Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1000/17
Data wyroku: 2018-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Dobrowolne poddanie się karze
Podstawa prawna: art. 438 kpk

Sygnatura akt VI Ka 1000/17

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 12 stycznia 2018 roku

w zakresie całości rozstrzygnięcia
Ł. A.,M. M. (1)orazG. B.stanęli pod zarzutem popełnienia szeregu przestępstw zart. 286 § 1 kk,art. 286 § 1 kkw związku zart. 12 kkoraz zart. 13 § 1 kkw związku zart. 286 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 19 września 2017 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 654/17 Sąd Rejonowy w Gliwicach, po uprzednim uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w trybieart. 335 § 1 kpk, uznał oskarżonych za winnych zarzuconych im czynów i wymierzył każdemu z nich jedną karę, w oparciu o przepisart. 91 § 1 kk, w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby w wymiarze 2 lat, a także orzekł wobec oskarżonych obowiązek naprawienia szkody na mocyart. 46 § 1 kkw wysokości: wobec oskarżonegoŁ. A.– 537,67 zł, wobec oskarżonejM. M. (1)– 192,78zł, a wobec oskarżonegoG. B.– 560,34 zł.
Od wyroku tego apelację wywiódł prokurator, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na błędnym ustaleniu wysokości szkody i w konsekwencji orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody w wysokości nie wynikającej z czynów, których popełnienie oskarżyciel zarzucił w akcie oskarżenia. Stawiając tenże zarzut, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość szkody wynikająca z aktu oskarżenia, to kwoty: co do oskarżonegoŁ. A.– 392,59 zł, co do oskarżonejM. M. (1)– 330,16 zł, a co do oskarżonegoG. B.– 544,15 zł. Na rozprawie apelacyjnej prokurator zmodyfikował wniosek środka odwoławczego, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się trafna, w konsekwencji czego koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zmiana wyroku, której domagał się prokurator na rozprawie byłaby możliwa i pożądana, gdyby nie to, że kwoty wskazane przez prokuratora w uzasadnieniu apelacji, jako te, które należało orzec od oskarżonych na rzecz pokrzywdzonego tytułem obowiązku naprawienia szkody nie zgadzały się z tymi, wynikającymi z treści zarzutów stawianych oskarżonym, a nadto Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, co do zasadności przypisania oskarżonym niektórych czynów, a także kwalifikacji jednego z czynów zarzucanych oskarżonejM. M. (1), co miało bezpośrednie znaczenie dla ustalenia wysokości szkody i wysokości obowiązku naprawienia szkody, jaki winien być orzeczony wobec oskarżonych. To powodowało, że zachodziła sytuacja, o jakiej mowa wart. 437 § 2 kpkin fine.
Na wstępie wskazać należy, iż błędne rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego było niejako konsekwencją niekompletności wniosku zart. 335 § 1 kpkzłożonego przez prokuratora. Za nieuprawnione należy uznać tak uzgadnianie przez prokuratora z oskarżonymi, iż będzie wobec nich orzeczony, niesprecyzowany z wysokości, obowiązek naprawienia szkody, jak i zawieranie tak nieprecyzyjnego wniosku w akcie oskarżenia. Błędem Sądu Rejonowego było natomiast, oprócz błędnego orzeczenia o wysokości obowiązku naprawienia szkody, także i to, iż nie wymógł na prokuratorze, by wniosek dotyczący orzeczenia zart. 46 § 1 kksprecyzował. Zdaniem Sądu Okręgowego, tego rodzaju niedopowiedzenia, w procesie karnym nie powinny mieć miejsca, a dbanie o konkretność uzgodnień winno leżeć w pierwszej kolejności w orbicie zainteresowania prokuratora, który jest przecież także rzecznikiem interesu społecznego i jako taki winien dbać o to, by nie doszło do orzeczenia niekorzystnego dla oskarżonych, co w konsekwencji tej nieprecyzyjności miało miejsce w niniejszej sprawie (wobec dwóch oskarżonych mężczyzn doszło do orzeczenia wyższego obowiązku naprawienia szkody, niż wynikający nawet z treści zarzutów).
Na uwzględnienie zasługiwał zarzut apelacji dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, a polegający na błędnym ustaleniu wysokości szkody. Jak wynika z sumowania wysokości szkód wynikających z przypisanych oskarżonym czynów, nie są to kwoty przyjęte przez Sąd Rejonowy. W przypadkuŁ. A.sąd I instancji przyjął kwotę 537,67 zł, gdy tymczasem jest to kwota 392,59 zł, a więc wskazana przez prokuratora w apelacji, przy czym jej zgodność z rzeczywistym stanem rzecz budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, o czym niżej. W przypadkuM. M. (1)sąd I instancji przyjął kwotę 192,78 zł, gdy tymczasem winna to być kwota wyższa, przy czym zdaniem prokuratora winna to być kwota 330,16 zł, natomiast z zsumowania wysokości szkód wynikających z przypisanych tej oskarżonej czynów wynika kwota 337,67 zł, a i tu jej zgodność z rzeczywistym stanem rzecz budzi wątpliwości Sądu Okręgowego. Jeśli zaś idzie o oskarżonegoG. B., to orzeczona przez Sąd Rejonowy wysokość obowiązku naprawienia szkody została ustalona na 560,34 zł, zdaniem prokuratora winna to być kwota 544,15 zł, natomiast z zsumowania wysokości szkód wynikających z przypisanych temu oskarżonemu czynów wynika kwota 456,60 zł.
Wątpliwości Sądu Okręgowego, co do tego, czy są podstawy do przypisania oskarżonym wszystkich zarzuconych im czynów, co w konsekwencji rzutuje na wysokość szkody łącznej, wiążą się z transakcjami opisanymi w następujących zarzutach: w przypadkuŁ. A.– I i VII, a w przypadkuM. M. (2)V i XI, XIV i XVII, XV i XIX, XVI i XX. Wymienione pary transakcji dotyczą tych samych dat, kwot i miejsc zakupu, co rodzi wątpliwości, czy oskarżonym dwukrotnie nie zarzucono tych samych transakcji. Może na to wskazywać także analiza historii do rachunków klienta i historii kart do rachunków klienta (w przypadkuM. M. (1)karty 33 i 34 akt, w przypadkuŁ. A.karty 39 i 40 akt). Wynika z nich, że w historii do rachunków klienta wymienione są pojedyncze transakcje, zaś w historii kart do rachunków klienta widnieją już pary transakcji, przy czym raz jako „autoryzacja transakcji”, a raz jako „rozliczenie transakcji”. Zdaniem Sądu Okręgowego może to wskazywać na to, że jest to w istocie jedna i ta sama transakcja, co wymagałoby wyjaśnienia. W przypadkuM. M. (1)wątpliwości Sądu Okręgowego wiążą się także z zarzutem XXXII, dotyczącym czynu zart. 286 § 1 kk. Analiza dokumentów bankowych dotyczących transakcji realizowanych przezM. M. (1)wskazuje na to, że transakcja będąca przedmiotem tego zarzutu została odrzucona, a więc nie doszła do skutku, co nakazywałoby rozważenie przyjęcia usiłowania dokonania czynu zabronionego, nie zaś dokonania, a to ma przełożenie na ustalenia w zakresie wysokości szkody i wysokości obowiązku naprawienia szkody.
W konsekwencji, wyroku sądu I instancji nie można było uznać za słuszny, ani też dokonać jego korekty. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznający sprawę winien rozważyć, czy istnieją merytoryczne podstawy do uwzględnienia wniosku zart. 335 § 1 kpkw takim nieprecyzyjnym kształcie oraz czy okoliczności sprawy faktycznie nie budzą wątpliwości. W zależności od tego albo zobowiąże prokuratora do uzupełnienia wniosku zart. 335 § 1 kpkpoprzez wskazanie wysokości obowiązku naprawienia szkody, jaki winien zostać orzeczony wobec oskarżonych, albo też wniosku nie uwzględni i skieruje sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych. Jeśli podzieli wątpliwości Sądu Okręgowego podejmie działania mające na celu wyjaśnienie rzeczywistego przebiegu transakcji i działalności oskarżonych, by zbadać, czy nie zarzucono im większej ilości czynów, niż miało to miejsce w rzeczywistości. Wówczas także przeanalizuje, czy w świetle charakteru czynów zarzucanych oskarżonym, ich karygodności i sylwetki oskarżonych, konieczne jest orzekanie wobec nich kary pozbawienia wolności.