Sąd Okręgowy w Koninie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 528/17
Data wyroku: 2018-03-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Podstawa prawna: art.579kpc, art.514 kpc

Sygnatura akt I 1Ca 528/17

POSTANOWIENIE
K., dnia 09-03-2018 r.
Sąd Okręgowy w Koninie, I Wydział Cywilny

po rozpoznaniu w dniu 09-03-2018 r. w Koninie
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. J.
przy udzialeT. S.
o ustalenie kontaktów z małoletnią
na skutek apelacji uczestnika
od postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie     
z dnia 29 sierpnia 2017r. sygn. akt IIINsm 495/17
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koninie pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

    Aleksandra Bolczyk Iwona Przyłębska-Grzybowska Jolanta Tembłowska

I1 Ca 528/17

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017r. wydanym w sprawie o sygn. III Nsm 495/17 Sąd Rejonowy w Koninie na podstawieart. 1481§ 2w zw. zart. 13 § 2 kpcdopuścił dowód z dokumentów złożonych przez uczestników przy pismach procesowych oraz z oświadczeń złożonych przez uczestników , przeprowadził dowód z akt Sądu Rejonowego w Koninie sygn. III Nsm 83/17, w tym wszystkich zawartych tam dokumentów oraz zeznań uczestników , ustalił kontaktyT. S.z jego córką, małoletniąJ. S.,ur. (...)w następujący sposób:

a
w każdą I oraz III sobotę miesiąca w godzinach od 15.00 do godz. 18.00;

b
w każdą II oraz IV niedzielę miesiąca w godzinach od 15.00 do godz. 18.00;

c
w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia lat nieparzystych w godzinach od 15.00 do godz. 18.00;

d
pierwszy dzieńŚ.Wielkanocnych lat nieparzystych w godzinach od 15.00 do godz. 18.00;

e
w drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia lat parzystych w godzinach od 15.00 do godz. 18.00;

f
w drugi dzieńŚ.Wielkanocnych lat parzystych w godzinach od 15.00 do godz. 18.00;

a
wszystkie wyżej ustalone kontakty odbywać się będą w miejscu zamieszkania matki dzieckaJ. J., z prawem zabrania dziecka na wspólny spacer, o ile matka dziecka wyrazi na to zgodę. W kolejnym punkcie postanowienia Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku uczestnika o zabezpieczenie i orzekł o kosztach postępowania .

Sąd Rejonowy ustalił , żeJ. S.,ur. (...)pochodzi z nieformalnegozwiązku (...)orazT. S.. Uczestnicy mieszkają osobno - małoletnia zamieszkuje wraz z matką wK..
Małoletnia jest 10 miesięcznym niemowlęciem, nadal karmiona jest piersią, ma ustalony cykl dnia, podzielony na czas snu oraz czas zabawy.
Sąd Rejonowy wskazał ,że zgodnie zart. 1481§ 1 kpcsąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów (…) sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Powyższy przepis stosuje się odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym na podstawieart. 13 § 2 kpc.
Sąd Rejonowy nie przeprowadził dowodu z przesłuchania uczestników, gdyż żaden z nich, reprezentowany przez zawodowych pełnomocników , nie wnioskował o przeprowadzenie wskazanego dowodu, nadto uznał dowód z akt III Nsm 83/17 za wystarczający.
Sąd Rejonowy ustalił kontakty uczestnika z małoletnią w sposób pozwalający , jego zdaniem , na najbardziej efektywne spędzenie czasu z małoletnią, w przerwie pomiędzy południową drzemką a wieczornym przygotowywaniem małoletniej do snu tj. pomiędzy godziną 15.00 a 18.00, którego harmonogram został szczegółowo wymieniony w pkt 3 postanowienia.
Wobec merytorycznego rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym sąd I instancji umorzył postępowanie w zakresie wniosku uczestnika o zabezpieczenie, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik zaskarżając je w całości i zarzucając :
1.naruszenieart. 514 kpc. w zw. zart. 579 kpc. poprzez wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym bez przeprowadzenia rozprawy mimo , iż wskazany przepis bezpośrednio stawia taki wymóg , co w konsekwencji skutkowało nieważnością nin. postępowania .
2.naruszenieart. 7561kpc. w zw. zart. 755 §1 pkt. 4 kpc. poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie umorzenia wniosku uczestnika o zabezpieczenie na posiedzeniu niejawnym pomimo , iż nie zachodził przypadek nieciepiący zwłoki , a zatem Sąd był zobowiązany do wyznaczenia rozprawy przed rozstrzygnięciem tego wniosku w celu przesłuchania stron postępowania ,
3.mające wpływ na treść zapadłego orzeczenia naruszenie przepisów postępowania w postaciart. 233§1 kpc. poprzez nieprawidłowa ocenę materiału dowodowego skutkującego niewłaściwym i sprzecznymi z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ustaleniami ,
4.naruszenie przepisów prawa materialnegoart. 109 kro.w zw. zart. 1136kro. poprzez wydanie postanowienia będącego oczywiście sprzecznym z dobrem uniemożliwiając mu tym samym budowanie prawidłowej więzi z własnym ojcem , który posiada predyspozycje wychowawcze oraz warunki osobiste ku temu , aby we właściwy sposób zajmować się dzieckiem poza miejscem jego zamieszkania i bez obecności matki .
W oparciu o powyższe zarzuty uczestnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koninie , zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postepowania przed Sądem II instancji , w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych .
W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania wg. norm przepisanych .
Sąd Okręgowy zważył , co następuje :
Apelacja wywiedziona przez uczestnika okazała się być celowa i skutkowała wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym .
Abstrahując od stricte merytorycznej zawartości zaskarżonego postanowienia i zarzutów apelacji , które koncentrują się na tej jego części, zasadnicze znaczenie mają wyeksponowane w apelacji zarzuty naruszenia przepisów traktujących o obowiązku rozpoznania przedmiotowej sprawy po przeprowadzeniu rozprawy tj.art. 579 kpc.
Zgodnie zart. 579 kpc. postanowienia w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenie albo zakazanie kontaktów z dzieckiem mogą być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy(por. także postanowienie Sądu Najwyższego- Izba (...)dnia 15 października 1970 r. III CRN 275/70 opubl.L.) .
Regulacja powyższa stanowi wyjątek od reguły wyrażonej w przepisieart. 578 kpc. W sprawach z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi, tak jak w niniejszej , stosuje się przepisart. 514 § 2 kpc., zgodnie z którym sąd może, bez wzywania zainteresowanych do udziału w sprawie, oddalić wniosek na posiedzeniu niejawnym, jeżeli z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawcy.
Wydanie postanowienia bez rozprawy, a zatem z naruszeniem komentowanego przepisu, w przypadku wniesienia apelacji skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bowiem wydanie postanowienia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, zgodnie z procedurą na rozprawie (Komentarz do art. 579 kpc. pod red. A. Zielińskiego 2017, Komentarz do kpc . pod red. E. Marszałkowskiej -Krześ 2018, wyd. 21, Legalis ) . Przepisart. 1481kpc., który wszedł w życie z dniem 8 września 2016 r. i na którym oparł się sąd I instancji procedując w nin. sprawie , wprowadził wyjątek od zasady jawności wyrażonej wart. 45 ust. 1 Konstytucji RPorazart. 9 kpc., ograniczając zasadę kontradyktoryjności na rzecz zasady szybkości wyrażonej wart. 6 kpc. Przepis ten jednak nie uchylił przepisuart. 579 kpc. i jego zastosowanie (art. 1481kpc. ) w pewnych kategoriach spraw jest wykluczone .
Nie kwestionując faktu znacznej liczby spraw z udziałem uczestników prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Koninie w stosunkowo krótkim okresie czasu i możliwości wykorzystania dla potrzeb rozpoznania nin. sprawy materiału dowodowego zebranego w innej - o ustalenie miejsca pobytu małoletniej (I. N.83/17) - nie można tłumaczyć wadliwości postępowania związanego z jej rozpoznaniem w całości na posiedzeniu niejawnym , wbrew wyraźnej dyspozycji przepisuart. 579 kpc. Trzeba przy tym wskazać na ograniczoną jednak przydatność materiału zebranego w sprawie o innym jednak przedmiocie, w którym uwaga Sądu koncentruje się badaniu innych niż w przedmiotowej sprawie przesłanek .
Już tylko ta okoliczność powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w oparciu o treśćart. 386§4 kpc. w zw. zart. 13 §2 kpc.
Należy również wskazać , że okoliczności nin. sprawy , stopień zantagonizowania rodziców małoletniej , trudności w ich wzajemnych relacjach, nakładały na sąd opiekuńczy określone obowiązki , dla zrealizowania których niezbędne jest , w ocenie Sądu odwoławczego, zaangażowanie czasu , czynności mediacyjne ze strony sądu , o których traktuje przepisart.10 kpc. , podjęcie chociaż próby wypracowania w drodze zabezpieczenia kontaktów i form współpracy rodzicielskiej , po to, aby przyjrzeć się , jak kontakty te są realizowane , jak funkcjonują , czy są satysfakcjonujące dla dziecka i rodziców , czy powodują eskalacje ich konfliktu czy też jego wyciszenie. Dopiero ta wiedza , poza prowadzonym postępowaniem dowodowym , pozwoli na optymalne ustalenie kontaktów pomiędzy małoletnią a jej ojcem .
Należy przy tym zauważyć , na co również powołuje się apelujący zarzucając – słusznie - naruszenieart. 7561kpc. ,że zgodnie z tym przepisem zabezpieczenie w sprawie pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z nimi sąd orzeka po przeprowadzeniu rozprawy chyba, że chodzi o przypadek niecierpiący zwłoki . Charakter tych spraw oraz uwzględnianie dobra dziecka wymaga wyznaczenia rozprawy przed rozstrzygnięciem wniosku o udzielenie zabezpieczenia, w celu przesłuchania stron postępowania. Jedynym odstępstwem od obowiązku wyznaczenia rozprawy przez sąd w sprawach dotyczących pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem może być sytuacja , gdy istnieje zagrożenie dobra dziecka.
Jolanta Tembłowska Iwona Przyłębska Grzybowska Aleksandra Bolczyk