Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 221/17
Data wyroku: 2018-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Podstawa prawna: art. 11a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Sygn. akt I Ns 221/17

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 25 stycznia 2018 r.
Prokurator RejonowyW.P.we wniosku z dnia 10 maja 2017 r. (błędnie określonego mianem pozwu) domagał się nakazania uczestnikowiM. N. (1)opuszczenialokalu mieszkalnego nr (...)przyulicy (...)wW., w uzasadnieniu wskazując, iż uczestnik zamieszkuje we wskazanym wyżej lokalu mieszkalnym wspólnie z siostrąR. K.orazI.iP.małżeństwemS.i ich rocznym dzieckiem. Od czterech lat stosunki pomiędzy lokatorami aM. N. (2)są złe, uczestnik przez ten okres ubliżał współlokatorom, groził im pozbawieniem życia i awanturował się będąc w stanie po spożyciu alkoholu. W dniu 15 listopada 2016 r.M. N. (1)użył przemocy wobecI. S.iP. S., w wyniku czegoI. S.doznała urazu ręki aP. S.urazu kręgosłupa. Uczestnik w związku z tym zdarzeniem został oskarżony o popełnienie przestępstwa zart. 190 § 1 k.k.tj. kierowania gróźb karalnych w stosunku doP.iI.małż.S.. Jako podstawę prawną żądania sformułowanego we wniosku wskazanoart. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
Z uwagi na brzmienieart. 11a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 maja 2017 r. sprawa została zarejestrowana w rep. Ns i prowadzona w trybie nieprocesowym, co jak wynika ze stanowiska wyrażonego przez Prokuratora na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r., okazało się zgodne z intencją wnioskodawcy (k: 26/2)
W związku z treściąart. 511 § 2 k.p.c., zgodnie z którym do wniosku prokuratora o wszczęcie postępowania nie stosuje się przepisówart. 55 i 56, przyjęto, iż wynikający z treściart. 55 k.p.c.obowiązek Prokuratora wskazania osoby na rzecz której wytacza powództwo, nie znajduje zastosowania w postępowaniu nieprocesowym. Osoby pierwotnie określone, jako osoby na rzecz których Prokurator wytoczył powództwo, potraktowano, jako uczestników niniejszego postępowania, podobnie jak iM. N. (1)określonego pierwotnie, jako pozwanego.
UczestnicyI. S.,P. S.iR. K.przyłączyli się do wniosku, natomiast uczestnikM. N. (1)wnosił o oddalenie wniosku, podnosząc przy tym, że w lokalu objętym żądaniem nie mieszka od 4 lat, lokal ten jest przedmiotem toczącego się postępowania o dział spadku po ojcu uczestnika i uczestnik oczekuje, że uzyska należną mu spłatę.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UczestnicyI. S.,P. S.iR. K.zamieszkują wspólnie w lokalu mieszkalnym położonym przyulicy (...)wW.. Wspólnie z nimi mieszka małoletni synP.iI.małżonkówS..R. K.jest matkąI. S.i jednocześnie siostrąM. N. (1). Wskazany lokal mieszkalny stanowił własność zmarłego w roku 2012 ojcaM. N. (1)iR. K.. Prawo do spadku po nim nabyliI. S.iM. N. (1)i w chwili obecnej toczy się z udziałem tych uczestników postępowanie działowe. /zeznania uczestnikówP. S.k: (28 – 29),I. S.k: (29 – 30),R. K.(k: 30 – 31),M. N. (1)(k: 46 – 47)/
Początkowo w lokalu mieszkalnym przyulicy (...)zamieszkiwał również uczestnikM. N. (1)wspólnie ze swoją żoną i córką. Po wyprowadzeniu się żony i córkiM. N. (1)zajął jeden pokój i czasami w nim nocował /zeznaniaP. S.k: (28 – 29,)M. N. (1)(k: 46 – 47/
Na przełomie 2014 i 2015 r. jeden z dwóch zamków znajdujących się w drzwiach wejściowych został wymieniony i uczestnik utracił swobodny dostęp do lokalu mieszkalnego. Uczestnik w dalszym ciągu dysponuje kluczem do jednego z zamków, w lokalu pozostały, nie posiadające wartości ekonomicznej, rzeczy osobiste uczestnika /zeznaniaM. N. (1)(k: 46 – 47) w powiązaniu z zeznaniami świadkaJ. S.(k: 28)/.
PomiędzyM. N. (1)i pozostałymi uczestnikami istnieje silny konflikt na tle majątkowym. Źródło tego konfliktu tkwi w pożyczce zaciągniętej przezM. N. (1), której zabezpieczeniem było przewłaszczenie lokalu mieszkalnego na zabezpieczenie spłaty udzielonej pożyczki. Pożyczka nie została spłacona przez pożyczkobiorcę, zaś uczestniczka ostatecznie doprowadziła do sądowego stwierdzenia nieważności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, pozbawiając wierzyciela możliwości zaspokojenia swej wierzytelności z przedmiotu zabezpieczenia i zamykając przed uczestnikiem możliwość zwolnienia się w ten sposób z długu. Ten stan rzeczy zrodził pomiędzyI. S.iM. N. (1)nieporozumienia, które ostatecznie przerodziły się w otwarty konflikt. Uczestników ponadto podzieliło toczące się aktualnie postępowanie w przedmiocie działu spadku po ojcuM. N. (1), w którym uczestnicy prezentują odmienne zapatrywania co do wartości, wchodzącego w skład spadku mieszkania i wysokości należnejM. N. (1)spłaty z tytułu działu spadku. /zeznaniaI. S.k: 30,R. K.(k: 30 – 31),M. N. (1)(k: 46 – 47)/
Podczas wizyty uczestnika w mieszkaniu w dniu 15 listopada 2016 r. doszło pomiędzy nim a pozostałymi lokatorami do awantury, zakończonej interwencją policji. W czasie zajścia uczestnik, będąc pod wpływem alkoholu, zachowywał się agresywnie w stosunku do swojej siostrzenicy i jej męża, został wyrzucony przez nich z lokalu, obezwładniony na korytarzu przezP. S.i dwóch sąsiadów i oddany w ręce policji. W wyniku zajściaP. S.doznał urazu skrętnego kręgosłupa,I. S.zaś skręcenia i stłuczenia palców lewej ręki /zeznania uczestnikówP. S.k: (28 – 29),I. S.k: (29 – 30),R. K.(k: 30 – 31), zeznania świadkaJ. S.k: (27 – 28), karty informacyjne(...)k: (3-4)/
Podczas zdarzeniaM. N. (1)kierował pod adresem pozostałych uczestników groźby pozbawienia życia, za co został prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym wydanym w dniu 7 października 2017 r. przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ wW.w sprawie IV K 204/17 na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności i orzeczono wobec niego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych na odległość mniejszą niż 100 m. przez okres 5 lat. /okoliczność przyznana/
Uczestnik od początku 2017 r. nigdy więcej w mieszkaniu przyulicy (...)się nie pojawił. /zeznania uczestnikówP. S.k: (28 – 29),I. S.k: (29 – 30)/
Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o wyszególnione wyżej zeznania świadkaJ. S.i częściowo zeznania uczestników. Zeznania świadkaK. P.(k: 27) nie wniosły niczego do sprawy poza potwierdzeniem faktu istniejącego pomiędzy uczestnikami długotrwałego konfliktu. Świadek nie pamiętał żadnych szczegółów zdarzenia z dnia 15 listopada 2016 r. Zeznania świadkaJ. S.Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Świadek prezentował bowiem obiektywny i niezaangażowany po żadnej ze stron konfliktu stosunek do sprawy, jego relacje oceniono z tego względu jako bezstronne i rzeczowe. Zeznania uczestnikówI. S.,R. K.iP. S.w zakresie przytaczanych przez uczestników przyczyn i przebiegu zdarzenia, jakie rozegrało się w dniu 15 listopada 2016 r., uznano za wiarygodne, w części zaś dotyczącej wspólnego korzystania z uczestnikiem z lokalu mieszkalnego i swobodnego dostępu do tego lokalu zeznania te odrzucono, jako nie zasługujące na wiarę, dając w tej części wiarę wersji prezentowanej przez uczestnika, o czym niżej.
Sąd zważył co następuje:
Stosownie doart. 11a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodziniejeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania. Poprzez członka rodziny rozumie się tu osobę najbliższą w rozumieniuart. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą (art. 2 pkt.1 ustawy). Przemoc w rodzinie oznacza natomiast jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt 1, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą (art. 2 pkt. 2 ustawy).
Przeprowadzone w sprawie dowody ponad wszelką wątpliwość wykazały istnienie silnego konfliktu pomiędzyM. N. (1)a członkami jego rodziny mieszkającymi w lokalu przyulicy (...). Istniejący konflikt o charakterze majątkowym, w świetle zasad doświadczenia życiowego, uwiarygodnia prezentowaną przez uczestników wersję, w której przedstawiają ich wzajemne stosunki jako nacechowane wrogością ze strony uczestnikaM. N. (1). Kierowanie gróźb karalnych wobecR. K.,I. S.i jej męża przezM. N. (1)potwierdza fakt prawomocnego skazania uczestnika wyrokiem nakazowym wydanym w sprawie IV K 204/17. Okoliczność powyższa została przyznana przez uczestnika, zgodnie zaś z treściąart. 229 k.p.c.okoliczności przyznane nie wymagają dowodu, jeśli przyznanie nie budzi wątpliwości. Z tego też względu – abstrahując od formy środka dowodowego, objętego wnioskiem Prokuratora /odpis poświadczony za zgodność z wydrukiem/ - wniosek o dopuszczenie dowodu w tym zakresie podlegał pominięciu, o czym orzeczono na podstawieart. 217 § 3 k.p.c.uznając, iż okoliczność ta została już wyjaśniona. W tym miejscu wskazać należy, że oddaleniu podlegał wniosek dowodowy Prokuratora o dopuszczenie dowodu z odpisu aktu oskarżenia wniesionego przeciwko uczestnikowi w sprawie VI K 204/17 na okoliczność popełnienia przez uczestnika przestępstwa zart. 190 § 1 k.k., (k: 46) z uwagi na to, że środek dowodowy nie był przydatny do stwierdzenia okoliczności objętej tezą dowodową. Po pierwsze fakt wniesienia aktu oskarżenia nie dowodzi popełnienia zarzucanego przestępstwa, co wynika z konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, po drugie zaś zgodnie z treścią odpisu aktu oskarżenia, uczestnikowi zarzucono w nim popełnienie przestępstwa kierowania gróźb karalnych w dacie o przeszło 19 wieków wcześniejszej, aniżeli ta, w jakiej opisywane przez uczestników zdarzenie miało miejsce (15 listopad 106 r. k: 44).
Mając powyższe na względzie przyjęto, że przejawy stosowania przemocy ze stronyM. N. (1)w stosunku do członków jego rodziny zamieszkujących w lokalu przyul. (...)zostały w niniejszej sprawie wykazane. Tym niemniej wniosek podlegał oddaleniu, jako, że obowiązek opuszczenia mieszkania przez sprawcę przemocy może zostać orzeczone wyłącznie w stosunku do osoby zajmującej lokal mieszkalny wspólnie z poszkodowanymi tą przemocą osobami najbliższymi, a w sprawie w istocie bezsporne było, że sprawca przemocy w lokalu tym nie przebywa. Rozbieżności pomiędzy wersjami przedstawionymi przezM. N. (1)i pozostałych uczestników dotyczyły wyłącznie początkowego momentu definitywnego opuszczenia mieszkania przez uczestnika.M. N. (1)wskazywał, że do lokalu nie ma dostępu od przeszło czterech lat, podczas gdy pozostali uczestnicy podnosili, że sprawca przemocy nie przebywa w lokalu od 15 listopada 2016 r. Niezależnie od tego którą z tych wersji należałoby uznać za odpowiadającą rzeczywistości, niewątpliwe jest to, że nawet przy uznaniu wersji prezentowanej przez uczestników za prawdziwą, w rozpoznawanej sprawie, już w chwili złożenia wniosku, nie zachodziła przesłanka w postaci wspólnego zamieszkiwania sprawcy przemocy z jej ofiarami w lokalu mieszkalnym stanowiącym przedmiot zgłoszonego żądania. W kontekście obiektywnych i przez to w pełni wiarygodnych w ocenie Sądu zeznań świadkaJ. S.(k: 27 – 28) wersja przedstawiona przezM. N. (1)uznana została za zgodną z prawdą.J. S.w złożonych przez siebie na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. zeznaniach wskazał (k: 28), że na długo przed incydentem, do jakiego doszło w dniu 15 listopada 2016 r., był świadkiem tego jak uczestnik rozwierca zamki w drzwiach wejściowych prowadzących do mieszkania. Na pytanie świadka dlaczego to robi uczestnik odpowiedział, że „zwariowały i nie chcą mnie wpuścić”. Świadek ponadto zapamiętał, jak uczestnicy zwracali się do niego z prośbą o zamek na wymianę. Powyższa relacja potwierdza zeznaniaM. N. (1), zgodnie z którymi uczestnik nie posiadał już okresie poprzedzającym zdarzenie z dnia 15 listopada 2016 r. dostępu do mieszkania, z powodu wymiany jednego z dwóch zamków w drzwiach wejściowych przez osoby w lokalu tym zamieszkujące (k: 46) i przeczy tym samym wersji prezentowanej przezI. S.,P. S.iR. K.o swobodnym dostępie uczestnika do lokalu do chwili obecnej. Koresponduje ponadto z twierdzeniami uczestnika co do przyczyn szeregu interwencji policji przeprowadzanych w lokalu przyulicy (...), według uczestnika przyczynami tymi były przeszkody ze strony lokatorów w dostępie uczestnika do mieszkania (k: 47). Za powyższą oceną przemawia również mało konsekwentny, chwiejny i przez to całkowicie nie przekonywujący charakter zeznańI. S., w części w jakiej świadek odpowiadała na pytania uczestnika dotyczące okoliczności towarzyszących wymianie zamka /zapis protokołu rozprawy z dnia 23 listopada 2017 r. 01:41:00 – 01:41:56/
Zwrócić uwagę należy, że zobowiązanie sprawcy przemocy w rodzinie do opuszczenia mieszkania wspólnie zajmowanego z osobą dotkniętą przemocą nie stanowi eksmisji. Jest to rozwiązanie tymczasowo regulujące sposób korzystania z lokalu, mające na celu uwolnienie ofiary przemocy od jej przejawów ze strony sprawcy zamieszkującego z ofiarą pod jednym dachem. Rozstrzygnięcie tego rodzaju nie wpływa na stosunki własnościowe i co istotniejsze nie kreuje sposobu korzystania z mieszkania w sposób definitywny i niezmienny, wprost przeciwnie w razie zmiany okoliczności postanowienie wydane w tym przedmiocie może być uchylone lub zmienione, co wynika wprost zart. 11a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że uczestnik od przeszło roku nie pojawił się ani razu w przedmiotowym mieszkaniu, w mieszkaniu tym nie ma żadnych jego wartościowych rzeczy a jedynym oczekiwaniem uczestnika w stosunku do toczącego się postępowania o dział spadku po jego ojcu, w skład którego mieszkanie wchodzi, jest uzyskanie od swojej siostrzenicy godziwej spłaty, co przemawia za brakiem po stronie uczestnika zamiaru powrotu do lokalu. Nadto jak ustalono wobec wymiany jednego z dwóch zamków do drzwi wejściowych uczestnik praktycznie nie posiada aktualnie możliwości wejścia do mieszkania bez zgody zajmujących je uczestników. Nadto warto podkreślić, że wobec uczestnika prawomocnie orzeczono zakaz zbliżania się do osób zamieszkujących w lokalu przyulicy (...)na odległość nie mniejszą aniżeli 100 m., na okres 5 lat, co daje wystarczającą gwarancję osobom dotkniętym przemocą, że uczestnik w przyszłości swojego zamiaru nie zmieni i wbrew woli pozostałych lokatorów w mieszkaniu przyul. (...)zapragnie zamieszkać.
Z tych też względów orzeczono o oddaleniu wniosku.