Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1194/17
Data wyroku: 2017-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Przysucha
Słowa kluczowe: Konstytucja RP, Zasiłek macierzyński
Podstawa prawna: art. 22 Konstytucji w zw. z art.8 Konstytucji
Teza: ZUS nie może  weryfikować wynagrodzeń pracowniczych jako podstawy zasiłków  gdyż nie istnieją normatywne kryteria  oceny dopuszczalności, racjonalności zatrudniania pracowników, badania ich kwalifikacji  i  przyznawanego im wynagrodzenia  zważywszy, iż w momencie ubezpieczenia jako podmiot specjalistyczny, ZUS przyjął i akceptował składkę obliczona od zakwestionowanej umowy o pracę.       	
  W ocenie Sądu akceptacja praktyk ZUS weryfikacji wynagrodzeń pracowników oznacza stworzenie pozaustawowych ograniczników działalności  gospodarczej. Wówczas to  organ swobodnie  i nie  na podstawie ustawy definiuje jaka powinna być właściwa wysokość wynagrodzenia pracownika objęta gwarancjami ubezpieczenia. W takim znaczeniu naruszony jest art. 22 Konstytucji. Naruszony jest także standard unijnej zasady rządów prawa,  gdyż prawo staje się nieprzewidywalne  a same decyzje są z reguły retrospektywne.

Sygn. akt IV U 1194/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:
Przewodniczący SSO Marek Przysucha
Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Kłosowicz
po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. wC.
sprawyM. G. (1)iM. G. (2)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek odwołaniaM. G. (1)iM. G. (2)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 6 lipca 2017 r. Nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczneM. G. (2)podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek(...)M. G. (1)na podstawie umowy o pracę od dnia 17 sierpnia 2015 roku wynosi 5000 zł (pięć tysięcy złotych).

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.na rzeczM. G. (1)iM. G. (2)kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IVU 1194)17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 lipca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wS.powołując się naart. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1, art. 18 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 68ust, 1pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2016 roku, poz. 963, z późn. zm.) orazart. 58 i art. 83 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny(Dz. U. z 2017r., poz. 459 późn. zm.) w związku zart. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks Pracy(Dz. U. z 2016 roku, poz. 1666 z późn. zm.) stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczneM. G. (2)podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek(...)M. G. (1)na podstawie umowy o pracę od 17 sierpnia 2015 roku wynosi minimalne wynagrodzenie za pracę.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie analizy dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zgromadzonej dokumentacji podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Inspektorat ZUS wZ.ustalił miesięczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaM. G. (3)w wysokości 1750,00 zł. w okresie od 17 sierpnia 2015 roku.
W ocenie ZUS zgłoszenieM. G. (2)do ubezpieczenia chorobowego z wynagrodzeniem ubezpieczonej na kwotę 5000,00 zł. miało na celu jedynie uzyskanie przez nią podwyższonego świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i stworzenie możliwości długookresowej ochrony ubezpieczeniowej z przeniesieniem wypłaty podwyższonych w podany sposób świadczeń na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Okoliczności te, w sposób nie budzący wątpliwości, uzasadniają twierdzenie, że ustalenie wynagrodzenia w kwocie 5000,00 zł. nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., OSNP 2006/11-12/192). Tego rodzaju działanie odbywa się kosztem innych uczestników systemu ubezpieczeń społecznych i nie zasługuje na ochronę prawną. Jest to działanie naruszające zasady współżycia społecznego, w tym przede wszystkim zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Zasada swobodnego kształcenia wynagrodzeń może się realizować w zakresie obowiązującego prawa, bez naruszenia interesu publicznego i zasad współżycia społecznego.

Ubezpieczony jak i zainteresowana złożyli odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie.

W odwołaniu wniesiono o zmianę decyzji i ustalenie kwoty 5 000 zł. jako wynagrodzenia za pracę ubezpieczonej zgodnie z umową o pracę.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż zgodnie zart. 22 k. p.przez nawiązanie stosunku pracy, pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Przepis ten jednoznacznie zastrzega na rzecz stron stosunku pracy swobodę w określeniu wysokości wynagrodzenia, które niewątpliwie jest jednym z zasadniczych elementów tego stosunku prawnego, a postanowienia umowne w tym zakresie są sprawą zarówno oczekiwań pracownika, jak i możliwości finansowych pracodawcy. Ustalona kwota wynagrodzenia 5000 zł. brutto jest godziwym wynagrodzeniem znajdującym potwierdzenie również w zapisieart. 13 k. p., że cyt. „pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia”. Wskazano, że od kwoty 5000 zł. odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne, właśnie na rzecz ZUS, a kwota do wypłaty dla pracownika wynosiła 3550,29 zł. Kwota ta nie jest szczególnie wygórowana w sytuacji, gdy średnia wynagrodzenia w kraju w ostatnim czasie według GUS wynosi kwotę ponad 4400 zł. miesięcznie, przy minimalnym wynagrodzeniu 2000 zł. Brak zatem w przedmiotowej sprawie przesłanek, że umowa o pracę z ustalonym wyżej wynagrodzeniem jest sprzeczna z prawem lub zmierzała do obejściaart. 58 k.c., gdyż podstawa prawna orzeczenia o nieważności czynności prawnej występuje wówczas, gdy przyczyny nieważności odnoszą się do treści lub celu czynności prawnej, a okoliczności te nie występują w niniejszej sprawie. W umowie o pracę o której wyżej mowa płaca ta nie była ustalona ponad godziwą, płacę słuszną, sprawiedliwą i zapewniającą właściwe utrzymanie oraz żeby rażąco przewyższała wkład pracy pracownika. Dodać należy, że pracodawca nie zatrudnia innego pracownika, a prowadzi on działalność gospodarczą zajmującą się projektowaniem, kierowaniem, koordynowaniem procesów budowlanych, co związane jest też z wieloma spotkaniami z kontrahentami i innymi pracami gdzie konieczne jest właśnie zaangażowanie pracownika wymagające samodzielności w wykonywania swoich obowiązków, zaufania do niego, umiejętności radzenia sobie w stresie, a warunki te spełnia właśnieM. G. (2). Zadziwiające jest stanowisko ZUS w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji, bowiem w 2015 roku ZUS prowadził postepowanie w sprawie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemuM. G. (3)i decyzją z dnia 27 listopada 2015 roku numer(...)umorzył je, podkreślając jednoznacznie, że w wyniku weryfikacji materiału dowodowego nie stwierdzono nieprawidłowości i umowa zgłoszenia w/wym. do ubezpieczenia z kwotą 5000 zł. była uzasadniona i bezsporna.

Sąd ustalił i zważył co następuje:

Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.ustalił, dlaM. G. (2)podlegającej ubezpieczeniom, jako pracownik u płatnika składekM. G. (1)prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)z siedzibą wP.miesięczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe w okresie od 17 sierpnia 2015 roku w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Płatnik składekM. G. (1)dokonał zgłoszeniaM. G. (3), jako osoby wykonującej pracę na podstawie umowy o pracę do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnych, rentowego, chorobowego i wypadkowego od dnia 7 kwietnia 2015 roku. PomiędzyM. G. (2), aM. G. (1)została zawarta umowa o pracę od 7 kwietnia 2015 roku do 16 sierpnia 2015 roku w wymiarze czasu pracy ½ etatu z wynagrodzeniem miesięcznym 875 zł. brutto, na stanowisku pracownik biurowy. Od dnia 17 sierpnia 2015 rokuM. G. (2)podpisała zM. G. (1)nową umowę o pracę na pełny etat z wynagrodzeniem miesięcznym 5.000,00 zł. brutto, na stanowisku asystentka właściciela firmy. Od 1 października 2015 rokuM. G. (2)stała się niezdolna do pracy z powodu ciąży.
Od przedmiotowej decyzji odwołania złożyła zarównoM. G. (2)jak równieżM. G. (1). Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji i uznanie, że podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczneM. G. (2)jest kwota 5.000,00 zł. Odwołujący podnieśli, że ustalona w umowie o pracę kwota 5.000,00 zł. jest wynagrodzeniem godziwym, a kwota ta nie jest zbyt wygórowana w porównaniu do średniej kwoty wynagrodzenia w kraju która w ostatnim czasie wg GUS wynosi 4.400,00 zł. miesięcznie.
Sąd ustalił, iżM. G. (2)od dnia 1 października 2015 roku do 25 października 2015 roku płatnik składek wypłacił wynagrodzenie za czas choroby zgodnie zart. 92 Kodeksu pracy. Od 26 października 2015 roku do 23 marca 2016 rokuM. G. (2)został wypłacony zasiłek chorobowy przez ZUS , a od 24 marca 2016 roku do 22 marca 2017 roku zasiłek macierzyński. Następnie po powrocie z zasiłku macierzyńskiego pracownikowi został udzielony urlop wypoczynkowy od dnia 23 marca 2017 roku do 28 marca 2017 roku o czym dowiadujemy się z pisma jakie zostało przedłożone w tutejszym Inspektoracie ZUS. Od 29 marca 2017 roku do 30 kwietnia 2017 roku płatnik składek wypłacił wynagrodzenie za czas choroby, natomiast za okres od 1 maja 2017 roku do 5 lipca 2017 rokuM. G. (2)złożyła wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy w związku z ciążą.
Sąd ustalił, iżM. G. (1)prowadzi firmę projektowanie, nadzory, prowadzenie inwestycji budowlanych.B. G.jest osobą współpracującą w firmie. Firma zatrudniała jedną osobę tj. odwołującą. Odwołująca została zatrudniona w firmie najpierw na pół etatu celem sprawdzenia jej umiejętności jako pracownika. Powodem utworzenia stanowiska dla zainteresowanej była potrzeba pomocy dlaM. G. (1). Do tej pory czynności te wykonywałaB. G.ale urodziła w 2012 roku dziecko i nie miała już tyle czasu jak wcześniej. Odwołująca jak pracowała na pół etatu to prowadziła prace biurowe.M. G. (1)w tym czasie pracował jako kierownik, nadzorował budowę kolei wB., a odwołująca nadzorowała całe biuro. Odwołujący będąc wB.nie miał możliwości korzystanie z komputera dlatego dzwonił do odwołującej aby wysłała maila do kontrahenta, prowadziła całą korespondencję, odbierała ją. Odwołująca zajmowała się sprawdzaniem opisów technicznych, rysunków, wydrukować je, składaniem tych projektów. W tym czasieM. G. (1)prowadził kilka projektów.
Ubezpieczona ukończyła studia w 2014 roku na Uniwersytecie Ekonomicznym wK.na kierunku zarządzanie uzyskując licencjat. Będąc jeszcze na studiach brała udział w różnych kursach biznesu. Odwołująca była zatrudniona pół etatu na kwotę najniższą od 7 kwietnia do 15 sierpnia 2015 roku, na pełny etat jako asystent od 16 sierpnia 2015 roku do końca 2016 roku. Na pół etatu odwołująca wykonywała pracę biurową odbierała telefony, wysyłała listy, sprawdzała projekty. Ubezpieczona miała stosowne kwalifikacje do pracy, gdyż znana była właścicielowi firmy przez okres 8 - 9 lat.. Przez okres 8 lat była szkolona do zatrudnienia jako asystentka. Od 2015 roku uzyskała wynagrodzenie 5 000 zł miesięcznie.
Z wyjaśnieńM. G. (1)wynikało, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie projektowania i nadzoru projektów, kierowania budowami i nadzorami inwestorskimi od 1998 roku. Nie zajmuję się sprawami biurowymi w swojej firmie. Takimi sprawa zajmowała się jego żona i dlatego zatrudnił ubezpieczoną aby odciążyć żonę od nadmiaru obowiązków. Na początku 2015 roku kiedy kierował budową wB.zaistniała potrzeba aby ktoś zajął się sprawami biurowymi, gdyż żona często przebywała wraz z nim. Nie chcieli nikogo z obcych tylko jakąś osobę zaufaną, która mogłaby w biurze sama zostać i zająć się sprawami biurowymi. Było to wiosną 2015 roku. Odwołująca sprowadzała projekty pod względem gramatycznym, ortograficznym, wizualnym, stylistycznym i graficznym. Odwołująca dzwoniła po różnych firmach, sprawdzała jakie mają ceny. Przed zatrudnieniem ubezpieczonej takie obowiązki wykonywał sam lub jego żona. Firma w okresie zatrudnieniaM. G. (2)osiągała zysk w wysokości ok.20000zł miesięcznie.
W 2015 roku ZUS prowadził postępowanie w sprawie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemuM. G. (3)i decyzją z dnia 27 listopada 2015 roku numer(...)umorzył je, podkreślając jednoznacznie, że w wyniku weryfikacji materiału dowodowego nie stwierdzono nieprawidłowości i umowa zgłoszenia jej do ubezpieczenia z kwotą 5000 zł. była uzasadniona i bezsporna.
(dowód wyjaśnieniaB. G.k.50 verte , wyjaśnieniaM. G. (1)k.51).

Zdaniem Sądu odwołanie zasługuje na uwzględnienie

1.ZUS w toku procesu podnosił, iż w kwestii wysokości wynagrodzenia Sąd Najwyższy wypowiadał się wielokrotnie wskazując, że przyznanie rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być, w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne i kwestionowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (por. uchwała Sadu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2005 roku, II UZP 2/05, OSNP 2005 nr 21, poz. 338 oraz wyroki: z dnia 22 kwietnia 2008 r., II UK 210/07, LEX nr 837067; z dnia 19 maja 2009 r., III UK 7/09, LEX nr 509047; z dnia 5 czerwca 2009 r. , I UK 19/09, LEX nr 515697). Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do objęcia prawa (art. 58 k.c.) W uchwale powyższej Sad Najwyższy wyraził pogląd, który jest utrwalony przez późniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego, że podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie godziwe, a więc należy, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do pracy. Ocena godziwości wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza co ma istotne znaczenie przy rozstrzyganiu przedstawionego zagadnienia – rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji.
ZUS wskazywał, że „umowa o pracę wywołuje skutki nie tylko bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, w tym w dziedzinie ubezpieczeń społecznych; kształtuje ona stosunek ubezpieczenia społecznego, określa wysokość składki, a w konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. Są to skutki bardzo doniosłe, zarówno z punktu widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), jak i interesu publicznego, należy zatem uznać, że ocena postanowień umownych może i powinna być dokonywana także z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych”. Według ZUS taki pogląd znajduje potwierdzenie w stanowisku SN wyrażonym w uzasadnieniu powoływanego wcześniej wyroku z dnia 27 kwietnia 2005 roku, II UZP 2/05. Jak czytamy w dalszej części uzasadnienia w/w orzeczenia „należy bowiem pamiętać, że alimentacyjny charakter tych świadczeń oraz zasada solidaryzmu wymagają, żeby płaca – stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki – nie była ustalona ponad granicę płacy słusznej, sprawiedliwej i zapewniającej godziwe utrzymanie oraz żeby rażąco nie przewyższała wkładu pracy, a w konsekwencji, żeby składka nie przekładała się na świadczenie w kwocie nienależnej” .
Wątpliwości w niniejszej sprawie budziła po stronie ZUS m. in. krótkotrwałość zatrudnienia przed zwolnieniem lekarskim, nie posiadanie w jego ocenie przezM. G. (2)żadnego doświadczenia zawodowego, nie zatrudnienia przez płatnika składek innych pracowników zarówno przed nieobecnościąM. G. (2)jak również w trakcie jej nieobecności oraz ustalenie wygórowanego ( w ocenie ZUS ) wynagrodzenia przy krótkim okresie zatrudnienia.
2.Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszego stanu faktycznego podstawową kwestią procesu po orzeczeniu TK z 29 listopada 2017r (P9/15) jest wskazanie przez ZUS normatywnych kryteriów weryfikacji podstawy wymiaru składki czyli wysokości wynagrodzenia o pracę. Jeśli ZUS ma uprawnienie do weryfikacji podstawy wymiaru składki tak jak twierdzi TK to należałoby w ramach rozstrzygnięcia wskazać ustawowy wzorzec tej weryfikacji - ustawowe kryteria weryfikacji wysokości wynagrodzenia w niniejszym stanie faktycznym. Nadto konieczne jest konfrontowanie uprawnień ZUS objętych orzeczeniem TK z wzorcamiKonstytucjinie ujętymi w pytaniu do TK w sprawie P9/15 tj. zart.22 Konstytucjioraz z prawami podstawowymi Unii Europejskiej (art.9 i art.91 Konstytucji) tj. zasadą rządów prawa wymagającą jasności i przewidywalności stanowionego przez ustawodawcę prawa.
Zdaniem Sądu wyrok TK z dnia 29 listopada 2017r. w sprawie P9/15 otwiera drogę do kontroli ZUS podstawy wymiaru składki przy przyjęciu związania nim w trybie i w granicachart.190ust.1 Konstytucjiale nadal nie wskazuje normatywnychkryteriów tej kontroli. Problem związania orzeczeniami pozytywnym był już rozstrzygnięty w orzecznictwie SN. W uchwale Sądu Najwyższego z 4 lipca 2001r.[sygn. akt IIIZP 12/00 ] podjętej w ramach odpowiedzi Sądu Najwyższego na pytanie Sądu Okręgowego IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wskazano, iż pozytywne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wiąże tylko w zakresie wzorców pytania .
Niekonstytucyjność praktyk ZUS w zakresie arbitralnej weryfikacji wynagrodzenia pracowników wraca w formie naruszeniaart.22 konstytucjinie objętego pytaniem sądu do TK ) oraz jako naruszenie praw podstawowych Unii Europejskiej a w szczególności unijnej zasady rządów prawa.
3.Zgodność decyzji ZUS zart.22w zw. zart.87 i art.8 Konstytucji.
W stanie faktycznym ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej są tworzone poprzez orzeczenia ZUS co narusza wprostart.22 oraz art.87 Konstytucji. Akty stosowania prawa zgodnie zKonstytucjąnie mogą być źródłem prawa. Zart.22 Konstytucjistanowi, iż ograniczenie działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny państwa. Praktyki ZUS definiowania właściwej podstawy wymiaru składki po jej uprzednim pobraniu nie mają oparcia w ustawach. Tym samym ustalenia treści umowy umowa o pracę w tym wysokości wynagrodzenia pracownika należy do swobody pracodawcy. Wedługart.22 Konstytucjipracodawca ma prawo kształtowania treści umowy, gdyż jako podmiot prywatny nie jest objęty ograniczeniami ustawy kominowej.Nie ma regulacji ustawowych,które uprawniałyby organy ZUS do swobodnego określenia wysokości wynagrodzenia według nieznanych ustawom kryteriów stron wbrew ich woliwedług kryterium korzyści ZUS zwanego obroną skarbu Państwa.Akceptacja praktyk ZUS a nie wyboru przedsiębiorcy oznacza stworzenie pozaustawowych ograniczników działalności gospodarczej. Wówczas to organ swobodnie i nie na podstawie ustawy definiuje jaka powinna być właściwa wysokość wynagrodzenia pracownika objęta gwarancjami ubezpieczenia. W takim znaczeniu naruszony jestart.22 Konstytucji. Naruszony jest także standard unijnej zasady rządów prawa gdyż prawo staje się nieprzewidywalne a same decyzje są z reguły retrospektywne.
W stanie faktycznym ZUS naruszyłart.2w zw. zart.8 Konstytucjiweryfikując ponownie swoje wcześniejsze ustalenia w zakresie treści umowyM. G.zawarte w decyzji z dnia 27 listopada 2015 roku.
4.  
Naruszenie unijnej zasady rządów prawa

ZUS jako podstawę kompetencyjną wskazałart. 83 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1, art. 38 ust. 1 i 2 , art. 41 ust. 7b pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 litera a, ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz.121),art. 83 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny(Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 z póz. zm.) iart. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy(tekst jedn. z 1998r. Dz.U. Nr 21ust. 94z późn. zm.)
Zgodnie z treścią art. 6 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku(t.j. z 2009 roku Dz. U. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów.
Art. 11 ust. 1 tejże ustawy stanowi, iż obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione między innymi w wyżej wymienionym przepisie. Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art.12 ust.1).
Natomiast za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy (art. 8 ust.1 w/w ustawy). Pracownicy obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku ( art. 13 pkt 1 ).
Z mocyart. 22 k.p.przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
W ocenie Sądu wywodzona z art. 83 ustawy systemowej norma kompetencyjna, iż ZUS może kwestionować ważność każdej umowy o pracę w oparciu o bliżej nie sprecyzowane kryteria narusza unijna zasadę rządów prawa gdyż nie zawiera ustawowych kryteriów ustalenia właściwego wynagrodzenia pracownika na potrzeby ubezpieczeń społecznych. Sądy i ZUS nie mają takich kryteriów wynikających z ustaw tym samym praktyki orzecznicze tworzą skrajnie nieprzewidywalne rozstrzygnięcia.
W decyzji organ rentowy powoływał się przepisart. 83 § 1 k.c.w związku zart. 300 k.p., iż nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.
W ocenie Sądu sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie są sprawami cywilnymi w znaczeniu materialnym. Wywodzą się ze stosunku o charakterze administracyjnoprawnym i z tego względu w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznym rozpoznawane są w trybie i na zasadach określonych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych, a w dalszej kolejnościKodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie zawierają również odpowiednikaart. 300 k.p., zezwalającego na odpowiednie stosowanie przepisówKodeksu cywilnegodo stosunku pracy w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy wówczas, gdy nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. Regulacja ta ma charakter szczególny i nie może być stosowana w drodze analogii do stosunków ubezpieczeniowych, które w odróżnieniu od stosunków pracy - nie są regulowane przepisami prawa prywatnego.
Zdaniem Sądu przepisy prawa cywilnego mogą być wprost stosowane w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłącznie w wypadku wyraźnego odesłania do nich przez normę prawa ubezpieczeń społecznych (np.art. 84 ust. 1i 8c, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, co znalazło potwierdzenie w jednolitych dotychczas poglądach judykatury.
5.Poglądy te znalazły potwierdzenie w poniższym orzecznictwie:
a/ w wyroku z dnia 21 października 2008 r., II UK 71/08 (LEX nr 519959) Sąd Najwyższy stwierdził, wprost, że przepisy lub instytucje prawa cywilnego mogą być stosowane na gruncie ubezpieczeń społecznych tylko na podstawie wyraźnego przepisu prawa ubezpieczeń społecznych.
Autonomiczność i odrębność przepisów prawa ubezpieczeń społecznych wobec przepisów prawa cywilnego sprawia, iż na gruncie stosunków ubezpieczenia społecznego dopuszcza się tylko na zasadzie wyjątku stosowanie wskazanych expressis verbis regulacji cywilistycznych. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05 (OSNP 2006 nr 21-22, poz. 338) wykluczono możliwość wykładania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych z uwzględnieniem reguł słuszności (zasad współżycia społecznego), podobnie jak w wyroku z dnia 23 października 2006 r., I UK 128/06 (OSNP 2007 nr 23-24, poz. 359), w myśl, którego do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się aniart. 5 k.c, aniart. 8k.p., bo przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów prawa publicznego.
Rygoryzm prawa publicznego nie może być zaś łagodzony konstrukcją nadużycia prawa podmiotowego przewidzianą wart. 5 k.c.lub wart. 8 k.p.Zarzut ten (nadużycia prawa podmiotowego, albo czynienia ze swego prawa podmiotowego użytku niezgodnego z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa) w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych musiałby być odniesiony do czynności organu rentowego, który - wydając decyzję - nie korzysta ze swoich praw podmiotowych (regulowanych prawem prywatnym -Kodeksem cywilnymlubKodeksem pracy), lecz realizuje ustawowe kompetencje organu władzy publicznej.
b/ w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r., w sprawie II UZP 1/10 stwierdzono, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonychustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).
W uchwale wprost wskazano, iż do tych stosunków prawnych nie stosuje się przepisów prawa cywilnego.
6. Optyka praw podstawowych Unii Europejskiej -praworządność jako podstawowa zasada Unii
Praworządność jest prawnie wiążącą zasadą unijna. Jest jednomyślnie uznawana za jedną z podstawowych zasad właściwych dla wszystkich systemów konstytucyjnych państw członkowskich Unii Europejskiej (dalej UE ) i Rady Europy.
Na długo przed zamieszczeniem wyraźnego odniesienia do zasady praworządności w traktatach UE1 Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 1986 r. w sprawie(...)podkreślił, że UE jest „wspólnotą prawa, w związku z czym zarówno działania jej państw członkowskich, jak instytucji podlegają kontroli w zakresie zgodności z kartą konstytucyjną, jaką jest traktat WE”2.
W swoim orzecznictwie Trybunał wskazuje, że praworządność jest źródłem zasad, które w pełni mogą być dochodzone na drodze sądowej i mają zastosowanie w systemie prawnym UE. Trybunał podkreśla również, że zasady te są ogólnymi zasadami prawa wynikającymi z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla państw członkowskich. Istotne znaczenie ma zasadapewności prawa, która wymaga między innymi, żeby przepisy były jasne i przewidywalne oraz żeby nie mogły zostać zmienione retrospektywnie.Trybunał podkreślił znaczenie pewności prawa, stwierdzając, że w świetle zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań [...] skutki prawodawstwa powinny być jasne i przewidywalne dla tych, którzy mu podlegają [...]”3.
Tym samym w optyce standardów państwa prawa oraz unijnej zasady praworządnościuznaniowa i wsteczna weryfikacjapodstawy wymiaru świadczeń przez ZUS narusza tę zasadę.
Analiza orzecznictwa wskazuje na niespójne orzecznictwo i stosowaniead hocdo stosunków ubezpieczeniowychkodeksu cywilnegopoprzez klauzulę zasad współżycia społecznego w ramach oceny decyzji ZUS. Z jednej bowiem strony jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego uznaje za niedopuszczalne stosowanie klauzul prawa prywatnego do kontroli decyzji w przedmiocie rent i emerytur z drugiej natomiast strony orzecznictwo używa tej samej klauzuli zasad współżycia społecznego do odmowy wypłaty zasiłku pracownikom, w sytuacjigdy żadna norma stanowiąca podstawę kontrolowanej decyzji ZUS nie ustanawia odniesienia do prawa prywatnego.Taki sposób interpretacji ignoruje fakt, iż z treściart. 1 k.c.nie wynika aby organ ubezpieczeniowy- ZUS, wchodził w zakres podmiotowy tejże regulacji, brak również normy pozwalającej stosować do tych stosunkówkodeksu pracy. Zatem zarówno z treścikodeksu pracyikodeksu cywilnego, oraz odrębności stosunku ubezpieczeniowego od innych stosunków prawnych wynika jednoznaczny brak możliwości dowolnego stosowania klauzul generalnych zawartych w tychże kodeksach. Jak wskazuje SN w uchwale z 21 kwietnia 2010 r.4, kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dokonywania ocen w zakresie sposobu wykonywania przez ubezpieczonego jego prawa nie można się zatem ani domyślać, ani wywodzić ich wyłącznie, z kardynalnych wartości i zasad obowiązującego systemu ubezpieczeń społecznych. Zastosowanie narzędzi ze sfery prawa prywatnego (klauzul sprawiedliwości ) przez organ państwa w sferze prawa publicznego narusza fundamentalne zasady sytemu prawa. ZUS może podważyć każda umowę według arbitralnych kryteriów. Obywatel –przedsiębiorca – ubezpieczony związani są nieprzewidywalna treściowo normą .
7.Zakres zastosowania klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego w ramach sądowej weryfikacjidecyzji ZUS5

Pojęcie „zasady współżycia społecznego” występuje zarówno wKodeksie cywilnym(art. 5), jak i wKodeksie pracy(art. 8) i jest ono klauzulą generalną.

Za klauzulę generalną uważa się zwroty niedookreślone zawarte wprzepisachprawa, które odsyłają do norm i ocen pozaprawnych oraz pozwalają organom stosującym prawo na podejmowanie w poszczególnych sytuacjach różnych decyzji w sprawie interpretacji i stosowania określonych norm prawnych, w zależności od potrzeb konkretnej sprawy, a także na indywidualne potraktowanie każdego konkretnego przypadku.
Zasady współżycia społecznego nawiązują do powszechnie uznawanych wartości, reguł obyczajowości. Klauzula ta jest rozumiana jako zbiór zasad postępowania moralnego i etycznego. Jednocześnie zbiór ten nie wymaga spisania ani usystematyzowania.
Zasady współżycia społecznego są postrzegane jako wprowadzone do porządku prawnego normy moralne lub obyczajowe, zwyczajowe bądź jako wyznaczniki oceny prawnej określonego stanu faktycznego.
Moralność w odróżnieniu od prawa nie jest systemem reguł ujętych w sztywne ramy. Jej istotę stanowi indywidualizacja ocen, które zależą od okoliczności danej sprawy. Zachowanie stron w podobnych sytuacjach może być z punktu widzenia zasad współżycia społecznego oceniane odmiennie. Odesłanie do tych zasad w formie klauzul generalnych ma zapewnić elastyczność w stosowaniu prawa i indywidualną ocenę każdej sprawy.
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony (art. 8 k.p.).
Przepis ten określa granice wykonywania praw podmiotowych przez pracownika i pracodawcę. Prawem podmiotowym jest wynikająca ze stosunku prawnego możność postępowania danego podmiotu w sposób określony przez normy prawne.
Przepis w/w stwarza stronie stosunku pracy możliwość efektywnej obrony swoich praw, w sytuacji gdy podjęte przez uprawnionego działanie wprawdzie mieści się w ramach prawa podmiotowego, jednak sposób jego realizacji jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Ma to istotne znaczenie przy rozkładzie ciężaru dowodu. Podmiot uprawniony zobowiązany jest do udowodnienia, że podjęte działania mieszczą się w ramach prawa podmiotowego (art. 6 k.c.w zw. zart. 300 k.p.), natomiast druga strona stosunku pracy zobowiązana jest do udowodnienia, że nieprawidłowa z naruszeniem zasad współżycia społecznego realizacja tego prawa narusza jej uzasadniony interes (wyrok SN z 30 stycznia 1976 r., I PRN 52/75, OSP 1977/3/47).
Analiza orzecznictwa wskazuje, iż sądy akceptując stosowaniekodeksu cywilnego, w płaszczyźnie ubezpieczeń społecznych, zmieniają w istocie zakresart. 1 k.c.włączając w jego zakres podmiotowy ZUS, negując tym samym różnicę między stosunkiem obligacyjnym, a przymusowym stosunkiem ubezpieczeniowym (w postaci stosunku administracyjnego). Podobny charakter ma odwoływanie się w orzecznictwie dokodeksu pracypoprzezart. 8 oraz 300 k.p.6. Odnosząc się natomiast do treści samej klauzuli zasad współżycia społecznego przewidzianej wart. 5 k.c.,należy zauważyć, iż została ona przeniesiona do prawa polskiego z prawa radzieckiego. Jest ona wyrazem kontynuacji idei słuszności w prawie, a jej celem jest osiągnięcie elastyczności w stosowaniu prawa7.
Na marginesie należy wskazać, iż analiza przepisów ustawy systemowej (art. 18-20) wskazuje, iż ustawa określa jednoznaczne zasady ustalania zasiłków. Natomiast ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa8 (dalej w treści ustawa zasiłkowa) milczy w przedmiocie możliwości weryfikacji wynagrodzenia, jako podstawy ustalania wysokości składki ZUS. Art. 3 pkt 3 ustawy zasiłkowej wskazuje, iż (wynagrodzenie) przychód pracownika stanowi podstawę wysokości zasiłku pod warunkiem, iż wynagrodzenie pracownika jest godziwe i nie jest nadmierne. Wskazane ustawy nie tworzą normy kompetencyjnej umożliwiającej zastosowanie norm prawa prywatnego (kodeksu cywilnego) do oceny zasadności naliczenia danej składki. Należy zauważyć, iż w całym systemie prawa brak takiej normy.
Próbując dokonać odpowiedzi na pytanie, czy istnieje możliwość stosowania klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego pochodzącej zkodeksu cywilnegodo oceny stosunku ubezpieczeniowego należy wskazać argumenty przeciw takiemu rozwiązaniu (oprócz wskazanego powyżej argumentu dotyczącego modyfikacji zakresuart. 1 k.c.):
- sprzeciwia się temu kwalifikacja stosunku ubezpieczeniowego jako stosunku publiczno-prawnego do którego nie stosuję się przepisów prawa prywatnego9, a w konsekwencji powstaje brak normy kompetencyjnej pozwalającej na zastosowanie normy prawa prywatnego do takiego stosunku prawnego10.
Przykładowo, w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego odmówiono zastosowaniaklauzuli rebus sic stanibus11 do waloryzacji wypłaty zaległego świadczenia uprawnionego,
- brak istnienia prawa podmiotowego po stronie organu państwa jakim jest ZUS, do którego ochrony można by zastosować przepisy prawa prywatnego12 (funkcję ochronną zasad współżycia społecznego podkreślają wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 września 1971 r.,13 oraz 19 stycznia 1998 r.14.

    Jak wskazuje M. Pyziak-

    Szafnicka15
     „…niedopuszczalność oceny stosunków o charakterze publicznoprawnym przez pryzmatart. 5
     k.c.wydaje się dość oczywista; w praktyce najczęściej chodziłoby bowiem o uznanie, że organ administracji, żądając spełnienia określonej daniny publicznej, dopuszcza się nadużycia w wykonywaniu swej funkcji…”.

Można również wskazać, na historię powstania klauzul generalnych jako regulacji ograniczający omnipotencję prawną państwa (przykład klauzul w prawie administracyjnym i podatkowym – pozwalających je zastosować tylko na korzyść obywatela, i w prawie karnym gdzie wymagana jest konkretna podstawa prawna do skazania)16 co w zasadzie wyklucza możliwość stosowania klauzul generalnych przez państwo w relacji do danego podmiotu celem realizacji przymusu państwowego.
Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie, odnosząc sięsensu strictedo wartości normatywnejart. 5 k.c.wskazał jednoznacznie na jej umocowanie w systemie prawa cywilnego17. Trybunał wskazał ponadto, iż ma ona zastosowanie do obrotu cywilnoprawnego oraz, iż jest ona normą o dużym stopniu ogólności.
W tym kontekście wypada podkreślić na wątpliwość w stosowaniu tej normy przez ZUS do oceny wykonanych, ważnie zawartych umów.
Jak wskazał Sąd Najwyższy18 przepisart. 5 k.c.(…) nie może wpływać na wykładnię normy prawa materialnego, określającej treść prawa podmiotowego. (...) Dopiero stwierdzenie istnienia takiego prawa i czynienia z niego użytku przez uprawnionego może być oceniane na podstawieart. 5 k.c.Takie założenie prowadzi do powszechne uznanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż klauzula zart. 5 k.c.nie ma charakteru nadrzędnego w stosunku do pozostałych przepisów prawa: "przez odwołanie się do społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, czy zasad współżycia społecznego nie wolno podważać mocy obowiązującej przepisów prawnych"19. W tej kwestii zarówno Trybunał Konstytucyjny, jak i Sąd Najwyższy są zgodne. Trybunał, odwołując się do orzecznictwa SN wskazuje, że klauzula zasad współżycia społecznego nie może być traktowana jako norma nadrzędna, pozwalającą na „zastępowanie szczegółowych instytucji prawa cywilnego przez tę klauzulę”20, a tym bardziej zatem instytucji innych działów prawa.
Odwołując się do doktryny należy wskazać na pogląd Adama Szpunara21, który wskazał, iż klauzula generalna zart. 5 k.c.nie może być rozumiana jako ogólne upoważnienie sędziego do dokonywania własnych, subiektywnych ocen oraz modyfikowania w ten sposób praw i obowiązków obywateli.
Zasady współżycia jako niedopuszczalny element współpodstawowy decyzji organuze sfery prawa publicznego wymagają wskazania, iż rygoryzm prawa publicznego nie może być łagodzony konstrukcją nadużycia prawa podmiotowego przewidzianą wart. 5 i 8 k.c.
W ocenie Sądu ocena skuteczności umowy o pracę poprzez zasady dekodowane z prawa cywilnego, prawa pracy czy z systemu prawa tworzy stan bezkrytycznie dowolności w stosowaniu prawa. Nie istnieje przewidywalne prawo i decyzja sędziowska w tej materii. Oto sądy, które bezwzględnie zakazują stosowania zasad współżycia społecznego, aby przyznać ubezpieczonemu prawo do emerytury gdy brakuje mu 1 dnia do stażu pracy w sytuacji rzeczywistych lub wyobrażonych zagrożeń budżetu Państwa (ZUS) są zdolne do zmiany zakresu stosowaniaKodeksu Cywilnego(KC) iKodeksu Pracy(KP) czy też wprost kreowania z zasad sytemu kompetencji ZUS.
Klauzula ogólna jako uprawnienie przyznane władzy państwowej tj. organom ZUS oznacza zanegowanie przewidywalności prawa. ZUS przy braku ustawowych ograniczników i kryteriów ustalenia wynagrodzenia będąc organem władzy publicznej który kieruje się kryterium własnych korzyści ustalając wynagradzanie jako podstawę składki.

Zdaniem Sądu ZUS w realiach niniejszej sprawy nie udowodnił dlaczego kwota minimalnego wynagrodzenia miałaby być wynagrodzeniem godziwym dla odwołującej, jeśli w stanie faktycznym sprawyfirma (...).G.osiągała zysk, a przyznane jej wynagrodzenie od którego ZUS pierwotnie pobrał składkę jak trafnie zauważył, odwołujący zbliżało się do średniej krajowej wynagrodzeń.

8. W stanie faktycznym sprawy umowa o pracę była wykonywana, jej treść w żadnym elemencienie była sprzeczna z ustawąa w szczególności w zakresie wysokości wynagrodzenia. Pracodawca nie będący podmiotem publicznym nie miał ograniczeń formalnych w ustaleniu wysokości wynagrodzeń z pracownikiem i nie był objęty ustawą kominową. ZUS pobrał składkę od wynagrodzenia umownego i nie kwestionował treści umowy. Nadto uprzednie postępowanie weryfikacyjne podstawy ubezpieczenia umorzył w 2015r.
Stan ciąży warunkujący ziszczenie się obowiązku wypłaty świadczenia ubezpieczeniowego po stronie ubezpieczonej nie był pozorny. System ubezpieczeń społecznych wbrew twierdzeniom ZUS opiera się na nieekwiwalentności świadczeń w relacji do składki. W systemie ubezpieczeń ryzyka zdarzeń nawet te o większej przewidywalności wystąpienia zdarzenia dają co do zasady prawo do świadczeń i objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Stan ciąży w efekcie finalnym nie musi się zakończyć pomyślnie.
Należy podkreślić, iż pod pojęciem pozorności w rozumieniu ZUS kryje się ustalenie wynagrodzenia za pracę w kwocie większej niż minimalne gdy zdarzenie losowe objęte ubezpieczeniem ma większą przewidywalność ziszczenia.Praktyki orzecznicze ZUS sytuują się w logice obrony Skarbu Państwa ale nie spełniają nawet dyspozycji pojęcia wad oświadczenia woli zkodeksu cywilnego.
Oznaczają one także naruszenie zasady legalizmu wynikającej z unijnej zasady rządów prawa. W sferze prawa prywatnego oznacza ona, iż co nie jest zakazane jest dozwolone dla obywatela -ubezpieczonego. Jeśli nie ma ograniczników wynagrodzeń to strony mogą je ustalić na każdym poziomie. Z kolei formuła ta w optyce organu nakazuje działanie odwrotnie ,,co nie jest dozwolone jest zakazane dla organu państwa „ .Mimo tego zakazu, uprawnienia ZUS są kreowane ze sfery prawa prywatnego jako uprawnieniedo stosowania klauzul sprawiedliwościowychczy możliwości powoływania się na wady oświadczenia woli stron stosunków prywatnych.Uprawnienia właściwe dla równych podmiotów ze sfery prawa prywatnego zostają zostaje przeniesiona do sfery publicznoprawnej jako podstawa kreacji uprawnień organów państwa (ZUS) poprzez woluntarystyczne orzeczenia Sądu Najwyższego. Tego rodzaju orzecznicza kreacja w hybrydowym postępowaniu przed sądem powszechnym, który kontroluje decyzje administracyjną jest podstawą bezprawnych działań organu państwa wobec obywateli.Zamiast- jeśli istniałaby taka potrzeba- znowelizować prawo ustawodawcy- judykatura nie rozumiejąc swojej roli wynikającej zKonstytucjii praw -zasad podstawowych Unii Europejskiej –jako obrońca tychże zasad - kreuje uprawnienia dla ZUS tworząc nieprzewidywalne prawo. Takie prawo nie spełnia jednak żadnego standardu normatywnego reguły.
Tak jak pisze L. Alexander , jeśli prawo jest odpowiedzią na niepewność i spory dotyczące moralności […] , to prawo, które jest nieformalne –które inkorporuje zasady moralne lub się do nich odnosi, choć ich sposób zastosowania jest niepewny i budzący spory –do niczego się nie nadaje22

Jeśli umowa o prace jest

wykonywana, to nie jest pozorna.

Na gruncie zasad unijnych ZUS jak i Sąd nie ma normatywnych kryteriów oceny dopuszczalności, racjonalności zatrudniania pracowników, badania ich kwalifikacji i przyznawanego im wynagrodzenia, zważywszy, iż w momencie ubezpieczenia jako podmiot specjalistyczny dysponujący odpowiednim aparatem, ZUS przyjął i akceptował składkę obliczona od zakwestionowanej podstawy. Z pozycji przedsiębiorcy wbrewart.22 Konstytucjiw zw. zart.8 Konstytucji, ustalone dla pracownika wynagrodzenie ponad minimalne podlega weryfikacji ale tylko wtedy gdy nastąpi ryzyko ubezpieczeniowe. Nie istnieje przez takie praktyki organu państwa żadna przewidywalna norma zachowania stron stosunku pracy zgodnego z prawem bo owo prawo (treść) definiuje in concreto organ ZUS .

Dlatego też w ocenie Sądu nie istnieją żadne racje (wartości) wynikające z praw podstawowych Unii Europejskiej i zasad krajowejKonstytucji(art. 22), aby legalność, przewidywalność prawa, przyzwoita legislacja, czy sprawiedliwość rozstrzygnięcia miała zostać unicestwiona dla ratowania ZUS pod pozorem ochrony Skarbu Państwa.
Wprost przeciwnie w imię zasady rządów prawa oraz zasadyin dubio pro libertatedecyzja ZUS jako sprzeczna z prawem powinna być zmieniona.
Oceniając podstawę kompetencyjną ZUS do oceny ważności umowy o pracę pracownika na potrzeby ubezpieczeń społecznych należy mieć na uwadze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 roku III PK87/11. Wyrok ten wskazuje, iż Sędzia nie może stosować ustaw bez uwzględnienia kontekstu konstytucyjnego.Konstytucjajest bowiem najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba żeKonstytucjastanowi inaczej (art. 8 Konstytucji). Nie ma przepisówKonstytucji, które wyłączałyby jej bezpośrednie stosowanie przez sądy. Sąd stosujeKonstytucjew jednostkowej sprawie i może odmówić stosowania przepisu ustawy lub rozporządzenia, leżeli stwierdzi lego sprzeczność z prawem hierarchicznie wyższym. Nie narusza to kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, który ma inny przedmiot orzekania (art. 188 Konstytucji). Orzeka on o przepisie prawnym w zakresie jego zgodności z aktem wyższego rzędu, a nie o stosunkach społecznych, które ten przepis reguluje. (..) Obowiązkiem sądów jest wymierzanie sprawiedliwości (art. 10 ust. 2, art. 175 ust. 1 Konstytucji), przy czym sędziowie podlegają tylkoKonstytucjioraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Działając w tym zakresie działają oni na podstawie i w granicach prawa, czego wymagaart. 7 Konstytucji.
Zgodnie zart. 9 i art. 91 Konstytucjioraz art. 4 ust. 3 i art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) prawa podstawowe Unii Europejskiej mają charakter praw bezpośrednio stosowalnych. W takiej sytuacji każdy sędzia krajowy z powołaniem się na zasadę efektywnej kontroli sądowej ma nie tylko prawo, ale obowiązek pominąć w procesie sądowego stosowania prawa, ustawy oraz
    praktyki sprzeczne z zasadami podstawowymi Unii

        Europejskiej23

    .

Uznając zatem, iż nie istnieją żadne normatywne kryteria weryfikacji podstawy wymiaru składki po stronie zainteresowanej jak i podstawy do uznania pozorności czy niezgodności z prawem ustalonego wynagrodzenia o pracę dla ubezpieczonej a decyzja naruszaart.2, art.22w zw. zart.8 Konstytucjioraz w/w zasady podstawowe Unii Europejskiej ,orzeczono w trybieart.47714§1 k.p.c.
1Pierwsze odniesienie do praworządności (rządów prawa) zamieszczono w preambule do traktatu z Maastricht z 1992 r. W traktacie z Amsterdamu odwołano się do praworządności (państwa prawnego) w art. 6 ust. 1 zasadniczo w ten sam sposób, co w obecnym art. 2 Traktatu UE.
2Wyrok z 1986 r. w sprawie C-294/83
(...)przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, Rec. s. 01339, pkt 23.
3Wyrok z 1981 r. w sprawach połączonych 212 do 217/80A.

     delleF.przeciwkoS.
, Rec. s. 2735, pkt 10.
4 Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II UZP1/11, LEX nr 575822).
5 Zob. Maciej Przysucha, Rola klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego w sądowej kontroli decyzji ZUS.
6art.1 kodeksu cywilnegostanowi, iż : Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne miedzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi. Z koleiart. 300 kodeksu pracystanowi, iż :W sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisykodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy”.
7 K. Pietrzykowski, Nadużycie prawa podmiotowego w prawie cywilnym [w:] Nadużycie prawa, Konferencja Wydziału Prawa i Administracji 1 marca 2002 r. (red. H. Izdebski, A. Stępkowski), Warszawa 2003 r.
8Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwajednolity tekst Dz. U. 2014 r. poz. 159,
9  uchwała 7 Sędziów SN z dnia 21 kwietnia 2010 r. (II UZP 1/10, OSNP 2010 nr 21-22, poz. 267),
10 Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1992 r., II UZP 17/92, OSNCP 1993 nr 6, poz. 91,
11 Idem,
12 wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2006 r., I UK 128/06, OSNP 2007 nr 23 24, poz. 359
13 17 września 1971 r., III PRN 77/71, OSNPG Nr 7/1972, poz. 41,
19 stycznia 1998 r., I CKN 424/97, OSN 9/98
14 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1971 r.,sygn. III PRN 77/71, oraz Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. I CKN 424/97.

       M. Pyziak- Szafnicka System Prawa Prywatnego, System Prawa Prywatnego, Komentarz doart. 5 k.c., t. 1 red. M. Safjan, Warszawa, 2012 Legalis, Komentarz doart. 5,

16 S. Wronkowska, Zarys Teorii Prawa, Poznań 2001, s. 224-226,.
17 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2000 r. sygn. akt SK 5/99, OTK 2000/7/254, Dz.U.2000/88/990,
18 wyrok SN z 31 marca 2000 r., II CKN 749/98, OSN nr 7-8/2000,
19 Wyrok SN z 22 września 1997 r., OSNCP Nr 5/1998, poz. 80,
20 Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2000 r. sygn. SK 5/99, publ. OTK 2000 nr 7 s. 254,
21

    A. Szpunar, Uwagi o nadużyciu prawa podmiotowego [w:] II Kongres Notariuszy RP, referaty i opracowania, Poznań-Kluczbork 1999, s. 338,
22 M. Matczak s .118 Summa iniuria –czyli o błędzie formalizmu w stosowaniu prawa,
23 TS przyjmuje metodę niestosowania, a nie unieważniania prawa krajowego sprzecznego prawem wspólnotowym. Szerzej w kwestii prymatu prawa wspólnotowego nadkonstytucjamikrajowymi, zob. Z. Brodecki (red.)

    Europa sędziów,Warszawa 207 s.5-53.