Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Ua 37/17
Data wyroku: 2018-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska, Jolanta Łanowy-Klimek, Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Świadczenia rehabilitacyjne
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c.

Ł.Sygn. aktVIII Ua 37/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2018 r.
Sąd Okręgowy wG.VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy-Klimek (spr.)

Sędziowie:

SSO Teresa Kalinka
SSO Grażyna Łazowska

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu5 kwietnia 2018r. wG.
sprawy z odwołaniaM. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
ozwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego
na skutek apelacjiubezpieczonego
od wyrokuSądu Rejonowego wG.
z dnia22 sierpnia 2017 r.sygn. aktVI U 371/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od ubezpieczonego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

(-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Jolanta Łanowy Klimek (spr.) (-) SSO Grażyna Łazowska
Sędzia  Przewodniczący    Sędzia
Sygn. Akt VIII Ua 37/17

UZASADNIENIE
OdwołującyM. P.domagał się zmiany decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.z dnia 29 sierpnia 2014 roku, mocą której zobowiązano go do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego z funduszu wypadkowego w kwocie 13 316,92 zł za okres od dnia 25 kwietnia 2014 roku do dnia30 czerwca 2014 roku.
W uzasadnieniu żądania podano, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla odwołującego, bowiem w okresie pobierania spornego świadczenia rehabilitacyjnego jego prawo do emerytury było zawieszone i nie pobierał on emerytury.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od odwołującego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na uzasadnienie swego stanowiska organ rentowy wskazał, iż odwołujący w sposób nieuprawniony pobierał świadczenie rehabilitacyjne w okresie pozostawania w zatrudnieniu pracowniczym, bowiem już samo posiadanie prawa do emerytury z mocyart. 18 ust. 7 ustawyz dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznegow razie choroby i macierzyństwapozbawia osobę ubezpieczoną prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2017 roku sygn.. VIU 371/14 – Sąd Rejonowy wG.oddalił odwołanie i zasądził od odwołującego na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższy wyrok zapadał w następującym stanie faktycznym:
Jak ustalono, odwołujący był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w(...) Spółce AkcyjnejwK.OddziałKopalnia (...)wR.w okresie od dnia 1 lutego 2003 roku do dnia 18 lipca 2014 roku.
Dnia 21 marca 2012 roku odwołujący złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.o emeryturę podając, że nadal pozostaje w zatrudnieniu.
Decyzją z dnia 19 kwietnia 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przyznał odwołującemu prawo do emerytury tzw. górniczej od dnia 8 marca2012 roku, to jest od daty osiągnięcia wieku emerytalnego 50 lat. Wypłata emerytury została zawieszona z uwagi na kontynuację zatrudnienia. Odwołujący został pouczony, że warunkiem wypłaty emerytury będzie przedłożenie organowi rentowemu świadectwa pracy, potwierdzającego rozwiązanie stosunku pracy.
W następstwie wypadku przy pracy z dnia 24 października 2013 roku odwołujący był niezdolny do pracy i pobierał zasiłek chorobowy w okresie od dnia 25 października 2013 roku do dnia 24 kwietnia 2014 roku.
Odwołujący, składając oświadczenie dla celów świadczenia rehabilitacyjnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.nie podał, że posiada prawo do emerytury.
Decyzją z dnia 12 maja 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przyznał odwołującemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od dnia 25 kwietnia 2014 roku do dnia 22 sierpnia 2014 roku.
W następstwie kontroli organ rentowy ustalił, że odwołujący posiada prawo do emerytury od dnia 8 marca 2012 roku.
Decyzją z dnia 14 lipca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił odwołującemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia 25 kwietnia 2014 roku do dnia 22 sierpnia 2014 roku i uchylił decyzjęz dnia 12 maja 2014 roku.
Odwołujący i jego pracodawca rozwiązali umowę o pracę na mocy porozumienia stron z dniem 18 lipca 2014 roku.
W dniu 21 lipca 2014 roku odwołujący złożył wniosek w organie rentowym o przeliczenie i wypłatę emerytury.
Decyzją z dnia 28 lipca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił odwołującemu nową wysokość emerytury oraz termin jej wypłaty. Od dnia 1 lipca 2014 roku organ rentowy wypłaca odwołującemu świadczenie emerytalne.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.zobowiązał odwołującego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego z funduszu wypadkowego w kwocie 13 316,92 zł za okres od dnia 25 kwietnia 2014 roku do dnia 30 czerwca 2014 roku, bowiem świadczenie to nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, iż odwołanie od zaskarżonej decyzji z dnia 29 sierpnia 2014 roku nie zasługiwało na uwzględnienie.
Wskazał, iż zgodnie zart. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz.U. z 2014 roku, poz. 159) świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.
Wykładnię w/w normy prawnej dokonał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 sierpnia 2010 roku (I UK 41/10, OSNP 2011/23-24/30) przyjmując, że osobą uprawnioną do emerytury w rozumieniu art. 18 ust. 7 ustawy zasiłkowej jest osoba, która spełnia wszystkie przesłanki nabycia prawa do tego świadczenia i której prawo do emerytury zostało ustalone decyzją organu rentowego, nawet jeśli uległo ono zawieszeniu z powodu kontynuowania zatrudnienia.
Nie nabywa prawa do świadczenia rehabilitacyjnego nie tylko osoba faktycznie pobierająca świadczenia emerytalne, ale także osoba, której organ rentowy wydał decyzję potwierdzającą nabycie prawa do emerytury i jednocześnie zawiesił wypłatę świadczenia z powodu nierozwiązania stosunku pracy.
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 roku, w sprawie P 34/15, opublikowanymw Dz.U. z 2017 roku, poz. 887, Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaw zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczonemu mającemu ustalone decyzją organu rentowego prawo do emerytury, której wypłata została zawieszona z powodu kontynuowania zatrudnienia, jest zgodny zart. 67 ust. 1w związku zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W pisemnym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wskazał, że swoboda ustawodawcy kształtowania zakresu i form oraz konkretyzowania treści praw socjalnych, w tym także prawa do zabezpieczenia w razie choroby, jest daleko idąca. Przesądza o tym sama natura praw socjalnych, sprowadzających się do obowiązku świadczenia, która wymaga zharmonizowania potrzeb i oczekiwań oraz możliwości ich zaspokojenia. W praktyce zakres realizacji prawa do zabezpieczenia społecznego jest uzależniony od sytuacji gospodarczej państwa, relacji liczby osób pracujących do płacących składki, liczby świadczeniobiorców oraz ich zamożności, utrwalonych w danym społeczeństwie schematów zabezpieczania sobie egzystencji w okresie starości lub osłabienia sił witalnych, a także przewidywanych trendów gospodarczych i społecznych, zwłaszcza demograficznych.
Analizując w tym kontekście art. 18 ust. 7 tzw. ustawy zasiłkowej Trybunał uznał, że nie narusza on istoty prawa do zabezpieczenia społecznego. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że przyjęty przez ustawodawcę model w omawianym zakresie odpowiada wymaganiom, jakie stawia ustawodawcyart. 67 ust. 1 Konstytucji. Istotą gwarancji przewidzianych w tym przepisie jest przyznanie świadczenia obywatelom niezdolnym do pracy, a przez to niemającym możliwości samodzielnego zarobkowania. Charakter tego świadczenia sprowadza się do zapewnienia takim osobom źródła dochodu przeznaczonego na utrzymanie. Trybunał zaznaczył, że nie chodzi o zapewnienie świadczenia, które wchodząc na miejsce dotychczasowego wynagrodzenia, wyrówna zarobek utracony przez ubezpieczonego.Konstytucjagwarantuje bowiem jedynie taki poziom świadczeń z zabezpieczenia społecznego, który zapewni źródła finansowania obywateli, niezbędne dla zapewnienia przynajmniej ich podstawowych potrzeb. Nie można uznać, że ustawodawca, wyłączając z kręgu adresatów świadczenia rehabilitacyjnego osoby mające ustalone decyzją organu rentowego prawo do emerytury, pozbawił je tych minimalnych gwarancji. Trybunał stanął na stanowisku, że świadczenie emerytalne jest świadczeniem z założenia zapewniającym gwarancje wynikające zart. 67 ust. 1 Konstytucji. Realizowana w drodze wypłaty tego świadczenia ochrona ubezpieczeniowa jest dalej idąca niż ta, którą zapewniają przepisy ustawy zasiłkowej. W przeciwieństwie do przesłanek nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego kryteria przyznawania uprawnień emerytalnych nie mają bowiem charakteru czasowego. W ocenie Trybunału samo zawieszenie wypłaty emerytury nie może przesądzać o uznaniu braku środków utrzymania. Zawieszenie wypłaty świadczenia nie jest pozbawieniem uprawnienia do tego świadczenia, jest jedynie jego wstrzymaniem, dokonanym zgodnie z wolą zainteresowanego. Osoby, które nabyły prawo do emerytury,w razie kontynuowania zatrudnienia, zachowują to prawo. Mogą w każdej chwili, po ustaniu przyczyny zawieszenia, wystąpić o wznowienie wypłaty.
Wskazując na powyższe, Sąd Rejonowy uznał, że z uwagi na fakt, iż odwołujący w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego był uprawniony do emerytury górniczej i nadal pozostawał w zatrudnieniu pracowniczym, zatem nie spełniał przesłanek do nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za sporny okres.
O kosztach zastępstwa procesowego organu rentowego orzeczono na podstawieart. 98 § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.oraz§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. z 2013 roku, poz. 490).
Apelacjęwniósł odwołujący i zaskarżył wyrok w całości. Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez oddalenie odwołania, kiedy istniały podstawy do jego uwzględnienia.
Powołując się na powyższe domagał się zmiany wyroku i uwzględnienia odwołania, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji wskazał m.in. iż odwołujący nie pobierał emerytury w czasie pobierania zasiłku rehabilitacyjnego, a ponadto organ rentowy nie poinformował go należycie, iż nie może pobierać zasiłku rehabilitacyjnego, jeżeli ma ustalone prawo do emerytury.
Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji i zasadzenie od odwołującego kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.

Sąd Okręgowy VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wG.zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżony wyrok jest trafny albowiem odpowiada prawu. Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a ocena dowodów nie narusza zasad określonych wart. 233 kpc, dlatego Sąd Okręgowy w całości przyjął za własne ustalenia Sądu I instancji. Sąd Okręgowy w całości podziela także rozważania prawne zaprezentowane przez Sąd I instancji, uznając je za wystarczające i nie wymagające dalszego wzmocnienia.
W tym miejsce wypada wskazać, iż w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy zwrócił się w z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego : „ czyart. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa( Dz. U. z 2014r. poz.159) w zakresie , w jakim pozbawia ubezpieczonego mającego ustalone decyzją organu rentowego - prawo do emerytury , której wypłata została zawieszona z powodu kontynuowania zatrudnienia , świadczenia rehabilitacyjnego, jest zgodny zart. 2w zw. zart. 67 ust. 1 Konstytucji.”.
W cyt. przez Sąd Rejonowy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.04.2017r. w sprawie P 34/15 - stwierdzono, iż żeart. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwaw zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczonemu mającemu ustalone decyzją organu rentowego prawo do emerytury, której wypłata została zawieszona z powodu kontynuowania zatrudnienia,jest zgodnyzart. 67 ust. 1w związku zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Bezspornie odwołujący posiadał ustalone prawo do emerytury, które zostało zawieszone z powodu kontynuacji zatrudnienia i jednocześnie pobierał świadczenie rehabilitacyjne , a zatem zaskarżona decyzja była prawidłowa, trafnie zatem rozstrzygnął Sad I instancji o oddaleniu odwołania.
Odnosząc się do zarzutu apelacji, jakoby zachodziły przesłanki do uwzględnienia odwołania , a to z tego względu, iż organ rentowy nieprawidłowo pouczył ubezpieczonego o fakcie, iż nie może pobierać świadczenia rehabilitacyjnego w sytuacji, gdy ma ustalone prawo do emerytury, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jest bezpodstawny.
Wskazać bowiem należy, iż z treści oświadczenia złotego przez odwołującego w celu uzyskania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, a znajdującego się w aktach organu rentowego - wynika, iżnie ma on ustalonego prawa do emerytury, a zatem, odwołujący podał organowi rentowemu nieprawdziwe informacje w tym zakresie. Bowiem ustalone decyzja prawo do emerytury posiadał, a jedynie go nie realizował, albowiem zostało zawieszone wobec kontynuowania zatrudnienia.
Niezależnie od tego, zwrócić należy uwagę, iż odwołujący został prawidłowo pouczony o treści przepisuart. 18 ust.7, albowiem jego treść zamieszczona została we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, który każdorazowo był wypełniany przez odwołującego., a mianowicie iż zgodnie zart. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(Dz.U. z 2014 roku, poz. 159) -świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.
Reasumując , z wyżej wskazanych względów apelacja nie jest uzasadniona i na mocyart. 385 kpcpodlega oddaleniu.
O kosztach zastępstwa procesowego poniesionych przez organ rentowy orzeczono po myśliart. 98 kpcw zw. zart. 99 kpci przepisamipar. 10- Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych( Dz. U. z 5.11.2015r. poz. 1804).
(-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Jolanta Łanowy Klimek (spr.) (-) SSO Grażyna Łazowska
Sędzia  Przewodniczący    Sędzia