Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 988/17
Data wyroku: 2018-04-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikow (t.jed. Dz.U.2016.277

Sygn. aktV U 988/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia30 kwietnia 2018 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Regina Stępień
Protokolant: star. sekr. sądowyE. T.
po rozpoznaniu w dniu18 kwietnia 2018 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuZ. M.
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.
o emeryturę
na skutek odwołaniaZ. M.
od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.
z dnia25 stycznia 2017 r.

    znak(...)

oddala odwołanie

SSO Regina Stępień
Sygn. akt V U 988/17

UZASADNIENIE
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 25 stycznia 2017 r. przyznałZ. M.okresową emeryturę rolniczą od 1 stycznia 2017 r. do 6 kwietnia 2018 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się uwzględnienia do stażu ubezpieczeniowego okresów:
- od 1 stycznia 1976 r. do 25 lipca 1981 r., od 1 stycznia 1983 r. do 17 czerwca 1987 r. – pracy w gospodarstwie rolnym teściów:
- od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1989 r. i od 1 stycznia 1991 r. do 31 marca 1991 r. – pracy we własnym gospodarstwie rolnym
Wyrokiem z 25 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie. Sąd ustalił, iż wnioskodawca pobierał rentę strukturalną w okresie od stycznia 2008 r. do grudnia 2016 r. w wysokości 896,19 zł. Na wniosek z 13 stycznia 2017 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z 25 stycznia 2017 r. przyznał wnioskodawcy okresową emeryturę rolniczą od 1 stycznia 2017 r. do 6 kwietnia 2018 r. w wysokości 759,56 zł miesięcznie. Decyzję tę wydano na podstawie art. 15 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 637). W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że z dniem 31 grudnia 2016 r. upłynął okres, na jaki przyznano wnioskodawcy rentę strukturalną.Z. M.nie osiągnął jeszcze wieku emerytalnego, bowiem, zgodnie zart. 19 ust. 1b ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników( Dz. U. z 2016 r., poz. 277), wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie od 1 października 1951 r. do 31 grudnia 1951 r. wynosi co najmniej 66 lat i 4 miesiące. Wskazany wiek ubezpieczony osiągnie(...)Te okoliczności faktyczne uzasadniały przyznanieZ. M.prawa do okresowej emerytury rolniczej zgodnie z przepisem art. 15 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przepis ten stanowi, że osobie, której upłynął okres, na jaki została przyznana jej renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a która nie osiągnęła wieku emerytalnego, przysługuje okresowa emerytura rolnicza do dnia osiągnięcia tego wieku. Z mocy zaś ust. 2 powyższego przepisu, okresowa emerytura rolnicza przysługuje w wysokości emerytury podstawowej określonej wustawie o ubezpieczeniu społecznym rolnikówbez względu na posiadany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w tej ustawie. Sąd stwierdził, że na wysokość przyznanej wnioskodawcy na czas do osiągnięcia wieku emerytalnego okresowej emerytury rolniczej nie mają wpływu okresy podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu i w tym zakresie Sąd w pełni podzielił stanowisko organu rentowego.
WnioskodawcaZ. M.w apelacji od tego wyroku wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem uzupełnienia materiału dowodowego, w zakresie zweryfikowania wskazanych okresów podlegania ubezpieczeniu z uwagi na możliwość nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, która byłaby korzystniejsza dla wnioskodawcy niż okresowa emerytura rolnicza oraz o zwrot kosztów postępowania.
Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Legnicy wskazując, iż we wniosku z 13 stycznia 2017r. wnioskodawca domagał się przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej, bowiem na dzień składania wniosku nie osiągnął jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, o którym była mowa w wówczas obowiązującym przepisie art. 19 ust. 1 b pkt 17 (obecnie uchylonym). Po rozpoznaniu wniosku Prezes KRUS, zaskarżoną decyzją przyznał mu prawo nie do emerytury rolniczej, a do okresowej emerytury rolniczej, przewidzianej w art. 15 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Zaś Sąd I instancji błędnie ocenił zatem a priori, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do emerytury rolniczej z powodu braku powszechnego wieku emerytalnego, pomijając zbadanie przesłanek do wcześniejszej emerytury rolniczej określonych w art. 19 ust. 2 ww. ustawy. Sąd Apelacyjny wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zbadać w szczególności, czy ubezpieczony spełnił przesłanki z art. 19 ust. 2 pkt 2, tj. czy wykazał odpowiedni staż ubezpieczeniowy oraz czy zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Dodał, iż przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego, Sąd będzie miał na uwadze regulacje zawarte w przepisachart. 25 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi oceni, które okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym można wnioskodawcy uwzględnić w celu ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd ustalił:
Z. M.urodził się (...), wiek 60 lat ukończył z dniem(...). Ma 29 lat, 8 miesięcy i 5 dni okresów ubezpieczenia emerytalne-rentowego – uwzględnionego przez organ rentowy. Organ rentowy uwzględnił mu do nich okresy:
- od 26 lipca 1981r. do 31 grudnia 1982 – okres pracy w gospodarstwie rolnym teściów
- od 1 lipca 1987r. do 31 grudnia 1998r. , od 1 stycznia 1990r. do 31 grudnia 1990r. oraz od 1 kwietnia 1991r. do 31 grudnia 2016r. – okresy podlegania ubezpieczeniu rolniczemu z tytułu prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego
Zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
(dowody: akta ubezpieczeniowe, informacja KRUS k. 65)
Teściowie wnioskodawcyM.iM. M.prowadzili gospodarstwo rolne położone wM.(...)gmL.o powierzchni ok. 12 ha. Opłacali z tego tytułu składki na Fundusz Emerytalno-Rentowy w okresie lat 1978-1987. Gospodarstwo to przekazali na rzecz wnioskodawcy i jego żonyS.w dniu 12 czerwca 1987r. Oni z kolei dokonali sprzedaży nieruchomości rolnej o pow. 10, 76 ha w dniu 17 października 1996r., w 4 lutego 2002r. o pow. 9, 75ha , w dniu 18 lutego 2005r. działki o pow. 0,53 ha, w dniu 28 stycznia 2008r. o pow.9,44 ha.
(dowody: akta KRUS: kopie aktów notarialnych k.17-24 )
WnioskodawcaZ. M.nigdy nie mieszkał z teściami i nie prowadził z nimi wspólnego gospodarstwa rolnego. Na stałe mieszkał wL.. Podjął pracę zawodową wZakładach (...)wL.w dniu 15 lutego 1974r., i był w nich zatrudniony do 25 lipca 1981r.
W okresie do stycznia 1976r. do 17 czerwca 1987r. pomagał im w prowadzeniu tego gospodarstwa - szczególnie przy pracach polowych orce, siewie, w hodowli zwierząt, naprawach i remontach w gospodarstwie, przy remontach maszyn rolniczych. Teściowie nie opłacali za niego składek na ubezpieczenie rolnicze jako domownika.
(dowody: akta KRUS: kopia św. pracy k.9, poświadczenie zameldowania k.11-12, )
Z. M.prowadził własne gospodarstwo rolne w okresie od 1 lipca 1987r. do 31 grudnia 2016r. Przy czym nie opłacił składek na ubezpieczenie rolnicze w okresie od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1989r. i od 1 stycznia 1991r. do 31 marca 1991r.
(dowody: akta KRUS: zaświadczenie o okresach ubezpieczenia k.5-8, 35-38 , zaświadczenie o prowadzeniu gosp. rolnego k.15, zaś. o opłacaniu składek przez teścia wniosk. k.16).

Sąd zważył:
Odwołanie jest nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. (t.jed. Dz.U.2016.277) emerytura rolnicza przysługuje (także) ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną;

2
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat;

3
zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Zaś jak stanowi art. 19 ust. 2a tej ustawy przepis ten stosuje się do rolnika, który do dnia 31 grudnia 2017 r. spełnił warunki, o których mowa w tym przepisie.
Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca ma wymagany 30 – letni okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Szczególnie czy należy mu uwzględnić okresy:
1) pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1 stycznia 1976r. do 25 lipca 1981r. i od 1 stycznia 1983r. do 17 czerwca 1987r.
2) pracy we własnym gospodarstwie rolnym od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1989r. i od 1 stycznia 1991r. do 31 marca 1991r.
Przy czym do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 ww ustawy zalicza się okresy:

1
podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990

2
prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia przed 1 stycznia 1983r.

3
od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.

W związku z tym nie można uwzględnić wnioskodawcy okresu w jakim pomagał teściom w pracach w gospodarstwie rolnym, przed 1 stycznia 1983r. – czyli - od 1 stycznia 1976 r. do 25 lipca 1981 r.  Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż w okresie od 15 lutego 1974r. do 25 lipca 1981r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wZakładach (...)wL.. Co przy uwzględnieniu faktu, iż mieszkał w tym czasie wL., wykluczało możliwość wykonywania przez niego pracy w tym gospodarstwie w sposób stały, codzienny i przez większą ilość godzin.
Podobnie nie można uznać okresu takiej pracy od 1 stycznia 1983r. do 17 czerwca 1987r. W tym okresie obowiązywały już przepisy dotyczące podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i członków ich rodzin, które obejmowały obowiązkiem opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne domowników (art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin(t. jed. Dz. U. z 1989r., nr 24, poz.133 ze zm.), a obecnieart. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. jw.). Taka składka za ten okres nie została przez rolnika (teściów wnioskodawcy) opłacona.
Wyjaśnienia wnioskodawcy i zeznania świadkówJ. S. (1)iJ. S. (2)o tym iż pracował on w tych okresach w gospodarstwie rolnym teściów pozostają w związku z tym bez znaczenia.
Należy również podzielić stanowisko organu rentowego o niemożności zaliczenia okresów prowadzenia przez wnioskodawcę własnego gospodarstwa rolnego od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1989 r. i od 1 stycznia 1991 r. do 31 marca 1991 r.
Przepis art. 19 ust. 2 pkt 2, odnosząc się do stażu ubezpieczeniowego, od którego zależy prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej wskazuje, iż jest nim okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat. Przy czym w myśl art. 6 pkt 14 – okresami podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu – są tylko te okresy, za które opłacano przewidziane w odpowiednich przepisach składki na to ubezpieczenie, chyba że w myśl takich przepisów nie istniał obowiązek opłacania składek.
Stąd okresy ubezpieczenia wnioskodawcy (pracy we własnym gospodarstwie rolnym od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1989 r. i od 1 stycznia 1991 r. do 31 marca 1991 r.), nie mogą zostać uwzględnione. Brak jest bowiem potwierdzenia, iż wZ. M.opłacił za te okresy składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe rolników. Nie można przy tym, jak domaga się wnioskodawca uznać, iż skoro prowadził w tym czasie gospodarstwo rolne , to automatycznie musiał opłacić składki na ubezpieczenie. Organ rentowy takiej okoliczności nie potwierdza. Zaś to na ubezpieczonym, na mocyart. 6 kcspoczywał obowiązek wykazania tej okoliczności , czyli faktu opłacenia w tym okresie składek. Nie czyni temu obowiązkowi jego osobiste twierdzenie, iż takie składki musiały zostać opłacone, gdyż groziło to konsekwencjami. Okoliczności tych również nie potwierdzili świadkowieJ. S. (1)iJ. S. (2).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawieart. 47714§1 k.p.c.pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.

SSO Regina Stępień