Sąd Rejonowy w Gdyni
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI GC 1050/18
Data wyroku: 2018-10-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Justyna Supińska
Słowa kluczowe: Umowa ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 822 k.c.

Sygn. akt VI GC 1050/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 października 2018 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie:

Przewodniczący:

SSR Justyna Supińska

Protokolant:

sekr. sąd. Dorota Moszyk

po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 roku w Gdyni
na rozprawie
sprawy z powództwa

(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.

przeciwko

(...)z siedzibą wR.

o zapłatę

I
zasądza od pozwanego(...)z siedzibą wR.na rzecz powoda(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.kwotę 1 grosz (

    jeden grosz) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 10 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty;

II
w pozostałym zakresie oddala powództwo;

III
zasądza od powoda(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.na rzecz pozwanego(...)z siedzibą wR.kwotę 287 złotych (

    dwieście osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

IV
kosztami procesu w pozostałym zakresie obciąża powoda(...)spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.uznając je za uiszczone.

Sygn. akt VI GC 1050/18

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 30 stycznia 2018 roku powód(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.domagał się zasądzenia od pozwanego(...)z siedzibą wR.kwoty 992,77 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: 792,77 złotych za okres od dnia 10 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty i 200 złotych za okres od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, że z winy kierującego innym pojazdem, ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, doszło do uszkodzenia pojazdu markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...). Poszkodowany zlecił naprawę uszkodzonego pojazdu, a na czas naprawy wynajął pojazd zastępczy. Za usługę najmu tego pojazdu w okresie od dnia 19 września 2016 roku do dnia 21 września 2016 roku została wystawiona faktura na kwotę 711 złotych brutto. W dniu 19 września 2016 roku poszkodowany zawarł z powodem umowę przelewu powyższej wierzytelności.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 04 maja 2018 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI GNc 900/18 referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.
Pozwany(...)z siedzibą wR.w sprzeciwie od powyższego orzeczenia wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że na podstawie decyzji z dnia 01 grudnia 2016 roku przyznał i wypłacił poszkodowanemu kwotę 792,76 złotych (w tym 50% VAT) tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Nadto pozwany zakwestionował zasadność roszczenia powoda o zwrot kosztów przedsądowej pomocy prawnej oraz legitymację procesową powoda wskazując, że umowa przelewu wierzytelności z uwagi na to, że nie obejmuje wierzytelności wobec samego sprawcy szkody, jest nieważna.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 29 sierpnia 2016 roku doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazdu markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...)należącyA. W. (1), który był uprawniony do odliczenia podatku VAT w 50%.
Odpowiedzialność za tę szkodę ponosił właściciel pojazdu ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w(...)z siedzibą wR..
niesporne
PoszkodowanyA. W. (2)zlecił naprawę uszkodzonego pojazdu markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...)i w dniu 19 września 2016 roku wynajął od(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.pojazd zastępczy markiB., z którego korzystał do dnia 21 września 2016 roku.
Strony ustaliły stawkę najmu za pojazd zastępczy w kwocie 237 złotych netto za dobę.
W dniu 19 września 2016 rokuA. W. (2)zawarł z „B.rent a car” spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.umowę przelewu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego.
umowa najmu pojazdu zastępczego – k. 16-17 akt, umowa cesji wierzytelności – k. 18 akt, protokół zdawczo – odbiorczy – k. 21 akt, cennik – k. 20 akt, protokół naprawy pojazdu – k. 12 akt
W dniu 21 września 2016 roku(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.wystawiłA. W. (2)fakturę o numerze (...)na kwotę 874,53 złotych brutto tytułem najmu pojazdu zastępczego markiB.przez okres 3 dni (po stawce w kwocie 237 złotych netto).
faktura – k. 19 akt
W dniu 02 grudnia 2016 roku(...)z siedzibą wR.wypłacił(...)spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego kwotę 792,76 złotych uwzględniającą 3 dni najmu i stawkę w kwocie 237 złotych netto (wraz z 50% podatkiem VAT).
decyzja – k. 45 akt, potwierdzenie przelewu – k. 46 akt

Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim pozostawał bezsporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron. Sąd uwzględnił również powyższe zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym znajdujące się w aktach szkody, albowiem ich autentyczność i wiarygodność nie była przez strony kwestionowana, jak również Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich wiarygodności i mocy dowodowej. Pozostałe dokumenty, w tym cenniki przedłożone przez powoda, nie miały ze względów wskazanych w poniższej części uzasadnienia, znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 12 października 2018 roku Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego, albowiem powód – mimo zobowiązania Sądu – nie uiścił zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego.
W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zakresie kwoty 1 grosza.
W niniejszej sprawie powód(...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.domagał się zasądzenia od pozwanego(...)z siedzibą wR.kwoty 992,77 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot: 792,77 złotych za okres od dnia 10 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty i 200 złotych za okres od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem odszkodowania pokrywającego koszty najmu pojazdu zastępczego w związku z uszkodzeniem pojazdu marki pojazdu markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...)w wyniku kolizji z dnia 29 sierpnia 2016 roku i kosztów przedsądowej analizy prawnej.
Pozwany wnosząc o oddalenie powództwa, kwestionował żądanie pozwu wskazując, że na podstawie decyzji z dnia 01 grudnia 2016 roku przyznał i wypłacił poszkodowanemu kwotę 792,76 złotych (w tym 50% VAT) tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz zakwestionował również legitymację procesową powoda podnosząc, że umowa przelewu wierzytelności z uwagi na to, że nie obejmuje wierzytelności wobec samego sprawcy szkody, jest nieważna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu braku legitymacji procesowej powoda jako skutku nieważności umowy przelewu wierzytelności, to w ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny.
Legitymacja procesowa jest to określone normami prawa materialnego uprawnienie konkretnego powoda do dochodzenia sądowej ochrony określonego roszczenia materialnoprawnego przeciwko konkretnemu pozwanemu. Sąd, stwierdziwszy brak legitymacji procesowej (zarówno czynnej, jak i biernej) wydaje wyrok oddalający powództwo.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą odpowiedzialności pozwanego jest przepisart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(tekst jednolity: Dz. U. z 2018 roku, poz. 473), który stanowi, iż z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Z przepisuart. 822 § 2 k.c.wynika zaś, iż ubezpieczyciel jest zobowiązany do świadczenia wtedy, gdy wystąpi zdarzenie objęte ubezpieczeniem powodujące szkodę. Z chwilą nastąpienia wypadku ubezpieczeniowego poszkodowanemu przysługuje bezpośrednio przeciwko zakładowi ubezpieczeń roszczenie o naprawienie doznanej przez niego na skutek owego wypadku szkody. Roszczenie to przysługuje poszkodowanemu w stosunku do ubezpieczyciela ze względu na jego odpowiedzialność wynikającą z zawartej ze sprawcą wypadku umową ubezpieczenia. Przy czym roszczenie przysługujące poszkodowanemu nie wynika z tej umowy, lecz z ustawy. Nadto, niezależnie od opisanego roszczenia względem ubezpieczyciela poszkodowanemu przysługuje jednocześnie roszczenie w stosunku do samego sprawcy szkody, którego odpowiedzialność powstaje z momentem ziszczenia się ustawowych przesłanek odpowiedzialności deliktowej (art. 436 k.c.). Roszczenia te pozostają w ścisłym związku, bowiem ubezpieczyciel odpowiada wyłącznie w sytuacji, gdy sprawca szkody (kontrahent zakładu ubezpieczeń) ponosi odpowiedzialność za czyn zabroniony. Dodatkowo oba roszczenia nakierowane są na realizację tego samego celu – usunięcia szkody doznanej przez poszkodowanego na skutek oznaczonego zdarzenia stanowiącego wypadek ubezpieczeniowy. Jednakże roszczenia te są niezależne od siebie, zaś odpowiedzialność ubezpieczyciela i sprawcy szkody ma charakter odpowiedzialności in solidum. Poszkodowanemu przysługują dwa roszczenia o zapłatę (naprawienie doznanej przez niego szkody majątkowej) wobec dwóch różnych podmiotów i to od jego decyzji będzie zależeć do którego z dłużników się zwróci o zaspokojenie (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dn. 30 maja 2014 r., III CSK 224/13; wyrok z dn. 19 października 2011 r., II CSK 86/11; wyrok z dn. 14 sierpnia 1997 r., II CKU 78/97). Wobec takiego ukształtowania odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz sprawcy szkody, jak również uprawnień poszkodowanego, nie ma podstaw dla uznania, że poszkodowany nie może swobodnie rozporządzić przysługującym mu względem jednego podmiotu roszczeniem. Zważyć także należy, że w piśmiennictwie przyjmuje się, że przelew wierzytelności jest dopuszczalny w sytuacji wystąpienia solidarności zarówno po stronie wierzycieli, jak i dłużników (patrz komentarz do art. 509 k.c. Komentarz do kodeksu cywilnego pod red. A. Kidyby).
Zgodnie z treściąart. 822 § 1 i 4 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.
Przedmiotem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest odpowiedzialność ubezpieczającego za szkody wyrządzone osobom trzecim. Jest to więc ubezpieczenie jego odpowiedzialności za wyrządzenie szkody opartej na zasadzie winy lub na zasadzie ryzyka. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej sięga tak daleko, jak odpowiedzialność cywilna ubezpieczającego, a wysokość świadczeń ubezpieczyciela z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest determinowana wysokością zobowiązań odszkodowawczych ubezpieczającego. W związku z tym odpowiedzialność odszkodowawcza ubezpieczyciela jest taka, do jakiej zobowiązany byłby sprawca szkody, gdyby to od niego powód domagał się naprawienia szkody.
Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 361 § 1 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. W myśl§ 2niniejszego przepisu, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono.
Przepisart. 361 § 2 k.c.statuuje zatem zasadę pełnego odszkodowania. Podstawową funkcją odszkodowania jest bowiem kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Jednocześnie naprawieniu podlega jedynie taka szkoda, która pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Oceny, czy poniesienie określonych kosztów mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego, należy dokonywać na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z rzeczy nie stanowi samoistnej wartości majątkowej i w każdym przypadku należy badać, czy pozbawienia możliwości korzystania z rzeczy wywołało uszczerbek majątkowy poszkodowanych.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż w majątku poszkodowanegoA. W. (2)powstała szkoda majątkowa, której część stanowią koszty zasadnego wynajmu pojazdu zastępczego na czas dokonywanej naprawy pojazdu uszkodzonego w wyniku kolizji z dnia 29 sierpnia 2016 roku. Nie podlega bowiem wątpliwości, iż w sytuacji gdyby do kolizjide factonie doszło, nie powstałyby dodatkowe koszty związane z najmem pojazdu zastępczego.
W niniejszej sprawie zasadność wynajęcia pojazdu zastępczego ani też uprawnienie poszkodowanegoA. W. (2)do odliczenia podatku VAT w wysokości 50% nie były kwestionowane.
Odnosząc się natomiast do zarzutu spełnienia świadczenia, to wskazać należy, że w przypadku spełnienia przez pozwanego świadczenia, którego przedmiotem była suma pieniężna świadczona w celu zwolnienia się z zobowiązania i zaspokającego w ten sposób żądanie pozwu, świadczenie w tej części wygasa, a wobec nieistnienia wierzytelności w tym zakresie powództwo podlega oddaleniu jako bezpodstawne, chyba, że powód cofnął pozew (w zakresie spełnionego świadczenia, tak również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 2014 roku, sygn. akt III CZP 119/13).
W niniejszej sprawie pozwany podnosił, że na podstawie decyzji z dnia 01 grudnia 2016 roku przyznał i wypłacił poszkodowanemu kwotę 792,76 złotych (w tym 50% VAT) tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, co znajduje potwierdzenie w przedłożonych dowodach w postaci przedmiotowej decyzji oraz potwierdzenia przelewu tej kwoty z dnia 02 grudnia 2016 roku na rachunek bankowy powoda wynikający z faktury.
A zatem w niniejszej sprawie na skutek spełnienia przez pozwanego – w zakresie kwoty 792,76 złotych – świadczenia dochodzonego niniejszym postępowaniem, doszło do wygaśnięcia tej części roszczenia objętej pozwem, a tym samym odpadła podstawa prawna do uwzględnienia w tej części powództwa.
Jednocześnie Sąd zważył, że powód domagał się zasądzenia tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego kwoty 792,77 złotych obejmujących kwotę 711 złotych netto oraz 50% podatku VAT wynoszącego kwotę 163,53 złotych, z czego połowa to kwota 81,765 złotych. Dokonując zaokrąglenia tej kwoty zgodnie z regułami matematycznymi (jeżeli pierwsza odrzucona cyfra to cyfra od 5 do 9, to zaokrągla się z nadmiarem), kwota podatku VAT w 50% wynosiła 81,77 złotych, a to oznacza, że pozwany winien uiścić jeszcze powodowi kwotę 1 grosz i w tym zakresie Sąd uznał powództwo za uzasadnione.
Co do kosztów pomocy prawnej w kwocie 200 złotych, to zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 75/11 uzasadnione i konieczne koszty pomocy świadczonej przez osobę mającą niezbędne kwalifikacje zawodowe, poniesione przez poszkodowanego w postępowaniu przedsądowym prowadzonym przez ubezpieczyciela, mogą w okolicznościach konkretnej sprawy stanowić szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Wskazać należy, że dochodzone przez powoda koszty pomocy prawnej nie były poniesione przez poszkodowanego, a przez powoda. Nadto, w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynika, że w postępowaniu likwidacyjnym poszkodowany był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Powód zaś jest podmiotem gospodarczym wynajmującym pojazdy zastępcze oraz zajmującym się profesjonalnie dochodzeniem od ubezpieczycieli kosztów związanych z najmem tychże pojazdów. Co więcej, w dniu 09 listopada 2016 roku powód wystosował do pozwanego wezwanie do zapłaty wraz z pozostałymi dokumentami, przy czym dokumenty te przesłane zostały przezA. W. (3)– specjalistę do spraw prawnych, co prowadzi do wniosku, iż powód dysponuje osobami mającymi wiedzę do dokonania oceny, czy nabywane roszczenie jest zasadne, czy nie, a zatem powód nie wykazał, aby faktycznie zachodziła konieczność skorzystania z pomocy radcy prawnegoT. S.na etapie przed wniesieniem pozwu.
Dodatkowo, zdaniem Sądu, dochodzenie dodatkowych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego – reprezentującego powoda również w niniejszej sprawie – ponad koszty zastępstwa procesowego określone w przepisach dotyczących wynagrodzenia radców prawnych, prowadzi do obejścia tych przepisów i nie może korzystać z ochrony prawnej, tym bardziej, że ostatecznie roszczenie powoda okazało się w znacznej części niezasadne.
Wobec powyższego, uznając żądanie pozwu za zasadne jedynie w niewielkiej części, Sąd na podstawieart. 822 k.c.w zw. zart. 361 k.c.w zw. zart. 481 § 1 k.c.w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego(...)z siedzibą wR.na rzecz powoda(...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą wW.kwotę 1 grosz wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 10 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty (termin naliczania odsetek nie był kwestionowany przez pozwanego).
Uznając zaś dalej idące żądanie pozwu za niezasadne z przyczyn wskazanych wyżej, Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku na podstawie powyższych przepisów w zw. zart. 6 k.c.stosowanycha contrario.
Mając na uwadze, że pozwany(...)z siedzibą wR.wypłacił niemalże w całości dochodzoną kwotę przed wytoczeniem powództwa i jednocześnie kwota zasądzona wynosi 1 grosz, o kosztach procesu Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku zgodnie z zasadą określoną wart. 100 k.p.c.zdanie drugiew zw. zart. 108 k.p.c.zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 287 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Kosztami procesu w pozostałym zakresie Sąd obciążył powoda uznając je za uiszczone

    .

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

SSR Justyna Supińska
Gdynia, dnia 28 października 2018 roku