Sąd Rejonowy w Krośnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 421/18
Data wyroku: 2018-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bartłomiej Fiejdasz

Sygn. akt: I C 421/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2018 r.
Sąd Rejonowy w Krośnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Bartłomiej Fiejdasz

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Agnieszka Woźniak

po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r.
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.z siedzibą wG.
przeciwkoD. S.
o zapłatę kwoty 11 392,46 zł

I
zasądza od pozwanejD. S.na rzecz strony powodowej(...) Sp. z o.o.wG.kwotę 7 656,00 zł (słownie: siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt sześć złotych) wraz z odsetkami umownymi w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 30 maja 2017 r. do dnia zapłaty.

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala.

III
zasądza od pozwanejD. S.na rzecz strony powodowej(...) Sp. z o.o.wG.kwotę 107,20 zł (słownie: sto siedem złotych i 20/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 421/18

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 25 września 2018 r.
Powód(...) Sp. z o.o.wG.domagała się zasądzenia od pozwanejD. S.kwoty 11 392,46 zł wraz z odsetkami umownymi od kwoty11 132,00 zł w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 260,46 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu powódka podała, że dochodzona wierzytelność wynikaz umowy pożyczki z dnia 14 listopada 2016 r., mocą której udzielono pozwanej pożyczki w kwocie 11 616,00 zł.D. S., mimo wezwania, spłaciła tylko kwotę 484,00 zł, w związku z czym umowa została przez powódkę wypowiedzianai całe zobowiązanie zostało postawione w stan natychmiastowej wymagalności. Pomimo wyznaczonego w ten sposób ostatecznego terminu spłaty zaległości, pozwana nie zwróciła należności.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 04 września 2017 r., wydanegow elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym uwzględniono żądanie pozwu w całości, pozwanaD. S.przyznała, że zawarła umowę pożyczki, której nie spłaciła ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2018 r. zarzuciła brak legitymacji biernej, gdyż nie podpisywała umowy z powodem, który dodatkowo nie udowodnił, aby wypłacił kwotę pożyczki.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 14 listopada 2016 r. pozwanaD. S.zawarła z powodem(...) Sp. z o.o.wG.umowę pożyczki nr (...)(...). Na podstawie tej umowy (§ 2) została pozwanej udzielona pożyczka w kwocie 11 616,00 zł, którą określono jako(...), z oprocentowaniem 0 % i prowizjąw wysokości 7 216,00 zł. Taki też był całkowity koszt pożyczki, rzeczywista roczna stopa oprocentowania – 209,29 %, zaś całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę – 18 832,00 zł.
Pozwana zobowiązała się do zapłaty całkowitej kwoty w ten sposób, że kwota prowizji (7 216,00 zł) została zapłacona w dniu zawarcia umowy i potrącona z kwoty pożyczki (na mocyaneksu nr (...)do umowy), zaś pozostała całkowita kwota pożyczki (11 616,00 zł) miała być spłacana w 24 miesięcznych ratach po 484,00 zł (§ 4).D.solińska realnie otrzymała z tytułu umowy kwotę 4 400,00 zł.
W myśl § 6 ust. 2 umowy opóźnienie w spłacie pożyczki powodowało powstanie zadłużenia przeterminowanego, od którego pobierane miały zostać odsetki za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie. Zgodniez § 6 ust. 1 umowy w przypadku zwłoki pożyczkobiorcy z zapłatą dwóch pełnych rat pożyczki, pożyczkodawca miał prawo do wypowiedzenia umowy po uprzednim listownym wezwaniu do zapłaty zaległych rat w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Termin wypowiedzenia umowy wynosił 30 dni. Po upływie terminu wypowiedzenia całość niespłaconej należności stawała się natychmiast wymagalna.
Pozwana spłaciła tylko jedną ratę w kwocie 484,00 zł. Powódka wzywała ją do zapłaty w dniu 23 stycznia 2017 r. (kwota zaległości 484,00 zł) i 21 lutego 2017 r. (kwota zaległości 968,00 zł). Wobec braku zapłaty powódka pismem z dnia21 lutego 2017 r. wypowiedziała umowę.D. S.nie spłaciła należności.
/dowód:umowa pożyczki nr (...)(...)z dnia 14.11.2016 r. – k. 16;aneks nr (...)- k. 21; wniosek o potrącenie – k. 20; wezwanie do zapłaty z dnia 23.01.2017 r. – k. 22i z dnia 21.02.2017 r. z potwierdzeniem nadania – k. 25-26; wypowiedzenie umowyz potwierdzeniem nadania – k. 23-24/
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie powołanych wyżej dowodów. Przedłożone w sprawie dokumenty Sąd uznał za wiarygodne jako, że zostały one sporządzone przez osoby do tego uprawnione i brak jest okoliczności podważających ich wiarygodność, nie były również kwestionowane przez strony.
Wniosek pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność rzekomego podrobienia podpisu pozwanej na umowie został oddalony, gdyż w sposób oczywisty zmierzał do przedłużenia postępowania. Pozwanaw sprzeciwie od nakazu zapłaty przyznała fakt zawarcia umowy, nie kwestionowała też wezwań do zapłaty i spłaciła część pożyczki. Porównanie podpisów pozwanej na umowie i w pismach kierowanych do Sądu wskazuje na ich identyczność i nie daje uprawdopodabnia zarzutu pozwanej.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie ale nie w całości.
Podstawą odpowiedzialności pozwanej była zawarta przez nią ze stroną powodową umowa pożyczki z dnia 14.11.2016 r.D. S., co sama przyznała, spłaciła tylko jedną ratę pożyczki, a następnie całkowicie zaprzestała jej spłaty. Wobec powyższego umowa została wypowiedziana, a cała wierzytelność stała się natychmiast wymagalna. Pozwana winna zatem zwrócić niespłaconą pożyczkę powódce.
Niemniej, w obliczu obowiązujących przepisówustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim(t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 993 z późn. zm.), kontroli z urzędu podlegała wysokość prowizji, która jest, zdaniem Sądu, nadmiernie wygórowana.
Niewątpliwie powód profesjonalnie i odpłatnie trudni się udzielaniem pożyczek, a pozwana jest konsumentem. Umowa pomiędzy stronami została więc zawarta w trybie art. 29 i 30, określających warunki, jakim ma ta umowa odpowiadać. M. in. powinna określać tzw. całkowitą kwotę kredytu, która zgodnie z art. 5 pkt 7 cyt. ustawy (w brzmieniu z daty zawarcia umowy) oznacza sumę wszystkich środków pieniężnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowyo kredyt.
Przed 22 lipca 2017 r. (a więc w czasie zawarcia spornej umowy) kontrowersje budziła ocena przypadku, w którym udziela się konsumentowi kredytu, a kredyt ten – stosownie do postanowień umowy – w części jest przeznaczony wyłącznie na sfinansowanie odsetek, opłat, prowizji i innych kosztów ponoszonych przez konsumenta w związku z umową o kredyt konsumencki.
W orzecznictwie Prezesa UOKiK przyjmowano pogląd, że w omawianym przypadku całkowita kwota kredytu (w rozumieniu art. 5 pkt 7) nie obejmuje kosztów, które mają być pokryte z kapitału kredytu. Wniosek taki wynikał z porównania art.5 pkt 6 oraz art. 5 pkt 7. Pozwalało to na uniknięcie dwukrotnego uwzględniania kosztów w całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta (zdefiniowanej w art. 5 pkt 8) – tak m.in. decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 12.03.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 10.05.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 21.06.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 9.10.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 30.12.2015 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 8.08.2016 r., www.uokik.gov.pl; decyzja Prezesa UOKiK nr(...)z 28.12.2016 r., www.uokik.gov.pl.
Omawiane stanowisko znajdowało poparcie w orzecznictwie(...)(np. wyrok(...)z 6.05.2015 r., XVII AmA 5/14, LEX nr 2155798; wyrok(...)z 3.12.2015 r., XVII AmA 124/14, LEX nr 2155537; wyrok(...)z 11.12.2015 r., XVII AmA 125/14, LEX nr 1973757; wyrok(...)z 26.01.2016 r., XVII AmA 165/13, LEX nr 1997815; wyrok(...)z 20.12.2016 r., XVII AmA 53/16, LEX nr 2206139. Podobnie wypowiedział się też Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12.12.2016 r. (VI ACa 1213/15,(...)
Do tego poglądu przychylił się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdzając, że „Artykuł 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy(...), a także pkt I załącznika I do rzeczonej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że całkowita kwota kredytu i kwota wypłat określają całość kwot udostępnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powiązane przez kredytodawcę z pokryciem kosztów związanych przez kredytodawcę z udzieleniem odnośnego kredytu, które to kwoty nie sąw rzeczywistości wypłacane konsumentowi” (wyrok(...)z 21.04.2016 r., C-377/14,R.,(...)pkt 91).
De lege latakontrowersja ta została definitywnie rozstrzygnięta przez polskiego ustawodawcę. Według aktualnego brzmienia art. 5 pkt 7 kredytowane koszty wyłączono z zakresu definicji całkowitego kosztu kredytu. W uzasadnieniu tej nowelizacji wskazano, że w zakresie, w którym w sposób wyraźny stwierdza się, że całkowita kwota kredytu nie obejmuje skredytowanych środków, zmiana potwierdza dotychczasową praktykę i przeciwdziała interpretacjom przepisu umożliwiającym podawanie całkowitej kwoty kredytu powiększonej o kwotę kredytowanych kosztów (co prowadziłoby do przekazywania konsumentowi wprowadzających w błąd informacji o rzeczywistych kosztach kredytu).
Tym samym trzeba uznać, że w § 2 ust. 1 całkowita kwota kredytu została podana w sposób nieprawidłowy, bowiem powiększoną ją o prowizję sfinansowanąz tego kredytu, a prawidłowo powinna wynosić 4 400,00 zł. Przez to kwota prowizji została dwukrotnie uwzględniona w całkowitek kwocie do zapłaty określonej w § 2 ust. 6. Takie działanie powódki oraz posłużenie się konstrukcją aneksu do umowyw celu potrącenia prowizji miało na celu, zdaniem Sądu, uniknięcie zarzutu rażącej dysproporcji pomiędzy kwotą wypłaconej pożyczki a wysokością prowizjii wprowadzenie w błąd konsumenta co do rzeczywistych kosztów pożyczki. Przede wszystkim jednak miało na celuobejście przepisu o maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu(art. 36a cyt. ustawy w brzmieniu po nowelizacji obowiązującej od 11.03.2016 r.), które zgodnie z podanym wzorem wynoszą 25% całkowitej kwoty kredytu i 30% całkowitej kwoty kredytu konsumenckiegow stosunku rocznym. Przy przyjęciu parametrów podanych w umowie wysokość tych pozaodsetkowych kosztów mieści się w ustawowych granicach. Jeżeli jednakw miejsce całkowitej kwoty pożyczki w wysokości 11 616,00 zł wprowadzimy właściwą wartość, tj. 4 400,00 zł, to otrzymamy maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu w wysokości 3 740,00 zł.
Tym samym zastrzeżenie prowizji w wysokości 7 216,00 zł narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy i nie może wiązać pozwanej. Zgodnie z art. 36a ust. 3 cyt. ustawy pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub całkowitą kwotę kredytu.W związku z tym prowizja należna powódce wynosi3 740,00 zł.
Trzeba dodać, że przepisy art. 36a–36d cyt. ustawy mają charakter semidyspozytywny (zob. art. 47), tzn. mogą zostać zmienione w umowie jedynie na korzyść konsumenta. Limit z art. 36a cyt. ustawy sąd musi uwzględniać z urzędu (por. T. Czech, Komentarz do art. 36a ustawy, Wolters Kluwer 2018, Lex).
Bezzasadny okazał się zarzut braku legitymacji biernej pozwanej. Porównanie podpisów pozwanej na umowie i w pismach procesowych wskazuje, że są one tożsame. Pozwana nigdy wcześniej nie zakwestionowała swojego podpisu na umowie (ani po wezwaniu do zapłaty, ani po wypowiedzeniu umowy, ani w sprzeciwie), wręcz przeciwnie, w sprzeciwie przyznała wprost fakt zawarcia tej umowy. Zatem obecnie zarzut musi być oceniony wyłącznie jako nieudolna próba przedłużenia postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie powołanej umowy pożyczkii cytowanych przepisów, zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 7 656,00 zł jako sumę wypłaconej pożyczki i należnej prowizji pomniejszoną o dokonaną przez pozwaną wpłatę (4 400,00 zł + 3 740,00 zł – 484,00 zł) wraz z umownymi odsetkami w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (pkt I wyroku). W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepisart. 100 zd 2 kpc. Powódka wygrała proces w 67 %, pozwana w 33 %. Na koszty powódki składa się opłata od pełnomocnictwa (17,00 zł) oraz opłata od pozwu (143,00 zł), co łącznie daje kwotę 160,00 zł. Z tego pozwana powinna zwrócić powódce kwotę 107,20 zł (67 %).