Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 918/18
Data wyroku: 2019-01-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Ficek, Kazimierz Cieślikowski, Ewa Trzeja-Wagner
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 297 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 918/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia25 stycznia 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Trzeja-Wagner
Sędziowie SO Krzysztof Ficek
SO Kazimierz Cieślikowski
Protokolant Natalia Skalik-Paś
przy udziale Moniki Lew - Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.

po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2019 r.
sprawyJ. N., córkiZ.iC.
ur. (...)wS.
oskarżonej zart. 297§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 25.01.2018 r. sygnatura akt III K 414/13
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk
uchyla punkt 1 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 918/18

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 roku sygn. akt III K 414/13 w punkcie 1. uniewinnił oskarżonąJ. N.od popełnienia zarzucanych jej czynów zart.297 § 1 kk, opisanych w punktach I-VII i IX-X części wstępnej wyroku. W punkcie 2. uznał oskarżoną za winną popełnienia tego, że w lipcu 2009 roku wG.iR., w celu uzyskania dla siebie jako prowadzącejfirmę (...)z/s wG.przyulicy (...)orazfirmy (...)z/s wG.zamówienia publicznego, przystępując jako lider konsorcjum firm do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zorganizowanego przez Państwowy Szpital(...)wR.i dotyczącego wykonania projektu docieplenia budynków(...),(...)i(...), przedłożyła dokumenty poświadczające nieprawdę w zakresie posiadanych uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności oraz potencjału kadrowego, a okoliczności wskazane w powyższych dokumentach miały istotne znaczenie dla uzyskania tego zamówienia, czym wyczerpała znamiona występku zart.297 § 1 kki za to na mocyart.297 § 1 kkprzy zast.art.37a kkskazał ją na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 40 złotych. Kosztami sądowymi obciążył oskarżoną.
Od wyroku tego apelację wniósł prokurator. Orzeczenie zaskarżył na niekorzyść oskarżonej w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym przyjęciu przez sąd, że oskarżonaJ. N.swoim zachowaniem nie wyczerpała znamion przestępstw zart.297 § 1 kk, co doprowadziło do jej uniewinnienia w zakresie czynów opisanych w punktach I-VII i IX-X części wstępnej wyroku, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej uniewinnieniaJ. N.i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje:
Wywiedziona apelacja zasługiwała na uwzględnienie w takim zakresie, że w wyniku jej rozpoznania uniewinnienie oskarżonej okazało się rozstrzygnięciem przedwczesnym, niepoprzedzonym gruntownym zbadaniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Sąd odwoławczy zgodził się z Sądem Rejonowym, że szeroko rozumiane postępowanie przetargowe składało się z dwóch etapów, przy czym dla odpowiedzialności karnej osoby ubiegającej się o uzyskanie zamówienia publicznego istotny jest wyłącznie pierwszy etap tego postępowania. W pierwszym etapie wybierano najkorzystniejszą ofertę i ze zwycięzcą podpisywano umowę. Podpisanie umowy było zatem udzieleniem zamówienia publicznego. Zgodnie zart.297 § 1 kkczynność sprawcza polega na przedłożeniu podrobionego, przerobionego, poświadczającego nieprawdę albo nierzetelnego dokumentu albo nierzetelnego, pisemnego oświadczenia dotyczącego okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia. Przedłożenie dokumentacji projektowej, a na takowej znajdowały się nieautentyczne parafy i pieczątki architektaK. Z.czy też architektaG. B., nie było i nie mogło być warunkiem uzyskania zamówienia publicznego. Jest to wręcz oczywiste. Skoro zamówienie publiczne dotyczyło wykonania projektu budowlanego czy też wykonania innej dokumentacji inwestycyjnej trudno przyjąć, by przed rozstrzygnięciem przetargu jakikolwiek uczestnik złożył już tę dokumentację. Takie zachowanie byłoby pozbawione sensu, bo przecież sprowadzałoby się do wykonania projektu zanim rozstrzygnięto przetarg. Dlatego nie sposób zgodzić się z prokuratorem, że przedłożenie przez oskarżoną projektu budowlanego „niejako” domykało całą procedurę przetargową. Bez znaczenia przy tym jest, że gdyby po pozytywnym dla oskarżonej wyniku rozstrzygającym przetarg ta nie wykonałaby zamówienia, należałoby przetarg przeprowadzić od nowa. Ma zatem rację Sąd Rejonowy, że ewentualny brak przedłożenia dokumentacji projektowej wiązał się ze skutkiem cywilnoprawnym dla podpisanej umowy, nie zaś z brakiem uzyskania wskazanego zamówienia publicznego – ta kwestia rozstrzygana była wcześniej.
Niewątpliwie zatem dowody zebrane w sprawie, przede wszystkim zeznania osób odpowiedzialnych za przetarg w poszczególnych jednostkach dysponujących środkami publicznymi, wskazują na to, że sporządzenie dokumentacji projektowej, tej zawierającej nieautentyczne parafy i pieczątki wskazanych powyżej architektów było efektem podpisanej umowy, czyli rozstrzygnięcia przetargu.
Sąd I instancji ze wskazanych powodów uniewinnił oskarżoną od dziewięciu czynów, zaś w zakresie dziesiątego (punkt VIII części wstępnej wyroku) zmienił opis czynu, nadal poruszając się w zakresie zarzutu z aktu oskarżenia, przypisując oskarżonej przestępstwo zart.297 § 1 kk. Uznał bowiem trafnie, że co do przetargu z lipca 2009 roku oskarżona ubiegając się o zamówienie publiczne przedłożyła dokumenty poświadczające nieprawdę w zakresie posiadanych uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności oraz potencjału kadrowego, a okoliczności wskazane w powyższych dokumentach miały istotne znaczenie dla uzyskania tego zamówienia. Sąd orzekający oparł się przy tym na dokumentacji złożonej przez oskarżoną stanowiącej ofertę przetargową (k.37-55). Rzecz jednak w tym, że tego rodzaju dokumentacja, poza jednym przypadkiem, nie została zabezpieczona w postępowaniu przygotowawczym, gdzie prowadzący postępowanie nakazał zebrać wyłącznie dokumenty zawierające podpisy i imienne pieczątki architektaK. Z.(wykreowane po wygraniu przetargu). Nie zwrócił się też o nią Sąd Rejonowy. Z całą pewnością dokumentacja taka istnieje, gdyż bez złożenia swojej oferty oskarżona nie mogłaby wziąć udziału w przetargu. Na potwierdzenie tego prokurator powołał się na zeznaniaB. G.z rozprawy z dnia 11 stycznia 2016 roku (k.616v.). Skarżący pisze też, że na etapie składania ofert wymagane było przedłożenie oświadczenia w trybie art.22 ust.1 ustawy prawo publicznych zamówień. W sprawie przetargu z lipca 2009 roku takie oświadczenie oskarżona złożyła (k.40). Tak jak i załącznik zatytułowany „potencjał kadrowy”, w którym wymienionoK. Z.iJ. B.(k.48). Dodać jedynie trzeba, co nie jest kwestionowane, żeJ. N.nie posiadała uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Wskazane braki dowodowe czynią uniewinnienie oskarżonej przedwczesnym. Niewątpliwie bowiem, tak jak to było odnośnie przetargu z lipca 2009 roku, ewentualna zmiana opisu czynu nie byłaby wyjściem poza tożsamość zdarzenia historycznego wyznaczonego zarzutem aktu oskarżenia.
Z tych wszystkich powodów Sąd odwoławczy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
W ponownym postępowaniu Sąd Rejonowy najpierw uzyska dokumenty złożone przez oskarżoną w ramach oferty przetargowej. Następnie przesłucha czy też zleci w drodze pomocy prawnej przesłuchanie osób odpowiedzialnych za przetarg w poszczególnych jednostkach publicznych, konfrontując je z uzyskanymi dokumentami, pamiętając, że przedłożone podrobione, przerobione, poświadczające nieprawdę albo nierzetelne dokumenty albo nierzetelne, pisemne oświadczenie muszą dotyczyć okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania zamówienia. Co do pozostałych świadków i innych dowodów Sąd Rejonowy może poprzestać na ich ujawnieniu.