Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 625/17
Data wyroku: 2018-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Bańkowska, Ludmiła Tułaczko, Małgorzata Nowak-Januchta
Słowa kluczowe: Przywłaszczenie
Podstawa prawna: art. 284 § 2 kk

Warszawa, dnia 9 stycznia 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 625/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodnicząca: SSO Ludmiła Tułaczko
Sędziowie:  SO Małgorzata Bańkowska
SR (del.) Małgorzata Nowak - Januchta (spr.)
protokolant: p.o. protokolanta sądowego Katarzyna Pawelec
przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz
po rozpoznaniu dnia 9 stycznia 2018 r. w Warszawie
sprawyR. K.synaH.iG.ur. (...)wC.
oskarżonego o przestępstwo zart. 284 § 2 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim
z dnia 16 lutego 2017 r.    sygn. akt II K 610/15
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2000 złotych tytułem opłaty za II instancję oraz pozostałe koszty sądowe w postępowaniu odwoławczym.
SSO Małgorzata Bańkowska SSO Ludmiła Tułaczko SSR (del.) Małgorzata Nowak - Januchta
Sygn. akt VI Ka 625/17

UZASADNIENIE

R. K.został oskarżony o to, że w okresie bliżej nieustalonym nie wcześniej niż od dnia 28 stycznia 2011 r. do 20 sierpnia 2012r. wN.woj.(...)na terenie(...)działając w krótkich odstępach czasu, w wyniku z góry powziętego zamiaru, wykonując na zlecenie(...) S.A.prace polegające na rozbiórce nawierzchni betonowej(...)wM., przywłaszczył powierzoną rzecz ruchomą w postaci przekruszu betonowego wykonanego z elementów betonowych(...)stanowiącego własność(...) S.A.w ilości nie mniejszej niż 4313 ton o łącznej wartości rynkowej nie mniejszej niż 97 237,03 złotych, który następnie sprzedał innym podmiotom gospodarczym i osobom fizycznym, czym spowodował straty w łącznej kwocie nie mniejszej niż 97 237,03 złotych na szkodę(...) S.A.,to jest o czyn zart. 284 § 2 kkw zw.

    zart. 12 kk
Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim, w Wydziale II Karnym wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 roku, w sprawie o sygn. akt II K 610/15, uznał oskarżonegoR. K.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych w wysokości po 100 zł każda stawka.
Rozstrzygając w przedmiocie kosztów, Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 9002,06 zł, w tym kwotę 2000 zł tytułem opłaty
Powyższy wyrok został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego, adw.D. S.w całości. Obrońca oskarżonego na podstawieart. 427 § 2 kpkw zw. zart. 438 pkt. l, 2, 3 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 284 § 2 kk, przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu skutkujące przyjęciem, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona w/w przestępstwa, podczas gdy:

a. nie doszło do powierzenia oskarżonemu rzeczy ruchomej, tj. przekruszu, bowiem przekrusz ten powstawał wskutek prac budowlanych wykonywanych przezfirmę (...), a zatem nie mógł on zostać powierzony przez(...) S.A., ponieważ nie istniał on fizycznie w chwili zlecenia prac budowlanych, jak również przystąpienia do ich wykonywania;
b. źródłem przekruszu był pas startowy lotniska, który stanowił część składową nieruchomości gruntowej (art. 48 kc), w związku z czym nie mogło również dojść do powierzenia oskarżonemu rzeczy ruchomej;
c. zgodnie z art. 3 ust. l pkt 32)

    in fineustawy o odpadach wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej - w niniejszej sprawie umowa między(...)a(...) S.A.nie wprowadzała odmiennych postanowień;
d. wobec postanowień umowy zawartej między(...)a(...) S.A., ugody zawartej między(...)a(...) S.A., jak również oświadczenia o potrąceniu złożonego przez(...) S.A.odnośnie przekruszu nie doszło do przywłaszczenia, bowiem przekrusz został wykorzystany zgodnie z wolą stron, o czym przesądza pismo (w pkt. 3 pisma) pełnomocnika(...) S.A.z 15.02.2012r. (k. 1522 - verte), w przeciwnym bowiem wypadku strony nie zawarłyby ugody, jak również nie doszłoby do potrącenia ze strony(...) S.A.należności w zakresie przekruszu.
2)Naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 424 kpkprzez brak wskazania jakie fakty Sąd I instancji uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach, w szczególności odnośnie okoliczności dotyczącej własności przekruszu oraz jego powierzenia przez(...) S.A.- brak jest bowiem w treści uzasadnienia wyroku wskazania na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dowody Sąd I instancji uznał, że przekrusz wytworzony przezfirmę (...)stanowił własnośćspółki (...) S.A., w szczególności, że umowa między stronami nie regulowała tej kwestii. Powyższe uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, żeby przekrusz był własnością(...) S.A., jak również że został on powierzony, a co za tym idzie brak jest możliwości przypisania oskarżonemu zarzucanego mu czynu.

    3)Naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 410 kpkprzez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach, które nie wynikają z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. uznania wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że przekrusz wytworzony przez(...)stanowił własnośćspółki (...) S.A., podczas gdy w aktach sprawy brak jest dowodów stwierdzających tą okoliczność, a w szczególności okoliczność ta nie wynika ze złożonych do akt sprawy umów oraz pozostaje w sprzeczności z faktem, że przekrusz był wytwarzany przezW. (...), w związku z czym w świetle art. 3 ust. l pkt 32) ustawy o odpadach w braku odmiennych postanowień umowy(...)był wytwórcą przekruszu. Powyższe uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, żeby przekrusz był własnością(...) S.A., jak również że został on powierzony, a co za tym idzie brak jest możliwości przypisania oskarżonemu zarzucanego mu czynu.

    4)Naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 410 kpkprzez brak odniesienia przez Sąd I instancji do pisma (pkt 3pisma) pełnomocnika(...) S.A.z 15.02.2012r. (k. 1522 - verte), z którego treści jednoznacznie wynika, że wykorzystanie przekruszu i dysponowanie nim przez oskarżonego było zgodne z treścią umowy zawartej z(...), co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że oskarżony nie dopuścił się przywłaszczenia i dysponował przekruszem zgodnie z wolą stron wyrażoną w umowie.

    5)Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.art. 7 kpkprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i błędne przyznanie wiarygodności zeznaniom świadkówW. K.,A. T.iJ. Z., podczas gdy świadkowie ci są z kierownictwa oraz zarządu(...) S.A.i posiadali interes w niekorzystnym dla oskarżonego rozstrzygnięciu, podczas gdy zeznania te stoją w sprzeczności z ustaleniami zawartej z(...)umowy, ugody pozasądowej, oświadczenia o potrąceniu oraz pisma (w pkt 3 pisma) pełnomocnika(...) S.A.z 15.02.2012r. (k. 1522 - verte) w przedmiocie przekruszu i w sposób jednostronny przedstawiają okoliczności na niekorzyść oskarżonego, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

    6)Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.art. 7 kpkprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i błędną odmowę wiarygodności zeznaniom świadkaK. S., podczas gdy zeznania te korespondowały ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności ustaleniami(...)i(...)S.A. zawartymi w umowie, zawartej ugodzie, piśmie pełnomocnika(...) S.A.z 15.02.2012r. (k. 1522 -verte) jak również wystawianiem stosownych dokumentów WZ przy każdym wywiezieniu przekruszu przez samochody(...). Powyższe okoliczności były istotne i miały znaczenie dla możliwości przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu czynu.
Alternatywnie, w przypadku uznania przez Sąd II instancji, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego wskazanego w pkt 1), obrońca zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

    7)Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku polegający na uznaniu, że przekrusz wytworzony przez(...)stanowił własnośćspółki (...) S.A., podczas gdy umowa zawarta z(...) S.A.nie przenosiła własności przekruszu na tą spółkę oraz z pominięciem faktu, że przekrusz nie był powierzony, lecz dopiero wytworzony przez(...), w związku z czym w świetle art. 3 ust. l pkt 32) ustawy o odpadach w braku odmiennych postanowień umowy(...)był wytwórcą przekruszu, a zatem nie mógł on stanowić własności(...) S.A.Powyższe miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie przesądzałoby o braku popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, tj. przywłaszczenia powierzonej rzeczy ruchomej.
8)Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku polegający na uznaniu, że oskarżony miał zamiar przywłaszczenia przekruszu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że oskarżony czynił to za wiedzą i zgodą przedstawicieli(...) S.A.na placu budowy, jak również pracowników ochrony - każdy materiał wywożony z placu budowy opatrzony był dokumentem WZ zawierającym informację o rodzaju i ilości wywożonego materiału; co więcej, umowa zawarta z(...) S.A.nie zakazywała dysponowania przekruszem, jak również przewidywała możliwość jego odkupu. Powyższe okoliczności mają istotny wpływ na treść wyroku, bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie wykluczałozamiarprzywłaszczenia przekruszu, a ustawa nie przewiduje nieumyślnej formy popełnienia przestępstwa zart. 284 § 2 kk, co w rezultacie powinno skutkować uniewinnieniem oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
W konkluzji obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu i zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów procesu, w tym kosztów udziału obrońcy.
W przypadku zaś uznania przez Sąd II instancji, że nie zachodzą przesłanki do wydania wyroku reformatoryjnego, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zarzuty apelacji okazały się niezasadne, stąd nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Lektura akt sprawy prowadzi bowiem do jednoznacznego wniosku, że sąd I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie w oparciu o wszystkie przeprowadzone dowody, ocenione swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sądmeritiswoje stanowisko uzasadnił w sposób wymaganyart. 424 § 1 i 2 kpk, zaś sąd okręgowy nie podzielił zarzutów obrońcy oskarżonego i w żadnym przypadku nie stwierdził, aby którykolwiek z elementów tej oceny nosił cechy dowolności.
Odnośnie zarzutów wskazanych wpkt. 1, 2 , 3 i 7apelacji, tj. obrazy przepisu prawa materialnego –art. 284 § 2 kk, oraz przepisów postępowania – 424kpki 410kpkoraz błędu w ustaleniach faktycznych, zdaniem sądu odwoławczego, sąd

    meritidokonał prawidłowych i zgodnych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ustaleń faktycznych, że będący przedmiotem niniejszego postępowania przekrusz betonowy wykonany z elementów betonowych istniejącej infrastruktury(...)wM.stanowił własnośćspółki (...) S.A.i na podstawie umowy podwykonawczej zawartej w dniu 28 stycznia 2011 r. został on powierzonyfirmie (...). Ustalenia te sąd

    meritipoczynił w oparciu o wskazane w uzasadnieniu dowody w postaciumowy nr (...)zawartej pomiędzyspółką (...) S.A., a(...) sp. z o.o.na budowę części lotniczej(...). Jak słusznie wskazał sąd rejonowy projekt zagospodarowania terenu opracowanego przez Biuro(...)Sp. zo.o. oraz szczegółowe istotne warunki zamówienia przewidywały, że kruszywo z części istniejącej infrastruktury lotniskowej ma zostać wykorzystane wyłącznie do budowy nowej infrastruktury na(...)wM.. Materiał z rozbiórki starej nawierzchni miał być składowany na(...)i po przekruszeniu ponownie wykorzystany do podbudów z kruszywa pod nawierzchnie dróg technicznych, pożarowych oraz opasek(...). Tak więc z zawartej wskazanej powyżej umowy i przyjętej technologii budowy wynikało, że(...) S.A.był właścicielem i dysponentem materiału z rozbiórki starej nawierzchni na lotnisku wM.. Do jego powierzenia podwykonawcy -D. K.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą(...)doszło na podstawie zawartej w dniu 28 stycznia 2011 r. umowy podwykonawczej, na podstawie której zobowiązała się ona do rozbiórki nawierzchni betonowych wraz z dowozem do kruszarki na odległość 1 km, kruszenia betonu i przemieszania uzyskanego przekruszu betonowego z kruszywem naturalnym oraz wykorzystania go do wykonania podbudów. Umowa przewidywała natomiast możliwość odkupienia przezfirmę (...)nadmiaru przekruszu po cenie jednostkowej 19 PLN/t. Zdaniem sądu odwoławczego w świetle powyższych dokumentów i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych nie budzi wątpliwości, że materiał z rozbiórki nawierzchni betonowych istniejącej infrastruktury(...)i uzyskany z niego przekrusz był rzeczą ruchomą w rozumieniuart. 284 § 2 kk, powierzonąfirmie (...)bez prawa rozporządzania nim na rzecz osób trzecich. Tym samym wobec treści przedmiotowej umowy podwykonawczej nie może mieć zastosowania wskazywany przez obrońcę art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach. Słusznie wskazał także sąd rejonowy w uzasadnieniu, że oskarżony miał świadomość, braku uprawnień do dysponowania przekruszem na rzecz osób trzecich. Świadczą o tym jego wyjaśnienia w zakresie dotyczącym uzyskiwania zgody przedstawicielifirmy (...) S.A.na wywóz przekruszu z terenu budowy w celu sprzedaży innym podmiotom. Brak możliwości dysponowania przekruszem wynika także z zapisów umowy podwykonawczej, w której uwzględniono jedynie możliwość zakupu przez(...)nadmiaru przekruszu. Nie sposób przyjąć aby w realiach przedmiotowej sprawy umowa taka pomiędzy(...), a(...) S.A.została zawarta w sposób choćby dorozumiany. Oskarżony jako prowadzący negocjacje w imieniu(...)aspółką (...) S.A.przed podpisaniem wspomnianej powyżej umowy podwykonawczej z dnia 28 stycznia 2011 r. doskonale wiedział kto jest uprawniony do składania w imieniuspółki (...) S.A.oświadczeń woli, i że nie był to aniR. B., aniK. S.. Zaś do osób uprawnionych, do reprezentowaniaspółki (...), czyliW. K., o przedmiotową zgodę na zakup przekruszu i jego wywóz nie występował. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać za zasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych sądu rejonowego poprzez przyjęcie, że oskarżony miał zamiar przywłaszczenia przekruszu. Lektura akt sprawy prowadzi do wniosku, że słusznie sąd rejonowy ustalił, że oskarżony działał z zamiarem przywłaszczenia kruszywa. O zamiarze tym świadczy bowiem wskazana powyżej wiedza oskarżonego, co do braku zgody osób uprawnionych do reprezentowaniaspółki (...)na zakup i wywóz przekruszu zgodnie z zapisami umowy podwykonawczej. O zamiarze tym świadczą także zeznania świadków kierowców, którzy wywozili przekrusz na polecenie oskarżonego wypisując w dokumencie WZ na potrzeby kontroli na bramie wyjazdowej, wywóz piasku, a następnie na potrzeby odbiorców wypisywali nowe dokumenty WZ na przekrusz betonowy.
Przechodząc do zarzutu apelacji naruszenia przepisuart. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań świadków sąd odwoławczy w pełni podziela dokonaną przez sąd

    meritiocenę zeznań świadkówW. K.,A. T.iJ. Z.jako spójnych i korespondujących ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wskazania świadków, że zgoda na zakup przekruszu mogła być wyrażona tylko po zakończeniu budowy i pozostaniu jego nadmiaru jest zgodna z zapisami umowy podwykonawczej o sprzedaży nadwyżki przekruszu i znajduje odzwierciedlenie w żądaniuspółki (...)skierowanemu doSpółki (...), aby ta dokonała płatności za dostarczony przez(...)przekrusz na rzeczspółki (...), co nie byłoby możliwe gdyby(...)zakupiła go zgodnie z umową podwykonawczą. Nie bez znaczenia dla oceny zeznań wskazanych świadków są także zeznaniaS. B., który wskazał, że przypadkowo usłyszał rozmowęW. K.zK. S.na temat „podejrzeń kradzieży przekruszu”, czy świadkaS. J., który zeznał, że słyszał jakK. S.tłumaczył się przedA. T.z wywozu kruszywa z budowy. Zdaniem sądu odwoławczego nie sposób także podważyć dokonanej przez sąd I instancji oceny zeznań świadkaK. S., które co do istoty sprawy jawią się jako wewnętrznie sprzeczne i niespójne oraz sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym. Świadek z jednej strony zeznawał, że przekrusz należał do(...)i mógł go wywozić, z drugiej zaś, że w którymś momencie zakazał jego wywozu. Zdaniem sądu odwoławczego sąd

    meritiocenił zeznania osobowych źródeł dowodowych zgodnie z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego, logicznego rozumowania oraz bez przekroczenia granic swobodnej oceny i sąd odwoławczy po analizie całokształtu okoliczności sprawy nie dopatrzył się żadnych powodów, aby dokonaną przez sąd rejonowy ocenę zakwestionować. Tym samym zarzut dowolnej oceny zeznań świadków nie znajduje potwierdzenia, a apelacja obrońcy oskarżonego w tym zakresie stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu I instancji i nie zawiera zarzutów, które mogłyby je skutecznie podważyć, stąd nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 410 kpkprzez brak odniesienia przez sąd I instancji do pisma pełnomocnika(...) S.A.z dnia 15.02.2012 r. ( zarzut z pkt. 4 apelacji) należy wskazać, że sam fakt użycia w piśmie sformułowania „zakupiony” z placu budowy przekrusz, przy uwzględnieniu prawidłowych ustaleń sądu rejonowego, że do zawarcia umowy sprzedaży przekruszu nie doszło, nie ma wpływu na odpowiedzialność karną oskarżonego.
Lektura uzasadnienia wskazuje, że sąd I instancji wymierzając oskarżonemu karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych w wysokości po 100 zł każda stawka kierował się dyrektywami sądowego wymiaru kary zart. 53 kkbacząc, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniała stopień społecznej szkodliwości czynu, biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego i potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Przy wymiarze kary sąd I instancji uwzględnił zarówno okoliczności obciążające w postaci wysokiej społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy, jak i łagodzące w postaci dotychczasowej niekaralności oskarżonego. Wymierzając karę grzywny sąd wziął pod uwagę sytuację materialną i możliwości zarobkowe oskarżonego.
Reasumując, w przedmiotowej sprawie sąd I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny podstawę, którego stanowił zgodnie zart. 410 kpkpełny materiał dowodowy oceniony bez przekroczenia ram swobody zakreślonej wart. 7 kpk. Sądmeritiswoje stanowisko uzasadnił w sposób wymaganyart. 424 § 1 i 2 kpk. Wobec powyższego sąd odwoławczy uznając zarzuty apelacji za niezasadne zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawieart. 636 § 1 kpk, zaś o opłacie na podstawieart. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. 1983.49.223 ze zm.).
SSO Małgorzata Bańkowska SSO Ludmiła Tułaczko SSR (del) Małgorzata Nowak – Januchta