Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pz 74/18
Data wyroku: 2018-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia
Słowa kluczowe: Zażalenie
Podstawa prawna: art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Sygn. akt VIII Pz 74/18

POSTANOWIENIE

Dnia 16 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Jolanta Łanowy – Klimek
Sędziowie:SSO Teresa Kalinka
SSO Grażyna Łazowska
po rozpoznaniu sprawy w dniu 16 października 2018 wG.
na posiedzeniu niejawnym
w sprawieM. F.
przeciwkoSpółce (...) S. A.wB.
orekompensatę za utracony deputat węglowy
na skutek zażaleniapozwanegoSpółka (...) S. A.wB.
od postanowieniaSądu Rejonowego wT. G.
z dnia28 maja 2018sygn. aktIV P 212/18
p o s t a n a w i a:

1
zmienić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku w ten sposób, że zasądzić od powodaM. F.na rzecz pozwanejSpółki (...) S.A.wB.kwotę 1350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

2
zasądzić od powoda na rzecz pozwanej kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

(-) SSO Teresa Kalinka

(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek

(-) SSO Grażyna Łazowska

Sędzia

Przewodniczący

Sędzia

UZASADNIENIE
PowódM. F.pozwem skierowanym przeciwkoSpółce (...) S.A.wB.domagał się zasądzenia na jego rzecz rekompensaty z tytułu utraty prawa do deputatu węglowego w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniach rekompensacyjnych z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla.
Wyrokiem z 28 maja 2018 r. Sąd Rejonowy wT. G.Wydział IV Pracy w pkt 1 oddalił powództwo, a w pkt 2 odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach sądowych Sąd I instancji podał, że powód przegrał proces – złożył wniosek o rekompensatę po ustawowym terminie –a o kosztach zastępstwa procesowego strony pozwanej orzekł na podstawieart. 102 k.p.c., odstępując od obciążania nimi powoda.
PozwanaSpółka (...) S.A.wB.wniosła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie zawarte 2 pkt wyroku. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów:

-

postępowania, a toart. 98 k.p.c.orazart. 102 k.p.c.poprzez odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania, pomimo przegrania przez powoda sprawy, a także pomimo niezaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek, o których mowa wart. 102 k.p.c., tj. wypadków szczególnie uzasadnionych;

prawa materialnego, a to § 2 pkt 4 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niezastosowanie.

Pozwana domagała się zmiany postanowienia w zaskarżonym zakresie poprzez zasądzenie od powoda na jej rzecz kwoty 1350 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenia od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu podniosła, że nie sposób przyznać, że nieznajomość prawa jest przesłanką uzasadniająca odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania. Tym bardziej, że pozwana poniosła koszty związane z wszczętym postępowaniem sądowym, w ramach którego miała złożyć odpowiedź na pozew w celu obrony swoich praw. Podkreśliła, że powód otrzymał decyzję odmowną w sprawie rekompensaty na etapie przesądowym, w uzasadnieniu której pozwana wyjaśniła w sposób jednoznaczny z jakich przyczyn nie jest on uprawniony do rekompensaty. Zaznaczyła, że powód nigdy nie spełniał przesłanek do uzyskania rekompensaty, a pomimo to w pełni świadomie skierował przeciwko niej powództwo. Pozwana zwróciła również uwagę na to, że jeżeli powód miał wątpliwości co do stanu prawnego to mógł zasięgnąć porady prawnej, a w tym skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa. Dalej wskazała, że skoro powód zaniechał tych czynności i bezzasadnie wszczął postępowanie, to powinna ponosić konsekwencje prawne z tym związane. W przeciwnym razie, zastosowanie w takich sytuacjachart. 102 k.p.c.– jak uczynił Sąd I instancji – prowadziłoby do wypaczenia znaczenia tego przepisu i instytucji w nim przewidzianej.
W odpowiedzi na zażalenie powód podniósł, iż nie zgadza się z argumentacją pozwanej dotyczącą bezpośrednio sprawy oraz wartości przedmiotu zaskarżenia. Wskazał, że zdawał sobie sprawę, że złożył wniosek po terminie, jednakże czuje się okradziony z 10 000 zł. Podniósł, iż w jego odczuciu pracownik czy emeryt ma prawo dochodzić swoich praw przed sądem.
Replikując na pismo powoda, pełnomocnik pozwanej wskazał, że subiektywne przekonanie powoda o poczuciu pokrzywdzenia nie stanowi podstawy do odstępowania od obciążania go kosztami postępowania. Wbrew przekonaniu powoda powyższe okoliczności nie powodują bowiem, że w stosunku do powoda nie znajdują zastosowania te same reguły i ciężary związane z uczestnictwem w postępowaniu sądowym, które dotyczą innych uczestników procesu, natomiast o tym kto jest uprawniony do przedmiotowej rekompensaty zdecydował ustawodawca, a nie pozwana.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanej zasługuje na uwzględnienie.
Powód w niniejszej sprawie domagał się zasądzenia kwoty 10 000 zł z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017 r. oświadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. 2017 poz. 1971). Zaskarżoną decyzją pozwana odmówiła powodowi prawa do spornego świadczenia, wskazując, że jest on osobą nieuprawnioną.
Ustawodawca w art. 2 ust. 1 lit. a ww. ustawy do osób uprawnionych do tego świadczenia zalicza m.in. emerytów mających ustalone prawo do emerytury i pobierających to świadczenie, uprawnionych w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń.
Jedną z podstaw odstąpienia od obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej w oparciu o przepisart. 102 k.p.c.stanowić może słuszność żądań w chwili ich zgłoszenia. Wypełniając wniosek o świadczenie rekompensacyjne powód miał do dyspozycji pismo jak wypełnić wniosek wraz z pełną, czytelną informacją, kto jest osobą uprawnioną. Również w zaskarżonej decyzji odmownej pozwana ponownie wskazała podstawy rozstrzygnięcia. Z treści pozwu wynika, że powód był świadomy, że nie jest osobą uprawnioną do spornego świadczenia w rozumieniu ustawy.
Odstąpienie od obciążania strony przegrywającej sprawę kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego zgodnie zart. 102 k.p.c.jest możliwe jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, tj. wówczas, gdy z uwagi na okoliczności faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności.
Jak wskazał Sąd Najwyższy „zastosowanie przez sądart. 102 k.p.c.powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego” (postanowienie z 14 stycznia 1974r., II CZ 223/73, LEX nr 7379, postanowienie Sądu Najwyższego z 13 października 1976r. sygn. IV Pz 61/76, LEX nr 7856, postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lutego 1981r. sygn. IV Pz 11/81, LEX nr 8307).
Przyznanie przez ustawodawcę prawa do rekompensaty niektórym emerytom i rencistom nie przemawia za odstąpieniem osób nieuprawnionych od obciążania kosztami postępowania. Powództwo od samego początku było bezpodstawne i strona wnosząca pozew winna liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów wywołanych swoim działaniem. Podstawą oceny, czy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa. Zdaniem Sądu Okręgowego powód nie wykazał żadnej przesłanki, która uzasadniałaby zastosowanieart. 102 k.p.c.
Należy podkreślić, że słusznie podnosi strona pozwana, iż z istoty każdego postępowania procesowego wynika jego sporność i zwykle niepewność rozstrzygnięcia, a każda strona wnosząca pozew jest z reguły przekonana o słuszności swoich żądań i konieczności wystąpienia do sądu. Zatem subiektywne przekonanie o słuszności żądania nie jest z pewnością okolicznością przesądzającą o zastosowaniu całkowitego odstąpienia od obciążania kosztami zart. 102 k.p.c.– w przeciwnym razieart. 102 k.p.c.miałby zastosowanie w każdej sprawie, w której powództwo zostałoby oddalone.
Mając na uwadze powyższe zażalenie uwzględniono na podstawieart. 397 § 1, § 11, §2 k.p.c.w związku zart. 386 § 1 k.p.c.i w pkt 1 sentencji wyroku zmieniono zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku w ten sposób, że zasądzono od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1350 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej została ustalona na podstawie§ 2 pkt 4w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 15 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t.).
W pkt 2 sentencji wyroku Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej 150 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Na kwotę tę składają się opłata w wysokości 120 zł stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej ustalona na podstawie § 2 pkt 2 w zw. z §10 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U 2018 poz. 265) oraz opłata od zażalenia wynosząca 30 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyniosła 1350 zł.

(-) SSO Teresa Kalinka

(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek

(-) SSO Grażyna Łazowska

Sędzia

Przewodniczący

Sędzia