Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1336/17
Data wyroku: 2017-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.97§1,98§1 i 2,art. 100 ustawy z 29.08.1997 r. ordynacja podatkowa

Sygn. akt VI U 1336/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:M. S. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 23 czerwca 2017 r., numer(...)
w sprawie:M. S. (1)
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
z udziałemK. S.,J. S.,M. R.,K. P.,M. S. (2)iB. S.
o przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek

1
oddala odwołanie,

2
zasądza od odwołującegoM. S. (1)na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.kwotę 600 (sześćset)zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r. (nr(...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił wysokość zobowiązań zmarłego w dniu(...)r. płatnikaC. S.na dzień otwarcia spadku na łączną kwotę 2855,47 zł i orzekł, żeK. S.,J. S.,M. R.,K. P.,M. S. (2),B. S.iM. S. (1)ponoszą solidarnie odpowiedzialność jako spadkobiercy.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósłM. S. (1)wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie o braku odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego, ewentualnie ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, która ureguluje kwestiew sposób właściwy zgodny ze stanem faktycznym tj. orzeknie o przeniesieniu odpowiedzialności za długi zmarłego w sposób odpowiadający wysokości udziałóww dziedziczonym majątku, ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o dział spadku. Decyzji zarzucono naruszenie art. 100, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, naruszenie i niewykonanie obowiązku poinformowaniao zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości złożenia ostatecznych wniosków dowodowych oraz zebranie w sprawie niekompletnego materiału dowodowego. Nadto, wskazano, iż zostało zainicjowane w dniu 15 maja 2017 r. postępowanie o dział spadkui zniesienie współwłasności po zmarłymC. S..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił, co następuje:
C. S.prowadził działalność gospodarczą i z tego tytułu był płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. W dniu(...)r.C. S.zmarł. Organ rentowy stwierdził zaległość z tytułu należnych składek w łącznej kwocie 2855,47 zł.
Bezsporne.
Spadek poC. S.na podstawie ustawy nabyli żonaK. S.w 1/4 części spadku oraz zstępni:M. R.,K. P.,M. S. (1),B. S.,J. S.iM. S. (2)– każde z nich w 1/8 części spadku.
Dowód: akta organu rentowego – prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku k. 15.
W dniu 15 maja 2017 r. został złożony wniosek o zniesienie współwłasności i dział spadku po zmarłymC. S..
Dowód: akta sądowe – poświadczona kserokopia wniosku k. 5.
Powyższe okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których wiarygodność nie była kwestionowana.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy organ rentowy prawidłowo przeniósł odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek na odwołującego –M. S. (1). W niniejszej sprawie spór dotyczył jedynie kwestii o charakterze prawnym - stan faktyczny sprawy nie był między stronami sporny.
Na zasadzieart. 31 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychdo należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio między innymi:art. 97 § 1, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 7 i art. 100 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W myślart. 97 § 1 Ordynacji podatkowejspadkobiercy podatnika,z zastrzeżeniem§ 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zgodnie zart. 98 § 1ww. ustawy do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisyKodeksu cywilnegoo przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Kwestia odpowiedzialności za długi spadkowe została uregulowana wart. 1034 k.c.Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów (art. 1034 § 1 k.c.). Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowew stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 § 2 k.c.). Z powyższych przepisów wynika wprost, że w wypadku wielości spadkobierców ustawodawca łączy ich węzłem solidarności, co oznacza, że dopóki nie zostanie dokonany dział spadku odpowiadają oni za zobowiązania spadkowe według zasad określonych wart. 366 i n. k.c.Wierzyciel spadkowy może więc żądać całości lub części świadczenia od wszystkich spadkobierców łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, zaspokojenie zaś wierzyciela przez któregokolwiek ze spadkobierców zwalnia pozostałych współdłużników. W szczególności należy podkreślić, że chwilą działu spadku w rozumieniuart. 1034 k.c.jest chwila zawarcia umowy o dział spadku, gdy zaś chodzi o postępowanie sądowe prowadzone w takiej sprawie – chwila uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku (Kodeks cywilny. Komentarz pod red. prof. dr hab. Edward Gniewek, prof. dr hab. Piotr Machnikowski, wyd. 8, Legalis).Zart. 316 § 1 k.p.c.wynika ogólna zasada obowiązująca w postępowaniu cywilnym, nakazująca brać pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, przy czym dotyczy to także stanu faktycznego. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiotem postępowania jest badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Innymi słowy, w postępowaniu sądowym co do zasady badana jest legalność decyzji i orzekanieo niej wymaga uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydawania (wyrok SA w Rzeszowie z dnia 19 czerwca 2013 r., III AUa 278/13, wyrok SAw Katowicach z dnia 18 stycznia 2013 r., III AUa 945/12).
W przedmiotowej sprawie decyzja organu rentowego została wydana po stwierdzeniu nabycia spadku i przed dokonaniem działu spadku. Zdaniem Sądu, w świetle wyżej przytoczonych przepisów, brak było okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania. W toku postępowania przed Sądem nie doszło do działu spadku, w konsekwencji więc należało stwierdzić, że przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek solidarnie naM. S. (1)było właściwe. Dopiero moment dokonania działu spadku reaktywowałby możliwość przydzielenia każdemu ze spadkobierców odpowiedniej części według wielkości udziałów – taka sytuacja jednak nie nastąpiła, zatem w ocenie Sądu decyzja organu rentowego odpowiada prawu.
Postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania (wyrok SN z dn. 09.02.2010 r.,I UK 151/09). Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, iż zawiadomienie o zakończeniu postępowania wraz z pouczeniem zostało doręczone pełnomocnikowi odwołującego 12 maja 2017 r. (pismo ZUS i potwierdzenie odbioru k. 42-43 akt organu rentowego).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2. wyroku zawarto rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa prawnego na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia odwołania. Sąd rozstrzygając o kosztach miał na uwadze nieskomplikowany charakter sprawy oraz nieznaczny nakład pracy pełnomocnika organu rentowego.
SSO Ewa Milczarek