Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 2125/17
Data wyroku: 2017-12-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Struzik, Zbigniew Ducki, Marek Boniecki
Słowa kluczowe: Koszty procesu (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 98 kpc, art. 203 § 3 kpc

Sygn. akt I ACz 2125/17

POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący : SSA Andrzej Struzik (spr.)
Sędziowie:  SA Zbigniew Ducki
SA Marek Boniecki
po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaE. W.
przeciwkoM. W.iI. W.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek zażalenia powódki na pkt 2 postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt I C 2920/16
postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
nakazać ściągnięcie od powódkiE. W.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwoty 43 zł (czterdzieści trzy złote) tytułem brakującej części opłaty od zażalenia.

SSA Zbigniew Ducki SSA Andrzej Struzik SSA Marek Boniecki
Sygn. akt I ACz 2125/17

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 września 2017 r. Sąd Okręgowy w pkt 1 umorzył postępowanie wobec pozwanegoM. W., a w pkt 2 zasądził od powódki na rzecz tego pozwanego kwotę 7217 zł tytułem kosztów procesu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie powódka wnosiła o uznanie za bezskuteczną wobec niej umowy darowizny pomiędzy pozwanymi, przenoszącej przez pozwanegoM. W.na pozwanąI. W.prawo własności nieruchomości położonej w miejscowościK., gminaŁ., dla której Sąd Rejonowy wS.prowadziksięgę wieczystą nr (...), zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 6 sierpnia 2015 r., Rep(...)nr(...)
Pismem procesowym z dnia 1 lutego 2017 r. pozwanyM. W.wniósł o oddalenie pozwu, podnosząc, iż nie posiada legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie. Domagał się również zasądzenia od powódki na jego rzecz kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Kielcach udzielił zabezpieczenia roszczeń powódki.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2017 r. powódka cofnęła pozew w stosunku do pozwanegoM. W.i zrzekła się roszczenia w tym zakresie. W dniu 21 czerwca 2017 r. pozwanyM. W., w związku z cofnięciem pozwu w stosunku do niego wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Umarzając postępowanie Sąd Okręgowy stronę cofającą pozew uznał za przegrywającą proces w rozumieniuart. 98 § 1 k.p.c., a zatem zasądził od niej na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania w wysokości określonej przez § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, czyli kwotę 7.200 zł wraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Zażaleniena pkt 2 powyższego orzeczenia wywiodła powódka zaskarżając je w tym zakresie w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez nie zasądzanie od niej kosztów procesu zwłaszcza, że była częściowo zwolniona od kosztów sądowych.
Powyższemu orzeczeniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że omyłkowo pozwanyM. W.poniósł z tego tytułu jakiekolwiek koszty, w sytuacji gdy przed rozpoczęciem procesu cofnęła powództwo, zrzekając się zarazem roszczenia i wniosła o umorzenie postępowania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zażalenie było bezzasadne.
W niniejszej sprawie powódka jako pozwanego w sprawie o uznanie czynności prawnej zbycia (darowania) nieruchomości za bezskuteczną wskazała również dłużnika - zbywcę nieruchomości pozwanegoM. W., w sytuacji gdy legitymowanym biernie jest jej nabywca, aktualny właściciel pozwanaI. W.. Sąd Okręgowy doręczył pozwanemuM. W.odpis pozwu, dokonał zabezpieczenia roszczenia, wyznaczył termin rozprawy. W dniu 29 marca 2017 r.M. W.udzielił pełnomocnictwa procesowego adw.P. W.i w dniu 30 marca 2017 r. pełnomocnik ten reprezentował go na rozprawie. Zatem przed cofnięciem pozwu przez powódkę - pismem złożonym w dniu 14 kwietnia 2017 r. - wobec pozwanegoM. W.(ze zrzeczeniem się roszczenia) pełnomocnik świadczył mu już pomoc prawną. Nie ma zatem racji powódka, że cofnięcie pozwu nastąpiło przed rozpoczęciem procesu, a pozwany nie poniósł z tego tytułu żadnych kosztów. W świetleart. 203 § 1 k.p.c.takie cofnięcie pozwu na tym etapie było dopuszczalne, ale zgodnie z jego§ 3pozwany może w terminie 2-tygodniowym złożyć wniosek o przyznanie mu kosztów, co uczynił pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. W takiej sytuacji, jak trafnie przyjął Sąd I instancji, powódka jest stroną przegrywającą sprawę i podstawą zasądzenia kosztów procesu winien byćart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, obowiązującego w dacie wniesienia pozwu (tj. w dniu 21 października 2016 r.). Wskazane w § 2 ww. rozporządzenia stawki są stawkami minimalnymi, które nie podlegają obniżeniu w sytuacji, gdy pełnomocnik pozwanegoM. W.wniósł na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. i w piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Powoływany przez powódkę fakt jej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w 3/4 częściach postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. nie zwalnia od poniesienia kosztów procesu na rzecz wygrywającego sprawę przeciwnika procesu, o czym przesądza wprostart. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 623 z późn. zm.), zgodnie z którym zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Sąd Apelacyjny nie znalazł też podstaw by przyjąć, że w rozpatrywanej sytuacji mamy do czynienia z przypadkiem szczególnym, który nakazywałby zastosować wobec powódki zasadę słuszności w oparciu oart. 102 k.p.c.i odstąpić od obciążania jej kosztami procesu na rzecz pozwanegoM. W., z uwagi na charakter sprawy w powiązaniu z sytuacją materialną powódki. Kwestia legitymacji biernej w sprawach o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną jest jednoznacznie uregulowana wart. 531 k.c.i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Ewentualna niewiedza powódki w tym zakresie nie jest w żadnej mierze podstawą do przerzucania kosztów procesu na pozwanego, który skorzystał z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika. Zresztą powódka (reprezentowana przez adwokata) nie zarzuciła w zażaleniu brak zastosowaniaart. 102 k.p.c.
Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie w oparciu oart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
Zgodnie zart. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnychod zażalenia pobiera się piątą część opłaty. Wartość przedmiotu zaskarżenia zażaleniem wynosiła 7.217 zł, a pełna oplata sądowa od takiej kwoty, obliczona zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 21 powołanej ustawy, wynosi 361 zł. Piąta część opłaty, obliczona przy uwzględnieniu regulacji art. 21 powołanej ustawy, wynosi zatem 73 zł. Sąd I instancji błędnie wezwał powódkę do uiszczenia opłaty od zażalenia w wysokości 30 zł i taką opłatę powódka uiściła. Zatem, na podstawieart. 1303§ 2 k.p.c., o obowiązku uiszczenia brakującej części należnej opłaty należało orzec w niniejszym postanowieniu, jako kończącym postępowanie w sprawie, nakazując jej ściągnięcie od powódki, jako strony przegrywającej sprawę w postepowaniu zażaleniowym (art. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 113 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
SSA Zbigniew Ducki   SSA Andrzej Struzik   SSA Marek Boniecki