Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 702/17
Data wyroku: 2018-05-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Teza: Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonych mu czynności.

Sygn. akt IV U 702/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2018 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2018 r. wS.
odwołaniaZ. F.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 18 sierpnia 2017 r. Nr(...)
w sprawieZ. F.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaZ. F.prawo do emerytury od dnia 01 lipca 2017 roku.
Sygn. akt IV U 702/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18.08.2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuZ. F.prawa do emerytury w wieku obniżonym. Swoje stanowisko organ rentowy uzasadnił tym, iż ubezpieczony nie udowodnił posiadania na dzień 1.01.1999 r. okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat. Do stażu ubezpieczeniowegoZ. F.ZUS nie zaliczył okresu od 23.06.1971 r. do 30.06.1977 r., kiedy to ubezpieczony łączył naukę w szkole oddalonej o 55 km od miejsca zamieszkania i pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. W ocenie organu rentowego, tak znaczna odległość od szkoły i domu rodzinnego wyklucza możliwość wykonywania przez ubezpieczonego stałej pracy o znaczącym wpływie na funkcjonowanie gospodarstwa. Niezależnie od powyższego organ rentowy zaznaczył, iż ubezpieczony do 22.05.1972 r. nie miał ukończonych 16 lat życia.
Od decyzji tej odwołanie złożyłZ. F., który wnosił o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. Ubezpieczony wskazał, iż w spornym okresie, jako najstarszy syn, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. ZdaniemZ. F., jego praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym była niezbędna, gdyż jego ojciec pracował zawodowo na kolei.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie powołując się na argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wskazując uzupełniająco, iż zaliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym wymaga codziennej pracy w wymiarze co najmniej 4 godzin.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
UbezpieczonyZ. F.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 25.07.2017 r. wniosek o przyznanie prawa do emerytury, w którym wskazał, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (wniosek k. 1-3v a. e.). Na podstawie przedłożonych dokumentów, organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1.01.1999 r. staż ubezpieczeniowyZ. F.w wymiarze 21 lat, 3 miesięcy i 22 dni, z czego 18 lat, 10 miesięcy i 20 dni stanowi okres pracy w warunkach szczególnych. Do ogólnego stażu ubezpieczenia nie został uwzględniony okres od 23.06.1971 r. do 30.06.1977 r., kiedy to ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Z uwagi na nieosiągnięcie, wg stanu na dzień 1.01.1999 r., 25 letniego stażu ubezpieczeniowego, zaskarżoną decyzją z dnia 18.08.2017 r., ZUS odmówił przyznaniaZ. F.prawa do emerytury w wieku obniżonym (k. 20 a. e.).
Rodzice ubezpieczonego,W.iH.małż.F., byli w spornym okresie właścicielami gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziły następujące grunty: o powierzchni 1,00 ha, położone w miejscowościI.(gm.Ł.), o powierzchni 3,28 ha położone w miejscowościI.oraz o powierzchni 1,26 ha położone w miejscowościT.iR.. Ubezpieczony był zameldowany i zamieszkiwał w miejscowościI.od 1961 r. do 24.03.1982 r.
W gospodarstwie rolnym małżonkówF.uprawiane było zboże oraz hodowany był inwentarz, tj. kilka sztuk krów, 5-6 sztuk trzody chlewnej, owce oraz drób.
W okresie od 23.05.1972 r. (tj. dzień, w którym ubezpieczony ukończył 16.-ty rok życia) do 30.06.1977 r.Z. F.pracował w rodzinnym gospodarstwie rolnym. W okresie do 4.06.1977 r., ubezpieczony łączył naukę w oddalonym od domu rodzinnego o ok. 70 km Technikum Kolejowym wW.z pracą w gospodarstwie rolnym (świadectwo ukończenia technikum k. 14-16 a. e.). W trakcie nauki w technikum,Z. F.poświęcał codziennie co najmniej 4 godziny na pracę w rolnictwie. Wstawał o godzinie 4.00 i zajmował się porannym obrządkiem. Do szkoły jeździł pociągiem i podróż ta trwała około godziny. Dodatkowo, ubezpieczony musiał pokonać na rowerze około 3 km. Był to dystans dzielący dom rodzinny od stacji kolejowej.Z. F.wracał ze szkoły około 15-16 i ponownie, do wieczora, w tym nawet do godziny 22 poświęcał czas na pełnienie obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa, w tym na obrządek zwierząt. Ubezpieczony lekcje odrabiał w pociągu i zbyt wiele czasu nie poświęcał na naukę.
Do stałych obowiązków ubezpieczonego należała praca przy obrządku zwierząt.Z. F.rżnął sieczkę oraz parował ziemniaki w parniku o pojemności ok. 100 l. Oprócz powyższego, ubezpieczony wykonywał sezonowe prace polowe.
W okresach wakacyjnych ubezpieczony nigdzie nie wyjeżdżał i pracował w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Zimą do obowiązków ubezpieczonego należały prace związane z obrządkiem zwierząt oraz odśnieżanie.
W spornym okresie ubezpieczony mieszkał z rodzicami oraz trzema młodszymi siostrami, odpowiednio o rok, cztery lata oraz więcej. Ojciec ubezpieczonego pracował zawodowo poza rolnictwem, tj. na kolei i w związku z tym dojeżdżał pociągiem do pracy doW.. Matka i siostry ubezpieczonego głównie wykonywały prace związane z utrzymaniem domu oraz lżejsze prace rolnicze. W tej sytuacji wykonywanie ciężkich prac w rolnictwie spoczywało głównie na ubezpieczonym oraz na jego ojcu.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania ubezpieczonego (k. 13-13v), zeznania świadkówK. R.(k. 12v) orazT. M.(k. 12v-13), poświadczenie o adresach i okresach zameldowania wydane przez Urząd Gminy wŁ.(k. 12 a. e.), zaświadczenia wydane przez Starostwo Powiatowe wG.(k. 9-11 a. e.).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego jest uzasadnione.
Zgodnie zart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Z kolei w art. 27 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy wskazano, iż okres składkowy i nieskładkowy powinien dla mężczyzn wynieść co najmniej 25 lat. W § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. nr 8 poz. 43) uregulowano, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W myśl § 3 tego rozporządzenia, okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury wynosi w przypadku mężczyzn 25 lat.
Jak stanowi art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się również, traktując je, jak okresy składkowe, przypadające przed dniem 1.01.1983 r., okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czyZ. F.legitymuje się na dzień 1.01.1999 r. okresami składkowymi i nieskładkowymi w wymiarze 25 lat. W ocenie organu rentowego, staż ubezpieczeniowyZ. F.wynosi 21 lat, 3 miesięcy i 22 dni.
Na podstawie przekonujących i zasługujących na wiarę zeznań naocznych świadkówK. R.iT. M.oraz spójnych i logicznych zeznań ubezpieczonego jak również dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych (poświadczenie i zaświadczenie wydane przez Urząd Gminy wŁ.oraz Starostwo Powiatowe wG.), Sąd Okręgowy ustalił, iż w spornym okresie od ukończenia 16-tego roku życia, tj. od 23.05.1972 r. do 30.06.1977 r. (tj. ponad 5 lat i miesiąc)Z. F.pracował w niespełna 5,5- hektarowym gospodarstwie rolnym jego rodziców. Z zeznań przywołanych osób wyłania się obraz, zgodnie z którym, to na ubezpieczonym i jego ojcu spoczywał ciężar stałej pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż w spornym okresie jego ojciec pracował zawodowo poza rolnictwem i potrzebował pomocy przy pracach gospodarskich. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż podczas nauki w technikum ubezpieczony w wymiarze 4 godzin dziennie pracował w rodzinnym gospodarstwie rolnym, głównie wykonując czynności związane z obrządkiem zwierząt oraz pracami polowymi. Dojazd do technikum w jedną stronę zajmował ubezpieczonemu około godziny, do czego należało doliczyć podróż rowerem do oddalonej od domu o około 3 km stacji kolejowej. Korespondujące ze sobą zeznania ubezpieczonego oraz świadków pozwalają na ustalenie, iż ubezpieczony powracał do domu około godziny 16, a nawet wcześniej, i do wieczora wykonywał prace rolnicze, w tym wieczorny obrządek oraz przygotowywał pokarm dla zwierząt na następny dzień. Ubezpieczony brał czynny udział również w porannym obrządku, gdyż jak wskazał, wstawał wcześnie. Mając na uwadze realia pracy w rolnictwie w latach 70-tych XX wieku, kiedy to większość prac wykonywana była ręcznie, stwierdzić należy, iż utrzymanie gospodarstwa rodzinyF.oraz opieka nad hodowanym w tym gospodarstwie inwentarzem, wymagały znacznej ilości pracy. Dlatego też uznać należy, iż praca ubezpieczonego miała istotny wpływ na funkcjonowanie gospodarstwa. Należy ją określić jako stałą i wykonywaną w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, przez okres całego roku.
Tym samym, sporny okres od 23.05.1972 r. do 30.06.1977 r. należy zaliczyć uzupełniająco jako okres składkowy, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do stażu ubezpieczeniowegoZ. F., co powoduje, iż legitymuje się on na dzień 1.01.1999 r. okresami składkowymi i nieskładkowymi w wymiarze 25 lat.
A zatem,Z. F.spełnił wszystkie warunki, wyrażone w przywołanych wyżej przepisach, by zostać uprawnionym do pobierania emerytury w wieku obniżonym, począwszy od 1.07.2017 r., tj. od początku miesiąca, w którym złożył wniosek o nabycie spornego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na mocyart. 47714§ 2 kpc, orzekł jak w wyroku.