Sąd Rejonowy w Oleśnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 658/15
Data wyroku: 2018-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Kałwak
Słowa kluczowe: Legitymacja procesowa, Odszkodowanie, Zadośćuczynienie, Przedawnienie roszczeń, Renta, Ubezpieczenie OC
Podstawa prawna: art. 118 kc,, art. 442 kc i 4421kc,, art. 448 kc w zw. z art. 24 kc, art. 446 § 3 kc, art. 446 § 2 kc, art. 822 kc, Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG, PBUK (Dz. U. 2016.2060 t.j. ze zm. ) art. 159, 160, 34 - 36, Rozporządzenie Ministra Finansów z 24.03.2000 r.  w sprawie ogólnych warunkow obowiąkowego  ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody  powstałe w zw. z ruchem tych pojazdów(Dz. U. nr 26, poz. 310 ze zm.) § 10 i 34, art. 51 ustawy z dnia  28.07.1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r., Nr 11, poz. 62 j.t. ze zm.)

Sygn. akt: I C 658/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 stycznia 2018 roku
Sąd Rejonowy w Oleśnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Katarzyna Kałwak

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Klaudia Pluta
po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017r. w Oleśnie
sprawy z powództwaJ. J.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanej(...) S.A.z siedzibąwW.na rzecz powodaJ. J.kwotę27.000,00 zł(dwadzieścia siedem tysięcy złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami:

a
ustawowymi liczonymi od dnia 11.12.2012r. do dnia 31.12.2015r.,

b
ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.01.2016 r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od strony pozwanej(...) S.A.z siedzibąwW.na rzecz powodaJ. J.kwotę10.000,00 zł(dziesięć tysięcy złotych 00/100) tytułem odszkodowania wraz z odsetkami:

a
ustawowymi liczonymi od dnia 04.11.2014r. do dnia 31.12.2015r.,

b
ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 01.01.2016r. do dnia zapłaty;

III
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

IV
zasądza od strony pozwanej(...) S.A.z siedzibąwW.na rzecz powodaJ. J.kwotę1.495,50 zł(jeden tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt pięć złotych 50/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

V
nakazuje pobrać od strony pozwanej

(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz

    Skarbu Państwa – Sądu Rejonowegow Oleśniekwotę

     1.732,14 zł(

    jeden tysiąc siedemset trzydzieści dwa złote 14/100),w tym kwotę 1.484,34 zł (

    jeden tysiąc czterysta osiemdziesiąt cztery złote 34/100) tytułem stosunkowej części opłaty sądowej od pozwu i rozszerzonego powództwa, która nie została opłacona przez powodaJ. J.zwolnionego w części od kosztów sądowych oraz kwotę 247,80 zł (

    dwieście czterdzieści siedem złotych 80/100) tytułem stosunkowej części wydatków na poczet opinii biegłej sądowejA. O.wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa;

VI
w pozostałym zakresie nieuiszczone przez powodaJ. J.koszty sądowe nakazuje przejąć na rachunek Skarbu Państwa, tj. kwotę
     636,76 zł(
    sześćset trzydzieści sześć złotych 76/100), w tym kwotę 545,66 zł (
    pięćset czterdzieści pięć złotych 66/100) tytułem stosunkowej części opłaty sądowej od pozwu i rozszerzonego powództwa, która nie została opłacona przez powodaJ. J.zwolnionegow części od kosztów sądowych oraz kwotę 91,10 zł (
    dziewięćdziesiąt jeden złotych 10/100) tytułem stosunkowej części wydatków na poczet opinii biegłej sądowejA. O.wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 11.12.2015 r. powódJ. J.wystąpił przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.domagając się:

1
zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 26.400,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych wraz odsetkami ustawowymi liczonymi od 31.10.2004 roku do dnia zapłaty;

2
zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 20.000,00 zł tytułem stosownego odszkodowania zart. 446 § 3 k.c.wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od 31.10.2004 r. do dnia zapłaty;

3
zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 300 zł miesięcznie tytułem renty zart. 446 § 2 zd. 2 k.c.od stycznia 2016 roku wraz z odsetkami za zwłokęw wypłacie wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od 21.08.2015 r. do dnia zapłaty;

4
obciążenia strony pozwanej kosztami postępowania sądowego w tym kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 7.200 zł oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł;

5
zwolnienia powoda z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i wydatków podczas procesu w całości.

W uzasadnieniu powód wskazał, iż w dniu 21.06.2001 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny spowodowany przez kierującego pojazdemnr rej. (...), ubezpieczonym w zakresie odpowiedzialności cywilnej w(...) S.A.W dniu 02.07.2001 r. na skutek obrażeń doznanych w tym wypadku zmarłM. J.– brat powoda. Postępowanie karne prowadzone w sprawie niniejszego wypadku nie wykazało, kto kierował w czasie zdarzenia wymienionym pojazdem, a tym samym nikt nie został ukarany za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym. Jednak czyn ten wypełnia przesłankizart. 177 § 2 k.k., a co za tym idzie okres przedawnienia w niniejszej sprawie wynosi 20 lat od dnia wypadku. Natomiast strona pozwana pierwotnie odmawiała zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania twierdząc, że są nienależne, a w ostatnim stanowisku stwierdziła,że roszczenia są przedawnione, ponieważ sprawca wypadku nie został ustalony i ukarany. Natomiast w ocenie powoda, roszczenie o naprawienie szkody wynikłej ze zbrodni lub występku, wyrządzonej w okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem mechanicznym, których tożsamości nie ustalono, przedawnia się na podstawieart. 4421§ 2 k.c.Tym samym roszczenia powoda przedawniłyby się najwcześniej w 2021 r.
M. J.był jubilerem, prowadził zakład jubilerski wW., miał żonę i dwoje dzieci. Jednak oboje dzieci stracił – jedno w wypadku samochodowym, drugiew wyniku powikłań medycznych. Po śmierci dzieci rozstał się z żoną i przeprowadził się do powoda, zaczął rzeźbić w drewnie i kamieniu. Na zmianę mieszkał wZ.i u powoda gdzie rzeźbił, a swoje rzeźby sprzedawał wZ.naK..
Powód podkreślał sferę emocjonalną braku brata, utraty jego miłości, obecnościi pomocy. Oprócz traumy związanej ze śmiercią brata powód walczył 5 lat bezskutecznieo ustalenie, kto zabił mu brata. Powodowi pozostał po bracie grzebyk, dłutko i pokrwawione ubranie, które otrzymał w 2008 r. w wyniku zwrotu dowodów rzeczowych.J. J.wpadł w depresję, brał leki uspokajające. Powód bardzo obwinia nieznanego sprawcę wypadku za cierpienie i krzywdę, jaką mu spowodował poprzez śmierć brata. Brat jest pochowanywZ., tj. 300 km w jedną stronę od miejsca zamieszkania powoda. Powoda nie stać na odwiedzanie grobu brata, co dodatkowo wzmaga w nim poczucie krzywdy.J. J.kultywuje pamięć o zmarłym bracie wspominając go przy każdej okazji, oglądając zdjęcia, czytając wycinki prasowe o bracie i jego wypadku.M. J.jako rzeźbiarz był bowiem znany wZ.. Do dziś, pomimo znacznego upływu czasu, śmierć brata jest dla powoda bolesnym wspomnieniem. Poza tym powód zwrócił uwagę na doświadczenie życiowe, wskazując na siłę relacji między kochającym się rodzeństwem w rodzinie. Powód opiera swoje roszczenie o zadośćuczynienia na przepisachart. 448 k.c.w zw. zart. 23 i 24 k.c.Twierdzi, że śmierć brata w wypadku samochodowym naruszyła dobra osobiste powoda, m.in. prawo więzów krwi, prawo do życia w pełnej rodzinie, brawo do posiadania brata i jego opieki, pomocy i oparcia w bracie w chorobie i na starość.
Nadto, powód domaga się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 20.000 zł tytułem stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powoda – na podstawieart. 446 § 3 k.c.Powód w 1986 r. zachorował kardiologicznie, co spowodowało konieczność jego przejścia na rentę. Od tamtego czasu do momentu wypadku bratM. J.dostarczał powodowi stale środki finansowe na utrzymanie siebie, rodziny, domu i na lekarstwa. Miesięcznie te kwoty wahały się między równowartością 200 a 300 zł. Wówczas była to wyższa wartość ekonomiczna niż współcześnie. Jeszcze 10 lat temu najniższa renta zarobkowa z ZUS wynosiła ok. 400 zł, a obecnie ponad 800 zł. Wobec tego brat powoda stale dostarczał mu kwoty rzędu ½ lub ¾ najniższej renty z ZUS, co świadczyć ma o tym,iż otrzymywana kwota miała realny wpływ na utrzymanie powoda.J. J.twierdzi również, że gdybyM. J.żył obecnie przekazywałby kwotę rzędu 400-600 zł miesięcznie. Brak dodatkowej kwoty na życie pogorszył sytuację życiową powoda i jego rodziny. Powód wyliczył, iż na czas wniesienia pozwu utrata dodatkowych środków od lipca 2001 r. tj. 200 zł przez 174 miesiące = 34.800 zł. Jednak obecnie wnosi o 20.000 złz zastrzeżeniem, że kwota ta może zostać rozszerzona podczas procesu.
W dniu 01.10.2004 r.J. J.wystosował pismo do pozwanego z wnioskiemo wypłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, zgłosił(...) S.A.szkodę i oczekiwał wypłaty należnych świadczeń. Po ponad roku zwłoki strona pozwana wypłaciła jedynie część kosztów pogrzebu, a w pozostałym zakresie nie odniosła się do roszczeń. W 2014 r. powód wystosował ponowne wezwanie do spełnienia roszczeń. Jednak(...)S.A. odmówiło zapłaty twierdząc, iż w sprawie powoda zadośćuczynienie zart. 448 k.c.w zw. zart. 23 i 24 k.c.nie ma zastosowania, a następnie strona pozwana stwierdziła, że roszczenia są przedawnione.
Trzecim zgłaszanym w pozwie roszczeniem jest renta w kwocie 300 zł miesięcznie na podstawieart. 446 § 2 k.c.od stycznia 2016 r. na przyszłość. W mniemaniu powoda, skoro brat dostarczał mu stale środków w wys. 200-300 zł od 1986 r. do dnia wypadku to uzasadnionym jest twierdzenie, że robiłby to nadal, gdyż sytuacja majątkowa powoda nie polepszyła się i wciąż przebywa on na rencie.
Roszczenie odsetkowe powód oparł na treści art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych UFG i PBUK, zgodnie z którym zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Wskazał też, że roszczenie o zadośćuczynieniei odszkodowanie powód zgłosił samodzielnie w piśmie z dnia 01.10.2004 r., natomiast strona pozwana jako profesjonalista winna była wskazać powodowi jakie dokumenty ma dostarczyć i w terminie ustawowym rozpatrzyć roszczenia. Z kolei roszczenie w przedmiocie renty zostało wniesione pismem z dnia 22.07.2015 r., co oznacza, że 31-ym dniem rozpatrywania roszczenia był 21.08.2015 r.
    – pozew – k. 2 – 4v.

Postanowieniem z dnia 09.03.2016 r. Sąd Rejonowy w Oleśnie I Wydział Cywilny zwolnił powoda od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie ponad kwotę 500,00 zł tytułem części opłaty sądowej od pozwu. Dalej idący wniosek Sąd oddalił –postanowienie – k. 8 – 9v.
W piśmie procesowym z dnia 09.05.2016 r. powód wyjaśnił legitymację bierną strony pozwanej w przedmiotowym postępowaniu. Wskazał, iż kierujący samochodemV.nr rej. (...), który śmiertelnie potrąciłM. J.nie został ostatecznie ustalony, ale został ustalony posiadacz owego pojazdu i jego polisa w(...) S.A.Na podstawie§ 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.03.2000 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów(Dz.U.2000.26.310): „Z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz
    lubkierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia”. Natomiast § 10 ust. 6 tego rozporządzenia dotyczy odpowiedzialności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przypadku, kiedy „sprawca szkody na osobie nie mógł być zidentyfikowany”, co nie ma zastosowaniaw niniejszej sprawie. Natomiast określenie „sprawca szkody nie mógł być zidentyfikowany” jest wyjaśnione w § 34 ust. 1 ww. rozporządzenia. „Jeżeli sprawca szkody na osobie nie mógł być zidentyfikowany – nie można było ustalić tożsamości posiadacza
    lubkierującego pojazdem
    inie zidentyfikowano pojazdu – Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wypłaca osobie uprawnionej do odszkodowania z tytułu ubezpieczenia OC odszkodowanie za szkodę na osobie”. W niniejszej sprawie ustalona jest tożsamość posiadacza pojazdu oraz zidentyfikowany został pojazd, którym spowodowano szkodę na osobieM. J., a więc odpowiedzialność ponosi strona pozwana jako udzielający ochrony ubezpieczeniowej z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Ponadto, powód doprecyzował, że zmarły brat był jubilerem i rzeźbiarzem. Prowadził działalność gospodarczą pod nazwą(...)J. M.w ścisłym centrumW.. Trudnił się wyrobem i sprzedażą biżuterii ze srebra, złota i bursztynu, a także malowaniemi sprzedażą obrazów oraz rzeźb z drewna. Nadto, brat powoda pod koniec życia był cenionym rzeźbiarzem wZ.naK.– nazywano go(...)N.. Miał więc możliwości udzielenia powodowi pomocy finansowej. Natomiast odnośnie renty na przyszłość powód twierdzi, że powinno się brać pod uwagę tylko dochódJ. J.,tj. jego rentę, a nie dochód jego żony. Powołując się na zasady współżycia społecznegoJ. J.wskazał, że skoro nie jest on w stanie podjąć pracy ze względu na stan zdrowia, ani utrzymać się na poziomie, jaki zapewniał mu zmarły brat, to należne jest mu wyrównanie tego uszczerbku majątkowego w formie renty na przyszłość.
    – pismo procesowe powoda –k. 83 – 83v.

Kolejno w piśmie procesowym wniesionym dnia 22.03.2017 r. powódJ. J.na podstawieart. 193 k.p.c.dokonał modyfikacji orazzmiany powództwaw ten sposób,iż rozszerzył powództwo w zakresie zadośćuczynienia z kwoty 26.400 zł do kwoty 27.000 zł. Wobec tej zmiany, powód sprecyzował aktualne żądania, domagając się zasądzenia od strony pozwanej:

1
kwoty 27.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych wrazz odsetkami ustawowymi liczonymi od 31.10.2004 r. do dnia zapłaty;

2
kwoty 20.000 zł tytułem stosowanego odszkodowania zart. 446 § 3 k.c.wraz odsetkami ustawowymi liczonymi od 31.10.2004 r. do dnia zapłaty;

3
kwoty po 300 zł miesięcznie tytułem dożywotniej renty zart. 446 § 2 zd. 2 k.c.od 01 stycznia 2016 roku płatnej przez pozwanego do 10-go dnia każdego miesiąca wrazz odsetkami ustawowymi za opóźnienie płatności do dnia zapłaty.

Pełnomocnik powoda wniósł też o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego od kwoty rozszerzonego powództwa.
W uzasadnieniu pełnomocnik powoda wskazał m.in., iż z uwagi na problemy zdrowotne powoda (choroby kardiologiczne) nie może on pracować. Powód jest stale niezdolny do pracy od 1987 r. Pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, a obecnie jest na emeryturze i nadal nie może pracować w gospodarstwie. Wobec tego, w jego ocenie, przyznanie renty jest uzasadnione w świetle zasad współżycia społecznego. Nadto, powódw 2001 r., kiedy miał miejsce wypadek brata, otrzymywał netto 380 zł renty z ZUS, a tym samym otrzymywana przez niego kwota 300 zł od brata stanowiła niemal tyle samo co rentai ją podwajała. W 2001 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 760 zł brutto, tj. 560 zł netto,a otrzymywane kwoty od zmarłego brata dopełniały otrzymywaną rentę z ZUS do minimalnego wynagrodzenia. Tym samym kwota ta stanowiła bardzo ważny składnik dochodu powoda.- pismo procesowe powoda – k. 126 – 127.
Na rozprawie w dniu 28.12.2017 r. pełnomocnik powoda przedłożył spis kosztów, wnosząc o jego uwzględnienie. Zgodnie z tym spisem, pełnomocnik powoda domagał się zasądzenia kwoty 4.568,70 zł, na którą składają się następujące żądania: 417,90 zł tytułem dojazdu pełnomocnika na pięć rozpraw na trasieO.–O.–O.; 16,80 zł – koszty korespondencji (4 x 2,40 zł); 34 zł – opłaty skarbowe od pełnomocnictwa; 3.600 zł – koszty zastępstwa procesowego; 500 zł – opłata sądowa od pozwu. –protokół rozprawy z dnia 28.12.2017 r. – k. 165v.; spis kosztów – k. 164.
Wodpowiedzi na pozewwniesionej w dniu 27.04.2016 r. strona pozwana -(...) S.A.z siedzibą wW.- wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, że roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia na podstawieart. 448 k.c.zostało pozwanemu zgłoszone 02.10.2014 r. za pośrednictwem kancelarii prawnej reprezentującej powoda. Nadto roszczenie dotyczyło stosownego odszkodowania za istotne pogorszenie się sytuacji życiowej powoda (art. 446 § 3 k.c.). Przeciwko domniemanemu sprawcy wypadku toczyło się postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym z 29.12.2005 r. wydanym przez Sąd RejonowywZ.(II K 199/05) i z dnia 13.06.2006 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w(...)(II Ka 130/06). Strona pozwana przyznała, że zdarzenie zostało jej zgłoszone już wcześniej, bowiem w 2004 r. Wówczas(...)S.A. przyjęło odpowiedzialność za zdarzeniei wypłaciło powodowi koszty pogrzebu brata w kwocie 2.690 zł, a następnie dopłaciło koszty pogrzebu w kwocie 5.422,50 zł (2005 r.). Natomiast w piśmie z 01.10.2004 r. powód domagał się także od(...) S.A.zadośćuczynienia za „szkody moralne” nie określając wysokości żądania i nie wykazując jego zasadności. Po rozpatrzeniu roszczenia o zadośćuczynienie sprecyzowanego w piśmie z 02.10.2014 r. strona pozwana odmówiła, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Pomimo odwołania powoda, stanowisko(...) S.A.nie uległo zmianie.
Strona pozwana podniosła zarzut braku legitymacji biernej do występowania w tym procesie, a jako pozwany w sprawie powinien być wezwany Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wW.. Uzasadniając ten zarzut,(...) S.A.wskazało, iż w chwili zdarzenia drogowego obowiązywałorozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24.03.2000 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów(Dz.U.2000.26.310). Zgodnie z § 10 ust. 6 tego rozporządzenia, za szkodę wyrządzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odszkodowanie przysługuje również wówczas, gdy sprawca szkody na osobie nie mógł być zidentyfikowany lub gdy sprawca szkody na mieniui na osobie nie posiadał ubezpieczenia OC. W takich przypadkach odszkodowanie jest wypłacane przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w trybie i na zasadach określonych przepisami o działalności ubezpieczeniowej. Natomiast w chwili wypadku obowiązywałaustawa z dnia 28.07.1990 r. o działalności ubezpieczeniowej(t.j. Dz.U. 1996.11.62 ze zm.).
Jednakże z ostrożności procesowej, pomimo kwestionowania swojej legitymacji, strona pozwana odniosła się do roszczeń powoda.
Odnośnie roszczenia o zadośćuczynienie(...) S.A.kwestionuje domaganie się odsetek od 2004 r., podnosząc zarzut przedawnienia na podstawieart. 118 k.c., przewidującego 3 – letni okres przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe. Gdyby roszczenie główne powoda było zasadne, to mógłby się domagać odsetek za 3 lata wstecz od daty wniesienia pozwu. Tym samym strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczeń odsetkowych za okres od 31.10.2004 r. do początkowego dnia okresu, w którym upływa okres 3 lat wstecz od dnia wniesienia pozwu. Jednakże uwzględniając fakt,iż kwotowo określone żądanie wypłaty zadośćuczynienia zostało stronie pozwanej zgłoszone 02.10.2014 r., ewentualnych odsetek ustawowych powód mógłby domagać się po upływie30 dni od daty zgłoszenia roszczenia (art. 817 k.c.). Ponadto,(...) S.A.twierdzi, że źródłem powstania prawa do zadośćuczynienia w konkretnej wysokości jest orzeczenie sądu, a więc do zapadnięcia wyroku nie można mówić o opóźnieniu strony pozwanej. Oprócz tego,w ocenie(...) S.A., roszczenie powoda o zadośćuczynienie jest niezasadne, gdyż powódw związku ze śmiercią brata nie korzystał z pomocy psychologa, czy psychiatry, nie wykazał, aby żałoba była w wyjątkowy sposób nasilona czy długotrwała, a nadtoJ. J.nie wykazał szczególnej więzi z bratem, rozstroju zdrowia, ani naruszenia dóbr osobistych. Poza tym zadośćuczynienie winno być odpowiednie w stosunku do doznanej krzywdy, tzn. winno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa.
Roszczenie o odszkodowanie z powodu znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej po śmierci brata winno być oddalone jako niewykazane. Powód nie wskazał, na czym to znaczne pogorszenie polega. Świadczenie zart. 446 § 3 k.c.winno służyć jedynie przystosowaniu się uprawnionego do zmienionych warunków, złagodzenie skutków ekonomicznych wynikłych ze śmierci pokrzywdzonego, znacznie pogarszających sytuację życiową najbliższych członków jego rodziny w porównaniu z sytuacją sprzed śmierci. Nie może natomiast nastąpić polepszenie sytuacji w stosunku do stanu sprzed śmierci pokrzywdzonego. Odszkodowanie to nie może być również źródłem wzbogacenia się osób bliskich. Strona pozwana wskazuje na gołosłowne twierdzenia o wspomaganiuJ. J.przez brataM.kwotami ok. 200-300 zł miesięcznie. Nie wiadomo bowiem, jakimi środkami dysponowałM. J.i czy w ogóle był w stanie pomagać finansowo bratu. Podobne(...)S.A. kwestionuje przypuszczenie powoda, jakobyM. J.mógłby obecnie łożyć na utrzymanie powoda 400-600 zł . Równie prawdopodobne byłoby twierdzenie, że brat nie przekazywałby obecnie powodowi żadnych pieniędzy, gdyż nie byłoby go na to stać lub nie chciałby tego robić. Natomiast okazjonalne wspomaganie powoda przez brata nie stanowi istotnego pogorszenia się sytuacji życiowej powoda.
Podobne zastrzeżenia strona pozwana zgłosiła do roszczenia powoda w przedmiocie zasądzenia renty na przyszłość – od stycznia 2016 r. Roszczenie to nie zostało przez powoda udowodnione ani co do zasady, ani co do wysokości. Za przyznaniem powodowi renty nie przemawiają zasady współżycia społecznego w sytuacji, gdy z wniosku o zwolnienie powoda od kosztów wynika, iż łącznie z żoną powód posiada dochód w wysokości ok. 2.500 zł. Ponadto, na powodzie spoczywa obowiązek wykazania jakie możliwości majątkowei zarobkowe miał zmarły brat oraz kiedy, przez jaki okres i dlaczego miałby przekazywaćJ. J.jakiekolwiek pieniądze.– odpowiedź na pozew – k. 19 – 21.
W odpowiedzi na zmianę powództwa strona pozwana w piśmie procesowym z dnia 25.10.2017 r. wniosła o oddalenie tak zmodyfikowanego roszczenia i podtrzymała stanowisko z odpowiedzi na pozew. Powód nie wykazał istnienia silnej więzi rodzinnej z bratem, takiej, której zerwanie rodzi ból i krzywdę. Podobnie powód nie wykazał zasadności roszczeńo zasądzenie stosownego odszkodowania z powodu istotnego pogorszenia się sytuacji materialnej, a także dożywotniej renty. Zdaniem(...)S.A. brat powoda nie miał żadnego obowiązku alimentacyjnego wobec powoda co skutkowałoby roszczeniem o rentę.
    - pismo procesowe strony pozwanej – k. 152.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 21.06.2001 r. wZ.brat powodaM. J.został potrącony przez samochód, doznając ciężkich obrażeń ciała, wskutek czego zmarł w dniu 02.07.2001 r.

dowód

: - fakty bezsporne.
W Sądzie Rejonowym w Zakopanem pod sygn. akt II K 199/05 toczyło się postępowanie karne przeciwkoT. W. (1)oskarżonemu o to, że:

I
w nocy z 21 na 22 czerwca 2001 r. wZ.kierując samochodem ciężarowym markiV. (...)nr rej. (...)G-993 umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie dostosował prędkości jazdy do panujących warunków drogowych i nie zachowując szczególnej ostrożności podczas wykonywania manewru wyprzedzania potrącił ciągnącego wózek pieszegoM. J., skutkiem czego doznał on masywnego urazu czaszkowo – mózgowego, połączonego ze stłuczeniem mózgu, obrzęku mózgu, krwiaka śródmózgowego oraz porażenia ośrodków mózgowych, a obrażenia te, stanowiąc ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniuart. 156 § 1 pkt 2 k.k.skutkowały jego zgonem, po czym nie zatrzymując się zbiegł z miejsca zdarzenia – tj. o przestępstwozart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.;

II
w nocy 21 czerwca 2001 r. wZ.dokonał zaboru, a następnie krótkotrwałego użycia pojazdu markiV. (...)nr rej. (...)na szkodęA. F.synaE., tj. o przestępstwo zart. 289 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 29.12.2005 r. wydanym w ww. sprawie Sąd RejonowywZ.uniewinniłT. W. (1)od obu ww. zarzucanych mu czynów.
W postępowaniu karnym ww. Sąd ustalił w szczególności, żeT. W. (1)w tamtym czasie nosił dłuższe włosy zachodzące za uszy. Natomiast w godzinach wieczornych w dniu 21.06.2001 r. nieustalona osoba wyjechała samochodemV.onr rej. (...)po uprzednim otwarciu jednej z bram posesji przyul. (...)wZ.. Samochodu tego nie zabrał jednakT. W. (1). Tego samego wieczoru nieustalony kierowca prowadził samochódV.onr rej. (...)ulicą (...)w kierunkuulicy (...)wZ.. Następnie wjechał wulicę (...). W tym samym czasie w tym samym kierunku szedłM. J.pchając wózek.Kierujący samochodemV.uderzył w pieszego, a następnie nie zatrzymując się odjechałw kierunkuul. (...).Na skutek potrąceniaM. J.doznał masywnego urazu czaszkowo – mózgowego połączonego ze stłuczeniem mózgu, obrzęku mózgu krwiaka śródmózgowego, co doprowadziło do jego zgonu.T. W. (1)nie prowadził samochoduV.onr rej. (...)w chwili zaistnienia wypadku i potrącenia pieszego. Kierowcą samochodu w chwili wypadku był mężczyzna z wyraźną łysiną czołowo – potyliczną z krótko ostrzyżonymi odrostami włosów po bokach, względnie był bardzo krótko ostrzyżony. W postępowaniu karnym ustalono niewątpliwie, że wypadek spowodował kierujący pojazdem markiV.onr rej. (...), natomiast postępowanie było ukierunkowane na to, by potwierdzić lub zaprzeczyć, iż był nim oskarżonyT. W. (1).
W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd karny doszedł do przekonania, że w nocy z 21 na 22 czerwca 2001 r. wZ.osoba kierująca samochodem ciężarowym markiV.nr rej. (...)umyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie dostosowując prędkoścido panujących warunków drogowych i nie zachowując szczególnej ostrożności podczas wykonywania manewru wyprzedzania potrąciła ciągnącego wózek pieszegoM. J., skutkiem czego doznał on masywnego urazu czaszkowo – mózgowego połączonego ze stłuczeniem mózgu, krwiaka śródmózgowego oraz porażenia ośrodków mózgowych,a obrażenia te stanowiąc ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniuart. 156 § 1 pkt 2 k.k.skutkowały jego zgonem. Sprawca nie zatrzymując się zbiegł z miejsca zdarzenia. Nadto,w dniu 21 czerwca 2001 r. wZ.doszło do dokonania zaboru, a następnie krótkotrwałego użycia pojazdu markiV. (...)nr rej. (...)na szkodęA. F.s.E.. Jednakże w wypadku obu ww. czynów brak było podstaw do ustalenia, że sprawcą był oskarżonyT. W. (1).
Wyrokiem z dnia 13.06.2006 r. wydanym w sprawie II Ka 130/06 Sąd OkręgowywN.– II Wydział Karny na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora zaskarżony wyrok sądu I instancji utrzymał w mocy.

dowód

: - wyrok Sądu Rejonowego wZ.w II Wydziale Karnym z dnia 29.12.2005 r., II K 199/05 wraz z uzasadnieniem – k. 50 – 63;
- wyrok Sądu Okręgowego wN.– II Wydział Karny z dnia 13.06.2006r., II Ka 130/06 – k. 49.
M. J.(ur. w (...)r.) był o trzy lata młodszy od powoda (ur. w (...)r.).

dowód

: - fakty bezsporne.
W domu rodzinnym braciaJ.iM.byli ze sobą blisko związani. Powód nierzadko pełnił rolę bardziej ojcowską niż braterską wobec młodszego brataM., pomagał mu w nauce.J. J.opuścił dom rodzinny w 1975 r., aM.w 1978 r. Jednak bracia odwiedzali się, szanowali i wzajemnie sobie pomagali.
Powód zamieszkał z żoną wŻ., gdzie mieszka do dnia dzisiejszego. NatomiastM.ożenił się w 1977 r., po czym wyjechał z żoną doG..

dowód

: - opinia sądowo – psychologiczna biegłej sądowejA. O.z dnia 25.02.2016 r. – k. 109 – 113;
- zeznania świadkaT. J.(żony powoda) – protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaW. C.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaB. K.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaU. P.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106-106v., płyta CD – k. 166;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
W dniu 12.11.1999 r.M. J.rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej wW.w dzielnicyŚ.pod nazwą(...)J. M.. Przedmiotem działalności był wyrób i sprzedaż biżuterii ze srebra i bursztynu, malowaniei sprzedaż obrazów oraz rzeźb z drewna. Działalność mieściła się w dzierżawionym lokalu. Jednak po pewnym czasieM.zlikwidował tę działalność. Myślał o otwarciu podobnej działalności w rodzinnych stronach. Planu tego nie zrealizował, ani nie poczynił konkretnym kroków w tym kierunku.

dowód

: - zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 15.11.1999 r. – k. 84;
- zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 29.11.1999 r. – k. 84v.
- zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z 12.01.2017 r. – k. 105-105v., płyta CD – k. 166.
M. J.wraz z żoną mieli dwoje dzieci, które zmarły – syn po zjedzeniu tabletek w przekonaniu, że je cukierki, a córka na skutek krwiaka, który powstał w głowie dziecka po wypadku. Te zdarzenia spowodowały rozpad małżeństwa, które zakończyło się rozwodem. Nie ożenił się nigdy ponownie.M.załamany tymi tragicznymi zdarzeniami nie mógł sobie sam poradzić. Przyjechał do brataJ.doŻ., gdzie mieszkał około roku.M.nigdzie w tym czasie nie pracował. Pomagał powodowiw gospodarstwie i rzeźbił. Kiedy doszedł do siebie, wyjechał doZ., gdzie również rzeźbił. Wynajmował wZ.mały domek – dwa pokoiki z kuchenką.M.często odwiedzał powoda, a powód, gdy był zdrowy, też jeździł do brata doZ..

dowód

: - zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
Powód był kierowcą autobusu zanim podupadł na zdrowiu, a jego żona opiekowała się dziećmi.

dowód

: - przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
W 1986 r.J. J.zachorował na serce. Miał bradykardię serca, został mu wszczepiony rozrusznik. Od tego czasu nie może pracować. Odtąd, aż do śmierciM. J.jeszcze więcej pomagał bratu, w szczególności w pracach polowych, gdyż powód miał 3 hektary pola. Pomagał też w pracach domowych. Pomieszkiwał z powodem, jego żonąi synami. Rzeźbił u nich płaskorzeźby, a później jechał doZ., gdzie je sprzedawał, po czym wracał.
Wtedy gdy powód zachorował, aM.okresowo mieszkał u powoda dawał powodowi około 200-300 zł miesięcznie na lekarstwa i lekarzy, a jego żonie czasami dawał na zakupy 100 zł, 50 zł.M.deklarował, że będzie bratu pomagał do końca życia. Bracia mieli w planach założenie wspólnie w ich rodzinnych stronach zakładu jubilerskiego.

dowód

: - zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaW. C.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaB. K.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaK. N.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaU. P.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106-106v., płyta CD – k. 166;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
Braci łączyły bliskie i bardziej zażyłe więzi braterskie, niż zazwyczaj pomiędzy rodzeństwem. Wzajemnie się wspierali zarówno finansowo jak i emocjonalnie.M.był to „najlepszy brat” powoda. Powód ma jeszcze rodzeństwo, poza zmarłym bratem, alez resztą rodzeństwa nie był tak związany.

dowód

: - opinia sądowo – psychologiczna biegłej sądowejA. O.z dnia 25.02.2016 r. – k. 109 – 113.
- zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaW. C.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaB. K.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaK. N.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. - k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaU. P.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106-106v., płyta CD – k. 166;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
Powód bardzo przeżył śmierć brata.J. J.brał leki uspokajające, nadal bierze, ale ziołowe. Podczas rozmów o bracie płakał, było mu przykro.J. J.jest skrytą osobąi wolał nie opowiadać o tych przeżyciach. Nadal bardzo często siedzi zamyślony, smutny, wspomina brata. Do dziś nie wrócił do pełnej równowagi. Zachował pamiątki po bracie: płaskorzeźby, jego dokumenty i wycinki z lokalnych gazet z jego zdjęciami, bowiemM.był rozpoznawanym rzeźbiarzem wZ..

dowód

: - zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaW. C.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105v., płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaB. K.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaK. N.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 106, płyta CD – k. 166;
- zeznania świadkaU. P.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 106-106v., płyta CD – k. 166;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
Powód pochował brata wZ.. Nikt z rodzeństwa nie chciał pomócw organizacji pogrzebu. Na pogrzebM.powód dostał zasiłek pogrzebowyz własnego ubezpieczenia.M.nie był bowiem ubezpieczony odkąd wyrejestrował swój zakład jubilerski wW.. Powód wystawił też bratu pomnik i dba o ten grób. Syn zawozi powoda dwa razy w roku doZ.w tym celu.

dowód

: - zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. – k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- zdjęcie pomnika – k. 104;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166.
Aktualnie powód pozostaje we względnej równowadze emocjonalnej. Nie pogodził się z okolicznościami śmierci brata i z umorzeniem sprawy o ustalenie sprawcy wypadku. Fakt, że nikt nie odpowiedział za śmierć brata doprowadził do zaburzenia równowagi emocjonalnej powoda utrudniając jego codzienne funkcjonowanie, a wcześniej proces adaptacji do jego straty.
To bratM.był najbliższy powodowi spośród rodzeństwa. Powód ma bardzo wadliwe relacje z innym bratem, z którym – wraz z pozostałym rodzeństwem – dochodzipraw spadkowychw sądzie. Sytuacja ta również ma negatywny wpływ na równowagę emocjonalną powoda, co przejawia się m.in. trudnościami ze snem (przedwczesne wybudzanie się, niespokojny sen) czy nerwowością; powód zażywa leki nasenne ze zlecenie lekarza rodzinnego.
Ponadto, na obecny ogólny stan powoda wpłynął również stan jego zdrowia, pobytyw szpitalu, liczne badania i zabiegi, utrata zdolności do pracy, skromne środki do życia. Wszystkie te czynniki mogły wywołać przewlekły stres, który wpłynął na funkcjonowanie powoda i w pewnym zakresie ukształtowały osobowość powoda.
Obecnie powód nie przejawia zaburzeń depresyjnych. Nie ma symptomów uzależnienia czy ostrych objawów psychotycznych.

dowód

: - opinia sądowo – psychologiczna biegłej sądowejA. O.z dnia 25.02.2016 r. – k. 109 – 113.
Powód pobierał rentę z ZUS w okresie od 27.01.1987 r. do 14.06.2015 r. W okresie śmierciM.,J. J.otrzymywał około 450 zł brutto, tj. 380 zł netto. Po śmierciM. J.żona powoda poszła do pracy i zarabiała 700 zł.

dowód

: - – zaświadczenie z ZUS z 17.03.2017 r. – k. 128;
- zeznania świadkaT. J.– protokół rozprawy z dnia 12.01.2017 r. –k. 105-105v., płyta CD – k. 166;
- przesłuchanie powodaJ. J.– protokół rozprawy z dnia 21.09.2017 r. – k. 147-147v., płyta CD – k. 166;
- uzupełniające przesłuchanie powoda – protokół rozprawy z dnia 28.12.2017 r. – k. 165-165v., płyta CD – k. 166.
Obecnie powód pobiera emeryturę w kwocie 1.190 zł na rękę. Żona powoda obecnie również ma emeryturę w kwocie 1.400 zł na rękę. Małżonkowie mieszkają u syna (37 lat)w domu rodzinnym, który darowali synowi, ustanawiając przy tym służebność mieszkania dla siebie. Powód z żoną zajmują dwa pokoje i kuchnię oraz prowadzą we dwoje wspólne gospodarstwo domowe, natomiast syn ma swoją rodzinę: żonę i jednego syna. Młodzi prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Są osobne liczniki na wodę, energię elektryczną. Każdy płaci za swoje zużycie. Natomiast piec CO i ogrzewanie są wspólne. Powód z żoną dają synowi rocznie na węgiel 2.000 zł. Syn płaci podatki od nieruchomości. Powód płaci po miesięcznie ok. 100 zł za prąd i 100 zł za wodę.
Syn, u którego powód mieszka prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 3 hai zajmuje się handlem, ma własną działalność.
Drugi syn powoda ma 40 lat i mieszka wT.ze swoją rodziną: żoną i dwójką dzieci.

dowód

: - uzupełniające przesłuchanie powoda – protokół rozprawy z dnia 28.12.2017 r. – k. 165-165v., płyta CD – k. 166.
Obecnie stan zdrowia powoda jest nadal poważny. Ma wszczepione bajpasy, ma już trzeci rozrusznik serca. Czeka go kolejna operacja kardiologiczna. Na lekarstwa powód miesięcznie wydaje ok. 300 zł. Ponosi również wydatki związane z wyjazdami do kardiologa doZ., a także doO.na onkologię, gdyż miał guza pod pachą, który został wycięty. Na dojazdy do lekarzy powód wydaje ok. 500 zł miesięcznie. Od czasu do czasu musi też iść prywatnie na wizytę. Żona powoda również choruje. Miała usuniętego guza. Małżonkowie ponoszą w związku z tym koszty zakupu jej lekarstw i kontroli lekarskich comiesięcznych. Pomaga im finansowo syn. Na wyżywienie i ubrania powód wydaje wraz z małżonką około 800 zł miesięcznie.

dowód

: - uzupełniające przesłuchanie powoda – protokół rozprawy z dnia 28.12.2017 r. – k. 165-165v., płyta CD – k. 166.
W dniu z 01.10.2004 r.J. J.wniósł do(...) S.A.samodzielnie wniosek „o zwrot poniesionych kosztów, a także o zadośćuczynienie poniesionych szkód moralnych” w związku ze śmiercią brataM..J. J.wskazał, że dla brataM.był najbliższy, gdyżM.by samotny (jego dwoje małych dzieci zginęło tragicznie). Przebywału brataJ.i rzeźbił, a z tymi rzeźbami jeździł doZ.naK., gdzie alej rzeźbił. Do tego wnioskuJ. J.załączył zestawienie kosztów związanych z wypadkiem brata począwszy od dojazdów do niego do szpitala, przez koszty pogrzebu, stypy i pomnika.

dowód

: - wniosekJ. J.do(...) S.A.z 01.10.2004 r. z załącznikiemw postaci zestawienia kosztów i z prezentatą(...) S.A.z 01.10.2004 r. – k. 37-38.
W piśmie z dnia 25.07.2005 r. kierowanym doJ. J. (1)
(...)S.A. wskazało: „

    jako ubezpieczyciel sprawcy wypadku przyjmujemy odpowiedzialność za szkodę wynikłą wskutek śmierci poszkodowanegoM. J.w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w granicach odpowiedzialności posiadacza pojazduV.nr rej. (...)
”. Na podstawieart. 446 § 1 k.c.ubezpieczyciel przyznałJ. J.świadczenie z tytułu zwrotu poniesionych kosztów pogrzebu poszkodowanego w łącznej wysokości 2.690,00 zł.

dowód

: - pismo(...) S.A.doJ. J.z dnia 25.07.2005 r. – 44 – 45;
- notatka służbowa z dnia 08.07.2005 r. – k. 46.
Pismem z dnia 23.09.2005 r. kierowanym do(...) S.A.„jako ubezpieczyciel sprawcy wypadku” ponownie wskazał, iż przyjął odpowiedzialność za szkodę wynikłą wskutek śmierci poszkodowanegoM. J.w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w granicach odpowiedzialności posiadacza pojazduV.nr rej. (...). Na podstawieart. 446 § 1 k.c.(...) S.A.przyznałoJ. J.dodatkowe świadczenie z tytułu zwrotu poniesionych kosztów pogrzebu w łącznej wysokości 5.422,50 zł.

dowód

: - pismo(...) S.A.doJ. J.z dnia 23.09.2005 r. – k. 40-41;
- pismo(...) S.A.dot. wypłaty ww. kosztów związanych z pogrzebem – k. 42 – 43.
W dniu 02.10.2014 r.J. J., działając przez profesjonalnego pełnomocnika – zgłosił pisemnie ubezpieczycielowi(...) S.A.szkodę na osobie. W związku ze śmiercią brataM. J.,J. J.wniósł o:

1
wypłatę zadośćuczynienia na podstawie 446§ 4 k.c.w kwocie 50.000zł;

2
wypłatę stosownego odszkodowania na podstawieart. 446 § 3 k.c.w kwocie 80.000zł;

3
wypłatę świadczenia wynikającego zart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.w kwocie 50.000zł;

4
wypłatę świadczenia wynikającego zart. 446 § 1 k.c.w kwocie: 4.289,63 zł/6.279,63zł.

Powyższe żądania dotyczą szkody powstałej w dniu 21.06.2001 r., w wyniku której zginąłM. J..

dowód

: - zgłoszenie szkody na osobie – pismo pełnomocnikaJ. J.do(...) S.A.z dnia 02.10.2014 r. – k. 67 – 68;
- zgłoszenie szkody na osobie – pismo pełnomocnikaJ. J.do(...) S.A.z dnia 02.10.2014 r. –k. 163 (różnica w kwocie zart. 446 § 1 k.c.w stosunku dok. 67-68);
- druk zgłoszenia szkody na osobie z ubezpieczeń OC w przypadku śmierci poszkodowanego, nr szkody(...)– k. 70 – 74.
Powód dochodził roszczeń z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych pojazduV. (...).

dowód

: - druk zgłoszenia szkody na osobie z ubezpieczeń OC w przypadku śmierci poszkodowanego, nr szkody(...)– k. 70 – 74.
Do powyższego zgłoszenia z 02.10.2014 r. został załączony przez pełnomocnika wywiad dotyczący sytuacji rodziny powoda. Zgodnie z tym oświadczeniemJ. J.ma dwóch dorosłych synów:P.iZ., którzy w dacie śmierciM. J.mieli odpowiednio: 23 i 24 lata.P.tyle co się ożenił, aZ.był wówczas w wojsku. Obaj synowie byli wówczas na wyłącznym utrzymaniuJ. J.. Rodzina zamieszkuje w domu żonyJ. J.o pow. 100 m(
    2).
W 1986 r.J. J.przeszedł operację m.in. bajpasy. Od tego czasu nie mógł pracować, dźwigać, denerwować się. Przed wypadkiem brataJ. J.był od 1986 r. na rencie - 620 zł, a jego żona uzyskiwała wynagrodzenie – 1.200 zł pracując w fabryce kranów(...)wO.. Synowie wówczas nie pracowali. Rodzinie ledwo starczało na życie.
Po śmierci brataJ. J.bardzo odczuł brak jego wsparcia finansowego. Dodatkowo powód podupadł na zdrowiu, brał środki uspokajające – czasami sam, a czasami przepisane przez lekarza (do dnia dzisiejszego). Po śmierciM.koszty leczeniaJ. J.były i są większe.
M. J.miał wolny zawód – rzeźbił w bursztynie oraz w drewnie. Duże rzeźby wykonywał u siebie wZ., gdzie miał wynajęty dom z warsztatem, a gdy wykonywał mniejsze rzeźby, robił to u powoda, więc przyjeżdżał co tydzień, dwa na tydzieńi wówczas mieszkał u powoda, pracował i pomagał mu. Co miesiącM. J.dawałJ. J.przynajmniej 300 zł miesięcznie, a gdyJ.był w szpitalu lub potrzebował na leki, brat dawał mu o wiele więcej pieniędzy. Poza tymM. J.pomagał powodowi we wszystkim, by go odciążyć, gdyż powód ze względu na stan zdrowia niewiele mógł robić m.in. w domu. Rodzina powoda miała wówczas 3 ha pola, warzywa, folie, sadzonki, więcM.pomagał jak tylko mógł, pielił, rąbał drewno, palił w piecu. Powód chciał by brat u niego zamieszkał.

dowód

: - opis „znacznego pogorszenia sytuacji życiowej wnoszącego roszczenie” sporządzony przez pełnomocnikaJ. J.– k. 64 – 66.
W piśmie z dnia 09.10.2014 r.(...) S.A.potwierdziło, iż w dniu 02.10.2014 r. do(...) S.A.wpłynęło zgłoszenie zdarzenia.

dowód

: - pismo(...) S.A.do pełn.J. J.z dnia 09.10.2014 r. – k. 48.
Pismem z dnia 07.11.2014 r. do pełnomocnikaJ. J.ubezpieczyciel wskazał na brak podstaw do pozytywnego rozpatrzenia roszczeń odszkodowawczych. Podniósł zarzut przedawnienia, wskazując na treśćart. 442 § 1 i 2 k.c.Nadto, powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 29.12.2005 r., sygn. akt II K 199/05, który uniewinniłT. W. (2)od zarzucanego mu czynu spowodowania wypadku. Skoro jego zachowanie nie ma znamion przestępstwa, zastosowanie ma 3- letni termin przedawnienia roszczeń zart. 442 § 1 k.c., gdyż szkoda nie powstała w wyniku zbrodni lub występku.

dowód

: - pismo(...) S.A.z 07.11.2014 r. do pełnomocnikaJ. J.– k. 35-36.
W dniu 22.07.2015 r. pełnomocnikJ. J.wysłał drogą mailową do(...) S.A.wniosek o wypłatę roszczeń lub przekazanie akt szkody do UFG. W piśmie tym wniósło wypłatę poniższych roszczeń lub - w przypadku podtrzymania decyzji co do odmowy świadczenia ze względu na nieustalenie sprawcy zdarzenia - wniósł o przekazania akt do UFG celem wypłaty zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 109a ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK.
Pełnomocnik wskazał, żeJ. J.podtrzymuje swoje roszczenia za szkodę powstałą w dniu 21.06.2001 r., w wyniku której zginąłM. J., tj. m.in.:
- wypłatę stosownego odszkodowaniaart. 446 § 3 k.c.w kwocie 80.000 zł;
- wypłatę zadośćuczynienia zart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.w kwocie 50.000 zł;
- wypłatę renty zart. 446 § 2 k.c.w kwocie po 300 zł miesięcznie liczonej od dnia wypadkui na przyszłość.

dowód

: - pismo pełnomocnikaJ. J.do(...) S.A.z dnia 22.07.2015 r. wrazz wydrukiem ze skrzynki mailowej pełnomocnika i mailowym potwierdzeniem przyjęcia przez(...) S.A.– k. 160 – 162.
W piśmie z dnia 17.08.2015 r. do pełnomocnikaJ. J.(...)S.A.,w odpowiedzi na pismo z 22.07.2015 r., odmówiło zmiany stanowiska. Ubezpieczyciel podniósł ponownie zarzut przedawnienia, wskazując na treśćart. 442 § 1 i 2 k.c.i na wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 29.12.2005 r., sygn. akt II K 199/05, który uniewinniłT. W. (2)od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178§ 1 k.k.Nie stwierdzono popełnienia przestępstwa, nie stwierdzono istnienia przedmiotowych i podmiotowych znamion zbrodni lub występku oznaczonych w prawie karnym oraz imiennie nie wskazano sprawcy czynu karalnego.
Skoro materiał dowodowy nie wskazuje, iż do naruszenia dobra osobistego uprawnionego doszło w wyniku popełnienia przestępstwa,(...) S.A.przyjęło w oparciu oart. 442 k.c., że w stosunku do złożonych roszczeń obowiązywał 3- letni termin przedawnienia.
Ponadto, w tym samym piśmie(...) S.A.poinformowało, że zgodnie zart. 98 ust.1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnymi Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22.05.2003 r.„przedmiotowa szkoda nie spełnia warunków, które kwalifikowałyby ją do przekazania doUFG”.

dowód

: - pismo(...) S.A.z dnia 17.08.2015 r. do pełnomocnikaJ. J.– k. 34.

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne były w zasadzie jedynie następujące fakty: śmierć brata powoda tj.M. J.w dniu 02.07.2001 r. na skutek ciężkich obrażeń ciała doznanych w wypadku komunikacyjnym z dnia 21.06.2001 r., do którego doszło wZ.. Bezspornym jest, iżM. J.jako pieszy pchający wózek został potrącony przez nieznanego sprawcę, który zbiegł z miejsca zdarzenia i do dziś nie został zidentyfikowany z imienia i nazwiska. Bezsporny był również przebieg postępowania likwidacyjnego, które Sąd ustalił na podstawie dokumentacji z akt szkody. Bezspornie(...)S.A. w dacie zdarzenia ubezpieczało odpowiedzialność cywilną posiadacza pojazdu mechanicznego markiV. (...)(samochód ciężarowy) onr rej. (...)G-993. Natomiast sporne pozostawały następujące okoliczności:
- legitymacja procesowa bierna strony pozwanej wobec niezidentyfikowania sprawcy potrąceniaM. J.; strona pozwana sugeruje legitymację Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z siedzibą wW.;
- podniesiony zarzut przedawnienia roszczeń;
- zakwestionowane zostały wszystkie roszczenia zgłaszane przez powoda tak co do zasady jak i co do wysokości.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu braku legitymacji procesowej biernej(...) S.A., jako że zarzut ten jest najdalej idący. Jednak zarzut jest chybiony. Zgodnie z treściąart. 11 k.p.c.Sąd cywilny jest związany jedynie ustaleniami wydanegow postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Tymczasem w postępowaniu karnym toczącym się przed Sądem Rejonowym wZ.II K 199/05, a następnie w II instancji przed Sądem Okręgowym wN.II Ka 130/06 – oskarżony o spowodowanie wypadku, w wyniku którego śmierć poniósłM. J.,T. W. (1)został uniewinniony od stawianych mu zarzutów. Jednakżew postępowaniu tym sąd karny przeprowadził obszerne i wyczerpujące postępowanie dowodowe opisane w uzasadnieniu Sądu I instancji, a tutejszy Sąd w pełni podziela jego wnioski. Mianowicie niewątpliwieM. J.potrącił nieustalony z imieniai nazwiska kierujący pojazdem markiV.onr rej. (...), który to pojazd bezspornie w dacie zdarzenia posiadał aktualne ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w(...) S.A.

Zgodnie z treściąart. 822 § 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Nadto, na podstawie § 4 powołanego artykułu uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.
Na podstawieart. 159 ust. 1obecnie obowiązującejustawy z dnia 22 maja 2003 r.o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz.U. z 2016 r., poz. 2060 j.t. ze zm.), która weszła w życie 01.01.2004 r. (dalej: „ustawa”, lub „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”),postępowaniadotyczące roszczeń odszkodowawczych wszczętei niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych. Natomiast zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy działający na podstawie dotychczasowych przepisów Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny staje się z mocy prawa Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym w rozumieniu przepisów ustawy.
Pierwsze roszczenia wobec(...) S.A.powód zgłaszał w październiku 2004 r.,a ostatnie w lipcu 2015 r. Tym samym samo postępowanie likwidacyjne toczyć się winno według zasad określonych w ww. ustawie. Natomiast samo zdarzenie szkodowe miało miejsce w dniu 21.06.2001r., a śmierć poszkodowanego na skutek tego zdarzenia - w dniu 02.07.2001 r., tj. pod rządamiRozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r.w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów(Dz.U. Nr 26, poz. 310 ze zm.). Paragraf 10 powołanego rozporządzenia stanowi,że
    z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie, jeżeli
      posiadacz lub kierującypojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia(ust. 1).
    Ubezpieczeniem OC objęta jest odpowiedzialność cywilna
      każdej osoby, która kierującpojazdem w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę ruchem tego pojazdu.(ust. 3).
    Odszkodowanie ustala się i wypłacaw granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, najwyżej jednak do ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej(ust. 4).
    Za szkodę wyrządzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odszkodowanie przysługuje również wówczas, gdy
      sprawca szkody na osobie nie mógł być zidentyfikowanylub gdy sprawca szkody na mieniui na osobie nie posiadał ubezpieczenia OC. W takich przypadkach odszkodowanie jest wypłacane przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w trybie i na zasadach określonych przepisami o działalności ubezpieczeniowej(ust. 6). Z przytoczonym § 10 ust. 6 koresponduje § 34 ust. 1 przytaczanego rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli sprawca szkody na osobie nie mógł być zidentyfikowany
    -
      nie można było ustalić tożsamości posiadacza pojazdu lub kierującego pojazdem

         i

       nie zidentyfikowano pojazdu
- Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wypłaca osobie uprawnionej do odszkodowania z tytułu ubezpieczenia OC odszkodowanie za szkodę na osobie. Przepis ten przewiduje więc odpowiedzialność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: „UFG” lub „Fundusz”) tylko w razie
    kumulatywnegospełnienia dwóch przesłanek, tj. 1. nie zidentyfikowano tożsamości posiadacza lub kierującego
    oraz2. nie zidentyfikowano pojazdu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi druga z przesłanek, bowiem ponad wszelką wątpliwość został zidentyfikowany pojazd, którym sprawca potrąciłM. J., znany jest również ubezpieczyciel OC tego pojazdu, tj. właśnie(...) S.A., który ponosi odpowiedzialność cywilną za skutki tego zdarzenia. Z powołanymi przepisami koresponduje równieżart. 51 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej(Dz.U. z 1996 r., Nr 11, poz.62 j.t. ze zm.), którym został utworzony Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (ust. 1).
Do zadań Funduszu należy m.in. wypłacanie odszkodowań i świadczeń z tytułu ubezpieczenia obowiązkowego m.in. za szkodę na osobie, gdy szkoda wyrządzona zostaław okolicznościach uzasadniających odpowiedzialność cywilnąposiadacza pojazdu lub kierującego pojazdem mechanicznym, anie ustalono ich tożsamościinie zidentyfikowano pojazdu(art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a). Tym samym odpowiedzialność UFG wchodzi w grę wtedy, gdy poszkodowany nie ma możliwości dochodzenia roszczeń od bezpośredniego sprawcy lub jego ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej.
Również art. 35 obecnie obowiązującej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi, żeubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilnakażdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
Reasumując, identyfikacja pojazdu, którym kierujący wyrządził szkodę na osobie jest wystarczającą okolicznością do przypisania odpowiedzialności za skutki zdarzenia ubezpieczycielowi OC posiadacza pojazdów mechanicznych, nawet w przypadku niemożności ustalenia tożsamości kierującego (por. uzasadnienie Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 19 października 1995 r., III CZP 98/95, OSNC 1995 nr 12, poz. 169, OSP 1996 nr 3, poz. 54, PUG 1996 nr 2, str. 28, Wokanda 1995 nr 2, str. 1, Legalis Numer 29579 oraz Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 96/15, OSNC 2016 nr 11, poz. 132, str. 70, Biul. SN 2016 nr 3, Legalis Numer 1428720). Natomiast kwestie ewentualnego regresu ubezpieczyciela w stosunku do bezpośredniego sprawcy zdarzenia nie obciążają poszkodowanego.
Wobec powyższego,(...) S.A.ponosi co do zasady odpowiedzialność za skutki wypadku, w wyniku którego śmierć poniósłM. J.. Należy zwrócić również uwagę, iż w odpowiedzi na pozew(...) S.A.przyznało,że roszczenia były zgłaszane już w 2004 r. i wtedy(...) S.A.uznało swoją odpowiedzialność co do zasady poprzez wypłatę kosztów pogrzebu. Okoliczność ta wynika równieżz dokumentacji z postępowania likwidacyjnego (zob. pismo(...) S.A.z dnia 25.07.2005 r. – k. 44-45, pismo(...) S.A.z 23.09.2005 r. – k. 40-41, k. 42-43).
Roszczenia powoda co do należności głównychnie były przedawnione. W dacie zdarzenia szkodowego obowiązywałart. 442 k.c., zgodnie z którymroszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę(§ 1).Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.(§ 2).Artykuł 442 k.c.został uchylony z dniem 10.08.2007 r. przezart. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny(Dz.U. z 2007 r., Nr 80, poz. 538). Powyższa nowela dodała dokodeksu cywilnegoart. 4421, który stanowi w§ 2, żejeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem latdwudziestuod dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Natomiast powoływana nowelak.c.wart. 2nakazywała stosowanie do roszczeń, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, przepisówart. 4421k.c.
Mając na uwadze omówiony wyżej zakres związania Sądu cywilnego ustaleniami postępowania karnego (art. 11 k.p.c.), wskazać należy, iż fakt uniewinnienia w procesie karnymT. W. (1)nie oznacza, iż w ogóle nie doszło do popełnienia przestępstwa,a oznacza jedynie tyle, że występek zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.popełniła inna osoba. W tym zakresie tut. Sąd ocenia i przyjmuje w całości jako prawidłowe ustalenia Sądu karnego. Natomiast niewątpliwie,M. J.poniósł śmierć na skutek czynu zabronionego, o którym mowa wart. 442(

    1 )§ 2 k.c., a tym samym dla roszczenia o naprawienie szkody ma zastosowanie 20 – letni termin przedawnienia, który jeszcze nie upłynął(por. Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 października 2013 r., III CZP 50/13, Biul. SN 2013 nr 10, www.sn.pl, Rzeczp., MoP 2013 nr 22, str. 1175, Biuletyn SN - IC 2013 nr 11, KSAG 2014 nr 1, str. 124, OSNC 2014 nr 4, poz. 35, str. 3, Legalis Numer 737175 oraz Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie I Wydział Cywilny z dnia 15 listopada 2012 r., I ACa 527/12, Legalis Numer 733723). Natomiast skuteczny był zarzut przedawnienia żądania odsetkowego co do roszczeniao zadośćuczynienie, o czym niżej.
Powód dochodził w procesie trzech roszczeń głównych: zadośćuczynienia, odszkodowania za znaczne pogorszenie się sytuacji życiowej po śmierci brata oraz renty.
Odnośnie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela przepisy powoływanego wyżej Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 r. (zwłaszcza § 10) są analogiczne do treści przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zwłaszcza art. 34 ust. 1, który stanowi, żez ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia(odpowiednik § 10 ust. 1 rozporządzenia), a także art. 36 ust. 1 ustawy, zgodniez którymodszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej(odpowiednik § 10 ust. 4 rozporządzenia).
W dniu 03 sierpnia 2008 roku weszła w życie ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r., Nr 116, poz. 731), na mocy której doart. 446 k.c.dodano§ 4w brzmieniu:„Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę”.Judykatura nie pozostawia wątpliwości, iż do stanów faktycznych, zaistniałych przed dniem wejścia w życie przepisuart. 446 § 4 k.c.(tj. gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3.08.2008 r., tak jakw niniejszej sprawie), istniała możliwość dochodzeniazadośćuczynieniaza śmierć osoby bliskiej na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c., tzn. poprzez odwołanie się do naruszenia dóbr osobistych (zob. m.in.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10, Biul. SN 2010/10/11, LEX nr 604152; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. III CZP 32/11, OSNC 2012/1/10, Biul. SN 2011/7/9, OSP 2012/3/32, LEX nr 852341; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 roku II CSK 248/10, LEX nr 785681 i powołane tam orzecznictwo; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r. I CSK 621/10 LEX nr 848128; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2014 r., I ACa 459/13, LEX nr 1416095).Artykuł 446 § 4 k.c.nie uchyliłartykułu 448 k.c., lecz jego dodanie byłowyrazem woli ustawodawcy zarówno potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie obowiązujących przed jego wejściem w życie przepisów, jak i ograniczenia kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia do najbliższych członków rodziny(wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2013 r., I ACa 618/13, LEX nr 1375829).
Powoływanyart. 448 k.c.stanowi, żew razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Katalog dóbr osobistych pozostających pod ochroną prawa cywilnego zawarty jest wart. 23 k.c., ma charakter otwarty i jest stale poszerzany przez judykaturę i doktrynę. Natomiastart. 24 § 1 k.c.stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać m.in. zadośćuczynienia pieniężnego. W orzecznictwie zaliczone zostały do dóbr osobistych m.in. więź emocjonalna łącząca osoby bliskie, relacja pomiędzy zmarłym a osobą zainteresowaną, więzi rodzinne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 roku II CSK 248/10, LEX nr 785681i powołane tam orzecznictwo; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2004 r., I CK 484/03, OSNC 2005/4/69, Wokanda 2004/12/6, Biul. SN 2004/11/9, LEX nr 132396; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10, Biul. SN 2010/10/11, LEX nr 604152; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. III CZP 32/11, OSNC 2012/1/10, Biul. SN 2011/7/9, OSP 2012/3/32, LEX nr 852341).
Powód wykazał należycie poprzez zeznania świadków, opinię biegłego psychologai własne wyjaśnienia zasadność swojego roszczenia w przedmiocie zadośćuczynienia za krzywdę w związku ze śmiercią brataM.w kwocie obejmującej również rozszerzenie powództwa, tj. łącznie27.000 zł, tak więc to żądanie należało uwzględnićw całości. Zważyć należy, że od śmierci brata powoda minęło już ponad 16 lat i ocena naruszenia więzi rodzinnych i traumy powoda z powodu utraty bliskiej osoby, a także przebiegu okresu żałoby jest znacznie utrudniona. Natomiast fakt, że do dziś powód nie doszedł do pełnej równowagi emocjonalnej, a na wspomnienie brata powód nadal ma łzyw oczach (podczas przesłuchania, podczas wywiadu z biegłą psycholog) świadczy o silnej więzi łączącej braci. Tę więź potwierdził nie tylko powód, ale również zgodnie wszyscy świadkowie oraz biegłaA. O.w swojej opinii, która nie była kwestionowanaw żaden sposób przez strony procesu, ani też nie było wniosku o opinię uzupełniającą(k. 126v. – stanowisko powoda odnośnie opinii biegłejA. O.w piśmie modyfikującym powództwo; k. 121 – stanowisko strony pozwanej w piśmie wniesionym 20.03.2017 r.). Mimo iż powód aktualnie pozostaje we względnej równowadze emocjonalnej, to jednak nie pogodził się z okolicznościami śmierci brata i z tym, że sprawca nie został zidentyfikowanyi nie odpowiedział za potrącenieM. J.. Fakt ten doprowadził do zaburzenia równowagi emocjonalnej powoda utrudniając jego codzienne funkcjonowanie, a wcześniej proces adaptacji do jego straty (opinia biegłejA. O.). Pomimo tego, iż na obecny stan emocjonalny, psychiczny powoda składa się wiele doświadczeń życiowych, w szczególności spór z pozostałym rodzeństwem w sprawach spadkowych, a także problemy zdrowotnei finansowe, to niewątpliwie utrata brata pozbawiła powoda oparcia osoby bliskiej, na której dotąd mogła polegać. Więź pomiędzy braćmi, silna od dzieciństwa, na skutek wzajemnych trudnych doświadczeń życiowych rozwinęła się jeszcze bardziej. Bracia wspierali się nawzajem emocjonalnie i finansowo. Najpierw powód był oparciem dla brata w trudnym okresie tragicznej śmierci dzieciM.i jego rozwodu, a późniejM.odwdzięczył sięJ.swoją obecnością, wsparciem w chorobie, pomocą fizycznąw gospodarstwie i pomocą finansową – w miarę możliwości. To powód zorganizował pogrzeb brata, opiekuje się grobem, wspomina brata i zachowuje o nim pamięć zbierając pamiątki: zwłaszcza wycinki prasowe. Tym samym roszczenie powoda w przedmiocie zadośćuczynienia w kwocie 27.000 zł należało w całości uwzględnić.
Natomiast roszczenie w przedmiocieodszkodowaniaz tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej zasługiwało jedynie na częściowe uwzględnienie, tj. co do kwoty10.000 zł, a w pozostałym zakresie – co do dalszej kwoty 10.000 zł należało je oddalić.
Stosownie do treściart. 446 § 3 k.c.Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Zarówno judykatura, jak i doktryna opowiadają się za szerokim rozumieniem określenia „znaczne pogorszenie sytuacji życiowej”, co „należy odczytywać nie tylko w materialnym aspekcie zmienionej sytuacji bliskiego członka rodziny zmarłego, alew szerszym kontekście, uwzględniającym przesłanki pozaekonomiczne określające tę sytuację. Do tych ostatnich niewątpliwie zaliczyć należy utratę oczekiwania przez osobę poszkodowaną na pomoc i wsparcie członka rodziny, których mogła ona zasadnie spodziewać się w chwilach wymagających takich zachowań. (…) wszystkie te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy określaniu należnego uprawnionemu "stosownego odszkodowania".Nadto „Prawidłowa wykładnia pojęcia "stosowne odszkodowanie" powinna uwzględniać nie tylko okoliczności konkretnej sprawy, ale także realną wartość ekonomiczną. Musi ono wyrażać się sumą wymierną, stanowiącą adekwatne przysporzenie dla uprawnionego, a zarazem uwzględniającą ocenę większości rozsądnie myślących ludzi” (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt V CSK 544/07, LEX nr 424335i powołane tam orzecznictwo). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lipca 1976 r., sygn. akt IV CR 271/76, (Legalis Numer 19552), w którym wyjaśnił,że: „Przez sytuację życiową, w rozumieniuart. 446 par. 3 KCnależy rozumieć ogół czynników składających się na położenie życiowe jednostki, także trudno wymierzalne wartości ekonomiczne”. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela w pełni powołane wyżej stanowiska Sądu Najwyższego. Z drugiej jednak strony należy mieć również na uwadze, że „Celem odszkodowania przyznanego na podstawieart. 446 § 3 KCma być zrekompensowanie rzeczywistego znacznego pogorszenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego, nie może być ono natomiast źródłem wzbogacenia się tych osób” (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 1994 r., I ACr 758/93, Legalis Numer 33397). Należy także podkreślić, że „Odszkodowanie zart. 446 § k.c.i zadośćuczynienie są to wprawdzie dwa odrębne roszczenia i posiadają samodzielny byt uregulowany w odrębnych przepisachk.c.to jednak zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej mogą się one zazębiać. Dlatego ustalając kwotę zadośćuczynienia należy uwzględniać fakt uzyskania odszkodowania przewidzianego wart. 446 § 3 k.c.”(Wyrok Sądu ApelacyjnegowL.z dnia 18 października 2017 r., I ACa 49/17, LEX nr 2409438).
Nie ulega wątpliwości, że bezpośrednio przed śmierciąM. J.wspierał chorego powoda zarówno fizycznie pomagając w gospodarstwie, jak i finansowo w miarę posiadanych możliwości, co potwierdzili wszyscy świadkowie i sam powód. Niewątpliwie bezpośrednio po śmierciM. J.sytuacja finansowa i życiowa powoda znacznie się pogorszyła. Powód z racji choroby nie mógł pracować w gospodarstwie, nie mógł też pójść do pracy, otrzymywał niewielką rentę, a żona nie pracowała. Synowie natomiast nie byli jeszcze samodzielni. Wsparcie finansowe i osobiste otrzymywane od brata pozwalało powodowi i jego rodzinie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe i utrzymać gospodarstwo. Stąd w ocenie Sądu bacząc przede wszystkim na ten pierwszy okres po śmierci brata powoda, należało zasądzić na jego rzecz kwotę 10.000 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej. Jednakże należy popatrzeć na tę sytuację również w szerszej perspektywie i w szerszym spektrum czasowym, w konsekwencji czego Sąd oddalił roszczenie odszkodowawcze w pozostałym zakresie. Zważyć należy, żeM. J.również pomieszkiwał u powoda, a więc środki finansowe, które przekazywał powodowi częściowo również sam zużywał w postaci kosztów pożywienia czy mediów. Po wtóre, po śmierciM.żona powoda poszła do pracy, osiągając dochód dla rodziny, a synowie powoda usamodzielnili się finansowo, założyli własne rodziny i również są wsparciem dla powoda. Ponadto, w przypadkuM. J.nie można z żadnym stopniem prawdopodobieństwa przewidzieć, czy w kolejnych latach byłby w stanie realnie pomóc powodowi, a czy nie byłoby odwrotnie, czy to powód nie musiałby na przyszłość pomagać bratu.M. J.nie miał stałej pracy. Utrzymywał się z rzeźbienia, co dawało muw okresie przed śmiercią na tyle duży dochód, że mógł się nim podzielić z powodem i to robił. Natomiast ta sytuacja była na tyle niestabilna, że nie można przewidzieć, czy za kilka lub kilkanaście miesięcy czy lat nadal byłby popyt na jego rzeźby, czy dalej byłby w stanie fizycznie rzeźbić w takiej ilości i jakości jak dotychczas, biorąc pod uwagę jego wiek – dziś miałby 66 lat. Sąd pragnie zwrócić uwagę, żeM. J.nawet nie był ubezpieczony, co wyszło na jaw, kiedy trzeba było zapłacić za jego pogrzeb. WprawdzieM. J.miał zakład jubilerski wW., ale przed wieloma laty go zlikwidował. Natomiast myślenie o otwarciu podobnej działalności w rodzinnych stronach nie przełożyło się na żadne konkretne działania ze stronyM.ani powoda.
Poza tym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy mające wpływ na częściowe oddalenie roszczenia odszkodowawczego zazębiają się z całkowitym oddaleniem roszczeniao rentę.
Zgodnie z treściąart. 446 § 2 k.c.osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkodyrentyobliczonej stosownie dopotrzeb poszkodowanego orazdomożliwości zarobkowych i majątkowych zmarłegoprzez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inneosoby bliskie, którym zmarłydobrowolnie i staledostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tegozasady współżycia społecznego.
W przypadku powoda niewątpliwie na zmarłym bracie nie ciążył obowiązek alimentacyjny wobec powoda, gdyż powód ma dwóch dorosłych synów (art. 129w zw. zart. 132 k.r.o.). Brat z pewnością był dla powoda osobą bliską, co zostało wyżej wyjaśnione przy okazji roszczenia o zadośćuczynienie, a więc dla dochodzenia renty co do zasady powód winien był udowodnić nie tylko własne potrzeby, ale w szczególności po stronie brata następujące okoliczności: dobrowolne i stałe dostarczanie środków utrzymania powodowi, możliwości zarobkowe i majątkoweM. J.oraz wykazać, że przyznania renty wymagają w niniejszej sprawie zasady współżycia społecznego. Odnośnie dobrowolnegoi stałego dostarczania środków utrzymania oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego brata powoda w tym miejscu aktualne są powyższe uwagi i wyjaśnienia poczynione przy omawianiu roszczenia odszkodowawczego. Nie ma żadnych obiektywnych przesłanek pozwalających choćby przypuszczać ze sporym prawdopodobieństwem, żeM. J.byłby w stanie jeszcze w styczniu 2016 r. (bowiem odtąd powód domaga się renty) dostarczać powodowi nadal jakichkolwiek środków finansowych. Poza tym przyznaniu renty sprzeciwiają się zasady współżycia społecznego. Pomimo iż powód i jego żona żyją skromnie i ponoszą znaczne wydatki z tytułu kosztów leczenia, to mają dwóch dorosłych samodzielnych finansowo synów, którzy winni im pomóc. Brak jest tym samym podstaw do obciążania tym kosztem(...) S.A.
W przedmiocie odsetek wskazać należy ogólny przepisart. 817 k.c., a także na treść art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zgodnie z którymZakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie (ust. 1). W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego.W terminie, o którym mowa w ust. 1,zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania(ust. 2).Jeżeli odszkodowanie nie przysługujelub przysługuje w innej wysokości niż określona w zgłoszonym roszczeniu, zakład ubezpieczeń informuje o tym na piśmie osobę występującą z roszczeniem w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, wskazując na okoliczności oraz podstawę prawną uzasadniającą całkowitą lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania, jak również na przyczyny, dla których odmówił wiarygodności okolicznościom dowodowym podniesionym przez osobę zgłaszającą roszczenie. Pismo zakładu ubezpieczeń powinno zawierać pouczenie o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej (ust. 3)- zob. też art. 159 ust. 1a contrarioustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, tzn. postępowanie likwidacyjne wszczęte po wejściu w życie ww. ustawy.
Roszczenie o zadośćuczynienie powód zgłosił działając samodzielnie bez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 01.10.2004 r. Wprawdzie powód nie wskazał kwotowo tego żądania i w tym zakresie należy przyznać rację stronie pozwanej, ale strona pozwana jako profesjonalista w żaden sposób nie zobowiązała powoda do sprecyzowania żądań, ani też nie wydała odnośnie żądania zadośćuczynienia żadnego stanowiska, nawet odmownego wbrew obowiązkowi z art. 14 ustawy. Dopiero gdy profesjonalny pełnomocnik powoda ponowił m.in. żądanie zadośćuczynienia w piśmie z dnia 02.10.2014 r. domagając się wypłaty świadczenia wynikającego zart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c.w kwocie 50.000zł,w odpowiedzi pismem z dnia 07.11.2014 r.(...) S.A.zaczęło odmawiać przyznania zgłaszanych roszczeń z powołaniem się na zarzut przedawnienia. Podobne stanowisko(...) S.A.zajęło w piśmie z dnia 17.08.2015 r. Wobec tego nie można obarczać powoda ponad10 – letnim zaniechaniem strony pozwanej w wydaniu stanowiska, chociażby odmownego. Natomiast strona pozwana podniosła skuteczny zarzut przedawnienia części odsetek na podstawieart. 118 k.c., zgodnie z którym termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe wynosi trzy lata. W przedmiotowej sprawie powództwo zostało wniesione w dniu 11.12.2015 r., a więc powód mógł dochodzić skutecznie odsetek od zasądzonej należności głównej z tytułu zadośćuczynienia jedynie za trzy lata wstecz od wniesienia powództwaw przedmiotowej sprawie, a w pozostałym zakresie roszczenie odsetkowe należało oddalić.
Natomiast w odniesieniu do roszczenia odszkodowawczego zart. 446 § 3 k.c.po raz pierwszy roszczenie to zostało zgłoszone ubezpieczycielowi w dniu 02.10.2014 r., a więcz uwzględnieniem 30 – dniowego terminu likwidacji szkody, odsetki należne są dopiero od dnia 04.11.2014 r., a w pozostałym zakresie roszczenie odsetkowe należało oddalić.
Nadto, wskazać należy, że w dniu 01.01.2016 r. weszła w życie ustawa z dnia9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1830). Zmieniła ona m.in. brzmienieart. 481 k.c.Natomiast stosownie do treści art. 56 tej ustawy do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.Artykuł 481 § 2 k.c.w dotychczasowym brzmieniu przewidywał, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Po zmianie wprowadzonej powyższą ustawą powyższy paragraf stanowi, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiegoi 5,5 punktów procentowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkt I a) oraz b), a takżew punkcie II a) oraz b) sentencji wyroku podzielił należności odsetkowe na okresy do 31.12.2015 r. i od 01.01.2016 r. do dnia zapłaty.
O kosztach procesu Sąd orzekł na postawieart. 100 k.p.c.poprzez ich stosunkowe rozdzielenie. Natomiast jako koszty celowe Sąd uznał wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników stron w kwotach po 2.400 zł na podstawie § 6 pkt 5 w zw. z§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. z 2013 r., poz. 490 t.j. ze zm.) oraz analogicznie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 t.j. ze z.). Pełnomocnik powoda w spisie kosztów domagał się wynagrodzenia w kwocie 3.600 zł, jednak zważyć należy, że wps wskazany w pozwie do łącznie 50.000 zł (26.400 zł + 20.000 zł + 3.600 zł). Próg ten został przekroczony dopiero na skutek rozszerzenia żądania zadośćuczynienia do kwoty 27.000 zł, jednak zgodnie z§ 4 ust. 2powoływanego rozporządzenia dot. opłat za czynności adwokackie, w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji. Nadto, Sąd przyjął do stosunkowego rozliczenia kosztów 17 zł (a nie 34 zł) tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, bowiem tyko jeden dowód wpłaty na kwotę 17 zł pełnomocnik załączył do akt (k. 78). Sąd uznał również jako nienależne żądane przez pełnomocnika powoda koszty dojazdu na pięć rozpraw zO.doO.i z powrotem, ponieważ siedzibą kancelarii pełnomocnika powoda jestO.. Tym samym powód poniósł celowe koszty w kwocie 2.933,80 zł (500 zł – opłata od pozwuw części nieobjętej zwolnieniem, 2.400 zł – wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 16,80 zł – koszty korespondencji). Natomiast strona pozwana poniosła koszty celowe w kwocie 2.417 zł, na którą składają się: 2.400 zł – wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Łącznie celowe koszty stron wyniosły więc 5.350,80 zł. Powód wygrał sprawę w stosunku 73,12 % do 26,88% (37.000 zł z 50.600 zł wartości przedmiotu sporu). Tym samym(...) S.A.winno ponieść 73,12 % wszystkich celowych kosztów(73,12% x 5.350,80 zł = 3.912,50 zł), a więc w punkcie IV sentencji wyroku Sąd zasądził od strony pozwanej(...) S.A.na rzecz powodaJ. J.różnicę, tj.1.495,50 złtytułem zwrotu kosztów procesu (3.912,50 zł – 2.417 zł = 1.495,50 zł).
Powód był w procesie zwolniony częściowo od kosztów sądowych ponad kwotę500 zł (postanowienie z dnia 09.03.2016 r. – k. 8). Tym samym pozostała nieuiszczona częściowo opłata od powództwa (w tym od rozszerzonego żądania zadośćuczynienia)w kwocie 2.030 zł (wps 50.600 zł x 5% = 2.530 zł minus uiszczone 500 zł = 2.030 zł). Ponadto, Skarb Państwa wyłożył tymczasowo kwotę 338,90 zł tytułem wynagrodzenia biegłejA. O.(postanowienie - k. 130). Mając na uwadze wynik procesu,art. 100 k.p.c.orazartykuły 83 ust. 2 i 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowychw sprawach cywilnych(Dz.U. z 2016 r. poz. 623 t.j. ze zm.) Sąd obciążył stosunkową częścią (73,12%) ww. należności stronę pozwaną nakazując w punkcie V sentencji wyroku pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Oleśnie kwotę
    1.732,14 zł, w tym kwotę 1.484,34 zł tytułem stosunkowej części opłaty sądowej od pozwui rozszerzonego powództwa, która nie została opłacona przez powodaJ. J.zwolnionego w części od kosztów sądowych oraz kwotę 247,80 zł tytułem stosunkowej części wydatków na poczet opinii biegłej sądowejA. O.wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Natomiast mając na uwadze art. 113 ust. 4 w zw. z ust. 2 powoływanej ustawyo kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i odstąpił od obciążania powoda pozostałymi nieuiszczonymi kosztami, w szczególności z uwagi na stan zdrowia powoda uniemożliwiający mu jakiekolwiek zarobkowanie, a uzyskiwany dochód miesięczny z niskiej emerytury (1.190 zł netto) nie pozwala na uiszczenie brakujących kosztów. Wobec tegow punkcie VI sentencji wyroku Sąd nakazał przejąć nieuiszczone przez powodaJ. J.koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa, tj. kwotę
     636,76 zł, w tym kwotę 545,66 zł tytułem stosunkowej części (26,88%) opłaty sądowej od pozwu i rozszerzonego powództwa, która nie została opłacona przez powoda zwolnionego w części od kosztów sądowych oraz kwotę 91,10 zł tytułem stosunkowej części wydatków na poczet opinii biegłej sądowejA. O.wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku