Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 1181/17
Data wyroku: 2017-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Tomkiewicz
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt VII Ka 1181/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie VII Wydział Karny Odwoławczy
w składzie
Przewodnicząca SSO Małgorzata Tomkiewicz
Protokolant   sekr.sądowy Małgorzata Serafińska
przy udziale oskarżyciela publicznego podkom. Agnieszki Szlachtowicz-Pelawskiej
po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r
sprawyP. W.ur. (...)wB., synaR.iE.obwinionego z art. 86§2 kw, art. 87§2 kw, art. 95 kw
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Bartoszycach II Wydziału Karnego
z dnia 21 września 2017 sygn. akt II W 1515/17
I.zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uchyla orzeczenie zawarte w pkt. II i III;
II.w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymuje w mocy;
III.zwalnia obwinionego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE

P. W.

został obwiniony o to, że :
I.w dniu 16 kwietnia 2016r.o godz.18.45 wB.naul.(...).W.kierując pojazdemA.onr. rej.(...)znajdując się pod działaniem substancji działającej podobnie do alkoholu tj. nitrazepamu spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie zachował należytego odstępu od poprzedzającego go pojazduV. (...)i najechał na tył tego pojazdu
-tj. o wykroczenie z art. 86§2 kw
II.w czasie i miejscu jak w pkt.I kierując tym samym pojazdem prowadził pojazd mechanicznyA.pod wpływem nitrazepamu działającego podobnie do alkoholu a stężenie tego środka stanowiło 19ng/ml
-tj. o wykroczenie z art. 87 §2 kw
III.w czasie i miejscu jak w pkt. I prowadził pojazd mechaniczny bez wymaganych dokumentów w postaci prawa jazdy
-tj. o wykroczenie z art. 95 kw.

Sąd Rejonowy w Bartoszycach

wyrokiem z dnia 21 września 2017r. w sprawie IIW 1515/17 orzekł:
I.ObwinionegoP. W.uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i za to, z mocy art. 86 §2 kw, art. 87 §2 kw i art. 95 kw, opierając wymiar kary o art. 9§2 kw w zw. z art. 86§2 kw skazał go na karę 1.000zł. grzywny;
II.na podstawie art. 87 §3 kw orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy;
III.na podstawie art. 29§3 kw nałożył na obwinionego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu;
IV.na podstawieart.118§1 i §3 kpww zw. z§1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 10.10.2001r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postepowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenieiart. 21 ust.2w zw. zart. 3 ust.1 ustawy z 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od obwinionego w całości koszty postępowania na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 3.245,98zł., łącznie z opłatą w kwocie 100zł.

Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca obwinionego

, zaskarżając  przedmiotowy wyrok  w pkt. I wniosku o ukaranie odnośnie przyjęcia, iż w chwili popełnienia wykroczenia obwiniony znajdował się pod działaniem substancji działającej podobnie do alkoholu oraz w pkt. II wniosku o ukaranie w całości.
Wyrokowi temu skarżący zarzucił :
1.Obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, polegającą na obrazieart. 424 §1 kpkw zw. zart. 82 §1 kpw,art. 2§2 kpk,art. 4 kpk,art. 5§2 kpkw zw. zart. 8 kpwpoprzez naruszenie zasady bezstronności oraz zasady domniemania niewinności, polegające na :

    -niezasadnym przyjęciu, iż obwinionyP. W.w dniu 16 kwietnia 2016r. popełniając wykroczenie drogowe z art. 86 kw miałby znajdować się pod działaniem substancji działającej podobnie do alkoholu, a więc popełniłby wykroczenie drogowe z art. 86 §2 kw oraz, że w tym samym czasie i miejscu prowadził pojazd mechanicznyA.pod wpływem nitrazepamu działającego podobnie do alkoholu, a jego stężenie stanowiło 19 ng/ml tj. dopuścił się popełnienia wykroczeń drogowych z art. 86 §2 kw i art. 87§2 kw (prawidłowo §1) kw i oparciu tej konstatacji jedynie na na niewystarczających dowodach obciążających, w szczególności zeznaniach świadków :H. R.iB. I., a pominięciu dowodu z wiarygodnych wyjaśnień samego obwinionego oraz załączonych przez niego dowodów bezosobowych – bez należytego i koniecznego uzasadnienia takiego stanowiska przez Sąd orzekający;

-oparciu orzeczenia na podstawie domniemań/co do stanu faktycznego/z naruszeniem zasady procesowej in dubio pro reo;
2. Obrazę przepisów prawa procesowego, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, w szczególnościart. 7 kpkw zw. zart. 8 kpwpolegającą na dokonaniu przez Sąd I-szej instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych dokonanych przez Sąd meriti polegającym na uznaniu, że obwinionyP. W.w dniu 16 kwietnia 2016r. popełniając wykroczenie drogowe z art.86 kw miałby znajdować się pod działaniem substancji działającej podobnie do alkoholu, a więc popełniłby wykroczenie drogowe z art. 86§2 kw oraz że w tym samym czasie i miejscu prowadził pojazd mechanicznyA.pod wpływem nitrazepamu działającego podobnie do alkoholu, a jego stężenie stanowiło 19ng/ml;
3.Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia majacy wpływ na jego treść, a polegający na dowolnym i niezasadnym przyjęciu, że obwinionyP. W.swoim zachowaniem dopuścił się popełnienia zarzucanych mu wykroczeń z pkt. I i II wniosku o ukaranie, pomimo tego, że prawidłowa i logiczna ocena całości materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosków odmiennych i w konsekwencji prowadzić do :
a)zmiany opisu czynu przypisanego obwinionemu odnośnie pkt.I wniosku o ukaranie poprzez wyeliminowanie słów : „ znajdując się pod działaniem substancji działającej podobnie do alkoholu tj. nitrazepamu…”i przyjęcie, że dopuścił się on wykroczenia z art. 86 § 1kw
b)uniewinnienia obwinionego z pkt.II wniosku o ukaranie dotyczącego art.87§2 kw (prawidłowo §1) kw.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I i II wniosku o ukaranie i w konsekwencji wniósł o :
a)zmianę opisu czynu przypisanego obwinionemu odnośnie pkt. I wniosku o ukaranie poprzez wyeliminowanie słów : „ znajdując się pod działaniem substancji działającej podobnie do alkoholu, tj.nitrazepamu…” i przyjęcie, że dopuścił się on wykroczenia z art. 86 §1 kw;
b)uniewinnienie obwinionego z pkt. II wniosku o ukaranie dotyczącego art. 87§2 kw (prawidłowo §1) i tym samym nieorzekanie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy
ewentualnie
o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I-szej instancji do ponownego jej rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Apelacja co do swej istoty nie jest zasadna, zawarte w niej zarzuty są chybione.
Sąd I-szej instancji dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego, winy obwinionego i kwalifikacji prawnej przypisanego P.W.czynu zpkt. I i III, jak również w aspekcie wymierzonej mu kary. Dokonana przez ten Sąd analiza materiału dowodowego jest wnikliwa i jasna, w pełni odpowiada dyrektywom określonym wart. 4 kpka przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi zart.7 kpki przekonująco uzasadnione.
Apelacja nie wskazuje na żadne okoliczności, które nie byłyby przedmiotem uwagi Sądu Rejonowego i nie zawiera też takiej, merytorycznej argumentacji, która wnioskowanie tego Sądu mogłaby skutecznie podważyć. Na marginesie odnotować należy, iż sama redakcja wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego dotknięta jest oczywistym błędem. Zgodnie bowiem z ugruntowanym powszechnie poglądem judykatury „(…) jako podstawę odwołania należy powoływać zarzut tzw. pierwotny, a nie wtórny, stanowiący pochodną usterki pierwotnej. Nieodpowiednie jest powoływanie kilku zarzutów, gdy jeden z nich jest konsekwencją innego bądź gdy zarzuty te wzajemnie się wykluczają” (vide : wyrok SA w Krakowie z 11.02.1999r, IIAka 18/99,KZS 1999, z.3,poz.25).
Odnosząc się do zarzutów natury procesowej na wstępie stwierdzić należy, iż Sąd I szej instancji nie dając wiary twierdzeniom obwinionego, który nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w pkt.I i II tj. tego, że w dn.16.o4.2016r. kierowałA.będąc pod wpływem nitrazepamu, wniosku, w żadnej mierze nie naruszył zasady wyrażonej wart. 7 kpk. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem judykatury ( wyrażonym m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 9. 07. 2008r., OSNwSK 2008/1/1419) „ (…) przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k., jeśli tylko:
a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy,
b) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego,
c) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku.”
Zarzut obrazyart. 7 k.p.k.może być więc skuteczny tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, że sąd orzekający - oceniając dowody - naruszył powyższe zasady. Tymczasem apelujący, usiłując podważyć ocenę dokonaną przez Sąd, a także poczynione w oparciu o nią ustalenia,  
nie wskazał żadnych argumentów
          , które mogłyby prowadzić do wniosku, że owa ocena dowodów dokonana przez Sąd meriti rzeczywiście jest dowolna. Nadmienić przy tym należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które spełnia wymogiart. 424 kpk, Sąd I instancji podał w sposób logiczny, którym dowodom dał wiarę i dlaczego nie uznał za przekonujące twierdzeń obwinionego.
Nie jest trafny również zarzut naruszeniaart. 5& 2kpk. Sformułowany w tym przepisie nakaz rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego

dotyczy tylko takich wątpliwości, które w sprawie poweźmie  
sąd
            rozpoznający sprawę

, nie zaś takich, które ma strona. Skoro więc w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie miał żadnych wątpliwości, a tym bardziej nie dających się usunąć, to zarzut naruszenia zasady in dubio pro reo jest chybiony całkowicie. Stanowisko skarżącego, że takie wątpliwości zaistniały, pozostaje tylko jego subiektywnym przekonaniem i stanowi jedynie gołosłowną polemikę z twierdzeniami Sądu. (vide: wyrok Sąd Najwyższego z dnia 3.03.2009r. OSNKW 2009 poz.593)
Przechodząc natomiast do meritum apelacji przede wszystkim stwierdzić należy, iż wyrażona przez skarżącego teza jakoby P.W.w dn.16.04.2016r. nie zdawał sobie sprawy, że kieruje pojazdem mechanicznym będąc pod wpływem nitrazepamu, nie zasługuje na uwzględnienie albowiem pozostaje w sprzeczności z zeznaniami osób, które miały bezpośredni kontakt z obwinionym tuż po zdarzeniu. Zarówno świadekH. R., jakB. I.w zeznaniach swoich konsekwentnie i spójnie podawali, iż zachowanie P.W.tuż po kolizji było na tyle nietypowe, że w wzbudziło w nich wątpliwości, co do trzeźwości obwinionego. Jeśli P.W.zachowywał się tak nienaturalnie, że było to wyraźnie zauważalne nawet dla przypadkowych, postronnych osób, to okoliczność ta podważa zarówno tezę, jakoby stwierdzone w organizmie obwinionego stężenie nitrazepamu było wynikiem jedynie spowolnionego metabolizmu, jak i tezę, że skutki działania wskazanej substancji na organizm obwinionego mogły być dla niego samego niezauważalne.
Z tych zatem względów, jak również mając na uwadze fakt, iż wskazani świadkowie nie mieli żadnych powodów do bezpodstawnego obciążania obwinionego, wnioski Sądu I-szej instancji co do tego,iż P.W.w dn.16.04.2016r. wB.kierował pojazdem mechanicznym pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu i będąc w takim stanie spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym polegające na najechaniu na tył poprzedzającego go pojazdu- są w pełni prawidłowe.
Pomimo jednak tego, iż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń zarówno w aspekcie okoliczności stanu faktycznego i winy obwinionego, dopuścił się on ( w ślad za oskarżycielem publicznym) oczywistego błędu w zakresie kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt. II wniosku, uznając, iż czyn ten wyczerpał znamiona wykroczenia zart. 87 §2kw (zamiast zart. 87 §1kw). Tego rodzaju uchybienie, wobec braku apelacji na niekorzyść obwinionego, nie mogło zostać konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego, z uwagi na wyrażony wart. 434 kpkzakaz reformationis in peius. Brak możliwości konwalidowania przyjętej kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt. II musiał z kolei skutkować uchyleniem rozstrzygnięć zawartych w pkt. II i III wyroku, a to z tego względu, iż zgodnie z jednoznaczną treściąart. 87§3kw określony w tym przepisie obligatoryjny zakaz dotyczy tylko przypadku popełnienia wykroczenia zart. 87§1kw. Utrzymanie skazania zart. 87 §2kw przy jednoczesnym orzeczeniu zakazu zart. 87 §3kw czyniłoby wyrok wewnętrznie niespójnym. Wprawdzieart. 87 §4kw przewiduje fakultatywną możliwość orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, ale tylko takich, które są inne niż te określone w§1 art. 87kw (czyli innych niż pojazd mechaniczny). Z koleiart. 86 § 3kw przewiduje możliwość orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów ale tylko w przypadku skazania za czyn zart. 86 §1kw ( w odniesieniu do czynu z pkt. I obwiniony został skazany za wykroczenie zart. 86 §2kw).
Mając zatem powyższe na uwadze, pomimo niepodzielania zarzutów zawartych w apelacji, zaskarżony wyrok należało zmienić, jak w części dyspozytywnej orzeczenia, w pozostałym zakresie orzeczenie to utrzymując w mocy (art. 437§2 kpkw zw. zart. 109 §2 kpw). Z uwagi na to, że w sprawie doszło do zmiany wyroku na korzyść obwinionego, Sad Okręgowy uznał, iż w takim przypadku względy słuszności przemawiają za zwolnieniem P.W.od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze (art.119 kpww zw. zart. 634 kpkiart. 624 §1 kpk).