Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2939/18
Data wyroku: 2018-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art 50 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 2939/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
na posiedzeniu niejawnym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

po rozpoznaniu w dniu12 grudnia 2018 r. w Gliwicach
sprawyZ. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia19 listopada 2018  r.nr(...)
zmienia zaskarżona decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuZ. G.prawo do górniczej emerytury od dnia 1 października 2018 roku i zobowiązuje organ rentowy do ustalenia wysokości świadczenia z zastosowaniem do wyliczenia 24% świadczenia, to jest części socjalnej, kwoty bazowej obowiązującej w dacie przyznania tego świadczenia.
(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt VIII U 2939/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 19 listopada 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuZ. G.prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, iż do 31 grudnia 2008r. ubezpieczony nie osiągnął wieku 55 lat, a zatem brak jest podstaw do przyznania emerytury wcześniejszej na podstawie art. 46, w zw. z art. 32 ustawy emerytalnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury z zastosowaniem nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia (24%).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzją z 13 stycznia 2009r. przyznał ubezpieczonemu od 30 grudnia 2008r. prawo do emerytury górniczej bez względu na wiek i zajmowane stanowisko pracy, w oparciu o art. 50e ustawy emerytalnej. Obecnie natomiast nie spełnia warunków do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 46, w zw. z art. 32. Równocześnie ZUS zaznaczył, że nie rozpoznawał uprawnień odwołującego do emerytury górniczej ze względu na wiek, bowiem w ocenie organu rentowego, wobec wcześniejszego przyznania prawa do emerytury górniczej, brak jest podstaw do przyznania drugiej emerytury górniczej na podstawie tej samej ustawy.
Sąd  Okręgowy w Gliwicach  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyZ. G.urodził się (...)
Decyzją(...) OddziałZ.z 13 stycznia 2009r. ubezpieczonemu przyznanoz dniem 30 grudnia 2008r. tj. od ustania zatrudnienia, prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 48 w zw. z art. 49 ustawy emerytalno – rentowej.
W treści decyzji ZUS zaliczył ubezpieczonemu 27 lat i 8 miesięcy okresów składkowych oraz 7 miesięcy okresów nieskładkowych.
Do 74 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,8, zaś do 224 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,5.
Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczenia oraz przeliczenia jego wysokości z uwagi na doliczanie stażu pracy.
W dniu 22 października 2018r. ubezpieczony złożył w organie rentowym nowy wniosek o prawo do emerytury.
Zaskarżoną decyzją z 19 listopada 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemuZ. G.prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 46, w zw. z art. 32 ustawy emerytalno – rentowej tj. po osiągnięciu wieku 55 lat. W uzasadnieniu ZUS wskazał, iż do 31 grudnia 2008r. ubezpieczony nie osiągnął wieku 55 lat, wobec czego nie spełnił jednego z niezbędnych warunków określonych w powołanych wyżej przepisach art. 46, w zw. z art. 32.
Organ rentowy podkreślił, że ubezpieczonemu już ustalono prawo do emerytury górniczej, brak zatem podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej.
Ustalono, iż ubezpieczony posiada 6 lat i 2 miesiące pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym z art. 50d oraz 19 lat i 5 miesięcy pracy górniczej z art. 50 c ust. 1 ustawy. Łącznie ubezpieczony posiada 28 lat pracy górniczej
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego. Zgromadzona dokumentacja jest kompletna i została sporządzona w sposób rzetelny, a jej wiarygodność nie budzi wątpliwości. Nadto okoliczności faktyczne nie były sporne.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Z. G.w dniu 22 października 2018r. złożył wniosek o prawo do kolejnej emerytury. We wniosku nie sprecyzował na jakiej konkretnie podstawie prawnej ma być oparte prawo do tego świadczenia. Zaznaczył jedynie, że w związku ze spełnieniem warunków do innej emerytury domaga się ustalenia nowego świadczenia z nową kwotą bazową, wobec przepracowania przez niego 30 miesięcy od momenty przyznania poprzedniej emerytury.
Zaskarżoną decyzją ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 46, w zw. z art. 32 ustawy emerytalno – rentowej.
Równocześnie w odpowiedzi na odwołanie wprost przyznał, że jego zdaniem prawo do emerytury górniczej można nabyć tylko raz.
Wniosek ubezpieczonego dotyczył prawa do emerytury i, zdaniem Sądu, mimo, ze decyzja dotyczyła wyłącznie prawo do emerytury na podstawie art. 46 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej, sąd mógł rozpoznać uprawnienie do dochodzonego świadczenia w oparciu o inną podstawę prawną.
Bezspornie odwołujący nie spełnia jednego z podstawowych warunków określonych w art. 46, w zw. z art. 32 ustawy o FUS, bowiem do 31 grudnia 2008r. nie osiągnął wieku55 lat. Tym samym nie otrzyma nigdy prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Przedmiotem niniejszego postępowania pozostawało zatem prawo ubezpieczonego do kolejnej emerytury tj. emerytury górniczej przyznanej na innej podstawie prawnej niż uprzednio przyznane mu świadczenie.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem sporu jest natomiast interpretacja przepisów ustawy emerytalnej.
Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określaustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1270 ze zm.).
Trzeba jednak zwrócić uwagę, iż przepisy dotyczące emerytur górniczych zostały zmienioneustawą z dnia 27 lipca 2005r.o zmianieustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2005r.Nr 167, poz. 1397) – z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2007r. – w ten sposób, że uchylono między innymi art. 34, 48 i 49, zaś regulacje odnośnie prawa do emerytury górniczej zawarto w Rozdziale 3a, tj. w art. 50a-50e.
Ubezpieczony nabył prawo do emerytury górniczej na podstawie przepisóww brzmieniu poprzednio obowiązującym, na podstawie tzw. „starych przepisów” tj. art. 48w zw. z art. 49 ustawy emerytalno – rentowej.
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 prawo do górniczej emerytury, bez względu na wieki zajmowane stanowisko, przysługiwało pracownikom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r., a przed dniem 1 stycznia 1969r., którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stalei w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat,z uwzględnieniem ust. 2 i 3 i z zastrzeżeniem art. 49.
Obecnie ubezpieczony zgłosił wniosek o prawo do „nowej” emerytury. Zatem wobec osiągnięcia przez niego wieku 50 lat, należy rozpoznać dla niego prawo do emerytury górniczej przysługującej po osiągnięciu tego wieku, tj. w oparciu o nową podstawę prawnąa zatem w stosunku do niego należało stosować przepisy znowelizowane z dniem 1 stycznia 2007r. tj.art. 50ai następneustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zgodnie zart. 50a ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
ukończył 55 lat życia;

2
ma okres pracy górniczej, wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.1

3
nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Zgodnie zaś z ust. 2 wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
Natomiast odpowiednikiem uchylonego art. 48 ustawy emerytalno – rentowej jest obecnie art. 50e ust. 1 ustawy, zgodnie z którym prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 2.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie stanął na stanowisku, że prawo do emerytury górniczej można uzyskać tylko jeden raz, a zatem osoby, które po raz pierwszy wystąpią do ZUS z wnioskiem o emeryturę górniczą, mogą uzyskać uprawnienie do tej emerytury albo na podstawie art. 50e albo na podstawie art. 50a omawianej ustawy, jeśli spełnią warunki wskazane w tych przepisach. Natomiast nie ma możliwości ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a albo 50e ustawy, w sytuacji gdy wnioskodawca pobiera już emeryturę górniczą przyznaną w oparciu o jeden z tych przepisów.
Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, albowiem przepisy powołanej wyżej ustawy w rozdziale 3a zatytułowanym Emerytury górnicze przewidują kilka rodzajów takich emerytur i nie zawierają zakazu ich nabywania w oparciu o różne podstawy prawne.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z 5 marca 2013r. sygn. aktIII AUa 1117/12 podkreślił, żeustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jejart. 50e ust. 1oraz przewidzianą wart. 50aemeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej wart. 50c ust. 1w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat). W ocenie sądu są to zatem dwa różne świadczenia.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 2 marca 2017r., I UZ 61/16 (LEX 2284204) zwrócił uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się odrębność emerytur wobec różnych podstaw prawnych (tytułów) ich przyznawania, co oznacza, że na emeryturę można przechodzić kilka razy. W wyroku z 17 grudnia 2014r. sygn. I UK 169/14 (LEX nr 1642866) wskazał, iż obecnyart. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będący odpowiednikiem dawnego art. 48 tej ustawy, statuuje własny, odrębny od art. 50a układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnującz przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25-letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z 1 kwietnia 2014r., I UK 366/13 (LEX nr 1455428) i w postanowieniu z 20 lipca 2017r., I UK 458/16.
Przepisy te różnią się zatem w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowania się odpowiednio okresem 20 i 25 pracy górniczej i równorzędnej, w tym okresem odpowiednio 10 i 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, art. 50e ust. 1 wymaga wykazania25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy(z uwzględnieniem ust. 2.), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1.
Nie można więc zgodzić się z organem rentowego, iż po stronie ubezpieczonego nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki, uzasadniające uzyskanie prawa do kolejnego świadczenia.
Ubezpieczony posiada wymagany w art. 50a ust. 2 okres pracy górniczej, osiągnął również wiek 50 lat, co w ocenie Sądu należy uznać za spełnienie przesłanek z art. 50a ust. 2 ustawy, a zatem spełnienie przesłanek z przepisu, który w sposób odrębny statuuje nabycie prawa do emerytury górniczej od art. 50e ust. 1, na podstawie którego ubezpieczony nabył uprzednio emeryturę górniczą.
Spełnieniu tych przesłanek nie stoi na przeszkodzie fakt, że od czasu nabycia uprawnień do emerytury górniczej w 2008r. odwołujący nie posiada nowych okresów pracy górniczej.
Jak wyżej wskazano, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było sporne, że ubezpieczony spełnia przesłanki wskazane w art. 50a ust. 2 ustawy, tak w zakresie wymaganego okresu pracy górniczej, jak i wieku.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że ubezpieczony spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury górniczej w oparciu o inną podstawę prawną niż dotychczas przyznane świadczenie.
Z tych względów – na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.– Sąd zmienił zaskarżoną decyzjęw ten sposób, że przyznał ubezpieczonemuZ. G.prawo do emerytury górniczej poczynając od 1 października 2018r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku o to świadczenie.
Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym zgodnie zart. 1481k.p.c.uznając, iż wobec zgromadzonego materiału dowodowego zawartego w aktach organu rentowego oraz treści odwołania ubezpieczonego, do którego ubezpieczony nie załączyła żadnych nowych dowodów, rozpoznanie sprawy na rozprawie nie jest konieczne, tym bardziej, iż odwołujący w swoim odwołaniu od skarżonej decyzji nie zawarł wniosku o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie zart. 1481k.p.c.Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowychi dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne ( § 1 ).
W przypadkach, o których mowa w § 1, sąd wydaje postanowienia dowodowe na posiedzeniu niejawnym ( § 2 ).
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli stronaw pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo ( § 3 ).
(-) SSO Teresa Kalinka