Sąd Okręgowy w Gliwicach
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 224/17
Data wyroku: 2018-04-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO Wojciech Samsonowski
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 258 § 1 kk, art. 56 § 2 kks w zb. z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 5 kks w zw. z art. 7 § 1 kks, art. 299 § 1 i 5 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk
Teza: wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13.04.2018r. sygn. akt IV K 224/17 został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 07.09.2018r. sygn. II AKa 275/18.

0.a)Sygn. akt IV K 224/17

a)WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
b.a)Dnia 13 kwietnia 2018 r.

    d)Sąd Okręgowy w Gliwicach w IV Wydziale Karnym w składzie:

e)Przewodniczący - SSO Wojciech Samsonowski
f)Protokolant -K. P.
g)w obecności Prokuratora Marka Dutkowskiego
i)po rozpoznaniu w dniach:  16.01.2018 r., 14.03.2018 r., 13.04.2018 r. sprawy

I. W.(W.)

c.J.iB.z d.M.

    ur.(...)wG.

oskarżonej o to, że:

I
w okresie 19 kwietnia 2012 roku do 20 czerwca 2012 roku wG.brała udział, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w zorganizowanej grupie przestępczej, działającej w różnych miejscowościach na terenie kraju, w tym wS.,S.orazK., mającej na celu popełnianie przestępstw oraz przestępstw skarbowych, polegających na uszczuplaniu należności podatkowych z tytułu podatku VAT, wystawianiu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami VAT oraz praniu brudnych pieniędzy,

tj. o czyn zart. 258 § 1 k.k.

II
w okresie od 19 kwietnia 2012 roku do 20 czerwca 2012 roku wG., działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt. 1, wspólnie i w porozumieniu zJ. P.oraz innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielką firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG., w złożonej w Urzędzie Skarbowym wG.deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc kwiecień 2012 r. podała nieprawdę w ten sposób, że bezpodstawnie zaniżyła o kwotę 53 580,80 zł podatek należny o podatek naliczony, wynikający z faktury VAT z dnia 19 kwietnia 2012 r. nr FV(...)na kwotę 286 540, 80 zł brutto, podatek VAT 53 580,80 zł, dokumentującej fikcyjny zakup oleju silnikowego, wystawionej przez firmę „(...)”J. P.z siedzibą wG., a następnie na podstawie ww. przyjętej faktury VAT wprowadziła zakupioną fakturowo ilość towaru na ogólny stan magazynowy, po czym wystawiła i zaewidencjonowała bliżej nieokreśloną liczbę nierzetelnych faktur VAT dokumentujących fikcyjną sprzedaż oleju silnikowego z firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG.do różnych podmiotów gospodarczych, czym naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatku od towaru i usług w kwocie 53 580,80 zł,

tj. o przestępstwo zart. 56 § 2 k.k.s.w zb. zart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.w zw. zart. 7 § 1 k.k.s.

III
w okresie od 20 kwietnia 2012 roku do 25 kwietnia 2012 roku wG., działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt. 1, wspólnie i w porozumieniu zJ. P.oraz innymi ustalonymi osobami, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielką firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG., brała udział w obrocie środkami płatniczymi pochodzącymi z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, polegającego na uszczuplaniu należności podatkowych z tytułu podatku VAT, wystawianiu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami VAT dot. nie mającego miejsca obrotu olejem silnikowym w ten sposób, że przekazała na rachunek firmowy nr(...), prowadzony na rzecz firmy „(...)”J. P.z siedzibą wG., cztery przelewy na łączną kwotę 286 540,80 zł z firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG.tytułem zapłaty za niemający miejsca zakup oleju silnikowego, tj.:

a
z rachunku firmy „(...)” nr(...):

-

-

w dniu 20.04.2012 r. kwotę 80 000,00 zł tytułem Faktura proforma(...),

w dniu 24.04.2012 r. kwotę 40 000,00 zł tytułem faktura(...);

b
z rachunku „(...)” nr(...):

-

-

w dniu 20.04.2012 r. kwotę 120 000,00 zł tytułem Faktura proforma(...),

w dniu 25.04.2012 r. kwotę 46 540,80 zł tytułem reszta z FV(...);

czym w znacznym stopniu utrudniła stwierdzenie przestępnego pochodzenia środków finansowych w łącznej kwocie niemniejszej niż 286 540, 80 zł,
tj. o czyn zart. 299 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.

orzeka

uniewinnia oskarżonąI. W.od popełnienia zarzuconych jej aktem oskarżenia czynów a opisanych w pkt. I, II i III części wstępnej wyroku i kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa;
IV K 224/17

UZASADNIENIE WYROKU

I
Stan faktyczny:

Prokuratura Okręgowa wS.nadzorowała śledztwo w sprawie zorganizowanej grupy przestępczej, działającej w różnych miejscowościach na terenie kraju, w tym wS.,S.,G.iK., mającej na celu popełnienie przestępstw oraz przestępstw skarbowych, polegających na uszczuplaniu należności podatkowych z tytułu podatku VAT, wystawianiu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami oraz praniu brudnych pieniędzy. Działalność grupy dotyczyła fikcyjnego handlu olejem silnikowym. W 2011 r.D. P.namówiłA. B.na założenie działalności gospodarczej pod firmą „A. B.(...)” i rachunku bankowego, oraz do udzielenia mu pełnomocnictwa do rzeczonego rachunku. Następnie firmaA. B., faktycznie kierowana przezD. P., nawiązała współpracę w zakresie dostawy oleju silnikowego ze spółka litewską. Nabywany olej był następnie sprzedawany różnym podmiotom na terenie Polski, przy czym część wystawionych przez firmę faktur była „pusta”, tj. dokumentowała transakcje fikcyjne. Jednym z odbiorców oleju od firmyA. B.był

J. P.
.

    OskarżonaI. W.
prowadzi od wielu lat działalność gospodarczą pod firmą „(...)”. Wynajmuje powierzchnie magazynowe i biurowe (ok. 1000 m(

    2)), zatrudnia pracowników (w 2012 r. – ok. 10 pracowników na umowę o pracę). Sprzedażą hurtową olejów smarowych zajmuje się od 2007 r. W 2010 r. oskarżona nawiązała współpracę z firmą „(...)”J. P., która oferowała dostawy różnych towarów z branży motoryzacyjnej. Przed złożeniem zamówienia kontrahent został rutynowo zweryfikowany (poprzez sprawdzenie dokumentów rejestrowych i skarbowych firmy). Od 2012 r. firmaJ. P.zrealizowała dla firmy oskarżonej ok. 13 dostaw oleju silnikowego po ok. 24 tony każda. Jedna z tych transakcji została objęta

    fakturą VAT z dnia 19 kwietnia 2012 r. o nr(...)
na kwotę 286.540,80 zł. Olej został dostarczony do magazynu oskarżonej, zaewidencjonowany i następnie sprzedany dalszym odbiorcom (m. in. Firmie Handlowej „(...)” s.c.A. M.L. J.). W czerwcu 2012 r. Urząd Celny wR.powziął podejrzenie, że towar sprzedawany przez oskarżoną jest nieoryginalny. Olej pozostały z dostawy objętej ww. fakturą został zarekwirowany i przebadany; wyniki kontroli wskazały, że był on podrobiony. Oskarżona nie miała świadomości tego faktu, również jej kontrahenci nie zgłaszali zastrzeżeń co do otrzymanego oleju.
Następnie faktura nr(...)została zakwestionowana przez Prokuraturę Okręgową wS.w ramach śledztwa prowadzonego w sprawie grupy przestępczej zajmującej się fikcyjnym obrotem olejem silnikowym. Stwierdzono m. in. nieprawidłowości związane z obrotem oleju objętego ww. fakturą na etapie wcześniejszym, tj. na etapie jego zakupu przez firmęA. B.. W związku z tym postępowanie przeciwko oskarżonej wszczął Naczelnik I Urzędu Skarbowego wG.. Zakończyło się ono decyzją z dnia 21 lipca 2017 r. o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym nie można przyjąć, że oskarżona nie dysponowała olejem zakupionym od firmyJ. P., a zatem nie można podważyć transakcji objętej fakturą VAT nr(...). Ustalenia takie znajdują potwierdzenie w decyzjach Naczelnika II Urzędu Skarbowego wG.dotyczącychJ. P., w których wskazano wyraźnie, że fakt sprzedaży i dostawy przedmiotowego towaru do firmy oskarżonej nie budzi wątpliwości. Ostatecznie postępowanie przeciwkoJ. P.również zakończyło się umorzeniem.
Aktem oskarżenia z dnia 25 listopada 2016 r. objęto m. in. sprawyJ. P.i oskarżonejI. W.. Sprawa oskarżonejI. W.została następnie wyłączona i przekazana zgodnie z właściwością miejscową Sądowi Okręgowemu wG.. OskarżonaI. W.nie była dotychczas karana (k. 539).

II
Materiał dowodowy:

Ustalony powyżej stan faktyczny wynika z następującego materiału dowodowego:

-

    akt postępowania skarbowego I USG.w sprawie oskarżonej(k. 641-647), z których wynika, że towar objęty fakturą VAT nr(...)fizycznie trafił do magazynów oskarżonej i został następnie sprzedany i fizycznie dostarczony dalszym odbiorcom. Decyzja zapadła w sprawie jest ostateczna, oparta na przekonujących dowodach (np. zeznania kontrahentów oskarżonej).

    akt postępowania skarbowego II USG.w sprawieJ. P.
(k. 655-669), z których wynika, żeJ. P.sprzedał i fizycznie dostarczył towar w postaci oleju silnikowego objętego fakturą VAT nr(...)do firmy oskarżonej. W postępowaniu tym pierwotnie zapadły decyzje negatywne dlaJ. P.(stwierdzające, że towar został w rzeczywistości nabyty od innego kontrahenta i określające wysokość należnego podatku), które jednak zostały uchylone na skutek zażalenia, a następnie – z powodu uchybienia formalnego po stronie US – postępowanie umorzono z uwagi na przedawnienie. Należy podkreślić, że wątek nieprawidłowości na etapach wcześniejszych obrotu olejem nie jest istotny z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonej. Jak bowiem wynika z materiału dowodowego (w tym decyzji I US), działała ona w dobrej wierze.

    wyjaśnień oskarżonejI. W.
(k. 302-304, 605v-607), która nie przyznała się do zarzucanego czynu i konsekwentnie utrzymywała w toku postępowania, że towar objęty fakturą VAT nr(...)został rzeczywiście dostarczony do jej firmy, a następnie odsprzedany dalszym odbiorcom (i częściowo zarekwirowany przez UC wR.). Wyjaśnienia oskarżonej Sąd uznał za w pełni wiarygodne, ponieważ korespondują one z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym decyzjami Naczelników I i II Urzędu Skarbowego wG.oraz zeznaniamiJ. P.. Brak natomiast dowodów, które podważałyby wiarygodność oskarżonej. W szczególności takiego dowodu nie mogą stanowić wyjaśnienia świadkaA. B.(k. 612-613, 614-616, 617—618, 619, 620-622, 623-624, 625-626, 627-630, 631-632), złożone do sprawy PO wS., sygn. V Ds. 32/12, który przyznał się do pozorowania działalności gospodarczej w zakresie handlu olejem silnikowym.A. B.nie miał żadnego kontaktu z oskarżoną ani wiedzy o istnieniu jej firmy. Podobnie irrelewantne są wyjaśnienia pozostałych osób oskarżonych w sprawie PO wS., w tymW. G.(k. 306-311, 555-557),J. U.(k. 312-313, 557-558v),M. R.(k. 328-329, 330-334, 335-337),T. R.(k. 338-342).

zeznań i wyjaśnień świadkaJ. P.(k. 323-324, 325-326, 558-59, 670v-671), który nie przyznał się do udziału w fikcyjnym obrocie olejem. Wskazał, że sprzedaż oleju firmie oskarżonej była rzeczywista i opisał ją w sposób całkowicie zgodny z relacją oskarżonej. Ponadto jego relacja znajduje potwierdzenie w ustaleniach organów kontroli skarbowej. Z tych względów Sąd dał mu wiarę.

III
Kwalifikacja prawna:

I. W.została oskarżona o to, że:

I
w okresie od 19 kwietnia 2012 roku do 20 czerwca 2012 roku wG.brała udział, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w zorganizowanej grupie przestępczej, działającej w różnych miejscowościach na terenie kraju, w tym wS.,S.orazK., mającej na celu popełnianie przestępstw oraz przestępstw skarbowych, polegających na uszczuplaniu należności podatkowych z tytułu podatku VAT, wystawianiu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami VAT oraz praniu brudnych pieniędzy, tj. o czyn zart. 258 § 1 k.k.;

II

    w okresie od 19 kwietnia 2012 roku do 20 czerwca 2012 roku wG., działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt. 1, wspólnie i w porozumieniu zJ. P.oraz innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielką firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG., w złożonej w Urzędzie Skarbowym wG.deklaracji podatkowej VAT - 7 za miesiąc kwiecień 2012r. podała nieprawdę w ten sposób, że bezpodstawnie zaniżyła o kwotę 53 580,80 zł podatek należny o podatek naliczony, wynikający z faktury VAT z dnia 19 kwietnia 2012r. nr FV(...)na kwotę 286 540,80 zł brutto, podatek VAT 53 580,80 zł, dokumentującej fikcyjny zakup oleju silnikowego, wystawionej przez firmę „(...)
(

      55)
J. P.z siedzibą wG., a następnie na podstawie ww. przyjętej faktury VAT wprowadziła zakupioną fakturowo ilość towaru na ogólny stan magazynowy, po czym wystawiła i zaewidencjonowała bliżej nieokreśloną liczbę nierzetelnych faktur VAT dokumentujących fikcyjną sprzedaż oleju silnikowego z firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG.do różnych podmiotów gospodarczych, czym naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatku od towaru i usług w kwocie 53 580,80 zł,

tj. o przestępstwo zart. 56 § 2 k.k.s.w zb. zart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 §1pkt 5 k.k.s.w zw. zart. 7 § 1 k.k.s.;

III

      w okresie od 20 kwietnia 2012 roku do 25 kwietnia 2012 roku wG., działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w pkt. 1, wspólnie i w porozumieniu zJ. P.oraz innymi ustalonymi osobami, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielką firmy „(...)”I. W.z siedzibą wG., brała udział w obrocie środkami płatniczymi pochodzącymi z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, polegającego na uszczuplaniu należności podatkowych z tytułu podatku VAT, wystawianiu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami VAT dot. nie mającego miejsca obrotu olejem silnikowym w ten sposób, że przekazała na rachunek firmowy nr(...), prowadzony na rzecz firmy „(...)”J. P.z siedzibą wG., cztery przelewy na łączną kwotę 286 540,80 zł z firmy „(...)”T.W.z siedzibą wG.tytułem zapłaty za nie mający miejsca zakup oleju silnikowego, tj.:

a

    z rachunku firmy „(...)” nr(...):

-

w dniu 20.04.2012r. kwotę 80 000, 00 zł tytułem Faktura profonna(...),

    w dniu 24.04.2012r. kwotę 40 000, 00 zł tytułem Faktura(...),

b
z rachunku(...)nr(...):

-

w dniu 20.04.2012r. kwotę 120 000, 00 zł tytułem Faktura proforma(...),

W dniu 25.04.2012 r. kwotę 46.540,80 zł tytułem reszta z FV(...), czym w znacznym stopniu utrudniła stwierdzenie przestępnego pochodzenia środków finansowych w łącznej kwocie nie mniejszej niż 286.540,80 zł, tj. o czyn zart. 299 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 1 k.k.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do przyjęcia, że oskarżona swoim zachowaniem wyczerpała znamiona ww. czynów zabronionych.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu popełnienia przestępstwa skarbowego zart. 56 § 2 k.k.s.w zb. zart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt 5 k.k.s.w zw. zart. 7 § 1 k.k.s.(czyn II). Przestępstwo skarbowe zart. 56 § 2 k.k.s.polega m. in. na złożeniu organowi podatkowemu nieprawdziwej deklaracji podatkowej (np. poprzez objęcie nią zdarzeń fikcyjnych). W przypadku oskarżonejI. W.zachowanie takie nie miało miejsca. Deklaracja VAT - 7 za miesiąc kwiecień 2012 r. była prawidłowa, dokumentowała rzeczywistą transakcję nabycia towaru w postaci oleju silnikowego od firmy „(...)”J. P.. Przestępstwo skarbowe zart. 62 § 2 k.k.s.polega natomiast m. in. na wystawieniu nierzetelnych faktur VAT, co również nie miało miejsca w przypadku oskarżonejI.w.. Faktury wystawione przez nią w związku ze sprzedażą oleju nabytego od firmyJ. P.były rzetelne, dokumentowały rzeczywiste transakcje.
W świetle powyższego traci byt zarzut popełnienia przez oskarżoną przestępstwa zart. 299 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 1 k.k.(czyn III). Skoro transakcje dotyczące oleju nabytego od firmyJ. P.były rzeczywiste (nie stanowiły przestępstw), nie można mówić o obrocie środkami płatniczymi pochodzącymi z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, polegającego na uszczuplaniu należności podatkowych.
Podobnie bezzasadny jest również zarzut popełnienia przestępstwa zart. 258 § 1 k.k.(czyn I), tj. udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Oskarżona nie tylko nie miała świadomości uczestniczenia w przestępczym procederze (a przestępstwo zart. 258 § 1 k.k.ma charakter umyślny), lecz w ogóle nie popełniła żadnego przestępstwa. Fakt, że na jednym z wcześniejszych etapów obrotu przedmiotowym olejem doszło do nieprawidłowości skarbowych nie może przesądzać o odpowiedzialności karnej oskarżonej, ponieważ nie miała i nie mogła mieć ona wiedzy w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy Sąd uniewinnił oskarżonąI. W.od wszystkich stawianych jej zarzutów, nie znalazły one bowiem potwierdzenia w zgromadzonych dowodach i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.