Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1998/18
Data wyroku: 2018-08-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o e i r z FUS

Sygn. aktVIII U 1998/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 sierpnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

Protokolant:

Justyna Jarzombek

po rozpoznaniu w dniu7 sierpnia 2018 r. w Gliwicach
sprawyS. J.(J.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaS. J.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia17 maja 2018  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuS. J.prawo do emerytury, poczynając od 4 maja 2018r.,

2
w pozostałej części odwołanie oddala,

3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 180zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt. VIII U 1998/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 17 maja 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuS. J.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1383 z późn. zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, bowiem ZUS nie zaliczył mu żadnego takiej pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że zgodnie z przedłożonymi przez niego świadectwami i zaświadczeniami oraz zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury. Nadto w toku procesu wniósł o zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał że nie zaliczył żadnego okresu zatrudnienia do pracy w warunkach szczególnych bowiem ubezpieczony nie przedłożył świadectwa pracy w warunkach szczególnych ani też świadectwa pracy z taką adnotacją.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyS. J.,urodzony (...)w dniu 4 maja 2018r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnieniaw szczególnych warunkach.
Ubezpieczony60 lat ukończył (...)
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowymi nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym, że w ocenie ZUS nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Po przeanalizowaniu sprawy ZUS w dniu 17 maja 2018r. wydał zaskarżoną decyzję.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych pracy w okresie od 21 czerwca 1976r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku frezera – wytaczacza wHucie (...), z uwagi na nieprzedłożenie za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W postępowaniu przed Sądem ubezpieczony domagał się uznania za pracęw warunkach szczególnych powyższego okresu.
W toku procesu Sąd ustalił, iż w spornym okresie ubezpieczony był zatrudnionywHucie (...), która zajmowała się wykonawstwem wielkogabarytowych elementówz żeliwa i staliwa dla hutnictwa, koksowni i stoczni. W ramach tego zakładu były wydzielone różne wydziały, wykonujące poszczególne etapy prac. Mianowicie były wydziały zajmujące się wykonywaniem samych odlewów, następnie ich wykańczaniem,a na koniec montażem w gotowy produkt. Poszczególne etapy odbywały się na osobnych halach produkcyjnych. Surowe odlewy żeliwne i ze staliwa, z odlewni były przekazywane na tzw. dział obróbki ciężkiej. Obrabiano na nim odlewy o znacznej masie i gabarytach. Do obróbki służyły specjalne frezarki bramowe. Za ich pomocą poprzez frezowanie usuwano nadmiar materiału i wyrównywano powierzchnie płaskie. Przy ich użyciu, w technice frezowania wgłębnego wykonywano też otwory potrzebne w dalszym procesie produkcji gotowych elementów. W zależności od wielkości obrabianej powierzchni lub wykonywanego otworu, praca przy jednym elemencie trwała od kilkudziesięciu minut, nawet do całej dniówki roboczej. Przy wykonywanej obróbce jako odpad powstawały wióry i pył żeliwny.
Odwołujący przez cały okres zatrudnienia w tym zakładzie, na hali produkcyjnej wydziału obróbki ciężkiej, bez względu na nazwę stanowiska pracy, faktycznie stalei w pełnym wymiarze czasu, pracował jako wytaczarz i zajmował się wykonywaniem opisanych wyżej otworów w surowych odlewach. W tym czasie zajmował się wyłącznie wykańczaniem odlewów żeliwnych i ze staliwa, nie był kierowany do innych prac. Jedynie w okresie od 26 października 1977r. do 15 października 1979r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, po odbyciu której z dniem 13 listopada 1979r. wrócił ponownie do pracy. Ubezpieczony wykonywał swoją pracę na hali gdzie równocześnie przy wykańczaniu odlewów pracowało do 90 osób. Warunkami szkodliwymi w jego środowisku pracy był hałas i zapylenie pochodzące od obrabianego żeliwa.
Pracodawca ubezpieczonego ulegał kolejnym przekształceniom właścicielskim,w efekcie odwołujący nie otrzymał świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Razem z odwołującym w spornym okresie pracowali świadkowie:H. O.,J. K.,G. P.iJ. M.. Przy czym świadkowieH. O.,J. K.iG. P.posiadają w swych aktach emerytalnych świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, z okresu zatrudnienia wHucie (...),w których pracodawca potwierdził im wykonywanie pracy określonej w wykazie A, dział III, poz. 23. NadtoJ. K.iG. P.w oparciu o te świadectwa pracy mają przez ZUS przyznane prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Z koleiH. O.uzyskał prawo do emerytury wcześniejszej na innej podstawie prawnej.
Ubezpieczony był członkiem OFE, jednak łącznie z wnioskiem emerytalnym, wniósł o przekazane środków zgromadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, zeznań świadków:H. O.,J. K.,G. P.iJ. M.(k.44-46), nadto z wyjaśnień odwołującego słuchanego w charakterze strony (k. 46-47), akt osobowych ubezpieczonego oraz akt emerytalnych świadkówH. O.,J. K.,G. P.dołączonych do akt niniejszej sprawy.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i samego ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Ponadto świadkowie byli współpracownikami odwołującego, pracującymi w takim samym charakterze, bezpośrednio w sąsiedztwie jego stanowiska. Zatem mieli oni bezpośrednie informacje w zakresie charakteru i wymiaru świadczonej przez ubezpieczonego pracy w spornym okresie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,S. J.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1383, ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunkuw otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Zaś do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
Ubezpieczony ukończył 60 lat życia i łącznie z wnioskiem emerytalnym, wniósło przekazane środków zgromadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa. Kwestie te nie były sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy nie zaliczył mu do takiej pracy żadnego okresu zatrudnienia.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał, że ubezpieczonyS. J., ukończył 60 rok życia, i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracyw szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonegowHucie (...), od 21 czerwca 1976r. do 25 października 1979r. oraz od 13 listopada 1979r. do 31 grudnia 1998r., na stanowisku frezera wytaczarza, była pracą stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywaną w szczególnych warunkach, tj. przy wykańczaniu odlewów.
Zgodnie z wykazem A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepracą w szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego były prace wymienionew dziale III poz. 23, przy wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów.
Sąd uznał, że w okresach spornych odwołujący pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie nie wykonywał innych czynności niż związane z opisanymi pracami polegającymi na wykańczaniu odlewów żeliwnych i ze staliwa.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym charakter pracy ubezpieczonego, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego. równocześnie świadkowie za pracę na takich samych stanowiskach otrzymali od pracodawcy świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych i niektórzy z tego tytułu mają przez ZUS przyznane prawo do emerytury wcześniejszej, natomiast pozostaliz uprawnienia takiego nie korzystali, gdyż spełnili przesłanki do wcześniejszej emerytury na odrębnej podstawie prawnej i faktycznej. Ubezpieczony natomiast świadectwa takiego nie otrzymał gdyż tego nie dopilnował.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Bez znaczenia pozostaje także fakt, że pracodawca nie wystawił odwołującemu świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym,a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższegoz 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień1 stycznia 1999r. wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że dopiero z momentem złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa, odwołujący spełnił wszystkie warunki uprawniające go do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
W związku z powyższym Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 4 maja 2018r. tj. od złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa. Natomiast w punkcie drugim z mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił jego roszczenie o prawo do emerytury przed tą datą.
O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800, ze zm.) w punkcie trzecim orzeczenia.
(-) SSO Teresa Kalinka