Sąd Okręgowy w Radomiu
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 867/18
Data wyroku: 2018-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Gwiazda
Słowa kluczowe: Znamiona czynu zabronionego
Podstawa prawna: art.220 kk
Teza: Przedmiotem ochrony z art. 220 kk  jest  prawo pracownika do pracy w bezpiecznych i higienicznych  warunkach, przewinieniem  jest  zaś  już narażenie pracownika na brak takich warunków.

Sygn. akt V Ka 867/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Radomiu V Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Maciej Gwiazda
Protokolant: stażysta Izabela Chmurzyńska
przy udziale Prokuratora Beaty Galas
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 roku
sprawyE. W.urodzonego (...)wR., synaC.iM. z domu C.
oskarżonego o czyn zart. 220 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu
z dnia 13 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt II K 89/18

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 820 (osiemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

SSO Maciej Gwiazda
Sygn. akt V Ka 867/18

UZASADNIENIE
E. W.został oskarżony o to, że:
w dniu 12 sierpnia 2016 roku weW.gm.J., pow.(...), woj.(...), pełniąc funkcję Głównego Technologa wZakładzie (...)(...)i z tego tytułu będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnił obowiązku bezpośredniego nadzoru nad ręcznym transportem maszyny – odmięśniarki z hali produkcyjnej na plac zakładowy prowadzonym przez podległych mu pracownikówW. S.iB. Ż., w wyniku czego naraził ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy czymW. S.wskutek przygniecenia przez tę maszynę lewej dłoni, doznał obrażeń w postaci amputacji palca II i III na poziomie paliczków środkowych oraz złamania paliczka dalszego palca IV, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający dni siedem,
tj. o przestępstwo zart. 220 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Radomiuw sprawie sygn. akt II K 89/18 oskarżonegoE. W.w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu12 sierpnia 2016 roku weW.gm.J., pow.(...), woj.(...), pełniąc funkcję Głównego Technologa wZakładzie (...)(...)i z tego tytułu będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i higienę pracy, nieumyślnie nie dopełnił obowiązku bezpośredniego nadzoru nad ręcznym transportem maszyny – odmięśniarki z hali produkcyjnej na plac zakładowy prowadzonym przez podległych mu pracownikówW. S.iB. Ż., narażając ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w wyniku czego na skutek przygniecenia przez tę maszynę lewej dłoniW. S.nieumyślnie spowodował u niego obrażenia w postaci amputacji palca II i III na poziomie paliczków środkowych oraz złamania paliczka dalszego palca IV, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający dni siedem, tj. o czyn zart. 220 § 2 k.k.w zw. zart. 157 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 220 § 2 k.k.w zw. zart. 157 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał go, a na podstawieart. 220 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 33 § 1 i 3 k.k.wymierzył mu karę grzywny w liczbie 200 (dwieście) stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 40 (czterdzieści) złotych; na podstawieart. 46 § 2 k.k.orzekł od oskarżonegoE. W.nawiązkę na rzecz pokrzywdzonegoW. S.w kwocie 5 000 (pięć tysięcy) zł. zwolnił oskarżonego od uiszczenia opłaty, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 000 (dwa tysiące) zł. tytułem zwrotu części wydatków.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to:
I.art. 7 i 410 k.p.k.— polegającego na nieprawidłowym, bezkrytycznym uwzględnieniu wszystkich tez opinii biegłego a w konsekwencji uznaniu bezpośredniej odpowiedzialności oskarżonego za zdarzenie stanowiące znamię czynu zabronionego zart. 220 k.k., w sytuacji gdy:
a. Opinia ta nie obejmowała całej materii prawnej (tu:Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń transportu bliskiego, Dz. U. 2003 nr 193 poz. 1890, Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 r., w sprawie bezpieczeństwa ż higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym, Dz. U. 2002, nr 70 poz. 650) wymaganej uwzględnienia w przedmiotowej sprawie, co wynikało wprost z zeznań uzupełniających biegłegoJ. M.,
b. Bezwarunkowo przyjęto wystąpienie wyraźnego związku przyczynowego pomiędzy nieobecnością oskarżonego przy przewożeniu maszyny z hali produkcyjnej a skutkiem w postaci narażenia pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo, o którym mowa wart. 220 k.k., podczas gdy jest to założenie powierzchowne, wyraźnie niezgodne z opinią pokontrolną Państwowej Inspekcji Pracy jak również opinią eksperta BHPW. M.,
- które to uchybienia doprowadziły do niezasadnego skazania oskarżonegoE. W.,
II.art. 7 i 410 k.p.k.— polegającego na wadliwej, niepełnej ocenie dowodów z zeznańB. Ż.,C. M.,W. P.oraz zebranej w sprawie dokumentacji pracowniczej, w zakresie w jakim:

a
Sąd nie uwzględnił, żeW. S.wiedział, że maszyna

znajdowała się w pozycji niestabilnej i zsuwa się z rolek transportowych a mimo to w sposób nieodpowiedzialny i sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego podłożył rękę pod obrys maszyny, przez co w istocie sam sprowadził na siebie niebezpieczeństwo doznania uszczerbku na zdrowiu,

b
Sąd przyjął, że świadkowieŻ.iM.nie posiadali stosownego doświadczenia i zakresu wiedzy (szkoleń) w zakresie transportu ciężkiego sprzętu maszynowego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

- które to uchybienia doprowadziły do niezasadnego skazania oskarżonegoE. W..
Podnosząc powyższe zarzuty wnoszę zmianę skarżonego wyroku przez uniewinnienieE. W.od zarzucanego mu czynu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim stwierdzić należy, iż Sąd I instancji oparł swe ustalenia faktyczne o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który poddany został właściwej analizie dokonanejz uwzględnieniem reguł zawartych wart. 7 kpk. Wbrew twierdzeniom skarżącego dokonana przez Sąd ocena dowodów była swobodna a nie dowolna. Wprawdzie nie była zgodna z oceną zachowania oskarżonego dokonaną przez jego obrońcę, jednakże nie oznacza to, że była nieprawidłowa. W motywach zaskarżonego wyroku Sąd I instancji w sposób przekonywujący wyjaśnił na jakich oparł się dowodach i dlaczego odrzucił dowody przeciwne. Podkreślić należy, że zarzut obrazyart. 7 k.p.k.może być uznany za trafny i skuteczny tylko wówczas gdy zostanie wykazane w sposób przekonujący w środku zaskarżenia, że w procesie oceny danego dowodu sąd orzekający dopuścił się uchybień które świadczą o tym, że ocena ma charakter dowolny a nie swobodny. W niniejszej sprawie twierdzenia skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego, przedstawiając odmienny pogląd na wiarygodność poszczególnych dowodów oraz faktów z nich wynikających, a nie wskazując na czym ta dowolność miałaby polegać. W ocenie Sądu Okręgowego przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia tok rozumowania Sądu jest precyzyjny, nie zawiera błędów logicznych lub faktycznych, wypływa z przeprowadzonych na rozprawie dowodów, znajduje wsparcie w zasadach wiedzy i doświadczenia życiowego – nie może więc być wzruszony w toku kontroli instancyjnej.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych gdyż sprawstwo oskarżonego wynika z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym: zeznań świadkówW. S.,C. M.,B. Ż.,W. M.,W. P., opinii biegłegoJ. M., dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz częściowo z zeznańS. S.i wyjaśnień oskarżonegoE. W.. ZeznaniaW. S.i innych pracowników zatrudnionychwZakładzie (...)(...)złożone w postępowaniu przygotowawczym różniły się wprawdzie co do obecności i nadzoru oskarżonego w miejscu zdarzenia, z tymi złożonym w postępowaniu sądowym, jednakże Sad orzekający w sposób prawidłowy wytłumaczył te rozbieżności zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Sad ten prawidłowo wskazał bowiem , że świadkowie chcieli polepszyć sytuację oskarżonego ze względu na to, że są jego współpracownikami, a zeznania w postępowaniu przygotowawczym składali spontanicznie. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można również uznać, że opinia biegłego zawiera jakieś braki. Obrońca oskarżonego i oskarżony mieli możliwość zadawania pytań bezpośrednio biegłemu podczas jego ustnego opiniowania na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku. Nie wnosili o uzupełnienie pisemnej opinii ani dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego. W ocenie Sądu Okręgowego opiniaJ. M.jest logiczna, pełna i rzetelna i została sporządzone przez specjalistę w swojej dziedzinie nie ma więc podstaw do jej kwestionowania. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd ustalając stan faktyczny nie oparł się jedynie na opinii biegłego lecz na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Prawidłowo uznał, że oskarżony będąc odpowiedzialnym w zakładzie pracy za bezpieczeństwo i higienę pracy – co wynikało zarówno z zakresu jego obowiązków jak i czynności faktycznie przez niego wykonywanych (to on przecież przekazał polecenie właścicielao przetransportowaniu maszyny) – miał obowiązek zarządzać pracownikamii przeszkolić ich w zakresie transportu przedmiotowej maszyny. Niewątpliwym jest w ocenie Sądu Okręgowego związek przyczynowy pomiędzy nie przeszkoleniem pracowników oraz brakiem sprawowania nadzoru nad podległymi mu pracownikami przy pracach niebezpiecznych, a zaistnieniem wypadku. Wprawdzie oczywiście pracownicy nie są bezwolnymi maszynami i mogą robić rzeczy nieprzewidziane i nieprzemyślane, jednakże zapoznani w odpowiedni sposób z grożącym im niebezpieczeństwem i odpowiednio nadzorowani będą bardziej zdyscyplinowani i jest znacznie mniejsza szansa nastąpienia niebezpiecznego dla życia i zdrowia zdarzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego wyjaśnienie co oznacza „strefa niebezpieczna” dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności oskarżonego nie ma żadnego znaczenia, gdyż pracownicy nie odbyli odpowiednich szkoleń z zakresu transportu wielkiego i ciężkiego urządzenia, więc i tak nie byli świadomi tego, że poruszają się w tej strefie. Okoliczność, że wielokrotnie dokonywali takiego przemieszczenia maszyn również nie zmienia oceny zachowania oskarżonego. Podkreślić bowiem należy, że przestępstwo zart. 220 kkpenalizuje samo narażenie na niebezpieczeństwo – nawet jeżeli nie doszło do zdarzenia, a poprzez nie przeszkolenie pracowników i bark nadzoru ze strony oskarżonego doszło właśnie do narażenia ich na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku dla zdrowia i nie ma tu znaczenia ewentualne przyczynienie się pokrzywdzonego. Przedmiotem ochrony zart. 220 k.k.jest bowiem prawo pracownika do pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach. Przewinieniem jest zaś już narażenie pracownika na brak takich warunków, a które to narażenie może być "dokonane" w sposób różnoraki - czynność sprawcza polega na niedopełnieniu obowiązku w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a narażenie to ma prowadzić do wystąpienia (ewentualnie) skutków określonych w treściart. 220 § 1 k.k.Wobec oczywistości dowodów zbędne jest powielanie argumentów Sądu I instancji, którą Sąd Okręgowy w pełni podziela, tym bardziej, że apelacja obrońcy oskarżonego stanowi jedynie bezpodstawną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego, który uznał, że działanie oskarżonego wypełnia znamiona przestępstwa nieumyślnego niedopełnienia obowiązków z zakresu bhp wraz z nieumyślnym naruszeniem czynności narządów ciała (art. 220 § 2 kkw zw. zart. 157 § 3 kk).
Podzielając rozstrzygnięcia odnośnie winy i kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu wskazać należy, że wymierzona kara grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 40 złotych każda jest adekwatna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Prawidłowo również Sąd zasadził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonegoW. S.nawiązkę w kwocie 5 000 zł.
W związku z powyższym Sąd Okręgowy w punkcie pierwszym wyroku utrzymał zaskarżony wyrok w mocy .
Na podstawieart. 636 § 1 kpkoraz na podstawieart. 8w zw. zart. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 ze zm.) Sąd Okręgowy w punkcie drugim wyroku orzekł o kosztach sądowych obrońcy oskarżonego.
SSO Maciej Gwiazda