Sąd Rejonowy w Toruniu
XI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XI Ns 2295/16
Data wyroku: 2018-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Sikorska

Sygn. akt: XI Ns 2295/16

POSTANOWIENIE
Dnia 8 marca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Jolanta Sikorska

Protokolant:

St. Sekr. Sąd. Mirosława Prusaczyk

po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z wnioskuS. M.iM. M. (1)z udziałemA. B.,S. S. (1)iM. B.o zniesienie współwłasności nieruchomości;
postanawia:

I
ustalić, że na nieruchomości gruntowej położonej wT.przyul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą numer (...)wyodrębniono trzy nieruchomości lokalowe :

1
lokal nr (...)o pow. 93,96 m2, dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą Kw (...), z którym związany jest udział w wysokości 1/3 części w częściach wspólnych budynku oraz gruntu;

2
lokal nr (...)o pow. 94,21 m2, dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą Kw (...), z którym związany jest udział w wysokości 1/3 części w częściach wspólnych budynku oraz gruntu;

3
lokal nr (...)o pow. 70,28 m2, dla którego Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą Kw (...), z którym związany jest udział w wysokości 1/3 części w częściach wspólnych budynku oraz gruntu;

II
znieść współwłasność zabudowanej nieruchomości gruntowej opisanej w punkcie I postanowienia w dalszym zakresie w ten sposób, że ustalić, iż zgodnie z projektem / inwentaryzacją biegłego z zakresu budownictwaR. P.z października 2017 stanowiącą integralną część niniejszego postanowienia ( k. 122 – 124 akt ) :

1
częścią składowąlokalu nr (...)staną się : komórka nr 1.4 o pow. 11,21 m2 i komórka nr 1.5 o pow. 1,53 m2 znajdujące się w piwnicy budynku oraz garaż wolnostojący o pow. 6,74 m2, a udział w skazanego lokalu w częściach wspólnych budynku oraz gruntu wynosić będzie 1/3 ( jedną trzecią ) części;

2
częścią składowąlokalu nr (...)staną się : komórka nr 1.1 o pow. 2,67 m2 i komórka nr 1.2 o pow. 10,13 m2 znajdujące się w piwnicy budynku oraz garaż – pomieszczenie nr 1.6 mieszczący się w tejże piwnicy o pow. 4,82 m2, a udział w skazanego lokalu w częściach wspólnych budynku oraz gruntu wynosić będzie 1/3 ( jedną trzecią ) części;

3
częścią składowąlokalu nr (...)staną się : komórka nr 1.3 o pow. 9,95 m2 i pokój – pomieszczenie nr 2.1 mieszczące się na poddaszu o pow. 14,96 m2, a udział w skazanego lokalu w częściach wspólnych budynku oraz gruntu wynosić będzie 1/3 ( jedną trzecią ) części;

III
zasądzić na rzecz Skarbu Państwa ( kasy Sądu Rejonowego w Toruniu ) tytułem wydatków w sprawie :

1
solidarnie odM.iS. M.594,01 zł ( pięćset dziewięćdziesiąt cztery 01/100 zł );

2
solidarnie odM.iA. B.594,01 zł ( pięćset dziewięćdziesiąt cztery 01/100 zł );

3
odS. S. (1)594,- zł ( pięćset dziewięćdziesiąt cztery zł );

IV
ustalić, ze w pozostałym zakresie każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt XI Ns 2295 / 16

UZASADNIENIE
M.iS. M.wnieśli o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej wT.przyul. (...), oznaczonej w ewidencji jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy prowadziksięgę wieczystą numer (...), poprzez przeprowadzenie fizycznego podziału części nieruchomości, które dotychczas pozostawały wspólne, tj. piwnic, strychu oraz garaży, w następujący sposób :

1
wyodrębnienie piwnicy nr 1 o pow. 3,03 m2, piwnicy nr 6 o pow. 21 m2 oraz garażu murowanego wolnostojącego o pow. 13,50 m2 jako pomieszczeń przynależnych dolokalu nr (...);

2
wyodrębnienie piwnicy nr 3 o pow. 6 m2, piwnicy nr 4 o pow. 20 m2 oraz garażu znajdującego się w budynku o pow. 9,64 m2 jako pomieszczeń przynależnych dolokalu nr (...);

3
wyodrębnienie piwnicy nr 5 o pow. 21 m2 oraz strychu o pow. 20 m2 znajdującego się na drugim piętrze budynku jako pomieszczeń przynależnych dolokalu nr (...).

Właścicielamilokalu nr (...)o pow. 93,96 m2 znajdującego się na parterze budynku i składającego się z czterech pokoi, korytarza bez okna, łazienki z wc, kuchni i spiżarni są wnioskodawcy. Dla lokalu prowadzona jestksięga wieczysta nr Kw (...).
Właścicielamilokalu nr (...)o pow. 94,21 m2 położonego na piętrze budynku i składającego się z czterech pokoi korytarza bez okna, łazienki z wc, kuchni i spiżarni sąM.iA. B.. Dla lokalu prowadzona jestksięga wieczysta nr Kw (...).
Właścicielkąlokalu nr (...)o pow. 70,28 m2 położonego na drugim piętrze budynku i składającego się z trzech pokoi, korytarza bez okna, łazienki z wc oraz kuchni ze spiżarnią jestS. S. (1)( poprzednioP.). Dla lokalu prowadzona jestksięga wieczysta nr Kw (...).
Z własnością każdego z wyodrębnionych wcześniej nieruchomości lokalowych związany jest udział w wysokości 1/3 części w częściach wspólnych nieruchomości gruntowej i budynku takich jak strych, klatki schodowe, piwnice, garaż w budynku, korytarze, podwórze i murowany garaż wolnostojący. Proponowany podział dotychczasowych części wspólnych budynku w znacznej mierze pokrywa się z faktycznym użytkowaniem tych części przez współwłaścicieli.
Pomieszczenia użytkowane przez wnioskodawców były w posiadaniu ich poprzedników prawnych tj.I.iO.B.– dziadkówS. M.. od czasu zakupu lokalu tj. od roku 1966. Dotyczy to w szczególności garażu wolnostojącego, który w sposób nieformalny został sprzedany kupującym razem zlokalem nr (...). Od tego czasu jest nieprzerwanie użytkowany przez kolejnych właścicielilokalu nr (...). Wyłącznie oni płacili podatek od nieruchomości od jego powierzchni jak również wyłącznie oni ponosili nakłady na ów garaż : wymienili bramę, rynny, położyli nowe pokrycie dachowe. W chwili jego zakupu w 1966 otrzymali od sprzedawcy, który garaż zbudował pełną dokumentację jego budowy.
Wszyscy właściciele korzystają z piwnic w sposób tożsamy z propozycją ich podziału zgłoszoną we wniosku.K. M.– poprzednia właścicielalokalu nr (...)a matka wnioskodawcy wymieniła okna w piwnicach nr 1 i 6. W piwnicach znajdują się wodomierze z zaworami mierzące zużycie wody wlokalu nr (...). Z kolei właścicielkalokalu nr (...)zaadaptowała strych przylegający do tego lokalu, stawiając ścianę działową uniemożliwiającą wejście do lokalu od strony klatki schodowej a jednocześnie wykonując wejście na strych zlokalu nr (...). Do wspólnego użytkowania pozostała jedynie niewielka część strychu umożliwiająca wejście na dach. Zaproponowane dla poszczególnych lokali łączne powierzchnie pomieszczeń przynależnych są zbliżone. Wnioskodawcy nie domagali się dzielenia wspólnego gruntu.
UczestniczkaS. S. (1)( pismo k. 57 ) zaproponowała mediację i przy jej okazji kompleksowe uregulowanie problemów związanych z nieruchomością, jednakże wnioskodawcy i uczestnicyB.nie wyrazili na to zgody. Uczestniczka wskazała, że wniosek nie nadaje się do uwzględnienia, co jej pełnomocnik doprecyzował na rozprawie w dniu 22. II. 2018 ( k. 145 ) stając na stanowisku, że częściowe zniesienie współwłasności w formie zaproponowanej we wniosku nie jest dopuszczalne i winno być procedowane w trybie powództwa zart. 189 kpco ustalenie. Sprzeciwił się podziałowi gruntu. Uczestniczka nie zaprzeczyła faktycznemu korzystaniu przez współwłaścicieli i części wspólnych budynku w sposób wskazany we wniosku oraz wskazała, że nie rości sobie pretensji finansowych na wypadek częściowego zniesienia współwłasności.
UczestnicyM. B.iA. B.przychylili się do wniosku.
Sąd ustalił co następuje :
Dla nieruchomości gruntowej położonej wT.przyul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka (...)o pow. 473 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym składającym się z piwnicy, parteru oraz I i II piętra i strychu oraz zabudowanej garażem wolnostojącym, Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą numer (...)– bezsporne.
Na nieruchomości wyodrębniono trzy nieruchomości lokalowe :

1
lokal nr (...)o pow. 93,96 m2 znajdujący się na parterze budynku i składający się z czterech pokoi, korytarza bez okna, łazienki z wc, kuchni i spiżarni; dla lokalu prowadzona jestksięga wieczysta nr Kw (...)a jego aktualnymi właścicielami sąS.iM. M. (1);

2
lokal nr (...)o pow. 94,21 m2 położony na piętrze budynku i składający się z czterech pokoi, korytarza bez okna, łazienki z wc, kuchni i spiżarni, dla lokalu prowadzona jestksięga wieczysta nr Kw (...)a jego aktualnymi właścicielami pozostająM.iA. B.;

3
lokal nr (...)o pow. 70,28 m2 położony na drugim piętrze budynku i składający się z trzech pokoi, korytarza bez okna, łazienki z wc oraz kuchni ze spiżarnią, dla lokalu prowadzona jestksięga wieczysta nr Kw (...)a jego aktualną właścicielką pozostajeS. S. (1)( poprzednioP.).

Udział każdego z lokali w częściach wspólnych budynku oraz gruntu wynosi 1/3 części – bezsporne : księgi wieczyste k. 12 – 27.
Jak wynika z treści ksiąg wieczystych istniejące nieruchomości lokalowe nie obejmują żadnych części składowych ( piwnice, garaże itd. ). Częściami wspólnymi budynku na chwilę obecną pozostają zatem funkcjonujące w budynku :

1
pięć pomieszczeń piwnicznych : komórka nr 1.1 o pow. 2,67 m2, komórka nr 1.2 o pow. 10,13 m2, komórka nr 1.3 o pow. 9,95 m2, komórka nr 1.4 o pow. 11,21 m2, komórka nr 1.5 o pow. 1,53 m2;

2
garaż znajdujący się w budynku – pomieszczenie nr 1.6 o pow. 4,82m2;

3
strych składający się z pomieszczenia o pow. 14,96m2 połączony zlokalem nr (...)oraz pomieszczenia gospodarczego, z którego jest wyjście na dach;

4
garaż wolnostojący o pow. 6,74 m2;

5
korytarze / klatka schodowa ( dowód : opinia biegłego k. 118 – 119 – okoliczności bezsporne ).

M.iS. M.korzystają z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli z pomieszczeń piwnicznych o nr 1.4 i 1.5 o pow. 11,21 m2 i 1,53 m2 oraz z garażu wolnostojącego o pow. 6,74 m2. Garaż w sposób nieformalny został sprzedany poprzednikom prawnym wnioskodawców razem zlokalem nr (...). Od tego czasu jest nieprzerwanie użytkowany przez kolejnych właścicielilokalu nr (...). Wyłącznie oni płacili podatek od nieruchomości od jego powierzchni jak również wyłącznie oni ponosili nakłady na ów garaż : wymienili bramę, rynny, położyli nowe pokrycie dachowe. W chwili jego zakupu w 1966 otrzymali od sprzedawcy, który garaż zbudował pełną dokumentację jego budowy.K. M.– poprzednia właścicielalokalu nr (...)a matka wnioskodawcy wymieniła okna w piwnicach nr 1 i 6. W wymienionych piwnicach znajdują się wodomierze z zaworami mierzące zużycie wody wlokalu nr (...)( dowód : kopia umowy sprzedaży z 1966 k. 29, kopie dokumentów podatkowych k. 31 – 36, kopia umowy o wykonanie bramy do garażu, kopia dokumentacji wymiany okien k. 43 – 46, kopia dokumentacji budowy garażu k. 37 - 41 – okoliczności także bezsporne ).
M.iA. B.korzystają z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli z pomieszczeń piwnicznych o nr 1.1 i 1.2 o pow. 2,67m2, 10,13 m2, garażu mieszczącego się w budynku – pomieszczenie nr 1.6 o pow. 4,82 m2 ( bezsporne ).
S. S. (1)zaadaptowała na własny koszt część strychu położonego bezpośrednio nad jejlokalem nr (...), stawiając ścianę działową uniemożliwiającą wejście do lokalu od strony klatki schodowej a jednocześnie wykonując wejście na strych ze swegolokalu nr (...)( bezsporne ). Część strychu, którą zajęła i korzysta z niej z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli ma powierzchnię 14,96m2.S. S. (1)korzysta ponadto wyłącznie z pomieszczenia piwnicznego nr 1.3 o pow. 9,95m2 ( bezsporne ).
Sąd zważył co następuje :
Ustalony powyżej stan faktyczny nie był w żadnym zakresie sporny pomiędzy stronami. Domniemania związane z przedłożonym w sprawie dokumentami nie zostały podważone (art. 244 i 245 kpc).
Sąd podzielił wnioski biegłego z zakresu budownictwa na temat możliwości dalszego fizycznego podziału dotychczasowych części wspólnych budynku. Opinia nie została zakwestionowana a wnioski z niej płynące zostały logicznie i wyczerpująco uzasadnione. Biegły wskazał w szczególności, że przypisanie do istniejących nieruchomości lokalowych części składowych w postaci komórek piwnicznych, dwóch garaży oraz części strychu nie wymaga żadnych prac adaptacyjnych.
Sąd nie podziela poglądu pełnomocnika uczestniczki o niedopuszczalności wnioskowanego dalszego zniesienia współwłasności. W ocenie sądu nie zaistniały żadne okoliczności faktyczne, które stanowiłyby ku temu przeszkodę – w szczególności jak wynika z niekwestionowanej opinii biegłego istniej fizyczna możliwość ( nawet bez prac adaptacyjnych ) przypisania poszczególnym lokalom wykorzystywanych dotychczas faktycznie przez ich właścicieli części wspólnych budynku opisanych we wniosku. Nie budzi żadnych wątpliwości zarówno w świetle dorobku orzecznictwa jak i doktryny, że część składowa lokalu nie musi być z lokalem fizycznie połączona ani nawet znajdować się w tym samym budynku, w którym znajduje się lokal – uwaga ta dotyczy garażu wolnostojącego przypisanegolokalowi nr (...). Nadal częściami wspólnymi budynku pozostają korytarze a ograniczenie części wspólnej strychu o pomieszczenie zajęte przez uczestniczkę także nie czyni wniosku niedopuszczalnym dopóki wstęp na dach budynku jest możliwy z pozostałej do dyspozycji wszystkich współwłaścicieli części strychu.
Zgodnie z przepisemart. 210 kczniesienia współwłasności może żądać każdy ze współwłaścicieli a zgodnie zart. 211 kcpierwszym sposobem zniesienia współwłasności, który sąd winien rozważać jest podział fizyczny rzeczy. Proponowany we wniosku dalszy podział fizyczny części wspólnych budynku nie jest sprzeczny ani z przepisami ustawy, ani ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem spornej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Nie spowoduje także żadnej istotnej zmiany tej nieruchomości ani nie zmniejszy istotnie jej wartości. Każdy lokal zyska części składowe, które faktycznie i tak - jak bezspornie przyznały wszystkie strony, były wykorzystywane przez właścicieli tego lokalu z wyłączeniem pozostałych. Dokonany podział nie utrudni stronom dostępu do ich lokali ani części wspólnych budynku ani tym bardziej - gruntu. Na żadną z tych przesłanek zresztą uczestniczka kwestionująca podział w toku postepowania się nie powoływała. Strony rozliczeń finansowych w związku z wnioskiem się nie domagały. Powierzchnia części składowych przypisanych do poszczególnych lokali jest zbliżona z przewagą na korzyść uczestniczkiS.(M.19,48 m2,B.17,62 m2 iS.24,91 m2 ). Ponieważ mimo pewnych różnic w powierzchniach wyodrębnionych lokali udział każdego z nich w częściach wspólnych wynosił tyle samo : po 1/3części aprzypisane im orzeczeniem części składowe niewiele w tych proporcjach zmieniały ( najmniejszy lokal otrzymał największą powierzchnię części składowych, co zbliża powierzchnie lokali liczone zgodnie zustawa o własności lokalido proporcji po 1/3 ), sąd nie zmieniał dotychczasowego udziału poszczególnych lokalu w częściach wspólnych budynku i gruntu ( jeśli strony by o to wnosiły potrzebne byłyby tylko proste ustalenia matematyczne ).
Grunt w sprawie nie był dzielony i żadna ze stron o to nie wnosiła, więc zarzut o niedopuszczalność jego dzielenia wydaje się chybiony.
Skoro nie było zgody stron na mediację, sąd zobligowany był prowadzić w sprawie postępowanie dowodowe. Sąd nie podziela poglądu pełnomocnika uczestniczki o tym, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepisart. 189 kpc. Pełnomocnik nie wyjaśnił bliżej czego dokładnie wnioskodawcy mogliby się domagać w trybie powództwa o ustalenie, jednakże niezależnie od tego zdaniem sądu nie jest to trafny pogląd. Wnioskodawcy ani uczestnicy nie mieliby interesu prawnego aby domagać się z tym trybie ustalenia treści łączącego ich stosunku prawnego. W szczególności niedopuszczalnym byłoby powództwo zart. 189 kpco ustalenie, że dalsze zniesienie współwłasności jest lub nie jest możliwe, skoro zagadnienie to jest prejudykatem rozstrzyganym w niniejszej sprawie o dalsze zniesienie współwłasności : to sąd nieprocesowy zanim oceni zasadność wniosku musi przesądzić czy owo dalsze zniesienie współwłasności jest w ogóle dopuszczalne. Upraszczając należałoby powiedzieć, że powództwo o ustalenie nie może zastępowania powództwa o świadczenie. W tym przypadku pod pojęciem powództwa oświadczenie należałoby rozumieć wniosek o dalsze zniesienie współwłasności.
Strony nie domagały się rozliczeń finansowych związanych z dalszym zniesieniem współwłasności ( nakłady, pożytki, koszty utrzymania ).
Wydatki poniesione w sprawie wyniosły razem 1.782,02 zł ( 104,86 zł biegłyP.i 1.677,16 zł biegłyP.). Sąd uznając, iż każda że stron ma taki sam interes w sprawie ( z punktu widzenia przepisów o kosztach sprzeciw wobec wniosku nie oznacza odmiennego interesu w sprawie ), przyjął zgodnie z ogólną regułąart. 520 § 1 kpc, że wskazane koszty właściciele poszczególnych trzech lokali winni ponieść stosownie do swego udziału w częściach wspólnych nieruchomości czyli po 1/3. Dlatego w pkt III zasądził na rzecz Skarbu Państwa po 1/3 wymienionej sumy od właścicieli poszczególnych lokali ( sąd nie pobierał zaliczek na opinie biegłych ).
O pozostałych kosztach wpkt IIIorzeczenia na tej samej podstawie prawnej tj. w oparciu o przepisart. 520 § 1 kpcorzeczono, że każda ze stron winna ponieść koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, co odnosi się w szczególności do kosztów pełnomocników. Sąd nie znalazł podstaw ku temu aby wnioskodawców i uczestnikówB.obciążać kosztami pełnomocnika uczestniczkiS..