Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 147/18
Data wyroku: 2019-01-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE

P. K.
stanął przed Sądem Okręgowym wP.oskarżony o to, że w dniu(...)roku wP.zadającA. B.cios nożem kuchennym o długości ok. 22 cm spowodowału niego ranę kłutą okolicy lędźwiowej lewej z uszkodzeniem śledzionyi otrzewnej ściennej, które to obrażenia stanowią chorobę realnie zagrażającą życia, a jednocześnie działanie to narażało pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu
tj. o przestępstwo zart. 156 § 1 pkt 2 k.k.iart. 160 § 1 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k.

**************
Wyrokiemz dnia Sąd Okręgowy w Poznaniu ( XVI K 54/18 ) orzekł co następuje :

1
oskarżonegoP. K.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa zart. 156 § 1 pkt 2 k.k.iart. 160 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 156 § 1 pkt 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 60 § 2 i § 6 pkt. 2 k.k.wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności,

2
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia(...)roku godzina 23.50 do nadal,

3
na podstawieart. 46 § 2 k.k.zasądził od oskarżonegoP. K.na rzecz pokrzywdzonegoA. B.kwotę 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia,

4
na podstawie § 17 ust. 1 pkt. 2, ust. 2 pkt. 5, § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.P. W.kwotę 1.254,60 zł ( w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu,

5
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego z obowiązku zwrotu kosztów postępowania i z opłaty.

**************
Z wyrokiem tym nie zgodził sięobrońca z urzędu oskarżonego adw.P. W., który zaskarżył go w zakresie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat.
Powołując się na treśćart. 438 pkt 4 k.p.k.skarżący zarzucił sądowi I instancji rażącą niewspółmierność orzeczonej kary w wysokości 2 lat pozbawienia wolności, wyrażająca się w wymierzeniu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat oskarżonemu, wobec którego orzeczenie kary w tym wymiarze przekracza stopień winy a także jest nieadekwatne w okolicznościach faktycznych sprawy, biorąc pod uwagę dyrektywy wymiaru kary określone wart. 53 k.k.
Reasumując skarżący wniósł o :

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby,

2
przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonejw postępowaniu apelacyjnym z urzędu.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Zawarta w niej argumentacja nie zasługiwała na uwzględnienie nawet w znikomym zakresie.
Na wstępie należy zauważyć, iż sąd I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący rozważył wszystkie okoliczności i dowody ujawnione w toku rozprawy dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych.Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone dokładnie i starannie. Ocena materiału dowodowego, dokonana przez Sąd Okręgowy wP.nie wykazuje błędów logicznychi nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie wyroku odpowiada wymogomart. 424 § 1 i 2 k.p.k.i w pełni pozwala na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Do czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 sąd I instancji zastosował właściwą kwalifikację prawną i należycie ją uzasadnił.
Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, iż zawartyw apelacji obrońcy oskarżonegoP. K.zarzut rzekomej rażącej niewspółmierności kary sprowadził się w istocie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego wP.. Zarzut ten jest jednak tylko wówczas słuszny, gdyby na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć,że zachodziłabywyraźna różnicapomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczejw następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. Zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut w kategorii ocen, można podnieść jedynie wówczas, gdy kara nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, stając się w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą.Nie każda bowiem różnica w ocenie wymiaru kary może uzasadniać zarzut rażącej niewspółmierności kary, ale tylko taka, która jest natury zasadniczej, to znaczy jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. O rażącej niewspółmierności kary w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.nie można bowiem mówić w sytuacji, gdy Sąd wymierzając karę uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru. Nie można zasadnie dowodzić rażącej niewspółmierności kary także wówczas, gdy granice swobodnego uznania sędziowskiego będące wyrazem zasady sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10.04.1996r. II AKa 85/96, publ. KZS 1996/4/42; wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18.01.1996r. II AKr 463/95, publ. OSA 1996/7-8/27 i z dnia 22.06.1995r. II AKr 178/95, publ. Prok. i Pr. 1996/2-3/25 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.11.1973r. III KR 254/73, publ. OSNPG 1974/3-4/51 ). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowyw sposób wnikliwy rozważył istniejące okoliczności łagodzące oraz przesłanki wpływające na zaostrzenie represji karnej wobec oskarżonego.
Rozważając apelację obrońcy oskarżonego z dnia(...)., Sąd Apelacyjny nie mógł podzielić zawartego w jej uzasadnieniu pogląduo rażącej niewspółmierności wymierzonej mu kary pozbawienia wolności. Dla wymiaru kary niewątpliwie istotny były okoliczności uwzględnione przez sąd przy wymiarze kary na s.7-8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Trafnie sąd I instancji ocenił stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, jak i elementy przedmiotowe czynu oraz te podmiotowe związane z osobą sprawcy. Słusznie dbał o uwzględnienie zasady indywidualnego oddziaływania kary. Podobnie pozytywnie należy ocenić troskę o realizację zasad prewencji ogólnej. Także decyzja o zastosowaniu wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary co do czynu będącego zbrodnią, nie budziła zastrzeżeń sądu odwoławczego. Jako przesłankę łagodzącą słusznie ujęto nie tylko przeproszenie pokrzywdzonego przez oskarżonego ale i jego postawę procesową opisaną na s.4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd odwoławczy w pełni podziela i akceptuje dotyczącą tych okoliczności przekonywującą argumentację sądu meriti. Należy podkreślić, iż Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że dalsze nadzwyczajne złagodzenie kary byłoby już wypaczeniem wymiaru sprawiedliwości i utwierdzało nie tylko samego oskarżonego ale i społeczność lokalną w błędnym przeświadczeniuo bezkarności sprawców poważnych przestępstw oraz nadmiernej, niczym nieuzasadnionej łagodności sądów. Zważywszy na okoliczności sprawy wypada więc przypomnieć, że fakt współpracy oskarżonego z organami ścigania został przeceniony przez autora apelacji. Przesadą jest więc twierdzenie, że „oddał się w ręce policji”, w sytuacji w której został on zatrzymany przez interweniujący patrol policji. Przywoływane przez obrońcę okoliczności podmiotowe i przedmiotowe zostały już uwzględnione przez sąd meriti. Z treści cyt. uzasadnienia wynika bowiem, że zostały uwzględnione nie tylko przy wymiarze kary ale i pierwotnej decyzji o nadzwyczajnym jej złagodzeniu. Fakt, że oskarżony nie planował przestępstwa nie budzi wątpliwości. Wobec braku odmiennych ustaleń sądu argument ten nie wnosi żadnej nowej jakości. Sąd Okręgowy uwzględnił przy tym już trudne koleje losu oskarżonego, brak wsparcia rodziny i otoczenia, prawidłowych wzorców życiowych. Uwaga ta odnosi się także do deficytów dot. osoby oskarżonego, braków wykształcenia i jego młodego wieku. Wywody apelującego nie stanowią więc i w tym wypadku żadnej nowości. Okoliczności te nie obligują jeszcze sądu do pobłażliwego traktowania sprawcy bardzo poważnego przestępstwa, będącego z woli ustawodawcy zbrodnią. W tej sytuacji oczekiwanie skarżącego wymierzenia oskarżonemu kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania było całkowicie nieuprawnione, zwłaszcza jeżeli ma się na względzie takie przesłanki, jak np. zamiar z jakim oskarżony działał, czy też działanie pod wpływem alkoholu i to z błahego powodu.
Mając na uwadze ww. wywody apelującego wypada więc przypomnieć, że kara uwzględniać musi dyrektywy jej wymiaru zawarte wart. 53 § 1 i 2 k.k.a nie jedynie partykularne interesy stron postępowania. Reasumując należy kategorycznie stwierdzić, że Sąd Okręgowy precyzyjnie wyważył także okoliczności wpływające na zaostrzenie represji karnej i te łagodzące, ustalając wymiar kary na poziomie adekwatnym do stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego oraz stopnia jego zawinienia – prawidłowo spełniając tym samym zasady prewencji ogólnej jak i szczególnej. Odmienne dywagacje skarżącego mają jedynie charakter lakonicznych ogólników i nie są odpowiednio uzasadnione. Argumentacja przytoczonaw uzasadnieniu apelacji jest nieprzekonująca i nie może znajdować akceptacji. Przystępując do wymierzenia oskarżonemu kary za przypisane przestępstwo Sąd Okręgowy trafnie baczył zatem by była ona adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynu, współmierna do winy oskarżonego, by mogła wywołać względem niego skutek zapobiegawczy i wychowawczy oraz by mogła odnieść skutek względem wszystkich, którzy znając sprawę dowiedzą sięo treści wyroku, przestrzegając ich o konsekwencjach podobnie groźnych zachowań. Rozważając kwestie wymiaru kary sąd I instancji prawidłowo miał na uwadze wszystkie dyrektywy wymienione wart. 53 § 1 i 2 k.k., które ustawodawca nakazuje w tej kwestii uwzględnić – zarówno te, które przemawiały na korzyść oskarżonego, jak i te które wskazywały na konieczność zaostrzenia represji karnej. Orzekając w tym zakresie sąd I instancji odpowiednio zadbał by nie nastąpiło zachwianie proporcji pomiędzy wytycznymi wymiaru kary określonymi wart.53 kk,a mianowicie: zasadą zawinienia, dyrektywą społecznej szkodliwości czynu, dyrektywą społecznego oddziaływania kary i dyrektywą indywidualnego oddziaływania kary. Kodeksowe zasady wymiaru kary kształtują system sądowego wymiaru kary. Niektóre z nich są jednak nadrzędne w stosunku do innych. Do priorytetów należą zasady swobodnego uznania sędziowskiegow granicach przewidzianych w ustawie oraz zasada winy, która limituje sądowy wymiar kary. Jednocześnie zachodzić ma ścisły związek pomiędzy rodzajem i intensywnością kary, a wagą przestępstwa, wyznaczoną przez przedmiotową i podmiotową stronę czynu. Odstąpienie od zasady „sprawiedliwej odpłaty”, tj. od wymagania aby wymierzona kara nie przekraczała stopnia winy i by była współmierna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego sprawcy czynu i przejście na grunt rozważeń czysto celowościowych oznaczałoby w rzeczywistości zerwanie z wymiarem sprawiedliwości. Sprawiedliwa odpłata jaką ma stanowić wymierzona kara za popełnione przestępstwo nie ma nić wspólnego z nie mającą racjonalnego uzasadnienia zemstą społeczną i związana z nią zasadą ślepego odwetu. Należy podkreślić, że podstawę do orzeczenia kary stanowi przestępstwo, a miarę kary jego społeczna szkodliwość. Dyrektywa współmierności kary do stopnia społecznej szkodliwości czynu sprawcy odgrywa decydującą rolę przy wyrokowaniu, a zatem to właśnie stopień społecznej szkodliwości czynu ma zatem kształtować orzeczenie o karze. Zgodnie zart. 115 § 2 k.k.przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu bierze się pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków a także postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia ( vide: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11.07.2002r. II AKa 340/02 ). Wymierzona oskarżonemu kara wytyczne te spełnia w pełni.

***************
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny – na podstawieart.437 § 1 kpk– utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, nie znajdując jakichkolwiek podstaw do jego zmiany bądź uchylenia do ponownego rozpoznania.

***************
Okosztach obrony z urzęduza postępowanie odwoławcze Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart.29 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 1982r. prawo o adwokaturze( tj. Dz.U. Nr 16, poz. 124 z późn.zm. ) i § 1, § 2 pkt 1i 2, § 4 ust.1-3, § 17 ust.2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U.z 2016, poz.1714 ). Z tego też tytułu sąd zasądził na rzecz adw.P. W.kwotę 738 zł; ( w tym 23 % podatek VAT ).

***************
Okosztach postępowania odwoławczegoSąd Apelacyjny orzekł na podstawieart.624 § 1 kpk, zwalniając oskarżonego od ich ponoszenia, albowiem jak słusznie zauważył sąd I instancji istnieją podstawy do uznania, że ich uiszczenie byłoby zbyt uciążliwe dla oskarżonego ze względu na jego aktualną sytuację majątkową.

I. P.M. Ś.J. S.