Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 423/17
Data wyroku: 2018-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Lidia Kopczyńska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc
Teza: W ewidencji gruntów aktualnie nie ma działki nr 134, gdyż w 2014r. ta działka została podzielona na pięć działek.

Sygn. akt I Ns 423/17

POSTANOWIENIE
Dnia 16 października 2018 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Lidia Kopczyńska
Protokolant Elżbieta Marciniak
po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 r. w Ciechanowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuG. K. (1),K. K.,M. K. (1)iZ. S.
z udziałemA. O. (1),Z. O.,J. O. (1),W. O.,G. M. (1),W. M.,J. K. (1),A. J.,E. M.,M. B.iG. M. (2),A. K. (1)
o stwierdzenie zasiedzenia
postanawia:
I oddalić wniosek;
II nakazać ściągnąć solidarnie od wnioskodawcówG. K. (1),K. K.,M. K. (1)iZ. S.na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Ciechanowie) kwotę 2362,54 zł (dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu sum budżetowych.
III pozostawić wnioskodawców i uczestników przy pozostałych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 423/17

UZASADNIENIE
WnioskodawcyM. K. (1),G. K. (1),K. K.,Z. S.wnosili o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie nieruchomości położonej wC.obręb 30P.oznaczonej nr 134 o powierzchni 0,2912 ha.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, iż działka o zasiedzenie której występują była użytkowana przez ich dziadkaJ. K. (2), który nabyłdziałkę oznaczoną nr (...)poprzez udział we wspólnocie gruntowej położonej wówczas we wsiK.. Aktem notarialnym sporządzonym w 1990 r.J. K. (2)i jego żonaA. K. (2)przenieśli posiadaniedziałki oznaczonej nr (...)naZ. S.iG. K. (2)po ½ części. W 2009 r. zmarłG. K. (2), a spadek po nim odziedziczali żonaM. K. (1)i synowieM. K. (1)iK. K.w częściach równych po 1/3 części każde z nich. Posiadacze uważali się za właścicielidziałki nr (...)i zlecili w 2014 r. dokonania podziału geodezyjnego tej działki. Wobec upływu 30 letniego okresu posiadania, wnioskodawcy nabyli własność działek w trybie zasiedzenia z dniem 17 lutego 1994 r. licząc, iż początek okresu zasiedzenia rozpoczął się w 1964 r.
UczestnicyJ. O. (1)iA. O. (2)przyłączyli się do wniosku. Uczestnicy oświadczyli, że grunt objęty wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia był fragmentem 10 ha terenu należącego do wspólnoty gruntowej. Członkowie wspólnoty podzielili do użytkowania pomiędzy siebie nieruchomość i część z nich uzyskała tytuły własności na tak wydzielone grunty.Działka oznaczona nr (...)była w posiadaniuJ. K. (2), dlatego uczestnicy nie kwestionowali wniosku o stwierdzenie zasiedzenia.
Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcyM. K. (1),G. K. (1),K. K.,Z.S.złożyli do Sądu wniosek o stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości gruntowej -dz.nr 134 położonej o powierzchni 0,2912 ha.
Działka oznaczona nr (...)była częścią nieruchomości położonej wK.objętej aktem notarialnym nr 224/1910 z dnia 26 lutego1910 r..S. R. (1)był właścicielem na mocy ukazu osady włościańskiej położonej we wsiK., zapisanej w tabeli likwidacyjnej nr 2 mającej powierzchnię 23 morgi i 6 prętów(około12.89 ha).S. R. (1)sprzedał synowiA. R.za cenę1400 rubli połowę tej osady wraz z prawem do wspólnego pastwiska proporcjonalnie do sprzedanej tym aktem powierzchni. Aktem notarialnym z 7 lutego 1914 r.S. R. (1)sprzedał drugą połowę osady włościańskiej położonej we wsiK., zapisanej w tabeli likwidacyjnej nr 2 mającej powierzchnię 23 morgi i 6 prętów(około 12.89ha)W. K.z cenę 1400 rubli (dowód: kserokopia aktu k. 218-219 akt).
Aktem notarialnym z 4 lutego 1925 r. nr(...)spadkobiercyW. K.przyznali, że grunt ten został sprzedanyI.iH.małżonkomK.i zgodzili się na przepisanie tytułu własności na ich rzecz (dowód: kserokopia aktu notarialnego k. 220-221 akt).
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 1961 r. Sąd stwierdził, że spadek poA. R., zmarłym w dniu 22 lutego 1919 r z mocy ustawy nabyli: żonaS.zO.R.w 1/4 części oraz siostry zmarłego:E. S.,M. P.,L. S.,J. C.po 3/16 części każda z nich. Spadek poE. S.zmarłej w dniu 31.12.1954r dziedziczyła na podstawie ustawy córkaH. K.w całości. Postanowieniem z dnia 12 marca 1962 r. spadek poS. R. (1)zO.zmarłej12.02.1961r. na podstawie testamentu nabyła w całościC. O.(dowód: kserokopia postanowień k. 222-223 akt).
W 1962 roku została założona ewidencja gruntów dla wsiK.. Wówczas na mapie byłydziałki nr (...)o łącznej powierzchni 7.18ha, w rejestrze gruntów działki te wpisano na wspólnotę wsiK.(dowód: mapa k. 224 akt).
W dniu 10 lutego 1964 r. została wydana decyzja nr R.VIII.315-23/63orzekająca, że nieruchomość położona wK.o powierzchni 7 hastanowi rolniczą wspólnotę gruntową w rozumieniuustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. ozagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Do decyzji dołączona była mapa obrazującalokalizację wspólnoty.Z treści mapy wykonanej w 1959 roku wynika, żedziałki stanowiące rolniczą wspólnotę gruntową położone są w dzielnicyK.,oznaczone są numerami 111 i 119. Po stronie wschodniej sąsiaduje wieśK..Została również wydana Decyzja Wydziału(...)i Leśnictwa Prezydium PowiatowejRady Narodowej wC.nr R VIII 315-23/63 z dnia 15 maja 1964 roku w sprawieustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej położonej wK.m.C..W wykazie osób są nazwiska:M. K. (2),J. I.,M. W.,O.A.(s-cyO. A.),K. H.,K. J.,O. J.(dowód: decyzje k. 228-232 akt).
Postanowieniem z dnia 14 lipca 1969 r. Sąd Powiatowy wC.w sprawie I Ns 478/68 Sąd zniósł współwłasność pomiędzyJ. O. (2)i spadkobiercamiA. R.z jednoczesnym działem spadku pozostałego poA. R.składającego się zgospodarstwa rolnego położonego wK.o powierzchni 7.86ha, w następującysposób: przyznał na wyłączną własność:
-J. O. (2):
a) dwanaście działek gruntu oznaczonych na mapach(...)wC., (dz.nr21,(...),56,80,61/1,61/2, 79, 80a, 107, 116, 126, 127),

b
budynki gospodarcze,

ustalił, żeJ. O. (2)będzie przysługiwało prawo korzystania zewspólnego pastwiska o powierzchni 7.18ha składającego się zdziałek nr (...),zgodnie z treścią aktu notarialnego,
-H. K.dwie działki gruntu oznaczone na mapach nr 106 o powierzchni 0,15ha, nr 115 o powierzchni 0,15ha oraz połowę domu spadkowego znajdującego się na przyległej dz.nr 76.
W postanowieniu tym wspólne pastwisko zostało oznaczone konkretnymi numerami: 111 i 119 o łącznej powierzchni7,l8 ha, prawa korzystania z pastwiska przypadły w całościJ. O. (2)rolnikowi.H. K.otrzymaładziałki nr (...)o powierzchni15 arów i 115 o powierzchni 15 arów, łącznie 30 arów (dowód: postanowienie k. 864-865 akt Ns 478/68).
Aktem własności wydanym w dniu 30 maja 1975 r., na mocyustawy z 1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, małżJ.iA. K. (2)z mocy prawa stali się właścicielami nieruchomości (działek) oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: 1, 8, 82, 139, 142, 106, 115, 2, 3 o powierzchni łącznej 2.01ha, położonych w mieścieC., (dowód: akt własności ziemi(...)k. 237 akt).
Akt własności nie obejmował działek objętych wspólnotą gruntową, wówczas grunt objęty wspólnotą jeszcze nie był geodezyjnie podzielony i był oznaczony dawnymi numeramidziałek (...). Grunty objęte wspólnotą gruntową nie podlegały ustawie o uregulowaniu własności, dlatego w tym zakresie nie był wydany akt własności w trybie tej ustawy odnośniedziałek oznaczonych nr (...)(dowód: opinia biegłego geodetyD. S.k. 199-247 akt).
W 1979 roku, dokonano odnowienia ewidencyjnego gruntów dzielnicyK.i dokonano podziału ewidencyjnego rolniczej wspólnoty gruntowej -działek oznaczonych nr (...)o łącznej powierzchni 7,18 ha. Podział polegał na pomiarze stanu użytkowania na gruncie.J. K. (2)użytkował grunt w obszarze, który został zapisany w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)o powierzchni 2947m2. W 1982 roku, w ramach odnowienia ewidencji gruntów dokonano zmiany numeracji działek, numer 192 zamieniono na nowy numer 134, bez zmiany granic punktów dokonano zmiany numeracji działek, numer 192 zmieniono na nowy numer bez zmiany granic.
W dniu 06.08. 1982r Urząd Miejski wC.wydał mapę,według której: dotychczasowedziałki nr (...)miałyby odpowiadaćdziałkom numer(...)o powierzchni 0.1412ha; 14-163 o powierzchni 0.1525ha, 15-210 o powierzchni 0.1103 ha, 3-134 o powierzchni 0.2947ha, 14,15-208 o powierzchni 0.1693ha,13,14-143 o powierzchni 0.1601ha, 15,25-258 o powierzchni 0.1215 ha. - suma o powierzchni 1.1497 ha. Na podstawie tej mapy dnia 7 września 1982 roku została założonaksięga wieczysta nr (...).Następnie dopisano na mapie informację, że na dz.nr 134 nie ma tytułu własności w dokumentach Biura Geodety Miejskiego.
Dnia 28 grudnia 1989r został zawarty akt notarialny nr 8597/89 - umowa darowizny.StawiającyJ.iA. K. (2)oświadczyli, że są właścicielami nieruchomości położonejwC.oznaczonej numerami działek: 143/1, 143/2, 143/3, 163/1, 163/2, 163/3, 116,208, 134, 258, 2, 7 o powierzchni 2.1555ha, dla których są prowadzone księgi nr:(...),(...),(...),(...),(...).J.iA. K. (2)dokonali darowiznydziałek oznaczonych nr (...),134, 2, 7, 163/2, 116 o powierzchni 1.721 ha na rzecz swoich dzieciZ. S.iG. K. (2)po 1/2 części dla każdego z nich każde z nich (dowód: kserokopia aktu notarialnego k. 12 akt).
Wksiędze wieczystej nr (...), założonej 13 grudnia 1989 r., w dziale I wpisane były nieruchomości położone w dzielnicyK.iP., oznaczone numerami działek: 208, 134, 258, 2, 7,  W dziale II jako właściciel zostali ujawnieni:Z. S.orazG. K. (2)po 1/2 części każde z nich, Wpis uległy zmianie 26 stycznia 1990 r., bowiemdziałka nr (...)została wykreślona z księgi. Aktem notarialnym nr 618/90 z dnia 26.01.1990r umowa darowizny AN(...)– została sprostowana poprzez złożenie oświadczenia, żeA.iJ. K. (2)mają w posiadaniudziałkę nr (...)o powierzchni 2947m2, która stanowi część wspólnoty wiejskiej i to posiadanie przekazują na rzeczZ. S.iG. K. (2)po 1/2 części każdemu z nich. Wobec powyższego z księgi 21257 została wykreślona dz. Nr 134 o powierzchni 2947m2. Dnia 5.11.2009r zmarłG. K. (2). Następnie został zawarty akt notarialny(...)z dnia 30.11.2009r Protokół Dziedziczenia,w którym ustalono, żew skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Kolejno został sporządzony AktPoświadczenia dziedziczenia, którym zostały poświadczone prawa do spadku poG. K. (2), które z mocy ustawy, nabyli: żonaG. K. (1)oraz synowieK. K.iM. K. (1)po 1/3 części każde z nich(dowód: kserokopie k.15-16akt).
W ewidencji gruntów aktualnie nie madziałki nr (...), gdyż w 2014 r. ta działka została podzielona na pięć działek: 134/1 o powierzchni 0,0620ha, 134/2 o powierzchni 0.0620ha,134/3 o powierzchni 0.0620ha,134/4 o powierzchni 0.0619ha, 134/5 o powierzchni 0.0433ha. W ewidencji gruntów jako władający tych działek są wpisani:G. K. (1)w 1/6 części,K. K.w 1/6 części,M. K. (1)w 1/6 części iZ. S.w 1/2 części (dowód: prawomocna decyzja k. 17-18 akt, mapa ewidencyjna k. 19 akt, wypis z rejestru gruntów k. 20-21 akt).
Działka nr (...)położona wK.przylega dodziałki oznaczonej nr (...)płożonej wK., dla której na wniosekA. O. (1)jego rodziceA.iM. O.nabyli własność przez zasiedzenie na podstawie orzeczenia Sądu wydanego w sprawie I Ns 499/01. Jednakże stan prawnydziałki oznaczonej nr (...)był odmienny oddziałki numer (...).Działka oznaczona nr (...)stanowiła część działki, którą aktem notarialnym z 19 maja 1927 r. siedmiu rolników kupiło na współwłasność odS. R. (2). Było to pastwiskopołożone we wsiK.o powierzchni 10.5586ha, aA. O. (3)nabył udział3/30 części tego pastwiska. Od zachodu pastwisko to graniczyło ze wsiąK..Jednak z czasem rolnicy dokonali nieformalnego podziału pastwiska, podzielili się stosowniedo wielkości udziałów.A. O. (3)wszedł w posiadanie części pastwiska, obszarten po podziale został oznaczony numeremdziałki (...)o powierzchni 4637m2a następnie zmieniony na numer 133 o powierzchni 4593m2
Według wpisu w rejestrze gruntów została wydana Decyzja nr R.VIII.315-24/63 z dnia17.02.1964r przez Wydział(...)i Leśnictwa Prezydium Powiatowej RadyNarodowej wC.orzekająca o ustaleniu rolniczej wspólnoty gruntowej w rozumieniu przepisów art. 1 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 29.06.19.63 o zagospodarowaniuwspólnot gruntowych. Z uzasadnienia wynikało, że grunt kupiło siedmiu rolników odS.R.. Na wniosek zainteresowanych Starosta(...)wniósł o uchylenie powyższejdecyzji uzasadniając, że grunt kupiło siedmiu rolników na współwłasnośćwobec czego nie może ona stanowić wspólnoty. SKO uchyliło decyzjęzgodnie z wnioskiem. Pozwoliło to na wydanie tytułów własności do powstałych w wyniku podziału tej nieruchomości działek (dowód: opinia biegłego geodetyD. S.k. 199-247 akt).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustali w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy I Ns 483/64 i I Ns 499/01 tutejszego Sądu, samorządowego kolegium odwoławczego k. 94-126 akt, dokumentów dołączonych do akt sprawy, zeznańJ. O. (1)k. 91 akt,A. O. (1)k. 91-92 akt,M. K. (1)k. 28, 391 akt,G. K. (1)k. 28, 391-392 akt,Z. S.k. 28 akt, opinii biegłego geodetyD. S.k. 199-247 akt.
Sąd uwzględnił dołączone dokumenty, ich prawdziwość nie była kwestionowana ani nie budzi wątpliwości. Zgromadzone w sprawie dokumenty rzeczywiście były sporządzone, a w ich treść nie ingerowano, nie były przerabiane.
Sąd dał wiarę wnioskodawcom oraz uczestnikom, były one w zasadzie zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Wnioskodawca uczestnicy zgodnie zeznali, że przedłożone w sprawie dokumenty odzwierciedlają stan prawny nieruchomości. Sąd uwzględnił opinię biegłejD. S., została ona sporządzona przez osobę mającą odpowiednie kwalifikacji, wnioski biegły wyciągnął w oparciu o dokumenty, których kserokopie dołączył. Ponadto należy podkreślić, że żadna ze stron nie kwestionowała opinii biegłego. Stan faktyczny ustalony przez Sąd jest w zasadzie bezsporny, a odmienna ocena przedstawiana przez strony wynika ze skomplikowanych i przebiegających przez kilkadziesiąt lat zmianom numeracji działek i stanu prawnego. W szczególności dotyczy to zeznańA. O. (1), który podał informacje dotyczące działki położonej wK.oznaczonej nr 170, a nie przedmiotowej działki położonej wK.oznaczonej numerem 134. Tym samym jego zeznania nie miały istotnego znaczenia dla ustalenia stanu dotyczącego przedmiotowejdziałki nr (...).
Sąd zważył, co następuje:
Nieruchomość objęta wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia dotyczydziałki oznaczonej nr (...)położonej wC., które stanowi własność wspólnoty wiejskiej. Współwłasność gruntowa stanowi współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi. Istotą tej wspólności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, przysługujące osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne i jest regulowana przezustawę z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych(Dz.U. nr 28 poz. 169 ze zm.)Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowychnadała jej szczególną konstrukcję prawną odrębną od przepisów prawa cywilnego o współwłasności. Wspólnota gruntowa, aczkolwiek zbliża się do współwłasności, stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi, rządzącą się własnymi, odrębnymi zasadami. Istotą tej wspólności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, przysługujące osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne (uchwała Sądu Najwyższego z 9 grudnia 1969 r., III CZP 89/69, LexisNexis nr(...), OSNCP 1970, nr 10, poz. 173). Instytucja wspólnot gruntowych, będąca reliktem uwłaszczenia włościan, przetrwała do dzisiaj w postaci uregulowanego wustawie z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniuwspólnot gruntowych(Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm. - dalej jako u.z.w.g.) szczególnegorodzaju wspólności rządzącej się własnymi prawami, której przedmiotem są określone w niejnieruchomości. Ustawa ta ma charakter przepisów szczególnych wyłączających przepisyKodeksu cywilnegoo współwłasności, które do wspólnot gruntowych nie mają zastosowania.Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie rozstrzygając wyraźnie charakterupodmiotowego wspólnoty gruntowej, nadała jej szczególną konstrukcję prawną odrębną odprzepisów prawa cywilnego o współwłasności. Jak określił Sąd Najwyższy-",rozważając charakter wspólnoty gruntowej, wspólnota gruntowa "aczkolwiek zbliża się dowspółwłasności, stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającąpodziałowi, rządzącą się własnymi, odrębnymi zasadami. Istotą tej wspólności jestuprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych niągruntów, zgodnie z ich przeznaczeniem przysługujące osobom fizycznym lub prawnymposiadającym gospodarstwa rolne". Wspólnoty gruntowe nie są własnością Skarbu Państwa, co wynika wyraźnie zart.7,10,26 ust.3 i art.30u.z.w.g., a uprawnienia udziałowców nie są ograniczonymiprawami rzeczowymi. Wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są m.in. określone nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne, otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu (art.1 ust. l pkt 5 u.z.w.g.). Zaliczenie nieruchomości do wspólnot gruntowych następuje z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie ustawy; decyzja starosty ma charakter deklaratoryjny; stwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu wejścia w życieustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie ustala, w drodze decyzji, starosta.Uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej polega na korzystaniu z nieruchomościstanowiącej przedmiot wspólnoty zgodnie z jej przeznaczeniem, np. przez wypasanie bydła,pobieranie pożytków naturalnych z lasu lub stawu, udział w dochodach przez podziałpożytków z użytków rolnych i leśnych, czyli - ogólnie mówiąc - przez udział wzagospodarowaniu wspólnoty gruntowej. Udziały uprawnionych we wspólnocie i wkorzyściach wynikających z zagospodarowania wspólnoty są określone w idealnych(ułamkowych) częściach w sposób wymieniony wart. 9u.z.w.g.
Konsekwentnie należy przyjąć, że ustalenie przez organ administracyjny w trybie art. 8ustawy, jakie grunty wchodzą w skład wspólnoty gruntowej, przesądza - wsposób wiążący dla sądu - że grunty te nie zostały nabyte przez zasiedzenie przez osobytrzecie lub przez niektórych członków wspólnoty (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 31 stycznia 1974r., CRN 338/73, OSNCP 2/75, poz. 27).
Zgodnie zart. 172.§ 1 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). W myślart 172 § 2. k.c.po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 października 1999 r. i uzasadnieniu do tego postanowienia (I CKN 154/98 Lex nr 50683) wskazał, że zasiedzenie jest sposobem nabycia własności lub ograniczonegoprawa rzeczowegoprzez nieuprawnionego posiadacza w wyniku długotrwałego, nieprzerwanego posiadania, tj. sprawowania władztwa nad rzeczą w imieniu własnym i z wolą czynienia tego dla siebie. Do nabycia własności w drodze zasiedzenia niezbędne są zatem dwie przesłanki, a mianowicie - samoistne, nieprzerwane posiadanie i upływ czasu przewidziany w ustawie. Dobra lub zła wiara samoistnego posiadacza nie stanowi przesłanki zasiedzenia, a ma jedynie wpływ na długość okresu, po upływie którego zasiedzenie następuje. Również kwestia przerwy biegu zasiedzenia aktualizuje się dopiero po stwierdzeniu, że przesłanki samoistnego i długotrwałego posiadania zostały spełnione.
Dla rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie nieruchomości pierwszorzędne znaczenie mają okoliczności pozwalające ustalić, czy i w jakim czasie nieruchomość znajdowała się we władaniu osoby ubiegającej się o zasiedzenie oraz jaka była wola tej osoby w aspekcie sprawowania władztwa właścicielskiego bądź z zamiarem innym. Towarzysząca posiadaczowi świadomość, że nie przysługuje mu prawo, którego treścią są czynności realizowane faktycznie przez niego, względnie, że prawo to przysługuje określonej, wiadomej mu osobie, nie stanowi przeszkody do uznania samoistności jego posiadania, ponieważ stanowi element wiedzy a nie woli i przesądza jedynie o braku dobrej wiary posiadacza, nie zaś o braku cech samoistności jego posiadania.
Sama rzecz jest przedmiotem jedynie władania, a samo władanie rzeczą nie przesądza kwestii posiadania samoistnego. Wymagana jest tu, nadto, intencja osoby władającej analogiczna do tej, jaka charakterystyczna jest dla właściciela rzeczy. W związku z tym, nie samo władanie rzeczą, lecz wola osoby władającej decyduje o istnieniu oraz o przedmiocie i zakresie posiadania tej osoby na użytek rozważań w kwestii zasiedzenia.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 października 2008 r. (V CSK 146/08 LEX nr 510987) wskazał, że samoistnym posiadaczem nieruchomości jest ten, kto włada nią jak właściciel (art. 336 k.c.), korzystając z niej z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (art. 140 k.c.). Tych cech nie można przypisać tym, którzy władają nieruchomością w zakresie innego prawa, a więc także wieczystemu użytkownikowi. W przypadku użytkowania wieczystego mamy bowiem do czynienia z władaniem cudzą rzeczą. Dopuszczalne jest zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego przez posiadacza w zakresie tego prawa, wymierzone przeciwko użytkownikowi wieczystemu. Posiadania w zakresie użytkowania samoistnego nie można jednak utożsamiać z posiadaniem właścicielskim.
W postanowieniu z dnia 21 maja 2015 r. (IV CSK 531/14 LEX 1767088) Sąd Najwyższy stwierdził, że chociaż zgodnie zart. 336 k.c.o posiadaniu samoistnym decyduje w zasadzie wyłącznie władanie rzeczą w zamiarze posiadania jak właściciel, to ustalenie czy posiadanie ma charakter samoistny może niekiedy wymagać odwołania się do podstawy objęcia rzeczy we władanie
Świadomość posiadacza, że nie jest właścicielem posiadanej rzeczy uniemożliwia zakwalifikowanie takiego posiadania jako samoistnego (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2009 r. IV CSK 20/09 LEX nr 737284).
W niniejszej sprawie zgromadzone dowody nie wskazują na samoistne posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców. Zarówno wnioskodawcy jak i uczestnicy zgodnie przyznali, że przedmiotowa działka jest gruntem wspólnym, którego posiadanie ulegała zmianom. Powyższa okoliczność wskazuje na to, że nie można uznać wnioskodawców za posiadaczy samoistnych przedmiotowej działek. Wobec braku wykazania zamiaru posiadania rzeczy dla siebie Sąd uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające stwierdzenie samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawców i tym samym nabycia własności przez zasiedzenie.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu oart. 520§1 k.p.c.
Z tych względów Sąd orzekł jak w postanowieniu.
Zarządzenie:(...)G. K. (1),A. K. (1),M. K. (1),K. K..