. (...),(...)-(...) M.urządzałi prowadził, bez koncesji i poza kasynem gry, gry o wygrane rzeczowe i pieniężne przy wykorzystaniu następujących automatów do gier:H. (...)nr(...),B. (...)nr(...)orazM. (...)nr(...), działających w celach komercyjnych, na których prowadzone gry miały charakter losowy oraz zawierały element losowości, udostępnionych do publicznego korzystania, wbrew przepisomart. 2 ust 2, art. 3, art. 6, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. z 2016 r., poz. 471),tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2018 roku, sygn. akt II K 409/17, Sąd Rejonowyw Mińsku Mazowieckim:

I
oskarżonegoD. G.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym, że z opisu czynu wyeliminował działanie wbrew przepisomart. 2 ust 2-5, art. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, tj. czynuzart. 107 § 1 k.k.s.i za czyn ten przypisany na mocyart. 107 § 1 k.k.s.w brzmieniu przepisów obowiązujących w dacie czynu w zw. zart. 2 § 2 k.k.s., skazał go na mocyart. 107 § 1 k.k.s.wymierzając mu karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 90 złotych;

II
na mocyart. 30 § 5 k.k.s.,art. 31 § 5 k.k.s.w brzmieniu przepisów obowiązujących w dacie czynu w zw. zart. 2 § 2 k.k.s.orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych zapisanych w wykazie nr I na k. 51 pod poz. 1-6, z tym że poprzez zniszczenie w zakresie dowodów opisanych w pkt 1-4 wykazu;

III
zasadził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 900 zł tytułem opłatyi obciążył go pozostałymi kosztami procesu w kwocie 1.576,12 zł.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonegoD. G.zaskarżając powyższe orzeczenie w całości i zarzucił mu:

1
obrazę przepisów prawa materialnego:

a
art. 10 § 1 k.k.s.poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że oskarżony popełnił zarzucony mu czyn umyślnie, był świadomy swojego czynu, posiada dostateczną wiedzę i doświadczenie życiowe, podczas gdy pozostawał on w błędzie co do znamion czynu zabronionego, tj. działania wbrew przepisomustawy o grach hazardowych;

b
art. 10 § 3 k.k.s.poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że oskarżony dysponował wyższą niż przeciętna wiedzą i znajomością przepisów prawnych regulujących kwestie urządzania gier na automatach, ponieważ jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą o charakterze hazardowym, a zatem nie jest „przeciętnym obywatelem”, podczas gdy oskarżony miał wszelkie podstawy, w postaci prywatnych opinii, orzeczeń sądów powszechnych zapadłych w jego sprawach, czy wreszcie orzeczeń Sądu Najwyższego, aby uznać, że urządzanie gier na automatach nie jest bezprawne, a w oparciu o okres objęty czynem jest taki model funkcjonowania oskarżonego;

2
rażącą niewspółmierność kary, polegającą na orzeczeniu wobec oskarżonego tak wysoką karę, mając na uwadze jego miesięczny dochód.

W następstwie tak sformułowanych zarzutów, obrońca oskarżonego wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego i zasądzenie na jego rzecz kosztów obrony, ewentualnie o:

2
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów obrony za obie instancje.

W toku rozprawy odwoławczej obrońca oskarżonego poparł apelację i wnioski w niej zawarte. Prokurator wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie wyroku w mocy. Przedstawiciel Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie przychylił się do stanowiska prokuratora.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty są bezzasadne.
Jako chybione Sąd Okręgowy ocenił twierdzenia obrońcy, które legły u podstaw sformułowanych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego w postaciart. 10 § 1 i § 3 k.k.s.W żadnej mierze nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że oskarżonyD. G.w okresie od 20 marca 2016 r. do 25 sierpnia 2016 r. urządzając i prowadząc, bez koncesji i poza kasynem, gry hazardowe na automatach do gier, pozostawał w błędzie co do znamion czynu zabronionego (art. 10 § 1 k.k.s.), albo pozostawał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność (art. 10 § 3 k.k.s.). W odniesieniu do zarzutu naruszeniaart. 10 § 3 k.k.s.już w tym miejscu zasadne jest stwierdzenie, że jest on bezzasadny chociażby z tego względu, że wbrew poglądowi przyjętemu przez skarżącego, w realiach tej sprawy, zachowanie oskarżonego można było oceniać ewentualnie w kontekście błędu, opisanego wart. 10 § 4 k.k.s., a więc polegającego na nieświadomości karalności przestępstwa skarbowego, a nie błędu, o którym mowawart. 10 § 3 k.k.s., tj. błędu co do występowania okoliczności wyłączającej bezprawność czynu. Podkreślić należy, że przepisyart. 6 ust 1 i art. 14 ust 1u.g.h., które w swej treści są jasne i zrozumiałe, od momentu wejścia w życieustawy o grach hazardowychpozostawaływ polskim porządku prawnym, a więc obowiązywały na płaszczyźnie ogólnonormatywnej. Oskarżony niewątpliwie znał ich treść i miał świadomość tego, że są one częścią polskiego systemu prawnego regulującego działalność hazardową. Istotne jest, że sądy powszechne, orzekające w sprawach o czyn zart. 107 § 1 k.k.s., nie były uprawnione do derogowania przepisówart. 6 ust 1 i art. 14 ust 1u.g.h., gdyż nie mają uprawnienia do badania obowiązywania ważności aktów normatywnych, a jedynie do uchylenia się od ich zastosowania, w uzasadnionych przypadkach. W tej sytuacji, na gruncieprawa karnego skarbowego, nie można mówić o okoliczności wyłączającej bezprawność (art. 10 § 3 k.k.s.), lecz jedynie o braku świadomości co do karalności czynu, bowiem zachowanie opisane w przepisachart. 6 ust 1 i art. 14 ust 1ugh, zgodnie z wolą ustawodawcy, było i nadal pozostaje bezprawne. Z tych względów, to właśnie kwestii karalności, a nie bezprawności, mógł dotyczyć hipotetyczny błąd oskarżonego, skoro świadomie podejmując zachowanie bezprawne, tj. niezgodne z treściąart. 6 ust 1 i art. 14 ust 1u.g.h., mógł on pozostawać ewentualnie w błędzie co do możliwości realnego pociągnięcia go do odpowiedzialności (art. 10 § 4 k.k.s.).
Jak wynika z rozważań zawartych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy analizował działanie oskarżonego przez pryzmat kontratypów zart. 10 § 1 i § 4 k.k.s.i zdaniem Sądu II instancji słusznie nie dopatrzył się podstaw do takiej właśnie oceny czynu zarzuconego oskarżonemu. Sąd Okręgowy w pełni aprobuje wnikliwą i obszerną argumentacją Sądu Rejonowego przytoczoną w tym zakresie (k. 314v-315), dlatego nie ma potrzeby jej powielania. W tym miejscu, zasadnym jest jedynie jej uzupełnienie w celu dodatkowego wykazania bezzasadności zarzutów apelacyjnych.
Podkreślić należy, że oskarżony, jako osoba, która występowała w tym procesowym charakterze kilkukrotnie przed sądami polskimi, a przy tym prowadząca profesjonalną działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia gier hazardowych i wielokrotnie stykająca się z działaniami aparatu celno-podatkowego badającego legalność prowadzonej przez niego działalności, z pewnością jest doskonale zorientowany co do faktu istnieniaart. 107 § 1 k.k.s.oraz jego brzmienia. Natomiast tylko nieświadomość co do kryminalizacji danej kategorii czynów na grunciekodeksu karnego skarbowegomoże prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności na gruncieart. 10 § 4 k.k.s.
Oskarżony prowadząc działalność o profilu hazardowym miał obowiązek znaćustawęo grach hazardowychi zobowiązany był do zweryfikowania legalności prowadzonych przez siebie działań przez pryzmat zawartych w niej przepisów. Przypomnieć należy więc, żeart. 6 ust 1u.g.h. wyraźnie uzależnia prowadzenie działalności w zakresie rodzaju gier w nim wskazanych, od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, aart. 14 ust 1u.g.h. stanowi jasno, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu.Jak wynika z akt sprawy, oskarżony miał pełną świadomość istnienia powyższych przepisów, jak również tego, że nie posiada koncesji na kasyno gry, a lokal(...)1, takim kasynem nie jest oraz że prowadzenie w takiej sytuacji działalności, jest karalne na podstawieart. 107 § 1 k.k.s.
W takich okolicznościach wykorzystywanie przez oskarżonego rozbieżnościw orzecznictwie sądów, co do prawnej oceny skuteczności przepisów art. 6 u.g.h. i art. 14 u.g.h., dla prowadzenia działalności, może być traktowane jedynie w kategoriach ryzyka podejmowanego przez niego celem osiągnięcia zysku, a nie działania w warunkach usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu, czy też w ramach błędu co do okoliczności stanowiącej jego znamię (zob: wyrok Sądu Najwyższego z 27 lutego 2018 r.,III KK 284/17, niepublikowany).
Niezależnie od powyższego, bardzo istotną okolicznością, która w niniejszej sprawie czyni bezzasadnym próby podważenia świadomości oskarżonego co do bezprawności jego działania w oparciu o akcentowany w toku postępowania i w apelacji fakt istnieniaw orzecznictwie rozbieżności co do traktowania art. 6 ust. 1 u.g.h. i art. 14 ust. 1 u.g.h. jako przepisów technicznych, a w związku z tym ich skuteczności w polskim porządku prawnym, jest okres przypisanego oskarżonemu przestępstwa, który rozpoczyna się w dniu 20 marca 2016 r. Skarżący przytaczając obszerną argumentację na wykazanie zasadności podniesionych w apelacji zarzutów, pominął zupełnie tę kwestię.
Wskazać więc należy, że mając na względzie czasookres zachowań zarzuconych oskarżonemu, słusznie Sąd Rejonowy do ich oceny prawnej zastosował przepisyustawyo grach hazardowychw brzmieniu obowiązującym od 3 września 2015 r., tj. nadanym ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych(Dz. U. z 2015 r., poz. 1201). Istotne jest, że projekt powyższej ustawy nowelizującej poddany został procedurze notyfikacji Komisji Europejskiej, zgodnie z wymogami dyrektywy 98/34/WE, dlategow realiach niniejszej sprawy nie mają żadnego znaczenia spory doktrynalne i orzecznicze dotyczące obowiązywania zawartych w tej ustawie przepisów technicznych, jakie toczyły się na gruncie stanu prawnego obowiązującego do 2 września 2015 r. Z tych też względów na stan świadomości oskarżonego nie może mieć żadnego wpływu treść orzeczeń dotyczących oskarżonego, zapadłych w odniesieniu do czynów popełnionych przed 3 września 2015 r., na które to powoływał się obrońca oskarżonego w toku postępowania i w apelacji.
Oskarżony, jako przedsiębiorca z branży gier hazardowych, przeciwko któremu prowadzono szereg postępowań karnych, musiał doskonale orientować się w szczegółach zmian związanych z notyfikacją, miał więc świadomość, że w dniu 3 września 2015 r. wchodzą w życie znowelizowane przepisyustawy o grach hazardowych, prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej, dlatego nie mógł już mieć żadnych wątpliwości,że przepisyart. 6 ust 1u.g.h. iart. 14 ust 1u.g.h. obowiązują, a zatem że prowadzenie działalności w branży hazardowej wbrew ograniczeniom w nich przewidzianych stanowi przestępstwo zart. 107 § 1 k.k.s.Pomimo tego, oskarżony nie zaniechał swojej działalności, zatem miał pełną świadomość naruszeniaart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 6 ust 1 i art. 14 ust. 1u.g.h. Tym samym oskarżony umyślnie wypełnił znamiona określone w pierwszym z tych przepisów, albowiem świadomość oskarżonego jako profesjonalnego podmiotu co do znamienia „urządza lub prowadzi gry hazardowe” również nie budzi wątpliwości, zaś obrońca w żaden sposób nie podważał ustalenia co do świadomości oskarżonego w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu II instancji, wbrew stanowisku skarżącego, ustalenia Sądu Rejonowego co do strony podmiotowej i przedmiotowej zachowania oskarżonego są w pełni prawidłowe, podobnie jak ich subsumpcja podart. 107 § 1 k.k.s.Jak wyżej wskazano, wbrew zarzutom apelacji co do oskarżonego nie zachodzi żadna okoliczność wyłączająca winę bądź karalność, dlatego wydanie wyroku skazującego co do niego należało uznać za uzasadnione.
Choć kara grzywny orzeczona wobec oskarżonego stała się przedmiotem odrębnego, alternatywnego, zarzutu apelacji obrońcy, to całość wniesionego środka odwoławczego wskazuje na czysto formalny charakter tego zarzutu. Skarżący formułując jednozdaniowy zarzut, mający wykazać uchybienie zart. 438 pkt 4 k.p.k., wbrewart. 427 § 1 k.p.k.nie wskazał we wnioskach apelacyjnych czego domaga się w związku z podniesionym zarzutem, a zatem nie wskazał jaka kara w jego ocenie byłaby współmierna w okolicznościach tej sprawy, a w uzasadnieniu apelacji, wbrew obowiązkowi określonemu w treściart. 427 § 2 k.p.k., nie zawarł żadnego uzasadnienia omawianego zarzutu.
Niezależnie od powyższych uchybień apelacji w zakresie zarzutu rażącej niewspółmierności kary, wskazać należy, iż w realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy wymierzając karę odwołał się do ustawowych dyrektyw jej wymiaru oraz w sposób prawidłowy ustalił katalog okoliczności zarówno obciążających, jak i łagodzącychw odniesieniu do oskarżonego. Apelacja nie zawiera żadnych zarzutów pod adresem kompletności tego katalogu, czy też zasadności przyjęcia poszczególnych okoliczności przez Sąd I instancji. Tym samym kara 100 stawek dziennych grzywny po 90 zł, stanowi trafną prawnokarną reakcję na inkryminowany czyn i nie ma żadnych powodów, by ją w jakikolwiek sposób łagodzić w postępowaniu odwoławczym. Tylko bowiem taka reakcja, jak przyjęta w zaskarżonym wyroku, może być uznana za adekwatną do zawinienia i społecznej szkodliwości jego czynu, tylko takie oddziaływanie zapewnia też należytą realizację dyrektyw wymiaru kary. Nie budzi również żadnych wątpliwości Sądu Okręgowego, prawidłowość rozstrzygnięcia o przepadku dowodów rzeczowych, które to słusznie nie stało się przedmiotem zarzutu odwoławczego.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze, Sąd orzekł na podstawieart. 636 § 1 kpkiart. 3 ust 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973 r.(Dz. U. Nr 49, poz. 223 ze zm.).
Z tych względów, Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 i 2 kpkorazart. 456 kpk, orzekł jak w wyroku.