Sąd Rejonowy w Zakopanem
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 495/17
Data wyroku: 2018-04-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Kukla

Sygn. akt IIK 495/17
RP II Ds. 12.2017

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23.04.2018r
Sąd Rejonowy w Zakopanem Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący SSR Janusz Kukla
Protokolant sek. sądA. B.
w obecności Prokuratora Marcina Skowronka
po rozpoznaniu dnia 18.01.2018r; 28.03.2018r i 10.04.2018r sprawy

J. S.
urodz. (...)wZ.
s.J.iH. z d. S.
oskarżonego o to , że :
w okresie od nieustalonego dnia marca 2005 roku do 24 maja 2005 roku wZ., powołując się wobecB. K.na wpływy w instytucji samorządowej, tj. Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego wK., podjął sie pośrednictwa w załatwieniu dla wymienionej pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy kat. B w zamian za korzyść majątkową uzyskaną w kwocie 1.000 zł,

to jest o przestępstwo zart. 230§1kk

I
uznaje oskarżonegoJ. S.za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, stanowiącego przestępstwo zart. 230§1kki za to na mocyart. 230§ 1 kkwymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

II
Na mocyart. 33 §2 kkwymierza oskarżonemu karę grzywny w wymiarze 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych przy ustaleniu stawki dziennej na kwotę 30 (trzydzieści) złotych, co stanowi kwotę 1 500 (tysiąc pięćset) złotych;

III
na mocyart. 69 § 1 i par 2kkiart. 70 par 1 kkwykonanie wymierzonej wyżej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu na okres 1 (jednego) roku próby.

IV
na mocyart. 72 § 1 pkt. 1 kkzobowiązuje oskarżonego do informowania Sądu o przebiegu okresu próby

V
na podstawieart. 45§1 kkorzeka oskarżonemu przepadek osiągniętej korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 1000 (tysiąc) złotych

VI
na podstawieart. 627 kpkzasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 490 (czterysta dziewięćdziesiąt ) złotych, w tym kwotę 420 (czterysta dwadzieścia ) złotych opłaty sądowej.

Sygn. akt II K 495/17

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 kwietnia 2018 roku
Sąd ustalił stan faktyczny:
Począwszy od roku 2004 w(...)wK.i jego ośrodkach terenowych funkcjonował proceder korupcyjny, w którym brały udział osoby podejmujące się pośrednictwa w załatwieniu pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy w zamian za korzyść majątkową, będący zazwyczaj instruktorami lub osobami związanymi ze szkołami nauki jazdy, a także egzaminatorzy powołanego ośrodka oraz jego kierownictwo. Załatwianie egzaminów na prawo jazdy w(...)wK.przebiegało zasadniczo dwutorowo. Osoba pośrednicząca w załatwieniu prawa jazdy przekazywała kierownictwu(...)część uzyskanych od kandydatów pieniędzy, celem załatwienia pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy. Następnie poszczególni egzaminatorzy otrzymywali na kartkach pochodzących od dyrektoraP. W.dane osobowe tych osób, które miały uzyskać pozytywny wynik egzaminu w zamian za korzyści majątkowe lub przynajmniej ich obietnicę. W dalszej kolejności, po przeprowadzonym egzaminie, wymienieni otrzymywali od dyrektora(...)wK.200 złotych za osobę wyznaczoną do udzielenia jej niedozwolonej pomocy na egzaminie. Alternatywnie - osoby podejmujące się pośrednictwa w załatwieniu egzaminu osobiście albo za pośrednictwem innych osób - zwracały się doJ. N.lub innego uczestniczącego w procederze egzaminatora, który organizował grupy egzaminacyjne, przekazując mu dane lub dokumentację dotyczącą osób wyznaczonych do udzielenia pomocy na egzaminie oraz część otrzymywanych od kandydatów do uzyskania praw jazdy pieniędzy, w tym uzyskanych za pośrednictwem innych osób. NastępnieJ. N.powodował zapisanie wskazanej osoby do zarezerwowanej uprzednio grupy egzaminacyjnej i podejmował starania o wyznaczenie go do takiej grupy jako egzaminatora. W sytuacji, gdyJ. N.nie egzaminował takiego kandydata osobiście, zwracał się o udzielenie mu pomocy do wyznaczonego innego egzaminatora, dzieląc się z nim otrzymaną korzyścią majątkową. Pomoc udzielana podczas egzaminów na prawo jazdy osobom, które przekazały uprzednio korzyść majątkową, częstokroć polegała na wyznaczeniu przez egzaminatora łatwiejszej trasy w trakcie jazdy po mieście lub też poleceniu wykonania manewrów uważanych za łatwiejsze. Stąd osoby egzaminowane w wielu przypadkach nie odczuwały wyraźnej pomocy ze strony egzaminatora.
Dowód:wyjaśnienia w charakterze podejrzanychJ. N.k. 118-161,T. C.k. 15-24,R. M.k. 61-66,J. C.k. 39-60,B. M.k. 67-76,K. G.k. 77-109, protokół przesłuchania podejrzanegoP. W.k. 110-116, odpisy wyroków k. 165-173,
OskarżonyJ. S.prowadził działalność gospodarczą w postaci Ośrodka Szkolenia(...)wZ..J. S.był jednym z uczestników powyżej opisanego procederu korupcyjnego. Oskarżony przekazywał osobiście lub za pośrednictwemT. C.i następnie kierownictwa(...)wK., część uzyskanych od kursantów pieniędzy celem zapewnienia pozytywnego wyniku egzaminu dla wskazanych kandydatów. Natomiast egzaminatorzy otrzymywali na kartkach pochodzących od dyrektora(...)P. W.dane osobowe tych kandydatów, którzy mieli uzyskać pozytywny wynik egzaminu w zamian za korzyści majątkowe lub przynajmniej ich obietnicę.
Dowód:wyjaśnienia w charakterze podejrzanychJ. N.k. 118-161,T. C.k. 15-24,R. M.k. 61-66,J. C.k. 39-60,B. M.k. 67-76,K. G.k. 77-109, protokół przesłuchania podejrzanegoP. W.k. 110-116, odpisy wyroków k. 165-173,
W konsekwencji powyższych działań, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 26 lutego 2016 roku sygn. akt II K 392/14,J. S.został uznany winnym szeregu czynów polegających na płatnej protekcji oraz pomocnictwie do udzielenia korzyści majątkowej egzaminatorowi(...)wK.w związku z załatwianiem pozytywnych wyników egzaminów na prawo jazdy dla szeregu osób, tj. przest. zart. 230 § 1 k.k.iart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 229 § 3 k.k.
Dowód:odpisy wyroków k. 165-173,
B. K.odbyła szkolenie podstawowe na prawo jazdy kat. B w Ośrodku Szkolenia(...)K. S.z siedzibą wL., a następnie kontynuowała szkolenie w ośrodku prowadzonym przez oskarżonegoJ. S.wZ.. W trakcie zajęć teoretycznych w miesiącu marcu 2005 roku,J. S., powołując się na znajomości w(...)wK., zaproponowałB. K., w zamian za 1000 zł, pomoc w załatwieniu pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy. Oskarżony jednocześnie zapewniłB. K., że dzięki temu zda zarówno część teoretyczną jak i praktyczną. Żądana korzyść majątkowa miała zostać udzielona przezB. K.na rzeczJ. S., po pozytywnym wyniku egzaminu. Uzgodnioną wcześniej z oskarżonym korzyść majątkową w kwocie 1000 złB. K.wręczyłaJ. S..
Dowód:w całości wiarygodne zeznania świadkaB. K.k. 9-10, 206-207, dokumenty dotyczące uzyskania prawa jazdy przezB. K.k. 12-14,
OskarżonyJ. S.informowałB. K.o terminach egzaminów. We wskazanych dniach kandydatka na teren(...)wK.dojeżdżała zZ.transportem zorganizowanym przezJ. S..B. K.dwukrotnie tj. w dniach 27 kwietnia 2005 roku i 11 maja 2005 roku przystępowała do części teoretycznej egzaminu, każdorazowo jednak kończąc go z wynikiem negatywnym. Do kolejnego egzaminu na prawo jazdy kat. B w(...)wK.wymieniona przystąpiła w dniu 24 maja 2005 roku, uzyskując pozytywny wynik zarówno podczas części teoretycznej, jak i praktycznej.B. K.nie odczuła wyraźnej, niedozwolonej pomocy ze strony egzaminatora.
Dowód:w całości wiarygodne zeznania świadkaB. K.k. 9-10, 206-207, dokumenty dotyczące uzyskania prawa jazdy przezB. K.k. 12-14,
W toku postępowania przygotowawczego oskarżonyJ. S.nie przyznał się do winy oraz skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień (k. 181-183).
W toku postepowania przed sądem oskarżony ponownie nie przyznał się do winy.J. S.zaprzeczył pobieraniu pieniędzy od kursantów i przekazywaniu ich innym osobom oraz składaniu propozycji zapłaty pieniędzy w zamian za „załatwienie” egzaminu. Oskarżony zaprzeczył przyjęciu pieniędzy odB. K.za pomoc w uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu, której jak podał nie kojarzy. Co więcej, wyjaśnił, że nigdy nie miał żadnych wpływów w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego wK.ani w żadnym innym. Co najwyżej mógł pomóc w ustaleniu terminu egzaminów, czasami woził kursantów doK.albo mógł pomóc w korzystaniu przez kursantów z dodatkowych jazd przed egzaminem, po to, aby łatwiej mogli zdać ten egzamin. Jak podał były to usługi płatne ale nie miało to związku z pośrednictwem w załatwieniu dla żadnego z kursantów pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy. Regułą było, że kwoty te regulowane były w Ośrodku Szkolenia-S. J.wZ., ale zdarzało się, że ktoś nie przyszedł bądź nie zdołał uregulować należności i wówczas sekretarka przedstawiała wykaz takich osób z zaległościami i prawdą jest, że nie dopuszczał tych osób do egzaminu do chwili, do której nie uregulowali tych należności. (k. 205-205)
Po przesłuchaniu świadkaB. K.oskarżony złożył dodatkowe wyjaśnienia, w których podniósł, iż do czasu egzaminuB. K., w ogóle nie kontaktowała się z nim a zdaniem oskarżonego gdyby miała mieć „załatwiony” egzamin, na pewno nawiązałaby kontakt z pytaniami, np. czy ma się tam zgłosić, z kim skontaktować, czy, co ma robić, albo, czy ktoś będzie jej podpowiadał ale takiego kontaktu z oskarżonym nie było. Co więcej, nie skontaktowała się również z nim po kolejnych egzaminach, do których przystępowała 3 razy, chociażby po to aby zapytać dlaczego nie zdała tych egzaminów skoro miała mieć „załatwione”. Ponadto, oskarżony wyjaśnił, że on nigdy nie wracał z egzaminu busem z kursantami, więc nie mogła mu wręczyć „łapówki”.O.sugerował, że świadek nie pamiętała ile płaciła w Ośrodku Szkolenia, ile za egzamin, a jedynie pamiętała o tym, że zapłaciła łapówkę. Dodatkowo oskarżony ponownie podniósł, żeB. K.w ogóle nie kojarzy, nie był jej wykładowcą ani instruktorem. Oskarżony twierdził, że przed poprzednim terminem rozprawy na jego pytanieB. K.odpowiedziała, że żadnych pieniędzy mu nie dawała, a w trakcie rozprawy utrzymywała, że pieniądze dawała. Zdaniem oskarżonego sposób zadawania pytań przez prowadzącego postępowanie przygotowawcze sugerował treść odpowiedzi świadków. Znamiennie też zdaniem oskarżonego,B. K.zeznała, dopiero po upływie 12 lat, że wręczyła mu łapówkę, tak jak gdyby wcześniej o tym nie pamiętała. Oskarżony ponownie wskazał, że brał pieniądze od kursantów, ale nie za „załatwienie” egzaminów tylko za „załatwienie” terminów egzaminów, za dodatkowe jazdy wykonane przez kursanta, za dodatkowe wykłady, na które uczęszczał, co uwidoczniał w wykazie i z tego kursantów rozliczał. W podsumowaniu wskazał, że, nigdy nie „załatwiał” żadnego egzaminu, nie miał na to żadnego wpływu, nie znał żadnego egzaminatora i nigdy nie powoływał się na jakiekolwiek znajomości. (k. 215-216)
Sąd odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonegoJ. S.. OskarżonyJ. S.nieskutecznie przekonywał, że brak znajomości egzaminatorów w(...)wK.uniemożliwiał mu „załatwienie” pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy. Oskarżony pominął w swych w wyjaśnieniach okoliczność, iż znał ówczesnego dyrektora(...)wK.P. W.. W istocie rzeczy oznacza to, że znajomość egzaminatorów była oskarżonemu obojętna, skoro mógł w tego rodzaju sprawach zwrócić się wprost do dyrektora(...), który był przecież przełożonym egzaminatorów. Na taki mechanizm przestępnego procederu wskazują zeznaniaJ. N.. Ponadto świadekT. C., stanowczo twierdził, że pośredniczył w przekazywaniu kartek z nazwiskami kursantów, którym miała być udzielona pomoc na egzaminie pomiędzyJ. S.iP. W.. Na podstawie okoliczności wskazanych przezJ. N.iT. C., które w relacjachR. M.iJ. C.znalazły swoje potwierdzenie co do funkcjonującego w(...)wK.mechanizmu załatwiania pozytywnych wyników egzaminów - ustalono, że oskarżonyJ. S.przekazywał osobiście lub za pośrednictwemT. C.i następnie kierownictwa(...)wK., część uzyskanych od kursantów pieniędzy celem zapewnienia pozytywnego wyniku egzaminu dla wskazanych kandydatów. Natomiast egzaminatorzy otrzymywali na kartkach pochodzących od dyrektora(...)P. W.dane osobowe tych kandydatów, którzy mieli uzyskać pozytywny wynik egzaminu w zamian za korzyści majątkowe lub przynajmniej ich obietnicę. O niewiarygodności wyjaśnień oskarżonego świadczą zeznaniaB. K.. W toku bezpośredniego przesłuchania tego świadka, sąd doszedł do przekonania, iż jej relacja jest zgodna z prawdą. Co do meritum wskazała ona, iżJ. S.zaproponował jej aby „przepłaciła” prawo jazdy, mówił że pomoże jej zdać prawo jazdy jeżeli „przepłaci”, chodziło o kwotę 1.000 zł, którą ostatecznie mu wręczyła. Przed Sądem oskarżony podejmował próby wykazania, że świadekB. K.nie zeznawała zgodnie z prawdą, albo myli się w oczywistych kwestiach, gdy jej zeznania były dla niego niekorzystne. Przykładem takiego zachowania oskarżonego były sugestie, że podczas przesłuchaniaB. K.sposób zadawania pytań przez prowadzącego postępowanie przygotowawcze sugerował treść odpowiedzi świadków. Sąd mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności doszedł do przekonania, że wyjaśnienia oskarżonego są niewiarygodne i należy je traktować jako wyraz przyjętej linii obrony.
Ustalając stan faktyczny sprawy sąd miał na względzie w całości wiarygodne zeznania świadkaB. K., wyjaśnienia w charakterze podejrzanych złożone przez świadków:J. N.,T. C.,R. M.,J. C.,B. M.,K. G., dowody z dokumentów w postaci: dokumentów dotyczących uzyskania prawa jazdy przezB. K., protokół przesłuchania podejrzanegoP. W., odpisy skrócony aktu zgonuP. W., odpisy wyroków, a także danych osobo-poznawczych i kartę karną.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaB. K.. Świadek niezmiennie zeznawała o warunkach przystąpienia do kursu na prawo jazdy w ośrodku szkolenia(...), uzyskaniu zaświadczenia lekarskiego, uczestnictwie w części zajęć teoretycznych, wykorzystaniu wszystkich lekcji nauki jazdy oraz niezdaniu części praktycznej egzaminu w dwóch pierwszych terminach. Zeznania świadka w tej części, znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji dotyczącej uzyskania prawa jazdy przez tego świadka.B. K.zgodnie z prawdą zeznała, przed sądem podanie jak w postępowaniu przygotowawczym, iż przeprowadziła rozmowę zJ. S., który uzależnił udzielnie pomocy na egzaminie od zapłaty kwoty 1000 złotych.B. K.przed sądem nie potrafiła sobie przypomnieć okoliczności przekazania pieniędzyJ. S., w szczególności gdzie odbyło się przekazanie pieniędzy oskarżonemu, ani też wypowiedzi oskarżonego, co jest usprawiedliwione, gdy się uwzględni znaczny, bo wieloletni upływ czasu od zdarzenia. Prawdą jest, co sąd naocznie stwierdził w toku rozprawy głównej podczas składania zeznań przezB. K., że swoje relacje przedstawiała znajdując się w stanie silnego znerwicowania, w sposób widoczny ujawniając emocje, a nawet płakała. Wspominała też o znacznym zestresowaniu, które towarzyszyło jej przy składaniu zeznań przed sadem. Niemniej, świadekB. K., po odczytaniu jej treści poprzednio złożonych zeznań, stanowczo podtrzymała swoje zeznania z postępowania przygotowawczego, w których obok okoliczności przytoczonych wyżej, podała, iżJ. S.oświadczył, że będzie musieć zapłacić mu sumę 1000 złotych, za pomoc w zdaniu obu części egzaminu. Świadek zeznała, że żadnej pomocy ze strony egzaminatora nie otrzymała w trakcie trwania tego egzaminu, który zdała za trzecim podejściem. Ponadto potwierdziła fakt przekazania oskarżonemu kwoty 1000 złotych.
Wyjaśnienia w charakterze podejrzanychJ. N.k. 118-161,T. C.k. 15-24,R. M.k. 61-66,J. C.k. 39-60,B. M.k. 67-76,K. G.k. 77-109, protokół przesłuchania podejrzanegoP. W.k. 110-116, dotyczyły ogólnie procederu o charakterze korupcyjnym i protekcyjnym który miał miejsce w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego wK., w którym to procederze uczestniczył równieżJ. S., wbrew jego wykrętnym wyjaśnieniom w tym zakresie.
Sąd dał wiarę relacjomT. C..T. C.wskazał na okoliczności, w których poznał oskarżonegoJ. S..T. C.stanowczo stwierdził, że pośredniczył w przekazywaniu pieniędzy oraz list z nazwiskami kursantów, którzy mieli uzyskać pozytywny wynik egzaminu w(...)wK., od oskarżonegoJ. S.dlaJ. K.. Świadek ten wskazał też, iż na spotkaniu wK.J. K.powiedziałJ. S., że toT. C.będzie od niego odbierał pieniądze i listy nazwisk kursantów, gdyJ. K.nie będzie mógł tego zrobić osobiście.T. C.zaznaczył, że nie był to jego pierwszy kontakt zJ. S.i opisał okoliczności, w których widział go po raz pierwszy, gdy miał zdać egzamin za inną osobę.T. C.konsekwentnie twierdził, że spotkania zJ. S.odbywały się w czwartki, zaś odebrane od niego listy nazwisk z pieniędzmi przewoził doJ.gdzie oddawał jeJ. K..T. C.zeznał, że listy kursantów, którzy mieli korzystać z pomocy egzaminatorów przekazywał trzem osobom, a wyjątkowo gdy ich nie było, wprostP. W.. Świadek wiarygodnie zeznał, żeJ. S.przekazywał listy kursantów z pieniędzmi na terminy egzaminów w kolejnym tygodniu.T. C.nie ukrywał, że osobiście pośredniczył w udzieleniu pomocy kursantom w nielegalnym zdaniu egzaminów w zamian za korzyść. Nie ma żadnych przesłanek, wskazujących na jakikolwiek interes świadka w pogrążeniu i złożeniu stronniczej relacji w stosunku do oskarżonegoJ. S..
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaJ. N.. Świadek był egzaminatorem w(...)wK.i przedstawił sposób, w jaki sam udzielał pomocy kursantom w zdaniu egzaminu na prawo jazdy w zamian za korzyści majątkowe.J. N.konsekwentnie twierdził, że cały proceder był organizowany przezP. W.bardzo dyskretnie, a egzaminatorzy musieli właśnie z nim ustalać terminy egzaminów dla osób „protegowanych” i musieli się w związku z tym dzielić uzyskiwanymi korzyściami. Świadek zaznaczył, żeP. W.miał faktyczny wpływ na przydział egzaminatorów do poszczególnych grup kursantów (co formalnie należało do obowiązków koordynatora). W sytuacji gdy świadek osobiście organizował grupę kursantów, którzy mieli zdać egzamin w zamian za korzyść majakową to ustalał termin egzaminu bezpośrednio zP. W.a potem dzielił się z nim pieniędzmi.J. N.podał, że zdarzały się sytuacje gdy toP. W.prosił go o pozytywne przeegzaminowanie konkretnych osób, choć było to sporadyczne i zwykle były to osoby zP..J. N.wskazał, że jeden raz otrzymał odP.W.listę osób do przeegzaminowania - grupę zP.w terminie przypadającym na sobotę, którzy byli kursantami z ośrodka należącego doJ. S.. RelacjaJ. N.o „ustawianiu” grup kursantów przezP. W.oraz wykorzystywania w tym względzie konkretnych egzaminatorów korespondują z zeznaniamiT. C.. Według niegoJ. S.miał ustaloną zP. W.wartość korzyści za udzielenie nielegalnej pomocy w zdaniu egzaminu i także do niego docierały kartki z nazwiskami kursantów.
Zasługują na wiarę relacjeB. M.,K. G.,R. M.iJ. C..R. M.w wyjaśnieniach złożonych w charakterze podejrzanego przyznał, iż począwszy od 2006 r. był proszony przezP. W.o udzielenie pomocy kursantom w zdaniu egzaminu raz w miesiącu lub raz na dwa miesiące. W takich sytuacjachP. W.przekazywał świadkowi kartki z nazwiskami kursantów, którym egzaminator miał udzielić pomocy. Bardzo podobne w swej wymowie były wyjaśniania złożone w charakterze podejrzanego przezJ. C., który podał, że po roku 2005 ugiął się pod naciskiemP. W.i zdecydował się „nie przeszkadzać”, a jeśli to będzie możliwe to pomagać kursantom w uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu, za co otrzymywał odP. W.około dwustu złotych za egzaminowaną osobę. Obaj zgodnie zeznali, że kartki z nazwiskami kursantów, którym mieli udzielić pomocy otrzymywali również odJ. M.aJ. C.podał, że przekazywali mu je również nieznani mu mężczyźni po uprzedniej wiadomości telefonicznej odP. W.. Obaj świadkowie zgodnie przyznawali, że otrzymywali gratyfikacje za udzielnie pomocy na egzaminie. RelacjeR. M.iJ. C.są spójne z zeznaniamiT. C.orazJ. N..T. C.w swoim zeznaniu wskazał osoby, którym przekazywał kartki z nazwiskami osób, którym pomoc na egzaminie miała być udzielona i obokP. W.wymienił równieżJ. M.. NatomiastJ. N.kategorycznie stwierdził, żeP. W.sam „ustawiał” grupy kursantów, którym miała być udzielana pomoc na egzaminie i w tym celu wykorzystywał egzaminatorów pośród, których był takżeR. M..
P. W.w swoich wyjaśnieniach zawartych w protokołach przesłuchania w charakterze podejrzanego zaprzeczał przyjmowaniu jakichkolwiek korzyści materialnych za pozytywne wyniki egzaminów, przekazywaniu nazwisk kursantów i zlecaniu egzaminatorom prowadzenie egzaminów tak by kursanci je zaliczali bez względu na umiejętności. Zaprzeczał również wydawaniu poleceń pozostawiania wolnych miejsc tak by możliwe było dopisywanie kursantów na termin egzaminu oraz wydawania poleceń koordynatorom w sprawie wyznaczenie egzaminatorów. WyjaśnieniaP. W.w przytoczonej części nie wytrzymują krytyki w świetle zeznańJ. N.,J. C.iR. M.oraz zeznańT. C., którzy jednoznacznie wskazywali na wiodącą rolęP. W.w „ustawianiu” egzaminów. Zeznania świadkówJ. N.,J. C.iR. M.przekonują, żeP. W.miał decydujący wpływ na realizowanie procederu uzyskiwania nielegalnych korzyści majątkowych w zamian za pozytywne wyniki egzaminów i albo osobiście wskazywał, którzy kursanci mają zdać egzamin bez względu na umiejętności i w tych wypadkach wpływał na obsadę egzaminatorów oraz dzielił się korzyścią, albo też dopuszczał do organizowania i przeprowadzania egzaminu w taki sam sposób przez egzaminatora (tak w wypadkuJ. N.) i w zamian uzyskiwał część korzyści.
Wszystkie zgromadzone w sprawie dokumenty Sąd uznał za wiarygodne. Nie budziły one wątpliwości, co do ich autentyczności, ponadto nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Sąd przeprowadził również dowód z aktu zgonuP. W..
Sąd zważył co następuje:
OskarżonyJ. S.w okresie od nieustalonego dnia marca 2005 roku do 24 maja 2005 roku wZ., powołując się wobecB. K.na wpływy w instytucji samorządowej, tj. Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego wK., podjął się pośrednictwa w załatwieniu dla wymienionej pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy kat. B w zamian za korzyść majątkową uzyskaną w kwocie 1.000 zł.
Tym samym zachowaniem swoim w pełni wyczerpał znamiona przestępstwa stypizowanego wart.230§1 kk.
W oparciu m.in. o depozycje ówczesnych egzaminatorów:J. N.,K. G.,B. M.,J. C.iR. M.ustalono, że począwszy od roku 2004 w(...)wK.i jego ośrodkach terenowych funkcjonował proceder korupcyjny, w którym brały udział osoby podejmujące się pośrednictwa w załatwieniu pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy w zamian za korzyść majątkową, będący zazwyczaj instruktorami lub osobami związanymi ze szkołami nauki jazdy, a także egzaminatorzy powołanego ośrodka oraz jego kierownictwo. Załatwianie egzaminów na prawo jazdy w(...)wK.przebiegało zasadniczo dwutorowo. Osoba pośrednicząca w załatwieniu prawa jazdy przekazywała kierownictwu(...)część uzyskanych od kandydatów pieniędzy, celem załatwienia pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy. Następnie poszczególni egzaminatorzy otrzymywali na kartkach pochodzących od dyrektoraP. W.dane osobowe tych osób, które miały uzyskać pozytywny wynik egzaminu w zamian za korzyści majątkowe lub przynajmniej ich obietnicę.
W oparciu o relacjeJ. N.iT. C., które w relacjachR. M.iJ. C.znalazły swoje potwierdzenie co do funkcjonującego w(...)wK.mechanizmu załatwiania pozytywnych wyników egzaminów - ustalono, żeJ. S.przekazywał osobiście lub za pośrednictwemT. C.i następnie kierownictwa(...)wK., cześć uzyskanych od kursantów pieniędzy celem zapewnienia pozytywnego wyniku egzaminu dla wskazanych kandydatów. Natomiast egzaminatorzy otrzymywali na kartkach pochodzących od dyrektora(...)P. W.dane osobowe tych kandydatów, którzy mieli uzyskać pozytywny wynik egzaminu w zamian za korzyści majątkowe lub przynajmniej ich obietnicę.
Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 26 lutego 2016 roku sygn. akt II K 392/14, mocą któregoJ. S.został uznany winnym szeregu czynów polegających na płatnej protekcji oraz pomocnictwie do udzielenia korzyści majątkowej egzaminatorowi(...)wK.w związku z załatwianiem pozytywnych wyników egzaminów na prawo jazdy dla szeregu osób, tj. przest. zart. 230 § 1 k.k.iart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 229 § 3 k.k.
Jak wynika z zeznań świadkaB. K., w trakcie zajęć teoretycznych w miesiącu marcu 2005 roku,J. S., powołując się na znajomości w(...)wK., zaproponowałB. K., w zamian za 1000 zł, pomoc w załatwieniu pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy, zapewniając jednocześnie, że dzięki temu zda zarówno część teoretyczną jak i praktyczną.
Znamię występku zart. 230 § 1 k.k.dopuszcza po nowelizacji wskazanego przepisu z 2003 roku przyjęcie, że wpływy, o których mowa w tym przepisie, dotyczą zarówno wpływów własnych (powołującego się) jak i wpływów wywieranych za pośrednictwem innych osób.
Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego wK.był i jest obecnie samorządową osobą prawną w rozumnemuart. 116 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, która, w zależności od czasu jej utworzenia pomiędzy rokiem 1997 a 20 czerwca 2005 r mogła być powołana przez kolejno przez wojewodę, zarząd województwa, względnie zarząd województwa w uzgodnieniu z odpowiednim ministrem do spraw transportu. Niezależnie jednak od daty powołania tej jednostki i posiadania osobowości prawnej po 20 czerwca 2005 r. działalność tej jednostki była poddana kontroli samorządu, w tym czasie, zarządowi województwa stosownie do ówczesnego brzmieniaart. 120 ust 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Zatem(...)wK.w czasie, gdy oskarżonyJ. S.dopuścił się zarzuconego mu czynu, był instytucja samorządową.
Jak już wspomniano jedynym warunkiem podjęcia się pośrednictwa w załatwieniu pozytywnych wyników egzaminów w(...)wK.było uiszczenie odpowiedniej, indywidualnie określonej z każdym kursantem kwoty pieniężnej. ZeznaniaB. K.nie pozostawiają wątpliwości, że ustalona kwota korzyści została oskarżonemu faktycznie przekazana, przy czym nie ma znaczenia czy suma ta została przekazana przed egzaminami czy też po zakończeniu egzaminu na prawo jazdy w(...)wK.. Niemniej trzeba zaznaczyć, że przekazanie korzyści było poprzedzone obietnicą udzielenia korzyści, którą oskarżonyJ. S.przyjął odB. K..
Nie ma wątpliwości, że kwota przekazana oskarżonemuJ. S.stanowiła korzyść majątkową. Suma wyrażona w pieniądzu, z góry ustalona stanowiła przysporzenie majątkowe dla oskarżonego, niezależnie od jej wysokości i dalszego postąpienia z tymi pieniędzmi. Uznać należy nadto, że w stanowiącym przedmiot rozpoznania przypadku motywem działania oskarżonego było uzyskanie w zamian za pośrednictwo korzyści majątkowej. Niewątpliwym jest zatem, że działanie pośrednika cechowało się zamiarem bezpośrednim w odniesieniu do wszystkich przedmiotowych elementów znamion typu czynu zabronionego opisanego wart. 230 § 1 k.k.
J. S.utwierdzałB. K.w przekonaniu o wpływach w(...)wK.oraz powoływał się na tego rodzaju wpływy. Jednocześnie zapewniał ją jako kursantkę, że w zamian za korzyść majątkową, jest gotowy pośredniczyć w uzyskaniu pozytywnego dla niej wyniku egzaminu.
OskarżonyJ. S.wiedział, że przyjęcie korzyści, której celem jest załatwienie sprawy pozytywnego wyniku egzaminu jest działaniem nielegalnym. Miał również świadomość, że bezprawne jest odwołanie się do wpływów w(...)wK.. W konsekwencji należy uznać popełniony przez niego czyn za zawiniony.
Trzeba zaznaczyć, że z zeznańB. K.wynika, iż jej egzamin na prawo jazdy obył się bez jakiejkolwiek ingerencji - pomocy ze strony egzaminatora. Jeżeli się uwzględni sposób realizacji procederu uzyskiwania pozytywnych wyników egzaminów relacjonowany przezJ. N.iT. C., który wymagał czasu, a przy tym wskazywany przezJ. N.brak bezpośredniego kontaktu pomiędzy oskarżonymJ. S.a egzaminatorami, to nie ma żadnego dowodu, iż oskarżony w tym konkretnym wypadku ułatwiłB. K.przekazanie korzyści majątkowej egzaminatorowi w zamian za uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu. Świadek stwierdziła, że w czasie egzaminu nie uzyskała pomocy ze strony egzaminatora. Skoro uprzednio dwukrotnie nie zdała egzaminu i nie można ustalić, że otrzymała jakąkolwiek pomoc od egzaminatora, to nie sposób uznać, że do nielegalnego pośrednictwa doszło. W oparciu o uzyskany materiał dowodowy nie sposób zatem wykazać, że oskarżony doprowadził do takiego stanu rzeczy, że udzielenie przezB. K.korzyści majątkowej finalnie egzaminatorowi w związku z pełnioną przez niego funkcją stało się łatwiejsze. Z tych samych względów brak jest również podstaw do wywiedzenia, że działając w zamiarze udzielenia pomocnictwa do przestępstwa zart. 229 k.k., oskarżony podjął takie czynności, że swoim zachowaniem bezpośrednio zmierzał do ułatwienia udzielenia korzyści majątkowej finalnie egzaminatorowi, które jednak nie nastąpiło.
Co do wymiaru kary:
Czyn przypisany oskarżonemuJ. S.cechuje duży stopień winy i społecznej szkodliwości. Oskarżony w czasie popełnienia przypisanemu mu czynu dysponował odpowiednią wiedzą i doświadczeniem, gdy idzie o warunki egzaminowania osób ubiegających się o uzyskanie prawa jazdy. Dotyczy to w szczególności oskarżonegoJ. S., który firmował ośrodek szkolenia kierowców(...). Fakt konieczności posiadania odpowiednich umiejętności przez osoby odbywające kurs prawa jazdy, warunkujących możliwość uzyskania prawa jazdy, nadto zakaz przyjmowania korzyści majątkowych i odwoływania się do możliwości załatwienia konkretnej sprawy jak niedopuszczalność udzielania korzyści osobom pełniącym funkcje publiczne w zamian za złamanie przepisów prawa z pewnością należą do norm znanych oskarżonemu, skoro na co dzień stykał się z kwestiami organizacji egzaminu i funkcjonowania ośrodków ruchu drogowego. Wobec tego można było od oskarżonego oczekiwać, że będzie te normy respektować. Oskarżony kierował się niską pobudką, polegającą na działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działał w sposób przemyślany, według z góry określonego schematu. Oskarżonego obciąża działanie z zamiarem bezpośrednim. Nie można pominąć, że rolą oskarżonego było odpowiednie wyszkolenie kursantów, tak aby posiedli umiejętności prowadzenia pojazdów, a tym czasemJ. S.najwyraźniej skupiał się nie na szkoleniu a na nielegalnym „załatwianiu” wyników egzaminów.
Sąd wymierzył oskarżonemuJ. S.za przestępstwo płatnej protekcji polegające na przyjęciu korzyści odB. K.w zamian za podjęcie się załatwienia sprawy w instytucji samorządowej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 50 stawek dziennych grzywny po 30 złotych każda.
W przekonaniu sądu kara pozbawienia wolności wymierzonaJ. S.odpowiada stopniowi winy oraz jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości jego czynu. Kara ta jest odpowiednio dolegliwa i uwzględniają przemyślany sposób działania oraz odpowiednio piętnuje naganną motywację, polegającą na działaniu prowadzącym do osiągnięcia korzyści majątkowej. Orzeczona oskarżonemu kara pozbawienia wolności w ocenie sądu uwzględnia w odpowiednim stopniu ujemne następstwa wynikające z jednej strony z niedostatków szkolenia kursantów a jednocześnie stworzenia dla nich warunków do uzyskania prawa jazdy mimo braku wystarczających umiejętności. Sąd przy wymiarze kary grzywny miał na uwadze wysokość dochodów oskarżonego oraz jego możliwości majątkowe. Wymierzona kara grzywny miała na celu uświadomienie oskarżonemu nieopłacalność popełniania przestępstw.
Sąd doszedł do przekonania, iż osiągniecie zapobiegawczego i wychowawczego celu kary jest możliwe bez osadzania oskarżonego w zakładzie karnym. Sąd zdecydował o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobecJ. S.na okres 1 roku próby. Oskarżony w czasie popełnienia zarzuconego mu czynu nie był karany.J. S.ma obecnie ponad sześćdziesiąt lat, jest emerytem i cierpi na poważne schorzenia kardiologiczne. W końcu nie można nie zauważyć, że od czasu popełnienia przypisanego mu przestępstwa upłynął już okres niemal 13 lat. Wszystkie te okoliczności przekonują, że w odniesieniu do oskarżonegoJ. S.zachodzi pozytywna prognoza co do jego zachowania w przyszłości.
Ponadto, wobec zastosowania dobrodziejstwa w postaci warunkowego zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, Sąd na mocyart. 72 § 1 pkt. 1 kkzobowiązał oskarżonego do informowania Sądu o przebiegu okresu próby.
Natomiast na podstawieart. 45§1 kkorzeczono oskarżonemu przepadek osiągniętej korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 1000 złotych.
Sąd zasądził od oskarżonego koszty postępowania w kwocie 490 złotych w tym kwotę 420 złotych opłaty sądowej. Sąd nie dopatrzył się okoliczności nakazujących zwolnienie oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych.