Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmK 2/16
Data wyroku: 2018-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Maria Kowalik
Słowa kluczowe: Transport kolejowy
Podstawa prawna: art. 17 a ust 4 i 5 ustawy o transporcie kolejowym

Sygn. aktXVII AmK 2/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentóww składzie:

Przewodniczący –

SSO Anna Maria Kowalik

Protokolant –

st. sekr. sąd. Joanna Preizner

po rozpoznaniu 15 listopada 2018 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki akcyjnejwW.
przeciwkoPrezesowi Urzędu Transportu Kolejowego
o nałożenie kary pieniężnej
na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z 8 października 2015 r. Nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od(...) spółki akcyjnejwW.na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego kwotę 1 440,00 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Anna Maria Kowalik
Sygn. akt XVII AmK 2/16

UZASADNIENIE
Decyzją z 8 października 2015 r. Nr(...)Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej Prezes UTK), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieterminowe przedłożenie Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego raportu w sprawie bezpieczeństwa, o którym mowa w art. 17a ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym (u.t.k.) przez zarządcę infrastruktury kolejowej(...) S.A.wW.(dalej powód), nałożył na tego przedsiębiorcę karę pieniężną za nieterminowe przedłożenie Prezesowi UTK raportu w sprawie bezpieczeństwa w wysokości 41 286,44 zł płatną do budżetu państwa.
Od przedmiotowej decyzji powód wniósł odwołanie zaskarżając decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji powód zarzucił:

1
Naruszenie art. 66 ust. 2 pkt 2b w zw. z art. 17a ust. 4 u.t.k. poprzez błędne przyjęcie, iż strona powodowa nieterminowo przedłożyła raport bezpieczeństwa za 2012 rok;

2
Naruszenieart. 8 k.p.a.poprzez wszczęcie postępowania po upływie blisko dwóch lat od wystąpienia przesłanek zdaniem organu uzasadniających takie działanie,

3
Naruszenieart. 12 §1 k.p.a.poprzez prowadzenie postepowania przez blisko 18 miesięcy, podczas gdy postępowanie dowodowe zostało zakończone rok przed wydaniem decyzji, a zliczenie do materiału dowodowego kolejnych dokumentów nie miało dla sprawy żadnego znaczenia, gdyż nie obowiązywały one w czasie sporządzania raportu w sprawie bezpieczeństwa za 2012 rok.

Wskazując na powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę decyzji w całości i uchylenie nałożonej kary pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na odwołanie Prezes UTK wniósł o oddalenie odwołania w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem nakładu pracy radcy prawnego, charakteru i stopnia zawiłości sprawy.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje:
(...) S.A.jest zarządcą infrastruktury, której Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wydał odpowiednie dokumenty uprawniające do prowadzenia działalności w tym charakterze. Chodzi tu przede wszystkim o autoryzację bezpieczeństwa - dokument potwierdzający ustanowienie przez zarządcę infrastruktury systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz zdolność spełniania przez niego wymagań niezbędnych do bezpiecznego projektowania, eksploatacji i utrzymania infrastruktury kolejowej. Autoryzacja dla Spółki składa się z dwóch części: części A, o numerze identyfikacyjnym(...)oraz części B, o numerze identyfikacyjnym(...).
Powód przez upływem 30 czerwca 2013 r. tj. 28 czerwca 2013 roku złożył do Prezesa(...)Roczny raport w sprawie bezpieczeństwa na kolei za 2012 rok na sieci(...) S.A.”. W raporcie nie zawarto treści opisującej wyniki wewnętrznych audytów bezpieczeństwa, do czego powód był zobowiązany w świetle przepisu art. 17a ust. 5 u.t.k.Tymczasem zgodnie z przepisem art. 17a ust. 4 u.t.k. zarządca infrastruktury kolejowej ma obowiązek przedstawić Prezesowi UTK corocznie, w terminie do końca drugiego kwartału raport w sprawie bezpieczeństwa za poprzedni rok kalendarzowy.
W związku z powyższym, w dniu 24 kwietnia 2014 r. Prezes UTK wszczął przeciwko powodowi postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przedłożenie niekompletnego raportu bezpieczeństwa za 2012 r. (k. – 213-218).
W trakcie postępowania powód podał wysokość osiągniętego w 2014 r. przychodu (k.871-882).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, których autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja jest prawidłowa i znajduje oparcie w powołanych w niej przepisach prawa materialnego, w tym w przepisieart. 13 ust. 1 pkt 8 i art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. bw zw. zart. 17a ust. 4, art. 66 ust. 2 i 2b ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym(Dz.U. z 2013r., poz. 1594 j.t. ze zm.).
Zgodnie z art. 10 u.t.k. Prezes UTK jest centralnym organem administracji rządowej będącym krajową władzą bezpieczeństwa i krajowym regulatorem transportu kolejowego w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej z zakresu bezpieczeństwa i regulacji transportu kolejowego, właściwym w sprawach regulacji transportu kolejowego, bezpieczeństwa ruchu kolejowego, na mocy art. 13 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym zostały mu nadane kompetencje w zakresie regulacji transportu kolejowego do nakładania kar pieniężnych na zasadach określonych w ustawie.
Karze pieniężnej nakładanej przez Prezesa UTK podlega na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 lit.b ustawy zarządca lub przewoźnik kolejowy, który nieterminowo przedkłada Prezesowi UTK raporty w sprawie bezpieczeństwa, o których mowa w art. 17a ust. 4 ustawy. W myśl bowiem tego ostatniego przepisu zarządcy i przewoźnicy kolejowi przedstawiają corocznie, w terminie do końca drugiego kwartału, Prezesowi UTK raporty w sprawie bezpieczeństwa za poprzedni rok kalendarzowy. Przy czym istotne są dane, jakie te raporty powinny zawierać, a są to zgodnie z art. 17a ust. 5 powołanej ustawy:

1
informacje dotyczące spełniania wewnętrznych wymagań bezpieczeństwa oraz realizacji planów bezpieczeństwa;

2
przedstawienie wspólnych wskaźników bezpieczeństwa (CSI);

3
zauważone nieprawidłowości i wnioski związane z eksploatacją kolei;

4
wyniki wewnętrznych audytów bezpieczeństwa.

W niniejszej sprawie powód jako zarządca infrastruktury był więc zobowiązany do złożenia raportu bezpieczeństwa za 2012 rok w terminie do 30 czerwca 2013 r. Wprawdzie w zakreślonym w u.t.k. terminie złożył u Prezesa UTK raport bezpieczeństwa, ale nie zawierał on wyników wewnętrznych audytów bezpieczeństwa.
W tej sytuacji Prezes UTK prawidłowo uznał, że powód nie złożył w ustawowym terminie raportu, o jakim mowa w art. 17a ust. 5 u.t.k.
Raport ten powinien zawierać wszystkie wyszczególnione w ustawie elementy, ponieważ zostały wymienione w sposób wyczerpujący i koniunkcyjny w katalogu zamkniętym tego przepisu. Dlatego elementy te stanowią składowe raportu, przez co dopiero w przypadku ich łącznego wystąpienia mamy do czynienia z raportem bezpieczeństwa zdefiniowanym w ustawie o transporcie kolejowym. Nie można więc dokumentu nie zawierającego całości zagadnień określonych w ustawie, zakwalifikować jako raportu bezpieczeństwa w rozumieniu art. 17a ust. 5 u.t.k. Dopiero wypełnienie wszystkich wymogów prawa materialnego prowadzi do uznania konkretnego dokumentu za raport w sprawie bezpieczeństwa.
Tożsame stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z 13 grudnia 2017 roku (sygn. akt VII ACa 943/17, Lex nr 2477322), w którym stwierdził„Użyte w art. 17a ust. 5 u.t.k. określenie „raporty w sprawie bezpieczeństwa, o których mowa w ust.4, powinny zawierać:” oznacza obowiązek zawarcia w raporcie wszystkich wymienionych w przepisie elementów, nie zaś jakąkolwiek w tym zakresie dowolność. Nie ma podstaw by przyjąć, że „niekompletny raport” należałoby traktować jako raport dotknięty brakami, co z kolei wyklucza możliwość uzupełniania tych braków w późniejszym czasie.”.
Z tego też względu niepodanie przez powoda w Raporcie bezpieczeństwa wyników wewnętrznych audytów bezpieczeństwa stanowi jego brak merytoryczny – wadę konstrukcyjną Raportu, która nie podlega procedurze wezwania do uzupełnienia braków.
Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 17a ust. 4 u.t.k., karze pieniężnej podlega zarządca infrastruktury lub przewoźnik kolejowy, który nieterminowo przedkłada Prezesowi UTK raport w sprawie bezpieczeństwa, o którym mowa w art. 17a ust. 4 u.t.k.
W sprawie nie można było zastosować przepisu art. 66 ust. 2a u.t.k. pozwalającego Prezesowi UTK na odstąpienie od nałożenia kary. Zgodnie bowiem z tym przepisem Prezes UTK może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli skutki naruszenia zostaną przez przedsiębiorcę usunięte. Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja dotyczyła zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości, polegających na nieterminowym przedłożeniu Prezesowi UTK raportu w sprawie bezpieczeństwa (czemu nie przeczy nawet sam powód) uznać należy, że w sprawie nie było możliwe zastosowanie przepisu dopuszczającego możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Jak wyjaśnia bowiem orzecznictwo w tego rodzaju sprawach nie istnieje w praktyce możliwość usunięcia skutków stwierdzonych naruszeń, do których już doszło, lecz jedynie możliwość wyeliminowania przyczyn ich powstania
    (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 11/10/2017 r. sygn. akt II SK 44/16 oraz 31/05/2017 r. sygn. akt III SK 27/16, SOKiK w uzasadnieniu do wyroku z 23/10/2014 r. w sprawie o sygn. akt XVII AmK 16/13).

Z tego powodu Prezes UTK słusznie wymierzył powodowi karę pieniężną w kwocie 41 286,44 zł na podstawie art. 66 ust. 2 u.t.k. stanowiącego, że za naruszanie przez przewoźnika kolejowego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2a u.t.k. Prezes UTK nakłada, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości do(...)rocznego przychodu przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym, z zastrzeżeniem ust. 2a ustawy. Kara ta, pomijając oczywisty wymiar indywidualny stanowiący dolegliwość dla powoda za naruszenie przepisów z zakresu transportu kolejowego, spełnia jednocześnie funkcję prewencji indywidualnej i ogólnej.
Prezes UTK kierował się też dyrektywami wymiaru kary określonymi w art. 66 ust. 2b ustawy o transporcie kolejowym, uwzględniając zakres naruszenia przepisu, dotychczasową działalność podmiotu oraz jego możliwości finansowe, biorąc za podstawę przychód powoda za 2014 r. w wysokości(...)zł. W ocenie Sądu nałożona niska kara jest więc uzasadniona i adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym.
Natomiast należy się zgodzić z powodem, iż postępowanie w sprawie nie było prowadzone szybko i sprawnie. Należy bowiem zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana 8 października 2015 roku, tymczasem postawiony powodowi zarzut dotyczył nie złożenia raportu w sprawie bezpieczeństwa za 2012 rok, a postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zostało wszczęte 24 kwietnia 2014 roku. Zatem niewątpliwie doszło do naruszania przez Prezesa URE przepisuart. 12 § 1 k.p.a.zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwe najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Jednakże powyższe uchybienie nie miało wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Takie też stanowisko zajmuje w tej kwestii Sąd Najwyższy, który min. w uzasadnieniu do postanowienia z 11 sierpnia 1999 r. (sygn. akt I CKN 351/99) stwierdził, że uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić jedynie w wypadku, gdy sąd antymonopolowy skonstatuje brak podstaw do jej wydania, np. na skutek niewystępowania praktymonopolistycznych, błędnie stwierdzonych przez Urząd (Prezesa) w zaskarżonej decyzji(tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 13 maja 2004 r. , sygn. akt II SK 44/04).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że ustalone w postępowaniu okoliczności niniejszej sprawy w pełni uzasadniają nałożenie na powoda kary pieniężnej w wysokości ustalonej przez Prezesa UTK w zaskarżonej decyzji, a zatem nie mógł zostać uwzględniony wniosek powoda o uchylenie decyzji.
Z tych względów Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawieart. 47975§ 1 k.p.c.wobec braku podstaw do jego uwzględnienia.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.i obciążył nimi w całości powoda jako stronę, która przegrała proces. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 14 ust.2 pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) w brzmieniu pierwotnym, obowiązującym w dniu wpłynięcia odwołania do Sądu.
SSO Anna Maria Kowalik