Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 910/18
Data wyroku: 2018-08-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Smycz
Słowa kluczowe: Deputaty i ich ekwiwalenty
Podstawa prawna: art.2 pkt.1 i art.7 ustawy z 6.07.2007r. o ekwiwalent pienięzny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla

Sygn. akt IX U 910/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 sierpnia 2018 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Smycz

Protokolant:

Iwona Porwoł

przy udziale ./.
po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaK. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla
na skutek odwołaniaK. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 16 maja 2018 r. Znak(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonejK. G.prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za okres od 1 lutego 2018r. do 31 grudnia 2018r.
Sędzia
Sygn. akt IX U 230/17

UZASADNIENIE
Decyzją z 16.5.2018r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówiłK. G.prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za 2018 rok, gdyż wnioseko wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za dany okres zgłasza się do końca I kwartału roku, w którym ma nastąpić wypłata, a ubezpieczona złożyła wniosek 19.4.2018r.
Ubezpieczona w odwołaniu od decyzji domagała się jej zmiany, poprzez przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za 2018 rok.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach.
Sąd ustalił co następuje:
T. G.na mocy decyzji ZUS o/R.z dnia 17.05.1983 roku przeszedł na emeryturę górniczą zPrzedsiębiorstwa (...)wR..
Do podstawy wymiaru świadczenia ubezpieczonego wliczono pełną wartość pracowniczego deputatu węglowego decyzją organu rentowego z dnia 12.12.1996r.
Ubezpieczony w latach 2002-2007 nie pobierał ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze.
Wyrokiem z dnia 22.09.2010r. w sprawie o sygn. akt IXU 1927/10 tut. Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 23.07.2010r. odmawiającej ubezpieczonemu prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2002-2007, z uwagi na złożenie wniosku o wypłatę ekwiwalentu za lata jw. po terminie, tj. w dniu 19.07.2010r.
W dniu 07.01.2011r. ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla uprawnionych emerytów i rencistów z przedsiębiorstw robót górniczych za 2008r. i 2009 w wymiarze 2,5 tony rocznie.
Wyrokiem z dnia 9.3.2011r. w sprawie o sygn. akt IXU 157/11 tut. Sąd przyznał ubezpieczonemu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za lata 2008 i 2009 z tytułu prawa do bezpłatnego węgla w wymiarze 2,5 ton rocznie.
Ubezpieczona od 18.1.2018r. jest uprawniona do renty rodzinnejpo zmarłym mężuT. G., emerytowanym pracowniku(...).
19.4.2018r. ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za 2018 rok.
W rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
Decyzją z 16.5.2018 ZUS przyznał ubezpieczonej prawo do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za okres od 1.1.2018 do 31.1.2018.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zapisy w aktach organu rentowego. Stan faktyczny jest niesporny pomiędzy stronami.
Mając powyższe na uwadze Sąd zważył co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.

Zasady i sposób realizacji spornego świadczenia regulujeustawa z dnia 06.07.2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych(Dz. U. nr 147, poz. 1031 ze zm.). Przepis art. 2 pkt. 1 tej ustawy wprowadza definicję legalną pojęcia „osoby uprawnionej”. Według niej, przez „osoby uprawnione” należy rozumieć „emerytów i rencistów mających ustalone prawo do emerytury lub renty, którzy pobierali bezpłatny węgiel w naturze od przedsiębiorstw robót górniczych lub przeszli na emeryturę lub rentę z tych przedsiębiorstw oraz wdowy, wdowców i sieroty mających ustalone prawo do renty rodzinnej po byłych pracownikach przedsiębiorstw robót górniczych, uprawnionych do bezpłatnego węgla na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21.12.1991r. i którzy uzyskali emeryturę lub rentę przed dniem 01.01.2007r., a po dniu 31.12.2001r.nie pobierali ekwiwalentu”.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością ustaloną niespornie jest, że w okresie od 1.1.1983r. do chwili śmierci, mąż ubezpieczonejT. G.- pobierający emeryturę górniczą - zachował status „osoby uprawnionej” w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o ekwiwalencie pieniężnym.
Organ rentowy decyzją z dnia 27.01.2012r wyjaśnił , iż w związku ze zmianą art.7 ustawy z dnia 06.07.2007r. o ekwiwalencie pieniężnym, z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych-osobom, którym ZUS wypłacił ekwiwalent na wniosek zgłoszony przed dniem 1.01.2012r. ekwiwalent w latach 2012-2015 zostanie wypłacony bez konieczności złożenia kolejnych wniosków o jego wypłatę.
Poza sporem jest , że związku z tym ZUS już bez dalszych wnioskówT. G.przyznał mu prawo do ekwiwalentu z tytułu bezpłatnego węgla za dalsze lata.
Kwestią sporną jest natomiast ocena, czy - zgodnie z przepisami ustawyo ekwiwalencie pieniężnym - warunkiem koniecznym dokonania wypłaty ekwiwalentu za 2018 rok wdowie po zmarłym emerycie górniczym było złożenie przez nią wniosku zawierającego żądanie wypłaty ekwiwalentu w terminie wynikającym z art. 7 ust. 5 ustawy, tj. do końca I kwartału 2018 roku, gdy ubezpieczona taki wniosek złożyła 19.4.2018.
Należy zwrócić uwagę na rozstrzygnięcie w wyroku Sądu Najwyższegoz dnia 04.04.2014r., sygn. akt I BU 13/13, LEX nr 1483567, w którym wskazano,że do zastosowania art. 8 ust. 1 ustawy z 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych, wystarczające jest złożenie przez emeryta górniczego przed śmiercią pierwszego wniosku o wypłatę ekwiwalentu, bez konieczności złożenia wnioskuo wypłatę za następne lata.
Parafrazując treść uzasadnienia powyższego wyroku, należy wskazać,że w myśl art. 7 ustawy o ekwiwalencie pieniężnym, wnioski o wypłatę ekwiwalentu zgłasza się do końca pierwszego kwartału roku, w którym ekwiwalent ma zostać wypłacony po raz pierwszy (art. 7 ust. 4), zaś w przypadku wypłaty przez ZUS ekwiwalentu na wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1-4, ekwiwalent w następnych latach wypłaca się bez konieczności złożenia kolejnych wniosków o jego wypłatę(art. 7 ust. 7).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że dla dokonania przez organ rentowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego przysługującego mężowi odwołującej sięza 2017 rok, nie zachodziła konieczność złożenia przez niego kolejnego (odrębnego) wniosku o wypłatę świadczenia za sporny okres, bowiem podstawą dokonania takiej wypłaty było uprzednie złożenie przez niego wniosków o wypłatę ekwiwalentuza okresy wcześniejsze.
Zdaniem Sądu w konsekwencji przyznania prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dlaT. G.- również prawo to nabyła wdowa po nim , jako, że jej uprawnienia są pochodną uprawnień męża. Z momentem nabycia prawa do renty rodzinnej - przeszły na nią również uprawnienia z tytułu ekwiwalentu pieniężnego, będącego dodatkowym świadczeniem związanym z rentą rodzinną. Potwierdza to również fakt przyznania przez organ rentowy jej prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za okres od 1.1.2018 do 31.1.2018.
Tym samym, nastąpiła ciągłość skutków pierwotnego wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, złożonego przezT. G.. W konsekwencji, nie było konieczności ponownego składania wniosku o wypłatę, albowiem cały czas wypłacany był ekwiwalent pieniężny jemu przynależny.
Budzi natomiast uzasadnione wątpliwości sposób poinformowania ubezpieczonej o przysługujących jej prawach w związku ze śmiercią męża - udzielonych przez pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Stosownie bowiem doart. 9 k.p.a.- organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu udzielają im niezbędnych informacji.
Skoro bowiem, w ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego dla ubezpieczonej z tytułu prawa do bezpłatnego węgla konieczne było złożenie wniosku, to niewątpliwie pracownik ZUS winien o tym poinformować ubezpieczoną w chwili składania przez nią wniosku o rentę rodzinną.
W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach zawarte w wyroku z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt. III AUa 2040/15 .
Z tych względów, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za okres od 1 lutego 2018 do 31 grudnia 2018.
Sędzia: