Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 163/18
Data wyroku: 2018-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Dobosz, Marzanna A. Piekarska-Drążek, Grzegorz Salamon
Słowa kluczowe: Narkomania
Podstawa prawna: art.55ust.3 Ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt II  AKa 163/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 września 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marzanna A. Piekarska-Drążek (spr.)
Sędziowie: SA – Grzegorz Salamon
SO (del.) – Paweł Dobosz
Protokolant: – sekr. sąd. Olaf Artymiuk
przy udziale Prokuratora Piotra Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r.
sprawyA. K. (1), s.W.iH. z d. H.,urodz. (...)wW.
oskarżonego zart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 29 sierpnia 2016 r.     sygn. akt  VIII K 32/16

1
na podstawieart. 105 § 1 i 2 k.p.k.prostuje oczywistą omyłkę pisarską w opisie czynu zarzucanego oskarżonemu, zawartego w komparycji wyroku Sądu Okręgowego w ten sposób, że w miejsce daty  
„26 listopada 2016 r.”
            wpisuje datę  
„26 listopada 2013 r.”;

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu przypisanego oskarżonemu przestępstwa eliminuje słowa:  
„w specjalnie do tego przeznaczonej skrytce”;

2
utrzymuje w mocy w pozostałej części wyrok wydany wobecA. K. (1);

3
na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemu na poczet wymierzonej tam kary, poza okresem zaliczonym w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego, okres odbywania kary od dnia 23 października 2017 r. do dnia 11 kwietnia 2018 r.;

4
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie apelacyjne, w tym opłatę w kwocie 4.400 (cztery tysiące czterysta) złotych.

UZASADNIENIE
A. K. (1)został oskarżony przez prokuratora o to, że:
- w dniu 28 listopada 2013 r. wG., wbrew przepisomustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, dokonał wywozu znacznej ilości substancji psychotropowych w postaci amfetaminy o wadze 2 kg, zakupionej w dniu 26 listopada 2013 r. odK. M. (1), w ten sposób, że narkotyk ten ukrył w specjalnie do tego przeznaczonej skrytce w samochodzie markiV. (...)onr rej. (...), a następnie wyprowadził poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej, przewożąc go promemS. L.kursującym zG.wP.doK.wS.,
tj. o przestępstwo zart. 55 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. 
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie sygn. akt VIII K 32/16 orzekł:
1. oskarżonegoA. K. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu i za to na podstawieart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiskazał go i wymierzył mu karę 3 (trzy) lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 200 (dwieście) stawek dziennych w wysokości 100 (sto) złotych każda;
2. na podstawieart. 70 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiorzekł wobec oskarżonego nawiązkę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych na cel społeczny związany z przeciwdziałaniem narkomanii, tj. naStowarzyszenie (...);
3. na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 29.06.2015 r. do dnia 13.06.2016 r., przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniu kary pozbawienia wolności;
4. na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonego koszty sądowe w kwocie 5350,72 zł (pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych i siedemdziesiąt dwa grosze), w tym 4400 zł (cztery tysiące czterysta złotych) tytułem opłaty.
Obrońca oskarżonegoadw. C. T.wniósł apelację od powyższego wyroku zarzucając:

I
obrazę przepisów postępowania, a mianowicieart. 4 k.p.k.w zw. zart. 74 § 1 k.p.k.polegającą na naruszeniu zasady bezstronności poprzez nieuwzględnienie wszelkich okoliczności przemawiających na korzyśćA. K. (1), przy jednostronnym wzięciu pod uwagę okoliczności na jego niekorzyść, a uznaniu za w pełni wiarygodne osobowe źródło dowodowe -P. M. (1), który podczas przesłuchania na rozprawie głównej w dniu 13 czerwca 2016 roku podawał, że ta czynność procesowa z nim wykonywana ma miejsce w roku 2017 a do transakcji narkotykowych z oskarżonym doszło w roku 2016;

II
błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że oskarżonyA. K. (1)dokonał wywozu substancji psychotropowych w postaci amfetaminy o wadze 2 kg w ten sposób, że narkotyk ten ukrył w specjalnie do tego przeznaczonej skrytce w samochodzie przewożąc go promem zG.wP.doK.wS.i wyciągnięcie tego wniosku jedynie z fragmentarycznych i sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym zeznańP. M. (1)(innych dowodów brak) a w szczególności z oględzinami pojazdu, w którym nie stwierdzono żadnych przeróbek, w sytuacji gdy właściwa ocena wszystkich dowodów dokonana z uwzględnieniem dyrektyw wskazanych wart. 7 k.p.k.nie pozwala na stwierdzenie, że oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu;

III. obrazę przepisów postępowania mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. naruszenieart. 424 § 1 k.p.k.poprzez niewskazanie w uzasadnieniu orzeczenia przyczyn, dla których Sąd odmówił wiarygodności złożonym przez oskarżonego wyjaśnieniom, a także na skutek sumarycznego wyliczenia dowodów stanowiących podstawę ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a dokonana przez Sąd ocena sprowadzała się względnie do dania wiary dowodom obciążającym, wąskiego omówienia zeznań złożonych przez świadków w taki sposób, że uniemożliwia to instancyjną kontrolę wyroku.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny rozpoznał sprawę po raz pierwszy w dniu 3 lutego 2017 r., sygn. akt II AKa 474/16 i orzekł o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie oraz sprostował oczywistą omyłkę pisarską w dacie (rok) zakupu amfetaminy przez oskarżonego.
Wskutek kasacji kolejnego obrońcy, ustanowionego przez oskarżonego po wyroku Sądu Apelacyjnego, Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt KK 390/17, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w zakresie zarzutu naruszeniaart. 433 § 2 k.p.k.w zw. zart. 457 § 3 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.
Na niespełna dwa dni przed rozprawą apelacyjną obrońca oskarżonegoadw. J. M.– autor kasacji – wniósł do Sądu Apelacyjnego „Pismo uzupełniające apelację ...”, w którym ponowił zarzuty zwarte wcześniej w kasacji, w tym; niesformułowany w apelacji zarzut naruszeniaart. 6, art. 80 i art. 85 k.p.k.oraz rozbudowany do 19 podpunktów zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.i sformułowany osobno zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Obrońca złożył też nowy wniosek – o uniewinnienie oskarżonego.
Pismo to, złożone prawie 2 lata po upływie ustawowego terminu do wniesienia apelacji nie może być traktowane jako apelacja.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji obrońcy oskarżonegoadw. C. T.Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoA. K. (1)jest bezzasadna, za wyjątkiem zarzutu błędu we fragmencie ustaleń faktycznych wyroku, dotyczących sposobu ukrycia narkotyków w samochodzie użytkowanym przez oskarżonego. Sąd Apelacyjny przyznał, że w materiale dowodowym dokumentującym: zakup 2 kilogramów amfetaminy odK. M. (1)przez oskarżonego, a następnie przygotowania do wywozu doS., w tym porcjowanie, zabezpieczanie specjalną folią przed wydzielaniem zapachu i rozmieszczanie w samochodzie w celu ukrycia, brakuje dowodu na to, że do ukrycia użyto„specjalnie do tego przeznaczonej skrytce”. Ustalenie o„specjalnej skrytce”przejął Sąd Okręgowy z opisu przestępstwa zarzucanego A.K.w akcie oskarżenia, o czym świadczy skazanie – uznanie„winnym popełnienia zarzucanego a/o czynu”. Ustalenie to zawarto także w pisemnym uzasadnieniu wyroku, str. 1„...ukrył paczuszki z narkotykami w samochodzie ... w specjalnie do tego przeznaczonych skrytkach: w podsufitce auta i w bokach części ładunkowej”. W cytowanym opisie prawdziwy jest sposób ukrywania paczuszek z amfetaminą w podsufitce auta i bokach części ładunkowej, tzw. boczkach. Okoliczność ta została potwierdzona konsekwentnymi zeznaniami naocznego świadka –P. M. (1), tj. osoby , która zorganizowała, na prośbę oskarżonego, dostawę amfetaminyK. M., pilotowała tę transakcję, a nie będąc obecna podczas samego zakupu przyjechała do domu (biura) oskarżonego zaraz potem, by upewnić się, że wszystko poszło według planu.
P. M. (1)od przesłuchania w styczniu 2014 r. konsekwentnie zeznawał w sprawie A.K., obciążając go świadectwem zakupu 2 kg amfetaminy w końcu listopada 2013 r., odK. M., w celu przemytu doS.. Zeznania takie utrzymał od stycznia 2014 r., przez okres swojego procesu i sprawyK. M., aż po zeznania przed sądem rozpoznającym sprawęA. K. (1), tj. do 2016 r. Poza elementami dotyczącymi czasu przestępstwa (świadek podczas rozprawy mylił rok),P. M.konsekwentnie i logicznie relacjonował wydarzenia z końca listopada 2013 r., w tym ukrycie narkotyków w samochodzie, którym A.K.jeździł doS.. Już podczas eksperymentu procesowego w dniu 9 stycznia 2014 r., a więc zaledwie ok. 6 tygodni po przemycie amfetaminy,P. M.wskazał funkcjonariuszom(...) Biura (...)dom oskarżonego i miejsce w którym widział,„jakA.ważył amfetaminę i przepakowywał w mniejsze porcje ... do torebek foliowych koloru czarnego ... przez które nie przechodził zapach ...”(k. 9 śledztwa, 231v akt sądowych).
Uszczegółowiając ten opis świadekP. M.zeznał w dniu 20 października 2014 r., przed prokuratorem, że po zorganizowaniu zakupu2 kg amfetaminy przezA. K.odK. M., nie mogąc być podczas samej transakcji, cyt.:

    „Tego samego dnia pojechałem doA.do domu. Widziałem u niego amfetaminę ... wysypaną w miskę. Przesypywał ją na taką specjalną folię, która nie przepuszczała powietrza i dlatego nie wyczuwają narkotyku policyjne psy. Ja widziałem jakA.pakował narkotyk w podsufitkę samochoduV. (...), koloru granatowego ... ukrywał też w bokach części ładunkowej”, „A.pojechał doS.dwa dni po zakupie.”(k. 2 śledztwa, k. 206 akt sądowych). Taką wersję wydarzeń utrzymałP. M.podczas przesłuchania w dniu 28 listopada 2014 r. (wskazał na zdjęciach A.K.) oraz przesłuchiwany dwukrotnie przed Sądem Okręgowym w Warszawie w 2016 r. (k. 157 – 159), drugi raz w obecności biegłego psychologa (k. 196v -201). Zapis protokołów rozpraw świadczy o staranności przesłuchań wszystkich uczestników transakcji, ze zwróceniem szczególnej uwagi na opisy ich kontaktów wynikające z wyjaśnień oskarżonego orazK. M.iP. M., ponieważ tylko te osoby wiedziały o przestępstwie, brały w nim udział i występowały równocześnie w różnych rolach procesowych: świadków, oskarżonych (K.iM., którego wyrok był nieprawomocny), a nawet skazanych – wyrok skazującyP. M.był już prawomocny. Wynikała stąd duża uwaga Sądu orzekającego skierowana na uzyskanie jak największej liczby szczegółowych opisów w relacjach osób, które demaskowały postawę oskarżonego zmieniającego swe depozycje w celu dopasowania poszczególnych elementów do obrazu odkrytego przez świadków. Czynił to wyłącznie oskarżony, który opanował pewien spryt procesowy polegający na potwierdzaniu na bieżąco, tylko tych elementów, którym wskutek przewagi dowodów przeciwnych nie sposób było zaprzeczyć. I tak; nie będąc w stanie podważyć dowodu z miejsc logowań telefonów i analizy połączeń (dowód pomijany w apelacji) przyznał się do kontaktów zM.iM., minimalizując ich częstotliwość i podając inne powody. Pozostawiając ślady wyjazdu doS.w dniach 28 listopada 2013 r. do 3 grudnia 2013 r. w postaci biletów na prom (k. 84 – 117,G.28 listopada 2013 r. godz. 6.10 - 8.15 i od godz. 19.24 w dniu 3 grudnia 2013 r. t. I i(...)), przyznał, że był tam ale w celach zawodowych (handel elektroniką). Komentując niezliczone wprost połączenia telefoniczne zP. M., przemilczane w początkowych wyjaśnieniach oskarżonego, na koniec tłumaczył je

    „nękaniem”przez

    „niezrównoważonego człowieka”,zapominając przy tym, że to oskarżony pierwszy nawiązał kontakt telefoniczny zP. M.po powrocie zeS., będąc jeszcze w drodze z portu, a intensywność tych kontaktów na przełomie 2013/2014 r. i później jest nienaturalna (tom I k. 57 i nast.).
Odnosząc się wreszcie do zeznańP. M.dotyczących ukrycia amfetaminy w samochodzieV. (...), oskarżony zaprzeczył możliwości istnienia specjalnych skrytek podając warunki techniczne budowy i wyposażenia samochodu, które według niego wykluczały specjalne ukrycie. Wersji oskarżonego sprzyjało to, że policja podczas spóźnionych oględzin samochodu (k. 76 – 78 t. I) skoncentrowała się na pobraniu próbek do badań chemicznych z powierzchni wewnętrznych samochodu, wokół miejsca kierowcy i wykonała zdjęcia na zewnątrz. Protokół oględzin (k. 76 – 78) dokonanych dopiero w dniu 29 czerwca 2015 r., a więc półtora roku po przestępstwie, wskazuje, że policja nie koncertowała się już na penetracji wszystkich zakamarków auta, szukając jedynie śladów narkotyków na powierzchniach wokół kierowcy. Nie podjęto próby rozkręcania czy pomiarów przestrzeni za podsufitką czy w tzw. boczkach. Zaniechanie to mogło wynikać z analizy zeznańP. M., który nie wskazywał na specjalne konstrukcje, ale pozwoliło oskarżonemu, zgodnie z zasadą zart. 5 § 2 k.p.k.na skuteczne obalenie wersji o„specjalnych skrytkach”,które w sprawach przemytu zabronionych substancji kojarzone są z przebudową, nadbudową, wbudowaniem specjalnych – dodatkowych powierzchni (podwójna ścianka), wmontowaniem dodatkowych pojemników (np. w zbiorniku paliwa) itp. Wykorzystanie istniejących naturalnie warunków technicznych pojazdu do ukrycia takich substancji nie spełnia definicji„specjalności”.Nie udowodniono, żeA. K.wytworzył specjalne skrytki w użytkowanym samochodzie, co nie przeczy ustaleniom Sądu o ukryciu 2 kg amfetaminy w pojeździe z wykorzystaniem istniejących przestrzeni pod sufitem i w bokach. Ustalenie takie było w pełni uprawnione i to nie tylko w oparciu o doświadczenie życiowe bazujące na wielu sprawach o przemyt narkotyków, alkoholu, papierosów, ludzi itd., ale w oparciu o bezpośredni dowód, którym były konsekwentne zeznaniaP. M.obecnego podczas pakowania amfetaminy w tym konkretnym samochodzie. Brak śladów narkotyku po upływie półtora roku nie osłabia wartości tego dowodu, zwłaszcza, że Sąd Okręgowy starannie przesłuchiwał świadka co do sposobu ukrycia amfetaminy, pamiętając o zeznaniachP. M.z dnia 20 października 2014 r.:„ukrywał w podsufitce ... i w bokach części ładunkowej”. Świadek rozwinął to w czasie pytań zadawanych na rozprawie:„W samochodzie w boczkach widziałem plastry. Widziałem jak je pakował w boczki, w podsufitkę chyba też, bo była opuszczona ... W boczkach widziałem czarne plastry”(k 199 akt sądowych).

    „Widziałem po prostu, że była opuszczona ta podsufitka”. Po coś to chyba było opuszczone i odkręcone. Na 100% widziałem narkotyki w jednym boczku, odkręcony drugi boczek i podsufitkę(k. 200 akt sądowych).P. M.nie był pewien co do liczby paczek, które widział w trakcie takiego ukrywania, zaznaczył też, że nie był podczas tej czynności od początku do końca, ale opisał szczegółowo materiał – czarną folię służącą zabezpieczeniu woni amfetaminy, dzielenie na małe, cienkie pakunki lokowane w małej przestrzeni za podsufitką i za tapicerką boków. Mówił, że były to
    „cienkie placki ... grubości ok. 1 cm”(k. 197v), co nie koliduje z wyjaśnieniami oskarżonego o takiej właśnie przestrzenni w podsufitce i widoczności czegoś co byłoby grubsze. Świadek w dodatku widział odkręconą podsufitkę, co sprzyjało zapakowaniu opisanych przez niego cienkich paczek określanych
    „plastrami”,zaś oskarżony przyznał, że mógł przeprowadzić w tej przestrzeni różne przewody. Z obu tych relacji wynika, że możliwość wykorzystania tej niewielkiej przestrzeni poznał i oskarżony i świadek, stąd wiedza tego ostatniego, że można było tam schować tylko paczki w postaci płaskiej jak plaster, jest wiarygodna. Wskazuje to na rzeczywistą obecnośćP. M.w trakcie ukrywania amfetaminy przed wyjazdem doS.. Nieodnalezienie jej śladów po upływie półtora roku, czy ich brak w biurze (domu) oskarżonego nie stanowią równoważnego przeciwdowodu, skoro z opisu zachowania oskarżonego wynika jego zapobiegliwość przed ujawnieniem choćby zapachu i sprawność w wykorzystaniu zakamarków samochodu, a więc czynności i wiedza nieznana zwykłemu użytkownikowi samochodu, nie potrzebującemu czegokolwiek ukrywać.
Obrońca oskarżonego twierdzi, że ekspertyza kryminalistyczna, wraz z oględzinami pojazdu„kategorycznie wykluczają przeróbki bądź ślady montażu specjalnych skrytek”.Zdanie to, by pozostało w pełnej zgodzie ze stanem dowodowym sprawy, powinno komunikować tylko to, że oględziny pojazdu nie ujawniły takich skrytek, nie wykonano ekspertyzy z zakresie mechaniki i budowy samochoduV. (...), ani nie stwierdzono śladów narkotyku na obudowie elementów samochodu w otoczeniu kierowcy. Obrońca posłużył się natomiast nieprawdziwą sugestią, jakoby istniała„ekspertyza kryminalistyczna kategorycznie wykluczająca przeróbki”(uzasadnienie apelacji),w domyśle – opinia mechanoskopijna – której w ogóle w tym postępowaniu nie wywołano. Obrońca stający przed Sądem Apelacyjnym w ponownym rozpoznaniu sprawy nie sprostował opisanej sugestii okrywając ją milczeniem i przechodząc w nowym piśmie do wyników rzeczywistej opinii – tj. opinii fizykochemicznej, w której stwierdzono negatywny wynik badania próbek z powierzchni samochodowych. Bacząc na upływ czasu od przestępstwa oraz opis sposobu ukrycia amfetaminy podawany od początku przezP. M., szczegółowsza analiza budowy auta mogłaby być już bezowocna, aczkolwiek w wyniku jej zaniechania ustalenie o specjalnych skrytkach było bezpodstawne, dlatego należało je wyeliminować z opisu czynu.
Należy w tym miejscu wspomnieć niekwestionowaną potrzebę sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w dacie rocznej zakupu amfetaminy przezA. K.odK. M., co nastąpiło dwa dni przed wyjazdem doS., a więc w dniu 26 listopada 2013 r., a nie jak wskazano w a/o – 2016 r. Omyłkę tę sprostował Sąd Apelacyjny na podstawieart. 105 § 1 i 2 k.p.k.
Zmiany powyższe nie mają żadnego wpływu na ocenę poprawności pozostałych ustaleń faktycznych, które obrońca chce podważyć za pomocą tego małego elementu dotyczącego skrytek oraz krytyki dowodu z zeznańP. M.poprzez ogólnikowe nazwanie ich„fragmentarycznymi i sprzecznymi z pozostałym materiałem dowodowym (innych dowodów brak)”– str. 2 apelacji. Znamiona przestępstwa przypisanegoA. K. (1)polegają na dokonaniu wywozu znacznej ilości amfetaminy (2 kg) poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej, a w tej kwestii dowody zebrane w sprawie tworzą tak zborny, logiczny ciąg, że nie sposób go podważyć za pomocą lakonicznego zarzutu„uznania za wiarygodne źródło dowodowe –P. M. (1)”. Zarówno zarzut I apelacji mówiący o naruszeniuart. 4 k.p.k.w zw. zart. 74 § 1 k.p.k., poprzez traktowanieP. M.jako wiarygodnego świadka, jak i drugi, wskazujący na naruszenieart. 7 k.p.k., skutkujące rzekomo błędnym ustaleniem o sprawstwie oskarżonego, jak wreszcie zarzut III, dotyczący naruszeniaart. 424 § 1 k.p.k.upatrywany w„odmowie wiarygodności złożonym przez oskarżonego wyjaśnieniom”,zmierzają do twierdzenia, że jedynym dowodem obciążającym oskarżonego są zeznaniaP. M., któremu nie powinno się ufać, gdyż jest świadkiem zdeprawowanym, wielokrotnym przestępcą.
Na marginesie tylko trzeba zauważyć, że zasada obiektywizmu zart. 4 k.p.k., jako generalna zasada procesu karnego, nie może być samoistną podstawą zarzutu. Skuteczności zarzutu I nie można także upatrywać w dodaniuart. 74 § 1 k.p.k.mówiącego o ogólnym uprawnieniu oskarżonego do niedostarczania dowodów obciążających go. W sytuacji gdy wyraźnym celem zarzutu była krytyka zeznań świadka, użycie ww. przepisów było abstrakcyjne.
Próbę zdyskredytowaniaP. M.wydatnie wspierał oskarżony, eskalując w kolejnych wyjaśnieniach zbiorem coraz gorszych cech swojego byłego kolegi oraz opisami jego dziwacznych zachowań. Pozostaje to w całkowitej sprzeczności z udowodnieniem ich spotkań oraz licznych kontaktów telefonicznych, które w setkach inicjowałP. M., ale czynił to także oskarżony, choć z większym umiarem.
Pozostając w zgodzie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego nie da się wytłumaczyć, dlaczego oskarżony, dystansujący się od kontaktów ze środowiskiem przestępczym, utrzymywał wieloletni kontakt zP. M., o którym wiedział, że trafia systematycznie do więzienia, odbywa tam kary. Jak człowiek o nieposzlakowanej opinii, jak przedstawia siebie oskarżony, nawiązuje tak sprawnie kontakt i zyskuje zaufanie hurtownika narkotykowego, którym byłK. M.. Nie da się wreszcie wytłumaczyć zwykłą naprawą czy zakupem telefonu, którym zawodowo zajmował się oskarżony, wielu jego kontaktów zK. M.. Są to przyznane przez oskarżonego spotkania u niego w biurze, ale także w miejscach spotkań prywatnych czy towarzyskich (pizzeria). Udokumentowane połączenia telefoniczne pomiędzy oskarżonym aK. M.pochodzą wprawdzie z połowy roku 2014, a więc kilka miesięcy po transakcji, jednak, w kontekście zeznańM.iM., należy tu brać pod uwagę dostęp A.K.do licznego sprzętu elektronicznego, dysponowanie więcej niż jednym telefonem oraz wyniki analizy telefonów i przeszukania w domuK. M..
Wszystkie te dowody, tworzące spoiwo poszlak dla zeznańP. M.iK. M.są pomijane w apelacji, jak też w piśmie aktualnego obrońcy z dnia 26 września 2018 r. Wybiórczość z jaką obrońcy traktują dowody, akcentując jedynie zmienne elementy zeznań pomawiających o drugorzędnym znaczeniu, sprawia, że zarzuty mówiące o przekroczeniu granic sądowej oceny dowodów są bezzasadne, choćby z tego powodu.
Wracając do dowodów pomijanych przez skarżącego należy zauważyć, że podczas zatrzymanaM. M.zabezpieczono kilkanaście aparatów telefonicznych i wiele kart telefonicznych, wówczas nierejestrowanych, dzięki którym można było dokonywać połączeń bez możliwości ustalenia posiadacza karty (t. I k. 175 – 182). Na bazie analizy bilingowejK. M., który przyznał, że dysponował wieloma telefonami używanymi do kontaktów przestępczych,(...) Biuro (...)wykryło, że mógł on użytkować co najmniej 28 różnych numerów telefonów, nie licząc nieaktywnych (analiza z dnia 4 grudnia 2015 r., t. I k. 334 i nast.). Ten ostatni wniosek potwierdził częściowegoP. M., który skontaktował oskarżonego zK. M.w celu zakupu amfetaminy i znał zwyczaje kolegi. Wiedział np. o tym, żeK. M.zostawia zarejestrowany na niego oficjalnie telefon w domu, gdy wyjeżdża w „interesach”, po to by mieć ewentualnie alibi. Analiza dotycząca połączeń telefonicznych wskazuje na to, żeK. M.używał w kontaktach z oskarżonym czterech numerów telefonów, nie dwóch, jak twierdził oskarżony.P. M.kontaktował się z oskarżonym na dwa numery telefonów, przy czym połączenia przychodzące i wychodzące wskazane są w liczbach ponad 110. Wykres połączeń dla telefonówM.–M.–K.(k. 337 akt śledztwa) tworzy gęstą pajęczynę połączeń, której nie da się wytłumaczyć, jak czyni to oskarżony w stosunku doK. M., zwykłymi kontaktami z klientami. Przeczy temu liczba połączeń, sposób (wiele numerów) i ich trwanie po kilku miesiącach od rzekomej naprawy telefonów, którą oskarżony umiejscowił w okresie przestępstwa. Brak tego rodzaju dowodu na kontakt telefoniczny oskarżonego zK. M.w okresie zakupu i przemytu nie równoważy tego, że niewątpliwie spotkali się oni w okresie zbliżonym do wyjazdu oskarżonego doS., co przyznał sam oskarżony, unikając osadzenia tego w czasie, zasłaniając się niepamięcią. Nie umiał jednak wytłumaczyć dlaczego spotykali się, nie tylko w warsztacie, ale także w lokaluT.. Ten sposób składania wyjaśnień, oszczędnie dawkujący informacje o znajomości zM.iM., uzupełniany w miarę uzyskiwania wiedzy o postępach śledztwa i niezdolność do wytłumaczenia licznych kontaktów z osobami osadzonymi w przestępczości, zrzucanie tego na przypadek, rodzaj pracy czy nachalnośćM.wzbudziły słusznie nieufność Sądu, który bardzo logicznie przedstawił różnice w depozycjach A.K., nieścisłości w podawanych datach, udawane zapomnienie niewygodnych szczegółów, coraz intensywniejsze atakowaneP. M.i przypisywanie mu różnych motywów pomówienia. W sytuacji, gdyby Sąd Okręgowy dysponował jedynie takimi wyjaśnieniami oskarżonego, to już mógłby stwierdzić, że są one chwiejne, pełne uników, uzupełnień, czyli nie wzbudzają zaufania, acz trudno byłoby je zdecydowanie zanegować.
Stan dowodowy sprawy nie jest jednak tak wątły jak widzi go skarżący, ponieważ oskarżenie przedstawiło dwa osobowe źródła dowodowe -K. M.iP. M.– dwóch świadków, współuczestników transakcji zakupu narkotyków przez oskarżonego, tj. sprzedawcę amfetaminy i pośrednika - świadka widzącego przygotowania do przemytu (ukrywanie amfetaminy w samochodzie), znającego datę wyjazdu doS., warunki transakcji wP.(komis), uzgodnioną cenę i samego sprzedawcę przemyconej amfetaminy. Do świadków, którzy stanowczo potwierdzili zakup 2 kg amfetaminy przez oskarżonego odK. M.należy dodać szereg dowodów pośrednich wskazujących na intensywne kontakty oskarżonego zM.iM.(dane z telefonów) i na wyjazd A.K.doS.dwa dni po przejęciu amfetaminy odM.(informacje od(...)o wyjeździe z Polski), tj. w dniu 28 listopada 2013 r. i powrocie 3 grudnia 2013 r.
Poza zeznaniamiP. M.iK. M.na temat zakupu amfetaminy, wyjazdu z nią i późniejszych rozliczeń, których zgodność nie pozostawia wątpliwości, co do tego że oskarżony szukał i znalazł źródło narkotyku komunikując cel – przemyt, istnieje szereg dowodów pośrednich, o charakterzestricteobiektywnym, które uwiarygodniają wersję przedstawioną w styczniu 2014 r. przezP. M., potwierdzoną w 2015 r. przezK. M.i podtrzymaną przez nich do końca postępowania, mimo kar wymierzonych im we własnych procesach. Zbiór bezwpływowych dowodów uzupełniający i weryfikujący wiedzęM.iM.o realizacji celu podróży oskarżonego doS.w dniu 28 listopada 2013 r. jest całkowicie pominięty przez apelującego, który działa wedle przyjętej przez oskarżonego linii obrony. Polega ona na przemilczaniu niewygodnych faktów, pomijaniu zmiennych elementów wyjaśnień A.K.i eksponowaniu drobnych nieścisłości w zeznaniach pomawiających.
Zarówno w apelacji wniesionej w 2016 r., jak i piśmie formułującym zarzuty niejako apelacyjne, lecz złożonym tuż przed ponowną rozprawą apelacyjną, we wrześniu 2018 r., a więc prawie 2 lata po terminie, skarżący opisują wybrane fragmenty z kilkakrotnych przesłuchańP. M.i KM., a w szczególności z przesłuchań przed Sądem, po prawie 3 latach od zdarzenia, gdzie użyli oni słowa„nie pamiętam”. Stronniczość analizy dowodowej dokonanej przez obrońców polega na tym, że czynią to w oderwaniu od sensu całości wypowiedzi świadków, z pominięciem niezmiennych części decydujących dla bytu przestępstwa oraz nie dostrzegają przywołanego już zbioru dowodów pośrednich. Istnienie tych ostatnich spowodowało, że oskarżony musiał się przyznać, choć niechętnie, do utrzymywania kontaktów z osobami osadzonymi w środowisku przestępczym i do wyjazdu doS., a więc przyznał pośrednio, że fakty, które ujawniłP. M.prawie półtora roku przed zatrzymaniem oskarżonego, nie były zmyślone. Oskarżony starał się nieudolnie nadać im inne znaczenie, co okazało się nieskuteczne w świetle zgodnych zeznań samych uczestników przestępstwa, w fazie poprzedzającej przemyt i fazie rozliczeń.
Za nieskuteczne należy uznać podważanie wiarygodności zeznańP. M.za pomocą faktu podjęcia współpracy z policją na podstawieart. 60 § 3 k.k.(str. 3 apelacji) i rzekomego podstępu czy postawienia go w sytuacji przymusowej, czego obecny obrońca upatruje we fragmencie zeznań świadka, któremu policjanci mieli zasugerować, że„mają podsłuchy, że lepiej się do wszystkiego przyznać ...”.Trudno wytłumaczyć podstawy wnioskowania, które przeprowadził obecny obrońca, dochodząc od tego fragmentu do wniosku o„fałszywym obciążeniu A.K....”(str. 22 pisma z dnia 26 września 2018 r.). Nie wykazano bowiem żadnych elementów niedozwolonego traktowaniaP. M.przez śledczych, ani przekroczenia granic dozwolonej taktyki przesłuchań, która dopuszcza użycie elementów psychologicznie zaskakujących, a nawet pewien rodzaj podstępu, nie deprymujący jednak kontroli wyboru zachowania przesłuchiwanego.
Jeszcze bardziej zdumiewa zarzut o fałszywym obciążeniuK. M. (1)ps. (...)przezP. M., skoroK. M.od przesłuchania przez prokuratora w dniu 6 października 2015 r., do zakończenia sprawy A.K., konsekwentnie potwierdzał kontakty przestępne z oskarżonym dotyczące sprzedaży 2 kg amfetaminy w celu przemytu, a także rozliczenia po udanym powrocie zeS..K. M.prezentował wersję zgodną z zeznaniamiP. M.w swojej sprawie oraz sprawach wszystkich uczestników tego procederu. Należy przy tym pamiętać, że o ileP. M.odniósł korzyść procesową że statusu tzw. małego świadka koronnego, gdyż otrzymał karę z nadzwyczajnym złagodzeniem, o charakterze wolnościowym – grzywnę (prawomocny wyrok – tom I akt sądowych), o tyleK. M.obciążając m. in. A.K.nie liczył na taki status i podtrzymał zeznania także po otrzymaniu kary 3 lat pozbawienia wolności i grzywny, m. in. za sprzedaż A.K.2 kg amfetaminy (wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 16 lutego 2016 r., k. 174 t. I akt sądowych). Należy przy tym zwróć uwagę jak prosto i przekonującoK. M.uzasadnił zmianę postawy procesowej po swoim zatrzymaniu oraz mieć na względzie to, że zarzut sprzedaży amfetaminy oskarżonemu nie był jedynym zarzutemK. M., od którego miałby zależeć rzekomy motyw„polepszenia jego sytuacji procesowej”, o którym pisał ostatnioadw. J. M..
K. M., wezwany przed Sąd Okręgowy, na rozprawie w dniu 13 czerwca 2016 r. rozpoczął zeznanie od niezwykle szczerego wyznania:„Zeznaję, bo nie będę siedział za innych w kryminale, czyli zaK.iP., bo ich działania doprowadziły do tego, że mam zarzuty ... Sprzedał mnieK.iP.. Oni wydali mnie policji”(k. 201v). Świadek przyznał, że liczył na dyskrecjęM.iK.i milczał licząc dalej na uzgodnienie wersji, ale gdy podczas kontaktu z oskarżonym w Sądzie, w dniu posiedzenia dotyczącego tymczasowego aresztowania, zorientował się, że może stać się tzw. kozłem ofiarnym swoich wspólników, postanowił wyjawić rzeczywisty przebieg wspólnego interesu i rezygnując z tego samego obrońcy (adw. C. T.) wyjawił, że sprzedał 2 kg amfetaminy oskarżonemu. Prostej i przekonującej w tych okolicznościach motywacjiK. M.nie podważył żaden z obrońców A.K.. Pierwszy z nich poświęcił świadkowi we właściwej apelacji tylko jedno zdanie, acz rzetelne, przyznając w nim, że:„...K. M.zeznał, że sprzedał oskarżonemu pod koniec 2013 r. 2 kg amfetaminy”.AdwokatC. T.akcentował przy tym, że świadek nic nie wiedział o przemycie narkotyków doS., po czym przeszedł do kwestii nieudowodnienia przeróbek w samochodzieV. (...), by podsumować do wytłuszczonym zdaniem o wątpliwościach co do kwalifikacji prawnej przypisanego czynu. Wydaje się to sugerować zgodę na przyznanie do nabycia, czy posiadania 2 kg amfetaminy przez oskarżonego, co z kolei nie przystaje do zakresu zarzutu o błędnych ustaleniach faktycznych, jak też braku wniosku o zmianę kwalifikacji prawnej czynu.
AdwokatC. T.wnosił jedynie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, co wobec niewskazania możliwości uzupełnienia czy poprawienia postępowania dowodowego było równie bezzasadne. W swej apelacji skoncentrował się wyłącznie na ogólnej krytyce zeznańP. M.zarzucając Sądowi I instancji, że oparł się na tym„głównym, a raczej jedynym dowodzie”(str. 4), wracając do nieprawdziwego stwierdzenia, które padło w II zarzucie:„innych dowodów brak”.Zacytował przy tym znane orzeczenia Sądu Najwyższego o konieczności weryfikacji zeznań z pomówienia za pomocą innych dowodów, nie dostrzegając, że orzeczenia te dotyczą zeznań świadka anonimowego, co nie przystaje do statusuP. M., a poza tym nie widząc szeregu dowodów, które potwierdziły jego zeznania, w tym całości zeznańK. M..
Obecny obrońca oskarżonego poświęcił tym ostatnim zeznaniom nieco więcej miejsca, ale potraktował je skrajnie wybiórczo, akcentując tylko początkową i końcową postawę procesowąM., tzn. pierwotne zaprzeczenie przestępstwom narkotykowym (protokół posiedzenia z dnia 30 czerwca 2015 r.) oraz końcowe powoływanie się na zapomnienie szczegółów co do przekazywania próbek narkotyku i kwoty, którą zapłacił oskarżony (str. 25/26 pismaadw. J. M.).
Jako stan najzupełniej naturalny należy traktować zacieranie się w pamięci szczegółów, o które pytano świadka na rozprawie w dniu 13 czerwca 2016 r., odnośnie do zdarzeń z 2013 r., jeśli się w dodatku weźmie pod uwagę, żeK. M.został skazany nie tylko za transakcje z oskarżonym i prowadził nieomal stałą, by nie rzec hurtową sprzedaż różnych narkotyków. Wystarczy wspomnieć o wynikach przeszukania jego domu, w dniu zatrzymania 29 czerwca 2015 r., gdzie obok wielu telefonów i mnóstwa nierejestrowanych kart telefonicznych, znaleziono chemikalia do produkcji narkotyków, konopie indyjskie i ok. 100 g amfetaminy. Potwierdziło to pośrednio zeznaniaP. M.złożone około 8 miesięcy wcześniej:„Ja ich umówiłem, bo wiedziałem żeK.ma do sprzedaży amfetaminę, praktycznie w każdych ilościach, on ma gdzieś swoją fabrykę”(k. 1v, V Ds. 1118/14) z dnia 20 października 2014 r.). W kolejnym przesłuchaniuP. M.wskazywał na powiązaniaK. M.ze znanymi przywódcami grup przestępczych odnośnie do produkcji amfetaminy, o autorskich procesach produkcji, o dużych ilościach i dużych zyskach:„wiem, żeK.robi dużo amfetaminy” (przesłuchanie z dnia 28 listopada 2014 r.).
Wobec tak obciążających zeznańP. M.nie budzi zdziwienia niechęćK. M.do niego, jak też ostrożność, którą sygnalizował świadek w pierwszym przesłuchaniu przed sądem w charakterze świadka w sprawie A.K..
Sugestiaadw. J. M., jakoby oświadczenie świadka o gotowości złożenia zeznań dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku w jego sprawie rzutowało na wiarygodnośćK. M., jest gołosłowna. Świadek przesłuchany bowiem ponownie po około 2 miesiącach, na rozprawie 13 czerwca 2016 r., stanowczo potwierdził zeznania ze śledztwa i oświadczył wprost:„... byłem kilkakrotnie u oskarżonego ... To było 2 kg amfetaminy ... szczegółów nie pamiętam ... Potrzebowałem pieniędzy”(k. 201v).
KrytykującP., tj.P. M.za pomówienia dotyczące wielkich możliwości świadka w świecie przestępczym i określając to fantazjowaniem,K. M.przyznał równocześnie:„... potrzebowałem pieniędzy iK.i policja płacili mi dobre pieniądze bo po 12.000 zł za kg amfetaminy, a to jest warte 5.000 zł, więc to była diabelsko kusząca oferta”(k. 202 akt sądowych; fragment o policji dotyczy zakupu kontrolowanego). Pięć niepełnych wersów z przesłuchaniaK. M.na rozprawie, które cytujeadw. J. M., wytłuszczając czasownik„nie pamiętam”,to przykład skrajnej wybiorczości i braku obiektywizmu, co bezpodstawnie obrońcy zarzucają Sądowi Okręgowemu. Protokół przesłuchaniaK. M.z przywołanej rozprawy zawiera ponad 3 strony jego depozycji, w tym konsekwentne potwierdzenie transakcji z oskarżonym, ilości amfetaminy – 2 kg, ceny – 12 tys. zł za 1 kg, a przede wszystkim potwierdzenie zeznań z dnia 6 października 2015 r., kiedy przyznał się:„... do sprzedaży amfetaminyA. K. (3)pod koniec 2013 r.”.
Te ostatnie elementy zeznań, zgodne z zeznaniamiP. M., aktualny obrońca oskarżonego całkowicie pomija, zastępując sugestią, żeK. M.nieomal wszystko zapomniał i w ogóle nie wskazał na oskarżonego jako kupca amfetaminy. Zabiegi te służą wsparciu pierwotnej tezy obrony, jakoby pomówienieP. M.było jedynym dowodem w sprawie, gdy tymczasem zostało ono, za pomocą zeznańK. M., pozytywnie zweryfikowane co do czasu przestępstwa, faktu i okoliczności zakupu amfetaminy, jej ilości i ceny. O tym jak niespójne są wywody obrońców świadczą przeciwstawne twierdzenia: o barku innych dowodów, za wyjątkiem zeznańP. M.–adw. C. T., oraz o braku dowodów, które „potwierdziłyby wersję zdarzeń przedstawioną przez pomawiającychK. M.iP. M.” –adw. J. M.(str. 27). Ostatni z obrońców pośrednio przyznał w ten sposób, że wersje obu świadków są zgodne. W związku z tym dalsza obrona wersji oskarżonego, w dodatku ciągle zmieniającej się, stała się w ocenie Sądu bezskuteczna.
Ocena wyjaśnień oskarżonego, dokonana przez Sąd Okręgowy, odpowiada wymaganiomart. 7 k.p.k., a staranność z jaką Sąd ów przeprowadził przesłuchanie oskarżonego (podobnie świadków) odpowiada standardom procesowo – kryminalistycznym.
Analiza wyjaśnień oskarżonego ujęta na str. 3 – 9 pisemnego uzasadnienia wyroku stanowi dobitny dowód tego, z jaką precyzją, rzetelnością i obiektywizmem roztrząsany był każdy element dotyczący kontaktów A.K.zK. M.iP. M.; jak Sąd zarejestrował każdy zmienny i nieracjonalny element tych wyjaśnień. Próba podważenia tej oceny za pomocą zarzutów naruszeniaart. 424 § 1 k.p.k., czyart. 7 k.p.k., jest bezpodstawna. Odmowa dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie działań przestępnych, została poparta logiczną analizą wszystkich dowodów i doprowadziła Sąd Okręgowy do jedynego słusznego wniosku, żeA. K.nie dość, że dawkował i zmieniał przekazywane informacje, to dopasowywał je do poznawczej w trakcie postępowania sytuacji dowodowej, a więc jego wersja sama w sobie wzbudzała nieufność. Jeśli w dodatku zderzyć ją z konsekwentnymi zeznaniami dwóch świadków, tj. sprzedawcy amfetaminy oraz organizatora zakupu i naocznego świadka ukrywania narkotyku w samochodzie, to wyjaśnień tych nie można było uznać za wiarygodne. Ocena taka wynikała z oceny zarówno dowodów osobowych, jak też weryfikującej je oceny szeregu dowodów pośrednich innej natury, ale osadzających w czasie i miejscu informacje uzyskane odK. M.iP. M.. Są to wspomniane już przez Sąd Apelacyjny opinie wydane na bazie danych uzyskanych z telefonów świadków i oskarżonego, mówiące o licznych połączeniach, w tym intensywnym kontakcie oskarżony –M.przed i zaraz po przyjeździe zeS.(oskarżony pierwszy nawiązał kontakt), miejsca logowań, plus dane o zakupie biletów na prom doS.i przekroczeniu granicy, a wreszcie wyniki przeszukania domuK. M.z ujawnieniem tam wielu telefonów, kart, chemikaliów i narkotyków.
Sąd Okręgowy dostrzegł początkową ostrożność oskarżonego w ujawnianiu i minimalizowaniu kontaktów z osobami, z którymi sfinalizował zakup 2 kg amfetaminy, a w miarę rozeznania w sytuacji dowodowej składanie coraz obszerniejszych opisów znajomości z próbą racjonalizowania tych kontaktów na bazie działalności zawodowej oskarżonego. Należy tu zwrócić uwagę, że po zatrzymaniu, w czerwcu 2015 r. oskarżony w ogóle nie przyznawał się, że znałK. M., z imienia i nazwiska, wskazał go tylko na zdjęciu jako znajomegoM., z którym miał kontakt„ze trzy razy”.Zaskakujące jest to, że oskarżony, rzekomo naprawiającM.telefony nie znał do niego numeru, a ten dzwonił za każdym razem z innego numeru. Nie wiadomo wobec tego jak oskarżony miałby się kontaktować z rzekomym klientem i po co miałby korzystać z pośrednictwaM., z którym był ponoć skłócony o dług.
Po ujawnieniu analizy zarejestrowanych połączeń telefonicznych, z której wynikały kontakty pomiędzy oskarżonym aM.z okresu późniejszego niż zakup amfetaminy, tj. od lata 2014 r. do lutego 2015 r., oskarżony potraktował ten wynik jako dowód swojej niewinności i prawdomówności. Pominął przy tym, podobnie jak czynią to obrońcy, bardzo szczegółową analizę zbiorczą kontaktówK.–M.–M.(t. II śledztwa k. 334 – 343), stwierdzenie o używaniu przezM.co najmniej 28 różnych numerów, nie licząc nieaktywnych, używanie 4 numerów do kontaktu zK.oraz ogromnej liczby połączeń przychodzących (111) i wychodzących (137) z telefonuM.w kontaktach z oskarżonym (także wiele zM.).
Komentarz oskarżonego do tego zjawiska - o nękaniu przezM.-jest dowodem dopasowywania się do trudnej dlań sytuacji dowodowej i eskalacji negatywnych opisów osoby i zachowaniaP. M., po to, by go zdyskredytować.
Brak zarejestrowanych połączeń telefonicznych w okresie przestępstwa pomiędzy oskarżonym aM., nie stanowi dla oskarżonego alibi, skoro zarównoM.jak iM.(liczne kontakty oskarżonego zM.) zgodnie zeznali, żeM.osobiście organizował – pośredniczył w zakupie amfetaminy, sam dzwonił doM.w sprawie amfetaminy, poznał oskarżonego zM., a później oni osobiście już się spotykali, traktującM.jako skrzynkę kontaktową. Liczba numerów (aparatów i kart telefonicznych)M.świadczy o jego zapobiegliwości przestępczej wynikającej z długotrwałego pozostawania w środowisku związanym z obrotem narkotykami. Nie dziwi więc to, że zapoznając nowego„klienta”M.nie ujawnił się poprzez rozmowy telefoniczne, a jeśliby to robił, to mógł za pomocą jednorazowych, nierejestrowanych kart. Ostrożności tej zaniechał po kilku miesiącach, kiedy zaczęto rejestrować już jego kontakty z oskarżonym. A.K.nie umiał też racjonalnie wytłumaczyć, dlaczego od rzekomo przypadkowego klienta od naprawy telefonów nie wziął numeru telefonu i dlaczego spotykał się z nim „parę razy w warsztacie, a parę razy przyul. (...)wP., przyT.”Oskarżony nie dysponował też żadnymi notatkami, dokumentami naprawy, czy sprzedaży sprzętu temu klientowi, podobnie jak rzekomych transakcji zM., które miały zakończyć się kilkutysięcznym zadłużeniemM..
Prowadząc zarejestrowaną działalność gospodarczą i rozliczenia skarbowe oskarżony powinien dysponować dokumentami sprzedaży drogiego sprzętu, z której miałby wynikać kilkutysięczny rachunek. Oskarżony raz mówił, że dałM.pożyczkę, innym razem, że dał, „a to tablet a to telefon”, z czego uzbierała się duża kwota (7 tys. zł). Trudno przyjąć takie wyjaśnienia w kontekście zasad biznesowych, a wydają się one zupełnie bezsensowne, gdy zważy się na te fragmenty wyjaśnień, w których oskarżony nazywaM.oszustem, wyłudzaczem, mitomanem, niezrównoważonym psychicznie, nadużywającym alkoholu itp. Wiedział ponadto, że jest to osoba wielokrotnie karana, a mimo to nawiązywali kontakt zaraz po wyjściu(...)z zakładu karnego i jak twierdził początkowo oskarżony„pomagałem mu”.Na koniec oskarżony zastrzegał, że„brońB.”nie mieli kontaktów przyjacielskich, a nawet koleżeńskich.
Obraz kontaktów oskarżonego zM., który ostatecznie kreował A.K.nie odpowiada ani zeznaniom świadków, ani zasadom doświadczenia życiowego. Nie można bowiem przyjąć, że dojrzały mężczyzna, prowadzący własną firmę i międzynarodowe interesy znosi
    „nękanie” „niezrównoważonego psychicznie”,
     „oszusta”pożycza mu duże kwoty pieniędzy albo drogi sprzęt elektroniczny, znosi to latami bez protestu, a w dodatku informuje nękającego na bieżąco o swoich planach wyjazdowych. Tak bowiem oskarżony próbował wybrnąć z kwestii daty i sposobu przemytu amfetaminy doS., które to informacje przekazałP. M.prokuratorowi w trakcie przesłuchania w dniu 20 października 2014 r., czyli na około 8 miesięcy przed zatrzymaniemK.iM.,M.:
    „Ja odA.wiedziałem, że szuka amfetaminy, bo powiedział, że miał spalony jakiś kontakt naP.. Ja z nim jakoś przed listopadem 2013 r. rozmawiałem. Potem było spotkanieA.iK.w domuA.wP.... brałem w nim udział. Po tym spotkaniu zawoziłemA.próbki amfetaminy odK....A.pojechał doS., potwierdził jakość towaru i chciał kupić 5 kg.K.mu tyle nie dał boA.chciał w komis ... Miał dać mu 2 kg. Ja pod koniec listopada ich skontaktowałem .....Przekazanie miało miejsce wS.w barze.A.pojechał sam. Ja ustalałem termin przekazania”. Dalej świadek opisał, jak tego samego dnia pojechał do oskarżonego, widział przepakowywanie i ukrywanie amfetaminy w paczuszkach – plastrach z czarnej folii w zakamarkach samochodu. Zeznał także
    „A.pojechał doS.dwa dni po zakupie ...A.zapłacił 24 tys. zł (za 2 kg) ... wS.dostaje za 1 kg 30 tys. zł”(akta v Ds. 118/2014 t. I). Te precyzyjne informacje potwierdził częściowo w dniu 6 października 2015 r. świadekK. M., pamiętając wówczas to, że sprzedał oskarżonemu 2 kg amfetaminy pod koniec 2013 r., choć zastrzegł, że dokładnie nie pamięta daty.
(...) Biuro (...), dysponując takimi dowodami, ustaliło, żeA. K.zakupił bilety na prom na samochódV. (...)na dzień 28 listopada 2013 r., powrotny 3 grudnia 2013 r. (odpowiedź(...), t. I akt śledztwa), przy czym wyjazdy doS.nie były w tym okresie tak częste, jak wyjaśnił oskarżony, tak by nie można było ustalić kiedy wywiózł zakupioną odM.amfetaminę. Dokumenty podróży wskazują na wyjazdy w dniu 28 listopada 2013 r., 14 stycznia 2014 r., 25 lutego 2015 r., następnie w lipcu, w październiku itd., a więc w końcu listopada 2013 r. był tylko jeden wyjazd.
ZeznaniaM.iM., nie dość, że są wzajemnie zgodne, to zostały potwierdzone tego rodzaju faktami, które wskazały na datę przestępstwa. Tłumaczenia oskarżonego skądM.znał datę jego wyjazdu doS.są skrajnie naiwne. Oskarżony wyjaśnił, żeM.zawsze pytał go kiedy wyjeżdża doS.i wraca, a on mu odpowiadał. Jeśli się to zdarzy, po raz kolejny, z wersją o nachodzącym oskarżonego, nękającym go, niezrównoważonym przestępcy, to nie sposób przyjąć, że dbający o warsztat pracy i rodzinę człowiek przekazuje takiej osobie informacje o każdorazowym wyjeździe za granicę.
Śledząc dalsze zeznaniaP. M., wynika z nich, że miał on pretensje o to, że oskarżony zawdzięczając mu interes zM.nie dał mu„prowizji”,unikał informowania kiedy i jak się rozliczyli oraz że przejął osobiście kontakt doM.rezygnując z pośrednictwaM..
Także z zeznańK. M.wynika, że unikał kontaktu zM., którego zaczął podejrzewać o współpracę z policją, ale A.K.ocenił jako osobę„rozsądną”; „Oskarżonemu mówiłem .., żeP.poznał nas i to wystarczy”(k. 202 akt sądowych).
JakkolwiekK. M.miał negatywną ocenęP. M., to przyznał, że przyjął jego pośrednictwo w sprzedaży narkotyków dlaK.skuszony większym zyskiem niż na rynku krajowym. Charakterystyczna jest też zgodność zeznań obciążających A.K.pochodzących od tych dwóch osób, które nie tylko obciążyły siebie, ale jest wykluczone, by broniły jakiegoś wspólnego interesu za cenę pomówienia oskarżonego.
Mimo naturalnych procesów zapominania, które tak eksponują obrońcy, a które świadczyć mogą za spontanicznością zeznańM.iM., stanowczo, konsekwentnie i bezpośrednio potwierdzają one zakup 2 kg amfetaminy pod koniec listopada 2013 r., ukrycie jej w samochodzie, a pośrednio – uwiarygodnione dokumentami podróżnymi i(...)ami – przemyt doS.w dniu 28 listopada 2013 r.
K. M.określił cenę 12 tys. zł za kilogram, czyli dokładnie taką, jak podał w śledztwieP. M., który nie był przy przekazywaniu narkotyku, ani później przy zapłacie, ale zgodnie zM.potwierdzili, że to(...)zorganizował tę transakcję, nad czym do końca procesu karnego ubolewałK. M.. Podkreślał przy tym, żeM.nie znałby wielu szczegółów od niego, gdyż mu nie ufał, ale oskarżony„opowiadałP.wszystko, więc siedzimy we dwóch”(k. 202 akt sądowych). Nie ulega zatem wątpliwości, że bliskie i częste kontakty oraz zaufanie oskarżonego, o którym mówiłP. M., było rzeczywiste, a duża liczba kontaktów telefonicznych i spotkania to potwierdzają. Wszystkie dowody, poza nieszczerymi wyjaśnieniami oskarżonego, układają się w logiczną całość, przy zastosowaniu zasady obiektywizmu, wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. W związku z powyższym zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.jest bezzasadny w stopniu oczywistym.
Zgodności zeznań dwóch świadków, którzy z pewnością nie pozostają w zmowie, zgodności szczegółów zdarzeń, nie da się skutecznie podważyć za pomocą niepotwierdzonego i zmieniającego się w wyjaśnieniach oskarżonego motywu odwetu, który zarzuca oskarżonyM.. Oskarżony pomija przy tym postawęK. M., który nie był mu nic dłużny, nie miał defektów charakterologicznych, ubił z oskarżonym interes, nie miał pretensji, a mimo to potwierdził, że sprzedał mu 2 kg amfetaminy w komis, po 12 tys. za 1 kg i to w czasie i okolicznościach opisanych przez pośrednika. Ani więc nieścisłości w zeznaniach świadków, które wynikały z upływu czasu, ani żadne względy defektu osobowościowegoP. M., które strona oskarżona próbowała przedstawić jako chorobę psychiczną, nie zdołały zakwestionować realizmu jego depozycji.
AdwokatJ. M.cytuje w swoim piśmie wyłącznie fragmenty zeznań z rozprawy z roku 2016, kiedy toP. M.myli daty transakcji, nie pamięta liczby, ani wagi próbek amfetaminy, sposobu przekazania zapłaty oraz to z jakiego powodu nie był przy sprzedaży. Jest to obrona nieskuteczna, skoro pomija to, że:
- zeznaniaK. M.iP. M.złożone w odstępie roku (2014 - 2015) potwierdziły te same, najistotniejsze elementy, tj. czas, miejsce, okoliczności sprzedaży oskarżonemu 2 kg amfetaminy (w komis, za cenę 24 tys. zł) przy pośrednictwieM.;
- zeznaniaP. M.odnośnie do czasu i celu tego zakupu, tj. przeznaczenia narkotyku do przemytu doS., zostały uprawdopodobnione danymi o przekroczeniu granicy w dniach 28 listopada, 3 grudnia 2013 r.;
- liczne kontakty oskarżonego zM.z okresu przestępstwa i znajomość ówczesna obu zM.potwierdzona została depozycjamiM.i oskarżonego, a pośrednio danymi dotyczącymi telefonów;
- handel narkotykami w znacznych ilościach potwierdzony został skazaniemK. M., przeszukaniem jego domu, przyznaniem się do winy i zeznaniamiM.;
- pewne szczegóły transakcji ujawnione najpierw przezP. M., znane tylko uczestnikowi zdarzeń nie mogły być wymyślone skoro potwierdził je nieżyczliwy muK. M., obciążając siebie;
-P. M.wskazał podczas eksperymentu procesowego (wizji lokalnej) przeprowadzonej w dniu 9 stycznia 2014 r., a więc zaledwie kilka tygodni po przestępstwie, na rolęK. M.i A.K.i wersję tę utrzymał przez kolejne lata, aż do zakończenia sprawy oskarżonego, wskazał też miejsca zamieszkania oskarżonego iM., miejsce przekazania amfetaminy, w którym pośredniczył ale nie uczestniczył, co od początku przyznał, przy czym przyczyny jego nieobecności, które inaczej pamiętał po latach nie są istotne wobec niezmienności głównych faktów;
-P. M.od początku zeznawał o tym, że zakup amfetaminy poprzedzało przekazywanie za jego pośrednictwem próbek dla oskarżonego czemu nie zaprzeczył przed SądemK. M., przy czym różnice w liczbie, czy wadze takich próbek, eksponowane w piśmieJ. M., są okolicznością drugorzędną, wobec zgodności istotnych faktów;
-P. M.wskazał bezbłędnie na dom (biuro) oskarżonego, mimo, że na jednej działce stały dwa domy jego rodziny;
-P. M.w kolejnym przesłuchaniu uściślił, że ukrywanie amfetaminy do przemytu w samochodzie oskarżonego, które obserwował w dniu jej zakupu odK. M., dotyczyło samochoduV. (...), a okoliczności tej nie mógłby poznać, gdyby nie była rzeczywista, gdyż ustalono, że w tym czasie na posesji i w dyspozycji rodziny oskarżonego było kilka samochodów różnych marek (2 samochodyA.należące do żony i teściowej,P.zarejestrowany na oskarżonego), w tym wskazany przez świadkaV. (...)będący własnością teściowej A.K.;
- ustalenia policji potwierdziły posługiwanie się przez oskarżonego samochodemV. (...)nr rej. (...), którym w dniu 28 listopada 2014 r., promemS. L., przekroczył granicę ze Szwecją;
- za szczerościąP. M.i skrupulatnością w relacjonowaniu rzeczywistości świadczy i ten element zeznań, w którym rozpoznając A.K.na zdjęciu (trzecie przesłuchanie, dnia 28 listopada 2014 r., zeznał, że to jest ta osoba, ale„to jest jakieś stare zdjęcie, on teraz wygląda zupełnie inaczej. Jest grubszy i starszy”(to. I V Ds. 118/2014), co odpowiada zmianie sylwetki oskarżonego;
Należy na koniec zaznaczyć, że próby zdyskredytowaniaP. M.za pomocą twierdzeń o jego nałogach i niezrównoważeniu psychicznym, były nieskuteczne, w świetle treści i logiki jego zeznań, szczerego przyznania się do problemów z używkami, nietajaniu przeszłości kryminalnej i problemów związanych z wieloletnim przebywaniem w środowisku przestępczym. Zebrane przez Sąd Okręgowy informacje, w tym opinia z k. 154 – 160 na podstawie badań psychiatrycznychP. M.w innej sprawie karnej, w grudniu 2009 r., potwierdziła jego pełną poczytalność, mimo ówczesnego uzależnienia od alkoholu i narkotyków (sygn. akt 1 Ds 1589/08).
Mimo to Sąd Okręgowy przesłuchał ponownieP. M.z udziałem biegłego psychologa (rozprawa dnia 13 czerwca 2016 r., k. 196 - 201). Obiektywna i profesjonalna opinia biegłegoT. G.rozwiała wszelkie wątpliwości co do zdolnościP. M.do rejestrowania, zapamiętania i wartościowego przekazu faktów. Biegły nie ujawnił żadnych dysfunkcji procesów myślowych, wpływu używek na postawę świadka, zaznaczył cechy rzeczowości, logiki. Wyjaśnił też, że różnice w zeznaniach składanych po latach przed Sądem, w tym mylenie dat rocznych wynika z bieżącego stanu emocjonalnego świadka związanego z pobytem w sądzie, przy czym nie stwierdzono tendencji do uzupełniania luk pamięciowych zmyślonymi treściami, co jest widoczne nawet bez wiadomości specjalnych. Świadek kilkakrotnie powtarzał, że szczegółów już nie pamięta, co tak akcentowali obrońcy. Świadczy to o rzetelności świadka i braku tendencji do koloryzowania i nadmiernego obciążania sprawców, czy stawiania siebie w lepszym świetle.
Należy też zauważyć, że świadek nie zmienił zeznań także wówczas, gdy jego sprawa była już prawomocnie zakończona, co przeczy tezie apelującego o interesowności pomówienia.
Sąd Apelacyjny odniesie się na koniec do zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, który zawarł w spóźnionym piśmie apelacyjnymadw. J. M., a która mogłaby być brana pod uwagę z urzędu. Obrońca przeniósł zarzut pierwszy kasacji – naruszeniaart. 6 k.p.k.w zw. zart. 80 i art. 85 k.p.k., tj. kolizję interesów obrończychadw. C. T., który w pewnym okresie śledztwa reprezentował A.K.iK. M.po ich zatrzymaniu w 2015 r.
Ta sytuacja procesowa została tak starannie wyjaśniona przez Sąd Najwyższy, że ponawianie tego zarzutu, z wykorzystaniem tych samych okoliczności i argumentów może dziwić w przypadku doświadczonego adwokata. Jego stwierdzenia o tym, że Sąd Najwyższy orzekł wbrew swemu orzecznictwu i kwestionowanie rozstrzygnięcia w tej części jest nieprofesjonalne. Fakty są następujące: A.K.iK. M.ustanowili po zatrzymaniuadw. C. T., bo jak zeznałK. M.liczył na solidarną postawę A.K.(obaj nie przyznali się początkowo do winy).K. M.zorientowawszy się, żeP. M.i A.K.wyjawili jego osobę, postanowił zmienić wyjaśnienia, rezygnując przedtem z usługadw. C. T.. A.K.zaś podtrzymał swoje pełnomocnictwo do końca postępowania karnego. Stwierdzono ponad wszelką wątpliwość, żeadw. C. T.był obrońcą podejrzanych wyłącznie w okresie, w którym oskarżony iK. M.nie przyznawali się wspólnego zarzutu. W dniu 6 października 2015 r., kiedy toK. M.przyznał się i obciążył A.K., nie korzystał już z pomocyC. T.(protokół przesłuchania wskazuje adw.P. K.). Nigdy potem roleadw. C. T., jako obrońcy tych osób, nie skrzyżowały się.Adw. C. T.nie dysponował już wiadomościami obrońcy odnośnie do zmiany postawy procesowejK. M., które wskazywałyby na konflikt interesów. Kontynuacja obrony A.K., tj. jednego z ówczesnych podejrzanych nie stanowi żadnego argumentu za naruszeniem jego prawa do obrony. Przywoływane przez obrońcę orzeczenia Sądu Najwyższego nie sprzyjają wcale jego interpretacji kolizji interesów i z pewnością były przedmiotem uwagi Sądu Najwyższego, który poświęcił temu zagadnieniu nieomal trzy czwarte merytorycznej części pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II KK 390/17, str. 8 – 12.
Sąd Apelacyjny potwierdził to, że gwarancje procesowe oskarżonego do niezależnej obrony, przy pomocy wybranego obrońcy, nie zostały naruszone.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny zmienił w niewielkim zakresie zaskarżony wyrok. Uznał, że oskarżony wypełnił znamiona przypisanego mu przestępstwa z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a wymierzona mu kara w minimalnym ustawowym wymiarze – 3 lat pozbawienia wolności – uwzględnia okoliczności łagodzące (niekaralność oskarżonego, dobrą opinię), mimo, żeA. K.dokonał jednego z najgroźniejszych społecznie przestępstw, nie okazując żadnej skruchy, w sytuacji przytłaczających dowodów winy.
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczono oskarżonemu okresy pozbawienia wolności.
Na podstawie 636k.p.k.zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania apelacyjnego. Oskarżony od lat prowadzi działalność gospodarczą i posiada majątek, powinien więc ponieść koszty wynikające z jego sprawy.