Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 155/18
Data wyroku: 2018-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Marzenna Ernest, Zbigniew Ciechanowicz, Małgorzata Grzesik

POSTANOWIENIE
Dnia 23 lutego 2018 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Ciechanowicz ( spr.)
Sędziowie: SO Małgorzata Grzesik
SO  Marzenna Ernest
po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuP. B.
z udziałemM. S.iFirmy Handlowej (...)Warchoł –(...) Spółki JawnejwS.
o wpis hipotek wksięgach wieczystych (...),
na skutek apelacjiM. S.od pkt III postanowienia Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt Dz.KW 1746/09, Dz.KW 1831/09 i Dz.KW 1834/09

postanawia:

I
oddalić apelację,

II
ustalić, że koszty postępowania strony ponoszą we własnym zakresie.

SSO Małgorzata Grzesik SSO Zbigniew Ciechanowicz SSO Marzenna Ernest

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. Sąd Rejonowy w Gryficach w sprawie sygn. akt V Dz, Kw.(...),(...),(...),(...),(...),(...)KW nr(...)w pkt III oddalił wniosek wnioskodawcyP. B.o wpis hipoteki kaucyjnej łącznej na wniosek Dz. Kw. 1746/09, Dz. Kw 1831/09, Dz. Kw. 1834/09.
W uzasadnieniu wskazał, iż jak wynika z treściksiąg wieczystych KW nr (...)w dziale III dokonano wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji w dniu 2 grudnia 2003 r. do których nastąpiły kolejne przyłączania. Sąd przytoczył treśćart. 930 § 3 k.p.c.wskazując, iż obciążania przez dłużnika nieruchomości po jej zajęciu jest nieważne.
Apelację (błędnie nazwaną zażaleniem) od powyższego postanowienia o oddaleniu wniosku o wpis hipoteki kaucyjnej łącznej wniósłM. S.wnosząc o zmianę postanowienia. Do odwołania załączył kserokopię postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w ŚrodzieW.. wydanym w sprawie KM 932/03 o stwierdzeniu umorzenia postepowania egzekucyjnego z dnia 21.02.(...). z mocy samego sprawa na podstawieart. 823 k.p.c.m.in. co do nieruchomości objętychksięgą wieczystą KW nr (...).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z treściąart. 925 § 1 k.p.c.w stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jako też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów. Natomiast zgodnie zart. 927 § 1 k.p.c.Wierzyciel, który skierował egzekucję do nieruchomości po jej zajęciu przez innego wierzyciela, przyłącza się do postępowania wszczętego wcześniej i nie może żądać powtórzenia czynności już dokonanych; poza tym ma te same prawa co pierwszy wierzyciel. § 2. W przypadku, o którym mowa w§ 1, komornik składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów.
Podkreślić zatem należy, iż pierwsze zajęcie nieruchomości nie wyklucza dokonania kolejnego w interesie i na rzecz innego wierzyciela. O ile nie jest to powtórzenie pierwszego zajęcia, to ma ono zagwarantować każdemu wierzycielowi udaremnienie usunięcia rzeczy spod egzekucji.
Jak wynika z odpisu Kw nr(...)na dzień 31 marca 2009 r. egzekucja z nieruchomości prowadzona była już w szeregu spraw m.in. w sprawie Km 1072/04, Km 1073/04,(...), km 2637/04, km1877/03, km 1517/04,(...),(...), Km 1752/05, Km 1395/05, Km 445/07, km 1089/05, km 1079/08, km 15373/08, km 1722/08, Km 1578/08, km 1648/08,(...), km 1605/08, km 1819/08, km 1913/08, km 179/09, 130/09, 322/09, 321/09, km 353/09.
W tym stanie rzeczy rację należy przyznać Sądowi I instancji, iż dokonana 27 marca 2009 r. czynność w postaci ustanowienia przezP. B.hipoteki kaucyjnej m.in. na rzecz apelującego była nieważna w myśliart. 930 § 3 k.p.c.. Na ten moment bowiem nieruchomość była zajęta na rzecz innych jeszcze wierzycieli zgodnie zart. 927 § 1 k.p.c., a nie tylko na rzecz(...) Sp. z o.o.
R.legisart. 930 § 3 k.p.c.wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 29 kwietnia 2008 r. (III CZP 15/08) stwierdzając, że przepis ten dodany został doKodeksu postępowania cywilnegoprzez ustawę z 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804), która weszła w życie z dniem 5 maja 2005 r., gdyż wcześniej w judykaturze utrwalił się pogląd, że do obciążenia przez dłużnika nieruchomości po jej zajęciu ma zastosowanieart. 930 § 1 k.p.c., zgodnie z którym czynność prawna obciążająca nieruchomość była ważna, ale nie wywierała wpływu na dalszy bieg egzekucji. Ustawodawca miał wątpliwość, czy obciążenie nieruchomości może być prawidłowo uznawane za „rozporządzenie”, o którym mowa wart. 930 § 1 k.p.c.i dlatego doart. 930dodał§ 3. Po nowelizacjiKPCobciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. Z treści tego przepisu należy wyciągnąć dwa wnioski. Po pierwsze, nie każde obciążanie nieruchomości jest nieważne, ale tylko to dokonane przez dłużnika. Po drugie, wszelkie obciążenia dokonywane przez dłużnika z mocy prawa są nieważne (zob. Łukasz Matys, NIERUCHOMOŚCI 2015, Nr 8, za SIP Legalis).
Powyższych wniosków nie zmienia również okoliczność, iż na mocy postanowień Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowy w GryficachJ. K.o umorzeniu egzekucji z nieruchomości we wszystkich wskazanych sprawach w oparciu o treśćart. 985 § 1 k.p.c.- czynności zajęcia podlegały uchyleniu i na wniosek wykreśleniu z księgi wieczystej (tom IXKW (...)). Co ważne bowiem postanowienia komornika pochodzą z października 2010 r., a więc z daty po dokonaniu czynności obciążającej nieruchomość, co w żaden sposób nie może jej konwalidować i czynić wniosek o wpis skutecznym.
Dodać tutaj należy, że kwestia odpowiedniego stosowania w postępowaniu wieczystoksięgowymart. 316 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.w sytuacji zmiany okoliczności sprawy między wydaniem zaskarżonego postanowienia o wyrokowaniem przez sąd odwoławczy została rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. (III CZP 80/09). Sąd Najwyższy przyjął, że sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku. Nie ma podstaw do stosowania przez sąd wieczystoksięgowyart. 316 § 1 k.p.c., który umożliwia i nakazuje sądowi rozpoznającemu sprawy w procesie ocenę całokształtu rzeczy przed wydaniem wyroku. Dodać należy, że wedługart. 6268§ 2 k.p.c., sąd rozpoznając wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd prowadzący księgi wieczyste ocenia zatem jako materiał dowodowy jedynie dokumenty mające stanowić podstawę wpisu, które są składane równocześnie z samym wnioskiem.
Stanowisko przyjęte w uchwale z dnia 16 grudnia 2009 r., zostało podtrzymane przez Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach: z dnia 1 czerwca 2011 r., II CSK 481/10, z dnia 6 kwietnia 2011 r., I CSK 367/10, z dnia 17 lutego 2011 r., IV CSK 311/10, z dnia 27 lipca 2010 r., II CSK 122/10, czy z dnia 27 lipca 2010 r., II CSK 155/10.
W tych okolicznościach na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.apelacja w całości podlegała oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., uznając, że w postępowaniu wieczystoksięgowym brak jest podstaw do odstąpienia od reguły zawartej w tym przepisie. Z istoty postępowania wieczystoksięgowego wynika bowiem, że nie występuje w nim kolizja interesów uczestników postępowania. Jest to bowiem postępowanie rejestrowe, nie ma w nim możliwości rozstrzygania sporów o własność czy prowadzenia jakiegokolwiek postępowania rozpoznawczego, jak to ma miejsce w innych postępowaniach niespornych (tak samo Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lipca 2010 r., II Cz 54/10).
SSO Małgorzata Grzesik SSO Zbigniew Ciechanowicz SSO Marzenna Ernest

ZARZĄDZENIE
1. Odnotować, zakreślić
2. Doręczyć: wnioskodawcy i skarżącemu z pouczeniem o skardze kasacyjnej.
3. zwrócić akta wieczystoksięgowe ze względu na ich ilość.
Dnia 23 lutego 2018 r.