Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1771/17
Data wyroku: 2018-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Bezumowne korzystanie
Podstawa prawna: art. 225 kc

Sygn. akt III Ca 1771/17

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 3 czerwca 2014 roku, wyłączonym zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2014 roku ze sprawy II Ns 1053/12, skierowanym przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwL.OddziałowiŁ.– Miasto wŁ., powódkaG. Z.wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kwoty łącznej 30,900 zł liczonej jako kwoty po 6.180 zł miesięcznie wraz z ustawowymi odsetkami od dnia kolejnego po dniu zgłoszenia roszczenia do dnia, gdy słupy z konstrukcją wsporczą i linią nie zostaną usunięte z jej nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), za okres od dnia 1 maja 2013 roku do dnia wniesienia roszczenia. Na kwotę miesięcznego odszkodowania składają się w ocenie powódki kwoty: 3.376 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości i 2.804 zł za niemożność uzyskiwania przychodów z nieruchomości na skutek prowadzonej działalności pozwanego. Nadto wniosła o obciążenie pozwanego kosztami postępowania i zwrot kosztów procesu.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że na nieruchomości powódki pozwana wybudowała trzy słupy kratowe linii energetycznej 110kV, które stanowią integralną część jej przedsiębiorstwa. Ze względu na istniejącą linię prawie cały teren nieruchomości jest wyłączony z zabudowy, a przebywanie w strefie ochronnej jest obwarowane ograniczeniami czasowymi. Powódka wyjaśniła, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie II C 975/11 pozwany został zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powódki za wcześniejszy okres od 1 stycznia 2008 roku do dnia 23 kwietnia 2013 roku, a dochodzone przez nią w przedmiotowym postępowaniu odszkodowanie za bezumowne korzystanie przez pozwanego z jej nieruchomości jest jedynie jego kontynuacją.
W piśmie z dnia 27 stycznia 2015 roku pełnomocnik powódki sprecyzował żądanie pozwu wnosząc o zasądzenie kwoty 74.160 zł za okres od dnia 1 maja 2013 roku do 30 kwietnia 2014 roku z ustawowymi odsetkami od dnia zgłoszenia roszczenia. Na kwotę dochodzoną pozwem składało się miesięczne wynagrodzenie w kwocie po 6.180 zł tytułem odszkodowania i wynagrodzenia za bezumowne korzystnie przez pozwanego z nieruchomości powódki wŁ.przyulicy (...)składającej się zdziałek gruntu numer (...).
W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2015 roku pełnomocnik pozwanego nie uznał rozszerzonego powództwa wnosząc o jego oddalenie.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 maja 2016 roku w sprawie z powództwaG. Z.przeciwko(...) Spółka AkcyjnawL.OddziałŁ.– Miasto wŁ.o zapłatę Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi oddalił powództwo (pkt 1.), zasądził odG. Z.na rzecz(...) Spółka AkcyjnawL.OddziałŁ.-Miasto wŁ.kwotę 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2.), nakazał pobrać od(...) Spółki AkcyjnejwL.OddziałŁ.-Miasto wŁ.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwotę 1.566,35 zł tytułem tymczasowo wyłożonych wydatków związanych z opinią biegłego z zakresu elektroenergetyki (pkt 3.) oraz nakazał pobrać odG. Z.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi kwotę 163 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt 4.).
Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów i norm powołanych w uzasadnieniu, a w szczególności naruszenie:
1.art. 224 i art. 225w zw. zart. 230 i 352 k.c.przez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 1958 roku i art. 35 i 36, a także decyzji z 1976 roku,
2.art. 405, 415, 435 k.p.c.przez ich niezastosowanie,
3.art. 207, 2017, 227, 233, 365 k.p.c.poprzez odrzucenie wniosków dowodowych skarżącej i nie odrzucenie decyzji z 1976 roku, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie prawomocnych wyroków Sądu Wojewódzkiego, Okręgowego i Apelacyjnego, bez podania przyczyn ich odrzucenia, a które to wyroki wiążą strony postępowania, jak i inne Sądy i organy administracji państwowej.
Powódka wniosła o zmianę wyroku poprzez zasądzenie wynagrodzenia – odszkodowania za korzystanie z jej nieruchomości przez pozwanego od dnia 01.05.2013 r. do dnia 30.04.2014 roku w wysokości 38 363,10 złotych, zmianę wyroku w zakresie obciążenia powódki kosztami postępowania na rzecz pozwanej przez zniesienie wzajemne kosztów stron postępowania. Dodatkowo skarżąca wniosła o powołanie biegłego dla oceny wynagrodzenia – odszkodowania za korzystanie z nieruchomości.
Jeżeli powyższe zmiany wyroku byłyby niemożliwe, to skarżąca wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania w normalnym trybie.
W odpowiedzi na zażalenie pozwanej w zakresie kosztów sądowych powódka wniosła o odrzucenie zażalenia pozwanej w całości z uwagi na to, że to strona pozwana powinna być obciążona kosztami w całości.
W odpowiedzi na apelację powódki pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2017r. sygn. akt III Ca 1535/16 Sąd Okręgowy w Łodzi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygniecie o kosztach postepowania apelacyjnego.
Zażalenie na powyższe rozstrzygniecie złożyła strona pozwana.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 września 2017r. zapadłym w sprawie II CZ 53/17 uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 13 lutego 2017r. i pozostawił rozstrzygniecie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.
Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił i zważył, co następuje:
W piśmie z dnia 27 stycznia 2015 roku pełnomocnik powódki sprecyzował żądanie pozwu wnosząc o zasądzenie kwoty 74.160 zł za okres od dnia 1 maja 2013 roku do 30 kwietnia 2014 roku z ustawowymi odsetkami od dnia zgłoszenia roszczenia.
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w dniu 19 maja 1975r. Urząd(...)wŁ.wydał decyzję zatwierdzającą pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacji inwestycji polegającej na budowie linii 110 KVR.–R..
W dniu 30 grudnia 1978r. Prezydent MiastaŁ.wydał decyzję udzielającą ówczesnemuZakładowi (...)pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej roboty związane z budowa linii energetycznej napowietrznej 110 KVR.R.II na terenach położonych w mieścieŁ.i gminieP.. W decyzji zastrzeżono, że przy realizacji inwestycji należy zachować warunki podane w uzgodnieniach gestorów sieci, jak: Urząd TelekomunikacyjnyŁ.–P., Okręgowy Urząd(...)Międzymiastowej, Z.S.C. i (...), a nadto należy zachować strefę ochronną w miejscu zbliżania sieci napowietrznej z magistralą wodociągową na odcinku przedulicą (...).
W oparciu o tę decyzję nastąpiło wybudowanie linii elektrycznej , której część przechodzi przez działkę usytuowaną przyulicy (...), wŁ.oznaczonej jakodziałka (...). Na nieruchomości ustawiono trzy słupy podtrzymujące linię.
Dnia 8 lipca 1980 r. nastąpiło przekazanie do eksploatacji napowietrznej linii energetycznej 110 KVR.–S..
Właścicielką nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...)oznaczonej jakodziałka nr (...)jest powódkaG. Z.. Powódka odzyskała tę nieruchomość w wyniku decyzji starosty(...)Wschodniego z dnia 15 listopada 2007r. o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej uprzednio na cele publiczne w 1988r..Decyzja o zwrocie nieruchomości została wydana w oparciu o wniosekG. Z.oraz stwierdzeni, że nieruchomość stałą się zbędna ze względu na cel wywłaszczenia.
Jak wynika z materiału dowodowego nikt nie zwracał się do powódki o zgodę na postawie nie słupów elektrycznych na jej działce.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2010r. w sprawie sygn. akt IIC 1307/09 Sąd Okręgowy w Łodzi nakazał(...) spółka z o.o.usunięcie trzech słupów linii energetycznej znajdujących się na nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), oznaczonej jakodziałka nr (...)w terminie do dnia 11 lutego 2011r. Na skutek apelacji strony pozwanej orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem Sadu Apelacyjnego w Łodzi jedynie w zakresie usunięcia przedmiotowych naniesień, który został oznaczony na dzień 11 lutego 2015r.
Wyrokiem z dnia 7 maja 2013r. wydanym w sprawie sygn. akt IIC 975/11 Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od(...) S.A.wL.na rzeczG. Z.kwotę 204.603,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od dnia 1 stycznia 2008 do 23 kwietnia 2013r.
W rozpoznawanej sprawie strona pozwana żądając oddalenia powództwa podnosiła, że dysponuje tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, który to tytuł strona pozwana wywodziła z decyzji z dnia 30 sierpnia 1976r. wydanej w trybie art. 35 i 55 ustawy z dnia 12 marca 1958r., o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. nr 10 , poz. 64).
Należy jednak pamiętać, że stosownie doart. 365 § 1 k.p.c.orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd , który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej , a w wypadkach w ustawie przewidzianej także inne osoby.
Kwestia tytułu prawnego strony pozwanej do korzystania z nieruchomości powódki w zakresie posadowienia na niej słupów energetycznych była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie sygn. akt II C 1307/09, którym to wyrokiem Sąd Okręgowy nakazał stronie pozwanej usuniecie trzech słupów energetycznych znajdujących się na nieruchomości powódki, wyrok jest prawomocny, natomiast postępowanie egzekucyjne zmierzające do jego wykonania jest w toku.
Zdaniem Sądu Okręgowego, tak długo jak długo w obrocie prawnym będzie funkcjonował prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi wydany w sprawie sygn. akt IIC 1307/09, nakazujący usunięcie z nieruchomości powódki słupów elektrycznych, tak długo sąd rozpoznający roszczenie powódki o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości będzie związany ustaleniem tego wyroku, w tym zakresie, że słupy te znajdują się na nieruchomości powódki bez tytułu prawnego.
Jest okolicznością bezsporną, że strona pozwana nie podjęła żadnej akcji prawnej zmierzającej do wyeliminowania z obrotu prawnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 11 lutego 2010r..
W tej sytuacji, zdaniem Sądu Okręgowego, wobec prawomocnego ustalenia wynikającego z treści wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 11 lutego 2010 r., że strona pozwana ma usunąć słupy znajdujące się na nieruchomości pozwanej brak jest podstaw do twierdzenia, że strona pozwana posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości powódki w zakresie posadowienia słupów elektrycznych. Twierdzenie to bowiem jest sprzeczne z treścią wyroku w sprawie II C 1307/09.
Jak wynika z treści opinii biegłego sądowego z zakresu szacowani nieruchomości, która nie była kwestionowana przez pełnomocników stron, wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie zdziałki (...)za okres od 1 maja 2013. do 31 grudnia 2013r. wyniosła 421,37 zł, a za okres od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 3 czerwca 2014r. wyniosła 264,86 zł , przy czym biegły uwzględnił współczynnik czasowy 0,(...)( opinia –k. 712). Współczynnik czasowy do wyliczenia wynagrodzenia za okres od dnia 1 stycznia 204r. do dnia 30 kwietnia 2014r. wynosi 0,(...)( sposób wyliczenia współczynnika czasowego wynika z opinii biegłego 120 dni/ 365 dni), tym samym wynagrodzenie za okres od 1 stycznia 2014r. do dnia 30 kwietnia 2014r. wynosiło 206,35zł .
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie zdziałki nr (...)za okres od dnia 1 maja 2013r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wynosiło 25212,35 zł , zaś wynagrodzenie za okres od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 30 kwietnia 2014r. , przy uwzględnieniu współczynnika czasowego 0,(...)wynosiło 12.346,98zł.
Łącznie zatem wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości powódki za okres od dnia 1 maja 2013r. do dnia 30 kwietnia 2014r. wynosiło 38.187,05 zł ( 421,37 +206,35 +(...),35+(...),98).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 38.187,05 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 30.900 zł od daty doręczenia pozwu stronie pozwanej do dnia 8 lutego 2015r. oraz od dnia 9 lutego 2015r. ( data doręczenia stronie pozwanej pisma rozszerzającego żądanie pozwu) do dnia zapłaty od kwoty 38.187,05 zł.
Rozstrzygnięci o odsetkach ustawowych za opóźnienie oparte zostało o przepisieart. 481 § 1 k.c.
W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone jako bezzasadne.
Z uwagi na to, że powódka wygrała postępowanie pierwszoinstancyjne w 50 % ( dochodzona kwota 74.160 zł , uwzględnione powództwo w zakresie kwoty 38.187,05 zł) Sąd Okręgowy na podstawieart. 100 zd. 1 k.p.c.zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania.
W pozostałym zakresie apelacja został oddalona jako bezzasadna w oparciu o przepisart. 358 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 100 zd. 2 k.p.c., z uwagi na to, że powódka przegrała postępowanie apelacyjne jedynie w nieznacznej części ( wartość przedmiotu zaskarżenia określona została w apelacji na kwotę 38.364,10 zł , apelację uwzględniono do kwoty 38.187,05 zł.).
Koszty postępowania apelacyjnego obejmują także koszty postępowania zażaleniowego, które toczyło się przed Sądem Najwyższym. Łącznie koszty zastępstwa procesowego powódki przed Sądem Najwyższym i Sądem Okręgowym w Łodzi ustalone zostały na kwotę 5400zł na podstawie § 2 ust. 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2016r. poz.1667). Oprócz kwoty 5400 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego powódki, Sąd Okręgowy uwzględnił w kwocie kosztów wydatki na opinię biegłego poniesione przez powódkę w kwocie 1940 zł.