Sąd Okręgowy w Warszawie
XII Wydział Karny
Sygnatura akt: XII Ko 86/17
Data wyroku: 2018-05-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Stasiów

Sygn. akt XII Ko 86/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2018 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karny w składzie:
Przewodnicząca: SSO Katarzyna Stasiów
Protokolant: sekr. sąd. Mirosław Grzęda
przy udziale prokurator Bogumiły Knap
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2018 roku
sprawy z wniosku pełnomocnikaP. Ś.
przeciwko Skarbowi Państwa
o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z niesłusznego zatrzymania w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie sygn. akt X K 404/11

I
wniosek pełnomocnikaP. Ś.o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oddala;

I
kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt XII Ko 86/17

UZASADNIENIE
P. Ś., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył w dniu 23 października 2017 roku wniosek do Sądu Okręgowego w Warszawie o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie go przez Policję w dniach 2 – 3 września 2008 roku w sprawie, która prowadzona była następnie przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie pod sygn. akt X K 404/11.
Prokurator wniósł o oddalenie żądania w całości, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia.
Na podstawie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu 2 września 2008 roku odbywał się mecz piłkarski pomiędzy klubami sportowymi(...)a(...), który był zabezpieczany przez funkcjonariuszy Policji. Kilkusetosobowa grupa kibiców od hotelu przyRondzie (...)była eskortowana w asyście Policji. W wyniku agresywnego i niezgodnego z prawem zachowania się części jej uczestników, m.in. rzucania w umundurowanych policjantów racami, kamieniami, a także butelkami po piwie oraz innymi niebezpiecznymi przedmiotami, przemieszczająca się grupa kibiców odizolowana została kordonem Policji. W grupie tej znajdował się takżeP. Ś.. Następnie doszło do zatrzymania kilkudziesięciu osób. Wśród nich znajdował się takżeP. Ś., który został zatrzymany na roguulic (...)wW.o godz. 18:30, a następnie przewieziony do Komendy Powiatowej PolicjiN..
W chwili zatrzymaniaP. Ś.miał 25 lat. Został on prawidłowo poinformowany o przyczynach zatrzymania i pouczony o przysługujących mu uprawnieniach. Został również pomiar alkoholu w wydychanym powietrzu, który wykazał 0,00 mg/l. Po przeprowadzeniu niezbędnych czynności postępowania dowodowego wnioskodawcy postawiono zarzut popełnienia czynu zabronionego zart. 254 § 1 k.k., a następnie w dniu 3 września 2008 roku o godz. 17:22 został zwolniony.
Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 roku w sprawie o sygn. akt. II Kp 2716/08 uznał zatrzymanieP. Ś.za zasadne, legalne i prawidłowe.
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 10 maja 2016 roku w sprawie sygn. akt X K 404/11P. Ś.został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 254 § 1 k.k.w zw. zart. 57a § 1 k.k.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie:zeznańP. Ś.(k. 30), protokołu zatrzymaniaP. Ś.z dnia 02.09.2008 roku (k. 17), postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 roku, sygn. akt II Kp 2716/08 (k. 24-25), wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 11 maja 2016 roku, sygn. akt X K 404/11 (k. 13-16), protokołu użycia alkomatu (k. 18).
Sąd zważył, co następuje.
Zeznania wnioskodawcyP. Ś.sąd uznał za wiarygodne. Podawane przezP. Ś.fakty są bezsporne. Nadto były to okoliczności, które znajdowały potwierdzenie w dokumentach z akt sprawy o sygn. akt X K 404/11. Zgromadzone w sprawie dokumenty nie budziły żadnych zastrzeżeń, nie były kwestionowane przez strony.
Wniosek o zadośćuczynienie należało oddalić wobec skutecznego podniesienia przez prokuratora zarzutu przedawnienia.
Wskazać należy, iż zgodnie zart. 552 § 4 k.p.k.odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Zgodnie natomiast z przepisemart. 555 k.p.k.roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia.
W przedmiotowej sprawieP. Ś.zwolniony został w dniu 3 września 2008 roku. Wniosek o zadośćuczynienie złożony został dopiero w dniu 25 października 2017 roku, tj. po upływie 9 lat od daty faktycznego zwolnieniaP. Ś..
Nie mogło ulegać zatem żadnej wątpliwości, że wniosek o zadośćuczynienie w przedmiotowej sprawie złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa wart. 555 k.p.k.Okoliczność przedawnienia roszczenia podniesiona została przez prokuratora (k.30). Obowiązkiem sądu było zatem zbadanie, czy zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Sprzeczność taka wystąpiłaby w razie ustalenia, że wnioskodawca uchybił terminowi wskazanemu wart. 555 k.p.k.z przyczyn od siebie niezawinionych.
W tym zakresie sąd w całości podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2017-10-12 w sprawie o sygn. akt II AKa 129/17 /Opubl:(...)zgodnie z którym: „Do rangi wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie terminowi określonemu w przepisieart. 555 KPKmożna zaliczyć: długotrwałą obłożną chorobę, całkowity upadek sił powodujący konieczność zapewnienia opieki osoby trzeciej w sprawach codziennej egzystencji, chorobę psychiczną, długotrwały pobyt za granicą połączony z niemożnością nawiązania kontaktu z krajem, a zatem okoliczności całkowicie niezależne od woli wnioskodawcy.”
Jak wynika z zeznańP. Ś., w stosunku do jego osoby nie zachodziły wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi, o którym mowa wart. 555 k.p.k.było usprawiedliwione. Wnioskodawca w swoich zeznaniach wskazał jedynie, że złożył wniosek o odszkodowanie, ponieważ został uniewinniony. W ocenie sądu, fakt ten - de lege lata - nie może zostać uznany za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi, wynikającemu z treściart. 555 k.p.k.
W tym zakresie sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 2011-11-22, sygn. akt II AKa 230/11 /Opubl:(...)zgodnie z którym: „To, że wnioskodawca nie posiada wykształcenia prawniczego, nie orientuje się w trudnych kwestiach związanych z tą dziedziną wiedzy i nie jest osobą wyrobioną intelektualnie, nie oznacza jeszcze, iż stanowi to o sprzecznym z zasadami współżycia społecznego podniesionym zarzucie przedawnienia w dochodzeniu odszkodowania, w sytuacji pełnej swobody realizowania swych uprawnień chociażby za pośrednictwem osób świadczących pomoc prawną i długiego okresu zaniechania powyższego.”
Zaniechanie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie trwało 8 lat, licząc od daty, w której upłynął termin skutecznego wystąpienia z roszczeniem bez narażenia się na zarzut przedawnienia. Nie było żadnych przeszkód abyP. Ś.skontaktował się z osobami świadczącymi pomoc prawną. akt X K 404/11. Nadto dodać należy na marginesie, iż wnioskodawca nie jest osobą niewyrobioną intelektualnie, a co istotne nawet w stosunku do takich osób długi okres zaniechania skorzystania z instytucji przewidzianej wart. 552 § 4 k.p.k.również nie może stanowić wyjątkowej okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminowi wskazanemu wart. 555 k.p.k.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie, uwzględnienie podniesionego przez prokuratora zarzutu przedawnienia nie stało w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.P. Ś.nie wskazał żadnych obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiłyby mu wystąpienie z wnioskiem w terminie zart. 555 k.p.k.W tym czasie, tj. w całym ustawowym okresie przewidzianym wart. 555 k.p.k.do dochodzenia należnych mu roszczeń, wnioskodawca przebywał na wolności. Był zdrowym mężczyzną, zdolnym do podejmowania wszelkich działań prawnych.
Orzekając o kosztach postępowania sąd miał na uwadze, iż stosownie doart. 554 § 2 k.p.k.koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ponosi Skarb Państwa.