Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 375/18
Data wyroku: 2018-06-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Łatanik
Słowa kluczowe: Zasady odpowiedzialności karnej
Podstawa prawna: arty. 5 §2 kpk
Teza: Nietezowane

Sygn. akt VII Ka 375/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Aneta Łatanik
Protokolant: Dorota Chrząstek
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Częstochowa – Południe w Częstochowie Agnieszki Korkusińskiej - Przesłańskiej

po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018r. sprawy
K. J. (1), s.K.iM.,ur. (...)wC.
oskarżonego o czyn zart. 278 § 1 kk,art. 278 § 1 kkw zw. zart. 12 kk
J. K. (1), s.S.iM.,ur. (...)wC.
oskarżonego o czyn zart. 278 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie
z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt IV K 207/17

orzeka:

1
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoJ. K. (1)w ten sposób, że uniewinnia go od dokonania przypisanego mu w punkcie 1 czynu;

2
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoK. J. (1)w ten sposób, że eliminuje z opisu przypisanego mu w punkcie 2 czynu działanie wspólnie i w porozumieniu zJ. K. (1)oraz przyjmuje, że przypisany mu czyn stanowi wypadek mniejszej wagi zart. 278 § 3 kkw zw. zart. 12 kkiart. 91 § 1 kki za taki czyn z mocyart. 278 § 3 kkw zw. zart. 91 § 1 kkiart. 33 § 1 i 2 kkskazuje go na karę grzywny w wysokości 200 (dwustu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej w kwocie 10 zł (dziesięć złotych);

3
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

4
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. P. (2)– Kancelaria Adwokacka wC., kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoK. J. (1)w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwota ta obejmuje również należny podatek VAT;

5
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r.pr.M. K.Radcy Prawnego wR., kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoJ. K. (1)w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwota ta obejmuje również należny podatek VAT;

6
kosztami postępowania za I i II instancję w części dotyczącej oskarżonegoJ. K. (1)obciąża Skarb Państwa;

7
zwalnia oskarżonegoK. J. (1)od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VII Ka 375/18

UZASADNIENIE
1.K. J. (1)został oskarżony o to, że:

1
W dniu 01 grudnia 2016r wC.przyul. (...)na tereniesklepu (...)działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.iJ. K. (1)dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci 3 kartonów jajek niespodzianek marki(...)powodując straty łącznej wartości 645,84 zł na szkodęfirmy (...) S.Az/s wK.,ul. (...),

tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.

2
W dniu 20 listopada 2016r. wC.przyAl. (...)wsklepie (...)działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci 60 szt. zestawów jajek niespodzianka marki(...)powodując straty o łącznej wartości 749,40 zł na szkodę(...) Sp. z o.o.wK.ul. (...),

tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.

3
W czasie od 19 do 20 listopada 2016r wC.przyul. (...)wsklepie (...)działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu, działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.dokonał kradzieży artykułów spożywczych na łączną kwotę 1019,22 zł na szkodę(...) Sp. z o.o.z siedzibą wC.ul. (...)i tak w dniu 19.11.2016r artykułów spożywczych w postaci kawC. E.1 kg w ilości 16 sztuk o wartości 479,94 zł i w dniu 20.11.2016r. artykułów spożywczych w postaci kawM. E.250 g w ilości 72 sztuki o wartości 539,28 zł,

tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
2.J. K. (1)został oskarżony o to, żew dniu 01 grudnia 2016r. wC.przyul. (...)na tereniesklepu (...), działając wspólnie i w porozumieniu zK. J. (1)iA. M.dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci 3 kartonów jajek niespodzianek marki(...)powodując straty i łącznej wartości 645,84 zł na szkodęfirmy (...) S.Az/s wK.u.(...),
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2018 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IV K 207/17 orzekł:

1
uznał oskarżonegoJ. K. (1)za winnego tego, że w dniu 01 grudnia 2016r. wC.przyul. (...)na tereniesklepu (...), działając wspólnie i w porozumieniu zK. J. (1)i inna osobą dokonał kradzieży artykułów spożywczych w postaci 3 kartonów jajek niespodzianek marki(...)powodując straty w łącznej wartości 645,84 zł na szkodęfirmy (...) S.Az/s wK.ul. (...), tj. czynu zart. 278 § 1 k.k.i za to na mocyart. 278 § 1 k.k.wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności,

2
uznał oskarżonegoK. J. (1)za winnego zarzucanych mu czynów, z tym, że przyjął, że zostały popełnione w ramach ciągu przestępstw zart. 91 § 1 k.k.i z „inną osobą” w miejsce(...)tj. czynu zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.i za to na mocyart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierzył mu jedna karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

3
na mocyart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. P. (2)kwotę po 1104 zł wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuK. J. (1)oraz rad. pr.M. M. (3)kwotę 1020 zł wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuJ. K. (1),

4
na mocyart. 624 § 1 k.p.k.,art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychzwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych.

Apelacje od powyższego wyroku wywiedli obrońcy obu oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoK. J. (1)zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i zarzucił mu– rażącą niewspółmierność kary sześciu miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonegoK. J. (1), podczas gdy okoliczności mające znaczenie przy wymiarze kary, a zwłaszcza stopień społecznej szkodliwości czynu przemawiały za wymierzeniem kary łagodniejszego rodzaju, ewentualnie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
W konsekwencji skarżący wniósł ozmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju bądź kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a także o zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.A. P. (2)kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, które to koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Obrońca oskarżonegoJ. K. (2)zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił mu obrazę prawa procesowego mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 7 k.p.k.poprzez:

a
dowolną, sprzeczną z zebranym materiałem dowodowym, pobieżną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnieńK. J., zeznańS. B.,M. P.iM. W., a w konsekwencji uznanie iż oskarżony jest winny zarzucanego mu czynu, pomimo że nie ma na to żadnych bezpośrednich dowodów;

b
dowolną, sprzeczną z zebranym materiałem dowodowym, pobieżną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że stopień społecznej szkodliwości czynu polegającego na kradzieży przedmiotu, który swoją wartością jedynie nieznacznie przekroczył próg określony wkodeksie wykroczeń„jest stosunkowo wysoki” (k.6 uzasadnienia), podczas gdy w rzeczywistości oscyluje on na granicy znikomości.

W konsekwencji skarżący wniósł ozmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Wniesione przez obrońców oskarżonych apelacje okazały się zasadne doprowadzając do zmiany zaskarżonego wyroku – w części dotyczącej oskarżonegoJ. K. (1)poprzez uniewinnienie go od dokonania przypisanego mu w punkcie 1 czynu – w części dotyczącej oskarżonegoK. J. (1)poprzez wyeliminowanie z opisu przypisanego mu w punkcie 2 czynu działania wspólnie i w porozumieniu zJ. K. (1)oraz przyjęcie, że przypisany mu czyn stanowi wypadek mniejszej wagi zart. 278 § 3 k.k.w zw. zart. 12 k.k.iart. 91 § 1 k.k.i w konsekwencji skazanie go za taki czyn na mocyart. 278 § 3 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.iart. 33 § 1 i 2 k.k.na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, przy przyjęciu wartości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych.
Przechodząc w tym miejscu do szczegółowego przedstawienia powodów, dla których wydanie orzeczenia o reformatoryjnym charakterze okazało się konieczne wskazać w pierwszej kolejności należy, iż nie można było odmówić racji skarżącemu – obrońcy oskarżonegoJ. K. (1), który podnosząc zarzut obrazy przepisu prawa procesowego wskazuje na wadliwość skarżonego orzeczenia w miejscu gdzie Sąd Rejonowy przyjął, iż oskarżonyJ. K. (1)dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu.
Obowiązkiem Sądu rozpoznającego sprawę karną jest dążenie do ustalenia, w zakresie rozpoznawanego zdarzenia historycznego prawdy materialnej. Zasada prawdy materialnej określona w treściart. 2 § 2 k.p.k., wprowadza zaś wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć Sądu na prawdziwych ustaleniach faktycznych. Przez prawdziwe ustalenie faktyczne rozumie się natomiast ustalenie, które zostało precyzyjnie i jednoznacznie udowodnione. Tymczasem stan dowodowy analizowanej sprawy nie pozwala na poczynienie jednoznacznych i nie budzący wątpliwości ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby na pełną realizację zasady prawdy materialnej w zakresie czynu zarzucanego oskarżonemuJ. K. (1).
OtóżJ. K. (1)nie przyznał się do dokonania zarzucanego mu przestępstwa. Na nagraniu z monitoringu będącym stanowczym, bezpośrednim i niepodważalnym dowodem w sprawie widać zaś wyłącznie jakK. J. (1)wybiega ze sklepu trzymając w rękach pudełka z czekoladowymi jajkami marki(...), mija pierwsze drzwi, przy których stoi mężczyzna ubrany w ciemną kurtkę i brązowe spodnie, trzymający w ręku butelkę z wodą po czym wybiega przez główne drzwi wejściowe, w których stał mężczyzna ubrany w niebiesko – granatową kurtkę, a który to widząc jakK. J. (1)dobiega do drzwi wejściowych opuścił obiekt handlowy. Na nagraniu nie widać aby którymś z mężczyzn byłJ. K. (1). Co prawda oskarżonyK. J. (1)składając wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym podał, iż dnia 1 grudnia 2016 roku udał się do sklepu sieci(...)położonego wC.przyul. (...), wraz z kolegamiA. M.orazJ. K. (1)niemniej jednak nie wskazał co oskarżonyJ. K. (1)miałby na miejscu zdarzenia robić - cyt.„…ale nie wiem co on z nami robił”.W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także nie wskazano poza tym, żeJ. K. (1)był na tereniesklepu (...)kiedy to doszło do kradzieży 3 kartonów jajek niespodzianek marki(...)na czym miałoby polegać jego działanie wspólnie i w porozumieniu. Zeznający w sprawie świadkowieM. P.,M. W., wskazywali zaś wyłącznie, że w kradzieży brało udział trzech mężczyzn nie podawali jednak, iż jednym ze sprawców byłJ. K. (1). ŚwiadekS. B. (2)zeznał natomiast, iż oskarżonyJ. K. (1)w jego obecności przyznał się, że był przy zdarzeniu jednakże zaznaczył również, iż nie brał on udziału w kradzieży.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi zatem do uznania, że w realiach niniejszej sprawy zachodzą wątpliwości co do których nie tylko może, ale wręcz powinna była mieć zastosowanie reguła procesowa określona wart. 5 § 2 k.p.k.nakazująca owe wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść oskarżonegoJ. K. (1)co w analizowanym przypadku prowadzić musi do wydania wyroku uniewinniającego. Wątpliwości tych nie da się bowiem usunąć za pomocą żadnych dodatkowych środków dowodowych, czy innego sposobu przeprowadzenia dowodów przedstawionych w sprawie, gdyż racjonalna inicjatywa dowodowa zmierzająca do wyjaśnienia sprawy w tym zakresie została już przez Sąd I instancji w całości wyczerpana.
Co prawda nie można w pełni wykluczyć, iżJ. K. (1)istotnie dopuścił się zarzucanego mu czynu, jednakże ciążący na sądzie obowiązek czynienia ustaleń zgodnych z prawdą oraz obowiązująca w prawie zasada domniemania niewinności wymagają zawsze pewności stwierdzeń co do winy. Sprawstwo czynu winno być dla Sądu bezsporne, a nie prawdopodobne, nawet gdy stopień tego prawdopodobieństwa jest duży. W niniejszej sprawie jak już zasygnalizowano powyżej, w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów, nie ma zaś pewności co do sprawstwa oskarżonego.
Powyższa zmiana – uniewinnienie oskarżonegoJ. K. (1)od dokonania zarzucanego mu czynu doprowadziła do modyfikacji zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonegoK. J. (1)poprzez wyeliminowanie z opisu przypisanego mu w punkcie 2 czynu działania wspólnie i w porozumieniu zJ. K. (1)zaś apelacja obrońcy oskarżonegoK. J. (1)dała asumpt do dalszych korekt tego orzeczenia w części dotyczącej tegoż oskarżonego.
Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że zważywszy na okoliczności popełnienia zarzucanego oskarżonemuK. J. (1)czynu w tym w szczególności wartość i rodzaj skradzionego mienia przystaje on do wypadku mniejszej wagi, a tym samym do kwalifikacji prawnej zart. 278 § 3 k.k.w zw. zart 12 k.k.iart. 91 § 1 k.k.Wysokość wyrządzonej przestępstwem szkody nie jest bowiem szczególnie wysoka poza tym skradzione przez oskarżonego mienie zostało częściowo odzyskane. Motywacja oskarżonego na tle wszystkich przestępstw przeciwko mieniu również nie rysuje się jako szczególnie oskarżonego obciążająca. Zwykle bowiem przestępstwa te popełniane bywają w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Z uwagi na złagodzenie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu należało w sposób zasadniczo odmienny spojrzeć na wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary, dlatego też Sąd odwoławczy za czyn zart. 278 § 3 k.k.w zw. zart. 12 k.k.iart. 91 § 1 k.k.na mocyart. 278 § 3 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.iart. 33 § 1 i 2 k.k.wymierzyłK. J. (1)karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, przy przyjęciu wartości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. Zdaniem Sądu Okręgowego tak ukształtowana nowa kara jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu przestępstwa oraz realizuje cele zapobiegawcze i wychowawcze które ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a stawiane jej przez ustawodawcę, a jednocześnie będzie dla oskarżonego dostateczną nauczką, która wdroży go w przyszłości do przestrzegania porządku prawnego. Ponadto kara ta będzie czynić zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości oraz stanowić wystarczającą przestrogę dla innych potencjalnych sprawców tego rodzaju przestępstw wywołując u nich refleksję nad ewentualnymi korzyściami wynikającymi z ich popełniania, a sumą ujemnych następstw związanych z grożącą za nie odpowiedzialnością karną. Wprawdzie oskarżony był już w przeszłości karany w tym za przestępstwa przeciwko mieniu niemniej jednak Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, żeK. J. (1)należy dać jeszcze jedną szansę na zmianę swojej postawy w warunkach wolnościowych.
Z podanych wyżej powodów Sąd Okręgowy na podstawie przepisuart. 437 § 2 k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w sposób o którym była mowa powyżej w pozostałej zaś części na mocyart. 437 § 1 k.p.k.jako słuszny i prawidłowy utrzymał go w mocy.
W związku ze zmianą orzeczenia i uniewinnieniemJ. K. (1)od przypisanego mu czynu kosztami postępowania za I i II instancję w części dotyczącejJ. K. (1)zgodnie z treścią przepisuart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.Sąd Okręgowy obciążył Skarb Państwa. Jednocześnie Sąd Okręgowy na mocyart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.zwolnił oskarżonegoK. J. (1)od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego obciążając nimi Skarb Państwa albowiem przemawiały za tym względy słuszności.
Na podstawie przepisuart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturzeoraz§ 4 ust. 1 i 3w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 dnia października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego adw.A. P. (2)– Kancelaria Adwokacka wC.kwotę 516,60 złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoK. J. (1)w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwota ta obejmuje również należny podatek VAT.
Natomiast na mocyart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 rokuw zw. z § 4 ust. 1 i 3 i § 17 ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego r.pr.M. M. (3)– Kancelaria Radcy Prawnego wR.kwotę 516,60 złotych tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoJ. K. (1)w postępowaniu odwoławczym, przy czym kwota ta obejmuje również należny podatek VAT.