Sąd Okręgowy w Poznaniu
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 4/18
Data wyroku: 2018-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Izabela Dehmel
Słowa kluczowe: Wyrok łączny
Podstawa prawna: art. 527 kpk

POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu, w III Wydziale Karnym w składzie
Przewodniczący: SSO Izabela Dehmel
Protokolant: Sędzia Sprawozdawca
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań Stare Miasto w Poznaniu Przemysława Tomankiewicza

w sprawie skazanegoR. J.
w przedmiocie wydania wyroku łącznego
postanowił:
1. Na podstawieart. 572 k.p.k.umorzyć postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego.
2. Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnić skazanegoR. J.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 03 stycznia 2018r. Dyrektor Aresztu Śledczego wP.zawiadomił Sąd w trybieart. 12b k.k.w.o wystąpieniu warunków do wydania wobec skazanegoR. J.wyroku łącznego.
R. J.był karany następującymi wyrokami:

1
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 23.03.1987r.,sygn. VI K 1017/86, zmienionym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 02.06.1987r., sygn. akt IV Kr 546/87 za przestępstwo zart. 210§1 d.k.k.w zw. zart. 25§1 d.k.k.popełnione w dniu 21.05.1986r. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w kwocie 50.000 zł oraz za dwa przestępstwa zart. 208§1 d.k.k.w zw. zart. 25§2 d.k.k.popełnione odpowiednio: w dniu 21.05.1986r. na karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w kwocie 25.000 zł oraz w dniu 21.05.1986r. na karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w kwocie 50.000 zł, które to kary pozbawienia wolności darowano i wymierzono mu karę łączną 50.000 zł grzywny, zaliczając jednocześnie na poczet orzeczonej pozbawienia wolności areszt tymczasowy od dnia 11.06.1986r.

2
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 11.09.1989r.,sygn. V K 1142/88za przestępstwo zart. 208 k.k.i11 § 1 k.k.w zw. zart. 208 k.k.w zw. zart. 60§ 1 k.k.iart. 58 k.k.popełnione w dniu 28/29. 08.1988r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę 100.000 zł grzywny, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 29.09.1988r., przy czym postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 13.06.1991r. skazany został warunkowo przedterminowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, warunkowego zwolnienia nie odwołano;

3
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 13.12.1996r.,sygn. IV K 1212/96za przestępstwo zart. 156§1 k.k.popełnione w dniu 06.09.1994r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwo zart. 166 d.k.k.popełnione w październiku 1994r. na karę 1 roku pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

4
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 30.01.1997r.,sygn. VI K 910/96za przestępstwo zart. 156§1 k.k.w zart. 60§2 k.k.popełnione w dniu 02.09.1994r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz za przestępstwo zart. 186 d.k.k.popełnione w okresie od lipca 1991r. do kwietnia 1996r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 09.05.1996r. do 30.01.1997r.;

przy czym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 15.06.1998r., sygn. VI K 144/98 połączono kary pozbawienia wolności opisane wyżej w punktach 3 i 4 i wymierzono karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono okres od 09.05.1996r. do 30.01.1997r. oraz od 01.02.1997r. do dnia skazania, kara łączna pozbawienia wolności została wykonana w całości;

5
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 15.01.2002r.,sygn. VI K 1458/01, zmienionym następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20.09.2002r., sygn. akt IV Ka 774/02 za przestępstwo zart. 209§1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.popełnione w okresie od lutego 1997r. do października 2001r. (z wyłączeniem okresu od 01.02.1998r. do 16.03.1999r. i 02.05.1999r. do 01.05.2000r.) na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 14 do 15.01.2001r. i 18.07.2001r.;

6
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 10.10.2003r.,sygn. VI K 1164/03, zmienionym następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 03.03.2004r., sygn. IV Ka 2545/03 za przestępstwo zart. 284§3 k.k.popełnione w dniu 04.04.2001r. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie;

7
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 13.04.2006r.,sygn. V K 1302/05za przestępstwa: zart. 191§1 k.k.iart. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.oraz zart. 245 k.k., popełnione w dniu 07.07.2005r. na kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności;

8
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 21.04.2006r.,sygn. XXIII K 2718/05za przestępstwa zart. 280§1 k.k.i zart. 242§1 k.k.popełnione odpowiednio: w dniu 07.10.2004r. na karę 2 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności i w dniu 08.10.2004r. na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono dzień zatrzymania - 08.10.2004r. oraz okres tymczasowego aresztowania od dnia 14.03.2006r. do dnia 21.04.2006r.;

9
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 25.08.2006r., sygn.XXVI K 188/06za przestępstwo zart. 209§1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.popełnione w okresach od kwietnia 2002r. do 16.01.2003r., od 16.07.2004 do 06.07.2005r. i od 05.11.2005r. do 13.03.2006r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

10
Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 01.09.2006r.,sygn. XXVI K 287/06za dwa przestępstwa zart. 209§1 k.k.w zw. zart. 64§1 k.k.popełnione odpowiednio: w okresie od kwietnia 2002r. do 14.03.2006r. (z wyłączeniem okresu od stycznia do lipca 2004r, i od lipca do listopada 2005r.) na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz w okresie od listopada 1999r. do 14.03.2006r. (z wyłączeniem okresu od 18.07.2001r. do 15.10.2004r. i od lipca do listopada 2005r.) na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

przy czym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 20.03.2007r., sygn. XXVI K 397/06, połączono:
- jednostkowe kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 5 i 6 i wymierzono karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, kara łączna pozbawienia wolności została wykonana w całości,
- jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 7, 8, 9, 10 i wymierzono karę łączną 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, kara łączna pozbawienia wolności została wykonana w całości,

11
Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 09.02.2012r.,sygn. III K 961/10za przestępstwo zart. 207 § 1 k.k.iart. 245 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 64§ 1 k.k.popełnione w okresie od około 11.02.2009r. do 18.05.2009r. na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, przestępstwo zart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 64§ 1 k.k.popełnione w lipcu 2009 r. na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, kara łączna pozbawienia wolności została wykonana w całości,

12
Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 26.07.2012r.,sygn. III K 306/12za: a) przestępstwo zart. 178a § 2 k.k.popełnione w dniu 11.05.2012 r. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, 1 rok zakazu prowadzenia rowerów i świadczenie pieniężne w kwocie 300,00 zł, b)przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 64§ 1 k.k.popełnione w okresie od 10.06.2010r. do 22.10.2011r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, c) przestępstwo zart. 242 § 1 k.k.w zw. zart. 64§ 1 k.k.popełnione w dniu 11.05.2012r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet kary łącznej pozbawienia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w okresie od 14.05.2012r. do 24.07.2012r.,

13
Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 17.01.2014r.,sygn. III K 227/13za przestępstwo zart. 209 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.popełnione w okresie od marca 2009r. do lipca 2012r. (z wyłączeniem okresu od czerwca 2010r. do października 2011r.) na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności,

przy czym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 15.06.2015r., sygn. akt III K 583/14, połączono kary jednostkowe pozbawienia wolności z pkt. 12 lit. b) i c) i z pkt. 13 i wymierzono karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, kara pozbawienia wolności została wykonana w całości;

14
Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2017r.,sygn. III K 290/15za przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw.art. 64 § 2 k.k.iart. 11 § 2 k.k., popełnione nie wcześniej niż od dnia 11.01.2015r. do dnia 15.06.2015r,. na karę 8 lat pozbawienia wolności, przestępstwo zart. 156 § 1 pkt. 2 i § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k., popełnione w dniu 15.06.2015r., na karę 12 lat pozbawienia wolności, przestępstwo zart. 197 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k., popełnione w dniu 15.06.2015r., na karę 10 lat pozbawienia wolności, które to kary połączono i wymierzono karę łączną 15 lat pozbawienia wolności, kara nie została wykonana.

Sąd zważył, co następuje:
W związku ze zmianą od 1 lipca 2015r. przepisówustawy Kodeks karny, w tym przepisówrozdziału IXodnośnie kary łącznej, na wstępie zaznaczyć należy, że przepisy art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015r., poz. 396) uregulowały kwestię tzw. intertemporalną, to jest wyłączyły stosowanie przepisówrozdziału IX Kodeksu karnegow nowym brzmieniu, a więc przepisów dotyczących nowych zasad orzekania kary łącznej w wyroku łącznym do spraw, w których połączeniu podlegałyby wyłącznie kary prawomocnie orzeczone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015r. Zgodnie z tym przepisem – przepisówrozdziału IX ustawy Kodeks karny, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującąKodeks karny, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Ocena czy zachodzi taka potrzeba, powinna zostać dokonana według znowelizowanych przepisówrozdziału IX Kodeksu karnego. Jeżeli zatem zgodnie z tymi przepisami należałoby połączyć karę orzeczoną prawomocnie po 30 czerwca 2015r. z karą (karami) orzeczonymi prawomocnie przed tą datą, to należy na podstawieart. 4 § 1 k.k.rozstrzygnąć czy stosować dalej przepisyrozdziału IX Kodeksu karnegow nowym brzmieniu, czy też w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015r. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31.05.2016r. II AKz 124/16, OSAW 2016/3/345).
Powyższe oznacza, że przepisyart. 85i następnek.k.w nowym brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku mają zastosowanie w niniejszej sprawie do skazanegoR. J., ponieważ wyrok skazujący w sprawie o sygn. akt III K 290/15 zapadł wobec skazanego już po wejściu w życie przepisówart. 85 i nast. k.k.w nowym brzmieniu. Tym samym stwierdzić należy na wstępie, że w stosunku do skazanego w niniejszym postępowaniu można teoretycznie stosować zarówno przepisyart. 85 i nast. k.k.w nowym brzmieniu, tj. obowiązującym od 01 lipca 2015 roku, jak i w starym brzmieniu, tj. obowiązującym przed 1 lipca 2015 roku.
Rzeczą Sądu wyrokującego w niniejszej sprawie było zatem rozstrzygniecie, który z wymienionych przepisów statuuje normę właściwą dla rozstrzygnięcia kwestii intertemporalnej w sprawieR. J.. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie powstałego w niniejszej sprawie problemu intertemporalnego powinno nastąpić w oparciu oart. 4 § 1 k.k., przemawia bowiem za tym ugruntowana w orzecznictwie wykładnia tego przepisu (i to jeszcze w czasie obowiązywaniaKodeksu karnego z 1969 r.), z którą Sąd w tym składzie zgadza się, a zgodnie z którą ma on niewątpliwie zastosowanie także w sytuacjach orzekania o karze łącznej, również w wyroku łącznym. Stanowisko takie zaprezentował Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 1995 r. w sprawie o sygn. II KRN 2/95 (OSNKW z 1995 r., z. 3-4, poz. 17), w którym stwierdził, iż „niezależnie od stosowanej przez sąd wydający wyrok łączny zasady kształtowania kary łącznej (absorpcji całkowitej, częściowej czy też kumulacji), sąd ten – w tym zakresie – na nowo dokonuje aktu wymiaru kary zwanej w tym wypadku karą łączną. Zatem winien z jednej strony respektować prawomocność „łączonych” wyroków (i dlatego też nie wolno mu w tym trybie dokonywać korekt w zakresie wymiaru kar orzeczonych za poszczególne czyny prawomocnie osądzone), ale z drugiej strony również ewentualną zmianę stanu prawnego, jeśli zmiana ta dotyczy na nowo kształtowanych – w myśl reguł wyznaczonych wart. 67-71 k.k.– składników wymiaru kary i jest to zmiana korzystna dla oskarżonego (np. korzystniejsze tzw. przeliczniki, wyższy próg wymagany dla orzeczenia kary zastępczej)”. Wymierzanie kary łącznej w wyroku łącznym jest niewątpliwie orzekaniem o odpowiedzialności karnej za przestępstwa. Wart. 4 § 1 k.k.nie ma zaś mowy o orzekaniu o sprawstwie i winie, tylko o orzekaniu. Nie ulega więc wątpliwości, że zakresem jego zastosowania zostało objęte każde orzekanie o odpowiedzialności karnej za przestępstwo, także w zakresie kary przy wydawaniu wyroku łącznego.
Warunki do orzeczenia kary łącznej według przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015r. zostały określone wart. 85 k.k.i nast. k.k.Zgodnie z przepisemart. 85 k.k.karę łączną orzeka się wówczas, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Zawarty wart. 85 k.k.zwrot „zanim zapadł pierwszy wyrok” odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego (kolejnych) przestępstwa(vide: uchwała 7 sędziów SN - zasada prawna z dnia 25 lutego 2005r., sygn. I KZP 36/04, OSNKW 2005/2/13). Nadto – jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanej uchwały – możliwe jest wystąpienie nie tylko jednego zbiegu realnego, ale i dalszych, przy spełnieniu warunków wskazanych wart. 85 k.k.Jednakże nawet przy kolejnych zbiegach obejmujących drugą, trzecią, itd. grupę przestępstw, zawsze wyjściowym punktem odniesienia będzie pozostawał ten chronologicznie „pierwszy wyrok”, zamykający kolejne „grupy przestępstw” pozostających w zbiegu. Oceny zbiegu realnego dokonywać należy z perspektywy postępowania sprawcy – czy kolejnych przestępstw dopuszcza się po wydaniu wobec niego wyroku (kolejnych wyroków), czy przed nim (nimi).
W sprawie III K 290/15 pierwszy chronologicznie czyn, tj. czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.iart. 11 § 2 k.k., został popełniony nie wcześniej niż w okresie od dnia 11.01.2015 r. do dnia 15.05.2015r. Pozostałe dwa czyny objęte wyrokiem III K 290/15 zostały popełnione w dniu 15.06.2015r. Wobec tego należy zauważyć, że czyny objęte wyrokiem III K 290/15 zostały popełnione po zapadnięciu wszystkich wcześniejszych wyroków jednostkowych. Tak ostatnim chronologicznie wyrokiem jednostkowym, który zapadł przed wyrokiem III K 290/15, był wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, sygn. akt III K 227/13.
W tym stanie rzeczy nie zachodzi w sprawie podstawa do wydania wobec skazanegoR. J.kary łącznej pozbawienia wolności na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2015r.
W sprawie również nie ma podstaw do orzeczenia wobec skazanegoR. J.kary łącznej na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów o karze łącznej, tj. przepisów obowiązujących począwszy od dnia 01 lipca 2015r.
Zgodnie zart. 85 § 2 k.k.warunkiem koniecznym połączenia kar tego samego rodzaju albo innych podlegających łączeniu jest to, że łączone kary jednostkowe lub łączne podlegają wykonaniu. W niniejszej sprawie jedyną karą podlegającą wykonaniu jest kara łączna 15 lat pozbawienia wolności, orzeczona wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10.07.2017r., a zatem nie zachodzą warunki do orzeczenia wobec skazanego nowej kary łącznej.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia. Sąd w pkt. 2 postanowienia na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił skazanegoR. J.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, mając na uwadze, że skazany odbywa długoletnią karę pozbawienia wolności.
SSO Izabela Dehmel