Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 379/18
Data wyroku: 2018-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Tocicki, do Agata Regulska, Piotr Kaczmarek
Słowa kluczowe: Przywłaszczenie
Podstawa prawna: art. 72 § 2 k.k.

Sygnatura akt II AKa 379/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2018 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Piotr Kaczmarek
Sędziowie: SSA Bogusław Tocicki (spr.)
SSO del. do SA Agata Regulska
Protokolant: Paulina Pańczyk

    przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej Dariusza Szyperskiego

po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r.
sprawyZ. W.
oskarżonego zart. 284§2 kkw zw. zart. 294§1 kkiart. 286§1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt III K 55/17

I
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoZ. W.w ten sposób, że:

a
eliminuje przepisart. 11 § 3 k.k.z podstawy wymiaru kary za przestępstwo przypisane oskarżonemu wpunkcie Iczęści rozstrzygającej;

b
za podstawę orzeczeń o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej, na mocyart. 4 § 1 k.k., przyjmuje przepisyart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 k.k.iart. 72 § 2 k.k.w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2015r.;

c
ustala, że środek probacyjny, orzeczony na podstawieart. 72 § 2 k.k.wpunkcie IVczęści rozstrzygającej, dotyczy obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem zart. 286 § 1 k.k.przypisanym oskarżonemu wpunkcie IIczęści rozstrzygającej oraz polega na obowiązku wpłaty 900,- (dziewięciuset) złotych na rzeczspółki (...)w okresie próby;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od oskarżonegoZ. W.na rzecz Skarbu Państwa 200,- (dwieście) złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, na co składa się 20,- złotych tytułem zryczałtowanych wydatków Skarbu Państwa w tym postępowaniu oraz 180,- złotych opłaty za drugą instancję.

UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lubinie skierowała akt oskarżenia przeciwkoZ. W.o to, że:

I
w okresie od 31.10.2003r. do 30.11.2003r. wP., rejonu(...)jako dzierżawca stacji paliw(...)przyul. (...)wP.dokonał przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 320.365,24 zł otrzymanych przelewem odD. K. (1)jako przedpłata na paliwo, należnafirmie (...) S.A.wS.k/S., czym działał na szkodęD. K. (1)i(...),

- tj. o przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.;

II
w marcu 2004r. wP.rejonu(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako dzierżawca stacji paliw(...)przyul. (...)wP.wprowadził w błądspółkę (...), w ten sposób, że dokonał zakupu w ramach kredytu kupieckiego artykułów spożywczych nie mając zamiaru regulować płatności za dostarczony towar powodując tym samym straty w wysokości 900 zł na szkodęSpółki (...),

- tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt III K – 55/17Sąd Okręgowy w Legnicy orzekł następująco:

I
oskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku z tym ustaleniem, że czyn ten został popełniony w warunkachart. 12 k.k., a nadto z opisu czynu wyeliminował fragment, iż oskarżony działał na szkodęD. K. (1)i czyn ten zakwalifikował zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na mocyart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

II
oskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku i za czyn ten na podstawieart. 286 § 1 k.k.wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III
na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączył orzeczone jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył oskarżonemuZ. W.karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 k.k.iart. 72 § 2 k.k.wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby 3 (trzech) lat, zobowiązując go w tym czasie do naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody;

V
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania w sprawie, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.

Powyższy wyrok zaskarżyła Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lubiniew części dotyczącej orzeczenia o karze i środkach karnych (w zakresie punktów: I, IV części dyspozytywnej wyroku), na korzyść oskarżonegoZ. W.. Powołując się na przepisart. 438 pkt 1 k.p.k.prokurator zaskarżonemu wyrokowizarzuciła:

1
obrazę przepisów prawa karnego materialnego w postaciart. 11 § 3 k.k., polegającą na niesłusznym jego zastosowaniu w podstawie wymiaru kary za przypisane oskarżonemu przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w sytuacji, gdy nie zachodziły podstawy do przyjęcia przez sąd instytucji kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy karnej, gdyżart. 294 § 1 k.k.określa jedynie znamiona kwalifikujące do czynu zart. 284 k.k.;

2
obrazę przepisów prawa karnego materialnego w postaciart. 4 § 1 k.k., polegającą na nieprawidłowym niezastosowaniu przepisów obowiązujących w chwili popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu czynów, w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV części dyspozytywnej wyroku, które to przepisy były dla niego względniejsze;

3
obrazę przepisów prawa karnego materialnego w postaciart. 72 § 2 k.k., polegającą na jego błędnej wykładni skutkującej zobowiązaniem oskarżonegoZ. W.do naprawienia w całości wyrządzonej szkody na rzecz pokrzywdzonego(...)w sytuacji, gdy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2009r. sygn. akt XX GC 974/04 zasądzono odZ. W.na rzeczfirmy (...) S.A.wW.kwotę 320.365,12 zł z ustawowymi odsetkami.

Podnosząc powyższe zarzuty i argumenty, Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lubiniewniosła o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku:

a
w punkcie I części dyspozytywnej wyroku przez wyeliminowanie z podstawy wymiaru karyart. 11 § 3 k.k.;

b
w punkcie IV części dyspozytywnej wyroku przez przyjęcie za podstawę orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności, orzeczonej wobec oskarżonegoZ. W., przepisówart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k., przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k., oraz zobowiązanie oskarżonego na podstawieart. 72 § 2 k.k., przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k., do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym oskarżonemu w punkcie II części dyspozytywnej wyroku w okresie 3 lat próby poprzez zapłatę kwoty 900 złotych na rzecz pokrzywdzonegospółki (...);

2
utrzymanie wyroku w pozostałym zakresie w mocy.

Powyższy wyrok zaskarżył także w całości obrońca z wyboru oskarżonegoZ. W., adw.Ł. M.,który powołując się na przepisart. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowizarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnego w postaciart. 284 § 2 k.k.poprzez uznanie, iż swoim zachowaniem oskarżony wyczerpał znamiona wymienionego przestępstwa opisanego wart. 284 § 2 k.k., ponieważ brak było elementu powierzenia mu rzeczy ruchomej przezD. K. (1), a także(...);

2
obrazę przepisów postępowania w postaciart. 5 § 2 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w niniejszej sprawie na niekorzyść oskarżonego, w szczególności dotyczących bycia przez niego właścicielem rachunku bankowego o nr(...), która to okoliczność nie została potwierdzona w sposób jednoznaczny, a jedynym dowodem mającym na celu wykazanie tego faktu, były potwierdzenia przelewów dostarczone przez świadkaD. K. (1);

3
obrazę przepisów postępowania w postaciart. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego z dokumentów rozliczenia PIT-36 oraz dodatkowej karty przychodów, podczas gdy dowód ten stanowił niezbędny element linii obrony oskarżonego, a nadto dowód ten był niezbędny dla ustalenia faktycznego charakteru współpracy pomiędzy oskarżonymZ. W., a świadkiemD. K. (1), jednocześnie powołując się na ten dowód w treści uzasadnienia wyroku;

4
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na błędnym uznaniu, iż:

a
Z. W.jest właścicielem konta o numerze(...), podczas, gdy cała współpraca pomiędzy ww. oskarżonym, a świadkiem była prowadzona na rachunku bankowym o numerze(...), co w konsekwencji winno doprowadzić Sąd do przekonania, iż kwota będąca szkodą w niniejszym postępowaniu winna znajdować się na rachunku wskazanym w 2 kolejności, a nie jak twierdzi Sąd na 20 cyfrowym rachunku, którego istnienie oraz właściciel nie zostały ustalone w toku niniejszego postępowania;

b
oznaczenie dysponenta w potwierdzeniu przelewu jest równoznaczne z własnością danego rachunku, podczas gdy kierując się zasadami doświadczenia życiowego, a także przepisami o bankowości elektronicznej numer rachunku identyfikowany jest po numerze, a nie jak to stwierdził Sąd po nazwie dysponenta, która w przeciwieństwie do numeru rachunku bankowego może zawierać błąd formalny;

c
ze strony oskarżonego doszło do dokonania przestępstwa sfałszowania dokumentu, paliwo i kto jest jego sprzedawcą ponieważ od początku współpracy zeZ. W.wiedział, iż jest on jedynie pośrednikiem w sprzedaży paliwa na stacji(...);

d
uznaniu za wiarygodne zeznańD. K. (1)biorąc pod uwagę jedynie treść tych zeznań, bez porównania ich z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w toku niniejszego postępowania;

Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca z wyboru oskarżonegoZ. W., adw.Ł. M.wniósł o:

1
uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku;

2
zmianę orzeczenia zawartego w punkcie III o karze łącznej i wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności;

3
zmianę orzeczenia zawartego w pkt IV poprzez zawieszenie wykonania kary na okres próby 2 lat;

4
ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Legnicy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Oceniając złożone w tej sprawie środki odwoławcze na czoło wyróżniała się oczywista bezzasadność apelacji wniesionej na korzyść oskarżonegoZ. W.przez jednego z jego obrońców z wyboru, adw.Ł. M.. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego, Sąd I instancji nie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego przepisów prawa materialnego (art. 284 § 2 k.k.), obrazy przepisów postępowania (art. 5 § 2 k.p.k.orazart. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.), a także błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Również orzeczone w stosunku do oskarżonegoZ. W.kary jednostkowe oraz kara łączna jednego roku kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz zobowiązaniem do naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody, oceniana przez pryzmatart. 447 § 1 k.p.k.iart. 434 § 2 k.p.k., nie jawiły się jako niesprawiedliwe (rażąco surowe).
Na uwzględnienie zasługiwała wyłącznie apelacja wniesiona przez Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lubinie, gdyż zaskarżony wyrok zawierał jednak szereg niedoskonałości wskazywanych w tym środku odwoławczym. W szczególności Sąd I instancji wydał wyrok z obrazą szeregu przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie:

a
art. 11 § 3 k.k., polegającą na niesłusznym jego zastosowaniu w podstawie wymiaru kary za przypisane oskarżonemu przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w sytuacji, gdy nie zachodziły podstawy do przyjęcia przez sąd instytucji kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy karnej, gdyżart. 294 § 1 k.k.określa jedynie znamiona kwalifikujące do czynu zart. 284 k.k.;

b
art. 4 § 1 k.k., polegającą na nieprawidłowym niezastosowaniu przepisów obowiązujących w chwili popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu czynów, w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV części dyspozytywnej wyroku, które to przepisy były dla niego względniejsze;

c
art. 72 § 2 k.k., polegającą na jego błędnej wykładni skutkującej zobowiązaniem oskarżonegoZ. W.do naprawienia w całości wyrządzonej szkody na rzecz pokrzywdzonego(...)w sytuacji, gdy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2009r. sygn. akt XX GC 974/04 zasądzono odZ. W.na rzeczfirmy (...) S.A.wW.kwotę 320.365,12 zł z ustawowymi odsetkami.

Nakazywało to wyeliminowanie wskazanych mankamentów i zmianę zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoZ. W.poprzez:

1
wyeliminowanie przepisuart. 11 § 3 k.k.z podstawy wymiaru kary za przestępstwo przypisane oskarżonemu wpunkcie Iczęści rozstrzygającej;

2
na mocyart. 4 § 1 k.k.przyjęcie za podstawę orzeczeń o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej, przepisówart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 k.k.iart. 72 § 2 k.k.w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2015r.;

3
ustalenie, że środek probacyjny, orzeczony na podstawieart. 72 § 2 k.k.wpunkcie IVczęści rozstrzygającej, dotyczy obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem zart. 286 § 1 k.k.przypisanym oskarżonemu wpunkcie IIczęści rozstrzygającej oraz polega na obowiązku wpłaty 900,- (dziewięciuset) złotych na rzeczspółki (...)w okresie próby.

W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Aby zapewnić przejrzystość argumentacji, a dalszej części niniejszego uzasadnienia, zostaną przedstawione uwagi na tle wniesionych środków odwoławczych.
Co do apelacji obrońcy z wyboru oskarżonegoZ. W., adw.Ł. M..
I. Wbrew wywodom zawartym w apelacji obrońcy oskarżonegoZ. W., adw.Ł. M., Sąd Okręgowy w Legnicy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i wnikliwy. Podczas postępowania dowodowego Sąd I instancji wyczerpał wszystkie dostępne możliwości dowodowe w celu ustalenia czy istnieją podstawy do przypisania oskarżonemu zarzuconego mu przestępstwa, respektując przy tym zasady procesowe, w tym zasadę prawdy materialnej (art. 2 § 2 k.p.k.), zasadę bezstronności (art. 4 k.p.k.), zasadęin dubio pro reo(art. 5 k.p.k.), a także zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Dokonane w wyroku ustalenia faktyczne wolne są od błędów i uwzględniają całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (art. 410 k.p.k.).
Sąd I instancji staranie ocenił ujawniony materiał dowodowy i słusznie doszedł do przekonania, że oskarżony dopuścił się przypisanego przestępstwa, a swoje stanowisko uzasadnił na tyle wyczerpująco i przekonująco, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonych (art. 4 k.p.k.), że wypełnione zostały wymogi określone dla uzasadnienia wyroku przewidziane w przepisieart. 424 k.p.k.i uzasadnienie to w pełni pozwalało na kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
W odniesieniu do przestępstwa zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i w zw. zart. 12 k.k., Sąd Okręgowy w Legnicy słusznie uznał, że oskarżonyZ. W.dopuścił się tego czynu polegającego na tym, że w okresie od 31.10.2003r. do 30.11.2003r. wP., rejonu(...), w waru7nkach czynu ciągłego, jako dzierżawca stacji paliw(...)przyul. (...)wP.dokonał przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 320.365,24 zł otrzymanych przelewem odD. K. (1)jako przedpłata na paliwo, należnafirmie (...) S.A.wS.k/S., czym działał na szkodę(...). Podstawę do takich ustaleń faktycznych dawał Sądowi Okręgowemu prawidłowo ujawniony na rozprawie głównej materiał dowodowy w postaci: zeznań świadków:D. K. (1)(k. 5-7, 133-134, 653-654, 718v-719, 743v-746),A. W.(k. 353, 702v-704) iW. R.(k. 145-146, 729v-730) orazumowy nr (...)z dnia 30.04.2003r. międzyZ. W.aspółką (...) S.A.(k. 170-180), wezwania do zapłaty (k. 3), kserokopii faktur przedłożonych przezD. K. (1)(k. 10-22), kserokopii poleceń przelewu (k. 25, 27, 31, 35), informacji o transakcjach (k. 24, 26, 28-29, 32-34), zestawienia wyciągów z rachunku bankowegoZ. W., jako operacji na koncie(...)–W. Z., przekazanych przez pokrzywdzonąspółkę (...) S.A.(k. 47-122), zestawienia wyciągów z rachunku bankowegoZ. W., potwierdzających operacje na jego koncie, przedstawionych przez obrońcę oskarżonego (k. 664, 665-701).
W szczególności, absolutnie niebudzące zastrzeżeń były ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego w Legnicy, że po podpisaniu w dniu 30 kwietnia 2003r. zfirmą (...) S.A.umowy o zarządzanie stacją paliw(...)wP.przyul. (...), podmiot ten miał dostarczać paliwo oskarżonemuZ. W.. Dostarczone paliwo pozostawało własnością dzierżawcy, czylispółki (...) S.A.wS.k/S.i jego własność nie przechodziła na oskarżonegoZ. W.. Także należności wynikające z zapłaty za paliwo nie stawały się własnością oskarżonego, lecz był tylko ich dzierżycielem i miał obowiązek przekazać je spółce pozostawały(...) S.A.Pozostały towar znajdujący się na dzierżawionej stację paliw był natomiast własnością oskarżonego.
Już taka konstatacja wskazuje, że ewentualne przejęcie na własne potrzeby pieniędzy z tytułu zapłaty za sprzedane paliwo, należące dospółki (...) S.A.wS.k/S., odpowiadało znamionom przywłaszczenia zart. 284 § 2 k.k., gdyż były to pieniądze powierzone oskarżonemuZ. W., jako dzierżawcy stacji.
Jak słusznie ustalił Sąd Okręgowy w Legnicy, w pierwszym okresie współpracy z oskarżonymZ. W.ze stronyD. K. (1)– właścicielafirmy (...)z siedzibą wL.prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu samochodowego, który od lipca 2003r. zaczął kupować paliwo na stacjiD.Zielony(...)wP., nie było żadnych nieprawidłowości w regulowaniu należności za paliwo.D. K. (1)regulował należności za paliwo tankowane do samochodów ciężarowych, początkowo wpłacając gotówkę na ręce zarządcy stacji – oskarżonegoZ. W., a po pewnym czasie przelewając na konto bankoweZ. W.zaliczki na poczet zakupu pobranego paliwa. Po pobraniu określonej ilości paliwa były wystawiane zbiorcze faktury. Z kolei, oskarżonyZ. W.prawidłowo (do października 2003r.) przekazywał na rzeczspółki (...), jako właściciela stacji(...)wP., należności ze sprzedaży paliwa pobrane odD. K. (1).
Do tego momentu ustalenia Sądu I instancji były niesporne, a także potwierdzone wyjaśnieniami oskarżonegoZ. W.(k. 514-516, 608-609, 651v-652, 703v-704, 735v-736, 746). Wprawdzie oskarżony podawał, że ten sposób rozliczeń był dla niego uciążliwy ze względu na konieczność przelewania środków uzyskanych odD. K. (1)na rzeczspółki (...), jednak obiektywnie oceniając, pozwalałZ. W.na obracanie pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży paliwaD. K. (1), a także innym kontrahentom. Właśnie takie dysponowanie pieniędzmi wpłaconymi za paliwo pozwalało oskarżonemuZ. W.na wykorzystywanie uzyskanych środków finansowych należących dospółki (...)na własne zakupy, a zatem dawało gwarancję pewnej elastyczności finansowania działalności gospodarczej. Ma to niebagatelne znaczenie dla oceny późniejszego zachowania oskarżonegoZ. W., zwłaszcza logicznej analizy, w czyje interesy godził nowy system rozliczeń przyjęty przezspółkę (...).
W dalszej analizie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy w Legnicy, w pełni realizował zasadę swobodnej oceny dowodów i kształtował swoje przekonanie na zasadach wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.), ustalając stan faktyczny. Sąd I instancji, ustalił słusznie i przekonująco, że kiedyspółka (...)postanowiła zmienić zasady rozliczeń z głównym kontrahentem stacjiD.Zielony(...)wP.,D. K. (1), oskarżonyZ. W.uznał, że taki sposób rozliczenia godzi w jego interesy i pozbawia go możliwości obracania środkami finansowymi wpłacanymi dotychczas przezD. K. (1).
Kiedy oskarżonyZ. W.przedstawiłD. K. (1)zarządowi(...)jako jednego z kluczowych klientów, który kupował na stacji znaczne ilości paliwa, współce (...)została przygotowanaumowa kredytowa o nr (...)z dnia 21.10.2003r., umożliwiająca sprzedaż paliwa na stacji paliwD.wP.przyulicy (...)wyłącznie w formie bezgotówkowej, w drodze bezpośredniego przelewu środków przezD. K. (1)na rzeczspółki (...).
Umowa, z której wynikał obowiązek wpłaty przezD. K. (1)należności za zakupione paliwo wynikające z faktur zbiorczych bezpośrednio na konto bankowe(...) S.A.(...)wS.należące do(...), została dostarczona do stacji paliwD.wP.przyulicy (...)i była znana oskarżonemuZ. W., który miał obowiązek odebrać podpisD. K. (1)i zwrócić umowęspółce (...). Wprawdzie oskarżonyZ. W.stwierdził, żeD. K. (1)znał treść umowy, jednak dalsze działania zarównoD. K. (1), jak i oskarżonego, stanowczo temu przeczą. Dawało to Sądowi Okręgowemu podstawę do wniosku, żeD. K. (1)nie miał świadomości istnienia tej umowy, gdyż nie została mu ona przedstawiona ani przez przedstawicielaspółki (...), ani przez oskarżonegoZ. W..
Po pierwsze,D. K. (1), tak jak dotychczas, nadal regulował należności za zakupione paliwa przelewami na konto bankowe oskarżonegoZ. W., cyklicznie w formie przedpłat, a oskarżony środki te przyjmował i następnie częściowo wpłacał na kontospółki (...). GdybyD. K. (1)miał wiedzę o konieczności wpłacania środków bezpośrednio na kontospółki (...), to nie miałoby zupełnie sensu, aby środki te przelewał na konto oskarżonegoZ. W.. Co więcej, gdyby oskarżonyZ. W.miał dobrą wolę regulowania należności na rzeczspółki (...), to również nie miałoby sensu pośredniczenie przez niego w przelewachD. K. (1)wobec sprzedawcy paliwa. Stąd logiczny wniosek, że w interesie oskarżonegoZ. W.było otrzymywanie wpłat ze stronyD. K. (1), aby dysponować nimi w ramach bieżącej działalności gospodarczej, jak swoistym kredytem kupieckim.
Po wtóre, z opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego, uzyskanej w toku procesu cywilnego, jakispółka (...)wytoczyłaD. K. (1)iZ. W.i który toczył się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt XX GC – 974/04 wynikało, że podpis widniejący naumowie kredytowej nr (...)nie jest autentycznym podpisemD. K. (1). (k. 361-375). Wprawdzie, z innej opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego wynika, że podpis ten nie został także złożony przez oskarżonegoZ. W.(k. 536-543), jednak nie stoi na przeszkodzie dokonaniu ustaleń faktycznych, że właśnie w interesie oskarżonego było to, aby treści tej umowy nie znałD. K. (1).
Ustalając praktykę podpisywania tego rodzaju umów przez nabywców paliwa odspółki (...), na podstawie zeznań świadków:A. W.(k. 353, 702v-704) iW. R.(k. 145-146, 729v-730), Sad Okręgowy w Legnicy słusznie ustalił, że wspomniana umowa została zaaprobowana przezspółkę (...), gdyż popisał ją jej przedstawicielW. R., co potwierdził na rozprawie głównej (k. 730). Ponadto, zarówno z zeznań świadków:W. R.iA. W.oraz z wyjaśnień oskarżonego wynikało, że umowy były wcześniej przygotowane i podpisane przez przedstawicieli(...), a następnie dostarczane zarządcom stacji, którzy mieli za zadanie odebrać podpisy od klientów. Stąd logiczny wniosek, że na tym etapie sfałszowano podpisD. K.. Ponadto, po przedstawieniu umowyspółce (...), na której widniał rzekomy podpisD. K., oskarżonyZ. W.miał świadomość, żeD. K. (1)ma obowiązek bezpośredniego rozliczania się za paliwo ze sprzedawcą, a nie z zarządcą stacji paliw.
Po trzecie, zestawienia zbiorcze faktur za zakupione paliwo w okresie od 31.10.2003r do 30.11.2003r. wystawione w imieniuspółki (...), będące w posiadaniu właściciela paliwa, różniły się od tych samych faktur dostarczanychD. K. (1)przez oskarżonegoZ. W.. OskarżonyZ. W.przedstawiałD. K. (1)faktury zbiorcze z zamazanymi flamastrem rubrykami (k. 10-22), w których znajdował się numer konta bankowego sprzedawcy, czylispółki (...), na którą miały być przelewane środki finansowe, zgodnie z przedstawioną wcześniej umową. Jednocześnie oskarżonyZ. W.dostarczał(...)te same faktury wraz z pełnymi danymi konta sprzedawcy. Takie postępowanie oskarżonego w sposób jasny potwierdzało, że w momencie zaprzestania przekazywania środków wpłaconych za paliwo przezD. K. (1),Z. W.przywłaszczał pieniądze wpłacane przez nabywcę paliwa i stanowiące własnośćspółki (...). Chociaż spółka ta miała świadomość takiego rozliczania się oskarżonegoZ. W., gdyż przelewy za paliwo pochodziły nie odD. K. (1), lecz od oskarżonego, to jednak wspomniane środki finansowe nie były własnością oskarżonego, leczspółki (...)i były tylko powierzoneZ. W., tak jak w poprzedniej procedurze rozliczeń. Sprzeniewierzenie tych środków, wbrew stanowisku obrońcy oskarżonego, było przestępstwem przywłaszczenia powierzonego mienia, odpowiadającym kwalifikacji prawnej zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 12 k.k.
Całkowicie chybiony był przy tym zarzut obrońcy oskarżonego o rzekomym ustaleniu przez Sąd I instancji, że to ze strony oskarżonegoZ. W.doszło do przestępstwa sfałszowania dokumentu sprzedaży paliwa i tego, kto jest jego sprzedawcą. Takich ustaleń Sąd Okręgowy nie czynił, a jedynie uznał słusznie, że to oskarżony odpowiada za zamalowanie flamastrem numeru konta bankowego spółki(...)na fakturach sprzedaży paliwa.
Po czwarte, mimo wyolbrzymiania przez obrońcę oskarżonego i przez samegoZ. W.rzekomych wątpliwości co do tego, jakie kwoty przelewałD. K. (1)na konto oskarżonego, obie strony przedstawiły wyciągi z kont bankowych, świadczące bezspornie o prawdomówności świadkaD. K. (1), że dokonał on prawidłowej zapłaty za pobrane paliwo. Mowa o dowodach w postaci zestawienia wyciągów z rachunku bankowegoZ. W., jako operacji na koncie Stacji Paliw Zielony(...) nr (...)–W. Z., przekazanych przez pokrzywdzonąspółkę (...) S.A.(k. 47-122), a także zestawienia wyciągów z rachunku bankowegoZ. W., potwierdzających operacje na jego koncie, przedstawionych przez obrońcę oskarżonego (k. 664, 665-701). Oba zestawienia operacji potwierdzają wspomniane przelewy dokonane przezD. K. (1)i zgodne z przekazanym przez niego zestawieniem (k. 23). Wspomniane wpłaty przedstawia poniższa tabela:

Lp.

Data przelewu wskazana w oświadczeniuD. K. (1)(k. 23)

Kwota przelewu wskazana w oświadczeniuD. K. (1)(k. 23)

    Potwierdzenie przelewu na konto oskarżonegoZ. W., na podstawie zestawienia wyciągów z rachunku bankowegoZ. W., jako operacji na koncie(...)–W. Z., przekazanych przez pokrzywdzonąspółkę (...) S.A.(k. 47-122),

Potwierdzenie przelewu na konto oskarżonegoZ. W., na podstawie zestawienia wyciągów z rachunku bankowegoZ. W., potwierdzających operacje na jego koncie, przedstawionych przez obrońcę oskarżonego (k. 664, 665-701)

1.

24.10.2003r.

80.000,- zł

(k. 85 akt sprawy)

(k. 683 akt sprawy)

2.

31.10.2003r.

40.000,- zł

(k. 87 akt sprawy)

(k. 683v akt sprawy)

3.

5.11.2003r.

40.000,- zł

(k. 88 akt sprawy)

(k. 684 akt sprawy)

4.

7.11.2003r.

40.000,- zł

(k. 88 akt sprawy)

(k. 684 akt sprawy)

5.

14.11.2003r.

60.000,- zł

(k. 91 akt sprawy)

(k. 685 akt sprawy)

6.

18.11.2003r.

20.000,- zł

(k. 91 akt sprawy)

(k. 685v akt sprawy)

7.

21.11.2003r.

70.000,- zł

(k. 93 akt sprawy)

(k. 686 akt sprawy)

8.

28.11.2003r.

70.000,- zł

(k. 95 akt sprawy)

(k. 686v akt sprawy)

9.

8.12.2003r.

50.000,- zł

(k. 97 akt sprawy)

(k. 687v akt sprawy)

10.

9.12.2003r.

30.000,- zł

(k. 97 akt sprawy)

(k. 687v akt sprawy)

11.

17.12.2003r.

70.000,- zł

(k. 99 akt sprawy)

(k. 688v akt sprawy)

12.

17.12.2003r.

15.000,- zł

(k. 99 akt sprawy)

(k. 688v akt sprawy)

Razem

585.000,- zł

585.000,- zł

585.000,- zł

Drugorzędne znaczenie miało zatem to, żeBank (...)nie potrafił wskazać numeru konta bankowego oskarżonegoZ. W.(k. 749, 756, 763) wyolbrzymiane przez oskarżonego i jego obrońcę, ponieważ wskazane rozliczenie opracowano o zestawienie operacji bankowych przedstawionych przez wszystkie strony. Oczywiście, daty księgowania należności na rachunkuZ. W.w niektórych wypadkach różniły się od dat uruchomienia przelewów, lecz wynikało, to wyłącznie z drogi rozliczenia przelewu (tzw. drogi bankowej).
Zarzuty obrońcy dotyczące nieustalenia numeru konta bankowego oskarżonegoZ. W.(o numerze(...), czy też o numerze(...)), a w konsekwencji przekonania, że kwota będąca szkodą w niniejszym postępowaniu winna znajdować się narachunku o numerze (...), a nie na 20-cyfrowym rachunku, którego istnienie oraz właściciel nie zostały ustalone w toku niniejszego postępowania, nie ma większego znaczenia wobec analizy zestawienia operacji bankowych przedstawionych wyżej w tabeli, które wynikały z zestawienia operacji bankowych przedstawionych przez wszystkie strony.
Oznaczało to jednoznacznie, że słuszne były ustalenia Sądu Okręgowego w Legnicy, iż oskarżonyZ. W.przywłaszczył środki finansowe przekazane przezD. K. (1), jako należności za paliwo przestał odprowadzać na konto sprzedawcy. Chodziło o przywłaszczenie pieniędzy w łącznej wysokości320.365,24 złprzelanych na należności z 4 faktur VAT, a mianowicie:
1) z dnia 31.10.2003r. nr(...)na kwotę 124.044,54 zł;
2) z dnia 11.11.2003r. nr(...)na kwotę 85.756,52 zł;
3) z dnia 17.11.2003r. nr(...)na kwotę 30.562,79 zł;
4) z dnia 30.11.2003r. nr(...)na kwotę 80.001,27 zł.
Z tych powodów odrzucono, jako całkowicie niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonegoZ. W., złożone na poszczególnych etapach postępowania karnego (k. 514-516, 608-609, 651v-652, 703v-704, 735v-736, 746). Zmierzały one wyłącznie do uniknięcia odpowiedzialności karnej i stworzenia pozorów prawidłowego działania, jako przedsiębiorcy.
Należy przy tym jasno stwierdzić, że już na etapie postepowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt XX GC – 974/04 zostało ujawnione oświadczenie oskarżonegoZ. W.potwierdzone notarialnie w dniu 12 lutego 2004r., żefirma (...)nie ma żadnych zobowiązań finansowych za pobrane w 2003r. paliwo i akcesoria w Stacji Paliw Zielony(...) Nr (...)wP.–Z. W., ponieważ wszystkie faktury zostały opłacone gotówką i przelewem na rzeczfirmy (...)na konto bankowe o numerze:(...)(k. 4, 550-551). Wprawdzie w toku śledztwa oskarżonyZ. W.składał oświadczenia, w których wycofywał się ze złożonego wcześniej oświadczenia (k. 44-46), jednak nie nbyły wiarygodne. Ostatnie z tych oświadczeń, potwierdzające złożenie w obecności oskarżonegoZ. W.podpisu przezD. K. (1)na wszystkich umowach dotyczących sprzedaży paliwa (k. 46), było wręcz kłamliwe, jeżeli się zważy, że opinia biegłego z zakresu pisma ręcznego skutecznie tę okoliczność obaliła (k. 361-375).
Nie było także podstaw, aby odmówić wiarygodności zeznań świadkaD. K. (1)co do tego, że na prośbę oskarżonegoZ. W.przekazał mu w użytkowanie samochód nabyty w ramach leasingu, w zamian za regulowanie rat leasingowych. Chociaż w perspektywie strony umówiły się, że oskarżonyZ. W.kupi ten samochód po spłacie wszystkich rat leasingowych, to jednak całkowicie niewiarygodne były wyjaśnienia oskarżonego, że nabył już ten pojazd. Było to niemożliwe ze względu na charakter umowy leasingu, lecz także dodatkowo świadczyło o rzetelności oskarżonego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Co więcej, sposób postępowania z tym samochodem (oddanie go osobie trzeciej w zamian za dług, bez powiadomienia o tym leasingodawcy i leasingobiorcy –D. K. (1)– k. 719-719v), a następnie ucieczka oskarżonegoZ. W.za granicę i poszukiwanie go Europejskim Nakazem Aresztowania, świadczyło dobitnie o popełnieniu przez niego przestępstwa, a następnie pozbyciu się wszelkich kłopotów przez niespodziewany wyjazd za granicę, bez rozliczenia się z kontrahentami.
Całkowicie życzeniowe i chybione były zarzuty, że Sąd Okręgowy dokonał oceny wiarygodności zeznań świadkaD. K. (1), bez porównania ich z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w toku niniejszego postępowania. Wskazane wyżej okoliczności jednoznacznie podważają zasadność tego zarzutu.
II. Chociaż obrońca oskarżonegoZ. W., adw.Ł. M.nie kwestionował prawidłowości przypisania oskarżonemu przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.popełnionego w marcu 2004r. na szkodęSpółki (...), to jednak dokonano kontroli prawidłowości orzeczenia w tym zakresie, w oparciu o przepisart. 434 § 2 k.p.k.
Analiza materiału dowodowego prowadziła do jednoznacznych wniosków, że oskarżonyZ. W.w marcu 2004r., jako dzierżawca stacji paliw(...)przyul. (...)wP.wprowadził w błądspółkę (...), w ten sposób, że dokonał zakupu w ramach kredytu kupieckiego artykułów spożywczych nie mając zamiaru regulować płatności za dostarczony towar powodując tym samym straty w wysokości 900 zł na szkodęSpółki (...). Podstawę do takich ustaleń faktycznych dawały Sądowi I instancji zeznania świadkaR. B.(k. 235-236, 654) oraz wyjaśnienia oskarżonegoZ. W.(k. 609, 655), uzupełnione treścią zawiadomienia o przestępstwie (k. 229).
Takie postępowanie oskarżonego jeszcze raz świadczyło dobitnie o popełnieniu przez niego obu zarzuconych przestępstw, a następnie pozbyciu się wszelkich kłopotów przez niespodziewany wyjazd za granicę, bez rozliczenia się z kontrahentami.
III. Sąd I instancji nie tylko nie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego przepisów prawa materialnego (art. 284 § 2 k.k.), lecz także nie doszło do obrazy przepisów postępowania (art. 5 § 2 k.p.k.orazart. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.), a także do błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.
Wbrew zarzutowi obrońcy oskarżonego, odnoszącym się do rzekomego naruszenia przepisuart. 5 § 2 k.p.k., Sąd Okręgowy w Legnicy wcale nie miał wątpliwości, że oskarżony działał umyślnie, w zamiarze bezpośrednim przywłaszczenia powierzonych pieniędzy należących dospółki (...) S.A., wręcz przeciwnie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dał wyraz temu, że ustalił taki zamiar po stronie oskarżonegoZ. W..
Nie można w żadnym wypadku doszukiwać się także naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów w tym, że Sąd I instancji uznał za niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, odrzucając szereg podanych przez niego okoliczności jako nieistotnych, niewiarygodnych i wynikające wyłącznie z obaw przed odpowiedzialnością karną.
Jak wielokrotnie podkreślano w doktrynie i orzecznictwie, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), jest wyczerpujące i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.). Akcentuje to szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych (por. wyrok SN z 3.09.1998r. sygn. V KKN 104/98 – Prokuratura i Prawo 1999, nr 2, poz. 6; a także wyrok S.A. w Łodzi z 20.03.2002r. sygn. II AKa 49/02 – Prokuratura i Prawo 2004, nr 6, poz. 29). Wszystkim tym wymogom Sąd Okręgowy w Legnicy sprostał, nie naruszając także przepisuart. 5 § 2 k.p.k.nakładającego obowiązek rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.
Sąd Najwyższy odnosił się w szeregu swoich orzeczeń do tego jak należy rozumieć i stosować zasadę in dubio pro reo. Jak stwierdził w jednym z nich: „Zasada in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.) nie ogranicza utrzymanej w granicach racjonalności swobody oceny dowodów. Jeżeli zatem z materiału dowodowego wynikają różne wersje wydarzenia, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem "nie dających się usunąć wątpliwości" w rozumieniu tego przepisu. W takim wypadku sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero wtedy, gdy - po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości - wątpliwości nie zostaną usunięte, należy je wytłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego. Jeżeli jednak sąd dokona stanowczych ustaleń, to w ogóle nie może zachodzić obrazaart. 5 § 2 k.p.k.(bo według tych ustaleń nie ma wątpliwości), a tylko powstaje kwestia, czy ustalenia te są prawidłowo dokonane (bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów)” (postanowienie SN z dnia 17.12.2003r. sygn. V KK 72/03 - LEX nr 83771).
Podobne stanowisko znajdujemy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1999r. sygn. IV KKN 714/98: „Stan określany przez ustawodawcę, jako "nie dające się usunąć wątpliwości" (art. 5 § 2 k.p.k.), powstaje - jeśli pominąć wątpliwości natury nie faktycznej, lecz prawnej - dopiero w następstwie oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Dopiero wówczas bowiem można stwierdzić, czy wątpliwości w ogóle wystąpiły, czy były rozsądne, a nie wydumane, czy i jakie miały znaczenie dla kwestii odpowiedzialności prawnej oskarżonego, czy udało się je przezwyciężyć w sposób dopuszczalny przez prawo procesowe itp. O naruszeniu zasady in dubio pro reo nie można zatem mówić wówczas, gdy sąd w wyniku pełnej i poprawnie dokonanej swobodnej oceny dowodów uznał, że brak jest wątpliwości, albo że nie mają one znaczenia dla odpowiedzialności prawnej oskarżonego. Jest jednocześnie dobrym prawem obrony oskarżonego mnożenie, a nawet wyolbrzymianie na każdym etapie postępowania takich faktów i ich ocen, które pozwalają na powątpiewanie w jego winę, pod warunkiem wszakże nieprzeinaczania faktów (lojalności wobec faktów)” (Prokuratura i Prawo 2000, nr 4, poz. 8).
W wyniku analizy dowodowej Sąd Okręgowy ocenił wyjaśnienia oskarżonegoZ. W.i zeznania wszystkich świadków, opinie biegłych oraz zebraną dokumentację. Zatem, Sąd Okręgowy nie tylko nie podjął wątpliwości co do wiarygodności dowodów obciążających oskarżonego, lecz wręcz uznał je za prawdziwe, a wyjaśnienia oskarżonego ocenił wyłącznie jako przyjętą linię obrony, obliczoną na uniknięcie odpowiedzialności karnej. Słusznie zatem Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że oskarżonyZ. W.dopuścił się przestępstwa zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., kwestionowanego przez obrońcę.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut obrońcy oskarżonego o obrazie przepisów postępowania (art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.) poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego z dokumentów rozliczenia PIT-36 oraz dodatkowej karty przychodów (k. 726), gdyż – wbrew twierdzeniom autora apelacji – dowód ten był nieprzydatny do wyjaśnienia zarzutów stawianych oskarżonemu i nieprzydatny dla ustalenia faktycznego sposobu rozliczeń między oskarżonymZ. W.iD. K. (1), jak również do wyjaśnienia tego, czy oskarżony przywłaszczył powierzone mu pieniądze.
IV. Jak wskazywano w doktrynie, błąd w ustaleniach faktycznych (error facti) przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku"), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów (art. 7), np. błąd logiczny w rozumowaniu, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych itd. (T. Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, Zakamycze 2003,– s. 1133-1134).
Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może ograniczać się wyłącznie do polemiki z ocenami dokonanymi przez Sąd I instancji, bez wskazania jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Wyraża to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2005r. sygn. WA – 10/05: „Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu a quo wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz musi zmierzać do wykazania jakich konkretnie uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się sąd pierwszej instancji (…) nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez ten sąd błędu w ustaleniach faktycznych.
Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy mówiąc na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd pierwszej instancji” (OSNwSK 2005, z. 1, poz. 949 oraz poz. 947; podobnie T. Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, , wyd. III, Zakamycze 2003 s. 1134 oraz P. Hoffmański, E. Sadzik, K. Zgryzek – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. II, Warszawa 2007, s. 666-667).
W realiach niniejszej sprawy, jak już wyżej wskazano, poza polemiką z ustaleniach faktycznymi, w swojej apelacji obrońca oskarżonego nie postawił zaskarżonemu wyrokowi żadnych rzeczowych zarzutów dotyczących niewłaściwego odczytania treści dowodów, błędów logicznego rozumowania i wnioskowania, a także sprzeczności ustaleń Sądu I instancji ze wskazaniami wiedzy i zasadami doświadczenia życiowego. Mając powyższe na uwadze apelacja ta, w zakresie zarzutów odnoszących się do sprawstwa i winy, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Co do apelacji Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lubinie
Jak już wyżej sygnalizowano, w pełni zasadna była apelacja wniesiona przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lubinie, gdyż zaskarżony wyrok zawierał szereg niedoskonałości wskazywanych w tym środku odwoławczym. W szczególności Sąd I instancji wydał wyrok z obrazą szeregu przepisów prawa karnego materialnego.
Po pierwsze, Sąd Okręgowy w Legnicy dopuścił się obrazy przepisuart. 11 § 3 k.k., powołując go w podstawie wymiaru kary za przypisane oskarżonemuZ. W.przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., chociaż nie zachodziły podstawy do przyjęcia przez sąd instytucji kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy karnej, gdyżart. 294 § 1 k.k.określa jedynie znamiona kwalifikujące do czynu zart. 284 k.k.Mając to na uwadze, zmieniono zaskarżony wyrok w tym zakresie poprzez wyeliminowanie przepisuart. 11 § 3 k.k.z podstawy wymiaru kary za przestępstwo przypisane oskarżonemu w punkcie I części rozstrzygającej.
Po wtóre, brak było w wyroku wskazania, że Sąd I instancji stosuje stan prawny względniejszy dla oskarżonego, a zatem powołania przepisuart. 4 § 1 k.k.Brak wskazania przepisów względniejszych dla oskarżonego mógł sugerować, że Sąd I instancji stosuje obecny stan prawny. Należało zatem dać wyraz w wyroku temu, jaki stan prawny stosuje Sąd Okręgowy, dbając o to, aby był to stan prawny względniejszy dla oskarżonego. Mając powyższe na uwadze zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawieart. 4 § 1 k.k.przyjęto za podstawę orzeczeń o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej, przepisyart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 k.k.iart. 72 § 2 k.k.w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 czerwca 2015r.
Po trzecie, Sąd Okręgowy w Legnicy ewidentnie dopuścił się obrazy przepisuart. 72 § 2 k.k.w zw. zart. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., polegającej na jego błędnej wykładni skutkującej zobowiązaniem oskarżonegoZ. W.do naprawienia w całości wyrządzonej szkody na rzecz pokrzywdzonego(...)w sytuacji, gdy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2009r. sygn. akt XX GC – 974/04 zasądzono odZ. W.na rzeczfirmy (...) S.A.wW.kwotę 320.365,12 zł z ustawowymi odsetkami (k. 376-377). Tymczasem, zgodnie zart. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Nakazywało to zmianę zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoZ. W.poprzez ustalenie, że środek probacyjny, orzeczony na podstawieart. 72 § 2 k.k.wpunkcie IVczęści rozstrzygającej, dotyczy obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem zart. 286 § 1 k.k.przypisanym oskarżonemu wpunkcie IIczęści rozstrzygającej oraz polega na obowiązku wpłaty 900,- (dziewięciuset) złotych na rzeczspółki (...)w okresie próby.
Ocena prawidłowości orzeczeń o karach jednostkowych i karze łącznej
Wobec kierunku i zakresu obu wniesionych apelacji, opierając się na przepisachart. 447 § 1 k.p.k.(co do przestępstwa zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i w zw. zart. 12 k.k.) orazart. 434 § 2 k.p.k.(co do przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.), Sąd Apelacyjny przeprowadził ocenę wymierzonych oskarżonemuZ. W.kar jednostkowych oraz orzeczonej wobec niego kary łącznej jednego roku kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby wraz z zobowiązaniem do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem zart. 286 § 1 k.k.
Wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe i kara łączna były sprawiedliwe i z pewnością nie odznaczały się nadmierną surowością, a wręcz były łagodne. Zostały ukształtowane z respektowaniem dyrektyw sędziowskiego wymiaru kary przewidzianych wart. 53 § 1 k.k., a także uwagą, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Sąd I instancji uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynów oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wzięto także pod uwagę motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza braku naprawienia szkód lub zadośćuczynieniu w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.
Jako okoliczności obciążające wzięto pod uwagę stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego oraz jego zachowanie polegający na tym, iż będąc świadomy konsekwencji, ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości. Jako okoliczności łagodzące wzięto pod uwagę dotychczasową niekaralność oskarżonego i jego nienaganny tryb życia za granicą, gdzie od wielu lat prowadzi ustabilizowany, przykładny tryb życia. Łagodząco na wymiar kary wpłynęła okoliczność, że przypisanych przestępstw oskarżonyZ. W.dopuścił się przed wieloma laty.
Kształtując orzeczenie o karze niewątpliwie uwzględniono cele prewencji szczególnej, zwłaszcza potrzeby zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego, przede wszystkim wyrobienie w nim przekonania, że przestępstwo się nie opłaca i jego czyn został napiętnowany, a on musi ponieść obowiązki naprawienia wyrządzonych szkód. Uwzględniono także cele prewencji ogólnej, w tym potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa wobec nagminności tego rodzaju przestępstw.
Co do rozstrzygnięć o kosztach postępowania odwoławczego
Na podstawieart. 635 k.p.k.w zw. zart. 627 k.p.k.orazart. 8w zw. zart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity: Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 z późniejszymi zmianami) zasądzono od oskarżonegoZ. W.na rzecz Skarbu Państwa 200,- (dwieście) złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, na co składa się 20,- złotych tytułem zryczałtowanych wydatków Skarbu Państwa w tym postępowaniu oraz 180,- złotych opłaty za drugą instancję.
Wysokość ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism ustalono w oparciu o§ 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym(tekst jednolity: Dz.U. z 2013r. poz. 663), zaś wysokość opłaty ustalono w oparciu o przepisyart. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o opłatach w sprawach karnych. Przy wspomnianym orzeczeniu wzięto pod stan majątkowy, rodzinny i osobisty oskarżonego, uznając, że poniesienie kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze nie przekracza jego możliwości i może je ponieść bez uszczerbku dla siebie i rodziny.

SSA Bogusław Tocicki

SSA Piotr Kaczmarek

SSO del.do SA Agata Regulska