Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 323/16
Data wyroku: 2018-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Lisowska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k c
Teza: Zasiedzenie

Sygn. akt I Ns 323/16

POSTANOWIENIE
Dnia 2 marca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Anna Lisowska

Protokolant:

sekr. sąd. Judyta Masłowska

po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. w Piszu na rozprawie
sprawy z wnioskuA. C. (1)
z udziałemT. Z.
o zasiedzenie
p o s t a n a w i a:

I
Stwierdzić, żeA. C. (1)synA.iS., nabył przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2008 roku własność nieruchomości o powierzchni 120 m(
    2), zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej wK., gm.B., która zgodnie z opinią biegłego z zakresu geodezji nosi numer geod.(...), stanowiącą część działki gruntu o nr geod.(...)położonej wK., gm.B., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...), stanowiącej własnośćT. Z., zgodnie z opinią biegłego z zakresu geodezjiD. Ż., która to opinią wraz z mapą do zasiedzenia ( k. akt 101-104) stanowi integralną część niniejszego postanowienia.

II
Zwrócić wnioskodawcyA. C. (1)kwotę 275 zł z tytułu niewykorzystanej zaliczki.

III
Orzec, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 323/16

UZASADNIENIE
A. C. (1)wniósł o stwierdzenie, że z dniem 31 grudnia 2008 roku nabył on przez zasiedzenie własność nieruchomości o powierzchni około 150 m2, zabudowanej budynkiem gospodarczym, stanowiącej część działki gruntu oznaczonej nr geod.(...), położonej wK.gminaB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...), w której jako współwłaściciele wpisani są:A. G.w 2/6 części,J. F.w 2/6 części,M. Ż.w 1/6 części orazT. Z.w 1/6 części.
W uzasadnieniu wnioskuA. C. (1)podniósł, że przedmiotowa częśćdziałki nr (...)o powierzchni około 150 m(

    2)graniczy z działką gruntu o nr geod.(...), której właścicielem jest wnioskodawca. Przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z gruntem go otaczającym i umożliwiającym dojazd do tego budynku jest od wielu lat w samoistnym posiadaniu wnioskodawcy, a poprzednimi samoistnymi posiadaczami tego gruntu i budynku byli poprzednicy prawni wnioskodawcy – rodziceA.iS.małżonkowieC.. Po śmierciA. C. (2)w 1978 roku pozostawione przez niego gospodarstwo rolne wraz z częściądziałki nr (...)i znajdującym się na niej budynkiem gospodarczym objęli w samoistne posiadanie żonaS.i synA.- wnioskodawca. Po śmierciS. C.w 2005 roku samoistnym posiadaczem samoistnym posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego wK., o powierzchni 2,01 ha, składającego się z działek gruntu o nr(...),(...)i(...)oraz częścidziałki nr (...)i posadowionego na niej budynku gospodarczego jest wyłącznie wnioskodawca.
Wnioskodawca podniósł, że osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, którego poprzednimi właścicielami byli jego rodzice. Podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Posiada kwalifikacje rolnicze, bowiem ma wykształcenie podstawowe i posiada ponad 5-letni staż pracy w rolnictwie. Od ponad 5 lat mieszka w GminieB.. Po nabyciu przez zasiedzenie przedmiotowego gruntu, łączna powierzchnia stanowiącej jego własność nieruchomości rolnej nie przekroczy 300 ha użytków rolnych. Z powyższym przyczyn spełnia on wszelkie warunki wynikające zart. 172 § 3 k.c.
Nadto wnioskodawca podniósł, że ustalenie dokładnej daty objęcia przez jego ojca w samoistne posiadanie przedmiotowej częścidziałki nr (...)i posadowionego na niej budynku gospodarczego jest bardzo trudne. Jednakże nie ulega wątpliwości, że w chwili śmierci ojciec wnioskodawcy był samoistnym posiadaczem przedmiotu zasiedzenia. W tych warunkach wnioskodawca jako samoistny posiadacz nabył przedmiotową część nieruchomości najpóźniej z dniem 31 grudnia 2008 roku, przy doliczeniu czasu samoistnego posiadania przez jego poprzedników prawnych poczynając od 1978 roku.
W toku postępowania, w związku z dokonanym prawomocnym podziałemdziałki nr (...)na dwie mniejsze oznaczone numerami geod.(...)i(...), z których pierwsza stanowi własność uczestniczkiA. G., a druga własność uczestniczkiT. Z., wnioskodawca sprecyzował wniosek i wskazał, że w samoistnym posiadaniu wnioskodawcy a uprzednio jego poprzedników prawnych znajduje się częśćdziałki nr (...)zabudowana budynkiem gospodarczym, położona pomiędzydziałkami nr (...), ciągnąca się od drogi w głąbdziałki nr (...)na odległość około 3 mb od ściany dłuższej budynku gospodarczego równoległej do drogi.
W związku z powyższym Sąd Rejonowy w Piszu postanowieniem wydanym na rozprawie 16 listopada 2016 roku i 14 lutego 2017 roku zwolniłJ. F.,M. Ż.iA. G.od udziału w sprawie.
Uczestniczka postępowaniaT. Z.wniosła o oddalenie wniosku w całości. W uzasadnieniu podniosła, że ani wnioskodawca, ani ojciec wnioskodawcy nie byli samoistnymi posiadaczami przedmiotowego gruntu, wobec faktu, iż użytkowali ten grunt w wykonaniu umowy użyczenia. Ponadto przedmiotowy grunt w powołanym przez wnioskodawcę okresie był przedmiotem posiadania również innych osób, co stanowi podstawę kwestionowania twierdzeń wnioskodawcy o samoistnym posiadaniu spornego gruntu.
W toku postępowania, po sporządzeniu opinii przez biegłego sądowego z zakresu geodezji, uczestniczka z ostrożności procesowej wniosła o przyjęcie, że obszar zasiedzenia obejmował obrys budynku gospodarczego posadowionego nadziałce gruntu nr (...).

Sąd ustalił, co następuje:
Działka gruntu oznaczona nr geod.(...)położona wK.w gminieB., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...), powstała w wyniku podziału działki gruntu oznaczonej nr geod.(...)na dwie działki gruntu o nr geod.(...)i(...).
Działka gruntu nr (...)wchodziła niegdyś w skład gospodarstwa rolnego położonego wK., stanowiącego własnośćL. W..
L. W.zmarł 30 listopada 1967 roku wP., a spadek po nim, w tym gospodarstwo rolne położone wK., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Piszu z 24 kwietnia 2012 roku wydanego w sprawie I Ns 120/12, nabyły córki:A. G.,J. W.iC. P.– po 1/3 części.
J. W.zmarła 12 marca 1984 roku wO., a spadek po niej, w tym udział w gospodarstwie rolnym położonym wK., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku z 20 marca 2013 roku wydanego w sprawie I Ns 361/12, nabyła córkaJ. F.w całości.
C. P.zmarła 20 kwietnia 2000 roku wO., a wchodzący w skład spadku po niej udział w gospodarstwie rolnym położonym wK., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku z 20 marca 2013 roku wydanego w sprawie I Ns 361/12, nabyły córki:T. Z.iM. Ż.– po ½ części.
Sąd Rejonowy w Piszu prawomocnym postanowieniem z 15 września 2016 roku wydanym w sprawie I Ns 523/15 dokonał podziału działki gruntu o nr geod.(...)na dwie działki gruntu o nr geod.(...)i(...), zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości opracowaną przez geodetęK. D.i stanowiącą integralną część tegoż orzeczenia, oraz dokonał działu spadku poL. W.w ten sposób, że działkę gruntu o nr(...)przyznał na własnośćA. G., a działkę gruntu o nr(...)przyznał na własnośćT. Z..
(okoliczności bezsporne, dowód: dokumenty znajdujące się w aktachksięgi wieczystej nr (...)Sądu Rejonowego w Piszu)
Działka gruntu o nr geod.(...)w południowo-wschodniej części zabudowana jest budynkiem gospodarczym, którego północny szczyt posadowiony jest na granicy zdziałką nr (...), a ściana wschodnia posadowiona jest na granicy z drogą asfaltową –działką nr (...). W szczycie południowym znajduje się brama wjazdowa do budynku.
Po drugiej stronie drogi asfaltowej, naprzeciwko opisanego wyżej budynku gospodarczego, położona jest zabudowana działka gruntu oznaczona nr geod.(...), która stanowi własnośćA. C. (2)i wchodzi w skład pozostałego po nim gospodarstwa rolnego, podobnie jakdziałka gruntu nr (...), z którądziałka nr (...)graniczy od strony południowo-wschodniej.
(okoliczności bezsporne, dowód: kopia mapy ewidencyjnej k. 5; odpis zksięgi wieczystej nr (...)Sądu Rejonowego w Piszu k. 8-8v)
W 1946 roku pomiędzyL. W.aA. C. (2)zawarta została nieformalna umowa zamiany nieruchomości, na podstawie którejA. C. (2)objął w posiadanie budynek gospodarczy posadowiony nadziałce nr (...), aL. W.łąkę.
Od tego momentuA. C. (2)wykorzystywał opisany wyżej budynek gospodarczy na potrzeby swojego gospodarstwa rolnego. Trzymał w nim bydło, składował opał i zborze, wjeżdżał furmanką, natomiast na przyległym do tegoż budynku gruncie - biegnącym od drogi po północnym szczycie budynku gospodarczego wzdłuż granicydziałki nr (...)zdziałką nr (...), do istniejącego wówczas około 2,5 metra za budynkiem gospodarczym płotu biegnącego w poprzekdziałki nr (...)od charakterystycznego załamania znajdującego się na budynku mieszkalnym posadowionym nadziałce nr (...)do granicy zdziałką nr (...)- regularnie kosił trawę.
A. C. (2)zmarł w 1978 roku. Pozostawione po nim gospodarstwo rolne oraz opisaną wyżej część działki gruntu o nr geod.(...)i posadowiony na niej budynek gospodarczy objęli w samoistne posiadanie żonaS. C.i synA. C. (1). Od czasu śmierciS. C.w 2005 roku samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości jest wyłącznieA. C. (1), który w spornym budynku składuje zborze i nawozy oraz trzyma młynek i samochód, a na przyległym gruncie o wskazanych wyżej granicach kosi trawę.
(dowód: zeznania świadkówI. M.k. 31v-32v,I. C.k. 47v-49,R. G.k. 49-49v,R. S.k. 63v-64; zeznania wnioskodawcy k. 65v-66v; częściowo zeznania uczestniczki k. 67; protokół z oględzin nieruchomości k. 74-75)

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 172 § 1 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu (art. 172 § 2 k.c.).
Z przepisu powyższego wynika, iż podstawową przesłanką zasiedzenia jest samoistne posiadanie nieruchomości. Zgodnie zart. 336 k.c.posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą (włada nią) jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności(vide wyrok Sądu Najwyższego z 19.12.2000r. w sprawie V CKN 164/00; postanowienie Sądu Najwyższego z 28.02.2002r. w sprawie III CKN 891/00).
Dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo. W złej wierze jest z kolei ten, kto wie albo wiedzieć powinien, że prawo własności przysługuje nie jemu, lecz innej osobie(tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13.08.2008r. w sprawie I CSK 33/08).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał, żeA. C. (2)– ojciec wnioskodawcy – objął w samoistne posiadanie przedmiotowy budynek gospodarczy posadowiony nadziałce nr (...)na podstawie nieformalnej umowy zamiany zawartej zL. W.– dziadkiem uczestniczki postępowania. Fakt ten Sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o zeznaniaR. G.– wnukaL. W.i kuzyna uczestniczki. Świadek ten zeznał, że od swojej matki wie, żeA. C. (2)iL. W.dokonali nieformalnej zamiany - przedmiotowy budynek gospodarczy w zamian za łąkę(k. 49). Co istotne, tak też zeznała uczestniczka postępowania(k. 67).
W oparciu o zeznania przesłuchanych w sprawie świadkówI. M.(k. 31v-32v),I. C.(k. 47v-49),R. G.(k. 49-49v) iR. S.(k. 63v-64) oraz zeznania wnioskodawcy, Sąd ustalił, że od dnia zawarcia powyższej umowyA. C. (2)wykorzystywał przedmiotowy budynek gospodarczy na potrzeby prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego – trzymał w nim bydło, składował opał i zborze, wjeżdżał furmanką. Konieczność dojeżdżania i wjeżdżania do budynku spowodowała, żeA. C. (2)objął w samoistne posiadanie również przyległy do tegoż budynku grunt biegnącym od drogi po północnym szczycie budynku gospodarczego wzdłuż granicydziałki nr (...)zdziałką nr (...), do istniejącego wówczas około 2,5 metra za budynkiem gospodarczym płotu biegnącego w poprzekdziałki nr (...)od charakterystycznego załamania znajdującego się na budynku mieszkalnym posadowionym nadziałce nr (...)do granicy zdziałką nr (...). Na gruncie tym regularnie kosił trawę. Po śmierciA. C. (2), pozostawione po nim gospodarstwo rolne oraz przedmiotową częśćdziałki gruntu nr (...)wraz z posadowionym na niej budynkiem gospodarczym objęli w samoistne posiadanie jego żonaS. C.i synA. C. (1)– wnioskodawca, natomiast od czasu śmierciS. C.w 2005 roku samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości jest wyłącznie wnioskodawca, który w spornym budynku składuje zborze i nawozy oraz trzyma młynek i samochód, a na przyległym gruncie kosi trawę tak, jak niegdyś jego ojciec.
W konsekwencji Sąd uznał, że wnioskodawcaA. C. (1)jest samoistnym posiadaczem opisanej wyżej części działki gruntu o nr geod.(...)i posadowionego na niej budynku gospodarczego - w złej wierze. Okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie wynosi zatem trzydzieści lat. Ponieważ niemożliwe jest ustalenie dokładnej daty objęcia przedmiotowej częścidziałki nr (...)w samoistne posiadanie przez ojca wnioskodawcy –A. C. (2), a nie ulega wątpliwości, że w chwili śmierci w 1978 rokuA. C. (2)był samoistnym posiadaczem przedmiotu zasiedzenia, przyjąć należy, że 30-letni okres nieprzerwanego posiadania warunkujący zasiedzenie upłynął w niniejszej sprawie w dniu 31 grudnia 2008 roku.
Wobec powyższego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji,D. Ż., celem sporządzenia projektu zasiedzenia przedmiotowej części działki gruntu(...), zgodnie z zasadami obowiązującymi przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.
Sporządzony przez biegłego projekt(k. 102-104)zakłada podziałdziałki nr (...)na dwie działki:

1
działkę nr (...)o powierzchni 120 m2, zabudowaną budynkiem gospodarczym, będącą przedmiotem zasiedzenia,

2
działkę nr (...)o powierzchni 6484 m2, pozostającą własnością uczestniczki postępowaniaT. Z., która to działka w północno-zachodniej części posiada dostęp do drogi gruntowej –działki nr (...).

Sąd w pełni podzielił opinię sporządzoną na potrzeby niniejszej sprawy przez biegłego geodetę. Opinia ta jest jasna i pełna, wyjaśnia wszystkie istotne okoliczności, a równocześnie jest poparta wiedzą i doświadczeniem zawodowym biegłego.
Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego geodetyD. Ż., celem sporządzenia drugiego wariantu podziałudziałki nr (...), zakładającego, że obszar zasiedzenia obejmuje obrys budynku gospodarczego posadowionego nadziałce nr (...). Takie założenie jest bowiem sprzeczne z poczynionymi przez Sąd i przytoczonymi wyżej ustaleniami faktycznymi w sprawie. W konsekwencji zawnioskowany przez uczestniczkę dowód był zbędny, spowodowałby nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy oraz zbędne koszty po stronie uczestniczki.
Sąd oddalił również wniosek pełnomocnika uczestniczki postępowania o dopuszczenie dowodu z zeznań świadkówS. S.,J. L.iW. W., albowiem był on spóźniony.
Jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy Sąd uznał dowody przedłożone przez uczestniczkę w postaci: informacji ze Starostwa Powiatowego wP.(k. 124), świadectwa pracy (k. 125), pisma z Urzędu Miejskiego wB.adresowanego do uczestniczki postępowania (k. 126) oraz wniosku uczestniczki złożonego do BurmistrzaB.( k. 127).
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 172 § 1 i 2 k.c.Sąd stwierdził, żeA. C. (1)nabył przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2008 roku własność nieruchomości o powierzchni 120 m2, zabudowanej budynkiem gospodarczym, położonej wK.w gminieB., oznaczoną w opinii biegłegonumerem geodezyjnym (...), stanowiącą część działki gruntu o nr geod.(...)dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą nr (...).
W przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisyUstawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego, albowiem nieruchomość będącą przedmiotem zasiedzenia ma powierzchnię mniejszą niż 0,3 ha ( art.  1a pkt. b) w/w Ustawy)
Na podstawieart. 80 ust. 1w zw. zart. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2018r., poz. 300 j.t.), Sąd zwrócił wnioskodawcy kwotę 275 złotych tytułem niewykorzystanej w sprawie zaliczki.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.