Sąd Rejonowy w Sosnowcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 3010/18
Data wyroku: 2018-07-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Marcin Cichoński

Sygn. akt. I C 3010/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lipca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Sosnowcu I Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący :(...)Marcin Cichoński
Protokolant : stażysta Paweł Zarek
po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. w Sosnowcu
na rozprawie
sprawy z powództwaP. G.
przeciwkoM. S.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanejM. S.na rzecz powodaP. G.kwotę3722,74 zł(trzy tysiące siedemset dwadzieścia dwa złote 74/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10 listopada 2017 r. do dnia zapłaty;

2
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 403,50 zł (czterysta trzy złote 50/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

(...)Marcin Cichoński
Sygn. akt I C 3010/18

Uzasadnienie wyroku z dnia 12.07.2018
P. G.(...) PHU (...)wniósł 10 listopada 2017 r. pozew przeciwkoM. J.o zapłatę kwoty 16.154 zł i 24 gr wraz z odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód podał, że strony zawarły umowę zlecenia w dniu 8 marca 2013 roku, której integralną częścią stanowiło oświadczenie pozwanej do umowy zlecenia dla potrzeb(...). Pozwana podpisała oświadczenie, że nie wnosi o ubezpieczenie społeczne z tytułu zawartej umowy zlecenia, gdyż jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w innym zakładzie pracy, a wynagrodzenie miesięczne, które jest podstawą naliczania składek na ubezpieczenie społeczne jest równe lub wyższe od minimalnego wynagrodzenia. W tym oświadczeniu pozwana zobowiązała się nadto do poinformowania zleceniodawcy, jeżeli jej umowa o pracę zostanie wypowiedziana, w celu objęcia pozwanej ubezpieczeniem w ramach przedmiotowej umowy zlecenia.
W uzasadnieniu pozwu podkreślono, że według paragrafu 5 ustęp 3 zawartej pomiędzy stronami umowy zlecenia w przypadku gdy zleceniobiorca nie powiadomi natychmiast w formie pisemnej zleceniodawcy o obowiązku ubezpieczenia go pełnym ubezpieczeniem w ramach niniejszej umowy zlecenia to wszelkie wynikłe z tego powodu zaległości finansowe wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje na siebie zleceniobiorca. W uzasadnieniu pozwu dalej wskazano, że w przedsiębiorstwie powoda Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS) przeprowadził kontrolę poprawności opłacania składek na ubezpieczenie społeczne zdrowotne i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych, na podstawie której ustalono, że powód był obowiązany do odprowadzania składek dotyczących pozwanej, gdyż pozwana, wbrew swoim oświadczeniom, nie była w istocie zatrudniona na umowę o pracę w innej firmie. Powód opłacił zaległe składki zgodnie z wynikami kontroli ZUS zarówno za ubezpieczonego jak i płatnika. W niniejszym postępowania domaga się zapłaty kwoty, którą był zobowiązany do uiszczenia na rzecz ZUS.
Sąd w dniu 19 lutego 2018 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym orzekając zgodnie z żądaniem pozwu (k. 76).
Nakaz zapłaty zaskarżono w części do kwoty 11.736,31 zł (k.80).W sprzeciwie od nakazu zapłaty zaznaczono, że pozwana była zobligowana do zapłaty tylko tych składek, które według ustawy obciążają zleceniobiorcę.W pozostałym zakresie zdaniem strony pozwanej powództwo jest bezzasadne, gdyż dotyczy składek, które według ustawy powinien płacić zleceniodawca. Wartość zaskarżenia stanowi sumę składek na ubezpieczenie wypadkowe oraz emerytalne i rentowe w zakresie w jakim obowiązek ten ciążył na powodzie / zleceniodawcy jak płatnikowi składek oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Nie zaskarżono więc nakazu zapłaty odnośnie składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe w zakresie w jakim obciążają zleceniobiorcę i w całości składek na ubezpieczenie zdrowotne. W sprzeciwie od nakazu zapłaty podkreślono, że zapis § 5 ust 3 umowy zlecenia jest sprzeczny zart. 16 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychi w tym zakresie nie wiąże stron. W uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty podkreślono ponadto, że nakaz został zaskarżony również w tej części, na którą składają się odsetki za opóźnienie w terminowym uregulowaniu składek do ZUS, gdyż zostały one wyliczone od całości odprowadzonych przez powoda składek oraz ponieważ powód nie wykazał w jaki dokładnie sposób dokonał ich obliczenia.
W uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty pozwana zaznaczyła, że powód miał wiedzę dotyczącą stanu zatrudnienia pozwanej.
W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty strona powodowa podniosła, że nie posiadała informacji odnośnie stanu zatrudnienia pozwanej, innych niż wynikało to z pisemnego oświadczenia. Strona powodowa przedłożyła również tabelę mającą wykazać kwoty składające się na roszczenie w tym sposób wyliczenia dochodzonych odsetek.
Na rozprawie strona pozwana oświadczyła, że nie kwestionuje sposobu wyliczenia roszczenia przez powoda, lecz kwestionuje zasadę odpowiedzialności pozwanej.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód - zleceniodawca i pozwana - zleceniobiorca zawarły 8 marca 2013 r.umowę zlecenia (...). Według § 1 tej umowy zlecenia Zleceniobiorca powierza a zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonywania następujących czynności: wykonywanie czynności kontrolnych w placówkach handlowych i usługowych zgodnie z wykazem placówek terminami i statkami przekazywanymi pocztą elektroniczną przed każdym cyklem kontroli rozliczenia za wykonane kontrole przeprowadzone będą w okresach miesięcznych lub kwartalnych na podstawie rachunku wystawionych przez zleceniobiorcę. Zgodnie z § 2 umowy zlecenia zleceniodawca zobowiązuje się wymienione w punkcie pierwszym czynności wykonać w terminie od dnia 25 lutego do dnia bezterminowo. § 5 pkt 1 umowy zlecenia stanowi, że umowa zlecenia zawarta jest na czas nieokreślony i może być wypowiedziana przez każdą stronę w dowolnym czasie ze skutkiem natychmiastowym. § 5 pkt 3 umowy zlecenia stanowi, że integralną częścią umowy jest załącznik oświadczenie zleceniobiorcy dotyczące(...)w przypadku gdy zleceniobiorca nie powiadomi natychmiast formie pisemnej zleceniodawcy o obowiązku ubezpieczenia go pełną ubezpieczeniem społecznym w ramach niniejszej umowy zlecenia, to wszelkie wynikłe z tego powodu zaległości finansowe wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje na siebie zleceniobiorca.
(D: umowa zlecenia k. 9)
Pozwana podpisała oświadczenie z dnia 8 marca 2013 roku, wedle którego nie wnosi ubezpieczenie społeczne z tytułu umowy zlecenia, ponieważ jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w innym zakładzie pracy jej miesięczne wynagrodzenie, który jest podstawą naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne jest równe lub wyższe od minimalnego wynagrodzenia to jest kwoty 1600 zł. Wedle tego oświadczenia pozwana zobowiązała się natychmiast poinformować zleceniodawcę jeżeli wyżej wymieniona umowa o pracę zostanie wypowiedziana, w celu objęcia i jej ubezpieczeniem w ramach niniejszej umowy zlecenia.
(D: oświadczenie z 8.03.2013 r.)
Pozwana każdorazowo przy otrzymywaniu rachunku za wykonane zlecenie podpisywała oświadczenie, zgodnie z którym nie wnosi o ubezpieczenie z tytułu umowy zlecenia, ponieważ jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w innym zakładzie pracy i jej wynagrodzenie miesięczne, które jest podstawą naliczania składek na ubezpieczenia społeczne jest równe lub wyższe od minimalnego wynagrodzenia.
(d: rachunki k. 46-55)
U pozwanego została przeprowadzona kontrola ZUS. W wyniku tej kontroli pozwana w okresie od 8.03.2013 r. do 31.12.2015 r. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Nie dokonano zgłoszenia pozwanej do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego od 8.03.2013 r. do 31.05.2013 r. Ubezpieczenie zdrowotne od 23.01.2014 r. do 31.01.2014 r. Nie dokonano zgłoszenia pozwanej do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego od 1.02.2014 r. do 16.02.2014 r. Ubezpieczenie zdrowotne od 17.02.2014 r. do 29.03.2014 r. Nie dokonano zgłoszenia pozwanej do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego od 30.03.2014 r. do 13.04.2014 r.. Ubezpieczenie zdrowotne od 14.04.2014 r. do 17.08.2015 r. Nie dokonano zgłoszenia pozwanej do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowego i wypadkowego od 18.08.2015 r. do 23.08.2015 r. Ubezpieczenie zdrowotne od 24.08.2015 r. do 31.12.2015 r.
(D: protokół kontroli zaneksem (...)ianeksem (...), k. 11-29)
Powód dokonał zgłoszenia korekty do okresów podlegania ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu i opłacił całość zaległych składek wraz z odsetkami i z tego tytułu zapłacił na rzecz ZUS kwotę 24106,62 zł, co obejmowało również należność składek za innych nieoskładkowanych pracowników oraz odsetki. Pierwszy przelew do ZUS nastąpił 19 kwietnia 2017 r. i opiewał na kwotę17.636,46 zł.
(D: zgłoszenie korekty k. 56-66, zeznania powoda, potwierdzenie przelewu k. 67-70)
Wysokość składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego emerytalnego, rentowego i wypadkowego oraz FGŚP dotyczących umowy zlecenia pomiędzy powodem i pozwaną, uwzględniając ustawowy podział finansowania składek, które mają zapłacić zleceniobiorca i zleceniodawca, po korekcie ZUS (składki nieopłacone terminowo, opłacone następnie przez powoda), oraz wysokość odsetek do zapłaty do ZUS kształtowała się w sposób następujący:

Stawki ubezoleczeniowe

Rodzaj

Źródło

ubezpieczenia

finansowania

Emerytalne

Ubezpieczony

9,76%

Emerytalne

Płatnik

9,76%

Rentowe

Ubezpieczony

1,50%

Rentowe

Płatnik

6,50%

Wypadkowe

Płatnik

1,93%

FGSP

Płatnik

0,10%

Zdrowotne

Ubezpieczony

9,00%

Składki

Rodzaj
ubezpieczenia

Źródło
finansowania

Przed korektą ZUS

Po korekcie ZUS

Rozliczenie z płatnikiem

Podstawa wymiaru

Składki

Podstawa wymiaru

Składki

Składki

Miesiąc

społeczne

zdrowotne

społeczne

zdrowotne

03-2013

246.0C

246,00

246,OC

21S,3C

Emerytalne

U.

24,01

24,01

Emerytalne

Płatnik

24,01

24,01

Rentowe

Ubezpieczony

3,69

3,69

Rentowe

Płatnik

15,99

15,99

Wypadkowe

Płatnik

4,75

4,75

fg3p

Płatnik

0,25

0,25

Zdrowotne

Ubezpieczony

22,14

19,65

-2,49

Razem

70,21

Odsetki

25,00

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.195,98 PL

1

termin płatności:

15.(...)

sobota

data zapłaty:

15.(...)

sobota

Termin płatności przypada na sobotą zatem zostaje przesunięty na poniedziałek.

od-do

liczba dni

stawka

kwota

18.(...)-3.07.2013

16

3.105

5,505

4.(...)- 8.10.2014

462

3.1

151,382

9.10.2014-15.04.2017

920

3.08

241,162

razem odsetek do zapłaty:

398,05

po zaokrągleniu do pełnych zł:

398

kwota zaległości:

1.195,98

06-2013

4 908,00

4 908,00

(...),00

(...),36

Emerytalne

Ubezpieczony

479,02

479,02

Emerytalne

Płatnik

479,02

479,02

Rentowe

Ubezpieczony

73,62

73,62

Rentowe

Płatnik

319,02

319,02

Wypadkowe

Płatnik

94,72

94,72

FGSP

Płatnik

4,91

4,91

Zdrowotne

Ubezpieczony

441,72

391,98

-49,74

Razem

1400,57

Odsetki

455,00

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.(...)PI

termin płatności:

15.07.2013

P..

;

data zapłaty:

15.04.2017

sobota

od-do

liczba dni

stawka

kwota

16.(...)-B.10.2014

450

0.1

172,673

9.10.2014-15.(...)

92C

0.08

282,416

razem odsetek do zapłaty:

455,09

po zaokrągleniu do pełnych zł:

455

kwota zaległości:

1.400,57

108,06

587,08

479,02

108,06

587,08

479,02

16,62

90,24

73,62

71,97

390,99

319,02

21,35

116,07

94,72

326,06

(...),46

(...),4

07-2013

5 869,50

5 869,50

(...),50

5 208,60

Emerytalne

Ubezpieczony

572,86

572,86

Emerytalne

Płatnik

572,86

572,86

Rentowe

Ubezpieczony

88,04

88,04

Rentowe

Płatnik

3B1.52

381,52

Wypadkowe

Płatnik

113,28

113,28

FGSP

Płatnik

5,B7

5,87

Zdrowotne

Ubezpieczony

528,26

468,77

-59,49

Razem

(...),94

Odsetki

530,00

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.674,94 PL

J

termin płatności:

15.(...)

czwartek

data zapłaty:

15.(...)

sobota

Termin płatności jest dniem wolnym od pracy - WNIEBOWZIĘCIE N.M.P.

od-do

liczba dni

stawka

kwota

(•) 17.(...)-8.(...)

418

3.1

191,815

9.(...)-15.04.2017

920

3.08

337,741

razem odsetek do zapłaty;

529,56

po zaokrągleniu do pełnych zł:

530

kwota zaległości:

1.674,94

08-2013

(...),50

3 707,50

3 707,50

3 290,04

Emerytalne

Ubezpieczony

361,85

361,85

Emerytalne

Płatnik

361,85

361,65

Rentowe

Ubezpieczony

55,61

55,61

Rentowe

Płatnik

240,99

240,99

Wypadkowe

Płatnik

71,55

71,55

FGSP

Płatnik

3,71

3,71

Zdrowotne

Ubezpieczony

333,68

296,1C

-37,SB

Razem

(...),98

Odsetki

326,

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.057,98 PI

1

termin płatności:

15.(...)

niedziela

data zapłaty:

15.04.2017

sobota

Termin płatności przypada na niedzielą zatem zostaje przesunięty na poniedziałek.

od-do

liczba dni

stawka

(wota

17.(...)-8.10.2014

387

0.1

112,175

9.(...)-15.04.2017

920

0.08

213,335

razem odsetek do zapłaty:

325,51

po zaokrągleniu do pełnych zl:

326

kwota zaległości:

1.057,98

09-2013

(...),00

3 959,00

(...),00

(...),21

Emerytalne

Ubezpieczony

386,4C

386,40

Emerytalne

Płatnik

386,4C

386,40

Rentowe

Ubezpieczony

59,39

59,39

Rentowe

Płatnik

257,34

257,34

Wypadkowe

Płatnik

76,41

76,41

fg3p

Płatnik

3,96

3,96

Zdrowotne

Ubezpieczony

356,31

316,19

-40,12

Razem

(...),78

Odsetki

339,00

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.129,78 PI

termin płatności:

15.10.2013

wtorek

data zapłaty:

15.04.2017

sobota

Od- do

Liczba dni

stawka

kwota

(...)- 8.10.2014

358

0.1

110,811

9.(...)-15.04.2017

92C

0.08

227.813

razem odsetek do zapłaty:

338.62

po zaokrągleniu do pełnych zł:

339

kwota zaległości:

1.129,7B

10-2013

5 968,50

5 968,50

(...),50

(...),44

Emerytalne

Ubezpieczony

582,53

582,53

Emerytalne

Płatnik

582,53

582,53

Rentowe

Ubezpieczony

89,53

89,53

Rentowe

Płatnik

387,95

387,95

Wypadkowe

Płatnik

115,1E

115,19

fg3p

Płatnik

5,97

5,97

Zdrowotne

Ubezpieczony

537,17

476,68

•60,49

Razem

(...),21

Odsetki

496,00

Kalkulacje odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.703,21 PL

J

termin płatności:

15.11.2013

piątek

data zapłaty:

15,04.2017

sobota

od-do

laba dni

stawka

kwota

16.(...)-8.(...)

327

3.1

152,589

9.(...)-15.04.2017

920

3.08

343,442

razem odsetek do zapłaty:

496,03

po zaokrągleniu do pełnych zł

496

kwota zaległości:

1.703,21

11-2013

5 661,00

5 661,00

5 661,00

5 023,57

Emerytalne

Ubezpieczony

552,51

552,51

Emerytalne

Płatnik

552,51

552,51

Rentowe

Ubezpieczony

84,92

84,92

Rentowe

Płatnik

367,97

367,97

Wypadkowe

Płatnik

109,26

109,26

FGSP

Płatnik

5,66

5.66

Zdrowotne

Ubezpieczony

509,49

452,12

-57,37

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.615,46 PI

ł

termin płatności:

15.12.2013

niedziela

data zapłaty:

15.04.2017

sobota

Termin płatności przypada na niedzielą zatem zostaje przesunięty na poniedziałek.

od-do

liczba dni

stawka

kwota

17.(...)- 8,(...)

296

3.1

131,007

9.(...)-15.(...)

920|

O.OB

325,748

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

70,21(...)

termin płatności:

15.04.2013

P..

data zapłaty:

15.(...)

sobota

od-do

liczba dni

stawka

kwota

16.04.2013-8.05.2013

23

0.115

0,509

9.05.2013 - 5.06.2013

28

0.11

0,592

6.(...)- 3.07.2013

28

0.105

0,566

4.07.2013 - 8.(...)

462

0.1

8,887

9.(...)-15.04.2017

92C

0.08

14,157

razem odsetek do zapłaty:

24,71

po zaokrągleniu do pełnych zł:

25

kwota zaległości:

70,21

05-2013

(...)

(...)

(...),

(...),09

Emerytalne

Ubezpieczony

409,04

409,04

Emerytalne

Płatnik

409,04

409,04

Rentowe

Ubezpieczony

52,87

62,87

Rentowe

Płatnik

272,42

272,42

Wypadkowe

Płatnik

80, BE

80, 89

FGSP

Płatnik

4,19

4,19

Zdrowotne

Ubezpieczony

377,19

334,72

-42,47

Razem

(...),98

Odsetki

398,OC

(...),98

12-2013

(...),00

(...),00

(...),00

(...),16

Emerytalne

Ubezpieczony

499,12

499,13

Emerytalne

Płatnik

499,13

499,13

Rentowe

Ubezpieczony

76,71

76,71

Rentowe

Płatnik

332,41

332,41

Wypadkowe

Płatnik

9B,7C

98,70

FGSP

Płatnik

5,11

5,11

Zdrowotne

Ubezpieczony

460,26

408,43

-51,83

Razem

(...),36

Odsetki

401,OC

01-2014

3930,96

3 930,96

3 930,96

(...),34

Emerytalne

Ubezpieczony

383,66

383,66

Emerytalne

Płatnik

383,66

383,66

Rentowe

Ubezpieczony

58,96

58,96

Rentowe

Płatnik

255,51

255,51

Wypadkowe

Płatnik

75,87

75,87

FGSP

Płatnik

3,9:

3,93

Zdrowotne

Ubezpieczony

353,7£

313,95

-39,84

Razem

(...),75

Odsetki

298,OC

razem odsetek do zapłaty:

456,75

po zaokrągleniu do pełnych zł:

457

kwota zaległości:

1.615,46

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.459,36 PL

termin płatności:

15.01.2014

środa

data zapłaty:

15.04.2017

sobota

□d- do

laba dni

stawka

kwota

16.01.2014 - 8.10.2014

266

0,1

106,353

9.(...)-15.04.2017

920

0,08

294,271

razem odsetek do zapłaty:

400,62

po zaokrągleniu do pełnych zł:

401

kwota zaległości:

1.459,36

Kalkulacja odsetek od zaległości składkowych

kwota zaległości:

1.121,75 PI

i

termin płatności:

15.02.2014

sobota

data zapłaty:

15.04.2017

sobota

Termin płatności przypada na sobotę zatem zostaje przesunięty na poniedziałek.

od-do

laba dni

stawka

kwota

18.02.2014 - 8.10.2014

233

3.1

71,60B

9.(...)-15.04.2017

920

0.08

226,194

razem odsetek do zapłaty:

297,8

po zaokrągleniu do pełnych zł:

298

kwota zaległości:

1.121,75

Razem

(...),46

Odsetki

457,00

01-2014

(...),04

(...),04

Emerytalne

Ubezpieczony

Emerytalne

Płatnik

Rentowe

Ubezpieczony

Rentowe

Płatnik

Wypadkowe

Płatnik

FGSP

Płatnik

Zdrowotne

Ubezpieczony

144,72

Razem

0,00

Odsetki

(Dowód: protokół kontroli ZUS z aneksami k. 11-33, rachunki k. 46-55, zgłoszenia korekty do okresów ubezpieczenia k. 56-66, potwierdzenie przelewu k. 67)
Pozwana nie była zatrudniona na umowę o pracę, podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnemu emerytalnego, rentowego i wypadkowego i nie informowała powoda, że podlega ww. ubezpieczeniom. Pozwana wykonywała na rzecz powoda umowę zlecenia w sposób prawidłowy. Gdyby powód wiedział, że musi odprowadzać składki za pozwaną do ZUS, to nigdy by jej nie zatrudnił, gdyż co do zasady zatrudnia tylko osoby, od których nie musi odprowadzać składek.
(D: zeznania powoda)
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów zaprezentowanych przez strony, których prawdziwość nie była podważana przez strony postępowania. Podkreślić należy, że strona pozwana oświadczyła, że nie kwestionuje sposobu wyliczenia zobowiązania pozwanej wobec powoda, w tym wymiaru poszczególnych składek, lecz zakwestionowała zasadę ponoszenia odpowiedzialności. Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanej, gdyż taki wniosek złożyła strona pozwana.
Sąd zważył, co następuje.
Rozważania prawne dotyczące przedmiotowej sprawy należy rozpocząć od wyjaśnienia podstawowej klasyfikacji ubezpieczeń i składek oraz wytłuszczenia z jakiego tytułu, co do zasady podlega ubezpieczeniu zleceniobiorca w polskim systemie prawnym.
W polskim systemie prawnym wyróżnia się 1) ubezpieczenie społeczne: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, 2) ubezpieczenie zdrowotne, 3) Fundusz Pracy, 4) Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, 5) Fundusz Emerytur Pomostowych.
Przedmiotowa sprawa dotyczy składek na 1) ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, 2) ubezpieczenie zdrowotne, 3) Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W dalszych rozważaniach prawnych pominięte zostaną więc świadczenia na Fundusz Emerytur Pomostowych, Fundusz Pracy oraz ubezpieczenie społeczne – chorobowe.
W tym miejscu należy wskazać, że nakaz zapłaty został zaskarżony jedynie w części. Pozwana m.in. uznała obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne (k. 81). Z tego powodu nacisk w dalszej części uzasadnienia zostanie położony na sporne pomiędzy stronami świadczenia.
Do omówienia pozostają więc składki na 1) ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz 2) składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Zleceniobiorca, który nie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu (na przykład z tytułu umowy o pracę) podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu (art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9us.1a, 12ust. 1oraz art.art. 13 pkt 2ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej SUS) oraz obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 81 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych (dalej(...), Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.), a także składkom na rzecz FGŚP (art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(dalej o ochronie roszczeń pracowniczych, Dz.U z 2006 r., nr 158, poz. 1121 ze zm.)
Stopy procentowe składek na poszczególne ryzyka ubezpieczeniowe wynoszą: na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy wymiaru, na ubezpieczenia rentowe – 8,00 % podstawy wymiaru. Składkę na ubezpieczenie emerytalne osoby wykonującej umowę zlecenia (umowę agencyjną lub inną umowę o świadczenie usług) finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczony (zleceniobiorca) i płatnik składek (zleceniodawca). Składkę na ubezpieczenia rentowe finansuje: w wysokości 1,5% podstawy wymiaru – z własnych środków ubezpieczony (zleceniobiorca), w wysokości 6,5% podstawy wymiaru – z własnych środków płatnik składek (zleceniodawca). Składka na ubezpieczenie wypadkowe w przedmiotowej sprawie wynosi 1,93% podstawy wymiaru. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% postawy wymiaru składki i obciąża w całości zleceniobiorcę. Składka na FGŚP wynosi 0,10% podstawy wymiary składki i obciąża zleceniodawcę (protokół kontroli, niekwestionowane przez strony zestawienie przygotowane przez stronę powodową, oficjalne zestawienie wysokości składek dostępne do stronie(...)
Przywołane powyżej przepisy w sposób jednoznaczny wskazują, kto i w jakich proporcjach jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i FGŚP. Pozwana nie poinformowała powoda, że podlega ww. obowiązkowym składkom z tytułu umowy zlecenia, w efekcie czego powód nie odprowadzał w terminie należnych składek. Na skutek kontroli dokonanej przez ZUS zleceniodawca był zobligowany do uiszczenia zaległych składek wraz z odsetkami. W przedmiotowej sprawie nie budzi większych wątpliwości odpowiedzialność pozwanej za odsetki, które musiał powód zapłacić z tytułu nieodprowadzenia składek w terminie. Pozwana nie poinformowała powoda o tym, że powinna być objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami i w tym zakresie wyrządziła powodowi szkodę. W myślart. 415 KCkto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Absolutnie nie można zgodzić się z argumentacją pozwanej przedstawioną w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że pozwana jest zobligowana do zapłaty tylko odsetek od składek, które obciążają zleceniobiorcę. Gdyby pozwana poinformowała terminowo powoda, że podlega oskładkowaniu, to zleceniodawca z całą pewnością nie popadłby w zwłokę w zapłacie należności do ZUS. Z tego powodu pozwana odpowiada w całości za zaległe odsetki. Odsetki zostały zasądzone na podstawieart. 359 KCodnośnie odsetek od dnia wymagalności do 31.12.2015 r. i na podstawieart. 481 KCza okres od 1.1.2016 r. do 15.04.2017 r. Należy wskazać, że 15.04.2017 r. to była sobota, a powód zapłacił na rzecz ZUSu zaległe świadczenia 17.04.2017 r. Na kwotę odsetek składają się:24,71 zł(odsetki od kwoty 70,21 zł za marzec 2013 r., termin płatności 15.04.2013 r.),398,05 zł(odsetki od kwoty 1195,98 zł za maj 2013 r., termin płatności 15.06.2013 r.),455,09 zł(odsetki od kwoty 1400,57 zł za czerwiec 2013 r., termin płatności 15.07.2013 r.),529,56 zł(odsetki od kwoty 1674,94 zł za lipiec 2013 r., termin płatności 15.08.2013 r.),325,51 zł(odsetki od kwoty1057,98 zł za sierpień 2013 r., termin płatności 16.09.2013),338,62 zł(odsetki od kwoty 1129,78 zł za wrzesień 2013 r., termin płatności 15.10.2013 r.),496,03 zł(odsetki od kwoty 1703,21 zł za październik 2013 r., termin płatności 15.11.2013 r.),456,75 zł(odsetki od kwoty 1615,46 zł za listopad 2013 r., termin płatności 15.12.2013 r.),400,62 zł(odsetki od kwoty(...),36 za grudzień 2013 r., termin płatności 15.01.2014 r.),297,80 zł(odsetki od kwoty 1121,75 zł za styczeń 2014 r., termin płatności 15.02.2014 r.), łącznie3722,74 złi kwotę tę zasądził Sąd w wyroku.
W dalszej części powództwo podlegało oddaleniu. Zdaniem Sądu brak podstaw prawnych do obciążenia pozwanej składkami, które z mocy ustawy obciążają zleceniodawcę.
Ww. przepisy SUS, o ochronie roszczeń pracowniczych,(...), FGŚP w sposób jednoznaczny i kategoryczny ustalają w jakich proporcjach zleceniobiorca i zleceniodawca finansują te składki. Postanowienia umowne zmieniające ustawowy sposób finansowania składek pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą zmierzają do obejścia prawa i jako takie są nieważne (art. 58§1 KC).
Brak również podstaw do przyjęcia, że powodowi należne jest świadczenie regresowe od pozwanej na podstawie przepisów dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej (art. 415 KCi n.) w zakresie szerszym niż opisano to odnośnie zasądzonych skapitalizowanych odsetek. Powód swej szkody upatruje w fakcie, że gdyby wiedział, że będzie zobligowany do odprowadzania składek za pozwaną, to w jej miejsce zatrudniłby inną osobę, od której nie musiałby odprowadzać składek. Argumentacja taka nie zasługuje na uwzględnienie z następujących względów.
W polskim systemie prawnym zasadą jest, że umowa zlecenia podlega oskładkowaniu na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FGŚP. Ustawa wprowadza wyjątki, kiedy osoba wykonująca umowę zlecenia nie podlega oskładkowaniu. Brak konieczności odprowadzenia składek przy umowie zlecenia jest wyjątkiem i ulgą dla zleceniodawcy. Należy pamiętać, że brak konieczności oskładkowania umowy zlecenia wiąże się co do zasady z tym, że to inny podmiot, inny pracodawca jest zobligowany do poniesienia kosztów zatrudnienia pracownika (zleceniobiorcy). Powód nie powinien opierać swego modelu biznesowego jedynie na przewidzianych w systemie prawnym wyjątkach i ulgach dla zleceniodawców, na okoliczności, że to inny podmiot poniesie za niego koszty oskładkowania zleceniobiorcy.
Powód przyjął model biznesowy, w którym stara się przerzucić obowiązek oskładkowania swych zleceniobiorców – czyli w istocie koszty prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej - na innych pracodawców, innych zleceniobiorców, a gdy to okazuje się niemożliwe, stara się przenieść go wprost na zleceniobiorcę. Należy przypomnieć, że wprowadzona do polskiego systemu prawnego zmiana dotycząca obowiązku oskładkowania umów zlecenia miała ze swego założenia poprawić sytuację zleceniobiorców, tak aby nie byli oni wykorzystywani przez szeroko rozumianych pracodawców. Powód wbrew założeniom polskiego systemu prawnego odmawia zatrudniania osób, od których musiałby odprowadzać składki, a przez to wymusza na zleceniobiorcach poszukiwania innego tytułu do ubezpieczenia, względnie do złożenia nieprawdziwego oświadczenia. Orzeczenie na korzyść strony powodowej w niniejszym postępowaniu byłoby niczym innym niż legitymizowaniem praktycznego wypaczania przez zleceniodawcę intencji ustawodawcy, który wprowadzając obowiązek odprowadzania składek od umowy zlecenia zmierzał do poprawy, a nie pogorszenia sytuacji zleceniobiorców.
Na zakończenie tej części rozważań należy zaznaczyć, że koszty finansowania składek obciążają zarówno zleceniodawcę jak i zleceniobiorcę. Nie jest tak, że to tylko zleceniodawca musi ponosić wszystkie koszty związane z umową zlecenia. Przepisy ustawy nakładają również na zleceniobiorcę konieczność odprowadzania składek. Gdyby przyjąć, tak jak chce strona powodowa, że zleceniodawca poniósł szkodę, bo musiał odprowadzać za zleceniobiorcę składki, to konsekwentnie trzeba by również przyjąć, że także zleceniobiorca poniósł szkodę, bo on również był zobowiązany do opłacenia składek – co prowadzi do wykładniad absurdumi nie może zostać zaakceptowane.
Sąd nie znalazł również podstaw do przyjęcia odpowiedzialności pozwanej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 KC). Zarówno zleceniobiorca jak i zleceniodawca uzyskali korzyść z wykonywanej przez pozwaną umowy zlecenia. Korzyść majątkowa pozwanej miała podstawę prawną.
Rekapitulując pozwana była zobowiązana tylko do zapłaty powodowi tych składek, które według ustawy obciążają zleceniobiorcę – ale w tej części nakaz zapłaty nie był zaskarżony – oraz była również zobowiązana do zapłaty kwoty równowartości odsetek, które powód był zobowiązany do zapłacenia na rzecz ZUS.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 100 KPC. Zaskarżenie w części nakazu zapłaty powoduje upadek rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zawartych w nakazie zapłaty. Powód wniósł o zasądzenie kwoty 16.154,24 zł. Nakaz zapłaty był zaskarżony w części do kwoty 11.736,31 zł. Różnica tych sum wynosi 4.417,93 zł. Sąd zasądził w wyroku kwotę 3.722,74 zł. Na rzecz powoda łącznie zasądzono więc kwotę 8.140,67 zł, co stanowi około 50%. Obie strony były reprezentowane przez pełnomocników zawodowych, więc ponieśli podobne koszty z tego tytułu. Powód dodatkowo uiścił 807 zł tytułem opłaty, dlatego 50% z tej sumy należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda czyli kwotę 403,50 zł.
Asesor sądowy Marcin Cichoński