Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 333/17
Data wyroku: 2018-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Zdziarska, Ewa Gregajtys, Marzanna A. Piekarska-Drążek
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 280 § 1 k.k. i inne

Sygn. akt II  AKa 333/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 marca 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marzanna A. Piekarska-Drążek (spr.)
Sędziowie: SA – Ewa Gregajtys
SA – Anna Zdziarska
Protokolant: – Olaf Artymiuk
przy udziale Prokuratora Dariusza Żądło
po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r.
sprawy
1.A. G. (1)urodz. (...)wW., s.R.iE. z d. J.
oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 64 § 1 k.k.,art. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 64 § 1 k.k.i inne
2.M. B. (1)urodz. (...)wW., s.K.iM. z d. B.oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.,art. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.,art. 288 § 1 k.k.
3.R. C. (1)urodz. (...)wW., s.W.iI. z d. B.
oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.,art. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.,art. 288 § 1 k.k.
4.M. M. (2)urodz. (...)wW., s.G.iA. z d. P.
oskarżonego zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.,art. 258 § 2 k.k.,art. 56 ust. 1 i 3ust. z 29 lipca 2005 r., w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k. x 2
5.K. L. (1)urodz. (...)wW., s.K.iL. z d. Z.
oskarżonego zart. 56 ust. 1 i 3ust. z 29 lipca 2005 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.,art. 58 ust. 1ust. z 29 lipca 2005 r., w zw. zart. 12 k.k.,art. 58 ust. 1ust. z 29 lipca 2005 r.
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych i prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt  XII K 233/12

I
zmienia wyrok w zaskarżonej części:

1
w stosunku do oskarżonegoA. G. (1), w ten sposób, że:

-uchyla rozstrzygnięcie z pkt XXXIX w części dotyczącej kary łącznej pozbawienia wolności wymierzonejA. G. (1),
-obniża karę wymierzoną mu w pkt V do 11 (jedenastu) miesięcy pozbawienia wolności oraz w pkt VI – do roku i 11 (jedenastu) miesięcy pozbawienia wolności,
-utrzymuje w mocy wyrok w pozostałej części w stosunku doA. G. (1),
-na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k., biorąc za podstawę wszystkie kary pozbawienia wolności wymierzoneA. G. (1)orzeka karę łączną 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
- na podstawieart. 60§5 k.k.w zw. zart. 65 §1k.k iart. 73§2k.k warunkowo zawiesza wykonanie tej kary na okres próby 5 (pięciu) lat oddając oskarżonego pod dozór kuratora sądowego;

I
utrzymuje w mocy wyrok w pozostałej części, to jest w stosunku do oskarżonychM. B. (1),R. C. (1),M. M. (2)iK. L. (1);

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów:A. R.,M. H. (1)iM. H. (2), z Kancelarii Adwokackich wW., kwoty po 885,60 złotych, w tym 23% VAT za obronę z urzędu w postępowaniu apelacyjnym świadczoną oskarżonymM. M. (2),M. B. (1)iR. C. (1);

III
zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie apelacyjne, w tym opłaty:

-odM. B. (1)w kwocie 1.600 złotych
-odR. C. (1)w kwocie 1.600 złotych
-odM. M. (2)w kwocie 1.200 złotych
-odK. L. (1)w kwocie 300 złotych, zaś kosztami postępowania w sprawieA. G. (1)obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
W dniu 1 października 2012 r. prokurator wniósł do Sądu Okręgowego w Warszawie akt oskarżenia przeciwko 10 oskarżonym, zarzucając im działalność przestępczą związaną z funkcjonowaniem zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym, działającej od drugiej połowy lat 90 – tych XX wieku do 2011 r., na terenieW., zwanej początkowo „(...)” – odpseudonimu (...)-P. K. (1), a później „(...)” - odpseudonimu (...)-R. S. (1).
Wobec czterech oskarżonych zapadł wyrok skazujący na posiedzeniu przed rozprawą, w trybieart. 335 k.p.k.(Z. S.,P. S.,P. T.,A. G.).
Sąd Okręgowy, w sprawie o sygn. akt XII K 233/12, na rozprawie rozpoznał sprawę pozostałych oskarżonych:

1
A. G. (1)

1
M. B. (1)

2
R. C. (1)

3
M. M. (2)

4
M. B. (2)

5
K. L. (1).

Wobec tych osób Sąd Okręgowy wydał, w dniu 3 lutego 2017 r., wyrok skazujący, od którego odwołały się strony.
Sprawa oskarżonegoM. B. (2)została wyłączona do odrębnego postępowania przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, w postępowaniu odwoławczym. Postanowienie w tej kwestii zostało wydane na rozprawie w dniu 16 marca 2018 r., z powodu ponownego niestawiennictwa oskarżonego przed Sądem, złożenia zaświadczenia od lekarza psychiatry konieczności ustalenia stanu zdrowia oskarżonego, co znacznie przedłużyłoby rozpoznanie sprawy pozostałych oskarżonych.
Wobec powyższego postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie objęło pięciu pozostałych oskarżonych.
A. G. (1), odpowiadający w warunkachart. 60 § 4 k.k.(tzw. małego świadka koronnego), został skazany przez Sąd Okręgowy w Warszawie za 11 z 12 zarzuconych mu przestępstw: pkt I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XII wyroku oraz uniewinniony od zarzutu XI a/o.
A. G. (1)został skazany za przestępstwa popełnione w latach 2006 – 2010 r., zakwalifikowane na podstawieart. 204 § 2 k.k.,art. 158 § 1 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 158 § 1 k.k.,13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.– pkt V wyroku,art. 280 § 1 k.k.– pkt VI wyroku,art. 258 § 2 k.k., art. 56 ust. 3 oraz art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 1995 r., oraz zart. 191 § 1 k.k., z tym, że wszystkie przestępstwa (poza pkt VII) zostały zakwalifikowane w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 64 § 1 k.k.
Za przestępstwo przypisane wpkt Vwyroku Sąd Okręgowy wymierzyłkarę roku pozbawienia wolności, zaś za przestępstwoz pkt VI karę 2 lat pozbawienia wolności.
W stosunku doA. G. (1)Sąd orzekł karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 500 stawek dziennych grzywny po 30 zł stawka.
Prokuratorzaskarżył wyrok na korzyśćA. G.w części dotyczącej wymiaru kar orzeczonych w pkt V i VI wyroku, zarzucając naruszenieart. 60 § 4 k.k.w zw. zart. 60 § 6 pkt 3 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 czerwca 2010 r., tj. zlekceważenie nakazu wymierzenia kar poniżej dolnych granic ustawowego zagrożenia.
Prokurator wniósł o obniżenie kary z pkt V do 11 miesięcy, zaś z pkt VI do roku i 11 miesięcy pozbawienia wolności.
M. B. (1)iR. C. (1), działający wspólnie i w porozumieniu (także z innymi osobami) zostali skazani:
- w pkt V wyroku za usiłowanie wymuszenia rozbójniczego na właścicielach sklepu (K. S., P.L.), w dniu 19 października 2009 r., tj. za przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.iart. 65 § 1 k.k., na kary po 2 lata pozbawienia wolności oraz po 100 stawek dziennych grzywny po 30 zł stawka;
- w pkt VI wyroku, za wspólne przestępstwo rozboju naM. R., zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k., za które Sąd Okręgowy wymierzył im kary po 3 lata pozbawienia wolności oraz po 150 stawek grzywny po 30 złotych;
- w pkt XXXV wyroku, za wspólne zniszczenie w dniu 14 listopada 2008 r., przez podpalenie, samochoduB.spółki (...)i spowodowanie szkody w kwocie 24.871,60 zł, tj. za przestępstwo zart. 288 § 1 k.k., za które Sąd wymierzył im kary po rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W pkt XXXIX wymierzonoM. B. (1)iR. C. (1), na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k., kary po 4 lata pozbawienia wolności oraz grzywny 200 stawek dziennych po 30 złotych.
Wpkt XLIIorzeczono, na podstawieart. 46 § 1 k.k.solidarny obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę pokrzywdzonej spółce kwoty 24.871,60 zł.
Obrońcy M.B.iR. C.wnieśli apelacje zawierające tożsame zarzuty, wnioski i motywy.
AdwokaciM.iM. H. (1)zarzucili obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a to:
I.art. 85 § 2 k.p.k.w zw. z art. 6 ust 3 lit c Konwencji praw człowieka i podstawowych wolności poprzez nieuwzględnienie ich wniosku oraz adw.M. F. (1)o wyłączenie ich od udziału w sprawie, mimo zachodzącej kolizji pomiędzy bronionymi przez nichM. B. (1)iR. C. (1)aM. M. (2), i kontynuowanie rozprawy z udziałem tych obrońców, co skutkowało naruszeniem prawa do obrony oskarżonegoM. B. (1);
II.art. 7 k.p.k.poprzez dowolną, wybiórczą i jednostronną ocenę materiału dowodowego skutkującą przyjęciem, iż:

a
depozycje świadkaK. S. (2)w zakresie czynu opisanego w pkt XXXV są logiczne, spójne, a także wiarygodne pomimo odmówienia tychże walorów w zakresie, w jakim dotyczyły one zarzutów V i VI, co skutkowało przyjęciem iż oskarżonyM. B. (1)iR. C.dopuścili się czynu opisanego w pkt XXXV aktu oskarżenia,

b
w zakresie czynu opisanego w pkt V aktu oskarżenia oskarżeni dopuścili się usiłowania popełnienia czynu określonego wart. 282 § 1 k.k.w sytuacji gdy z wyjaśnień oskarżonegoM. B. (1)potwierdzonych innymi dowodami wynika, iż faktycznym zamiarem oskarżonego było jedynie zastraszenie pokrzywdzonych;

III. nadto na zasadzieart. 438 pkt 3 k.p.k.zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż czyny przypisane oskarżonym były popełnione w ramach grupy przestępczej, w sytuacji gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż były to zachowania oderwane od działań zorganizowanej grupy przestępczej tzw. „(...)” oraz w sytuacji, gdy oskarżeniB.iC.nie zostali skazany za udział w grupie przestępczej;
IV. nadto, na zasadzieart. 438 pkt 4 k.p.k.zarzucili rażącą surowość wymierzonych oskarżonymM. B. (1)iR. C.kar.
Wnieśli o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę wyroku poprzez zmianę kwalifikacji czynu przypisanego M.B.iR. C.w pkt V wyroku naart. 191 § 1 k.k.w zw. zart. 13 k.k.oraz wymierzenie oskarżonym kar pozbawienia wolności w niższym wymiarze.
OskarżonyM. M. (2)został skazany za pięć przestępstw:
- w pkt II wyroku, za czyn popełniony w czerwcu – wrześniu 2009 r., zakwalifikowany na podstawieart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 204 § 2 k.k.,art. 65 § 1 k.k.,art. 4 § 1 k.k., na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności oraz 50 stawek dziennych grzywny po 20 złotych;
- w pkt IV wyroku, za udział w usiłowaniu pobiciaD. K. (1), w dniu 19 października 2010 r., tj. przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 158 § 1 k.k.iart. 65 § 1 k.k., za które Sąd wymierzył mu karę roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;
- w pkt XIII, za udział w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, tzw. „(...)”, w okresie od połowy 2009 r. do 26 listopada 2010 r., tj. przestępstwo zart. 258 § 2 k.k., za które wymierzono karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
- wpkt XIV, za udział w obrocie kokainą o wadze nie mniejszej niż 150 g, w grudniu 2009 r., tj. przestępstwo zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r.w zw. zart. 4 § 1 k.k., w zw. zart. 65 § 1 k.k., za które wymierzono karę roku pozbawienia wolności i grzywnę 150 stawek po 20 zł;
- w pkt XV, za udział w obrocie kokainą o wadze 203,90 g, w listopadzie 2010 r., tj. przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k.iart. 65 § 1 k.k., za które wymierzono karę roku pozbawienia wolności i grzywnę 150 stawek po 20 zł.
W pkt XXXIV wyroku Sąd Okręgowy wymierzyłM. M.kary łączne 4 lat pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych grzywny w kwocie 20 zł jedna stawka, zaś w pkt XLI zaliczył na poczet kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 18 października 2011 r. do dnia 20 września 2013 r.
Apelację w sprawieM. M.wniósł jego obrońca, zarzucając:
błędne ustalenie stanu faktycznego przyjęte za podstawę orzeczenia mające przez to wpływ na treść wyroku poprzez przyjęcie, iż:
-M. M. (2)w okresie od wiosny 2009 roku do 26 listopada 2010 roku wraz z innymi osobami brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojonym kierowanej przezM. K. (1)ps. (...)tzw. „(...)”, gdy w rzeczywistościM. M. (2)nie był członkiem jakiejkolwiek grupy przestępczej, a jedynie znał niektóre osoby ze świata przestępczego, a dowody znajdujące się w aktach sprawy, przede wszystkim zeznania świadków, przeczą tezie zawartej w wyroku i jego uzasadnieniu o udzialeM. M. (2)w grupie przestępczej (punkt XIII),
-M. M. (2)czerpał korzyści z prostytucji uprawianej przez prostytutki, gdy w rzeczywistości żadna z przesłuchanych prostytutek nie rozpoznałaM. M. (2), a ponadto wszystkie przesłuchane prostytutki zaprzeczyły, aby brały pieniądze za rzekome usługi seksualne i przekazywały jeM. M. (2)i także zaprzeczyły aby były bite przezM. M. (2), a ponadto zeznaniaZ. S. (2)w tym zakresie nie obciążająM. M. (2)zaś oskarżonyA. G. (1)nie był razem zM. M. (2)w samochodzie, więc trudno uznać jego wyjaśnienia w tym zakresie za wiarygodne, a samM. M. (2)zaprzeczał aby dokonywał takich czynów (punkt II),
-M. M. (2)brał udział w usiłowaniu pozbawiania wolnościD. K. (1)w dniu 5 marca 2010 r. wW.wspólnie i w porozumieniu z innymi członkami grupy przestępczej, gdy w rzeczywistości samD. K. (1)zaprzeczył udziałowi w tym czynieM. M. (2), zaprzeczyli jego udziałowi także oskarżeniM. B. (1)iR. C. (1), wyjaśnienia oskarżonegoA. G. (1)są wewnętrznie sprzeczne, a zeznaniaP. D. (1)są niewiarygodne, gdyż był on w sporze zM. M. (2)odnośnie ich rozliczeń finansowych (punkt IV);
- obrazę przepisów postępowania mających wpływ na treść wyroku, to jestart. 7 k.p.k., polegającą na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, orazart. 5 §2 k.p.k., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iżM. M. (2)jest winny zarzucanych mu czynów i dopuścił się czynów z punktów II zaskarżonego wyroku, w części dotyczącejM. M. (2), punktu IV zaskarżonego wyroku, w części dotyczącejM. M. (2), punktu XIII zaskarżonego wyroku w części dotyczącejM. M. (2)w sytuacji, gdy kierując się brakiem przekonywujących dowodów (art. 5 § 2 k.p.k.) oraz błędnym rozumowaniem (art. 7 k.p.k.) nie można było na podstawie tych dowodów i wątpliwości przypisać winy oskarżonemu;
- rażącą niewspółmierność kary zastosowanej wobec oskarżonego za czyny, do których oskarżonyM. M. (2)się przyznał, to jest czyny z punktów XIV i XV;
a ponadto w sytuacji, kiedy Sąd II instancji nie uznałby zarzutów dotyczących punktów II, IV i XIII wyroku zarzucił także rażącą niewspółmierność kary łącznej wymierzonejM. M. (2)w punkcie XXXIX zaskarżonego wyroku;
i w konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącejM. M. (2), poprzez uniewinnienie go od popełnienia czynów z punktów II, IV i XIII zaskarżonego wyroku oraz o zmniejszenie kar nałożonych na niego w związku z czynami z punktów XIV i XV zaskarżonego wyroku do najmniejszego możliwego poziomu i w takiej sytuacji zmniejszenie kary łącznej do możliwego najniższego poziomu, lub też w przypadku nieuwzględnienia wniosku o uniewinnienieM. M. (2)od popełnienia czynów z punktów II, IV i XIII zaskarżonego wyroku wniósł o zmniejszenie kary łącznej wymierzonejM. M. (2)w punkcie XXXIX zaskarżonego wyroku do możliwego najniższego poziomu oraz o zasądzenie na rzecz adwokataA. R.kwoty z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej nie uiszczonej w całości i w części z tytułu obronyM. M. (2)z urzędu za II instancję, zaś w przypadku nieuwzględnienia tych wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącejM. M. (2)i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania do Sądu I instancji wraz z rozstrzygnięciem w zakresie wniosku o zasądzenie na rzecz adwokataA. R.kwoty z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej nie uiszczonej w całości i w części z tytułu obronyM. M. (2)z urzędu za II instancję. 
OskarżonyK. L. (1)został uznany za winnego trzech przestępstw i skazany:
- w pkt XXXVI wyroku, za udział w obrocie kokainą o wadze co najmniej 1 kilograma w okresie od lutego/marca do kwietnia/maja 2009 r. i uczynienia z tego stałego źródła dochodu, tj. przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k.,art. 12 k.k.,art. 65 § 1 k.k., za co został skazany na 2 lata pozbawienia wolności i grzywnę 150 stawek dziennych po 40 zł;
- w pkt XXXVII wyroku, za kilkakrotne udzielenie mężczyźnie ops. (...)po 1 g kokainy w okresie październik – grudzień 2010 r., tj. przestępstwo z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w zw. zart. 12 k.k., za co skazano oskarżonego na 9 miesięcy pozbawienia wolności;
- w pkt XXXVIII, za udzielenieM. H. (3)1 g kokainy, w październiku 2010 r., tj. przestępstwo z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia29 lipca 2005 r., za co skazano oskarżonego na 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W pkt XXXIX orzeczono w stosunku doK. L. (1)karę łączną2 lat pozbawienia wolności, na poczet której, w pkt XLI zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 28 maja 2012 r. do dnia 26 września 2013 r.
Apelacja obrońcy oskarżonegoK. L.zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:
I.
> błędnym uznaniu, że praktycznie każde zeznanie zawierające pomówienie składane przez osoby korzystające ze statusu świadka koronnego lub w warunkachart. 60 k.k.- uznać można za wiarygodne, nawet jeśli zachodzą bezsporne okoliczności podważające tę tezę,
> pominięcie - co wynika z uzasadnienia wyroku, okoliczności wynikających z materiału dowodowego oraz znanych powszechnie, również i Sądowi orzekającemu, które mogły, a nawet powinny mieć wpływ na ocenę wiarygodności świadkówM. H. (3)iM. Z. (1), w szczególności:
a) w odniesieniu do św.M. H. (3)i p. XXXVII i XXXVIII części orzekającej wyroku - faktu, że w kilku odrębnych postępowaniach karnych, w których św.H.występował w charakterze świadka koronnego, zapadły rozstrzygnięcia odrzucające zeznania tego świadka - jako niewiarygodne źródło dowodowe,
b) w odniesieniu do św.M. Z. (1)i p. XXXVI części orzekającej wyroku - wątpliwości co do wskazania i opisuK. L. (1), braku konsekwencji w określeniu ilości narkotyków, błędnej oceny dowodów wskazujących, żeM. Z.posuwała się do szantażu.
II. zarzucił także rażącą niewspółmierność wymierzonej kary pozbawienia wolności - przez nierozważenie warunkowego jej zawieszenia, mimo, że okoliczności sprawy uzasadniały takie rozstrzygnięcie.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieK. L. (1)od wszystkich stawianych mu zarzutów, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i warunkowe zawieszenie orzeczonej kary łącznej.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje obrońców oskarżonychM. B. (1),R. C. (1),M. M. (2)iK. L. (1)uznano za bezzasadne.
Uwzględnieniu podlegała jedynie apelacja prokuratora, w której wykazano naruszenie przepisów o nadzwyczajnym złagodzeniu kary – instytucji przyjętej przez Sąd na wniosek prokuratora, na podstawieart. 60 § 4 k.k., a obligującej do obliczenia wymiaru złagodzonych kar w oparciu oart. 60 § 6 pkt 3 k.p.k.Sąd Okręgowy powołując się na wymienione przepisy, stosowane zgodnie z zasadą zart. 4 § 1 k.k., uznał bezkrytycznie wniosek prokuratora wygłoszony przed zamknięciem przewodu sądowego (rozprawa z dnia 23 stycznia 2017 r. t. 74) o wymierzenie takich kar jakie widnieją w pkt V i VI wyroku. Refleksja prokuratora o naruszeniuart. 60 § 6 pkt 3 k.k.nastąpiła dopiero w apelacji, w której słusznie podniósł, że karę roku pozbawienia wolności wymierzoną na podstawieart. 282 k.k.oraz 2 lat pozbawienia wolności zart. 280 § 1 k.k.orzeczono wbrew nakazowi zart. 60 § 6 k.k., obligującemu wymierzenie ich poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, co w zw. zart. 60 § 6 pkt 3 k.k.nakazywało obniżenie kar za czyn z pkt V wyroku do 11 miesięcy, zaś za czyn z pkt VI wyroku do roku i 11 miesięcy pozbawienia wolności. Tak niewielka korekta wymiaru tych kar, zaledwie po miesiąc, łącznie 2 miesiące, nie wywarła żadnego wpływu na wymiar kary łącznej.
Pozostałe uwagi prokuratora zawarte w ostatnim akapicie uzasadnienia apelacji nie stanowią uchybień istotnych dla rozstrzygnięcia, gdyż kary grzywien wymierzone za pozostałe przestępstwa mieszczą się w granicach nadzwyczajnego złagodzenia, wg zasad określonych w§ 6 art. 60 k.k.
Odnosząc się do apelacji obrońców oskarżonychM. B. (1)iR. C. (1),należy zauważyć, że zarzuty, wnioski i argumentacja tam zawarta jest taka sama, a więc ocena Sądu Apelacyjnego nie może się różnić. Wynika to z faktu, iż wszystkie trzy przestępstwa przypisane tym oskarżonym popełnili oni wspólnie i w porozumieniu, a nadto w odniesieniu do zarzutu V i VI wspólnie zA. G. (1)lub pod jego kierownictwem.A. G.jest obecnie prawomocnie skazany za czyn V i VI aktu oskarżenia.
Odnośnie do zarzutu I apelacji, należy stanowczo stwierdzić, że Sąd Okręgowy nie naruszył żadnego z wymienionych tam przepisów, o czym świadczy wprost procedura działania Sądu po zasygnalizowaniu przez obrońców M.B.iR. C.zamiaru zmiany wyjaśnień przez oskarżonegoM. M.. Faktem jest, że przez większość rozpraw przed Sądem Okręgowym obrońcy z urzędu tych trzech oskarżonych, tj. adw.M. H. (1)– obrońca M.B., adw.M. H. (2)– obrońcaR. C.i adw.A. R.– obrońcaM. M., substytuowali się nawzajem, świadcząc wymiennie (także poprzez innego substytuta –M. F.), pomoc prawną trzem oskarżonym.
Drugim istotnym faktem jest ten, że oskarżeniM. B.,R. C.iM. M.nie zostali objęci w akcie oskarżenia z dnia 1 października 2012 r. żadnym wspólnym zarzutem, a jedynym punktem stycznym może być przypisanieM. M.w pkt XIII wyroku, przestępstwa zart. 258 § 2 k.k., zaś M.B.iR. C.dodatkowego znamienia przestępstw z pkt V i VI wyroku, tj. w zw. zart. 65 § 1 k.k.
Trzecim faktem jest to, że oskarżeni składając wyjaśnienia przed Sądem nigdy nie wyszli poza wspólną linię obrony, dbając wzajemnie o swoje interesy procesowe, zarówno w tej, jak i w innych toczących się sprawach. Charakterystyczne dla ich wyjaśnień jest przyznawanie się do części faktów opisanych w zarzutach a/o lecz z taką ich interpretacją lub wybiórczością, by nie potwierdzić znamion przestępstw. Ponadto wszyscy trzej oskarżeni nawet jeśli przyznali się do niektórych działań, to w taki sposób, by bronić się nawzajem. Najlepszym tego przykładem są wyjaśnienia uzupełniająceM. M., złożone na rozprawie w dniu 5 października 2015 r. (k. 13785 – 13789), a więc wówczas, kiedy miało to rzekomo naruszyć interes wspólnej obrony, a w rzeczywistościM. M.uczynił to w sposób niezwykle sprzyjający linii obrony M.B.iR. C., opisując wspólne, ale nie zarzucane w tej sprawie działania, rozwijając wspólną i konsekwentną linię obrony tych trzech oskarżonych. Należy przypomnieć, że żaden z nich nie przyznał się do działania w zorganizowanej grupie przestępczej.M.B.iR. C.zaprzeczyli popełnieniu, w tym świadomości popełnienia, przestępstw zpkt V i VIa/o działając w takiej grupie, co warunkowało przypisanie im tych czynów w zw. zart. 65 § 1 k.k., aM. M.konsekwentnie zaprzeczał swojemu udziałowi w zorganizowanej grupie przestępczej (zbrojnej), zwanej „(...)” – zarzut XIII a/o, zart. 258 § 2 k.k.oraz dokonaniu pozostałych przestępstw – II, IV, XIV i XV a/o w ramach działań tej grupy. Wyjaśnienia, któreM. M.złożył przed Sądem Okręgowym w dniu 5 października 2015 r. w żadnym zakresie nie naruszyły tej wspólnej linii obrony. Była ona do końca kontrolowana przez tę grupę oskarżonych (także przezM. B.).
M. M.przyznał się ostatecznie do zarzutu XIV i XV a/o, tj. do udziału w obrocie ok. 150 g kokainy w grudniu 2009 r. i 203 g. w dniu 26 listopada 2010 r., które nie dotyczą w tej sprawie, oskarżonychR. C.ps. (...)i M.B.. Wprawdzie odnośnie zarzutu XV opisał udział M.B.w odbiorze 203 g. kokainy z jego mieszkania, ale uczynił to tak, by jego wyjaśnienia nie były dowodem świadomości M.B.odnośnie do tego co odebrał od matkiM. M.(k. 13786). WyjaśnieniaM. M.w tej kwestii nie wniosły nic nowego do sprawy, poza tym, że miały na celu korzystne dla kolegów zinterpretowanie faktu zatrzymaniaR. C.i M.B.z paczką kokainy o wadze 203 g., w dniu 26 listopada 2010 r., a więc w dniu jej odbioru z domuM. M.. Zaskoczeni przez policjęR. C.i M.B.usiłowali pozbyć się kokainy,R. C.odrzucił pakunek, zaś w mieszkaniu M.B.policja ujawniła wagę elektroniczną, kominiarkę, ślady narkotyków (tom XVI, k. 3120 a – f). Nie mogąc zaprzeczyć tak oczywistemu faktowi, jak ujęcie na gorącym uczynku posiadania znacznej ilości kokainy przez ww.,M. M.próbował zniwelować znaczenie tych dowodów podważając wiedzę kolegów na temat zawartości pakunku i zdyskredytowania zeznań członka grupy przestępczejP. D. (2)(skazanego), który obszernie zeznawał o udzialeM. M.ps. (...), M.B.iR. C.ps. (...)w handlu narkotykami. Złożenie dodatkowych wyjaśnień przezM. M.miało ewidentnie na celu usprawiedliwienieC.iB.i przerwanie nici łączącej ich zM. M., jako aktywnym uczestnikiem handlu narkotykami prowadzonego pod kontrolą grupy „(...)”. Nie ma więc mowy o tym, by interesy oskarżonych były w tym zakresie sprzeczne.M. M.wsparł bowiem linię obrony swoich kolegów, należących razem z nim do podgrupyA. G.ps. (...), który w tej sprawie złożył wyjaśnienia ujawniające strukturę grupy przestępczej, członków grupy, hierarchię i rolę ww. oskarżonych.
M. M., w wyjaśnieniach złożonych dnia 5 października 2015 r., zaprzeczył nie tylko swojemu udziałowi w grupie przestępczej, mówiąc:„... ja się z tą grupą w ogóle nie utożsamiam”(k. 13787), określając ją„paradą młodzików”, „koledzy”, „pseudowyjazdy”(k. 13788), ale także wyraźnie łagodził znaczenie słów i zachowań jakie zapamiętali sprzedawczyni i właściciele sklepu (M.,S.,L.), w którym razem zC.iB.żądali tzw. haraczu – zarzut V a/o. W tej kwestiiM. M.postanowił wesprzeć wcześniejszą linię obrony współsprawców –C.iB., którzy nie mogli zaprzeczyć obecności w sklepie, ale zaprzeczali przestępnemu charakterowi postawionych żądań za rzekomą ochronę sklepu (5 tys. zł miesięcznie). W sytuacji, gdy bezpośredni świadkowie dwukrotnej wizyty oskarżonych w sklepie, tj.M. M. (5)iP. L. (1)zeznali stanowczo, że przyszło początkowo trzech (M.,C.,B.), a następnie dwóch (C.,B.) mężczyzn z żądaniem 5 tys. zł i groźbą spalenia sklepu, a także wobec akcji policji wezwanej za drugim razem przezP. L., podczas której zastano pod sklepem innych członków grupy przestępczej – D.K.iD. Z.–M. M.nie miał możliwości zaprzeczać tym faktom, jak czynił przed dniem 5 października 2015 r. Oskarżony nie zagroził więc linii obrony przyjętej przezM. B.iR. C., ale starał się ją wspierać, wbrew zeznaniom naocznych świadków – pokrzywdzonych i świadków, którym oni przekazali opis zdarzenia –K. L. (3),P. S. (2)oraz wbrew zeznaniom współsprawców przestępstwa, którzy się przyznali – D.K.,D. Z., czy członków grupy, którzy wiedzieli o żądaniu haraczu –Z. S. (2)iP. D. (1).
Wobec tak szerokiego materiału dowodowego potwierdzającego zarzutC.iB.z pkt V a/o,M. M.podjął na rozprawie karkołomną próbę wsparcia naiwnej linii obrony kolegów, bagatelizującą słowa żądań i gróźb wypowiedzianych do sprzedawczyni i właściciela sklepu podczas dwóch najść.M. M., przyznając:„poszliśmy we trzech”,rozmywał rzeczywisty cel ich działań mówiąc:„tam była tylko mowa o ochronie”, „nie pamiętam żebyśmy żądali jakiejś konkretnej kwoty”, „takie dukanie nasze ... nie padła żadna groźba”(k. 13787). W ten sposóbM. M.celował w wersję przedstawioną przezC.iB.na rozprawie dnia 15 lipca 2013 r. (k. 11786 – 11797), kiedy to wyjaśniali, że przyznają się do pobytu w sklepie (także do zarzutu VI) ale nie do usiłowania wymuszenia (C.:„nie wiem po co poszliśmy”).M. M.podczas wyjaśnień w dniu 5 października 2015 r. wsparł właśnie taką wersję, co wprost przeczy sugestiom obrońcówR. C.i M.B.o tym, że jego wyjaśnienia kolidowały z linią obrony ich klientów, a równocześnie, że naruszały prawo do niezależnej obrony określone wart. 85 § 1 k.p.k.czy prawo do obrony określone wart. 6 ust. 3 pkt c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r.
Analizując wyjaśnieniaM. M.złożone w dniu 5 października 2015 r. dochodzi się do wniosku, że celem decyzji o ich złożeniu było skomentowanie faktów, którym nie sposób zaprzeczyć, w taki sposób, by było to jak najkorzystniejsze dla oskarżonego, ale także, jeśli nie przede wszystkim, dla „chłopaków”, „młodzików”, jak określałR. C.i M.B..M. M.usprawiedliwiał też swoje zaangażowanie przestępcze, podobnie jak oni, rzekomym lękiem przedA. G., którego zdyskredytowanie leżało we wspólnym interesie obciążonych jego wyjaśnieniami oskarżonych, którzy zostali przez niego przyjęci do podgrupy (grupy przestępczejR. S.). WersjaM. M.promowana na tej rozprawie była tak nachalnie sprzyjająca linii obronyR. C.i M.B., że zareagował na to oskarżonyA. G., mówiąc:„...M.boi się oskarżonych, był na rozkminkach i na wydarzeniu zK.i na innych. Przewoził dlaC.iB.narkotyki .... broni oskarżonych ...”(k. 13788 – 13789). Należy w tym miejscu wspomnieć obszerne zeznaniaK. S. (2)na temat udziałuM.,C.iB.w handlu narkotykami i innych przestępstwach, złożone na rozprawie w dniu 17 czerwca 2013 r. (k. 11610 – 11624) oraz 7 listopada 2014 r. i 27 stycznia 2015 r.
Analiza ostatnich wyjaśnieńM. M.miała na celu wykazanie, że zarówno wnioski obrońców uprzedzające te wyjaśnienia, jak i obecne zarzuty apelacji, mówiące o kolizji interesów obrończych jego oraz M.B.iR. C., są gołosłowne.
Należy przypomnieć chronologię czynności procesowych podjętych w tym zakresie przez Sąd Okręgowy. Po wielu terminach rozpraw, na których obrońcy ww. oskarżonych zastępowali się, obrońcy M.B.iR. C.złożyli w dniu 18 sierpnia 2015 r. pisemny wniosek o wyłączenie ich od obrony, na podstawieart. 85 § 2 k.p.k.,„z uwagi na konflikt interesów pomiędzy ich klientami aM. M.”.W uzasadnieniu podali, żeM. M.zamierza złożyć uzupełniające wyjaśnienia i przyznać się do części zarzutów (k. 13658). Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 r., kiedyM. M.potwierdził taki zamiar (k. 13658), Sąd Okręgowy natychmiast postanowił, w pkt 8:„... by nie doszło do ewentualnej kolizji interesów między obrońcamiM. M.,R. C.i M.B.zobowiązaćadw. A. R.do stawiennictwa na rozprawę”(k. 13655). Sąd uprzedził więc przyszłe wypadki (przesłuchanieM. M.), nakazując poszczególnym obrońcom z urzędu zaprzestania wzajemnych substytucji.
Po ogłoszeniu tego postanowienia obrońca ww. oskarżonych –adw. M. F.zaznaczył, że do kolizji interesów może dojść„gdybyM. M.obciążyłR. C.i M.B.”.Jak wcześniej wyłożono, wyjaśnieniaM. M., które następnie złożył (5 października 2015 r.), w żadnej mierze nie obciążyły tych oskarżonych, przeciwnie zostały złożone w celu wsparcia ich sądowej linii obrony.
Z tego względu przewidywania obrońcówosk. R. C.i M.B.zawarte w piśmie z dnia 18 sierpnia 2015 r. (k. 13658) oraz w wystąpieniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. (poparli wniosek pisemny o wyłączenie obrońców – k. 13688 – 13689), nie zrealizowały się, a postanowienie Sądu Okręgowego o nieuwzględnieniu wniosku obrońców o wyłączenie znalazło pełne umocowanie w opisanej sytuacji procesowej.
Uzasadnienie tego postanowienia (k. 13689 – 13693) jest tak obszerne, szczegółowe, wszechstronnie analizujące tę sytuację, że nie pozostawia wątpliwości, że interesy procesowe oskarżonych zostały zabezpieczone i to jeszcze przed złożeniem nowych wyjaśnień przezM. M.. Nastąpiło to już w wyniku przywołanego wcześniej postanowienia Sądu z dnia 13 sierpnia 2015 r. (k. 13655), kiedyde factoSąd zakazał obrońcomR. C., M.B.iM. M.zastępowania siebie nawzajem podczas czynności procesowych, czego przestrzegali do końca postępowania.
Zasadność obu opisanych decyzji Sądu utwierdził wynik przesłuchaniaM. M.w dniu 5 października 2015 r., kiedy to, mimo częściowego przyznania się do swoich zarzutów, w najmniejszym stopniu nie obciążył pozostałych dwóch oskarżonych odnośnie do przestępstw zarzucanych im w tej sprawie. Nie dostarczył dowodu obciążającego ich przede wszystkim co do jedynego punktu stycznego sprawy swojej oraz M.B.iR. C., którym jest udział w zorganizowanej grupie przestępczej, zakwalifikowany w przypadkuM. M.na podstawieart. 258 § 2 k.k.–pkt XIIIa/o, zaś w stosunku doM. B.iR. C.w pkt V i VI wyroku – w zw. zart. 65 § 1 k.k.M. M.nie przyznał się do udziału w grupieR. S., zatem oczywiste jest, że nie obciążył oskarżonych, a w konsekwencji ich linie obrony nie mogły być przeciwstawne.
Próba zasugerowania w apelacjach jakoby wyjaśnieniaM. M.dostarczyły dowodu przeciw dwóm pozostałym oskarżonym w odniesieniu do zarzutu V a/o jest nieudolna, w sytuacji gdyM. M.nie stanął pod zarzutem usiłowania wymuszenia rozbójniczego zesklepu (...), natomiast ostateczna wersja tego zdarzenia w końcowych wyjaśnieniachM. M.odpowiada dokładnie wersji przyjętej przed Sądem przezM. B.iR. C..
Podobny charakter ma sugestia zawarta w uzasadnieniu obu apelacji dotycząca możliwości naruszenia prawa do obrony, rangiart. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.oraz sugestie o możliwości ujawnienia tajemnicy adwokackiej. Wydaje się, że podnoszenie tej ostatniej okoliczności przez adwokatów stanowić może broń obosieczną wedle przywoływanych w apelacji zasad etyki adwokackiej i jest zupełnie bezprzedmiotowe w opisanej sytuacji procesowej.
Sąd Apelacyjny nie uznał także zarzutu naruszeniaart. 7 k.p.k., tj. takiej wadliwej oceny dowodów, która miałaby prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie czynu XXXV oraz V a/o. Analiza zarzutu III a, b apelacji w połączeniu z zarzutem III, wskazuje, że skarżący nie podważają ustaleń faktycznych dotyczących zarzutu VI a/o, tj. współsprawstwaR. C.i M.B.(takżeA. G.) w rozboju dokonanym jesienią 2009 r. na osobie ich kolegiM. R., do którego oskarżeni przyznali się.
W zakresie czynu VI skarżący zarzucają w pkt III apelacji, podobnie jak w odniesieniu do zarzutu V (usiłowanie haraczu w sklepie), błędne ustalenie o działaniu w zorganizowanej grupie przestępczej. Zarzut ten jest bezpodstawny w sytuacji, gdy obrońcyR. C.i M.B.nie podważyli żadnego z licznych dowodów wskazujących jednoznacznie na to, że oskarżeni, wraz zM. M., należeli do podgrupyA. G.ps. (...), który miał wysoką pozycję w grupie, zaraz za tzw. kapitanami (S.,Z.,Al (...)). Sąd Okręgowy, dysponując zeznaniami kilku świadków koronnych, precyzyjnie odtworzył okres działalności grupy przestępczejP. K.ps. (...): 1998 r. – 1999 r., kontynuującą działalność od 2001 r. pod kierownictwemR. S.ps. (...).
Ustalenia faktyczne ze str. 1 – 5 uzasadnienia wyroku oddają strukturę grupy, w tym pozycję oskarżonych; przestępstwa, w których wzięli udział realizując cele grupy oraz te, nieliczne, których dokonali indywidualnie, jak czyn XXV – podpalenie samochodu B.K.. Odtworzono historię tej jednej z najgroźniejszych grup przestępczych, wykazując także jej zbrojny charakter. M.B.,R. C.i inni członkowie podgrupyA. G.byli osobami, gotowi wykonywać polecenia swojego„dowódcy”A. G.. Wbrew wyjaśnieniom składanym przed Sądem o brutalnym traktowaniu przez niego i zmuszaniu do współpracy, co wsparł w uzupełniających wyjaśnieniachM. M., istnieje szereg dowodów osobowych mówiących o stałej i chętnej gotowości oskarżonych do realizacji zadań grupy.
Są to wyjaśnienia samegoA. G., który stwierdził, żeC.iB.przedstawił muK. S..G.wyjaśnił, że oskarżeni chcieli przystąpić do grupy, podobało im się to, jeździli z nim na tzw. „rozkminki”, ich problemy rozwiązywane były w grupie.
Potwierdził toK. S., kolega oskarżonych, należący do podgrupy(...)–G., stwierdził wprost:„B.,C.iM.jak najbardziej wiedzieli, że działają w grupie „(...)”, chwalili się tym na dyskotekach, słyszałem to. Ta przynależności do grupy im imponowała”(k. 11610). Tak samo rolęM.,C.iB.opisaliP. D.,P. T.,Z. S.. Świadkowie posługiwali się wymiennie nazwiskami i pseudonimami oskarżonych.M.–(...),C.–(...).P. T.widziałC.iB.na tzw. „rozkmince” wM., stwierdził, że byli podporządkowaniG., który był ich „kapitanem” (rozprawa dnia 17 października 2013 r. i 8 grudnia 2014 r.).
P. D.stwierdził wprost, że:„C.iB.byli w grupie podG.”,opisał też ich udział orazM. M.w pościgu za D.K.(k. 11363). Spotykali się podczas tzw. „rozkminek”, czyli spotkań z innymi, grupami na których rozsądzano polubownie lub przy użyciu siły (także broni, w tym palnej) strefy przestępczych wpływów. Poza czynami V i VI, przypisanymiC.iB.w zw. zart. 65 § 1 k.k., świadkowie opisali udział oskarżonych w innych przestępstwach organizowanych przez grupę(...), jak handel narkotykami –P. D.zeznał, że kupowali od niego kokainę. Potwierdziło ten proceder zatrzymanie oskarżonych w dniu 26 listopada 2010 r. z kokainą przyjętą odM. M.. Handel narkotykami potwierdził teżK. S.. Świadkowie wyraźnie zaznaczyli, że obrót narkotykami był całkowicie podporządkowany grupie przestępczej, o czym świadczą niektóre „rozkminki”, pobicia dilerów – porachunki z tymi, którzy próbowali się wyłamać, lub oszukiwali (np. porwanie(...)).
Należy w tym miejscu podkreślić wartość zeznań świadka koronnegoM. H. (3), opisującego konsekwentnie pozycję w grupie przestępczej i zadania poszczególnych członków (k. 11704 – 11723). Wskazując na rozprawie w dniach 28 czerwca 2013 r. i 4 sierpnia 2014 r. naR. C., zeznał:„poznajęC.... jeździł na rozkminki”.
Z. S. (2)na rozprawie 28 lutego 2014 r. wskazał naB.,C.iM., określając ich bliskimi współpracownikami, dileramiA. G..
Nie ulega zatem wątpliwości, żeR. C.i M.B., w ramach grupy przestępczej, wykonali polecenia dotyczące żądania haraczu w sklepie z alkoholemL.iS.oraz rozboju naM. R.. W pierwszym przypadku przyznali się do rozmowy ze sklepową, a potem z właścicielem, ale unikali przyznania tego, że zażądali bezprawnego opłacania się za przestępczą „ochronę”, co było od lat 90 – tych bardzo popularnym źródłem dochodów grup przestępczych. O ile nielegalne interesy, jak np. prostytucja, były skazane na tę formę zapewnienia sobie spokoju, o tyle w przypadku tego sklepu właściciele od razu postanowili wezwać policję. Zeznania dwojga bezpośrednich rozmówców oskarżonych (M.iL.) zeznało stanowczo o żądaniu pieniędzy (5 tys. zł) i groźbie spalenia sklepu. Odbyło się to w dwóch etapach i każdy ze świadków usłyszał to żądanie i taką samą groźbę z osobna. Nie ma zatem wątpliwości co do ich wersji i tego, że wyjaśnienia sprawców są niewiarygodne. Wnosząc o przypisanie oskarżonym znamion przestępstwa zart. 191 § 1 k.k.w zw. zart. 13 § 1 k.k., obrońcy prowadzą alogiczną linię obrony. Przyznają bowiem, że oskarżeni żądali pieniędzy,„ich zamiarem było zastraszanie”(apelacja), ale po to, by zmusić do zaprzestania działalności gospodarczej. Skarżący pomijają, że wyraźne żądanie pieniędzy – okupu, połączone z groźbą karalną, za tzw. spokój od nachodzenia przez tę grupę przestępców – to jest działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, a więc usiłowanie wymuszenia rozbójniczego zart. 282 k.k.
Było to w dodatku działanie na polecenie ich „dowódcy” w grupie, nie jak widzi to obrońca„w oderwaniu od grupy”.Oskarżeni byli chętni i gotowi do realizacji zadań grupy (takżeM. M.), identyfikowali się z nią, z hierarchią i przywództwem – w tym wypadku z bezpośrednim źródłem poleceń, którym byłA. G.. Osobiście wygłosili wobec pokrzywdzonych słowa żądań i gróźb (dwukrotnie).
Przed zatrzymaniem przez policję na gorącym uczynku przestępstwa uchroniła ich tylko zorganizowana akcja grupy i ostrzeżenie telefoniczne przekazane przezA. G., który będąc w pobliżu zauważył funkcjonariuszy policji oraz zabezpieczenie odwrotu przezK. S.(k.11612 –„... brał udziałC.,B.iM.... Gdy przyjechałem po nich powiedzieli mi , że ... chcieli wyłudzić haracz.”). W pobliżu sklepu policja wylegitymowała jedynie dwóch członków tej samej podgrupy: D.K.iD. Z..
O żądaniu haraczu przez oskarżonych zeznali sami uczestnicy tej akcji z grupy „(...)” i inne osoby z grupy:K. S.,A. G., D.K.,Z. S.,D. Z.,P. D.(str. 51 – 56 uzasadnienia Sądu Okręgowego). Zeznania tak licznej grupy świadków bezpośrednich i pośrednich oraz dokumentacja z akcji policji w dniu 19 października 2009 r., wykazały ponad wszelką wątpliwość, że oskarżeni dopuścili się przestępstwa zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 i art. 65 § 1 k.k.„Oderwanie od grupy”,o którym piszą obrońcy, podpierając to jedynie teoretycznie orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach, wynika z oderwania się autorów od materiału dowodowego sprawy.
Odnośnie do zarzutu VI a/o, tj. rozboju na osobieM. R., oskarżeni przyznali się do tego przestępstwa, a wyjaśnieniaA. G.oraz pośrednio – zeznania samego pokrzywdzonego (także dokumentacja z jego leczenia po pobiciu) są niepodważalne. Do tego należy dodać zeznaniaK. S., będącego świadkiem uzgodnień pomiędzy D.K.,R. C.i M.B., że zabiorąR., koledze z siłowni,„taki gruby, złoty łańcuch na szyi”, „C.iB.pobiliR.ale się okazało, że tego dnia nie miał łańcucha”(k. 11619).
A. G., choć zaprzeczył, by nadzorował przebieg rozboju, to przyznał że był to jego pomysł, a dokumenty skradzione pokrzywdzonemu wykorzystali w dalszej działalności grupy przestępczej – do wypożyczania samochodów, które były używane podczas „rozkminek”.
Ten ostatni element świadczy o tym, że całość nielegalnych działań oskarżonych w tym okresie – 2009 r. była podporządkowana grupie przestępczej, dlatego zarzuty błędnego przyjęcia kwalifikacji prawnej zart. 65 § 1 k.k., także w odniesieniu do czynu VI, są bezzasadne.
W przeciwieństwie do czynu V i VI, przestępstwo zniszczenia – podpalenia – samochodu należącego do matki ich kolegi -D. K. (2), dokonane w dniu 14 listopada 2008 r., zostało potraktowane jako niezwiązane z działaniem w grupie, choć w istocie wynikało ono z porachunków na tle kontaktów osób związanych z działalnością przestępczą. Bezpośredniego dowodu w sprawie zniszczenia dostarczył współsprawcaK. S. (2). Świadek konsekwentnie obciążałC.iB.udziałem w tym przestępstwie, a nieścisłości w jego zeznaniach, które dotyczyły innych czynów i osób, nie zmieniają wiarygodności tej części zeznań.K. S.szczerze wyjaśnił, że„na początku nie chciałem mówić oM., chciałem go oszczędzić, bo spotkaliśmy się w areszcie, było mu ciężko, nie miał pomocy tak jak ja”(k. 11623). Istnieje szereg dowodów nieidentyfikujących wprawdzie samych sprawców, ale tak uwiarygodniających opis, który mógł podać wyłącznie jeden z nich, że nie pozostawiają wątpliwości co do wiarygodnościK. S.odnośnie do relacji z miejsca przestępstwa - czynu XXXV a/o. Świadek opisał swój udział, czas zdarzenia, miejsce zaparkowania samochodu, markę, kolor samochodu i charakterystyczny trzask palonych opon, a świadectwo to odpowiada zeznaniomB. K.– pokrzywdzonej, która nie dostrzegła podpalaczy ale wyszła z budynku zaraz, jak zobaczyła płomień. Wezwanie natychmiast Straży Pożarnej i Policji oraz dokumentacja z ich akcji, nie pozostawiają wątpliwości, żeK. S.opisał wiarygodnie to zdarzenie. Skoro nie zmyślił tych obiektywnych elementów jego przebiegu,
o których zeznały inne osoby i potwierdziły dokumenty, to trudno podważyć także tę część, która mówi oB.iC., jako współsprawcach podpalenia. Jest to rzeczywiście jedyny bezpośredni dowód wskazujący na personalia sprawców, ale analiza zeznańK. S., przeprowadzona w uzasadnieniu Sądu Okręgowego (str. 59 – 62) na tle ww. dowodów, jest zgodna z zasadą zart. 7 k.p.k.
Wbrew twierdzeniom apelujących, Sąd dostrzegł fakt zmiany pierwotnej postawy procesowejK. S., który od pierwszego przesłuchania przed Sądem Okręgowym – rozprawa 17 czerwca 2013 r. (k. 11610 – 11624), przez kolejne dnia 7 listopada 2014 r. (k. 13278 i nast.) tłumaczył dlaczego początkowo nie mówił prawdy („łagodziłem”) i konsekwentnie podjął się współpracy, opisując udział swój i oskarżonych w podpaleniu samochodufirmy (...).K., w usiłowaniu wymuszenia w sklepie z alkoholami, pobiciuR.i handlu narkotykami.
To właśnie po złożeniu zeznań przezK. S., w dniu 17czerwca 2013 r., oskarżeniB.iC.przyznali się do pobiciaM. R.. Wyjaśniając powody początkowego chronienia oskarżonych,K. S.określił ich jako nieobliczalnych i niezrównoważonych (rozprawa 17 czerwca 2013 r. k. 11610 i nast.). Przesłuchiwany ponownie w dniu 7 listopada 2014 r. oraz 27 stycznia 2015 r.K. S.był konsekwentny odnośnie do opisu przestępstw dokonywanych przezG.,M.,B.iC.w grupie przestępczej, a także aktu zemstyG.na D.K., którego dokonali podpalając samochód jego matki, nie zastawszy na posesji samochoduD. K.. W dniu 27 stycznia 2015 r.K. S.zgłosił Sądowi Okręgowemu, że przed wejściem na salę rozpraw oskarżeniB.iC.grozili jemu i rodzinie, że zostanie„rozjebany”.Mimo to świadek na tej rozprawie potwierdził zeznania obciążające oskarżonych.K. S.nie był jedyną osobą, która zgłosiła Sądowi, że oskarżeni jej grozili. W dniu 4 grudnia 2013 r. świadekR. M.doniósł, że„C.groził mi rozwaleniem głowy aB.gazem po oczach”,a groźby w wykonaniu nieznanych sprawców zgłaszała też jedna z byłych prostytutek.
Należy pamiętać, że toK. S.poznałA. G.z oskarżonymi (także zM.) i jako polecający ich do grupy przestępczej był doskonale zorientowany co do ich aktywności.
Przestępstwo z pkt XXXV wyroku nie zostało zakwalifikowane jako działanie w grupie przestępczej, ale wskazuje na to, że w 2008 r.C.iB.chętnie wykonywali zleceniaA. G., w tym ukaranie D.K.poprzez zniszczenie samochoduB.. Samochód jego matki podpalili, nie znajdując na posesji pierwotnego celu. Należy też pamiętać, że oskarżeni gotowość tę zachowali aż do dnia 5 marca 2010 r., kiedy to razem zA. G.,M. M.,D. Z.,K. S.i innymi ścigali D.K.ulicami (...)(odAl. (...)do Dworca(...)), usiłując go pobić. D.K.ostrzeliwał się z broni automatycznej, aż powstrzymała to Policja (zarzut IV a/oM. M.).
Nie ma zatem wątpliwości, że oskarżeniM. B.iR. C.nie zostali pomyleni, ani przypadkowo wskazani przezK. S., jako sprawcy podpalenia samochodu sp.T. B..K.. Wykonywali chętnie poleceniaA. G., bez względu na to czy chodziło o akcję w grupie przestępczej, czy jego prywatne porachunki. Motyw odwetu ze stronyA. G.przewija się nawet w zeznaniach D.K., który jednak nadal solidaryzuje się z grupą przestępczą, do której należał, skoro nie wyjawił sprawców usiłowania pobicia i pościgu za nim w dniu 5 marca 2010 r., a przecież nie sposób uwierzyć że nie rozpoznał tam swoich znajomych, zwłaszcza, gdy jeden z nich podbiegł i przebił mu oponę, by nie mógł dalej uciekać samochodem. Podobnie, wspólnych interesów bronił świadekD. Z., który niewątpliwie był w podgrupieA. G., brał udział w wielu przestępstwach, w tym w usiłowaniu pobicia D.K., ale z pogardą określałG.,S.iD.mianem konfidentów policyjnych. Postępowanie karne wyraźnie podzieliło dawnych wspólników na dwie grupy, nie licząc tych, którzy zginęli w porachunkach przestępczych.
Należy pamiętać, żeK. S.wskazał na siebie i trzech innych sprawców podpalenia samochodu już w dniu 17 lutego 2012 r., kiedy to ustalono sprawców, mimo upływu ponad 2 lat. Jego ówczesne przyznanie się do winy i wskazanie na oskarżonych iD. Z.spowodowało podjęcie umorzonego w 2010 r. dochodzenia (sygn. Ds 1449/08). Skoro przez tak długi czas sprawcy nie byli ustaleni, toK. S.nie byłby także zdemaskowany i pozostałby bezkarny, gdyby zachował milczenie. Wybrał szczere przyznanie się do przestępstw (k. 8454), a podczas wizji lokalnej wskazał bezbłędnie miejsce – posesję, na którą zawiózł oskarżonych (k. 8472).
Należy jeszcze raz podkreślić, że za wiarygodnością jego zeznań przemawiają szczegóły znane tylko bezpośredniemu uczestnikowi przestępstwa, a potwierdzone przez pokrzywdzoną i jej rodzinę oraz dokumentację Straży Pożarnej i Policji.
To, że w odniesieniu do innych przestępstw, Sąd znalazł opisyK. S.umniejszające rolęA. G.czyM. M.i ocenił je jako nieobiektywne, świadczy właśnie o krytycyzmie jaki zachował Sąd podczas oceny zeznań świadków koronnych (małych).
Próba zdyskredytowania zeznańK. S.twierdzeniem o konflikcie z oskarżonymi, albo załatwianiu nieokreślonych interesów prywatnych i procesowych, jest gołosłowna. Każdy z oskarżonych, czy podejrzanych podejmuje zwykle indywidualną linię obrony i wybiera opłacalną strategię. Sąd jednak wywiązał się z zadania właściwej – obiektywnej oceny dowodów i po dogłębnej analizie zeznańK. S., na tle wszystkich innych dowodów dotyczących zarzutu XXXV a/o, uznał je w tej części za wiarygodne. Ocena ta prezentowana na str. 58 – 62 uzasadnienia wyroku spełnia kryteriaart. 7 k.p.k., a zatem wynikające zeń ustalenia faktyczne są prawidłowe. Sąd ponownie odniósł się do wartości zeznań tzw. sześćdziesiątek na str. 88 – 91 uzasadnienia, gdzie skomentował interesy procesowe pomawiających, słusznie zauważając, że by liczyć na złagodzenie kary na podstawieart. 60 k.k.czyustawy o świadku koronnym, należy wykazać się szczerymi, rzetelnymi relacjami, potwierdzonymi za pomocą innych dowodów. Sąd Apelacyjny potwierdził, że działanieR. C.i M.B.nosiło znamiona przestępstwa zart. 288 § 1 k.k.i skazanie zpkt XXXVbyło prawidłowe.
Sąd Apelacyjny nie uznał zarzutów mówiących o wymierzeniu ww. oskarżonym rażąco surowych kar. Twierdzenie obrońców o„zupełnym oderwaniu od wytycznych wymiaru kary”, jest oderwane od motywów Sądu Okręgowego w zakresie wymiaru kar jednostkowych i łącznych zawartych na str. 102 – 105 uzasadnienia wyroku. Oskarżeni dopuścili się trzech niebezpiecznych przestępstw, w tym rozboju i wymuszenia rozbójniczego w warunkachart. 65 § 1 k.k.obligującego do wymierzenia kar pozbawienia wolności powyżej dolnej granicy zagrożenia. Wymierzenie w tych warunkach; za czyn zart. 13 § 1 k.k.,282 k.k.,65 § 1 k.k.kary 2 lat (zagrożenie do 10 lat), za czyn zart. 280 § 1 k.k.,art. 275 § 1 k.k.,65 § 1 k.k.kary 3 lat (zagrożenie do 12 lat) oraz za czyn zart. 288 § 1 k.k.roku i 6 miesięcy (zagrożenie do 5 lat) oraz nieznacznych grzywien, świadczy o właściwym uwzględnieniu okoliczności łagodzącej, którą był wówczas młody wiek oskarżonych. Należy jednak pamiętać, że, jak zeznało wielu świadków, oskarżeni chętnie i gorliwie związali się z grupą przestępczą, na rzecz której dokonywali części przestępstw, chełpili się tym, co świadczy o ich głębokiej demoralizacji. Oskarżeni byli karani.
Wobec powyższego wymierzenie im kar łącznych po 4 lata pozbawienia wolności i grzywien, było w pełni uzasadnione, a nawet świadczy o łagodności Sądu.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny nie uwzględnił apelacji obrońców oskarżonychM. B.iR. C..
Apelacja obrońcyo.M.bezzasadna.Trzy wersy uzasadnienia pisemnego, ani nawet wystąpienie ustne obrońcy przed Sądem Apelacyjnym, nie zdołało w najmniejszym stopniu podważyć ustaleń faktycznych w zakresie zarzutów aktu oskarżenia. Skarżący nie kwestionuje skazania za czyny XIV i XV, do których oskarżony przyznał się podczas dodatkowych wyjaśnień składanych na rozprawie 5 października 2015 r. Sąd Apelacyjny poddał te wyjaśnienia szczegółowej analizie w sprawie M.B.iR. C., omawiając zarzut rzekomej kolizji interesów obrończych i wykluczając istnienie takiego naruszenia.M. M.nie mógł skutecznie zaprzeczać oczywistym faktom, czyli ujęciu ww. oskarżonych podczas transportu uzyskanej od niego kokainy, w dniu 26 listopada 2010 r.M. M.zaprzeczył natomiast udziałowi w zorganizowanej grupie przestępczejR. S.– zarzut XIII, usiłowaniu pobiciaD. K.– IV oraz pomocnictwu w czerpaniu korzyści dla grupy przestępczej z prostytucji kobiet pracujących przy trasie doM.– II a/o.
Ostateczna zmiana linii obronyM. M.świadczy o manipulowaniu faktami w celu dostosowania wyjaśnień do odkrywanej sytuacji dowodowej.
W postępowaniu przygotowawczym oskarżony przyznał, że był na trasie „(...)”, gdzie zbierano opłaty od prostytutek dla grupy(...)(k. 8731 – 8736 –(...)). Uczynił to po pomówieniu go przez skruszonego współsprawcęP. D.. Na pierwszej rozprawie dnia 22 stycznia 2013 r., zaprzeczył temu, jak i udziałowi w obrocie narkotykami, do którego przyznał się wreszcie po prawie 3 latach - w dniu 5 października 2015 r. OskarżeniC.iB.wspierali jego linię obrony odnośnie do zarzutu III, IV i XIII, chroniąc tym samym siebie, za coM. M.odwdzięczył się im w dniu 5 października 2015 r. twierdząc, że mogli nie wiedzieć, że 26 listopada 2010 r. byli w posiadaniu kokainy, że nie żądali wsklepie (...)haraczu, tylko to było„takie dukanie nasze, nic konkretnego”(k. 13787) oraz zaprzeczał wspólnemu udziałowi w grupie przestępczej:„to była parada młodzików”.Całość wyjaśnieńM. M.świadczy o celowej manipulacji faktami, by osiągnąć maksymalną korzyść procesową. Były to zabiegi nieudolne i niezborne w sytuacji, gdyM. M.przyznał się do udziału w trzech tzw. rozkminkach, w tym pobiciuM.wM., gdzie byłC.,B.i wielu członków grupy „(...)”, w tym tzw. kapitanów, z których część potwierdziła pełną świadomość uczestników tych wydarzeń, że działają w zorganizowanej, zbrojnej, grupie przestępczej.
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który powtarza obrońcaM. M.w stosunku do czynów XIII, II i IV i towarzyszący mu zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.iart. 5 § 2 k.p.k., są bezzasadne, w sytuacji, gdy ustalone przez Sąd Okręgowy fakty polegają na szeregu zgodnych dowodów osobowych, sytuującychM. M.w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, kierowanej przezR. S., przy czym czynny udział w tej grupieM. M.został zawężony do okresu od połowy 2009 r. do dnia 26 listopada 2010 r. Mimo świadków, którzy określali udział w grupieM. M.w znacznie szerszym okresie, Sąd przyjął najkorzystniejszą dlań wersję, zawężając ten okres wyłącznie do granic czasu popełnienia zarzucanych w niniejszej sprawie przestępstw, czyli od czerwca 2009 r. kiedy ustalono (sam początkowo przyznał), że oskarżony jeździł na tzw. bojówki (ochranianie, karanie, haraczowanie prostytutek), na trasę(...), wraz zB.,C.iZ., wykonując zadania podgrupyA. G.ps. (...)– do dnia przekazaniaB.drugiej partii kokainy (203g), 26 listopada 2010 r. (B.iC.ujęci z narkotykiem odM. M.).
Członkowie grupy przestępczej, którzy w tej sprawie złożyli wyjaśnienia i zeznania obciążająceR. C.i M.B.wymieniają obok nichM. M., jako należącego do grupy, a więc dowody wskazane już w sprawie dwóch oskarżonych dotyczą takżeM. M.. Sam oskarżony bagatelizował w udział grupie, nazywając go„paradą młodzików”(wyjaśnienia z 5 października 2015 r.),jednak jego przyznanie się do udziału w trzech akcjach zorganizowanych przez kierownictwo grupy, z udziałem wielu jej członków, początkowe potwierdzenie udziału w tzw. „bojówkach” ściągających opłaty od prostytutek, a wreszcie udział w handlu narkotykami, potwierdzony podczas ostatniego przesłuchania i udowodniony zatrzymaniemB.iC.z 203g kokainy – świadczą dobitnie o tym, żeM. M.był członkiem zorganizowanej, zbrojnej grupy przestępczej.
Obrońca oskarżonego, stawiając zarzut błędnej oceny dowodów, uzasadnia to dwoma zdaniami –„Nie ma dowodów ... Są pomówienia i niejasności”.Skarżący nie zauważa nawet, że zarzut a/o dotyczący udziałuM. M.w grupieM. K.ps. (...), został zmieniony w wyroku Sądu Okręgowego na udział w grupie kierowanej przezR. S.i choć można traktować to jako dwa etapy rozwoju tej samej grupy przestępczej, to za zmianą opisu czynu stoi szczegółowa analiza działalności tej grupy od 1998 r. do 2010 r., w tym zmiany w kierownictwie, w składzie, w przywództwie tzw. kapitanów (S.,Al (...)) i w kręgu osób zaufanych, znajdujących się tuż pod nimi (B.,G.). Ustalenia faktyczne zaprezentowane w tej kwestii na str. 1 – 5 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego, a w odniesieniu doM. M.na str. 10 – 13, znajdują pełne podstawy dowodowe w zeznaniach świadków wskazanych na str. 69 – 73. Są to przede wszystkim zeznaniaA. G., który przyjął do swojej podgrupy poleconego mu przezK. S.-R. C., a ten przedstawił muB.iM.. Wszyscy trzej chętnie i świadomie przystali do grupy.
M. M.obciążyły też zeznania:
-Z. S. (2), który wskazał naM. M.jako jednego z licznej grupyA. G., których ten mógł „wydzwonić” na wezwanie kierownictwa w ciągu 2 godzin, do udziału w każdej akcji, w tym bojówkach; świadek (prawomocnie skazany) stwierdził, żeM. M.ps. (...)woził swoimA.chłopaków z grupy; na rozprawie świadek wskazał naM.,B.iC.jako bliskich współpracowników (dilerów)(...)(zeznania z dnia 28 lutego 2014 r. k. 12721);
-K. S. (2), należący do grupyA. G.stwierdził także, żeM. M.został kierowcą ich grupy, obszernie zeznał przed Sądem o grupieG.o korzyściach czerpanych z prostytucji, pobiciach, wymuszeniach i broni w grupie,„M.jeździł jako kierowca na rozkminki ...B.,C.iM.jak najbardziej wiedzieli, że działają w grupie „(...)”, chwalili się tym na dyskotekach ... . Ta przynależność do grupy im imponowała”(k. 13278, 11610 – 11624);
-P. D. (1)- zeznał, żeM. M.jeździł z(...)(S.) i(...)(G.), zeznał też o udziale oskarżonego w pościgu za D.K.(rozprawa z dnia 20 sierpnia 2014 r., 12 kwietnia 2013 r.);
-P. T. (2)– rozpoznałM. M., wskazującpseudonim (...), jako członka grupy, zeznał o udzialeM.,B.iC.w „rozkmince” wM., kojarzył go także z narkotykami, zeznał o broni w grupie (rozprawa dnia 17 października 2013 r., i 8 grudnia 2014 r.);
-I.Al (...), jeden z tzw. kapitanów, należących do ścisłego kierownictwa grupy nie poznał osobiścieM. M., ale potwierdził strukturę i działania grupy przestępczej oraz wyposażenie w broń.
Zeznania tego świadka są o tyle istotne w sprawieM. M., że oskarżony przyznał się do udziału w akcji wM., która miała na celu porachunki przestępcze z(...)czyliM. M.i M.L., którzy stanowili ich konkurencję w handlu narkotykami. W dniu 19 października 2009 r. doM.przyjechało wielu członków grupy(...), w tym jeden z „kapitanów”I.Al (...)ps. (...), który stanowczo zeznał, że podczas tej akcji mieli 2 sztuki broni (zeznaniaM. M.i M.L.o pobiciu – rozprawa 28 stycznia 2013 r.).
P. S. (3)opisał jak wM., tuż przed atakiem naM., w lesie,M. Z.- „kapitan” zapewniał grupę napastników o ich przewadze oferując broń i zabezpieczając bezpieczny odwrót doW.(k. 877, 965, 1416).
O borni w grupie zeznałM. H. (3)(A. G.miał pistolet w czasie jednej rozkminki); świadekH.wymienił jako wyposażenie zbrojne grupy 2 karabiny kałasznikow, 2 pistolety maszynowe(...), granaty, strzelbę tzw. pompkę, 10 sztuk pistoletów, strzelbęW., dodał, że ponadto osobnym uzbrojeniem dysponowały poszczególne podgrupy i pojedynczy członkowie (tom XXXII – XXXIV).
O broni w grupie zeznali teżM. S. (1),M. S. (2),G. C.i inni.
P. D. (4), zeznając o działalności grupy, zeznał o broni, o strzelaninie wM.w 2009 r. (rozkminka z „(...)– grupa(...)), w której uczestniczyłA. G..P. D.wskazał na kilka egzemplarzy broni w tym pistoletB., który sam przechowywał oraz pistoletS.zatrzymanym przyD. K.w dniu usiłowania pobicia go. D.K.przyznał się do posiadania tej broni.
UdziałM. M.w tym ostatnim zdarzeniu, przypisany mu w pkt IV a/o, a potwierdzony bezpośrednio świadectwem współsprawców:A. G.iP. D., a pośrednioZ. S.i D.K.oraz czynnościami policji w sprawie sygn. akt RSD 34/10 (tom XXVII, k. 5227, 5303 i nast.), w tym zabezpieczeniem pistoletu automatycznego, z którego ostrzeliwał się D.K.przed napastnikami – potwierdzają nie tylko przebieg przestępstwa z dnia 5 marca 2010 r., ale są przesądzającym dowodem świadomościM. M., że bierze udział w realizacji celów - akcji - zorganizowanej, zbrojnej, grupy przestępczej, której członkowie używają broni palnej.
Przyznanie sięM. M.do udziału w akcji wM., gdzie niewątpliwie oznaczono przewagę grupy „(...)” w sposób siłowy, brutalny i zbrojny (M. M.przyznał, że w jego samochodzie były pałki i kije) oraz udział w pościguulicami (...)za ostrzeliwującym się członkiem tej samej grupy, którego postanowiono „ukarać” tj. pobić, nie pozostawia wątpliwości, żeM. M.należał do grupy przestępczej o charakterze zbrojnym i wszystkie przypisane mu przestępstwa dokonywał podporządkowany celom grupy, czyli głównie czerpaniu zysków z prostytucji, haraczy i handlu narkotykami. Przystając do tzw. grupy interwencyjnejA. G.oskarżony prezentował stałą gotowość do wykonania wszelkich poleceń, stąd brał udział w próbie ukarania (pobicia, „połamania”) D.K.(czyn IV) i wyjazdach w tzw. bojówkach (zB.,C.,Z.i in.) na trasę, gdzie pracowały przydrożne prostytutki (II).
Powyższe dowody stanowią tak poważny zbiór obciążającyM. M., że przestępstwo zart. 258 § 2 k.k.stanowi fakt pewny, któremu apelujący nie przeciwstawił żadnego dowodu i argumentu.
W odniesieniu do zarzutu pomocnictwa w czerpaniu korzyści z prostytucji (ustalenia faktyczne na str. 11 uzasadnienia Sądu Okręgowego) obrońcaM. M.stwierdza, że żadna z tych kobiet nie wskazała naM. M., zeznaniaZ. S.nie obciążają oskarżonego, aA. G.nie był z nim w jednym samochodzie, zaśM. M.zaprzeczył swojemu udziałowi. Ta jednozdaniowa analiza materiału dowodowego w kwestii zarzutu II a/o jest tak powierzchowna i nieobiektywna, że zderzenie jej z wszechstronną i logiczną oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Okręgowy, powoduje upadek linii obrony oskarżonego.
Apelujący pomija to, żeM. M.w czasie śledztwa przyznał, że był raz na trasie(...)z kolegami, z czego wycofał się na rozprawie, zarzucającP. D., że jego zachowanie w procesie wpłynęło na to, że oskarżony się przyznał. Bagatelizuje też zeznaniaZ. S. (2), który wprost zaliczyłM. M.do grupyA. G.i tzw. bojówek, których zadaniem była pomoc osobom pobierającym pieniądze od przydrożnych prostytutek i ochrona kobiet przy trasie w okolicyM.przed innymi grupami przestępczymi. Świadek bezpośrednio wskazał naG.,M.,B.,C.iA. S.jako grupę interwencyjną. Zeznał też jak finansowany był wyjazd tej grupy na trasę (200 zł za paliwo plus po 500 dla każdego chłopaka – k. 1111, 1146 – 1154, 2678).
Prawdą jest, że kilka ustalonych prostytutek, w tym część pochodzących spoza Polski, nie rozpoznałaM. M., ale potwierdziły zgodnie mechanizm okładania ich opłatami i świadomość, że zostaną ukarane w przypadku odmowy podporządkowania się. Należy jednak zauważyć, żeS. Z., N.F.iM. M.rozpoznałyP. K. (3)iH. R., jako tych którzy żądali płacenia 500 zł tygodniowo od każdej dziewczyny. Proceder ten potwierdziło kilka innych kobiet, zaśP. K.złożył obszerne zeznania (wyjaśnienia), w których opisał, „rozkminki” wM.(zginąłT. W.–(...)), w marcu i w kwietniu 2009 r. o podział zysków z prostytucji przy trasieM.–W.,W.–O.,N.–Z., po którychP. K.iH. R.przekazywaliJ. S.iA. S., od czerwca do września 2009 r., tygodniowo po 500 zł od kobiety, łącznie co najmniej 10 tys. zł.
Przedstawione powyżej dowody tworzą uzupełniający się obraz czerpania korzyści z prostytucji i nawet jeśliA. G.nie wymienił wprostM. M.wśród osób, które z nim jeździły na trasy, lub którym zlecał tzw. bojówki, to wskazując na członków swojej podgrupy:B.,C.iZ., uwiarygodnił obserwacjeZ. S., który wskazał bezpośrednio naM. M., a to w połączeniu z pierwotnym przyznaniem się oskarżonego, że raz tam był, prowadziło do logicznego wniosku o udziale oskarżonego w przestępstwie zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 204 § 2 k.k.iart. 65 § 1 k.k.Ocena dowodów, którą przedstawił Sąd Okręgowy na str. 62 – 65 uzasadnienia odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów zart. 7 k.p.k.
Obrońca zarzucił na koniec błędne ustalenie o udzialeM. M.w„usiłowaniu pozbawienia wolnościD. K. (2)”,nie zauważając nawet, że Sąd Okręgowy zmienił opis i kwalifikację prawną przestępstwa z pkt IV na usiłowanie pobicia pokrzywdzonego w dniu 5 marca 2010 r. Skarżący stwierdził jedynie, żeD. K.zaprzeczył udziałowiM. M., podobnie jakB.iC., zaśA. G.złożył wewnętrznie sprzeczne wyjaśnienia, aP. D.jest niewiarygodny. Są to oceny bardzo powierzchowne i ogólnikowe, a nadto zmieniające sens depozycji ww. osób.
Sąd Apelacyjny wracał już wielokrotnie do zdarzenia z dnia 5 marca 2010 r., jako przykładu demonstracji swoistego poczucia siły i bezkarności tej grupy przestępczej, realizującej plan tzw. zawinięcia zwaśnionego członka w pościguulicami (...), odAl. (...)do Dworca(...), z próbami przebicia opon, mimo ostrzeliwania się D.K.w miejscach publicznych (ustalenia faktycznie str. 12 uzasadnienia Sądu Okręgowego).
Na udziałM. M.w tej akcji wskazuje szereg dowodów. Trudno odgadnąć w czym obrońcaM. M.upatruje defektów wyjaśnieńA. G., skoro przyznał się on do udziału w tym przestępstwie, podał w szczegółach jego przebieg i uczestników. Stwierdził, żeM. M.jechał wH. (...), z(...),B.iZ.” orazK. S.,P. D.i inni. Opisał strzelaninę, w tym strzał z broni hukowej oddany zH. (...).
P. D. (1)zeznał, że na tę akcję zabrał do samochoduH. (...),M.,B.iC., strzały z broni gazowej oddawał z tego samochoduZ.. WprawdzieK. S.biorący udział w pościgu nie pamiętałM. M., aC.,B.iZ.solidarnie zaprzeczali jego obecności, ale Sąd oceniając depozycje współoskarżonych jako nieprawdziwe wykazał nieszczerość i powody chronieniaM. M., który odpłacał się tą samą lojalnością (o czym była mowa podczas oceny apelacji obrońcówB.iC.).
Stanowcze wskazanieP. D.iA. G.naM. M., w połączeniu ze zgodnym opisem przebiegu przestępstwa w zeznaniach wszystkich uczestników, w połączeniu z dowodami pośrednimi wskazującymi na udziałM. M.w siłowych akcjach podgrupyA. G., nie pozostawia wątpliwości co do jego udziału w przestępstwie, z pkt IV wyroku, zakwalifikowanego według najkorzystniejszej dla sprawców wersji, tj. na podstawieart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 158 § 1 k.k.iart. 65 § 1 k.k.
Twierdzenie obrońcy, iż D.K.zaprzeczył udziałowiM. M.jest nadużyciem, w sytuacji gdy pokrzywdzony zeznał tylko, że nie rozpoznał sprawców, ale opisał przebieg zamachu na niego w sposób idealnie zbieżny z ww. świadkami (sprawcami). D.K.nie chciał wskazać na swoich ówczesnych kolegów, z którymi przedtem dokonał wielu przestępstw (zeznania k. 5293 – 5295). Pokrzywdzony nie chciał początkowo przyznać nawet, że leżący przy jego samochodzieB.karabin, znaleziony przez interweniującą policję, należy do niego, ade factodo grupy(...). Pokrzywdzony ukrywał sprawców także z tego powodu, że czuł się bardzo zagrożony. Zaledwie kilka dni przed zamachem na D.K., dnia 25 lutego 2010 r. podobny zestaw sprawców wytropił na ulicy jego kolegęŁ. P., którego ciężko pobili (uraz głowy, złamanie trzonów obu kości przedramienia).
Obawy D.K.potwierdza materiał zgormadzony w śledztwie prowadzonym po zamachu na niego (tom XXVII, k. 5227 – zeznaniaM. H.). Udokumentowano wówczas miejsce zatrzymania samochodu D.K., łuski, pociski, broń (łuska naAl. (...), broń – przy(...), 2 łuski i 2 naboje wB.). Zabezpieczono monitoring ze zdjęciami części samochodów biorących udział w zdarzeniu. Sprawa, sygn. RSD 34/10, spoczywała umorzona z powodu niewyjawienia przezD. K.sprawców, aż do zatrzymaniaP. D.po kolejnej strzelaninie zP., w dniu 17 marca 2010 r. Wówczas dopieroP. D.podjął współpracę z policją. Jego wyjaśnienia odpowiadały dowodom już zebranym i uzupełniły je o personalia sprawców.
W świetle tych dowodów winaM. M.odnośnie do wszystkich przypisanych mu przestępstw jest niewątpliwa, a zatem zasada zart. 5 § 2 k.k., na którą powołuje się apelujący, nie miała zastosowania.
Sąd Okręgowy prawidłowo uzasadnił wymierzoneM. M.kary jednostkowe i karę łączną. Kary orzeczone w pobliżu dolnych granic zagrożenia ustawowego trudno określić jako rażąco niewspółmiernie surowe, w sytuacji, gdy oskarżony prowadził groźną i bezwzględną działalność przestępczą. Słusznie więc skazanie zart. 258 § 2 k.k.skutkowało najwyższą karą (rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności). Sąd Apelacyjny nie uznał argumentu obrońcy zawartego w jedynym zdaniu poświęconym zarzutowi dotyczącemu kary łącznej, a mianowicie twierdzenia o „marginalnej roli” oskarżonego. Oskarżony wykonywał zlecone mu w grupie przestępczej zadania, na równi z innymi osobami będącymi na tym samym poziomie hierarchii co on. Nie cofał się przed udziałem w akcjach zbrojnych, ani obrotem znacznymi ilościami narkotyków. Chwalił się przynależnością do znanej grupy przestępczej. Nie można więc mówić o jakimś marginesie działań grupy ale jej głównym nurcie. Wymierzona kara 4 lat pozbawienia wolności, po skazaniu za 5 poważnych przestępstw, jest więc karą dość łagodną.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok w sprawieM. M..
Apelacja obrońcy oskarżonegoK. L. (1)nie została uwzględniona, z powodu jej polemicznego charakteru, nie popartego wykazaniem błędów, które zarzuca skarżący. Apelacja sformułowana na bazieart. 438 pkt 3 k.p.k.(nadto od kary) sprowadza się w istocie do negacji materiału dowodowego stanowiącego podstawę skazaniaK. L..
Skarżący kwestionuje bowiem zeznania dwojga bezpośrednich świadków, tj. świadka koronnegoM. H. (3)i tzw. małego świadka koronnegoM. Z. (1), którzy zgodnie zeznali, żeK. L.zajmował się handlem kokainą, kontrolowanym w ramach grupy „(...)” przezA. K. (1), a następnie świadkowie ci złożyli szczegółowe zeznania odnośnie do trzech zdarzeń przypisanych oskarżonemu w pkt XXXVI, XXXVII i XXXVIII wyroku Sądu Okręgowego, których byli z osobna świadkami i uczestnikami:M. Z.zeznała o wielokrotnej sprzedaży przezK. L.jej ówczesnemu mężowiR. Z. (1)paczek po 100 g kokainy (w krążkach) – zarzut XXXVI, zaśM. H.zeznał, żeK. L., w jego obecności udzielił kilkakrotnie porcji kokainy po 1 g mężczyźnie ops. (...)oraz, że świadek sam przyjął do konsumpcji taką porcję – zarzuty XXXVII i XXXVIII.M. Z.zeznała nadto, że była uczestnikiem przyjęcia, na którymK. L.darował znajomym, w tym też jej, porcje narkotyku.
Celem apelacji w sprawieK. L.jest zdyskredytowanie ww. świadków jako wiarygodnych źródeł dowodowych. Narzędzia do tego użyte, to twierdzenia, że:
- zachodzą„bezsporne okoliczności podważające tezę” o wiarygodności tzw. sześćdziesiątek i świadków koronnych, w tym ogólny argument, iż w kilku innych postępowaniachM. H.został uznany za źródło niewiarygodne,
- zeznaniaM. Z. (1)są niekonsekwentne, a ona sama posuwała się do szantażu,
- powyższe dowody są „jedynymi”, obciążającymi oskarżonego.
Sąd Apelacyjny nie uznał żadnego z tych argumentów, gdyż skarżący posługuje się ogólnikami, wybierając pod swoje tezy drobne elementy zeznań, oderwane od całościowej analizy dowodowej, dlatego nie może konkurować z ocenami i wnioskami Sądumeritiodpowiadającymi zasadomart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.
Na wstępie należy zaprzeczyć twierdzeniu skarżącego, że dowody obciążająceK. L.są to „jedyne”, czy izolowane zeznania poszczególnych świadków. Teza taka zawiera wewnętrzną sprzeczność, gdyż wprawdzie zeznaniaM. Z.iM. H.są jedynymi bezpośrednimi dowodami w odniesieniu do każdego czynu z osobna, ale razem oraz w powiązaniu z zeznaniamiR. K. (1), tworzą spójny obraz funkcjonowaniaK. L.w narkobiznesie kontrolowanym przezA. K., w ramach zorganizowanej grupy przestępczej (także pośrednio - zeznaniaM. J.– o roliA. K.w handlu marihuaną i kokainą,M. S.– wielokrotnego uczestnika w „rozkminkach” dotyczących podziału rynku narkotykowego wW.).
Obrońca oskarżonego zupełnie pomija te i inne dowody pośrednie, w tym wskazane już we wcześniejszych wywodach dotyczących funkcjonowania grupy przestępczej. Unika przyznania, że prokurator uzyskał zeznania i wyjaśnienia wielu osób uczestniczących w obrocie narkotykami, w tym tzw. kapitana –I.Al (...)– który nie tylko opisał obszar i sposoby zorganizowania obrotu narkotykami przez grupę „(...)”, ale, co istotne, potwierdził, że mężczyzna ops. (...), któremuK. L.dał kilka porcji kokainy (zarzut XXXVII a/o) nie jest postacią wymyśloną przezM. H., tylko osobą, którąAl (...)osobiście poznał i określał jako
    „M.z(...)”.
Al (...)potwierdził , że znał teżM. Z.i jej męża, potwierdził, że po aresztowaniuR. Z. (1)M. Z.kontynuowała w jego imieniu jego zadania w grupie „(...)”, w tym opiekowała się aresztowanymi członkami grupy.
Kolejny członek grupy przestępczejR. K., który przyznał się do handlu narkotykami, m. in. zA. K.i pozostający z nim w bardzo bliskich relacjach (opiekował sięK.poruszającym się na wózku inwalidzkim), zeznał, że mężczyzna ops. (...)był znajomymA. K.:„(...)–L.był odK., mieli kontakty narkotykowe...”(rozprawa z 24 stycznia 2014 r. t. 63). Świadek znał osobiście małżeństwoZ.i opisał ich udział w handlu narkotykami;Z.miał swoich dilerów, „opłacał się” grupie, zaś jego żona była w to wprowadzona, a nawet sama interweniowała w rozliczeniach męża z grupą.
R. K.określił też miesięczne zyskiZ.z narkotyków – ok. 2 tys. złotych. Potwierdził też, żeA. K.przekazywałM. Z.pieniądze na utrzymanie, po aresztowaniu męża.
ZeznaniaM. Z.iM. H., badane w świetle powyższych dowodów, których nie dostrzega apelujący, zyskują na wiarygodności, gdyż potwierdzają ich długotrwałe zaangażowanie w działalność przestępczą, w tym narkotykową, kontrolowaną przez grupę „(...)”. Sprawiają też, że zeznaniaM. Z.o przynależnościR. Z.do tej grupy, o znajomości zA. K.iK. L. (1)i szeregiem innych osób, o tym, że przez kilka miesięcy wysyłała pieniądze na utrzymanie osób aresztowanych i ich rodzin, są wiarygodne, a pomówienieK. L.nie jest pomyłką, ani nie zostało przezM. Z.zmyślone. ZeznaniaM. Z.składane od dnia 21 września 2011 r. są konsekwentne i szczere. Ujawniła ona wiele osób należących do grupy, ich zadania, opisała takie szczegóły wyglądu, życia osobistego tych osób, zwyczaje, a przede wszystkim działania przestępne, które znalazły odzwierciedlenie w rzeczywistości (k. 10126 i nast. – tom 51). Świadek, w związku z pozycją ówczesnego męża, była wprowadzona w tajemnice grupy, wspólne spotkania z kierownictwem grupy:A. K.,M. K.,M. Z.. Zeznała m. in. o stałych pensjach znacznych członków grupy (Z.,K.po 4 tys. zł miesięcznie,R. Z.– 2 – 4 tys. zł). Świadek zeznała o wysokiej pozycjiA. K.w latach 2008 – 2009:„...S.był tylko figurantem i grupa biegała pod jego banderą, a faktycznie kierował niąK.”(k. 10174). Zeznała o nadzorzeR. Z.nad agencjami towarzyskimi obłożonymi przezA. K.haraczami, o zabójstwie prostytutki, zeznała także: „Ja miałam całą listę z agencjami ... sporządzoną rękąM. Z.,M.”.
Świadek sporządziła szkic –„schemat rozprowadzania narkotyków w grupie(...)”(k. 10175, 101177), w którym umieściła na szczycieA. K. (1), jako osobę zajmującą się dystrybucją hurtowych ilości narkotyków.
Zeznania kilku wymienionych osób potwierdzają, że bez wątpieniaA. K.zajmował taką pozycję w grupie i nadzorował rynek narkotykowy w znacznej częściW.i okolic w latach 2009 – 2010.
Znajomości zA. K.ips. (...)nie zakwestionował też sam oskarżonyK. L.. Jego obrońca twierdzący, że pomówiono osobę przypadkową, nie związaną ze środowiskiem przestępczym, nie karaną, wykształconą (trener personalny), pomija nawet wyjaśnienia samegoK. L., który przyznał, że spotykali się w pubieA. K.: on, właściciel,(...),R. Z.,M. H.. Z jednej strony twierdził, że nie zna bliżejA. K., bo dzieli ich duża różnica wieku, a z drugiej opowiadał o wielu spotkaniach w tym gronie, o urodzinachZ.itp.
Słusznie więc Sąd Okręgowy uznał wyjaśnieniaK. L.za nieszczere, gdyż ewidentnie próbował on dystansować się od zażyłości z członkami grupy przestępczej, ale nie był w stanie zaprzeczyć wielokrotnym spotkaniom świadczącym o zaufaniuA. K.,R. Z.,M. H., czy(...)do niego. Należy też zauważyć, żeK. L.przyznał, że określany jestps. (...), co stwierdzili także świadkowie operujący tym określeniem zamiast nazwiska.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wiele dowodów potwierdza wzajemną znajomość tych osób i że znajomość ta wynikała ze związku A.K., R. iM. Z.,ps. (...),M. H.iK. L.z działalnością przestępczą dotyczącą obrotu narkotykami. Należy też zauważyć, że choćM. Z.jest jedynym bezpośrednim świadkiem zakupu przezR. Z.odK. L., z poleceniaA. K., co najmniej 1 kg kokainy, aM. H.świadkiem udzielenia(...)i jemu „działek” kokainy, to zbieżność pozostałych elementów zeznań MZ.,M. H.iR. K.,I.Al (...), a nawet wyjaśnieńK. L., dotyczących tła ich znajomości, uwiarygodnia zeznania świadków koronnych w zakresie przestępstw przypisanych oskarżonemu.
Przechodząc zaś do samej treści ich zeznań dotyczącychK. L., są one w jego sprawie tak stanowcze, konsekwentne i osadzone w realiach funkcjonowania grupy przestępczej, że nie sposób ich zdyskredytować za pomocą dwóch elementów wymienionych w pkt Ia i b apelacji, a mianowicie faktu uniewinnienia innych oskarżonych, w innych procesach, gdzie zeznawałM. H.oraz zarzutu, żeM. Z.„posuwała się do szantażu”wobec znajomych. Obydwa te argumenty są nazbyt ogólnikowe, a przede wszystkim nie dotyczą realiów niniejszej sprawy. Powołując się na„kilka rozstrzygnięć odrzucających zeznania”M. H., obrońca przytacza tylko sprawę tzw.(...), w której zeznaniaM. H.były jedynym dowodem i utożsamia uniewinnienie tej osoby z niewiarygodnościąM. H.. Skrót myślowym jaki zastosował obrońca: jeden dowód to dowód niewiarygodny, nie odpowiada zasadom procesowej oceny dowodów zart. 7 oraz art. 5 § 2 k.p.k.Poza tym, że zeznaniaM. H.w sprawieK. L.nie są jedynym dowodem, co powyżej wykazano, to jeszcze obrońca unika precyzyjnego przytoczenia okoliczności dowodowych sprawy, której nie przywołuje z sygnatury i Sądu, ani z dokumentów, takich jak uzasadnienie wyroku. Są to więc ogólniki nie mogące skutecznie podważyć wartości zeznańM. H.w sprawieK. L.. Należy w tym miejscu przypomnieć, że podobną metodę kwestionowania jego zeznań praktykowali inni oskarżeni i obrońcy.
W dniu 23 stycznia 2017 r., tuż przed zamknięciem przewodu sądowego obrońcaM. B. (2)przedłożył postanowienie Prokuratury Krajowej, sygn. Ds 15.2016, o częściowym umorzeniu śledztwa, gdzie stwierdzono, że zeznaniaM. H.są niewystarczające do sformułowania aktu oskarżenia. Z uzasadnienia postanowienia nie wynika, by oceniono je jako niewiarygodne, a jedynie jako zawierające zbyt mało konkretnych elementów, weryfikowalnych za pomocą innych dowodów.
Obrońcy, próbujący w ten sposób kwestionować wiarygodność całości depozycji świadka koronnego, nie dostrzegają, że na bazie m. in. jego zeznań zapadł w rozpoznawanej sprawie wyrok skazującyP. S.,Z. S.,T. T.iA. G., którzy złożyli zbieżne wyjaśnienia, poddali się karom przed I rozprawą (tom 52) oraz kilka innych wyroków dołączonych do akt sprawy, jak np. wyrok Sądu Okręgowego z dnia 3 kwietnia 2013 r. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13 marca 2015 r. sygn. akt AKa 147/14), skazujący tzw. zarząd grupy „(...)”:S.,S.,S.,S.,Z.iT.(tom 74). Tak więc proporcje licznych spraw, w których zeznaniaM. H.i innych środków koronnych demaskujących tę działalność przestępczą stały się podstawą skazań do nielicznych uniewinnień czy umorzeń, nie dowodzą pomyłki sądowej w niniejszej sprawie, ale wskazują na zachowywanie przez organy procesowe trzeźwego osądu poszczególnych depozycji i dążenia do potwierdzenia ich innymi dowodami.
Należy przy tym zaznaczyć, że poza oceną zeznań świadków pomawiającychK. L., którą przedstawił Sąd Okręgowy na str. 77 – 82 uzasadnienia wyroku, powrócił do tej kwestii na str. 88 – 92, w podtytule „Dodatkowa ocena dowodów”, gdzie odniósł się do różnorakich zarzutów oskarżonych co do zeznań i osobowościM. H.i tzw. sześćdziesiątek (m. in.M. Z.). Sąd w logiczny sposób uzasadnił tam dlaczego wykluczył, by bezpodstawnie pomówili swoich wieloletnich kompanów i wspólników. Opierał się przy tym przede wszystkim na szczegółowej analizie treści zeznań tych świadków i takich cechach, jak: motywy podjęcia współpracy, późniejsza konsekwencja, logika przekazu, jego szczegółowość oraz zbieżność wielu elementu zeznań obejmująca grupę ok. 10 osób, które przyjęły status świadków koronnych (także tzw. małych). Pisano wcześniej, że prokuratorzy zebrali wyjątkowo dużą grupę osób ujawniających kulisy działalności przestępczej grupy tzw.(...)i(...), co owocowało ich aresztowaniem i skazaniem. O zagrożeniu wywołanym ich działalnością świadczą krwawe porachunki (np. wM.), zabójstwa (np.J. P.ps. (...),R. B.ps. (...)i wielu innych), porwania ((...)), pobicia, pościgi i strzelaniny naulicach (...)(za D.K.,P.), haracze, stręczycielstwo, rozboje, handel narkotykami na ogromną skalę (przemyty z Turcji, Holandii, do Polski i Anglii). Tylko stworzenie silnej organizacji przestępczej, uzbrojonej i bezwzględnej, gwarantowało prawie kilkunastoletnie funkcjonowanie grupy „(...)” i „(...)”.
K. L.nie stanął pod zarzutem udziału w tej grupie, choć świadkowie usytuowali go jako zaufanego dileraA. K., ale ostrożne traktowanie dowodów osobowych wywodzących się z tego środowiska sprawiło, że zeznaniaM. H.iM. Z.o tym, żeK. L.był dileremA. K.(także zezn.R. K.), nie skutkowały zarzutem zart. 258 § 1 k.k.lubart. 65 § 1 k.k.- w części nawiązującej do przestępczości zorganizowanej. Fakt ten wykorzystuje apelujący, by bezpodstawnie twierdzić, żeK. L.jest przypadkową osobą, omyłkowo, albo interesownie, pomówioną przez świadków.
Poza ogólnym twierdzeniem, że zeznaniaM. H.zostały odrzucone w innych sprawach, skarżący nie zdołał wskazać żadnego defektu tego dowodu i w ogóle nie odniósł się do treści zeznań.
Uzasadnienie zarzutu Ia, zawierające cztery wersy pełne ogólników, akcentuje tylko, że jest to dowód „jedyny”.
W odniesieniu do czynów XXXVII i XXXVIII jest to rzeczywiście jedyny bezpośredni dowód, ale stanowczy, konsekwentny i logiczny, a udziałK. L.w handlu kokainą potwierdzony został zeznaniamiM. Z.,R. K.i pośrednioI.Al (...).
Skarżący pomija stanowczość zeznańM. H.ze śledztwa k. 6534 – 6551 t. 34 i k. 10103 – 10108 t. 51) , ponadto złożonych przed Sądem na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. (k. 11704 – 11723) oraz w dniu 4 sierpnia 2014 r. (k. 13132 i nast.). Podczas przesłuchania w dniu 26 lipca 2012 r.M. H.rozpoznał na zdjęciach„(...)odK.... on był dileremA. K.i handlował dlaK.kokainą. Był też bramkarzem uK., on mi dał raz 1 gram kokainy ... dawał kokainęM.w lokaluK.”(k. 10108).
Przed SądemM. H.oświadczył:
    „poznaję(...)... był dileremK.od kokainy. Przywoził mi na plecenieK.2 g kokainy ... nie płaciłem.M.dostał od(...)kokainę kilkakrotnie po 1 g ... byłem przy zamawianiu i odbiorze”(rozprawa 28 czerwca 2013 r.). Przesłuchany ponownie potwierdził te fakty, choć mówił o kilkakrotnym udzieleniu kokainy jemu iM.przezK. L.– „bramkarza”K.(rozprawa 4 sierpnia 2014 r.).
Obrońca oskarżonego pominął zupełnie i zastąpił tę wymowną treść zeznańM. H.ogólnikami mówiącymi o innej ocenie jego zeznań w rożnych procesach, pomijając realia dowodowe tych spraw i sprawyK. L..
ZeznaniaM. H.stanowią też dowód pośredni, uwiarygodniający zeznaniaM. Z. (1)w odniesieniu do zarzutu XXXVI a/o, gdyż potwierdzają rozprowadzanie przezK. L.narkotyków na zlecenieA. K.(tak samo zeznałR. K.), zaś zeznaniaM. Z.korelują z depozycjamiM. H., odnośnie do zarzutów XXXVII i XXXVIII, powodując, że świadkowie ci dostarczając dowodu bezpośredniego na poszczególne zdarzenia znane tylko im, tworzą wspólny, logiczny obraz działalnościK. L.jako dilera narkotykowego. Należy przy tym zaznaczyć, że za ich wiarygodnością przemawia też taki element zeznań, jakpseudonim (...)(M. Z.podała obok niegops. (...)) oraz wskazanie wyłącznie na kokainę jako przedmiot obrotu w 2009 r. Świadkowie nie byliby w stanie wymyśleć tych szczegółów, jak też znajomości z mężczyzną ops. (...), wskazanego także w zeznaniach I.Al (...)i wyjaśnieniach oskarżonego, gdyby nie byli obecni przy przekazywaniu narkotyku.
Zarzuty, które zgłasza obrońca oskarżonego w stosunku do zeznańM. Z. (1)są oparte na wybiórczym, częściowym i nierzetelnym przedstawianiu ich treści. O ile prawdą jest, żeM. Z.podała jeden zapamiętany element niezgodny z rzeczywistością, tj. to, żeK. L.miał się stawić do odbycia kary wiosną 2009 r., o tyle nie determinuje to wniosku, że świadek„mówi nieprawdę albo myli osoby”.M. Z.nie sprawdzała urzędowo, czyK. L.dostał takie wezwanie, a jedynie kojarzyła wówczas taką informację, trudno obecnie zweryfikować, czy zasłyszała ją odK. L.od męża, czy od kogoś innego, ale jest to okoliczność zupełnie nieistotna wobec konsekwencji z jaką wskazała na oskarżonego jako regularnego dostawcę kokainy dlaR. Z., który przewodził swojej grupie dilerów. GdybyM. Z.manipulowała informacjami unikałaby podawania okoliczności ubocznych, co do których, nawet jeśli się myliła, to przekazała, je szczerze – tak jak zapamiętała. Pytana o tę kwestię na rozprawie, tłumaczyła, że jej były mąż mówił, żeK. L.zgłosił się do zakładu karnego (k. 11529). Należy też zauważyć, żeK. L.nie jest osobą, która nie miała nic wspólnego z jednostkami penitencjarnymi, ani sądami, bo w pierwszym przesłuchaniu oświadczył, że w 2005 r. był karany i spędził 4,5 miesiąca w Zakładzie Karnym wB.(k. 10057 – 10058). Tak więc skojarzeniaM. Z.co do momentu zgłoszenia sięK. L.do odbycia kary były błędne, ale nie nieprawdopodobne.
Istotne w zeznaniachM. Z.złożonych tuż przed zatrzymaniemK. L.jest to, że wskazała na jego wizerunek, nie znając nazwiska, określiła gops. (...)bądźR.”.Nie znała więc innych danych, jak tylko fakty, z którymi tę osobę kojarzyła. Wskazała na charakterystyczne cechy jego twarzy, kształt ust (wydatne) i odstające uszy. Zeznała stanowczo, że jest to osoba, która handlowała z jej mężem narkotykami:„On dostarczał mężowi kokainę. Kokaina była w postaci sprasowanych krążków zawiniętych w folię aluminiową ... krążek ważył ok. 100 gram”. Te dostawy były regularne ... trwało to od lutego do marca, kwietnia 2009 r. ... kilka tygodni”(k. 10047).
Obrońca oskarżonego, przywołując te właśnie zeznania, z dnia 28 maja 2012 r., zmanipulował ich rzeczywistą treść odnoszącą się do ilości kokainy - urywając wypowiedzi tego dotyczące i wyrywając te fragmenty z kontekstu całości wypowiedzi. Pominął zacytowane wyżej części.
Słowa zaś cytowane w apelacji obrońcy o tym, żeM. Z.powiedziała:„nie chce określać ilości, gdyż jej nie znam”stanowiły odpowiedź świadka na pytanie funkcjonariusza CBŚ o precyzyjne wskazanie ilości kokainy sprzedanejR. Z.przezK. L.. WówczasM. Z.nie była w stanie podać stanowczo ilości, ale wcześniej, w tym samym przesłuchaniu, spontanicznie stwierdziła, że dostawy były regularne, przez kilka tygodni, w porcjach po 100 g (waga jednego krążka).
Obrońca urwał ostatnie zdanie z wypowiedziM. Z., po to, by podeprzeć tezę o nieznajomości ilości kokainy dostarczonej przezK. L.. W rzeczywistości zdanie to brzmi:„Ale przyznaję, że co najmniej jeden krążek kokainy dostarczony przez niego widziałam bo pokazał mi go mój mąż”(k. 1047). Tak więc cała odpowiedź na pytanie przesłuchującego nie brzmiała jak cytat z apelacji –„nie znam ilości ale przyznaję, że co najmniej jeden krążek ...”–w rzeczywistości świadek zaznaczyła, że jeden widziała dokładniej, natomiast wcześniej opisała, że takie krążki sprasowanej kokainy oskarżony dostarczał„regularnie”, „przez kilka tygodni”.Skarżący celowo zaciera sens późniejszych wypowiedziM. Z.na temat ilości kokainy, w tym fragment z dnia 28 września 2012 r. (a nie z maja, jak podaje skarżący), gdzie świadek zeznała:„... byłam świadkiem jak parokrotnie przynosił ... kokainę do nas do domu ... chłopak ops. (...)albo(...)... kolegaA. K.. On przynosił kokainę w sprasowanych krążkach o średnicy 10 cm ... Przynosił tę kokainę czasami 2 razy w tygodniu, ja widziałam, że przynosiłR.czasami 2 razy w tygodniu”(k. 10183). Jeśli wrócić do poprzednich zeznań, gdzie świadek mówiła o kilku tygodniach z okresu luty – kwiecień 2009 r., to nie sposób kwestionować, że było co najmniej 10 razy, jak ostatecznie podsumowała to świadek. Różnice, które tak akcentuje obrońca oskarżonego pomiędzy tymi przesłuchaniami, w rzeczywistości nie istnieją i nie powodują wątpliwości, co do ilości kokainy ustalonej w wyroku Sądu.
M. Z.na rozprawie nie pamiętała konkretnych ilości, ale odwołując się do wagi pojedynczych krążków nadal utrzymywała, żeK. L.dostarczał je przez kilka tygodni (k. 11528). Wobec powyższego teza obrońcy o wątpliwościach, co do ilości kokainy będącej przedmiotem obrotuA. K.–K. L.iR. Z., uniemożliwiających ustalenie tego faktu, jest bezzasadna. Skarżący pomija obszerne zeznaniaM. Z.złożone na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. (k. 11527 i nast.). Opisała w nich dokładnie kontaktyR. Z. (1)zK. L. (1):„Przynosił do nas do domu narkotyki w krążkach ... owinięte sreberkiem o średnicy ok. 5 cm, może więcej, jak nakrętka od większego słoika, sprasowane. Raz rozpakowałam taki krążek, tych sytuacji było dużo. Jestem pewna, że widziałam te narkotyki, tą kokainę. ...K. L.zaopatrywał nie tylkoR. Z. (1). Wiem to z rozmów które toczyły się u nas w domu ...Z.dzwonił doK., mówił że potrzebna jest kokaina. Kokainę przynosiłL.” (k. 11528). „ ...Z.rozliczał się na pewno zA.K.”(k. 11529).
W przesłuchaniu tymM. Z.potwierdziła także, żeK. L.„przyniósł narkotyki na urodziny mojego męża .. w pubie naB.... dla gości .. Ja też zażywam tą kokainę”(k. 11528).
Zeznała także:„DoR.przychodził kolega ops. (...)...M.w Anglii handlował narkotykami ... wywoził z Polski kokainę ... zM.spotykał sięK.”(k. 11529).
Zeznania te potwierdzają pośrednio depozycjeM. H.o udzielaniu przezK. L.kokainy świadkowi iM.i łącznie z zeznaniamiM. H.iR. K.stanowią niepodważalny zbiór dowodów sytuujących oskarżonego jako dileraA. K..
Nie jest też prawdą, że Sąd uznał zeznaniaM. Z.za wiarygodne tylko z tego powodu, że podjęła współpracę z policją i pomówiła oskarżonego. Sąd bowiem dostrzegł, że osoba tkwiąca przez lata w środowisku przestępczym, w które zaangażowali się jej partnerzy życiowi, którym ona też pomagała, może być osobą zdemoralizowaną, a w związku z tym należy krytycznie podchodzić do jej depozycji. Nie można jednak podważyć rozległej wiedzy świadka o funkcjonowaniu jej grupy przestępczej. Znała osobiście jej organizatorów i role rozdane członkom. Znała ceny i jakość kokainy dostarczonej jej mężowi, dysponowała długą listą obłożonych haraczami domów publicznych, pomagałaR. Z.kierować dilerami nawet z aresztu, przekazywała aresztowanym pieniądze (także rodzinom), stąd stała się wartościowym źródłem dowodowym. Nie wykazano przy tym, by celowo podawała nieprawdziwe fakty. Jej zeznania odnośnie do powyższych okoliczności potwierdziło kilku świadków.
ŚwiadkowieR. S.iZ. R., których zeznania dopuścił Sąd Okręgowy na wniosek obrońcyK. L., przedstawiliM. Z.jako szantażystkę działającą na polecenie nowego partneraJ. S.– w jego sprawie, jako manipulantkę i osobę bez zasad.
Sąd przyznał, że świadek„nie jest postacią krystaliczną”,ale słusznie stwierdził, że zeznania składane w niniejszej sprawie nie wiązały się z manipulacjami, skoro zostały uwiarygodnione przez innych świadków (H.,K.), którzy potwierdzili, żeK. L.handlował kokainą odR. K..
K. L.nie wskazywał na to, że był szantażowany, albo, że miał jakiekolwiek zatargi zM. Z.lub jej partnerem, aM. Z.nic nie zyskała obciążając siebie i byłego męża, mogła tylko zmierzać do uwiarygodnienia siebie przez podanie szczegółów, które znalazły potwierdzenie w innych dowodach. Z tego wyłącznie powodu uznano zeznaniaM. Z.za wiarygodne.
TwierdzeniaR. S.iK. G.(żony członka grupy przestępczej, zeznającej w innej sprawie) o tym, że„60 – latki jeździli po ludziach i szantażowali ...”są tak niesprecyzowane, że nie mogą zdyskredytować konkretnych depozycjiM. Z.w sprawieK. L.. Jest to teoria rozpowszechniona w linii obrony innych oskarżonych, gdyż np. oskarżonyR. C.także oświadczył w dniu 18 marca 2014 r., że oskarżonyA. G.”nakłania sześćdziesiątki, żeby zeznawali korzystnie dla niego”.Oskarżeni pomijają oczywiście przeciwną stronę zjawiska, tj. oświadczenia świadków, czy współsprawców, którym grożono i zastraszano (rozprawa 27 stycznia 2015 r. – groźby na sali rozpraw ze strony osk.M.,B.iC.wobecK. S.;św. H. C.na rozprawie 17 kwietnia 2015 r. oświadczyła, że„boi się potwierdzić”zeznania złożone w czasie śledztwa, bo grożono jej wiele razy przez telefon i zaczepiano).
Opisane powyżej metody zdyskredytowania zeznań świadków koronnych okazały się bezskuteczne.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny uznał apelację obrońcy oskarżonegoK. L.za bezzasadną, zarówno, co do zarzutu oceny dowodów, jak i ustaleń faktycznych.
Zarzut niewspółmierności kary jest chybiony, gdyż Sąd nie pominął żadnej z okoliczności łagodzących. Przyjął, że w chwili orzekania oskarżony był osobą niekaraną, prowadzącą ustabilizowany tryb życia, jednak słusznie uznał, że ani to, ani upływ kilku lat od przestępstw nie niweluje niebezpieczeństwa społecznego, które niesie obrót narkotykami. Przewaga okoliczności łagodzących zadecydowała o wymierzeniu za czyn XXXVI, na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kary w dolnych granicach zagrożenia, bez znaczących obostrzeń wynikających zart. 65 § 1 k.k.(stałe źródło dochodu). W dodatku karę łączną orzeczono na zasadzie pełnej absorpcji, niwelując kary 9 i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzone za czyny XXXVII i XXXVIII, z art. 58 ust. 1 ustawy. Kara 2 lat pozbawienia wolności za obrót co najmniej 1 kg intensywnego narkotyku i tak dochodowego jak kokaina (porcje użytkowe po 1/10 grama) stanowi łagodną reakcję karną, nastawioną raczej na wychowanie niż odpłatę. Należy zwrócić uwagę, że łączny okres przypisanejK. L.działalności przestępczej to około półtora roku, z zaznaczoną specjalizacją przestępczą, gotowością pośredniczenia w transakcjach dla jednej z najważniejszych osób w grupie przestępczej, co świadczy o znacznym stopniu demoralizacji oskarżonego, nawet jeśli nie przypisano mu przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie tzw.(...).
Oskarżonemu zaliczono na poczet 2 lat kary pozbawienia wolności okres od 28 maja 2012 r. do 26 września 2013 r., co oznacza, że do odbycia pozostało mu zaledwie kilka miesięcy. Okres ten nie zniweczy celów życiowych oskarżonego, które zaznaczył jego obrońca w apelacji.
Z powyższych względów wyrok Sądu Okręgowego w stosunku doK. L. (1),M. B. (1),R. C. (1)iM. M. (2)utrzymano w mocy.
Oskarżonych obciążono kosztami postępowania apelacyjnego, gdyż przebywali od kilku lat na wolności, a jako młodzi, sprawni, mężczyźni mogli w tym okresie pracować i powinni ponosić także finansowe konsekwencje działalności przestępczej.