Sąd Okręgowy w Warszawie
XXVII Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: XXVII Ca 1508/17
Data wyroku: 2018-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyliński

Sygn. aktXXVII Ca 1508/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyliński

Protokolant:

sekr. sądowy Agata Skulimowska

po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.wW.
przeciwko(...) Sp. z o.o.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie
z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt II C 3639/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od(...) Sp. z o.o.wW.na rzecz(...) sp. z o.o.wW.kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

SSO Grzegorz Tyliński
Sygn. akt XXVII Ca 1508/17

UZASADNIENIE
(...) Sp. z o.o.wW.pozwem z 12 grudnia 2016 r. wniósł o zasądzenie od(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.po 250 Euro waz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 września 2016 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za opóźniony lot, a także o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu.
W odpowiedzi na pozew(...) Sp. z o.o.wniosła o oddalenie
powództwa.
Wyrokiem z 10 marca 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt II C 3639/16 Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie

1
zasądził od(...) Sp. z o. o.wW.na rzecz(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.kwotę 500,00 Euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 września 2016 do dnia zapłaty;

2
zasądził od(...) Sp. z o. o.wW.na rzecz(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.kwotę 634,00 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 540,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Powyższy wyrok w całości zaskarżył pozwany zarzucając mu:

1
naruszenie prawa materialnego w postaci art. 5, 6 i 7 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, z uwzględnieniem znaczenia tych przepisów nadanego wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C- 402/07 i C-432/07 oraz C-581/10 i C-629/10 poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące błędną oceną charakteru prawnego ryczałtowego odszkodowania;

2
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 449 i 509 § 1 k. c.w zw. zart. 58 k. c.poprzez przyjęcie, że odszkodowania będące przedmiotem Umowy Cesji między poprzednikiem prawnym Powoda a Powodem może być przedmiotem przelewu i uznanie, że doszło do skutecznego przelewu wierzytelności na Powoda;

3
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 509, 512, 513 i 515 k. c.w zw. zart. 58 k. c.poprzez błędne przyjęcie, że pozwanej, nie będącej stroną Umowy Cesji, nie służy zarzut nieważności przelewu czy nadużycia prawa;

4
naruszenie prawa materialnego w postaci art. 15 Rozporządzenia w zw. zart. 3851k .c.iart. 58 k. c.poprzez dopuszczenie klauzuli nieuzgodnionej indywidualnie z konsumentem, która ogranicza wysokość odszkodowania wynikającego z art. 7 Rozporządzenia, a w konsekwencji uznanie, że doszło do nabycia wierzytelności objętej Pozwem przez Powoda;

5
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 3531, 384, 3851, 3853pkt 2, 3, 4, 8, 10, 14, 19, 20, 22, 388 k. c.w zw. zart. 58 k. c.poprzez ich niezastosowanie lub błędne zastosowanie i przyjęcie, że treść Umowy Cesji, w tym treść nieuzgodnionych indywidualnie z konsumentem klauzul zawartych w Regulaminie i Cenniku portalu(...).pl, mieści się w granicach swobody umów, nie zawiera klauzul niedozwolonych, na które mogłaby powoływać się Pozwana, a także poprzez uznanie ww. postanowień za jednoznaczne, a w konsekwencji uznanie, że. doszło do nabycia wierzytelności objętej Pozwem przez Powoda;

6
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 510 § 2, 509w zw. zart. 58 k.c.poprzez przyjęcie ważności umowy przelewu pomimo braku causae tej umowy;

7
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 511 k. c.oraz 74 i 78k. c.poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że przelew wierzytelności z której powód wywodzi swe roszczenie nie wymaga formy pisemnej, a wystarczający jest podpis złożony za pomocą wskaźnika myszki;

8
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 56 k.c.i art. 5, 6 i 7 Rozporządzenia z uwzględnieniem znaczenia tych przepisów nadanego wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-402/07 i C-432/07 oraz C-581/10 i C-629/10 poprzez ich błędne zastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego w postaci art. 227, 233 i 316 kpe, w tym poprzez błędne ustalenie faktyczne, że roszczenie będące przedmiotem przelewu nie wynika z zawartej w formie pisemnej umowy przewozu;

9
naruszenie prawa procesowego w postaciart. 316, 227, 228, 229, 230, 232 i 233 k.p.c.i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez uznanie, że doszło do zawarcia Umowy Cesji i Powód nabył dochodzone pozwem roszczenie;

10
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 65 § 2 k.c.poprzez uznanie, że wolą stron było dokonanie przelewu wierzytelności, a w konsekwencji uznanie, że doszło do nabycia wierzytelności objętej Pozwem przez Powoda.

Powód wniósł o oddalenie apelacji zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy zwa żył, co następuje:
W ocenie Sądu Okręgowego apelacja strony pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów związanych z naruszeniemart. 233 § 1 k. p. c.wskazać należy, że Sąd Okręgowy w całości podzielił i przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy. Przede wszystkim jednak nie zostało w apelacji wskazane, w jaki sposób miało dojść do naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisuart. 233 § 1 k. p .c.Zauważyć należy, że zarzut naruszenia ww. przepisu może sprowadzać się jedynie do wykazania, posługując się argumentami wyłącznie jurydycznymi, że Sąd Rejonowy naruszył ustanowione wart. 233 k. p. c.zasady oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, to jest przekroczył granicę swobody wyznaczone logiką, doświadczeniem życiowym, zasadami nauki, bądź nie dokonał wszechstronnego rozważenia sprawy pomijając część materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ocenie Sądu Okręgowego skarżący nie wykazał, aby ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny był sprzeczny z zasadami logiki, czy doświadczenia życiowego, jak również, że przy rozważeniu okoliczności sprawy Sąd pominął część materiału dowodowego. W istocie powódka nie wskazała, na czym miałaby polegać sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jak również, jakim regułom rozumowania uchybił Sąd Rejonowy przy jego ocenie. Apelacja pozwanej w tym zakresie sprowadzała się do zarzucenia, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych poprzez uznanie, że doszło do zawarcia umowy cesji i powód nabył dochodzone pozwem roszczenie. Stwierdzić zatem należy, iż zarzuty dotyczyły w istocie oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego sprawy, a nie poczynienie tych ustaleń w sposób nieprawidłowy bądź wybiórczy.
Sąd Okręgowy podzielił również w całości rozważania prawne wywiedzione przez Sąd Rejonowy na gruncie prawidłowo ustalonych okoliczności fatycznych. W szczególności Sąd Okręgowy uznał, że doszło do skutecznego zawarcia umowy cesji między powodem(...) Sp. z o.o.aA. P.. Nie można podzielić zarzutów pozwanej dotyczących nieważności umowy z uwagi na charakter wierzytelności będącej przedmiotem tej cesji.
Zgodnie zart. 509 § 1 k. c.wynika, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przynieść wierzytelność na osobę trzecią chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownym albo właściwości zobowiązania. Wskazać należy, że w stosunku do dwóch pierwszych okoliczności tj. „sprzeciwieniu się ustawie” oraz „zastrzeżeniu umownemu” w ocenie Sądu Okręgowego dotyczą one wyraźnych sytuacji, w których prawodawca zakazuje dokonywania cesji określonych świadczeń, albo z czynności prawnej wynika taki zakaz. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty skarżącego winny zostać ocenione na gruncie właściwości zobowiązania. Sąd Okręgowy wskazuje, że w tym zakresie istotnych jest kilka grup okoliczności, mianowicie mogą istnieć wątpliwości czy roszczenia objęte niniejszym pozwem, a które były przedmiotem cesji między powodem aA. P.mają charakter roszczenia o zadośćuczynienie. W istocie możliwe jest ocena zgłoszonego roszczenia niejako na dwóch płaszczyznach. Z jednej strony roszczenia te mogą być uznane za roszczenia związane z naruszeniem dóbr osobistych, jako pewne surogaty zadośćuczynienia przewidzianego choćby wart. 448 k. c.Również można prezentować takie stanowisko, jak czyni to powód w niniejszej sprawie, zgodnie z którym roszczenia te mają charakter odszkodowawczy, albowiem Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, w szczególnościart. 12posługuje się pojęciem „odszkodowania”, które ustalane jest tu w istocie na zasadzie ryczałtu. W takiej sytuacji osoba dochodząca roszczeń na podstawie przepisów Rozporządzenia zwolniona byłaby z obowiązku wykazywania wysokości poniesionej szkody, chociaż z drugiej strony może zdarzyć się, iż poniesiona przez uprawnionego szkoda przewyższy tak przyznane odszkodowanie. Zwrócić ponadto nalży uwagę, iż przepisy Rozporządzenia 261/2004 nie zawierają w swojej treści pojęć zadośćuczynienia, stanowiącego odpowiednią kwotę za doznaną krzywdę i odszkodowania w granicach rzeczywiście poniesionej szkody, posługując się wyłącznie kryterium odszkodowania. Nie można wreszcie wykluczyć, iż tak określone odszkodowanie stanowić będzie swoistą (określoną co do wysokości w sposób ryczałtowy w uregulowaniu powszechnie obowiązującym) karę umowną. W takiej sytuacji przepisyKodeksu cywilnegodopuszczają możliwość zgłoszenia żądania przewyższającego taką karę umowną o ile strony umowy nie postanowiły inaczej -art. 484 § 1 zd. 2 k. c.
Niezależnie od tego, w jaki sposób roszczenie objęte pozwem zostałoby zakwalifikowane i czy zostałaby przyjęta najkorzystniejsza dla pozwanego wykładnia pojęcia odszkodowania z Rozporządzenia 261/2004 tj. stanowiącego zadośćuczynienie w związku z naruszeniem dóbr osobistych pasażera, brak było podstaw do przyjęcia, iż dokonana przezA. P.na rzecz powoda cesja była bezskuteczna. Zwrócić tu należy uwagę, iż na gruncie ochrony dóbr osobistych rozróżnić należy dwojakiego rodzaju roszczenia - roszczenia majątkowe oraz niemajątkowe. O ile brak możliwości cesji roszczeń niemajątkowych nie wzbudza większych wątpliwości (roszczenia te objęte zatem byłyby zakazem zart. 509 § 1 k. c.), o tyle opowiedzieć należy się za możliwością dokonywania cesji roszczeń majątkowych wynikających z takiego stosunku prawnego. W tym zakresie wskazać należy, iż zart. 445 § 3 k. c., na warunkach w nim określonych, dopuszcza możliwość przenoszenia takich roszczeń na osoby trzecie tj. spadkobierców, a tym samym ustawodawca co do zasady nie „rezerwuje” roszczeń majątkowych wyłącznie dla osób, którym jest im należne. Oczywiście za dopuszczalnością cesji należy opowiedzieć się w sytuacjach, w których roszczenia, o których mowa w Rozporządzeniu zakwalifikować jako odszkodowanie lub roszczenia z kary umownej. Możliwość dokonywania cesji takich roszczeń nie wzbudza wątpliwości. Te rozważania doprowadziły Sąd Okręgowy do wniosku, że dopuszczalne jest dokonywanie cesji roszczeń wynikających z Rozporządzenia nr 261/2004, które niewątpliwie ma charakter majątkowy, ale również pieniężny, a tym samym zarzuty kwestionujące umowę cesji należało uznać za bezzasadne.
Przechodząc do oceny zarzutów dotyczącychart. 3851k. c.i następnych Sąd Okręgowy wskazuje, żeart. 3851k. c.w odróżnieniu do normy zart. 58 k. c.nie przewiduje jako sankcji wobec uznania abuzywności postanowienia umownego nieważności umowy, bowiem ustawodawca przyjął, iż skutkiem uznania postanowienia umownego za niedozwolone jest brak związania konsumenta takim postanowieniem. Zdaniem Sądu Okręgowego w tych okolicznościach należy podkreślić, co zdaje się uszło również uwadze Sądu I instancji, że zgodnie zart. 3851§ 1 k.c.uznanie wzorca umowy za niedozwolony nie dotyczy postanowień umownych regulujących główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, które zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zarzuty, które podnosi pozwany, nawet przy przyjęciu, iż może się na nie powoływać osoba trzecia niebędąca stroną umowy - co przy konstrukcji sankcji w postaci braku związania konsumenta (a nie sankcji nieważności czynności prawnej) musi wzbudzać oczywiste wątpliwości, to zarówno przelew, jakizapłata za niego ceny stanowią główne świadczenia stron kwestionowanej umowy, a zatem nie są one objęte dyspozycjąart. 3851§ 1 k. c.Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż zarzuty pozwanego w tym zakresie nie mogły skutkować zmianą zaskarżonego wyroku.
Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k. p. c.oddalił apelację orzekając o kosztach postępowania na podstawieart. 98 k. p. c.w zw. § 10 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) obowiązującego w dacie wniesienia apelacji.