Sąd Rejonowy w Toruniu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 380/17
Data wyroku: 2018-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSR Alina Kordus-Krajewska
Słowa kluczowe: Zasiłek pogrzebowy
Podstawa prawna: art. 77 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r o emeryturach i rentach z FUS
Teza: Prawo do zasiłku pogrzebowego , gdy koszty pogrzebu nie zostały pokryte przez członka rodziny wskazanego w art. 77 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 380/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2018 roku
Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu
w składzie: Przewodniczący: SSR Alina Kordus – Krajewska
Protokolant: stażysta Izabela Tarkowska
po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 roku
sprawy z odwołaniaA. O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o zasiłek pogrzebowy
w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.
z dnia 21 lipca 2017 roku
orzeka:

I
Zmienia zaskarżoną decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.z dnia 21 lipca 2017 roku w ten sposób, że przyznajeA. O.prawo do zasiłku pogrzebowego w wysokości 4000 zł (cztery tysiące złotych).

II
Zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
W dniu 23 sierpnia 2017 roku pełnomocnikA. O.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.o numerze(...)- (...)z dnia 21 lipca 2017 roku odmawiającej prawa do zasiłku pogrzebowego, zarzucając organowi błędną wykładnię treści przepisuart. 79 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie od organu na rzecz odwołującej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzją organ odmówił przyznania odwołującej prawa do zasiłku pogrzebowego z tytułu organizacji pogrzebu osoby trzeciej, którą byłaB. R.. Zmarła nie była ubezpieczona, zaś jej najbliżsi krewni nie byli zainteresowani organizacją pochówku, dlatego organizacją pogrzebu zajęła się odwołująca. Organ miał odmówić przyznania zasiłku, wskazując, że odwołująca się nie jest osobą najbliższą w rozumieniu przepisów, a zmarła nie była objęta ubezpieczeniem społecznym. Pełnomocnik odwołującej podniósł natomiast, że art. 79 ust. 1 ustawy o emeryturach o rentach z FUS wskazuje wprost na możliwość przyznania zasiłku osobie, która faktycznie pokryła koszty pogrzebu.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania. Organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazując, ze zmarła nie była objęta ubezpieczeniem społecznym, zaśA. O.nie może być uznana za członka rodziny osoby ubezpieczonej.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 22 czerwca 2017 roku zmarłaB. R.. W chwili śmierci zmarła była rozwiedziona, zaś z żyjących członków rodziny pozostawiła po sobie dwójkę niepełnoletnich dzieci w wieku lat 17 i 13 oraz brataM. M..

dowód

: odpis skrócony aktu urodzeniaM. M., k. 47
kserokopia odpisu skróconego aktu zgonuB. R., k.   5 akt ZUS
przesłuchanieA. O., k. 35, 00:19:35 - 00:25:48
W dacie zgonuB. R.nie była objęta ubezpieczeniem społecznym ani też nie pobierała emerytury lub renty i nie spełniała warunków do ich uzyskania i pobierania. Na dzień 22 czerwca 2017 roku ubezpieczeniom emerytalno-rentowym podlegał jej bratM. M..
okoliczności bezsporne
Ponieważ członkowie rodziny zmarłej nie byli zainteresowani organizacją jej pochówku, wszelkimi sprawami pogrzebowymi zajęła się jej przyjaciółkaA. O.. Zorganizowała ona ceremonię pogrzebową, która odbyła się w dniu 24 czerwca 2017 roku na cmentarzu wK.. Z tytułu obsługi pogrzebowej prowadzonej przezfirmę (...)poniosła koszty w wysokości 4.670 złotych. Nadto poniosła ona koszt wykonania usługi przez grabarza w wysokości 300 złotych.

dowód

: zeznania świadkaŁ. P., k. 34v, 00:12:28 - 00:18:21
przesłuchanieA. O., k. 35, 00:19:35 - 00:25:48
faktury, k. 7 i 8 akt ZUS
potwierdzenie przelewu, k. 7
W dniu 7 lipca 2017 rokuA. O.złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zasiłek pogrzebowy. Decyzją ZUS z dnia 21 lipca 2017 roku odmówiono jej prawa do zasiłku pogrzebowego poB. R..
okoliczności bezsporne
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie był częściowo bezsporny, zaś częściowo został ustalony w oparciu o przywołane wyżej dowody. Po przeprowadzeniu tych dowodów organ rentowy przyznał, żeA. O.poniosła koszty pogrzebuB. R.we wskazanej przez nią wysokości, a nadto nie zakwestionował faktu, iżM. M.był bratem zmarłej. Z uwagi na powyższe Sąd uznał cały zgromadzony materiał dowodowy za w pełni wiarygodny.
W odwołaniu zarzucono organowi błędną wykładnię przepisuart. 79 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, w razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona wart. 77 ust. 1 pkt 4, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż określona wart. 80. Zdaniem odwołującej przepis ten wprost wskazuje na możliwość przyznania zasiłku osobie, która faktycznie pokryła koszty pogrzebu.
Przy wykładni art. 79 ust. 1 cyt. ustawy nie można abstrahować od treści pozostałych przepisów regulujących prawo do zasiłku pogrzebowego. W myśl art. 80 cyt. ustawy zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4.000 złotych. Przepis art. 78 ust. 1 wskazuje natomiast, że zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu, zaś ustęp 2 dodaje, że zasiłek pogrzebowy przysługuje również pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. Mając na uwadze fakt, że art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 1 ustawy wymieniają częściowo te same podmioty, którym przysługuje zasiłek pogrzebowy, stwierdzić należy, że przepis art. 79 ust. 1 należy wykładać jako normę szczególną, która ogranicza wysokość zasiłku pogrzebowego dla podmiotów w nim wymienionych do wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu nie wyższych niż określonych w art. 80, w przeciwieństwie do członków rodziny, którym zasiłek ten przysługuje zawsze w pełnej wysokości określonej w art. 80.
Stawiając w odwołaniu zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 odwołująca ma jednak rację o tyle, że przepis ten dopuszcza przyznanie zasiłku pogrzebowego także osobie innej niż członkowi rodziny ubezpieczonego lub osoby pobierającej emeryturę lub rentę należącemu do kręgu osób wymienionych w art. 77 ust. 2 pkt 1-8 ustawy. Wykładnia taka koresponduje zresztą z treścią art. 78 ust. 1, który nie ogranicza kręgu osób, którym przysługuje zasiłek pogrzebowy, stawiając jedynie warunek pokrycia kosztów pogrzebu. W tej sytuacji należy stwierdzić, że art. 78 ust. 2 został wprowadzony po to, aby nie pozostawić wątpliwości, że wymienione w nim podmioty niebędące osobami fizycznymi również są uprawnione do zasiłku pogrzebowego.
Oznacza to, że skoroA. O.faktycznie pokryła koszty pogrzebu to jako osoba inna niż wymieniona w art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy była ona uprawniona do zasiłku pogrzebowego w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż określona w art. 80, pod warunkiem jednak że zasiłek ten przysługiwał w razie śmierciB. R.. O kwestii tej stanowi art. 77 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że zmarła nie spełniała żadnego z kryteriów określonych w punktach 1-3 tego przepisu, tj. nie była objęta ubezpieczeniem społecznym, nie pobierała emerytury lub renty ani też nie spełniała warunków do ich uzyskania i pobierania. W konsekwencji zasiłek pogrzebowy przysługiwać mógł w razie jej śmierci jedynie wówczas, jeśli którykolwiek z członków rodziny zmarłej wymieniony w art. 77 ust. 2 pkt 1-8 ustawy był objęty ubezpieczeniem albo pobierał emeryturę lub rentę, co przewiduje art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy.
W toku postępowania ustalono, że zmarła miała brataM. M., który z racji pozostawania w stosunku pracy jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. Skoro zatem jest on członkiem rodzinyB. R.wymienionym w art. 77 ust. 2 pkt 5 ustawy, to oznacza to, że na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy w razie jej śmierci przysługuje zasiłek pogrzebowy.
Trzeba podkreślić ,że przepis art. 77 cyt. ustawy wskazuje kiedy przysługuje zasiłek pogrzebowy , natomiast dalsze przepisy art. 78 i 79 określają komu przysługuje.
Uregulowania dotyczą odrębnych przesłanek i z treści w/w przepisów nie można wyciągnąć wniosku ,że wnioskodawczyni przysługiwałby zasiłek pogrzebowy tylko gdyby była członkiem rodziny zmarłej określonym w art. 77 ust.2 cyt. ustawy. Sąd znalazł taki pogląd w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie III AUa 1552/01, lecz nie koresponduje on z tezą w/w orzeczenia. Ponadto stan faktyczny w/w sprawie dotyczył osoby , która nie miała ubezpieczonych członków rodziny wymienionych w art. 77 ust.2 cyt. ustawy.
A. O.udokumentowała koszty pogrzebu w łącznej wysokości 4.970 złotych, jednak z uwagi na ograniczenie wysokości zasiłku określone w art. 79 ust. 1 w zw. z art. 80 ustawy przysługiwał jej zasiłek w wysokości 4.000 złotych. W takiej wysokości została określona przez wnioskodawczynie wartość przedmiotu sporu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w oparciu o treśćart. 47714§ 2 kpcna podstawieart. 77 ust. 1 pkt 4w zw. zart. 77 ust. 2 pkt 5, art. 78 ust. 1 i art. 79 ust. 1w zw. zart. 80 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. u. z 2017 r. poz. 1383), Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.z dnia 21 lipca 2017 roku w ten sposób że przyznałA. O.prawo do zasiłku pogrzebowego w wysokości 4.000 złotych.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 ust. 1 i 3 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.A. O.wygrała sprawę, dlatego należał się jej zwrot poniesionych kosztów, na które złożyło się wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego w wysokości 180 złotych ustalone na podstawie § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 z późń. zm.).