Sąd Rejonowy w Prudniku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 675/18
Data wyroku: 2018-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Ebel

Sygn. akt II K 675/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2018 r.
Sąd Rejonowy w Prudniku II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSR Tomasz Ebel

Protokolant:

st.sekr.sądowy Dorota Marciniak

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej ---------
po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r.
sprawy
A. W.(W.)
s.J.iB. z domu K.
ur. (...)wG.
oskarżonego o to, że:
w okresie od 28 listopada 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. wG., uchylał się od obowiązku alimentacyjnego określonego w orzeczeniu Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt III RC 214/15 w kwocie 800 zł miesięcznie na rzecz małoletniegoB. W.w wyniku czego powstała zaległość przekraczająca równowartość trzech miesięcznych świadczeń okresowych w łącznej kwocie 2735 zł narażając go w ten sposób na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,

tj. o przestępstwo zart. 209 § 2 kk

I
na podstawieart. 66 § 1 kk,art. 67 § 1 kkuznając, iż wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, postępowanie karne wobec oskarżonegoA. W.co do zarzucanego mu czynu, opisanego w części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 209 § 1 kkw zw. zart. 209 § 1a kkwarunkowo umarza na okres próby 1 (jednego) roku;

I
na podstawieart. 67 § 3 kkw zw. zart. 72 § 1 pkt 3 kkorzeka wobec oskarżonegoA. W.obowiązek wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie zstępnegoB. W.;

II
na podstawieart. 624 § 1 kpkiart. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychzwalnia oskarżonego z obowiązku zapłaty kosztów sądowych, w tym opłaty, obciążając nimi Skarb Państwa w całości.

Sygn. akt II K 675/18

UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
OskarżonyA. W.wraz zR. W.w przeszłości tworzyli związek małżeński, z którego posiadają dwoje pełnoletnich dzieci. Po rozpadzie związku, byli małżonkowie zostali rodzicami małoletniegoB. W.– lat 12. W 2006 rokuR. W., jako przedstawiciel ustawowy syna pozwała oskarżonego o alimenty, ponieważ oskarżony nie łożył na utrzymanie ich dziecka. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 4 października 2006 roku o sygn. akt III RC 374/05 zasądzono odA. W.na rzecz małoletniegoB. W.alimenty w kwocie 400 złotych miesięcznie. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Prudniku z dnia 21 czerwca 2016 roku o sygn. akt III RC 214/15 w miejsce alimentów dotychczas ustalonych orzeczono alimenty w kwocie 800 złotych miesięcznie.
R. W.nie korzysta ze świadczeń ze strony państwa. Z uwagi na przekroczenie wysokości dochodu nie kwalifikuje się do otrzymywania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego.(...)wspomaga ją matka. Zamieszkuje wraz z synem oraz dwójką pełnoletnich synów. Sama opłaca wszelkie zobowiązania finansowe małoletniego, zakupuje żywność, ubrania, środki higieny, leki. Małoletni wymaga korepetycji oraz uczęszcza na zajęcia sportowe, które w większości są finansowane przezR. W.oraz jej matkę. W opiece nad małoletnimR. W.pomaga rodzina, w tym za drobną opłatą, siostra.R. W., ze względu na swoją sytuację majątkową ma trudności z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych syna.
Oskarżony nie uiszczał regularnie rat alimentacyjnych. Do grudnia 2016 roku oskarżony wpłacał z tytułu alimentów niepełne kwoty, stanowiące połowę wysokości alimentów, zaś od stycznia 2017 roku zaprzestał i tego. Z racji prowadzonego wówczas postępowania karnego o przestępstwo niealimentacji oskarżony, w dniu 8 stycznia 2018 roku i 5 lutego 2018 roku uregulował całą zaległość obejmującą okres do grudnia 2017 roku. Zaprzestał regulowania przy tym bieżących rat alimentacyjnych, dokonując w kwietniu 2018 roku zapłaty kwoty 500 złotych za miesiąc luty 2018 roku. Oskarżony w żaden inny sposób nie pomaga finansowo synowi czyR. W.. Nie bierze udziału w wychowaniu syna, nie ma z nim więzi emocjonalnej. Oskarżony nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Oskarżony nie korzysta ze świadczeń Ośrodka Pomocy(...). Oskarżony od kilku lat przebywa poza granicami kraju w celach zarobkowych, przy czym do 2015 roku pozostawał na zasiłku dla bezrobotnych. Aktualnie utrzymuje się z prac dorywczych zleconych przez osoby indywidualne. Z tego tytułu od stycznia 2018 roku do maja 2018 roku otrzymywał średnie wynagrodzenie w wysokości 1500-1800 złotych. Zaległość rat alimentacyjnych przekracza równowartość 3 miesięcznych rat alimentacyjnych i wynosi 2735 złotych.
Dowód:notatka urzędowa - k. 11;
wyrok SR w Prudniku, sygn. III RC 214/15 z dnia 21 czerwca 2016 roku wraz z uzasadnieniem – k.2-5;
pismo PUP wN.- k. 15;
pismo(...)wG.– k. 17;
potwierdzenia przelewu – k. 22-24;
korespondencja związana z rekrutacją - k. 25-31;
oświadczenie – k. 33;
pismo ZUS zG.- k. 14;
zeznaniaśw. R. W.– k. 6-7, 16,32;
wyjaśnienia oskarżonego– k. 43-44.
OskarżonyA. W.nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że wie, iż powinien płacić alimenty na rzecz swojego syna jednak w okresie objętym aktem oskarżenia nie posiadał stałej pracy, utrzymywał się z prac dorywczych osiągając dochód w wysokości 600-1000 złotych miesięcznie. Oskarżony wyjaśnił, że w miarę możliwości przesyłałR. W.część alimentów i obecnie poszukuje pracy. Nadto dodał, że nie utrzymuje kontaktu z małoletnim synem albowiem kontakt ten uniemożliwia mu była żona.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonego– k. 84.
Oskarżony posiada wykształcenie zawodowe mechanika maszyn, obecnie jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych, pozostaje na utrzymaniu partnerki, jest ojcem trojga dzieci, w tym jednego małoletniego, deklaruje brak majątku, nie posiada nikogo na utrzymaniu, nie był karany sądownie.
Dowód:dane osobo poznawcze – k. 35;
dane o karalności – k. 34;
Sąd zważył, co następuje.
W świetle zebranego materiału dowodowego wina i sprawstwo oskarżonego nie budzą wątpliwości.
Czyniąc ustalenia faktyczne Sąd oparł się przede wszystkim na dowodach o charakterze obiektywnym, tj. urzędowych dokumentach, kopiach przelewów, a nadto na zeznaniach świadkaR. W.. Dowody te znalazły i częściowo potwierdzenie w wyjaśnieniach oskarżonego.
Poza sporem jest, że oskarżony jako ojciec małoletniegoB. W.został zobowiązany sądowym orzeczeniem do łożenia na jego utrzymanie. Podobnie jak to, że w zarzucanym mu okresie (ponad 9 miesięcznym) nie uiszczał regularnie rat alimentacyjnych wpłacając je częściowo w różnych kwotach, w różnym czasie (dotychczas oskarżony przekazał należności za miesiące listopad i grudzień 2017 roku oraz kwotę 500 złotych za miesiąc styczeń 2018 roku). Sąd ustalił przy tym, że wobec sytuacji materialnejR. W.oskarżony naraził małoletniego pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z zeznańR. W.wynika, że jest samotną matką, zaś małoletni z racji zdiagnozowanych schorzeń wymaga stałej uwagi oraz korepetycji z większości przedmiotów szkolnych oraz dodatkowych zajęć sportowych.R. W.często zmuszona była do korzystania z pomocy rodziny. Dodała, że nie korzystała przy tym z pomocy ze strony państwa, do której się nie kwalifikowała.
Ustawa karna przewiduje przestępstwa niealimentacji w postaci uchylania się od obowiązku alimentacyjnego (art.209 §1 kk) oraz spowodowania tym niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (art.209 § 1a kk). W przypadku typu podstawowego chodzi o uchylanie się od obowiązku z jednoczesnym spowodowaniem zaległości alimentacyjnych na określoną kwotę, bądź też uchylanie się od spełnienia świadczenia innego niż okresowe przez określony czas. Typ kwalifikowany wiąże się dodatkowo z narażeniem osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Poza uchylaniem się od obowiązku alimentacyjnego dla bytu przestępstwa niealimentacji w typie podstawowym konieczne jest, aby łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosiło co najmniej 3 miesiące.
Kluczowym zatem dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności oskarżonego za zarzucany mu czyn było ustalenie czy uchylał się on od ciążącego na nim alimentacyjnego obowiązku. Pozostałe znamiona czynu zart.209 §1 i §1a kkzostały bowiem przez oskarżonego z pewnością wypełnione. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się zgodnie, że uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji - w ujęciuart.209 §1 kk- zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli. W pojęciu "uchyla się" zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia - sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek.
W ocenie Sądu materiał dowodowy wskazuje, że oskarżony uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem małoletniego syna. Przemawia za tym fakt, że oskarżony w całym okresie objętym zarzutem uiścił wyłącznie należność za okres listopad- grudzień 2017 roku zaś za styczeń 2018 roku uiścił wyłącznie kwotę 500 złotych( kwota ta nie stanowi nawet jednej całej raty alimentacyjnej). Nadto oskarżony w żaden inny sposób nie wspierał utrzymaniaB. W.i nie brał też udziału w jego wychowywaniu. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności wskazują na uchylanie się oskarżonego od łożenia na utrzymanie zstępnego. Zważyć należy, że oskarżony w zarzucanym mu okresie osiągał dochód z prac dorywczych, nie korzystał z pomocy socjalnej państwa, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, a stan zdrowia oraz umiejętności zawodowe umożliwiają mu podjęcie pracy.
Oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że wie, iż powinien płacić alimenty na rzecz swojego syna jednak w okresie objętym aktem oskarżenia nie posiadał stałej pracy, utrzymywał się z prac dorywczych osiągając dochód w wysokości 600-1000 złotych miesięcznie. Oskarżony wyjaśnił, że w miarę możliwości przesyłałR. W.część alimentów i obecnie poszukuje pracy.
Przepisyart.66 § 1 kkstanowią, że sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy, niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
Oceniając stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu, Sąd wziął pod uwagę katalog okoliczności o tym decydujących, tj. rodzaj i charakter naruszonego dobra, tj. przeciwko rodzinie oraz rozmiar wyrządzonej krzywdy (relatywnie krótki okres niealimentacji), sposób i okoliczności popełnienia czynu (trudności w podjęciu pracy zarobkowej, częściowe regulowanie rat alimentacyjnych) oraz motywację oskarżonego (poczuwanie się w obowiązku do regulowania należności alimentacyjnych pomimo trudnej sytuacji materialnej, poszukiwanie pracy zarobkowej). Z tych względów Sąd uznał, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie są znaczne.
Mając na uwadze powyższe, oraz że okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości, oskarżony nie był karany sądownie, poczuwa się w odpowiedzialności względem małoletniego pokrzywdzonego a nadto jego właściwości i warunki osobiste (ustabilizowana sytuacja życiowa), jak również dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego na przyszłość i nie popełni ponownie przestępstwa – Sąd na podstawieart.66 §1 kkw zw. zart.67 §1 kk, stosownie do wniosku Prokuratora- warunkowo umorzył postępowanie na okres próby 1 roku.
Stosownie do treściart.67 §3 kkw zw. zart.72 §1 pkt3 kkSąd zobowiązał oskarżonegoA. W.do bieżącego łożenia, w okresie próby, na utrzymanie zstępnegoB. W.. W ocenie Sądu powyższe w należyty sposób zabezpieczy interes prawny małoletniego pokrzywdzonego albowiem niewywiązywanie się przez oskarżonego z powyższego obowiązku może skutkować podjęciem warunkowo umorzonego postępowania.
Orzeczenie o kosztach sądowych uzasadnia treść przepisów prawa cyt. w punkcie III wyroku, a nadto deklarowana przez oskarżonego sytuacja materialna.