Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 464/18
Data wyroku: 2018-07-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Artur Tomanek, Grażyna Szyburska-Walczak, Maria Pietkun
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.6 ust.1 pkt.5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III A Ua 464/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lipca 2018 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Maria Pietkun /spr./
Sędziowie: SSA Grażyna Szyburska-Walczak
SSO del. Artur Tomanek
Protokolant: Katarzyna Wojciechowska
po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wysokość zaległości składkowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą
na skutek apelacjiM. C.
od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt V U 1794/17

I
o d d a l a apelację;

II
zasądza od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 240,- zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem z dnia 16.01.2018 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyniM. C.od decyzji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 30.08.2017 r. w przedmiocie ustalenia wysokości nieopłaconych składek oraz zasądził od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej kwotę 3.600,- zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyniM. C.od dnia 9 marca 2015 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwąSalon (...).
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V U 1967/16, Sąd Okręgowy w Opolu oddalił odwołanieM. C.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 24 sierpnia 2016 r. stwierdzającej, że od 1 listopada 2015 r. właściwym dla wnioskodawczyni w zakresie ubezpieczeń społecznych jest ustawodawstwo polskie w związku z zatrudnieniem w przedsiębiorstwie mającym siedzibę na terenie Słowacji –firmie (...)s.r.c. wČ..
Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 8 marca 2017 r.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2017 r.(...) OddziałwO.stwierdził, żeM. C.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz fundusz pracy.
Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 20.747,70 zł, obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.
Przy tak poczynionych ustaleniach Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie nie jest zasadne.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni jako płatnik składek, na podstawieart. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. j.t. 201/1778 ) jest obowiązana według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
Wyrok wydany w poprzednim procesie jest prawomocny i wiążący zgodnie zart. 365 kpc.
Nadto prawidłowość wydania przez organ rentowy decyzji z dnia 24 sierpnia 2016 r. zweryfikowana została w sprawie toczącej się w Sądzie Okręgowym w Opolu pod sygn. V U 1967/16 - gdzie oddalono odwołanie wnioskodawczyni od decyzji organu rentowego potwierdzającej, iż od dnia 01 listopada 2015 r. ustawodawstwem właściwym dla niej, w zakresie ubezpieczeń społecznych, jest ustawodawstwo polskie, w związku z zatrudnieniem w przedsiębiorstwie mającym siedzibę na terenie Słowacji,firmie (...)s.r.o. Sporna decyzja z dnia 30 sierpnia 2017 r. stanowi konsekwencję uprawomocnienia się decyzji z dnia 24 sierpnia 2016 r.
Sąd w niniejszym procesie jest związany ustaleniami faktycznymi i prawnymi Sądu Okręgowego, poczynionymi w sprawie o sygn. V U 1967/16.
Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie powołanych przepisów, stosownie do treściart. 47714§ 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu uzasadnia przepisart. 98 §1w zw. Zart. 99 i art. 108 § 1 k.p.c.Wysokość kosztów wynika z treści § 2 pkt 5 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, który określa stawkę minimalną w sprawach przy wartości przedmiotu sprawy wynoszącej powyżej 10.000,- zł do 50.000,- – na 3.600,- zł. Sąd zasądził zatem od wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego tę właśnie kwotę tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, tj. w minimalnej stawce.
Apelację od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to:art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. j.t. 201/1778), poprzez jego zastosowanie, kiedy to w okresie od lipca 2015 r. do kwietnia 2017 r. nie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, została wyrejestrowana z polskiego systemu ubezpieczeń społecznych; art. 47 ust. 1 pkt 2 b i 2 c powołanej ustawy.
Poprzez błędne przyjęcie, że to wnioskodawczyni była zobowiązana do złożenia deklaracji rozliczeniowej za sporny okres, co miało upoważniać organ rentowy do wyliczenia zaległości składkowych, skoro skarżąca została wyrejestrowana z polskiego systemu. Nadto zarzuca naruszenie prawa procesowego, a toart. 328 § 2 kpc, poprzez wskazanie tylko jednej przyczyny wszczęcia postępowania w przedmiocie zaległości składkowych, tj. wykonywania działalności gospodarczej na terenie kraju, kiedy strona została z tego systemu wyłączona oraz zart. 233 § 1 kpc, poprzez zaniechanie w tym zakresie wszechstronnego rozważenia całości zebranego materiału dowodowego, kiedy wnioskodawczyni faktycznie, oprócz prowadzenia działalności gospodarczej, wykonuje pracę najemną na Słowacji.
Przy tak sformułowanych zarzutach skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenie od strony pozwanej kosztów procesu.
Organ rentowy w odpowiedzi na apelację wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył.
Apelacja wnioskodawczyni nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty w znacznej mierze nie odnoszą się do istoty sporu.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30.08.2017 r. organ rentowy stwierdził, że wnioskodawczyniM. C., jako osoba prowadząca pozarolnicza działalność gospodarczą, jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od lipca 2015 r. do kwietnia 2017 r.
Wnioskodawczyni w ogóle zdaje się nie zauważać, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 1.02. 2017 r. oddalono jej odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 24.08.2016 r. (sygn. akt VU 1967/16), stwierdzającej, że w spornym okresie wnioskodawczyni podlega polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych. Wyrok ten jest prawomocny i jest bezwzględnie wiążący pomiędzy stronami, co do wskazania właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych, zgodnie zart. 366 kpc. W tym samym przedmiocie pomiędzy tymi samymi stronami nie może toczyć się ponownie postępowanie sądowe, co do ustalenia jakiemu ustawodawstwu podlega wnioskodawczyni w spornym okresie .
Zarzuty apelacji odnoszące się do faktu wyrejestrowania się wnioskodawczyni z polskiego ubezpieczenia społecznego, wobec podjęcia zatrudnienia na terenie Słowacji, w niniejszym procesie są bezprzedmiotowe. Czynności faktyczne, które podjęła strona w zakresie owego wyrejestrowania z polskiego systemu ubeczeń społecznych, zostały zniwelowane opisanym wyżej prawomocnym wyrokiem, oddalającym odwołanie od decyzji wskazującej na polskie ustawodawstwo jako właściwe. Skoro wnioskodawczyni prowadziła w spornym okresie pozarolniczą działalność gospodarczą, obowiązkiem jej było opłacanie z tego tytułu należnych składek. Trwanie wnioskodawczyni w przekonaniu o skutecznym wyłączeniu z ubezpieczeń społecznych w Polsce, było bezzasadne. Jedynym tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym od lipca 2017 r., było prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniuart. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. j.t. 201/1778).
Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, iż stosownie do art. 46 ust. 1 powołanej ostatnio ustawy, wnioskodawczyni była zobowiązana obliczać i odprowadzać należne z tego tytułu składki.
Skarżąca podnosi w apelacji zarzuty, które są bezprzedmiotowe dla niniejszej sprawy, bowiem stanowiły istotę sporu zakończonego prawomocnym wyrokiem wiążącym bezwzględnie w niniejszej sprawie.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że polski organ ubezpieczeniowy, czy sąd powszechny, nie są uprawnione do oceny istnienia tytułu ubezpieczenia społecznego wykonywanego na terenie innego państwa członkowskiego.
W razie braku pewności co do określenia mającego zastosowanie ustawodawstwa, wymagane było wyczerpanie przez organ rentowy trybu postępowania z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009/284/1) (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt III UK 61/15 ).
Wymagane ustalenia są czynione tylko pomiędzy instytucjami ubezpieczeniowymi zainteresowanych krajów i było to przedmiotem oceny w poprzednim procesie.
W świetle powyższego, skoro wnioskodawczyni prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą zobowiązana była do opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne na podstawie powołanego art. 46 ustawy systemowej w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 i 12 ust. 1 i 13 pkt 4 oraz art. 18 ust. 8 tej ustawy. Obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 79 i art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. j.t. 2014/1138 ze zm.).
Obowiązek opłacenia składek na Fundusz Pracy wynika zart. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. j.t. 2018/1265).
W świetle powyższego zarzut apelacji w żadnej mierze nie podważają trafności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, odnoszą się do okoliczności będących przedmiotem oceny w poprzednim procesie i błędnym przekonaniu wnioskodawczyni, że mimo treści wyroku z dnia 1.02.2017 r., w sprawie o sygn. V U 1967/16, podjęte przez wnioskodawczynię czynności wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych, były skuteczne. W zakresie obowiązkowych ubezpieczeń objętych zaskarżoną decyzją, skoro wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku opłacenia składek, zasadnie organ rentowy wszczął postępowanie z urzędu w przedmiocie ustalenia wysokości zaległych składek.
Przytoczone w apelacji orzeczenie Sądu Najwyższego w zakresie wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy, nie uwzględnia okoliczności sprawy, specyfiki i ograniczeń w zakresie kognicji polskiego sądu, co do oceny stosunku prawnego – umowy o pracę zawartej w innym państwie członkowskim, a przede wszystkim treści i skutków wynikających z prawomocnie zakończonego poprzedniego procesu.
W świetle powyższego apelacja wnioskodawczyni, jako niezasadna i bezprzedmiotowa, podlega oddaleniu na podstawieart. 385 kpc.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów procesu znajduje uzasadnienie wart. 98 kpcw zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10. 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015/1804 ze zm.).

SSA Grażyna Szyburska-Walczak SSA Maria Pietkun SSO del. Artur Tomanek