Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 152/15
Data wyroku: 2017-12-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Sylwia Staniszewska

Sygn. akt: I Ns 152/15

POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Sylwia Staniszewska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Dorota Cichorz-Dąbrowska

po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. w Szczytnie na rozprawie
sprawy z wnioskuS. D.
z udziałemL. D.,Z. D.
o dział spadku i zniesienia współwłasności
postanawia:

I
dokonać zniesienia współwłasności:a) samochodu osobowego markiP. (...)nr podwozia(...)o wartości 3000 zł,b) oszczędności zgromadzonych wBanku (...)na koncie oszczędnościowym nr(...)o wartości 0,19 zł,c) oszczędności zgromadzonych w(...) Bank (...) S.A.na rachunku oszczędnościowym nr(...)- (...)o wartości 32,31 złoraz działu spadku poB. D.zmarłym dnia 3.02.2014 r. wK.ostatnio stale zamieszkałego wK., którego spadkobiercy zostali ustaleni postanowieniem Sądu Rejonowego w Szczytnie z dnia 16.10.2014 r. w sprawie sygn. akt(...)w skład którego wchodzi udział wynoszący ½ części w prawie własności:a) samochodu osobowego markiP. (...)nr podwozia(...)o wartości 3000 zł,b) oszczędności zgromadzonych wBanku (...)na koncie oszczędnościowym nr(...)o wartości 0,19 zł,c) oszczędności zgromadzonych w(...) Bank (...) S.A.na rachunku oszczędnościowym nr(...)- (...)o wartości 32,31 złw ten sposób, że:a) samochód osobowy markiP. (...)nr podwozia(...)o wartości 3000 zł,b) oszczędności zgromadzone wBanku (...)na koncie oszczędnościowym nr(...)o wartości 0,19 zł,c) oszczędności zgromadzone w(...) Bank (...) S.A.na rachunku oszczędnościowym nr(...)- (...)o wartości 32,31 zł

przyznać na wyłączną własność uczestniczceZ. D.bez spłat na rzecz wnioskodawcyS. D.i uczestnikaL. D.,

II
wartość przedmiotu sprawy ustalić na kwotę 3.032,50 zł,

III
koszty postępowania strony ponoszą we własnym zakresie,

IV
nakazać ściągnąć od wnioskodawcy i uczestników na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy w Szczytnie po 929,85 zł tytułem kosztów sądowych wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa. .

INs 152/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaS. D.wniósł o dokonanie działu spadku poB.dziczek zmarłym dnia 3.02.2014 r. w skład którego wchodzi nieruchomość rolna o pow. 16,61 ha, zabudowanej położonej wK., samochodu markiP., oszczędności zgromadzonych wbanku (...) S.A.i wBanku (...) S.A.przez przyznanie uczestnikom tych składników.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że postanowieniem z dnia 16.10.2014 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie stwierdził nabycie spadku poB. D.. Wnioskodawca i uczestnicy są jedynym jego spadkobiercami. W skład spadku wchodzi majątek wymieniony we wniosku, który jest we władaniu uczestników.
UczestnicyZ. D.iL. D.w odpowiedzi na wniosek podnieśli, że w skład spadku poB. D.wchodzi jedynie samochód markiP., stanowiący współwłasność małżeńską zZ. D.. Gospodarstwo rolne zostało darowane przezB. D.iZ. D.synowiL. D.. Nie wiedzą czy w skład spadku wchodzą oszczędności. (k.58)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

B. D.zmarł w dniu 3.02.2014 r. wK.ostatnio na stałe mieszkała wK.. W chwili śmierci był żonaty zZ. D., miał trzech synówS. D.,L. T.dziczek iJ. D..J. D.w dniu 11.07.2014 r. odrzucił spadek po ojcuB. D., jego zstępnie:M. D.iG. D.w dniu 16.10.2014 r. odrzucili spadek po dziadkuB. D.. Postanowieniem z dnia 16.10.(...). w sprawie sygn. akt(...), Sąd Rejonowy w Szczytnie stwierdził, że spadek poB. D.na podstawie ustawy nabyli żonaZ. D.oraz synowieS. D.iL. D.po 1/3 części każde z nich. (dowód: dokumenty akt(...)k.30, 37, 39)
B. D.iZ. D.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej byli współwłaścicielami samochodu osobowego markiP.o wartości 3.000 zł. (bezsporne)
B. D.iZ. D.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej byli współwłaścicielami nieruchomości rolnej zabudowanej położonej wK.o pow. 30,08 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). (bezsporne) Umową z dnia 9.02.1996 r. nieruchomość tą darowali synowiL. D., który jednocześnie tą umową ustanowił na ich rzecz prawo dożywocia. (dowód: odpis księgi wieczystej k. 9-10) Wartość tej nieruchomości według stanu na datę dokonania darowizny wynosi 699.000 zł. (dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. W.k. 67-129)
B. D.miał oszczędności zgromadzone wBanku (...)i w(...) Bank (...) S.A.WBanku (...)stan oszczędności na datę śmierciB. D.wynosił 0,19 zł.(...) Bank (...) S.A.stan oszczędności na datę śmierciB. D.wynosił 32,31 zł. (dowód: informacje k. 28, 29) Oszczędności zgromadzone w tych bankach stanowiły majątek wspólny małżonkówB. D.iZ. D.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Oszczędności zgromadzone przezB. D.iZ. D.w Bankach zostały wypłacone przezJ. D.wBanku (...)w dniu 15.11.2013 r. w kwocie 31.051,33 zł, a wbanku (...)w dniu 29.11.2013 r. w kwocie 118.675,38 zł. (dowód: informacje k.153- 156,160-185, 199)
WnioskodawcaS. D.kupił wO.nieruchomość z rozpoczętą budową domu mieszkalnego.B. D.iZ. D.pomagali mu przy dokończeniu budowy tego domu przekazując materiały budowlane. Wartość tej darowizny wynosi 1/3 wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości wynosi 300.000 zł. (bezsporne) Wnioskodawca otrzymał od rodziców samochód markiF. (...). Po okresie jego używania samochód przekazał bratuJ., który z niego korzystał a następnie przekazał go do korzystania najmłodszemu z braci uczestnikowiL. D.. (bezsporne)
Ponadto powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy i uczestników k. 202

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 684 k.p.c.w sprawie o dział spadku Sąd ustala skład i wartość spadku ulegającego podziałowi. W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.(art. 686 k.p.c.) Skład i wartość majątku spadkowego sąd ustala na datę śmierci spadkodawcy.
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców, a sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. (art. 1037.§ 1 k.c.,art. 1038.§ 1k.c.)
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób bezsporny wynika, że w skład spadku poB. D.należy udział wynoszący ½ części w prawie własności samochodu osobowego markiP.. Wnioskodawca i uczestnicy w sposób bezsporny ustalili bowiem, że samochód ten stanowił własnośćB. D.iZ. D.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Bezspornie też ustalili, że wartość tego samochodu wynosi 3.000 zł. (k.58, 202)
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, informacji nadesłanych przez Banki, wynika że na nazwiskoB. D.były prowadzone wBanku (...) S.A.rachunki i lokaty. Z informacji tych wynika, że stan oszczędności na datę śmierciB. D.wynosił: wBanku (...)- 0,19 zł, w(...) Bank (...) S.A.- 32,31 zł. Przy czym wnioskodawca i uczestnicy zgodnie stwierdzili, że oszczędności te stanowiły majątek wspólny małżonkówB. D.iZ. D.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, a zatem do spadku poB. D.należy udział wynoszący ½ części w tych oszczędnościach. Z dokumentów tych wynika, że oszczędności zgromadzone w tych Bankach, przed śmierciąB. D.zostały wypłacone przez jego synaJ. D., wBanku (...)w dniu 15.11.2013 r. w kwocie 31.051,33 zł, a wbanku (...)w dniu 29.11.2013 r. w kwocie 118.675,38 zł. Zdaniem sądu, nawet jeżeli przyjąć, że pobrane przezJ. D.oszczędności zgromadzone na rachunkachB. D.stanowiły darowizny na jego rzecz, to nie można ich zaliczyć na schedę spadkową, gdyż zgodnie zart. 1039 k.c.zaliczenie darowizn na schedę spadkową następuje między spadkobiercami dokonującymi działu spadku.J. D.i jego zstępni nie są zaś spadkobiercamiB. D., odrzucili skutecznie spadek poB. D..
Zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, żeB. D.iZ. D.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej byli współwłaścicielami nieruchomości rolnej zabudowanej położonej wK.o pow. 30,08 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)oraz, że umową z dnia 9.02.1996 r. nieruchomość tą darowali synowiL. D., który jednocześnie tą umową ustanowił na ich rzecz prawo dożywocia. Wartość tej nieruchomości według opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomościM. W.według stanu na datę śmierciB. D., tj. na dzień 3.02.2014 r. i cen z daty sporządzenia opinii wynosi 966.000 zł a wartość rynkowa prawa dożywocia wynosi 87.000 zł. Opinia ta nie była kwestionowana przez wnioskodawcę i uczestników, również sąd ją podzielił.
Wnioskodawca i uczestnicy zgodnie ustalili, że uczestnik (obdarowany)L. D.dokonała nakładów na tą nieruchomość a ich wartość oszacowali na kwotę 250.000 zł. (k.149 odwr.)
Opierając się na wiarygodnej opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości po odjęciu wartości prawa dożywocia i wartości nakładów dokonanych przez uczestnikaL. D., Sąd przyjął że wartość nieruchomości na datę dokonania darowizny wynosi 629.000 zł.
Wnioskodawca i uczestnicy zgodnie również stwierdzili, żeB. D.iZ. D.pomagali wnioskodawcyS. D.przy dokończeniu budowy domu kupionego przez niego wO.przekazując materiały budowlane. Ustalili (k.149 odwr., 202), że wartość tej darowizny wynosi 1/3 wartości nieruchomości, a wartość nieruchomości wynosi 300.000 zł, a zatem wartość darowizny należy ustalić na kwotę 100.000 zł.
Zgodnie zart. 1039.§ 1 k.c.jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Jeżeli wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegających zaliczeniu przewyższa wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny lub zapisu windykacyjnego, ani spadkobiercy zobowiązanego do ich zaliczenia.(art. 1040 k.c.)
Mając na uwadze powyższe rozważania sąd uznał, że spadkodawcaB. D.dokonał na rzecz uczestnikaL. D.darowizny podlegającej zaliczeniu na schedę spadkowa w kwocie 349.500 zł, a na rzecz wnioskodawcy darowizny podlegającej zaliczeniu na schedę spadkowa w kwocie 50.000 zł. (1/2 wartości darowizn poczynionych przez małżonkówB.iZ. D.)
Wartość majątku spadkowego pozostawionego przez spadkodawcęB. D.wynosi 1516,25 zł. Do tej wartości należy doliczyć wartości darowizny poczynionych przez spadkodawcę, tj. kwoty 349.500 zł. i 50.000 zł. Kwota stanowiąca podstawę do ustalenia wartości sched spadkowych wynosi zatem 401.016,25 zł, która należy podzielić na 3 (tyle wynoszą udziały spadkobierców) Wartość schedy spadkowej każdego spadkobiercy wynosi zatem 133.672 zł.
Wartość otrzymanej przez uczestnikaL. D.darowizny od ojca przewyższa wartość jego schedy spadkowej, a więc stosownie doart.1040 k.c.sąd nie uwzględnił zarówno jego jak i otrzymanej przez niego darowizny przy dziale spadku.
Należało zatem dokonać działu spadku międzyZ. D.i wnioskodawcąS. D.. Wartość majątku spadkowego pozostawionego przez spadkodawcęB. D., jak wcześniej ustalono, wynosi 1516,25 zł. Do tej wartości należy doliczyć wartości darowizny poczynionej przez spadkodawcę, na rzecz wnioskodawcy w kwocie 50.000 zł. Kwota stanowiąca podstawę do ustalenia wartości sched spadkowych wynosi zatem 51.516,25 zł. Kwotę tą należy podzielić na 2 (tyle wynoszą udziały spadkobierców) Wartość schedy spadkowej każdego spadkobiercy wynosi zatem 25.758,12 zł. Wartość otrzymanej przez wnioskodawcę darowizny od ojca przewyższa wartość jego schedy spadkowej, a więc stosownie doart.1040 k.c.sąd nie uwzględnił zarówno jego jak i otrzymanej przez niego darowizny przy dziale spadku.
Sąd nie rozliczał darowizny w postaci samochoduF. (...)uznając, że była to darowizna zwyczajowo przyjęta w rodzinie, gdyż każdy z synówB. D.korzystał z tego samochodu.
Z tych też dokonując zniesienia współwłasności i działu spadku poB. D.sąd przyznał składniki majątku uczestniczceZ. D.bez obowiązku spłaty na rzecz wnioskodawcy i uczestnikaL. D.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na mocy powołanych przepisów iart.617, 618, 622 k.p.c.,680 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na mocyart. 520 § 1 k.p.c.uznając, że rozstrzygnięcie sprawy jest w interesie wszystkich. O kosztach sądowych orzeczono na mocy art. 113 u.k.s.c. ściągając je od wnioskodawcy i uczestników stosownie do wielkości ich udziałów w majątku spadkowym.

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

(...)