Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV Pa 52/17
Data wyroku: 2017-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk, Sędzia Jacek Witkowski, Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 45§1 kp
Teza: Wyrok SR podlegał zmianie art. 386§1 kp.

Sygn. akt IV Pa 52/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SSO Jacek Witkowski (spr.)
Sędziowie: SO Jerzy Zalasiński
SO Elżbieta Wojtczuk
Protokolant: sekr. sądowy Monika Świątek
po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z powództwaP. K.
przeciwko(...) S.A.wW.
o odszkodowanie
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 2 czerwca 2017r. sygn. akt IV P 19/17

I
zmienia zaskarżony wyrok i oddala powództwo;

II
zasądza od powodaP. K.na rzecz(...) S.A.wW.kwotę 270,00 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych i zero groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję.

J. Z.J. W.
E. W.

Sygn. akt IV Pa 52/17

UZASADNIENIE
PowódP. K.w pozwie z dnia 11.01.2017 r. skierowanym przeciwko pozwanemu(...) S. A.wW.wnosił o zasądzenie na jego rzecz kwoty 49.800 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Ponadto domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód nie zgadzał się z jedną z przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, tj. z odmową pełnego podporządkowania się treści zarządzenia prezesa zarządu nr 10/16 z dnia 9.11.2016 r. w sprawie wymagań w zakresie zakazu konkurencji i zachowania poufności dla osób świadczących pracę poprzez odmowę, jak również brak zdolności do akceptacji nowego wzorca umowy o zakazie konkurencji i zachowaniu poufności. Wskazał, że przyczyna wypowiedzenia jest wskazana w sposób ogólnikowy i mało jasny.
W odpowiedzi na pozew pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, iż powód nie podpisał umowy o zakazie konkurencji i poufności w zakreślonym mu terminie do 30.11.2016 r.
Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 2.06.2017 r.:
I zasądził od pozwanego(...) S. A.wW.na rzecz powodaP. K.kwotę 49.800 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16.01.2017 r. do dnia zapłaty;
II zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
III wyrokowi w pkt I nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 17.000 zł.
Sąd Rejonowy rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach faktycznych:
PowódP. K.był pracownikiem(...) S. A.wW.zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 1.06.2005 r. na stanowisku dyrektora obsługi gwarancyjnej. W treści ostatnio zawartej umowy przez powoda z pozwaną, z dnia 3.04.2006 r., zawarta była również klauzula dotycząca zakazu konkurencji, która wywierała skutki w okresie 6 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy. Prezes zarządu(...) S. A.wydał w dniu 9.11.2016 r. zarządzenie nr 10/16 w sprawie wymagań w zakresie zakazu konkurencji i zachowaniu poufności dla osób świadczących pracę niezależnie od formy zatrudnienia na rzecz pozwanej spółki lubspółek Grupy (...). Wraz z zarządzeniem załączono wzór nowej umowy o zakazie konkurencji i poufności. Komunikat o wejściu w życie powyższego zarządzenia pracownicy pozwanego otrzymali drogą elektroniczną w dniu 10.11.2016 r. Powód również otrzymał taki komunikat. Powziął on wątpliwości co do niektórych zapisów zawartych we wzorze umowy. W związku z tym, skontaktował się z kierownikiem działu kadr i płac,M. C., oraz dyrektorem biura prawnego pozwanego,M. O.. Po konsultacjach powód przygotował projekt umowy o zakazie konkurencji uwzględniający jego oczekiwania. Projekt ten złożył w dniu 12.12.2016 r. kierownikowi działu kadr i płac. Powód liczył, iż ta propozycja zostanie przedstawiona zarządowi pozwanej spółki. W dniu 23.12.2016 r. otrzymał drogą elektroniczną informację od dyrektora ds. personalnych,I. W., że jedyną obowiązującą umową o zakazie konkurencji i zachowaniu poufności jest ta, która wydana została zgodnie z wzorem dołączonym do zarządzenia z dnia 9.11.2016 r. Dalej Sąd Rejonowy ustalił, iż powód w okresie od 22.12.2016 r. do 2.01.2017 r., przebywał na urlopie wypoczynkowym. W dniu 4.01.2017 r., pracodawca wypowiedział powodowi umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia wskazując jako przyczynę odmowę pełnego podporządkowania się przez niego treści zarządzenia prezesa zarządu pozwanej spółki z dnia 9.11.2016 r. poprzez odmowę jak również brak zdolności do akceptacji nowego wzorca umowy o zakazie konkurencji i zachowaniu poufności.
W rozważaniach Sąd I instancji stwierdził, iż wypowiedzenie umowy o pracę powodowi spełnia wymogi formalne określone wart. 36 par. 1 kp. Wskazał jednakże, iż sposób określenia przez pozwanego przyczyn wypowiedzenia powodowi umowy o pracę był nie dość przejrzysty, a same przyczyny okazały się nieuzasadnione. W dalszej części rozważań Sąd ten stwierdził, iż niezależnie od braku poprawności stylistycznej postawionego powodowi zarzutu w wypowiedzeniu o pracę, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż powód w żadnym momencie nie zadeklarował pracodawcy, że nie podpisze z nim nowej umowy o zakazie konkurencji w wersji zgodnej z nowym wzorcem określonym w załączniku nr 1 do zarządzenia prezesa zarządu nr 10/16 z dnia 9.11.2016 r. Przeciwne stanowisko pozwanego jest nadinterpretacją z jego strony okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy. Powód bowiem w mailu z dnia 29.11.2016 r. zastrzegł wprost, że niepodpisanie przez niego do tamtej chwili umowy wg nowego wzorca i niedotrzymanie terminu jej podpisania do 30.11.2016 r., nie będzie oznaczać z jego strony odmowy podpisania umowy o zakazie konkurencji odpowiadającej treści zarządzenia prezesa zarządu spółki. Podkreślił, że jego intencją jest wyjaśnienie i doprecyzowanie zapisów umowy, a nie kategoryczna odmowa przyjęcia spornych postanowień. Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę, iż zarządzenie z dnia 9.11.2016 r. nie określa terminu podpisania umowy o zakazie konkurencji. Powód podjął więc działania zmierzające do odrębnych uzgodnień w zakresie treści umowy o zakazie konkurencji. Taką prośbę zawarł w mailu z dnia 14.12.2016 r. Jednakże, do dnia 23.12.2016 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi na swoje pytanie. Jedynie dyrektor personalny,I. W.odpisała mu, że jedyną obowiązującą umową jest ta z załącznika do zarządzenia. Powód nie zdążył podpisać umowy o zakazie konkurencji w tej przedstawionej formie wzorca, gdyż w okresie od 22.12.2016 r. do 2.01.2017 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, a zaraz po powrocie do pracy wręczono mu wypowiedzenie stosunku pracy. W swoich rozważaniach Sąd Rejonowy uznał, iż nie zawarcie umowy o zakazie konkurencji obciąża również pozwanego. Zwodził bowiem powoda, sprawiając wrażenie, że sprawa ostatecznej treści umowy o zakazie konkurencji pozostaje otwarta. W opracowanie wersji umowy o zakazie konkurencji, która odpowiadałaby powodowi, zaangażował się dyrektor oddziału prawnego, a więc osoba kompetentna do prowadzenia negocjacji. Zdaniem Sądu, pozwany pracodawca mógł szybko rozstrzygnąć kwestię związaną z podpisaniem nowej umowy o zakazie konkurencji przez zażądanie od razu po wejściu w życie zarządzenia z 9.11.2016 r. podpisana jej przez powoda w ściśle określonym terminie. Ponadto Sąd argumentował, iż powód dysponował jedynie projektem takiej umowy bez podpisów. W dalszej części rozważań, Sąd Rejonowy stwierdził również, że pozwany pracodawca nie rozwinął, co się kryje pod drugą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, a mianowicie, że następuje ono z przyczyn niedotyczących pracownika. Zdaniem Sądu, pozwany podpadł w sprzeczność twierdząc z jednej strony, że powód odmówił zawarcia umowy o zakazie konkurencji, a z drugiej strony podał, że przyczyna wypowiedzenia nie leży po jego stronie. W konkluzji, Sąd Rejonowy stwierdził, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę było wadliwe i przysługuje mu przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie. Powód domagał się odszkodowania, na które składa się 3-krotność wynagrodzenia powoda i jednocześnie powód miał prawo domagać się niższego odszkodowania niż wynikałoby to z obowiązującego okresu wypowiedzenia. Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę przez niego dochodzoną, tj. 49.800 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na podstawieart. 481 par. 1 kc.Ponadto, na podstawieart. 4772par. 1 kpc, Sąd Rejonowy wyrokowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda.
Od powyższego wyroku apelację złożył pozwany(...) S. A.reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w całości zarzucając mu:

I
naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a
art. 233 par. 1 kpcpoprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie polegający na braku rozstrzygnięcia przez Sąd szeregu sprzeczności zachodzących pomiędzy zgromadzonymi dowodami przy braku równoczesnej odmowy uznania jakiegokolwiek dowodu za niewiarygodny;

b
art. 233 par. 1 kpcpoprzez:

-bezpodstawne i sprzeczne z zasadami logiki oraz z treścią materiału dowodowego ustalenie, iż powód korzystał z urlopu wypoczynkowego w okresie od 22.12.2016 r. do 2.01.2017 r., podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż korzystał on z urlopu w okresie od 26.12.2016 r. do 30.12.2016 r.;
-sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego uznanie, że fakt zwlekania przez powoda z podpisaniem umowy o zakazie konkurencji pomimo wyznaczenia przez pracodawcę terminu nie może być uznany za formę odmowy podpisania umowy o zakazie konkurencji w sytuacji, gdy powód wyraźnie nie odmówił jej podpisania;
-sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego uznanie, iż po odczytaniu przez powoda korespondencji otrzymanej drogą elektroniczną z dnia 23.12.2016 r., powód nie miał możliwości wykonania polecenia podczas gdy w istocie dysponował co najmniej kilkoma dniami roboczymi na dokonanie czynności technicznej wymagającej kilku minut.
Ponadto, apelujący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a
art. 30 par. 4 kppoprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przyczyny uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę wskazane przez pozwanego w treści wypowiedzenia nie były zgodne ze wskazanym przepisem z uwagi na ich nieskonkretyzowany charakter;

b
art. 30 par. 4 kppoprzez jego błędną wykładnię polegająca na uzależnieniu zgodności z prawem wypowiedzenia od kryteriów związanych z zaistnieniem winy po stronie powoda;

c
art. 455 kcw zw. zart. 300 kppoprzez jego niezastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż brak wskazania terminu wdrożenia zarządzenia pozwanego z dnia 9.11.2016 r. uprawnia do bezterminowego odkładania jego wykonania nawet pomimo kierowanych do powoda wezwań do jego wykonania.

Ponadto apelujący wnosił o dopuszczenie dowodów z wydruku z systemu SAP na okoliczność, iż powód korzystał z urlopu wypoczynkowego w dniach 26.12.2016 r. -30.12.2016 r.
W konkluzji autor apelacji wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący domagał się również w przypadku zmiany wyroku uchylenia jego pkt III, a także zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację od wyroku SR z 2.06.2016 r., pełnomocnik powoda wnosił o oddalenie apelacji jako oczywiście bezzasadnej, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego strona powodowa twierdziła, iż zarzuty apelacyjne są niezasadne.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W ocenie Sądu Okręgowego, apelacja strony pozwanej jest zasadna. Trafnie autor apelacji zarzucił, iż Sąd Rejonowy naruszył przepisart. 233 par. 1 kpc. Mianowicie, Sąd ten zaniechał wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Z zebranych dowodów wynika bowiem, iż powód,P. K., nie reagował we właściwym czasie na informację otrzymaną drogą elektroniczną od dyrektora do spraw personalnych,I. W.z dnia 24.11.2016 r., w której to informacji został on zobowiązany do zwrotu podpisanej umowy o zakazie konkurencji i poufności w terminie do 30.11.2016 r. W informacji tej również zawarte było stwierdzenie, że jeśli do tego terminu nie zostanie podpisana ta umowa, to będzie to równoznaczne z odmową jej podpisania. W swoich rozważaniach Sąd nie uwzględnił również okoliczności, iż zapis zawarty w zarządzeniu nr 10/16 prezesa zarządu(...) S. A.z dnia 9.11.2016 r. zawarty w par. 1 pkt 6 jednoznacznie określał, iż w szczególnych jednostkowych przypadkach zarząd spółki może podjąć decyzję o niestosowaniu zawartych postanowień. W przypadku braku odrębnych uzgodnień obowiązywały przepisy zarządzenia. Zatem powód, o ile był zainteresowany zmianą w jakiejkolwiek części wzorca umowy o zakazie konkurencji, powinien był bezpośrednio zwracać się do zarządu, a nie do innych osób, jak to miało miejsce w jego przypadku. Wbrew ustaleniom Sądu I instancji, dyrektor działu prawnego nie był osobą upoważnioną przez zarząd do prowadzenia negocjacji w zakresie zapisów umowy o zakazie konkurencji. Powód zignorował polecenie dyrektora do spraw personalnych dotyczące podpisania umowy o zakazie konkurencji do dnia 30.11.2016 r. W świetle par. 1 pkt 5 powołanego wyżej zarządzenia, dyrektorI. W.była osobą odpowiedzialną za sprawy organizacyjne związane z zawarcie umów o zakazie konkurencji z dyrektorami poszczególnych komórek organizacyjnych jak i z pracownikami, którzy mieli dostęp do poufnych informacji. Powód, dopiero w dniu 14.12.2016 r. przekazał kierownikowi działu kadr,M. C., swoje propozycje do zapisów umowy o zakazie konkurencji. W dniu 23.12.2016 r. powód otrzymał informację, iż jedyną obowiązującą wersją umowy jest ta, która stanowi załącznik do zarządzenia. Sąd Rejonowy w swoich rozważaniach pominął te okoliczności. Powołując się na ustalenia niepoparte żadnymi dowodami, że powód w dniach od 22.12.2016 r. do 2.01.2017 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Ta niewłaściwa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkowała tym, iż Sąd pierwszej instancji przyjął, że do nie zawarcia z powodem umowy o zakazie konkurencji i zachowaniu poufności doszło z winy pozwanego. Powód miał podstawy sądzić, że sprawa nie jest zamknięta. Sąd Okręgowy nie podzielił wniosków Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Należy bowiem podkreślić, iż kwestia zawarcia nowej umowy o zakazie konkurencji i poufności była już przedmiotem działań ze strony pracodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2016 r., kiedy to odpracowano nowy wzór tej umowy i powodowi przedstawiono ją do podpisania. Powód jej nie podpisał, a jedynie dostarczył projekt z własnymi poprawkami. Kolejna umowa, w tym samym zakresie, która stanowiła załącznik do zarządzenia prezesa zarządu z dnia 9.11.2016 r., jak wynikało to z zeznańI. W., niewiele różniła się od tej, którą powód miał wcześniej do dyspozycji. Świadek ta również podkreśliła, że inni dyrektorzy działów pozwanego i grupy kapitałowej podpisali wspomnianą umowę w listopadzie 2016 r. Nie jest przy tym istotne, zdaniem Sądu, czy nie podpisanie umowy przez powoda wynikało z braku woli jej podpisania, czy też z innych przyczyn. Obiektywnie powód nie podpisał umowy o zakazie konkurencji w zakreślonym przez pracodawcę terminie do 30.11.2016 r. Dlatego też takie zachowanie powoda należy traktować jako naruszenie przez niego jednego z podstawowych obowiązków pracowniczych, gdyż do tego stanowiska, które zajmował powód, przypisana jest umowa o zakazie konkurencji. Dla stanowisk kierowniczych wymagane są wyższe standardy lojalności wobec pracodawcy i wymagania wobec pracowników piastujących takie funkcje. Stąd też nie podpisanie wspominanego wzoru należało potraktować jako istotne uchybienie powoda jako pracownika pozwanego. Zachowanie to mogło stanowić przesłankę do rozwiązania z nim umowy o pracę.
Dodać należy, iż w wypowiedzeniu powodowi umowy o pracę zawarta była w pkt 1 jeszcze jedna przyczyna, tj. wskazanie, że zaistniała przesłanka zart. 10 ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz. U. nr 90, poz. 744). Wymieniony przepis jest stosowany przez pracodawcę, jeśli przyczyny leżące po stronie zakładu pracy stanowią wyłączną przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie stosunku pracy. Powód w swoim pozwie nie zakwestionował tej przyczyny, albowiem odniósł się wyłącznie do przyczyny wypowiedzenia wskazanej w pkt 2 umowy o pracę. Na rozprawie również nie kwestionował tej przyczyny. W związku z powyższym, Sąd Rejonowy nie zajmował się badaniem przesłanki ekonomicznej leżącej po stronie zakładu pracy. Pozwany pracodawca, jak wynikało z zeznań świadkaI. W., wypłacił powodowi 3-miesięczną odprawę pieniężną. Powód domagał się odszkodowania z tytułu naruszenia prawa w zakresie drugiej przyczyny wypowiedzenia. Zdaniem Sądu Okręgowego, roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle ukształtowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, jeśli nawet jedna z kilku przyczyn wskazanych w umowie o pracę okaże się prawdziwa, to wypowiedzenie umowy o pracę jest skuteczne, nawet w wypadku, gdyby inne zarzuty zawarte w wypowiedzeniu nie potwierdziły się. W przedmiotowej sprawie jednakże i ta druga przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę jest rzeczywista i była ona na tyle w sposób jasny sformułowana, że nie powinna była budzić w pracowniku zatrudnionym na stanowisku dyrektora wątpliwości co do jej treści.
Dlatego też Sąd uznał, iż apelacja strony pozwanej była uzasadniona i z mocyart. 386 par. 1 kpc, zaskarżony wyrok należało zmienić i powództwo oddalić.
Jednocześnie Sąd, na podstawieart. 98 par. 1 i 3 kpc, w zw. zpar. 9 ust. 1 pkt 1w zw. z par. 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1667) zasądził kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje.