Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 460/18
Data wyroku: 2018-10-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kosecka-Sobczak

Sygn. akt VI Ka 460/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodnicząca:E. S.
Protokolant: st. sekr. sąd.I. N.

przy udziale przedstawiciela Naczelnika Urzędu Skarbowego wE.M. P.
po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 r.,
sprawyW. N. (1)
s.A.iM.,ur. (...)wD.
oskarżonego zart. 57§ 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kks
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego wI.
od wyroku Sądu Rejonowego wI.
z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II W 409/17
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu wI.do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 460/18

UZASADNIENIE
W. N. (1)został oskarżony o to, że:
I. jako Prezes Zarządu Spółki zograniczoną odpowiedzialnością (...)w(...),(...)-(...) L.i osoba odpowiedzialną z ramienia pełnionej funkcji, będąc zobowiązanym do terminowego odprowadzania podatków do Urzędu Skarbowego wI., w okresie od 20 września 2015 roku do 20 stycznia 2016 roku, uporczywie nie wpłaca w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od VIII-XII 2015r. w łącznej wysokości 137.355,00 zł oraz uporczywie nie wpłaca w terminie do 31.03.2016r. podatku dochodowego od osób prawnych, wynikającego z zeznania rocznego CIT 8 za 2015 rok w wysokości 170.982,00 zł; Powyższym naruszono art. 25 ust. 1 a i art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.), tj. o popełnienie wykroczenia skarbowego zart. 57§1 k.k.s.w zw. zart. 9§3 k.k.s.,
Il. jako Prezes Zarządu Spółki zograniczoną odpowiedzialnością (...)w(...),(...)-(...) L.i osoba odpowiedzialna z ramienia pełnionej funkcji, będąc zobowiązanym do terminowego odprowadzania podatków do Urzędu Skarbowego wI., w okresie od 26 października 2015r. do 25 listopada 2016r. uporczywie nie wpłaca w terminie podatku dochodowego od towarów i usług za miesiące IX-XII.2015r., III-V, VIII-X.2016r. w łącznej wysokości 165.802,00 zł; Powyższym naruszono przepisyart. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług(Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. i Dz. U z 2016 r., poz. 710 ze zm.) tj. o popełnienie wykroczenia skarbowego zart. 57§1 k.k.s.w zw. zart. 9§3 k.k.s.
Sąd Rejonowego wI.w wyroku z dnia 12 grudnia 2017r. w sprawie II W 409/17 rozstrzygnął, iż:
I. na podstawieart. 17§1 pkt. 6 k.p.k.w zw. zart. 113§ 1 k.k.s.w zw. zart. 51 §1 k.k.s.umarza postępowanie przeciwkoW. N. (1)w zakresie czynu opisanego w punkcie I;
II. uznaje oskarżonegoW. N. (1)za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu wpunkcie II., czyn ten kwalifikuje jako wykroczenie skarbowe zart. 57§1 k.k.s.w zw. zart. 9§3 k.k.s.i za to na podstawie tych przepisów skazuje go, zaś na podstawieart. 57§1 k.k.s.w zw. zart. 48§1 i §4 k.k.s.wymierza mu karę grzywny 4.000 zł,
III. na podstawieart. 113§1 k.k.s.w zw. zart. 627 k.p.k.w zw. zart. 1 i 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. Z 1983 r. Nr 49 poz. 223 z poźn. zm.) zasądza od oskarżonego na rzecz .Skarby Państwa ½  kosztów sądowych oraz kwotę 400 zł tytułem opłaty.
Apelacje od ww wyroku wnieśli oskarżyciel publiczny i obrońca oskarżonego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wI.zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej:
-umorzenia postępowania w zakresie czynu opisanego w punkcie I
-wysokości kary na niekorzyść oskarżonego opisanego w punkcie II
i stawiając te zarzuty wniósł o o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu wI..
Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości na korzyśćW. N.i wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych a co za tym idzie obrazę prawa materialnego tj.art. 57 § 1 Kodeksu Karnego Skarbowegopoprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że zachowanie oskarżonego wyczerpywało znamiona wykroczenia z ww. artykułu, podczas gdy oskarżonemu nie można przypisać winy, a nadto brak jest znamiona uporczywości.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od obydwu zarzucanych mu czynów wskutek uznania, że zachowanie obwinionego nie wypełniło znamionartykułu 57 § 1 k.k.s.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zasadny był zarzut z apelacji Naczelnika Urzędu Skarbowego wI., co do obrazy przepisów prawa, która skutkowała nieprawidłowym umorzeniem postępowania z pkt. I zaskarżonego wyroku.
Bowiem ze wskazanego przez sąd I instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia z pkt. I zaskarżonego wyrokuart. 51 §1 kkswynika, że „Karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Przepisyart. 44 § 2-4 i 6-7stosuje się odpowiednio”, a z§ 2tego artykułu, że „Jeżeli w okresie przewidzianym w§ 1wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność popełnionego przez niego wykroczenia skarbowego ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.” A w niniejszej sprawieW. N.postawiono zarzuty popełnienia wykroczeń skarbowych zart. 57§1kkspolegających na uporczywym nie wpłacaniu w terminie podatków. Ze „słowniczka” zawartego wart. 53 kks, a dokładnie§ 29tego artykułu wynika, że przepisy§ 27(dot. należności publicznoprawnej uszczuplonej czynem zabronionym) i§ 28(dot. narażenia na uszczuplenie należności publicznoprawnej czynem zabronionym) stosuje się odpowiednio m.in. do pojęcia użytego wart. 57§1kkstj. „nie wpłaca w terminie podatku”. Natomiast wart. 44§3 kkstj. przepisie, który stosuje się również do ustalenia przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego (co wynika z treścizdania drugiego art. 51§1kks), to wyraźnie wskazano, że „bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności”, co powoduje, że również i bieg przedawnienia wykroczenia skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej poprzez nie wpłacanie w terminie podatku rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności.
Rację ma zatem oskarżyciel publiczny, że skoroW. N.miał w zakresie zarzutu z pkt. I uporczywie nie wpłacić w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w okresie do 20 stycznia 2016r. oraz uporczywie nie wpłacać w terminie do 31.03.2016r. podatku dochodowego od osób prawnych, to bieg przedawnienia tego wykroczenia skarbowego zart. 57§1kkszarzucanego w pkt. I rozpoczynał się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności tj. rozpoczynał się z dniem 31 grudnia 2016r. Skoro zaś wszczęto dochodzenie w tej sprawie 28 kwietnia 2017r., to wszczęcie to nastąpiło w trakcie biegu terminu roku od czasu jego popełnienia zart. 57§1kks, a w myślart. 51§2kksbieg tego terminu przedawnienia uległ jeszcze wydłużeniu o dalsze dwa lata, a więc ewentualne przedawnienie karalności tego wykroczenia mogło nastąpić dopiero po upływie okresu 3 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności tej należności tj. od 31 grudnia 2016r (patrz: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2015 r.V KK 411/14 z tezami „Art. 44 § 3 KKSw zw. zart. 51 § 1 i 2 KKSi w zw. zart. 53 § 27-29 KKS, bieg przedawnienia karalności czynów polegających na uszczupleniu należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności” i „Bieg terminu przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego polegającego na uszczupleniu należności publicznoprawnej rozpoczyna się nie od czasu jego popełnienia, ale z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności.”, opubl. Biuletyn SN Pr. Kar.(...)).
A w świetle powyższego nie można było zgodzić się z rozstrzygnięciem zawartym w pkt. I zaskarżonego wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie czynu opisanego w pkt. I z powodu przedawnienia jego karalności. Z uwagi zaś na to, że w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisyKodeksu postępowania karnego(art. 113 kks), to z powodu przepisu zart. 454§1 kpk, który zakazuje sądowi odwoławczemu skazanie oskarżonego, co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie, to należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto w sytuacji, gdy postawiono mu dwa zarzuty za czyny polegające na uporczywym nie wpłacaniu w terminie podatku, a ustalono, że nieprawidłowo umorzono postępowanie co do jednego z tych czynów, to w przypadku przypisaniaW. N.sprawstwa obu zarzucanych czynów zajdą podstawy do wymierzenia za nie stosownej nowej odpłaty karnej, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenia przedwczesności rozpoznania zarzutu rażącej niewspółmierności kary z apelacji oskarżyciela co do rozstrzygnięcia z pkt. II zaskarżonego wyroku.
Ponadto należy stwierdzić, że apelacja obrońcy oskarżonego nie mogła doprowadzić do wnioskowanego przez obrońcę uniewinnienia oskarżonego. Zarzucane zachowania trwały przez dłuższy okres czasu, stąd nie można zgodzić się z autorem apelacji, by zaświadczenie wydane 18 marca 2016r. przez Naczelnika US o niezaleganiu w podatkach, było wystarczające dla tego by oskarżony nie podjął np. działań związanych z odroczeniem płatności podatków czy choćby częściowym ich zapłaceniem by uchronić się od zarzutu uporczywości w niepłaceniu podatków. Oskarżony i obrońca skupili się na opisaniu współpracy i faktur dot. odbiorcy mebli(...)wP., w oparciu o które powstał obowiązek w zakresie podatku od towarów i usług, w kwotach ujętych w deklaracjach Vat-7, przy czym precyzyjnie nie wskazali czy w deklaracjach Vat-t ujęto tylko obrót z tym kontrahentem. Nie można też zapominać, że postawiono oskarżonemu również zarzut zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych (co do którego postępowanie niesłusznie umorzono), a przedmiotem opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych jest cały dochód, a nie tylko ten który miałby zostać osiągnięty z tytułu mebli dostarczonychspółce (...)wP.. Ponadto deklaracja CIT-8 za 2015r. została złożona 30.03.2016r. tj. po dacie wydania zaświadczenia z 18 marca 2016r., a według zarzutu z pkt. I to ten dokument CIT-8 złożony 30.03.2016r, też stał się źródłem zobowiązania podatkowegoW. N.działającego za spółkę z o.o., którego nie dopełnił. Oskarżony praktycznie zaś nie odniósł się w swoich wyjaśnieniach do zaległości w tym podatku, a skupił na losach współpracy zfirmą (...), zaś świadekA. Ł.opisała przecież, że spółka zarządzana przez oskarżonego była w średniej kondycji finansowej, bo stosunki handlowe z innymi kontrahentami – poza(...)tj.A. M.iA.„były w porządku”. Z tego zaś wynika, że prawdopodobnie osiągano pewne dochody, które mogły być przeznaczone na zapłatę choćby części podatków, co powinno zostać dokładnie wyjaśnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. A z tych powodów nie można było uwzględnić apelacji obrońcy oskarżonego. Tym bardziej, że nie podlegał też uwzględnieniu jego pogląd co do przedawnienia karalności czynu z pkt. I wyroku, co omówiono powyżej.
Nie stwierdzając więc aktualnie zasadności zarzutów z apelacji obrońcy oskarżonego, a zgadzając się z podstawowym zarzutem z apelacji oskarżyciela o braku przedawnienia karalności czynu z pkt. I, to na mocyart. 437kpkw zw. zart. 113§1kksuchylono zaskarżony wyrok i sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu wI.do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe ponownie w całości, dokonać dokładnych ustaleń co do kondycji spółki i osiąganych dochodów w okresie, gdy jej Prezesem był oskarżony, w tym i na tle współpracy z innymi kontrahentami niż(...)wP.. W szczególności winien przy przesłuchaniu oskarżonego zwrócić uwagę na te kwestie, w tym w odniesieniu do zarzutu z pkt. I. A także rozpytać oskarżonego i świadkaA. Ł.czy w deklaracjach Vat-7 wskazanych w zarzucie uwzględniano tylko dostawę towarów i świadczenie usług dla(...)wP., czy też i dot. innych kontrahentów, jeżeli tak, to w jakich proporcjach co do każdego z kontrahentów, a także jakie były źródła dochodu spółki za 2015-2016r., czy spółka realnie osiągała dochody, a jeżeli tak to jakiej wielkości. A następnie winien ocenić czy oskarżony uporczywie nie płacił podatków wskazanych w zarzutach, ewentualnie – w przypadku przypisania mu popełnienia zarzucanych wykroczeń skarbowych -ustalić odpłatę karną, przy uwzględnieniu czynników zart. 13§1kks.