Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 184/18
Data wyroku: 2018-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Artur Fornal
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze
Podstawa prawna: art. 169§1 kpc art.370 kpc

Sygn. akt VIII Gz 184/18

POSTANOWIENIE
Dnia 30 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział VIII Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Artur Fornal
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...)wD.
przeciwkoE. M.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt VIII GC 2885/16 upr
p o s t a n a w i a:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VIII Gz 184/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy odrzucił apelację powoda od wyroku zaocznego tego Sądu z dnia 27 czerwca 2017 r. wydanego w sprawie z powództwa(...)wD.przeciwkoE. M.o zapłatę.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że zarządzeniem z dnia 19 marca 2018 r. wezwano powoda do uiszczenia opłaty od apelacji, usunięcia jej braków formalnych – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Skoro jednak powód odebrał wezwanie w dniu 27 marca 2018 r., a braki apelacji uzupełnił po upływie ww. terminu - dopiero w dniu 5 kwietnia 2018 r., podlegała ona odrzuceniu na podstawieart. 370 k.p.c.
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód domagał się jego uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy. Uzasadniając zażalenie wskazał, że niedotrzymanie terminu nie było celowe, wystąpiły bowiem nieprzewidziane okoliczności związane z oczekiwaniem na odpowiedź sędziego w celu wyjaśnieniem kwestii ponownej opłaty (poprzednio uiszczonej już przez powoda w sierpniu roku 2017). Skarżący powołał się przy tym na treść rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, a także podkreślił, że w pozostałym zakresie zadośćuczynił ostatecznie wezwaniu do usunięcia braków formalnych apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało uwzględnieniu.
Brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń Sądu pierwszej instancji dotyczących tego, że pismo powoda złożone w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych apelacji (a także do uiszczenia opłaty od apelacji) zostało złożone już po upływie terminu 7 dni wyznaczonego na powyższe (zob. potwierdzenie odbioru ww. wezwania w dniu 27 marca 2018 r. wraz z jego odpisem –k. 78-79, pismo z dnia 5 kwietnia 2018 r. nadane w tym samym dniu - wraz kopertą –k. 80-85 akt).
Uwadze Sądu Rejonowego uszło jednak to, że w złożonym jednocześnie piśmie z dnia 5 kwietnia 2018 r. powód przyznał, że nie dotrzymał powyższego terminu, argumentując przy tym, że nie miał takiej możliwości - z uwagi na problem dodatkowego kontaktu z sekretariatem Sądu i oczekiwaniem na decyzję sędziego dotyczącą zaliczenia uiszczonej już uprzednio (w dniu 11 sierpnia 2017 r.) opłaty od apelacji w kwocie 100 zł na poczet ww. wezwania. Z treści tego pisma wynika, że ostatecznie po uzgodnieniach z pracownikiem sekretariatu Sądu sędzia miał uznać, że opłata ta podlegać będzie zaliczeniu na poczet obecnego wezwania. Powołując się na tą argumentację powód wnosił o to, aby jego apelacji nie odrzucać (zob. k. 80 akt).
W ocenie Sądu Okręgowego biorąc pod uwagę treść powyższego pisma – w którym powód wskazał na występującą, w jego ocenie, niemożność dotrzymania ww. terminu, chociaż nie formułował wprost wniosku o jego przywrócenie – nie zachodziły przeszkody do nadania temu pismu biegu i rozpoznania go przez Sąd pierwszej instancji jako wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych apelacji (art. 169 § 1w zw. zart. 130 § 1 zd. 2 k.p.c.).
Podnieść w związku z tym trzeba, że co do zasady to Sąd pierwszej instancji jest wyłącznie uprawniony do rozpoznania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w związku z wniesieniem środka zaskarżenia (zob. m.in. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1999 r., III CKN 695/99, OSNC 2000, Nr 3, poz. 51). Sąd drugiej instancji uzyskuje natomiast uprawnienie do sprawdzenia zasadności przywrócenia uchybionego terminu dopiero w ramach kontroli zachowania warunków formalnych apelacji, którą przeprowadza na podstawieart. 373 k.p.c.(zob. m.in. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1968 r., III CZP 77/67, OSNC 1968 nr 12, poz. 202) oraz w przypadku zakwestionowania w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji (w przypadku jej wniesienia z uchybieniem terminu) także rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przywrócenia terminu, stosownie doart. 380 k.p.c.(por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2014 r., I UZ 1/14, LEX nr 1467121).
Jeżeli więc strona wnosi o przywrócenie terminu w zakresie apelacyjnego zaskarżenia, to Sąd pierwszej instancji nie może odrzucić apelacji, bez uprzedniego rozpoznania i oddalenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2016 r., I PZ 23/15,  LEX nr 1970384). Także więc w sytuacji gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków apelacji i wnosi – jak w niniejszej sprawie – o jego przywrócenie, ewentualne wydanie postanowienia o odrzuceniu apelacji na podstawieart. 370 k.p.c.powinno zostać poprzedzone oceną Sądu Rejonowego czy wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera braków formalnych, a w dalszej kolejności odmową przywrócenia terminu - jeśliby Sąd ten uznał, że w świetle 168k.p.c.wniosek taki nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CZ 13/14, LEX nr 1472171). Do oceny związanych z tym okoliczności Sąd drugiej instancji nie jest bowiem obecnie jeszcze uprawniony.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.