Sąd Rejonowy w Jędrzejowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 193/17
Data wyroku: 2018-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Wysoczyńska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 kc i 23 kc
Teza: zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej a naruszenie dóbr osobistych

Sygn. akt: I C 193/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2018 r.
Sąd Rejonowy w Jędrzejowie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Katarzyna Wysoczyńska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Romualda Rubinkowska

po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. w Jędrzejowie na rozprawie
sprawy z powództwaB. W.,K. W.,E. W.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz powodaB. W.kwotę 5600 zł (pięć tysięcy sześćset złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 listopada 2016 roku do dnia zapłaty

II
oddala powództwoB. W.w pozostałej części

III
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz powódkiK. W.kwotę 5600 zł (pięć tysięcy sześćset złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 listopada 2016 roku do dnia zapłaty

IV
oddala powództwoK. W.w pozostałej części

V
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz powódkiE. W.kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty

VI
oddala powództwoE. W.w pozostałej części

VII
zasądza na rzecz pozwanegoTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.od powodaB. W.kwotę 443,40 zł (czterysta czterdzieści trzy złote 40/100) tytułem zwrotu kosztów procesu

VIII
zasądza na rzecz pozwanegoTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.od powódkiE. W.kwotę 1382,84 zł (jeden tysiąc trzysta osiemdziesiąt dwa złote 84/100) tytułem zwrotu kosztów procesu

IX
zasądza na rzecz pozwanegoTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.od powódkiK. W.kwotę 724,40 zł (siedemset dwadzieścia cztery złote 40/100) tytułem zwrotu kosztów procesu

X
nakazuje pobrać od strony pozwanejTowarzystwa (...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jędrzejowie kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych

XI
odstępuje od obciążania powódkiK. W.nieuiszczonymi kosztami sądowymi

Sygn. akt I C 193/17

UZASADNIENIE

Wyroku z dnia 18 stycznia 2018 roku
W dniu 13 lipca 2017 roku do tut. Sądu wpłynął pozewK. W.przeciwkoTowarzystwu (...) Spółka AkcyjnawW.o zapłatę kwoty 14.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 listopada 2016 roku do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania powódka wskazała, że kwota objęta żądaniem stanowi zadośćuczynienie za śmierć dziadkaS. T., jaka miała miejsce w dniu 19 października 2005 roku w związku z wypadkiem komunikacyjnym, którego sprawca posiadał OC u strony pozwanej. Powódka wskazała, że śmierć dziadka była dla niej ogromną stratą, wiąże się nadal z poczuciem żalu. Powódka wskazała, że pomimo upływu czasu nadal nie może pogodzić się z brakiem dziadka, z którym wiązała ją silna więź emocjonalna.K. W.wskazała, że strona pozwana nie wypłaciła jej żadnej kwoty zadośćuczynienia w postępowaniu przesądowym. Nadto powódka wskazała, że akceptuje 30 % przyczynienie dziadka do swej śmierci (sygn. akt I C 193/17).
W dniu 13 lipca 2017 roku do tut. Sądu wpłynął pozewB. W.przeciwkoTowarzystwu (...) Spółka AkcyjnawW.o zapłatę kwoty 14.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 października 2016 roku do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania powód wskazał, że kwota objęta żądaniem stanowi zadośćuczynienie za śmierć dziadkaS. T., jaka miała miejsce w dniu 19 października 2005 roku w związku z wypadkiem komunikacyjnym, którego sprawca posiadał OC u strony pozwanej. Powód wskazał, że śmierć dziadka była dla niego ogromną stratą, wiąże się nadal z poczuciem żalu. Powód wskazał, że pomimo upływu czasu nadal nie może pogodzić się z brakiem dziadka, z którym wiązała go silna więź emocjonalna.B. W.wskazał, że strona pozwana nie wypłaciła mu żadnej kwoty zadośćuczynienia w postępowaniu przesądowym. Nadto powód wskazał, że akceptuje 30 % przyczynienie dziadka do swej śmierci (sygn. akt I C 195/17).
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 17 lipca 2017 roku sprawa sygn. akt I C 195/17 została połączona do wspólnego rozpoznania ze sprawą sygn. akt I C 193/17.
W dniu 13 lipca 2017 roku do tut. Sądu wpłynął pozewE. W.przeciwkoTowarzystwu (...) Spółka AkcyjnawW.o zapłatę kwoty 41.500 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 27 listopada 2016 roku do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania powódka wskazała, że kwota objęta żądaniem stanowi zadośćuczynienie za śmierć ojcaS. T., jaka miała miejsce w dniu 19 października 2005 roku w związku z wypadkiem komunikacyjnym, którego sprawca posiadał OC u strony pozwanej. Powódka wskazała, że śmierć ojca była dla niej ogromną stratą, wiąże się nadal z poczuciem żalu. Powódka wskazała, że pomimo upływu czasu nadal nie może pogodzić się z brakiem ojca, z którym wiązała ją silna więź emocjonalna.E. W.wskazała, że strona pozwana wypłaciła jej kwotę 4000 zł tytułem zadośćuczynienia w postępowaniu przesądowym. Nadto powódka wskazała, że akceptuje 30 % przyczynienie ojca do swej śmierci (sygn. akt I C 194/17).
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 28 września 2017 roku sprawa sygn. akt I C 194/17 została połączona do wspólnego rozpoznania ze sprawą sygn. akt I C 193/17.
W odpowiedzi na pozew z dnia 9 sierpnia 2017 roku strona pozwana wniosła o oddalenie powództwaE. W.i zasądzenie kosztów procesu, przyznając, że sprawca wypadku komunikacyjnego, w którym zginął ojciec powódki posiadał ubezpieczenie OC u strony pozwanej. Strona pozwana wskazał, że przyczynienie zmarłego do śmierci winno wynosić co najmniej 50 %. Strona pozwana wskazała również, że wysokość zadośćuczynienia jest nadmiernie wygórowana, a wypłacona powódce kwota 4000 zł rekompensuje ujemne następstwa śmierci ojca zarówno w jej sferze materialnej jak i niematerialnej. Nadto strona pozwana wskazała, że powódce wypłacono także kwoty związane z pogorszeniem się jej warunków życiowych po śmieci ojca i częściowy zwrot kosztów pogrzebu (k. 133-137).
W odpowiedzi na pozew z dnia 16 października 2017 roku strona pozwana wniosłao oddalenie powództwaB. W.i zasądzenie kosztów procesu, przyznając, że sprawca wypadku komunikacyjnego, w którym zginął dziadek powoda posiadał ubezpieczenie OC u strony pozwanej. Strona pozwana wskazał, że przyczynienie zmarłego do śmierci winno wynosić co najmniej 50 %. Strona pozwana wskazała również, że wysokość zadośćuczynienia jest nadmiernie wygórowana, a powód nie wykazał, że ze zmarłym wiązała go szczególna więź uzasadniająca przyznanie zadośćuczynienia (k. 251-256).
W odpowiedzi na pozew z dnia 27 października 2017 roku strona pozwana wniosłao oddalenie powództwaK. W.i zasądzenie kosztów procesu, przyznając, że sprawca wypadku komunikacyjnego, w którym zginął dziadek powódki posiadał ubezpieczenie OC u strony pozwanej. Strona pozwana wskazała, że przyczynienie zmarłego do śmierci winno wynosić co najmniej 50 %. Strona pozwana wskazała również, że wysokość zadośćuczynienia jest nadmiernie wygórowana, a powódka nie wykazała, że ze zmarłym wiązała ją szczególna więź uzasadniająca przyznanie zadośćuczynienia (k. 251-256).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 roku Sąd Rejonowy w Jędrzejowie w sprawie sygn. akt II K 21/06 uznałJ. B.za winnego tego, że w dniu 19 października 2005 rokuwP.nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem ciężarowym markiM.nr rej. (...)nie zachował należytej ostrożności jazdy, niewłaściwie obserwując sytuację na drodze skutkiem czego nie zachował bezpiecznego odstępu od wyprzedanego ciągnika rolniczegomarki U. (...)nr rej (...)kierowanego przezG. W., doprowadzając do uderzeniaw tyle lewe koło ciągnika w wyniku czego pasażer ciągnikaS. T.doznał urazu czaszkowo – mózgowego następstwie którego zmarł na miejscu tj. popełnienia przestępstwazart. 177 § 2 kk.
S. T.podróżował ciągnikiem w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Dowód: akta sygn. II K 21/06 Sądu Rejonowego w Jędrzejowie.
S. T.był dziadkiemK. W.iB. W.oraz ojcemE. W..
S. T.orazK. W.,B. W.iE. W.zamieszkiwali razem w jednym gospodarstwie domowym.S. T.był wdowcem, pomagałE. W.w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, które przekazał jej wcześniej, nadto pomagał w wychowaniuK. W.iB. W.. Z wnukami spędzał dużo czasu opowiadając im o swoim życiu, pracy kierowcy, uczył łowić ryby, zbierać grzyby, odprowadzał na autobus szkolny, a także pomagał w odrabianiu lekcji, często chodził na spacery i jeździł na wycieczki rowerowe.
E. W.mogła liczyć na pomoc ojca i jego radę, wsparcie w podejmowaniu trudnych życiowo decyzji.
Po śmierciS. T.powodowie płakali, śmierć ojca i dziadka była dla niech szokiem,K. W.iB. W.przez tydzień nie chodzili do szkoły.
Po śmierciS. T.powodowie nie korzystali z pomocy psychologa lub psychiatry.
Powodowie do tej pory wspominająS. T., części jeżdżą na jego grób, a także na miejsce wypadku, gdzieE. W.wraz z bratem postawiła krzyż. W domu powodów znajduje się wiele zdjęćS. T..
W momencie śmieciS. T.,E. W.miała 32 lata,K. W.10 lat, aB. W.9 lat.
O śmierci dziadka wnuki dowiedziały się odE. W., a ona sama odH. K..
PowódkaK. W.ma aktualnie 23 lata, jest panną, studiuje pedagogikę i jest na utrzymaniu rodziców, nie ma żadnego majątku.
PowódB. W.ma aktualnie 22 lata, jest kawalerem, pracuje jako betoniarz - zbrojarz osiągając z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 1616,75 zł, nie ma żadnego majątku, mieszka z rodzicami.
Dowód: oświadczenia majątkowe (k. 7 – 8, 33 – 37, 80 -83), zaświadczenie (k. 68), zeznania świadkaH. K.(k. 460v – 461 + nagranie rozprawy z dnia 18 stycznia 2018 roku), zeznania świadkaM. Z.(k. 461+ nagranie rozprawy z dnia 18 stycznia 2018 roku), zeznania powódkiE. W.(k. 461 v + nagranie rozprawy z dnia 18 stycznia 2018 roku), zeznania powódkiK. W.(k. 461 v – 462 + nagranie rozprawy z dnia 18 stycznia 2018 roku), zeznania powodaB. W.(k. 462 + nagranie rozprawy z dnia 18 stycznia 2018 roku),
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006 roku Sąd Rejonowy w Jędrzejowie w sprawie sygn. akt I C 63/06 zasądził od(...) S.A.na rzeczE. W.kwotę 5222,06 zł tytułem zwrotu kosztów pogrzebuS. T., kosztu wystawienia nagrobka, dodatkowych kosztów z tym związanych oraz odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej powódki po śmierci ojca. Orzekając w przedmiotowej sprawie, Sąd ustalił przyczynienie się zmarłego do swej śmierci na 30 %.
Dowód:akta sygn. I C 63/06.
Pismem z dnia 20 października 2016 roku(...) S.A.odmówiłoB. W.wypłaty jakiejkolwiek kwoty tytułem zadośćuczynienia za śmierćS. T..
Pismem z dnia 3 listopada 2016 roku(...) S.A.odmówiłoK. W.wypłaty jakiejkolwiek kwoty tytułem zadośćuczynienia za śmierćS. T..
Pismem z dnia 6 grudnia 2016 roku(...) S.A.przyznałoE. W.kwotę 8000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierćS. T., a następnie wypłaciło kwotę 4000 zł przy przyjęciu 50 % przyczynienia sięS. T.do szkody.
W mailu z dnia 28 listopada 2016 roku strona pozwana zaproponowała powodom ugodę poprzez przyznanieK. W.iB. W.kwot po 4000 zł, aE. W.kwoty 10.000 zł i przyjęcie 50 % przyczynienia.
Powodowie nie odpowiedzieli na propozycje strony pozwanej z dnia 28 listopada 2016 roku.
Dowód:pisma (k. 17-18, 43 -44, 121-122, 142-143), mail (k. 186).
Sąd zważył co następuje:
PowództwaE. W.,B. W.orazK. W.są zasadne częściowo.
Ustawą z dnia 30 maja 2008 roku o zmianieustawy kodeks cywilnyoraz niektórych ustaw (Dz. U. 2008 rok nr 116 poz. 731) dokodeksu cywilnegowprowadzono przepisart. 446 § 4 kc, zgodnie z którym Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Wskazany przepis znajduje zastosowanie jedynie do przypadków, gdy zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło po dniu 3 sierpnia 2008 roku (wyrok SN z dnia 25 maja 2011 roku II CSK 537/10 lex 846563). Natomiast w przypadku, gdy zdarzenie takie nastąpiło przed wskazaną datą (jak w przedmiotowej sprawie) możliwość dochodzenia stosowanej kwoty zadośćuczynienia, jako naprawienia własnej krzywdy, doznanej poprzez naruszenie dobra osobistego w związku za śmierć osoby najbliżej, wynika zart. 448 kcw zw. zart. 24 § 1 kc( uchwała SN z dnia 27.10.2010 rok III CZP 76/10 OSNC –ZD 2011nr B poz. 143; uchwała SN z dnia 13.07.2011 roku III CZP 32/11 lex 950584).
Zgodnie z przepisemart. 448 kcw razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Na podstawie wskazanego przepisu kompensowana jest krzywda, a więc szkoda o charakterze niemajątkowym, wywołana naruszeniem dobra osobistego, polegająca na fizycznych dolegliwościach i psychicznych cierpieniach pokrzywdzonego (Adam Olejniczak „Komentarz do art. 448 kc – lex omega).
Wskazany przepis jest związany z przepisemart. 24 § 1 kc, na podstawie którego ten czyje dobro osobiste zostało naruszone może żądać zadośćuczynienia na zasadach określonych w przepisachkodeksu cywilnego.
Przesłanką odpowiedzialności na podstawie wskazanych przepisów jest bezprawność i zawinienie w działaniu sprawcy. W niniejszej sprawie strona pozwana nie kwestionowała co do zasady swej odpowiedzialności za zdarzenie z dnia 19 października 2005 roku jako zakładu ubezpieczeń, w którym ubezpieczony był sprawca wypadku. Z tych też względów Sąd uznał wskazaną okoliczność jako niesporną między stronami.
Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz pojazdu lub kierujący nim są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z tym ruchem pojazdu szkodę, której następstwem jest m.in. śmierć uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia.
Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń w ramach odpowiedzialności OC posiadacza pojazdu mechanicznego jest wyznaczona odpowiedzialnością ubezpieczonego, a poszkodowany jest uprawniony do domagania się również zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią osoby najbliżej.
Zgodnie ze stanowiskiem SN przedstawionym w uchwale z dnia 7 listopada 2012 roku III CZP 67/12, § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.03.2000 roku w spawie ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdu (Dz. U 2000 rok nr 26 poz.310 z późn. zm) nie wyłączał z zakresu odpowiedzialności zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec, której zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność na podstawie przepisuart. 448 kc.W ocenie Sądu uchwała ta znajduje zastosowanie również i przy zastosowaniu przepisu art. 34 cytowanej ustawy, z uwzględnieniem faktu, że treść przepisu art. 34 ust. 1 powtarza uregulowanie jak § 10 ust. 1 wskazanego rozporządzenia.
Przepisart. 448 kc, będący podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, dotyczy roszczeń o charakterze niemajątkowym, które mają rekompensować krzywdę związaną z bólem wynikającym z przedwczesnej utraty bliskiej osoby, a także pozwolić wrócić do życia codziennego już bez tej osoby. Roszczenie zart. 448 kcdotyczy zarówno cierpień psychicznych, jak i fizycznych, zarówno tych aktualnych, jak i tych które mogą nastąpić w przyszłości, stanowi zatem rekompensatę za całą krzywdę związaną ze śmiercią najbliżej osoby w skutek zdarzenia objętego obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów.
Przepisart. 23 kczawiera jedynie przykładowe wyliczenie dób osobistych podlegających ochronie prawnej, nie określając samej definicji tych dóbr. Z treści tego przepisu wynika, że istnieje wiele dóbr osobistych korzystających z ochrony, a te dobra to pewne wartości nierozerwalnie związane z jednostką ludzką. Katalog dób osobistych jest zmienny i uzależniony także od zmieniających się warunków społecznych, co powoduje, że jedne dobra mogą zanikać a pojawiać się inne (St. Dmowski i St. Rudnicki „Komentarz do kodeksu cywilnego, księga pierwsza, część ogólna” Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 2001 rok). Ocena tego czy dane dobro mieści się w katalogu dóbr chronionych wskazanymi przepisami zależy od Sądu rozpoznającego konkretny przypadek. Niewątpliwie do kręgu dób osobistych należą więź rodzinna, pomięć o zmarłej osobie. Nie każda jednak więź rodzinna mieści sięw katalogu dób osobistych, należy do niego jedynie taka więź, której zerwanie wiąże sięz poczuciem krzywdy, bólem i cierpieniem, tylko w takim wypadku bowiem śmierć osoby najbliżej powoduje naruszenie dobra osobistego osoby emocjonalnie związanej ze zmarłym,a co za tym idzie wiąże się z możliwością dochodzenia stosownego zadośćuczynienia; ciężar udowodnienia istnienia więzi rodzinnej podlegającej ochronie spoczywa na osobie domagającej się przyznania zadośćuczynienia (uchwała SN z dnia 13 lipca 2011 roku III CZP 32/11 Lex 950584).
W ocenie Sądu każdy z powodów udowodnił, że w wyniku zdarzenia z dnia 19.10.2005 roku, w którym zginąłS. T.doszło do naruszenia ich dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnej z dziadkiem (K. W.iB. W.) oraz ojcem (E. W.).
PowodowieK. W.iB. W.byli związani ze zmarłym,z którym spędzali wiele wolnego czasu, dziadek pełnił rolę uzupełniającą w zakresie wychowania małoletnich wtedy powodów z uwagi na to, że ich ojciec pracował. ToS. T.miał do powodów cierpliwość przy odrabianiu lekcji, opowiadał im o swym życiu, spędzał czas wolny, zainteresowałB. W.wędkarstwem. W ocenie Sądu fakt, że powodowie mieszkali razem ze zmarłym stworzył pomiędzy nimi silniejszą więź od tej jaka istnieje pomiędzy wnukami a dziadkami, gdy nie zamieszkują razem. O tej silniej więzi nie tylko wspominali powodowie, ale i osoba obca – świadekM. Z.. Sąd dał wiarę powodomK. W.iB. W., że śmierć dziadka była dla nich duża stratą. W ocenie Sądu fakt, że byli mali w chwili śmierci dziadka spotęgował u nich w początkowym okresie po jego śmierci uczucie żalu.
W ocenie Sądu także powódkaE. W.było mocno związana z ojcem. Był on jej doradcą, razem prowadzili gospodarstwo domowe, pozostawali w dobrych relacjach. Zdarza się faktycznie, że gdy dzieci dorastają, to ich więź z rodzicami ulega rozluźnieniu, ale w ocenie Sądu fakt, żeE. W.mieszkała cały czas z ojcem, tej więzi nie osłabił, cały czas była ona mocna i dlatego zdaniem SąduE. W.na pewno bardzo przeżyła śmierć ojca, który gwałtownie zniknął z jej życia.
Po śmierciS. T.wszyscy powodowie byli w stanie tzw. żałoby, do dziś odczuwają jego brak zwłaszcza w sytuacjach związanych z uroczystościami rodzinnymi, świętami. Powodowie na dzień dzisiejszy zdaniem Sądu pogodził się ze śmierciąS. T., choć odczucia związane z jego śmiercią tkwią w nich nadal, o czym może świadczyć fakt, że nadal go wspominają i miłe spędzane z nim chwile, odwiedzają jego grób oraz miejsca zdarzenia. Okoliczności powyższe wynikają z wiarygodnych zeznań każdego powodów oraz wiarygodnych zeznań świadkówM. Z.orazH. K..
Należy dodać, że strona pozwana nie złożyła żadnych dowodów, które podważyłby wiarygodność zeznań wskazanych osób.
Przepisy nie dają odpowiedzi jakimi przesłankami należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, pozostawiając ustalanie kryteriów Sądowi orzekającemuw konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu okoliczności całokształtu danej sprawy.
Zadośćuczynienie pełni formę kompensacyjną, stanowi przybliżony ekwiwalent za doznaną przez pokrzywdzonego szkodę niemajątkową, ma służyć powetowaniu nieprzyjemnych doznań poszkodowanego dzięki satysfakcji płynącej z możliwości dysponowania środkami finansowymi od osoby odpowiedzialnej za krzywdę, przy czym wysokość wskazanego zadośćuczynienia nie może prowadzić do wzbogacenia poszkodowanego, nie może być nadmiernie wygórowane w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc winno być utrzymane w rozsądnych granicach (Komentarz do kodeksu cywilnego pod. Red. E. Gniewka Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2008 rok; A. Mączyński „Zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę spowodowana naruszeniem dobra osobistego. Geneza, charakterystyka i ocena obowiązującej regulacji” w „Odpowiedzialność Cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara” Zakamycze 2004 rok; wyrok SN z dnia 26.02.1962 roku 4 Cr 902/61 OSNCP 1963 rok poz. 105; wyrok SN z dnia 14.02.2008 roku IICSK 536/07 lex 461725; wyrok z dnia 27.02.2004 roku V CK 282/2003 lex 1837777).
Jak wskazano wyżej Sąd decydując o wysokości kwot każdego z zadośćuczynień miał na uwadze intensywność więzi jaka wiązała każdego z powodów zeS. T.oraz intensywność przeżyć każdego z powodów związanych z jego śmiercią.
Orzekając w zakresie wysokości zadośćuczynienia Sąd także wziął pod uwagę okres czasu jaki upłynął od dnia śmierciS. T.i aktualną stację życiowa każdego powodów.B. W.ma dobrą pracę,K. W.studiuje, aE. W.nadal jest mężatka i mieszka w gospodarstwie przekazanym jej przez ojca. W ocenie Sądu każdy z powodów choć aktualnie nadal odczuwa brakS. T., to jednak ich odczucia już są znacząco inne od tych jaki wystąpiły zaraz po śmierciS. T., co miało miejsce ponad 12 lat temu.
Istotne jest i to, że powodowie od dnia śmieciS. T.do dnia wyrokowania nie korzystali z pomocy psychologa czy też psychiatry, zatem odczucia ich po śmierci zamarłego choć niewątpliwe były duże, to nie były one tak poważne, aby wiązały się z koniecznością szukania pomocy u specjalisty.
Sąd uznał, przy uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności, że żądanie powodaB. W.w zakresie zasądzenia kwoty 14.000 zł jest nadmiernie wygórowane,w przypadku uwzględnienia powództwa w tej wysokości doszłoby do wzbogacenia powoda, a zasądzona kwota nie stanowiłyby jedynie rekompensaty związanej z doznanymi przez niego krzywdami.
W ocenie Sądu powodowiB. W.należy się kwota 8.000 zł, która jest adekwatna do naruszonych dóbr osobistych w postaci krzywdy związanej ze zerwaniem więzi z dziadkiem, którego nigdy nie zobaczy. Jednocześnie zasądzona kwoty uwzględnia poziom zamożności społeczeństwa, jak również samego powoda.
Sąd uznał, przy uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności, że żądanie powódkiK. W.w zakresie zasądzenia kwoty 14.000 zł jest nadmiernie wygórowane, w przypadku uwzględnienia powództwa w tej wysokości doszłoby do wzbogacenia powódki, a zasądzona kwota nie stanowiłyby jedynie rekompensaty związanej z doznanymi przez nią krzywdami.
W ocenie Sądu powódceK. W.należy się kwota 8.000 zł, która jest adekwatna do naruszonych dóbr osobistych w postaci krzywdy związanej ze zerwaniem więzi z dziadkiem, którego nigdy nie zobaczy. Jednocześnie zasądzona kwoty uwzględnia poziom zamożności społeczeństwa, jak również samego powódki.
Sąd doszedł do przekonania, że brak było podstaw do różnicowania sytuacjiB. W.iK. W.. Oboje byli tak samo traktowani przezS. T.i w bardzo podobny sposób odczuli jego śmierć. Nadto sami powodowie nie wskazywali na to, że któreś z nich było silniej związane dziadkiem i bardziej przeżyło jego śmierć.
Sąd uznał, przy uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności, że żądanie powódkiE. W.w zakresie zasądzenia kwoty 41.500 zł jest nadmiernie wygórowane, w przypadku uwzględnienia powództwa w tej wysokości doszłoby do wzbogacenia powódki, a zasądzona kwota nie stanowiłyby jedynie rekompensaty związanej z doznanymi przez nią krzywdami.
W ocenie Sądu powodowiE. W.należy się kwota 20.000 zł, która jest adekwatna do naruszonych dóbr osobistych w postaci krzywdy związanej ze zerwaniem więzi z ojcem, którego nigdy nie zobaczy. Jednocześnie zasądzona kwoty uwzględnia poziom zamożności społeczeństwa, jak również samego powódki.
W ramach niniejszego postępowania przedmiotem rozstrzygnięcia była również kwestia przyczynienia sięS. T.do własnej śmierci, a tym samym miarkowania przyznanego zadośćuczynienia.
Zgodnie z przepisemart. 362 kcjeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, stosownie do okoliczności a zwłaszcza stopnia winy obu stron.
O przyczynieniu się poszkodowanego mówimy wtedy, gdy zachowanie poszkodowanego może być uznane za jedno z ogniw prowadzących do ostatecznego skutku w postaci szkody, a jednocześnie przyczynę konkurencyjną do przyczyny przypisanej osobie odpowiedzialnej (Agnieszka Rzetecka – Gil - komentarz do przepisu art. 362 kc – lex).
Przyczynienie się poszkodowanego do szkody ma miejsce wówczas, gdy jego zachowanie jest adekwatną współprzyczyną powstania szkody lub jej zwiększenia (wyrok SN z dnia 20.06.1972 roku II PR 164/72 lex 7098).
Decyzja o obniżeniu odszkodowania jest zawsze uprawnieniem Sądu, przy czym winna ona być podjęta po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy (wyrok SN z dnia 29.10.2008 rok IV CSK 228/08 Biuletyn SN 2009 rok nr 1 s. 12).
W ocenie Sądu sam fakt przyczynienia sięS. T.do swej śmieci nie był między stronami sporny, sporna była natomiast jego wysokość. Sąd orzekając w tym zakresie miał na uwadze ustalenia w sprawie sygn. akt I C 63/06 Sądu Rejonowego w Jędrzejowie i zdaniem Sądu zasadnym było przyjęcie stanowiska strony powodowej i ustalenie tego przyczynienia na 30 %. Brak było podstaw do różnicowania tego stopnia przyczynienia w zakresie tego samego zdarzenia przy przyjęciu podstaw do ustalenia należnych powodom zadośćuczynień oraz wcześniejszych ustaleń w zakresie przyznania odszkodowania w związku z pogorszeniem sytuacji życiowej powódkiE. W.oraz zwrotu poniesionych przez nią m.in. kosztów pogrzebu. Dodać należy, że w sprawie sygn. akt I C 63/06 stroną pozwaną była także(...) S.A., a zatem ustalony stopień przyczynienia był jej znany, a w niniejszej sprawie strona pozwana nie przedstawiła żadnych dowodów, które pozwoliłby przyjąć wyższy stopień tego przyczynienia.
Przy uwzględnieniu wskazanego przyczynienia się Sąd zasądził ostatecznie na rzecz powodaB. W.iK. W.kwoty po 5600 zł ( 30% z 8.000 zł).
Natomiast na rzecz powódkiE. W.zasądzono kwotę 10.000 zł. Kwotę ta obliczono w następujący sposób: 20.000 zł x 30 %= 14.000 zł – 4000 zł = 10.000 zł.
Kwota 4000 zł o jaka pomniejszono należne powódceE. W.zadośćuczynienie stanowiła niesporną kwotę zadośćuczynienia wypłaconą jej w ramach postępowania przesądowego.
Odsetki od kwoty zadośćuczynień należnychK. W.iB. W.zasądzono od dnia 29 listopada 2016 roku, czyli od dnia następnego po dacie ostatecznej propozycji strony pozwanej co do wypłaty każdemu z powodów kwot zadośćuczynień. Propozycja ta została zawarta w mailu, na który powodowie nie odpowiedzieli. W ocenie Sądu od tej właśnie daty strona pozwana był w zwłoce wobec każdego ze wskazanych powodów.
Odsetki od kwot zadośćuczynienia należnegoE. W.zasądzono od dnia 7 grudnia 2016 roku, czyli od dnia następnego po dacie ostatecznej propozycji strony pozwanej co do wypłaty powódce kwoty zadośćuczynienia W ocenie Sądu od tej właśnie daty strona pozwana był w zwłoce wobec każdego ze wskazanych powodów.
W pkt II, IV i VI oddalono żądanie ponad kwoty zasądzone oraz żądania dotyczące odsetek za okresy wcześniejsze niż ustalone.
O kosztach procesu co do powództwaB. W.orzeczono wpkt VIIna podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 100 kpciart. 108 kpc.
Powód wygrał w 40 % w stosunku do swych żądania, a strona pozwana w 60 % .
Powód w niniejszej sprawie poniósł następujące koszty procesu w łącznej kwocie 4334 zł :
- kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw
- opłata od pozwu w kwocie 700 zł
- kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Zatem ze wskazanej kwoty powodowi należała się kwota 1733,60 zł.
Strona pozwana poniosła w sprawie koszty procesu w kwocie 3634 zł na która złożyły się:
- kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw
- kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Zatem ze wskazanej kwoty należy się stronie pozwanej kwota 2180,40 zł.
Po odjęciu wskazanych kwot otrzymano ostatecznie kwotę 443,40 zł zasądzoną w pkt VII wyroku.
O kosztach procesu co do powództwaK. W.orzeczono wpkt IXna podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 100 kpciart. 108 kpc.
Powódka wygrał w 40 % w stosunku do swych żądania, a strona pozwana w 60 % .
Powódka w niniejszej sprawie poniósł następujące koszty procesu w łącznej kwocie 3634 zł :
- kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw
- kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Zatem ze wskazanej kwoty powódce należała się kwota 1453,60 zł.
Strona pozwana poniosła w sprawie koszty procesu w kwocie 3634 zł na która złożyły się:
- kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw
- kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Zatem ze wskazanej kwoty należy się stronie pozwanej kwota 2180,40 zł.
Po odjęciu wskazanych kwot otrzymano ostatecznie kwotę 724,40 zł zasądzoną w pkt IX wyroku.
O kosztach procesu co do powództwaE. W.orzeczono wpkt VIIIna podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 100 kpciart. 108 kpc.
Powódka wygrała w 24 % w stosunku do swych żądania, a strona pozwana w 76 % .
Powódka w niniejszej sprawie poniósł następujące koszty procesu w łącznej kwocie 5709 zł :
- kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw
- opłata od pozwu w kwocie 2075 zł
- kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Zatem ze wskazanej kwoty powodowi należała się kwota 1370,16 zł.
Strona pozwana poniosła w sprawie koszty procesu w kwocie 3634 zł na która złożyły się:
- kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw
- kwota 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Zatem ze wskazanej kwoty należy się stronie pozwanej kwota 2761,84 zł.
Po odjęciu wskazanych kwot otrzymano ostatecznie kwotę 1382,84 zł zasądzoną w pkt VIII wyroku.
W pkt X wyroku orzeczono na mocyart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Kwota 280 zł tanowi 40 % z kwoty 700 zł stanowiącej opłatę od pozwu, od uiszczenia której została zwolnionaK. W.. W związku z przegraniem przez stronę pozwaną co do 40 % w stosunku do żądania tej powódki zasadne stało się pobranie od(...) S.A.wskazanej kwoty jako nieuiszczonych kosztów sądowych.
W pkt XI orzeczono na mocy art. 113 ust. 4 wskazanej ustawy mając na uwadze charakter i wysokość kwoty zasądzonej na rzeczK. W., a także i jej sytuację życiową. Jest ona bezrobotna studentką, pozostającą na utrzymaniu rodziców.