Sąd Okręgowy w Warszawie
XXVII Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: XXVII Ca 937/18
Data wyroku: 2018-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Wojtysiak

Sygn. aktXXVII Ca 937/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 lipca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Piotr Wojtysiak

po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. Ś. (1),M. Ś. (2)iA. Ś.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie
z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II C 671/17

1
oddala apelacje;

2
zasądza odM. Ś. (1),M. Ś. (2)iA. Ś.na rzecz(...) S.A.wW.kwoty po 40 zł (czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

SSO Piotr Wojtysiak
Sygn. aktXXVII Ca 937/18

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 12 stycznia 2017 r.M. Ś. (1)iM. Ś. (2)wnieśli o zasądzenie od(...) S.A.wW.kwoty 500 euro (250 euro x 2) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 sierpnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych.
Równocześnie pozwem z dnia 12 stycznia 2017 r.A. Ś.wniosła o zasądzenie od(...) S.A.wW.kwoty 250 euro wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 sierpnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie połączył sprawę II C 672/17 ze sprawą II C 671/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia odsetkowego oraz spełnienie świadczenia głównego.
Pismem z dnia 31 lipca 2017 roku pełnomocnik powodów cofnął pozwyM. Ś. (1),M. Ś. (2)iA. Ś.o zasądzenie kwot po 250 euro. Nadto wniesiono o zasądzenie kwoty 46,59 euro wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości za opóźnienie od dnia 28 stycznia 2017r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu według spisu kosztów.
Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie:

I
umorzył postępowanie w zakresie należności głównych trzech powództw, tj. co do kwot 250,00 €;

II
oddalił powództwa w pozostałym zakresie;

III
zasadził od pozwanego na rzeczM. Ś. (1)kwotę 306,34 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego;

IV
zasadził od pozwanego na rzeczM. Ś. (2)kwotę 306,33 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego;

V
zasadził od pozwanego na rzeczA. Ś.kwotę 308,93 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego;

VI
nakazał Skarbowi Państwa - kasie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie zwrócić każdemu z powodów kwoty po 15 zł tytułem połowy opłaty od cofniętych części pozwu.

Od powyższego orzeczenie powodowie wnieśli apelacjęzaskarżając je w zakresie pkt II i VI oraz zarzucając naruszenie:

1
art. 117 § 2 zd. 2 k.c.poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, w której poprzez złożenie oświadczenia z dnia 24 stycznia 2017 roku oraz poprzez realizację płatności pozwana zrzekła się zarzutu przedawnienia;

2
art. 778 Kodeksu cywilnegopoprzez błędne zastosowanie terminu przedawnienia dla roszczeń wynikających z nieprawidłowej realizacji umowy o imprezę turystyczną;

3
art. 118 k.c.poprzez jego niezastosowanie w zw. z odesłaniem do jego stosowania treściąart. 11 ustawy o usługach turystycznych, w zw. z treścią art. 3 ust.5 i 6 rozporządzenia (WE) 261/2004 co doprowadziło do błędnego uwzględnienia podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia.

4
art. 118 k.c.poprzez niezastosowanie trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia odsetkowego, w sytuacji spełnienia świadczenia głównego przez pozwaną;

5
art. 233§. 1 w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.poprzez dokonanie oceny dowodów, w sposób wadliwy, tj.: z pominięciem treści oświadczenia woli (korespondencja e-mail z dnia 24 stycznia 2017 r.) oraz czynności prawnych dokonanych przez pozwaną (realizacja transakcji w dniu 27 stycznia 2017 r.), stanowiących o uznaniu roszczenia oraz zrzeczeniu się przez pozwaną zarzutu przedawnienia;

6
art. 28 ust. 1 ustawy o opłatach sądowych, w sprawach cywilnych, poprzez niedokonanie powodomM. Ś. (2)iM. Ś. (3)zwrotu nadpłaconych opłat od złożonych pozwów.

Wskazując na powyższe zarzuty powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w jego pkt II poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kwot po 46,59 euro wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości za opóźnienie liczonymi od dnia 28 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty oraz w jego pkt VI poprzez nakazanie zwrotu z kasy Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy: każdemu z powodów po 15 złotych tytułem połowy opłaty od pozwu, w związku z cofnięciem pozwu, w toku postępowania i po 20 zł na rzeczM. Ś. (1)iM. Ś. (2)tytułem nadpłaconej opłaty od pozwu przez powodów, a także wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania apelacyjnego wg norm przepisanych z uwzględnieniem opłaty pocztowej 1/3 opłaty pocztowej, to jest po: 1,73 zł. Alternatywnie powodowie wnieśli o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz wywiedzione na ich gruncie rozważania prawne.
Wskazać należy, iż roszczenie główne dochodzone przez powodów w niniejszej sprawie uległo przedawnieniu przed wytoczeniem niniejszego powództwa. Stosownie bowiem do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r.„roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, przedawnia się w terminie rocznym na podstawieart. 778 k.c.” (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt III CZP 111/16).
Jak wynika z pisma procesowego strony powodowej z dnia 25 lipca 2017 r. powodowie cofnęli częściowo powództwo o zapłatę z uwagi na jego częściowe spełnienie przez pozwanego. Dokonaną wpłatę zaliczono częściowo na poczet odsetek ustawowych za okres 2 października 2014 – 27 stycznia 2017 r., zaś w pozostałym zakresie na zapłatę należności głównej. Ostatecznie powodowie popierali żądanie zapłaty kwoty 46,59 euro, jako niezapłaconej części należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty.
Skoro powodowie dochodzą zapłaty części odszkodowania z tytułu opóźnionego lotu, zaś pozwany skutecznie podniósł zarzut przedawnienia, powództwo w tym zakresie prawidło zostało oddalone.
Strona powodowa dochodziła odszkodowania za opóźnienie lotu, który miał miejsce w dniu 15 sierpnia 2014 r. Natomiast, z powództwem o jego zasądzenie powodowie wystąpili dopiero w dniu 12 stycznia 2017 r., a zatem po upływie dwóch lat i pięciu miesięcy. Dlatego też powództwo nie mogło zostać uwzględnione co do części należności głównej z tytułu odszkodowania z uwagi na skutecznie podniesiony w apelacji zarzut przedawnienia.
Jednocześnie w tym miejscu należy zauważyć, iż dokonanie przez pozwanego na rzecz powodów zapłaty w dniu 27 stycznia 2017 r. nie prowadziło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia głównego, a co za tym idzie również roszczenia o zasądzenie świadczenia ubocznego w postaci odsetek. Podjęta przez pozwanego czynność nie mogła wywołać skutku prawnego w postaci niewłaściwego uznania roszczenia, skoro termin jego przedawnienia już upłynął. Przerwaniu podlegać może bowiem wyłącznie termin, który jeszcze biegnie, a nie ten, który już upłynął(vide: wyrok SA w Szczecinie z dn. 13 października 2016 r., sygn. akt I ACa 1094/15).
Sąd Okręgowy wskazuję, że treśćart. 117 § 2 zd. 2 k. c.nie zastrzega specjalnej formy zrzeczenia się zarzutu przedawnienia i może ono nastąpić zarówno poprzez zachowanie dłużnika, które wprost wyraża wolę zrzeczenia się tego zarzutu, jak i w drodze wykładni, jeśli w zachowaniu dłużnika w stopniu dostatecznym można dopatrzeć się woli zrzeczenia się zarzutu przedawnienia(vide: wyrok SN z dn. 12 października 2006, sygn. akt I CSK 119/06; wyrok SN z dn. 16 lutego 2012 r., sygn. akt III CSK 208/11). W przypadku dorozumianego zrzeczenia się zarzutu przedawnienia, należy uwzględnić czy działanie dłużnika skierowane było na wywołanie skutku w postaci zrzeczenia się tego zarzutu(vide: wyrok SN z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV CKN 917/00).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że nie sposób było uznać zapłaty 250 euro na rzecz każdego z powodów za zrzeczenie się zarzutu przedawnienia czy to roszczenia głównego czy ubocznego w postaci odsetek. Z treści korespondencji mailowej z dnia 24 i 25 stycznia 2017 r. wynika, że pozwana po przeanalizowaniu sprawy opóźnionego lotu(...)w dniu 15 sierpnia 2014 r. uznał za zasadne wypłacenie zadośćuczynienieI. T.,K. T.,A. T.iT. T.. Brak jest analogicznego oświadczenia co do powodów w niniejszej sprawie. Zatem wypłata na ich rzecz kwoty zadośćuczynienia z tego tytułu było wyłącznie dobrowolnym spełnieniem przedawnionego świadczenia głównego, a nie zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia co do niego i świadczeń ubocznych z nim związanych.
Podkreślenia również wymaga, że przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 mają zastosowanie również w przypadkach, gdy lot wykonywany był na podstawie umowy, która nie została zawarta bezpośrednio z przewoźnikiem. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 11 maja 2017 r. (w sprawie C- 302/16) jednoznacznie wskazał, że Rozporządzenie nr 261/2004 obejmuje zarówno przewoźników lotniczych wykonujących lub zamierzających wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działającej w jego imieniu innej osoby prawnej lub fizycznej, mającej umowę z tym pasażerem. Celem rozporządzenia jest bowiem zapewnienie wysokiego poziomu ochrony pasażerów poprzez ustanawianie wspólnych zasad systemu należnych im odszkodowań w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lotu lub jego dużego opóźnienia dla pasażerów lotów regularnych, ale również pasażerów lotów nieregularnych, w tym także stanowiących część zorganizowanych wycieczek.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie przewidziane w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 znajdzie zastosowanie jednakowo w stosunku do wszystkich pasażerów spełniających przesłanki w nim określone, bez względu na to, czy przewóz odbywał się na podstawie samodzielnej umowy przewozu zawartej pomiędzy pasażerem a przewoźnikiem, czy na podstawie umowy mieszanej o usługę turystyczną w ramach lotu czarterowego. Tym samym, za bezzasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 3 pkt 6 rozporządzenia (WE) 261/2004, w zw. zart. 11 ustawy o usługach turystycznych.
Opisane wyżej okoliczności prowadzą również co stwierdzenia bezzasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 233 §. 1 w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.poprzez dokonanie oceny dowodów, w sposób wadliwy. Treść oświadczenia zawarta w korespondencji mailowej z dnia 24 stycznia 2017 r. nie obejmowała swoim zakresem powodów, a jedynie innych pasażerów opóźnionego lotu. Dlatego nie możliwym było na jego podstawie powodowie nie mogli wywieść pozytywnych skutków prawnych dla siebie.
Zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 ustawy o opłatach sądowych także nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż do momentu złożenia apelacji, roszczenie o zwrotu nadpłaconych opłat od pozwówM. Ś. (2)iM. Ś. (3)nie było zgłoszone. Sąd Rejonowy nie jest zobligowany do działania w tym zakresie z urzędu. Nadpłacona kwota winna zostać zwrócona na rzecz powód po zgłoszeniu stosownego roszczenia do Sądu pierwszej instancji.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
W przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy określoną wart. 98 § 1 i 3 k.p.c.Koszty te obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w łącznej wysokości jednej stawki minimalnej określonej w § 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w chwili wniesienia apelacji (120 zł), podzielonej równo między wszystkich powodów.
SSO Piotr Wojtysiak