Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1844/18
Data wyroku: 2018-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VI U 1844/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc
po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. w Bydgoszczy na rozprawie
odwołaniaK. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 1 sierpnia 2018 r., znak:(...)
w sprawie:K. K.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o emeryturę
oddala odwołanie.

Na oryginale właściwy podpis.
VI U 1844/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.– po rozpatrzeniu wnioskuK. K.z dnia 2 lipca 2018r. – odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury.
W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, że odmówił przyznania emerytury ponieważ wnioskodawca nie osiągnął wymaganego na dzień 1 stycznia 1999r. 15-letniego zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku i uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r. okresy:

-

nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 21 dni;

składkowe w wymiarze 25 lat 1 miesiąca i 18 dni;

stażu sumarycznego w wymiarze 25 lat 3 miesięcy i 9 dni;

stażu pracy w szczególnych warunkach/charakterze w wymiarze 8 lat 9 miesięcy i 12 dni.

W odwołaniu od powyższej decyzjiK. K.domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu emerytury oraz zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ubezpieczony twierdził, iż w okresie od 21 czerwca 1976r. do 31 lipca 1991r. wykonywał cały czas pracę w szczególnych warunkach wPaństwowym Ośrodku (...)wS..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania, wskazując iż ubezpieczony domaga się zaliczenia do okresu pracy w szczególnych warunkach całego okresu zatrudnienia wPaństwowym Ośrodku (...)wS.od 21 czerwca 1976r. do 31 grudnia 1998r., twierdząc że w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w warunkach szczególnych na rożnych stanowiskach, tj. monter podwozi, ślusarz – mechanik, kuźnia, spawacz. W związku z tym organ rentowy podnosił, że świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 29 maja 2018r. potwierdza wykonywanie prac w szczególnych warunkach od 21 czerwca 1976r. do 31 lipca 1976r. na stanowisku montera podwozi – prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych oraz od 18 maja 1989r. do 31 lipca 1991r. na stanowisku spawacza. Z kolei świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 12 czerwca 2018r. zaświadcza o wykonywaniu od 26 maja 1992r. do 31 grudnia 1998r. pracy spawacza. Ponadto pozwany argumentował, że praca ślusarza mechanika nie jest pracą w szczególnych warunkach. Organ rentowy wnosił także o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych przez ubezpieczonego w odwołaniu oraz dowodu z jego akt osobowych dotyczących zatrudnienia powoda w spornym okresie.

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje:
UbezpieczonyK. K.(urodz. (...)) w dniu 2 lipca 2018r. złożył w ZUS Oddziale wB.wniosek o emeryturę w skróconym wieku emerytalnym i z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W treści wniosku ubezpieczony wskazał, iż wnosi o przekazanie środków zgromadzonych w otwartym funduszu emerytalnym (OFE) na dochody budżetu państwa.
Okolicznością niesporną między stronami było to, iż na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony posiada ogólny staż emerytalny w wymiarze 25 lat 3 miesięcy i 9 dni. Spór dotyczył natomiast tego czy na ten dzień (dzień wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy emerytalnej) posiada on okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat.
W związku z tym zaznaczyć w tym miejscu należy, iż podstawę prawną dochodzonego przez powoda roszczenia stanowiart.184 ust.1 i ust.2 oraz art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2018r., poz.1270 ze zm.) oraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz.43 ze zm.).
Powołany art.184 ust.1 ustawy emerytalnej stanowi, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27.

Zgodnie z ust.2 art.184 ustawy emerytalnej emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Wymagany w art.27 ustawy emerytalnej okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (art.27 pkt 2). Do unormowania tego nawiązuje § 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r., stwierdzając że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.
Z kolei § 4 ust.1 tego rozporządzenia mówi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

-

osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W kwestii okresu pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż organ rentowy w postępowaniu administracyjnym zaliczył do tego okresu okresy jego pracowniczego zatrudnienia wPaństwowym Ośrodku (...)wS.od 21 czerwca 1976r. do 31 lipca 1976r. oraz od 18 maja 1989r. do 31 lipca 1991r., jak również okres zatrudnienia wZakładzie (...) Spółce z o.o.z siedzibą wŚ.od 26 maja 1992r. do 31 grudnia 1998r. (pismo procesowe pełn. ZUS k.25 a.s.) – okresy te wyniosły łącznie 8 lat i 11 miesięcy.
W piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2018r. (k.25 a.s.) powód wyjaśnił, iż domaga się w niniejszej sprawie zaliczenia do okresu pracy w szczególnych warunkach okresu swojego pracowniczego zatrudnienia wPaństwowym Ośrodku (...)wS.od 1 sierpnia 1976r. do 17 maja 1989r.
Jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na zakwalifikowanie tego okresu do stażu pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.
Powód w odwołaniu nie wskazał jaki rodzaj pracy w szczególnych warunkach wykonywał w spornym okresie, natomiast na rozprawie jego pełnomocnik procesowy podał, iż w piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2018r. powód podał okres, w którym wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace spawalnicze, a więc prace w szczególnych warunkach wskazane w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. – wykazie A, dziale XIV („prace różne”), poz.12: „prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym”.
Twierdzenie to nie znalazło jednak właściwego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Po pierwsze, dowód z dokumentu – książki spawacza – potwierdzał ukończenie przez ubezpieczonego kursu podstawowego spawania elektrodami(...)dopiero w dniu 17 maja 1989r., a kursu podstawowego spawania gazowego w dniu 18 maja 1989r. (książka spawacza nr(...)-B z dnia 29 maja 1989r. – k.34 a.s.).
Z kolei liczne dokumenty zebrane w aktach osobowych powoda, dotyczących okresu jego zatrudnienia w(...)wS.wskazywały jednoznacznie, iż od 1 sierpnia 1976r. ubezpieczony zatrudniony był u tego pracodawcy na stanowiskach: ślusarza w Wydziale(...)S., brakarza na oddziale produkcji, ślusarza rozdzielcy. Pracę na tych stanowiskach ubezpieczony wykonywał do 27 października 1978r., a w okresie od 28 października 1978r. do 8 października 1980r. odbył on zasadniczą służbę wojskową. W dniu 3 listopada 1980r. ubezpieczony powrócił do pracy w(...)wS.i został zatrudniony na podstawie umowy o pracę z dnia 3 listopada 1980r. na stanowisku brakarza – rozdzielcy (umowa o pracę w aktach osobowych).
Do jego obowiązków na tym stanowisku (rozdzielcy w Wydziale(...)) należało:

-

pobieranie materiałów i części w magazynie – z dowodami Rw i dostarczanie ich za pokwitowaniem na stanowiska produkcyjne zgodnie z dyspozycją mistrza (bezpośredniego przełożonego);

wykonywanie różnych prac przygotowawczych (cięcie na pile) zgodnie z poleceniem przełożonego;

wywóz części z demontażu wstępnego do myjni, przewóz przygotowanych części do regeneracji na stanowiska spawalnicze i po ich naprawie dostarczanie na stanowiska montażowe;

terminowe zaopatrywanie wszystkich przydzielonych do obsługi stanowisk produkcyjnych, tak aby uniknąć jakichkolwiek przestojów;

wywóz części zwrotnych i złomu oraz ich przekazywanie do magazynu na podstawie stosownych dokumentów;

w razie potrzeby wykonywanie zastępstw na innych stanowiskach rozdzielców;

wykonywanie innych czynności zleconych przez mistrza lub kierownika wydziału.

(zakres czynności z 25 maja 1985r. podpisany przez powoda – w aktach osobowych)
Pracę brakarza (ślusarza) rozdzielcy ubezpieczony wykonywał do 17 maja 1989r., natomiast od 18 maja 1989r. – po ukończeniu kursy spawania – podjął on pracę bezpośrednio przy spawaniu, co potwierdza wystawione mu świadectwo pracy z dnia 31 lipca 1991r. oraz zeznania świadkówL. K.iK. P.(e-protokół rozprawy k.43; skrócony protokół rozprawy k.38 – 41 a.s.).
Sąd Okręgowy – dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez dyrektywy interpretacyjne wskazane wart.233 § 1 K.p.c.– nie dał wiary twierdzeniom powoda, iż w okresie od 1 sierpnia 1976r. do 17 maja 1989r. wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace spawalnicze. Twierdzenie to pozostawało bowiem w wyraźnej sprzeczności z pozostałymi dowodami, w tym także z dowodem z przesłuchania stron. Brak wiarygodności tego twierdzenia (na którym ubezpieczony opierał swoje odwołanie) wynikał także z wewnętrznych sprzeczności w prezentowanym przez ubezpieczonego stanowisku oraz istotnej modyfikacji stanowiska powoda w toku procesu.
W czasie informacyjnego wysłuchania powód podał, iż w powyższym okresie spawał bez uprawnień i nie pracował ani jako brakarz, ani jako brakarz rozdzielca. Twierdził też, że nic nie mówi mu stanowisko brakarz – rozdzielca oraz że na żadnej z hal nie pracowały osoby na stanowiskach brakarza rozdzielcy i ślusarza rozdzielcy. Na stanowisku rozdzielcy miał pracować jedynieJ. G..
W czasie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania powoda, twierdził on jednak że był rozdzielcą (ale sporadycznie) i pobierał materiał z magazynu i przekazywał go tokarzom (rozwoził do nich odlewy żeliwne). Ostatecznie twierdził on, że w 1976r. spawał już 4 godziny dziennie (bez uprawnień spawalniczych), a w pozostałe godziny pracował jako rozdzielca i tak było przez cały okres jego zatrudnienia w(...)wS.aż do zdobycia w maju 1989r. uprawnień spawalniczych.
Zatem już z samych zeznań ubezpieczonego, które przedstawił on w czasie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, wynikało ostatecznie, iż okres jego zatrudnienia od 1 sierpnia 1976r. do 17 maja 1989r. nie może być kwalifikowany jako praca w szczególnych warunkach.
Zgodnie bowiem z § 2 ust.1 rozporządzenia z 7 lutego1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Powód nie przedstawił wiarygodnych dowodów na to, iż w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wskazane w wykazie A, dziale XIV, poz.12. Nawet przy założeniu czysto hipotetycznym, iż powód wykonywał te prace od 1 sierpnia 1976r. (i to bez uprawnień) w wymiarze 4 godzin dziennie (czego nie potwierdziły zebrane dowody), nie była to praca wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy (skoro pozostałą część dobowego, normatywnego czasu pracy pracował on jako rozdzielca).
Powyższe ustalenia i argumenty natury prawnej uzasadniały zatem oddalenie odwołania zgodnie zart.47714§ 1 K.p.c.i powoływanymi wyżej przepisami prawa materialnego.

SSO Janusz Madej