Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 390/16
Data wyroku: 2018-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 390/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 6 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwaG. L. (1), zam.ul. (...),(...)-(...) P.
G. L. (2), zam.ul. (...),(...)-(...) P.
K. L., zam.ul. (...),(...)-(...) P.
A. L., zam.ul. (...),(...)-(...) P.
przeciwko MiastuP.reprezentowanemu przez Prezydenta MiastaP.,Plac (...),(...)-(...) P.
- o zapłatę

I
Zasądza od pozwanego na rzecz:

1
powodówG. L. (1)iG. L. (2)kwotę 1.558.841,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty;

2
powodówK. L.iA. L.kwotę 1.558.841,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 grudnia 2014 roku do dnia zapłaty.

II
W pozostałym zakresie powództwo oddala.

III
Koszty niniejszego postępowania rozdziela stosunkowo między stronami obciążając nimi w 1/5 części powodów i w 4/5 częściach pozwanego i w związku z tym:

a
nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu od powodówG. L. (1)iG. L. (2)oraz od powodówK. L.iA. L.- z zasądzonego roszczenia kwoty po 10.000,-zł, a od pozwanego kwotę 80.000,-zł z tytułu nie uiszczonej opłaty sądowej;

b
zasądza od powodów na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu – z zasądzonego roszczenia – kwotę 842,07,-zł, a od pozwanego kwotę 3.368,27,-zł z tytułu wydatków poniesionych na przeprowadzony w niniejszej sprawie dowód z opinii biegłego.

c
zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 12.000,-zł z tytułu zwrotu poniesionego przez nich częściowych kosztów ich procesowego zastępstwa;

d
zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3.000,-zł z tytułu zwrotu poniesionego przez niego częściowego kosztu jego procesowego zastępstwa.

SSO Zofia Lehmann
Sygn. aktXII C 390/16

UZASADNIENIE
Wpozwiez dnia24 lutego 2016 roku, który doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynął w dniu29 lutego 2016 roku, działający przez pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, powodowieG. L. (1),G. L. (2),K. L.iA. L.reprezentowani przez powodaG. L. (1)skierowali p-ko pozwanemuMiastuP.żądanie:
-zasądzenia od niego na ich rzecz kwoty3.863.000,- złz ustawowymi odsetkami od dnia3 grudnia 2014 rokudo dnia zapłaty,
-zasądzenia od niego na ich rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania - wg norm przepisanych,
nadto:
-przeprowadzenia rozprawy pod ich nieobecność,
-wydania wyroku zaocznego zaopatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności - w razie zaistnienia ku temu przesłanek ustawowych,
nadto:
-przeprowadzenia zawnioskowanych przez nich dowodów,
nadto:
-zwolnienia ich od ponoszenia kosztów niniejszego postępowania – w całości.
Na tego poparcie:
-przedstawili stan faktyczny w obszarze prawa własności związanych z tym sporem nieruchomości,
-podali zmiany ich przeznaczenia w związku z uchwaleniem w dacie17kwietnia 2012 rokuprzezRadę MiastaP.miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i straty, jakie w związku z tym ponieśli,
-przedstawili treść korespondencji, jaką w związku z tym prowadzili w2014 rokuz pozwanym,
-przedstawili swój pogląd prawny wiążący się z ich roszczeniem objętym niniejszym postępowaniem.
-podali podstawy stojące u podstaw wysokości tego roszczenia,
-podali podstawy stojące u podstaw żądanych przez nich odsetek od ww kwoty w zakresie ich terminu,
-przedstawili motywację stojącą u podstaw ich wniosku o zwolnienie ich od ponoszenia kosztów niniejszej sprawy (k. 1 – 7 akt).
Postanowieniem wydanym w tej sprawie w dniu2 czerwca 2016 rokuwniosek ten podległ uwzględnieniu w całości (k. 103 akt).
W reakcji na powyższe pozwanyMiastoP., działający przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, złożył wSądzie Okręgowym w Poznaniuw dniu28 czerwca 2016 rokudatowaną na dzień23 czerwca 2016 roku odpowiedź na pozew, w treści której wniósł:
-o oddalenie powództwa powodów w całości,
-o zasądzenie od nich na jego rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztu jego procesowego zastępstwa – wg norm przepisanych,
nadto:
-przeprowadzenia rozprawy także pod nieobecność jego lub jego pełnomocnika,
nadto:
-przeprowadzenia zawnioskowanych przez niego dowodów.
W motywacji zaprezentowanego stanowiska:
-zakwestionował roszczenie powodów zarówno co do zasady, jak i co do wysokości,
-zaprzeczył temu, jakoby spełnione zostały przesłanki określone w unormowaniu prawnym, na które powołali się domagając się od niego odszkodowania,
-zaprzeczył temu, jakoby po ich stronie istniała szansa na realizację w spornych nieruchomościach powoływanej przez nich inwestycji; także, by wykazali podjęcie przez nich jakichkolwiek inicjatyw w tym kierunku
-podkreślił, iż zaistnienie wskazywanej przez nich uchwały w żaden sposób nie uniemożliwia, ani istotnie nie ogranicza im dotychczasowego sposobu korzystania z nich,
-pokreślił, iż posiadana przez nich decyzja o warunkach ich zabudowy nie uwzględnia wszystkich powodów,
-zakwestionował także termin domagania się przez nich odsetek od żądanej kwoty (k. 170 – 177 akt).
W procesowym piśmie z dnia18 sierpnia 2016 roku, które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu29 sierpnia 2016 roku(k. 199 – 204 akt) powodowie podtrzymali swoje stanowisko w tej sprawie zmieniając je tylko poprzez:
-w zakresie zwrotu kosztów niniejszego postępowania – domaganie się także od pozwanego zwrotu kosztu jego procesowego zastępstwa,
-w zakresie żądania odsetek – domaganie się ich od4 grudnia 2014 rokudo dnia zapłaty.
W procesowych pismach:
-powodowie: z dnia15 kwietnia 2016 roku, które doSądu Okręgowego wPoznaniuwpłynęło w dniu20 kwietnia 2016 roku(k. 274 akt),
-pozwany: z dnia20 kwietnia 2016 roku, które doSądu Okręgowego wPoznaniuwpłynęło w dniu24 kwietnia 2016 roku(k. 276 b- 277 akt),
ustosunkowali się do opinii opracowanej w niniejszej sprawie.
Na rozprawach wyznaczonych w dniach12 września 2016 roku(k. 211 akt)26 października 2017 roku(k. 318 akt) strony podtrzymywały swoje stanowiska.
Ustalenia stanu faktycznego:
A.(...)związanymi z niniejszym postępowaniem są:

     1.działki o ewidencyjnych numerach

(...)
położone w obrębie

C.
,; przyulicy (...)w

P.
(pierwsza i druga) oraz przyul. (...)

      w

P.(trzecia), o powierzchniach odpowiednio
    0.0292 ha,
    0.1772 ha,
    0.1465 ha, o oznaczeniu
    BP(zurbanizowane tereny niezabudowane). Ich współwłaścicielami w udziałach równych po
    ½części są na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej powodowie

A. L.
i

K. L.
oraz

G. L. (2)
i

G. L. (1)-w wyniku umów sprzedaży zawartych przez nich w roku
    2004i w roku
    2006z

P. S.;posiadają one obciążenia – objęte są księgą wieczystą prowadzoną dla nich przez
    Sąd RejonowyP. (...)w

P.
o numerze

(...)
(k. 61 – 100 akt).
2. działka onumerze ewidencyjnym (...), położona w obrębieC.; przyul. (...)wP., o oznaczeniuBP(zurbanizowane tereny niezabudowane); o powierzchni927 m.kw.Jej współwłaścicielami w udziałach równych po ½ części są na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej powodowieA. L.iK. L.orazG. L. (2)iG. L. (1)w wyniku umowy sprzedaży zawartej przez nich w2008 roku zpozwanym; posiada ona obciążenia – objęta jest księgą wieczystą prowadzoną dla niej przezSąd RejonowyP. (...)wP.o numerze(...)(k. 47 – 60 akt).
B. W obrazie planistycznym - ich historia wygląda następująco:
-Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałąRady MiejskiejP.z dnia2 grudnia 1994 rokuo oznaczeniu(...)obowiązywał do31 grudnia 2003 roku– zgodnie z jego zapisami były one położone na terenie oznaczonym symbolemII.MA1.m1stanowiącymstrefę pośredniego intensywnego zagospodarowania mieszkaniowego i produkcyjno-magazynowego,; rejon o przewadze funkcji osiedli mieszkaniowych, wielorodzinnych; teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wysokiej.
-W okresie od dnia1 stycznia 2004 rokudo dnia1 lipca 2012 rokumiała tam miejsce tzw. luka planistyczna, co oznaczało, że nie obowiązywał tam powyższy plan – ich przeznaczenie stosownie do normyart. 154.2ustawy ogospodarce nieruchomościamiw takiej sytuacji określa się na podstawiestudium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminylubdecyzji o warunkach zabudowy; a zabudowa danej nieruchomości możliwa jest po jej uzyskaniu stosownie doart. 61.1ustawyo planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl takiegostudiumzatwierdzonego uchwałąRady MiastaP.z dnia23 listopada 1999 rokuo oznaczeniu(...)zmienionym jej uchwałą z dnia10 lipca 2003 rokuo oznaczeniu(...)– położone były one na terenie oznaczonym symbolemII.Mstanowiącympreferowane dla skoncentrowanej funkcji mieszkaniowej w strefie pośredniej miasta.
-W oparciu o uchwałęRady MiastaP.z dnia18 stycznia 2008 rokuo oznaczeniu(...)-Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miastaP.usytuowane były one w podstrefieD1.(P.,Ł.,R.,Z.) na terenieprzewidzianym pod budowę blokową, wymagającym rehabilitacji,oznaczonym symbolemM1/sw(tereny zabudowy średniowysokiej, mieszkaniowej wielorodzinnej, blokowej, kwartałowej z usługami podstawowymi).
-Z dnia17 kwietnia 2012 rokupochodzi miejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoOsiedle (...)zatwierdzony uchwałąRady MiastaP.o oznaczeniu(...), który wszedł w życie z dniem1 lipca 2012 roku –według jego zapisów znalazły się one na terenie oznaczonym symbolem2Ustanowiącymtereny zabudowy usługowej(opinia biegłej sądowej z dziedziny nieruchomościB. H.; k. 23 – 36 akt).
C. Opisane nieruchomości stanowią zwarty teren inwestycyjny; uzbrojone są w sieci infrastruktury technicznej w postaci: wodociągowej, kanalizacyjnej, energii elektrycznej, gazowej; ciepłowniczej i teletechnicznej.
-Decyzją z dnia1 czerwca 2006 rokuo pozwoleniu na budowę/rozbiórkę o numerze(...)Prezydent MiastaP.zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę parkingu strzeżonego przyul. (...)wP.na ww działkach onumerach ewidencyjnych (...)- dla powodówG. L. (1)iK. L.prowadzących aktywność gospodarczą podfirmą Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe (...). Sytuacja ta nadal ma miejsce; ich wykorzystanie w powyższym celu nie zmieniło się – przy wjeździe na ten parking zorganizowano nawierzchnie utwardzone z kostki betonowej; w pozostałej jego część nie mają one tego charakteru; jest tam naziemne oświetlenie; miejsca postojowe są wydzielone i oznaczone. Pozostała ich część wraz z w/opisana działką onumerze ewidencyjnym (...)porośnięta jest zieloną roślinnością, głównie trawą i trzema drzewami.; nie jest zagospodarowana. Na działce onumerze ewidencyjnym (...)usytuowany jest drewniany budynek na podwalinie betonowej, w którym urzęduje dozorca cyt. parkingu (k. 79 – 180 akt; opinia j.w.).
1.Bezpośrednio przed uchwaleniem i wejściem w życie wspomnianego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z2012 roku– nieruchomości te objęte były dwoma decyzjamiPrezydenta MiastaP.:
-z dnia3 czerwca 2009 rokuo oznaczeniu581/09ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo-usługowego – objęła ona działki o ewidencyjnych numerach(...)z arkusza7obrębuC., położone wP.przyul. (...)(k. 43 – 46 akt).
-z dnia5 stycznia 2010 rokuo oznaczeniu11/10ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na kondygnacji parterowej oraz wbudowanym parkingiem – objęła ona działki o ewidencyjnych numerach(...)z arkusza7obrębuC.,położone wP.naul. (...). Decyzja ta wydana była na rzeczL. S.– decyzją z dnia17 lutego 2010 rokuo oznaczeniu sprawyUA.IV.(...)- (...)Prezydent MiastaP.przeniósł ją na powodówG. L. (1)orazK. L.(k. 37 – 42 akt).
D. W przyczynowym związku z treścią eksponowanego przez powodów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pociągającego za sobą zmianę przeznaczenia ww nieruchomości i ustalającego warunki jej zabudowy – obniżyła się ich wartość o kwotę3.117.698,- zł.W tak ukształtowanych realiach zwrócili się oni do pozwanego o wypłatę na ich rzecz stosownej kwoty tytułem odszkodowania – wymieniona między nimi na tym podłożu korespondencja nie przyniosła rozwiązania tej sytuacji (opinia j.w.; k. 14 – 22 akt).
Naprowadzony stan faktyczny znalazł oparcie w treści:
-dokumentów z k. 14 – 22 (korespondencja stron), 23 – 46. 179 - 180 (uchwały i decyzje), 47 – 100 (odpisy ksiąg wieczystych),
-opinii opracowanej przez biegłą sądową z dziedziny nieruchomościB. H.z k. 226 – 268, 294 – 297, 306 – 307, 310 – 311 akt.
Analiza i ocena zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego:
W jego skład w przedmiotowym procesie weszły dokumenty i to zarówno o charakterze urzędowym, jak i o charakterze prywatnym oraz opinia biegłej z dziedziny nieruchomości.
A.O dokumentach urzędowych ustawodawca wypowiada się w normieart. 244 k.p.c.stanowiąc, że…sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone…(par.1), co odpowiednio stosuje się do…sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organy pozarządowe w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publiczne…(par.2) – w niniejszej sprawie były nimi orzeczenia administracyjne oraz odpisy ksiąg wieczystych.
-Z koleiart. 245 k.p.c.postanawia, że…dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie…-objęły one pozostałe zaliczone wyżej w poczet dowodów.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości określone zostały odpowiednio w normachart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.– żadna ze stron przy udzialeart. 232 k.p.cz tego nie skorzystała; brak też było potrzeby wszczynania takiej inicjatywyz urzędu.
B. W szeregu spraw zachodzi konieczność skorzystania z nie posiadanych przez sąd wiadomości specjalnych – taka zaistniała i w przedmiotowym procesie koncentrując się na dziedzinie związanej z nieruchomościami. Dlatego też wniosek co do tego zgłoszony w jego przebiegu przez powodów na bazieart. 232 k.p.c,art. 6 k.p.c.orazart. 278 par. 1 k.p.c.podległ uwzględnieniu. Do jej sporządzenia z tezą dotyczącą ustalenia czy uchwalenie w/opisanego miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego wpłynęło na obniżenie wartości spornych nieruchomości i ewentualną tego skalę oraz czy w tym aspekcie znaczenie miały wydane na ich rzecz decyzje o warunkach ich zabudowy zaangażowano biegłą sądowąB. H.–jej opinie i to zarówno zasadnicza, jak i uzupełniające miały kluczowe znaczenie dla wyniku tego sporu w tym zakresie. Wymagały, więc, dokładnego zbadania i to w dwu płaszczyznach: procesowej i merytorycznej.
-W pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymagało, że zostały one i to w każdej jej odsłonie zakwestionowana przez pozwanego, w efekcie czego wnosił on o ich pominięcie przy ocenie roszczenia powodów. Zredagował on co do =ich treści szereg zarzutów – a ustosunkowanie się przez nią do nich w żadnej mierze go nie zadowoliło.
1. Ww nie została – wbrew jego życzeniom - przesłuchana w związku z nimi na rozprawie; za czym przemówiło szereg okoliczności:
-Została ona dwukrotnie zobowiązana do ustosunkowania się do nich, a więc poza granicami zastrzeżeń pozostawało, że miał on możliwość wyrażenia swojego poglądu w płaszczyźnie jej ustaleń – przy czym akcentacji wymagało, że drugie jego pismo z tego zakresu nie zawierało w swojej treści innych zarzutów, aniżeli pierwsze z nich. W tych okolicznościach – przy braku wykazania przez niego przekonywującej motywacji tego konieczności – prowadziłoby to tylko do przedłużenia tego postępowania. To do sądu należy decyzja, jaka powinna być forma reakcji biegłego na wątpliwości stron – a więc czy zasadne jest jego przesłuchiwanie na rozprawie czy wystarczającym będzie udzielenie przez niego pisemnej odpowiedzi co do tego.
-Nie jest też już obowiązującym kiedyś w takich realiach pogląd, jakoby nie wzywanie biegłego na rozprawę stanowiło o naruszeniu zasady bezpośredniości. Dotyczyło to bowiem wcześniejszego orzecznictwa z lat60 – ych i 70 – ych XX wieku–tymczasem już w wyroku z dnia17 grudnia 1999 roku(II UKN 273/99,(...)i US 2001, nr 8, p. 284)Sąd Najwyższystwierdził, że dokonanie czynności sformułowanych w normieart. 286 k.p.c.pozostawione jest uznaniu sądu; także w literaturze (por. Komentarz. Kodeks Postępowania Cywilnego, Postępowanie rozpoznawcze. Pod red. T. Erecińskiego, Lesis Nexis. Warszawa 2012, s. 1196) uznano, że normaart. 286 k.p.c.mieści się w obszarze przede wszystkim jego uprawnień. Poparciem tego jest stanowisko wyrażane w doktrynie, że wielokrotnie wystarczające jest sporządzenie i złożenie opinii uzupełniającej wyłącznie w formie pisemnej (por. Kodeks Postępowania Cywilnego pod red. M. Manowskiej, LexisNexis, Warszawa 20011, s. 561). W tym świetle przyjąć należało, że - mając na względzie wykładnię przepisówart. 286 k.p.c.,art. 6 k.p.c.iart. 278 par. 1 k.p.c- wolą ustawodawcy było pozostawienie sądowimożliwościzażądania wyjaśnień w formie ustnej, co w przywołanym przepisie determinuje słowomożewytrącające po jego stronie taki imperatyw działania. Wpływ na to miał również fakt, że – o czym niżej – analizowaną opinię oceniono jako pozbawioną niejasności, wewnętrznych sprzeczności; nie była też ona niepełna; jej wnioski nie były nielogiczne bądź nasuwające wątpliwości; a jej pisemne uzupełnienie nie stanowiło o eliminacji mankamentów opinii zasadniczej, ile rozwiewało zastrzeżenia zredagowane do niej przez pozwanego czyniąc je nieuzasadnionymi. Dodatkowo należało wskazać, że na gruncie regulacji postępowania cywilnego, do sądu należy podejmowanie ostatecznych decyzji o przeprowadzeniu dowodu i jego zakresie – i to w konkretnych okolicznościach danej sprawy przy dbałości o sprawność postępowania. Pokreślenia wymagało także, że specyfika takiego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii podlega jego kontroli sądu, nie posiadającego wiadomości specjalnych, i to w istocie z punktu widzenia jej zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Takie więc kryteria są wystarczające dla uznania pozytywnego stosunku do niej (por. wyrok SN z 7 kwietnia 2005 roku, II CK 572/04; LEX nr 151650). Stąd prezentowanie przez stronę dezaprobaty dla niej – z racji jej niekorzystnych wyników co do jej interesu w konkretnej sprawie – nie jest wystarczającym czynnikiem dla uwzględnienia takiego wniosku i prowadzenia postępowania tak długo, aż dojdzie do odwrócenia tej sytuacji. Skoro, więc, opracowane w tej sprawie odpowiadały postawionej im tezie; są zupełne, jasne i przekonywujące – to ocena ich przydatności dla przyjęcia stanowiska co do zasadności rozpatrywanego w tej sprawie roszczenia musiała być pozytywna.(por. wyrok SN z 21 listopada 1974 roku, II CR 638/74, OSP 1975/5/108; postanowienie SN z 3 września 2008 roku, I UK 91/08; LEX nr 785520).
3.Zgodnie z wyżej zaprezentowanym stanowiskiem - powstałe w tym postępowaniu przyjęto za odpowiadające w/zacytowanym kwalifikacjom. Jej autorka wyraźnie i zrozumiale przedstawiła podstawy i motywy prowadzące do zawartych w nich wniosków; w tym sposób i metody przeprowadzonych przez nią badań; materiały, na których się oparła – w równie jednoznaczny i kategoryczny sposób odparła i wyeliminowała sprecyzowane do niej przez pozwanego zarzuty. Co więcej - przy tych rozważaniach nie można było stracić z pola uwagi tego, że miały one wyłącznie charakter polemiczny powołując się na bliżej nie określone kwestie odnoszące się do ogólnych poglądów opartych na przypuszczeniach i subiektywnej innej ich ocenie. Tymczasem to biegli decydują o zastosowanej przez nich w realizowanej opinii metodzie; posłużeniu się danymi materiałami; dodać trzeba, że działają oni w oparciu o przedstawione im dokumenty, własną wiedzę oraz ich doświadczenie. Ich zadaniem – prócz ww kwestii – jest jednoznaczne, przekonywujące zobrazowanie i uzasadnienie przyjętych w niej konkluzji oraz drogi prowadzącej do ich zbudowania i wyprowadzenia.
C.W świetle powyższego i w kontekście unormowań prawnych mających zastosowanie w tej sprawie, w tymart. 233 k.p.c.– w tym wobec nie kwestionowanego i znajdującego oparcie w zgromadzonym w tej sprawie materiale dowodowym stanu faktycznego – nie było potrzeb przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego; w tym, o czym wyżej, przesłuchiwania cyt. biegłej sądowej czy stron.
Zważeniu podległo, co następuje:
Powództwo powodów zasługiwało na uwzględnienie co do zasady i w znaczącej części co do wysokości – tezę tę należało uznać za udowodnioną w obliczu analizy i oceny zebranego w tej sprawie materiału dowodowego, przywołanych unormowań oraz przedstawionego rozumowania.
A. Treść normyart. 36.1 punkt 1ustawyo planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymstanowi, że…jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, jej właściciel albo użytkownik wieczysty może…żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę… Oparcie więc, jak w niniejszej sprawie, roszczenia o powyższe unormowanie wymaga poczynienia ustaleń i zrealizowania się przesłanek w postaci:
a.posiadania do określonej nieruchomości ww tytułu prawnego,
b. uchwalenia miejscowego planu,
c. uniemożliwienia lub ograniczenia korzystania z niej w określony sposób lub w ramach dotychczasowego przeznaczenia,
d.poniesienia rzeczywistej szkody,
e. związku przyczynowego między nią, a powyższym.
Jednocześnie zaznaczenia wymagało – co podnosił pozwany - iż stosownie do dyspozycjiart. 6 k.c.ciężar ich udowodnienia spoczywał w niniejszej sprawie na powodach wywodzących z tego skutki prawne. Zgodnie, bowiem, z nim i z powszechnym poglądem przyjętym w judykaturze obowiązującą jest podstawowa reguła rozkładu ciężaru dowodu (w rozumieniu materialnoprawnym) w sporze cywilnoprawnym wskazująca przede wszystkim to, kogo obciążają następstwa niepowodzenia takich inicjatyw – tym samym…za prawdziwe mogą być przyjęte tylko te fakty, które zostaną udowodnione przez stronę obciążoną ciężarem ich dowodzenia, zaś pominięte powinny zostać te fakty, które przez stronę obciążoną obowiązkiem dowodzenia nie zostały wykazane…(por. wyrok SA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 roku, I ACa 1163/12,(...)nie może, bowiem, ona liczyć na to, że obowiązek ten przejmie na siebie inna strona lub organ prowadzący dane postępowanie – sytuacje, gdy zostaje on dopuszczonyz urzędunależą do wyjątków (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 18 lutego 195 roku, I ACa 1425/14, Legalis nr 121946). Przedstawiciele doktryny wskazują – ponadto – iż…rzeczą sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia ich twierdzeń i wykrywania środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też przeprowadzanie z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy…(art. 227 k.p.c.iart. 232 k.p.c.;por. K. Pietrzykowski – Kodeks cywilny. Komentarz. tom I, wyd. 8, 2015 rok, Legalis; wyrok SN z dnia 7 listopada 2007 roku, II CSK 293/07, Legalis 162518).
Przyjęte rozstrzygnięcie tego sporu wskazało, że – wbrew sugestiom pozwanego – powodowie uczynili temu zadość.
1. Poza kwestią pozostawało udowodnienie przez nich posiadania prawa własności do spornych nieruchomości oraz podjęcia w2012 rokuprzezRadę MiastaP.uchwały o związanym z tym sporem planie miejscowego zagospodarowania – nie było to kwestionowane; wprost zresztą wynikało ze złożonych przez nich w przebiegu tego procesu i nie podważonych przez pozwanego dokumentów.
2. Poza kwestią pozostawał też – nie zaprzeczany przez nich - fakt, że ich część wykorzystywana była i jest na strzeżony parking w oparciu o w/opisaną decyzję; że posadowiony tam jest drewniany budynek na podwalinie betonowej dla dozorującego go. Okoliczność ta – poza tym – wynikała z ich oględzin przeprowadzonych przez w/w biegłą sądową przy okazji opracowywania przez nią opinii zleconej jej w tym postepowaniu; tym samym wątpliwości zgłaszane w tej płaszczyźnie przez pozwanego (iż powodowie nie ujawnili tego; że konieczne jest ich przesłuchanie w związku z tym) okazały się bezzasadne i niczym nie poparte.
-Z materiału dowodowego tej sprawy wynikał też jednoznacznie fakt dysponowania przez nich dwoma w/opisanymi decyzjami o warunkach ich zabudowy.
I.Wart. 4.1cyt. ustawy zredagowane zostało, że…ustalenie przeznaczenia danego terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego…– w jegoust. 2, iż…w przypadku jego braku określenie tego następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o tej lokalizacji…(pkt. 1), asposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy innych inwestycji…w drodze decyzji o warunkach zabudowy…(pkt. 2).W ścisłym kontekście z tym pozostaje regulacja objętaart. 6.1tej ustawy stwierdzająca, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi prawnymi regulacjami, sposób wykonywania prawa własności określonej nieruchomości - w realiach niniejszej sprawy szczególne znaczenia ma treść jegoust. 2, z której wynika, iż zagwarantowane jest…prawo każdego, w granicach zakreślonych prawnie, do zagospodarowania terenu, do którego dysponuje tytułem prawnym zgodnie z warunkami sprecyzowanymi w ww planie lub w ww decyzji,,, z ograniczeniem tego w okolicznościach…naruszających chroniony prawem interes publiczny lub osób trzecich…(pkt. 1) albo…własny przy udziale w tym terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych…(pkt. 2). Nie można, więc, w odniesieniu do tego stracić z pola widzenia normyart. 140 k.c.definiującej prawo własności i wynikające z niego uprawnienia do korzystania z nieruchomości w określony sposób, zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
-Z kolei zgodnie z normąart. 87.3cyt. ustawy – obowiązujące w dniu jej wejścia w życie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed datą1 stycznia 1995 rokuzachowały moc do czasu uchwalenia nowych – jednak bez przekroczenia daty1 stycznia 2003 roku.Jednocześnie jednakSąd Najwyższyw wyroku z dnia8 stycznia 2009 rokuwypowiedział się, że nie jest tak, by automatycznie z tą datą tereny te zmieniały swoje dotychczasowe przeznaczenie ((I CNP 82/08, Biuletyn SN 2000/5/10).
II. Zatem - analiza i interpretacja powyższych unormowań bezpośrednio prowadziła do budowy poglądu o tym, że wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego indywidualna decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania danego terenu przesądzała o jego przeznaczeniu do czasu uchwalenia nowego. Przyjęcie innego zapatrywania, w świetle powyższego, naruszałoby zasady logiki i ratio legis przywołanych regulacji - w tym zawartej wart. 63.3ww ustawy ustanawiającej, że decyzja taka może wywoływać skutki wypływające z jejart. 36.
-Ekspozycji – zwłaszcza na gruncie opozycji prezentowanej w tym sporze przez pozwanego wobec objętego nim roszczenia powodów – wymagało, że ocena tego czy dana nieruchomość nie może być wykorzystywana w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem opierać się musi nie tylko na uprzednim jej faktycznym wykorzystywaniu (w analizowanym przypadku jako parking), ale także na potencjalnych możliwościach w tym zakresie. Pojęcie to, bowiem, mieści w sobie szanse na realizację określonych projektów czy zamierzeń i nie ogranicza się do sytuacji, w których właściciel (użytkownik wieczysty) podjął konkretne inicjatywy faktyczne czy prawne prowadzące do tego celu. Na równi, więc, traktować należy dotychczasowe faktyczne korzystanie z niej z możliwym; pogląd ten znalazł wyraźne odzwierciedlenie w orzecznictwie (por. wyroki SN z dnia 9 września 2015 roku, IV CSK 754/14; z dnia 19 grudnia 2006 roku , V CSK 332/06,; z dnia 8 stycznia 2009 roku, I CNP 82/08; z dnia 9 września 2009 roku, V CSK 46/09; z dnia 5 lipca 2012 roku, IV CSK 619/11; z dnia 9 kwietnia 2015 roku, II CSK 336/14).
W kontekście z tym zarzuty stawiane powodom przez pozwanego okazały się nieuzasadnione.
a. Przede wszystkim nie miał żadnego znaczenia fakt, że opisane decyzje o warunkach zabudowy wydane zostały tylko na rzecz powodówK. L.orazG. L. (1), skoro rozważane w tym postępowaniu uprawnienie dotyczy właścicieli/użytkowników wieczystych danych nieruchomości, a taki status w odniesieniu do spornych – prócz nich – posiadają powódkiG. L. (2)orazA. L..
b. Równie nietrafny – wobec powyższego - okazał się sformułowany przez niego zarzut o tym, że posiadanie powyższych decyzji o warunkach zabudowy nie determinuje możliwości zyskania decyzji o zezwoleniu na budowę. Pogląd ten wzmacniał fakt, że zyskując je powodowie spełnić musieli warunki wymienione wart. 61.1powoływanej ustawy.
c. Chybiony okazał się też jego argument dotyczący nie podjęcia przez nich na tym tle jakichkolwiek działań .
III. Zastanawiając się – na bazie przedstawionych rozważań – czy podjęcie przezRadę MiastaP.w dniu17 kwietnia 2012 roku uchwały o oznaczeniu(...)zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoOsiedle (...)uniemożliwił powodom realizację w spornych nieruchomościach inwestycji przewidzianej w w/opisanej decyzji o warunkach jej zabudowy z dnia5 stycznia 2010 roku– dochodzi się do odpowiedzi twierdzącej. W stosunku do nich, bowiem, wprowadziła ona szereg ograniczeń:
-przede wszystkim zmianie podległo ich przeznaczenie zzabudowy mieszkalnejna zabudowęusługową;
-zmniejszono ilość kondygnacji nadziemnych i wysokość budynku,
-zmniejszono wskaźnik intensywności zabudowy oraz minimalną wielkość powierzchni biologicznie czynnej (tabela nr 2 – k. 19 opracowanej w tej sprawie opinii).
1. W tak ukształtowanej rzeczywistości spokojnie można było wyprowadzić konkluzję o tym, że zmiany te są źródłem poniesienia powoływanej przez nich szkody wyrażającej się spadkiem wartości ich nieruchomości związanym z powyższym i niemożnością realizacji w całości wskazanej we wspomnianej decyzji o warunkach zabudowy inwestycji; a więc za udowodnione uznać należało spełnienie się w/w przesłanki w postaci związku przyczynowego.
-Zgodnie z treściąart. 37.1 zd. 2powołanej ustawy…obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu jej wykorzystywania przed jego uchwaleniem…- jegoust. 11decyduje natomiast o zastosowaniu do ustalenia tych zasad przepisówustawy ogospodarce nieruchomościami.
-Kierując się treścią przepisuart. 363 par. 2 k.c.przyjąć należało, że …jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu wysokość odszkodowania powinna być ustalona wg cen z daty jego ustalania…Porównanie wskazanych wartości w niniejszej sprawie oparto o opracowane w jej trakcie przez biegłą sądowąB. H.opinie, do których w każdym ich aspekcie ustosunkowano się w wyższej partii tego uzasadnienia. I tak wartość spornych nieruchomości sprzed obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z2012 rokumiała poziom kwoty7.928.439,- zł,a ich wartość po tym miała poziom kwoty4.810.741,- zł- różnica między nimi to kwota3.117.698,- zł.
Biorąc pod uwagę wysokość udziałów powodów w prawie własności spornych nieruchomości i panujące w związkach powodówG. L. (2)zG. L. (1)oraz powodówA. L.iK. L.ustrojów ustawowej wspólności majątkowej – orzeczono na ich rzecz kwoty po1.558.841,-zł przy oddaleniu ich żądań ponad nie.
(punktIiIIwydanego w tej sprawie wyroku)
B. Orzeczenie o odsetkach – w roszczeniach takich, jak w niniejszej sprawie – determinowane jestart. 37.9.powołanej ustawy, zgodnie z którym…wykonanie obowiązku z jejart. 36 ust. 1 – 3powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, chyba, że strony postanowiły inaczej.Skoro, wiec, wniosek taki pozwanemu powodowie zgłosili w dacie2 czerwca 2014 rokuto – przy uwzględnieniu dyspozycjiart. 112 k.c.– upłynął on w dniu3 grudnia 2014 roku,a więc od4 grudnia 2014 rokupozostaje on w opóźnieniu.
(punkt I i II wydanego w tej sprawie wyroku).
Koszty niniejszego postępowania:
W niniejszej sprawie w ich skład weszła opłata sądowa (100.000,- zł), wydatki na poniesiony w tej sprawie dowód z opinii biegłego (4.210.34,- zł) oraz koszt procesowego zastępstwa stron (15.000,- zł).Rozstrzygnięcie o nich oparte zostało o wynik tej sprawy i dlatego rozdzielono je proporcjonalnie obciążając nimi w4/5częściach pozwanego i w1/5części powodów – prawnym wsparciem rozstrzygnięcia o nich były unormowaniaart. 108 par. 1 k.p.c.;art. 98 par. 1 i par. 2 k.p.c.,art. 100 k.p.c.; ustawy z dnia28 lipca 2005 rokuo kosztach sądowych w/s cywilnych; rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015 rokuw sprawieopłat za czynności radców prawnych; rozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia22 października 2015 rokuw sprawie opłatza czynności adwokackie.
(punkt III wydanego w tej sprawie wyroku)
(-) Zofia lehmann
Z. Odnotować.
Odpis wyroku plus uzasadnienie proszę doręczyć pełn. pozwanego
Proszę przedłożyć za 14 dni
Pn. dn. 9 marca 2018Z.lehmann