Sąd Rejonowy Wrocław Fabryczna we Wrocławiu
XI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XI C 614/17
Data wyroku: 2018-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Wojnar
Słowa kluczowe: Przedawnienie
Podstawa prawna: 160a ustawa o szkolnictwie wyższym

Sygnatura akt XI C 614/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
W., dnia 11 stycznia 2018 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu XI Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Wojciech Wojnar
Protokolant: Agnieszka Peregudów
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. weW.
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.
przeciwkoA. K.
o zapłatę
oddala powództwo.

UZASADNIENIE
Na podstawie przeprowadzonych dowodów Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wyższa Szkoła (...)weW.(dalej(...)) jest uczelnią niepubliczną, wpisaną do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Naukii Szkolnictwa Wyższego. Uczelnia ta jest uprawniona do prowadzenia studiów między innymi na kierunku „finanse i bankowość”
Funkcjonowanie uczelni –Wyższej Szkoły (...)weW.reguluje między innymi jej statut, który stanowi, że nauka w uczelni jest płatna. Prawa i obowiązki studentów określone są w ustawie, statucie i regulaminie studiów oraz w pisemnej umowie wraz z regulaminem opłat za naukę uchwalanym przez konwent. Zgodnie z Regulaminem Studiów rok akademicki rozpoczyna się nie później niż 1 października i trwa nie dłużej niż do 30 września następnego roku. Kształcenie w uczelni podzielone jest na sześć semestrów (§ 9). Rok akademicki dzieli się na semestry zimowy i letni.
Wysokość opłat na dany rok akademicki ustala Konwent(...)w załączniku do Regulaminu opłat na studiach I stopnia(...)weW.. Zgodnie z tym regulaminem czesne za naukę może być wnoszonew 12 miesięcznych ratach, w 10 miesięcznych ratach, w 9 miesięcznych ratach, w 2 ratach semestralnych,w 1 racie rocznej. Czesne na I i II roku studiów wnoszone jest w 10 ratach.
Student, który opłacił czesne za semestr lub rok z góry w przypadku rezygnacji ze studiów, udzielenia zgody na urlop od zajęć bądź skreślenia z listy studentów, na wniosek studenta, otrzyma zwrot części opłaty wniesionej z góry wyłącznie za okres niewykorzystany liczony od dnia podjęcia decyzji Dziekana w przedmiotowej sprawie. Student skreślony z listy studentów jest zobowiązany wnieść opłaty za naukę liczone do dnia wydania decyzji Dziekana.
Zgodnie z harmonogramem wnoszenia czesnego w systemie 12 rat, termin wniesienia opłaty był następujący:
I rata do dnia 30 września 2006 r.
II rata do dnia 31 października 2006 r.
III rata do dnia 30 listopada 2006 r.
IV rata do dnia 31 grudnia 2006 r.
V rata do dnia 31 stycznia 2007 r.
VI rata do dnia 28 lutego 2007 r.
VII rata do dnia 31 marca 2007 r.
VIII rata do dnia 30 kwietnia 2007 r.
IX rata do dnia 31 maja 2007 r.
X rata do 30 czerwca 2007 r.
XI rata do 31 lipca 2007 r.
XII rata do 31 sierpnia 2007 r.
Zgodnie ze regulaminem studiów student może ubiegać się o zmianę systemu studiów.
(dowód:  -  odpis z Rejestru Uczelni Niepublicznych iZwiązków (...), k.22-23;
- Statut(...)weW., k.13-20;
-  Regulamin opłat, k.33-36; )
W marcu 2006 r.A. K.została przyjęta na 1 rok studiów na kierunek finansei bankowość w trybie stacjonarnym w roku 2005/2006.
(dowód: - kwestionariusz osobowy, k. 24;
- wniosek, k. 25;
- protokół komisji rekrutacyjnej wraz z potwierdzeniem odbioru, k. 26-27;
- karta egzaminacyjna, k. 29)
Pismem z dnia 10 listopada 2006 r.A. K.wniosła o zmianę trybu studiów ze stacjonarnego na niestacjonarny weekendowy, na co otrzymała zgodę.
(dowód:  - wniosek, k. 28)
A. K.opłacała czesne do października 2006 r. Za listopad 2006 r. nie zapłaciła kwoty 90 zł, za grudzień 2006 r. i styczeń 2007 r. nie zapłaciła kwoty po 270 zł za każdy z tych miesięcy, a za lutyi marzec 2007 r. nie zapłaciła po 375 zł.
(dowód:  - lista płatności i wpłat, k. 33)
Decyzją Dziekana z dnia 12 kwietnia 2007 r.A. K.została skreślona z listy studentówz powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, tj. z tytułu czesnego w łącznej wysokości 1380 zł.
(dowód:  - decyzja dziekana, k. 37)
Na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 26 września 2012 r.(...)przeniosła na rzecz(...) sp. z o.o.wW.wierzytelność przysługującą jej wobecA. K.w kwocie 1380 zł. Wraz z wierzytelnością(...) Szkoła WyższaweW.przeniosła na stronę powodową wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
(dowód:   - umowa sprzedaży wierzytelności wraz z wyciągiem z załącznika, k. 38-39)
Pismem z dnia 30 października 2012 r. wysłanym listem poleconym,(...) Sp. z o.o.wezwałaA. K.do zapłaty kwoty 2363,63 zł tytułem nieopłaconego czesnego wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wymagalności każdej ze wskazanych rat.
(dowód:   - wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania, k. 40-41)
Powyższe ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Strona powodowa domagała się od pozwanej zapłaty należności z tytułu nieopłaconych rat czesnego za pobieranie przez pozwaną nauki wWyższej Szkole (...)weW..
Pozwana podniosła zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia; w ocenie pozwanej uległo ono przedawnieniu z upływem 3 lat licząc od daty wymagalności.
W sprawie bezspornym pozostawało, że pozwana zawarła z(...)weW.umowę,którą zakwalifikować należało stosowanie doart. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawoo szkolnictwie wyższym.
Pozwana nie negowała zawarcia powyższej umowy i jej warunków, w tym sposobu regulowania opłat i ich wysokości. Nie kwestionowała ona również legitymacji strony powodowej, która wynika zart. 509 k.c.i umowy sprzedaży wierzytelności. Zakwestionowała ona jedynie skierowane względem niej roszczenie, podnosząc zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia.
Wobec bezsporności legitymacji czynnej, istnienia roszczenia dochodzonego pozwem i jego wysokości do rozważenia pozostał zarzut zgłoszony przez pozwaną, a dotyczący przedawnienia dochodzonego roszczenia. Tym samym należało ustalić rodzaj stosunku prawnego łączącego poprzednika prawnego strony powodowej z pozwaną oraz czy roszczenie strony powodowej uległo przedawnieniu czy też było nieprzedawnione na dzień wniesienia pozwu tj. 25 listopada 2016 r.
Kwestia przedawnienia roszczeń wynikających z umów o warunkach odpłatności za studia była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, nie była bowiem ona uregulowanaw przepisach prawa. Ostatecznie sam ustawodawca usankcjonował trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń z umów w sprawie odpłatności za studia. Z dniem 1 października 2014 r. weszła w życie ustawaz dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (dalej „ustawa nowelizująca"), mocą której wustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższymdodanoart. 160a. Zgodnie z tym przepisem, warunki pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów, o których mowa wart. 98 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, oraz opłat za usługi edukacyjne, przewidzianych wart. 99 ust. 1 pkt 1-6 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, a także wysokość tych opłat, określa umowa między uczelnią a studentem lub osobą przyjętą na studia, zawartaw formie pisemnej pod rygorem nieważności. Stosownie doust. 7omawianego przepisu, roszczenia wynikające z tych umów przedawniają się w terminie trzech lat. Ponadto w art. 32 ustawy nowelizującej przewidziano, że do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, o których mowa wart. 99 ust. 1prawo o szkolnictwie wyższym zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje sięart. 160a ust. 7prawo o szkolnictwie wyższym. Zagadnienie odpłatności za studia stało się również przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 21 października 2015 r. (III CZP 67/15 LEX nr 1814298) stwierdził, że do przedawnienia roszczenia o opłatę za studia określoną w umowie zawartej na podstawieart. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 rokuPrawoo szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 października 2009 roku, w okresie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zmianieustawy Prawo o szkolnictwie wyższymoraz niektórych innych ustaw, miał zastosowanie dziesięcioletni termin przewidziany wart. 118 kc.Uchwała Sądu Najwyższego winna być niewątpliwie przedmiotem analizy w całości, istotnym jest tym samym uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego. Uchwała Sądu Najwyższego była następstwem pytania, czy do przedawnienia roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za studia, wynikającego z umowyo warunkach odpłatności za studia, o której mowa w art. 160 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym 1 października 2009 r., zawartej przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw, wymagalnego przed 1 października 2014 r., ma zastosowanieart. 751 pkt 1albo 2kodeksu cywilnego, czyart. 118 kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, brak zastosowaniaart. 751 kc, jako właściwy wskazując przepisart. 118 kcdla ustalenia okresu przedawnienia. Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy dwukrotnie podkreślił znaczenie normy intertemporalnej zawartej w art. 32 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym nowy przepisart. 160a ust. 7przewidujący termin trzyletni dla roszczeńo opłatę za studia, stosuje się do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a więc przed dniem 1 października 2014 r. Zauważyć też trzeba, iż w uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd Najwyższy przyjął, że opłata za studia (czesne) nie jest świadczeniem okresowym w rozumieniuart. 118 k.c.i ta okoliczność stanowiła podstawę do uznania, że do przedawnienia roszczenia o zapłatę takiego świadczenia znajduje zastosowanie ogólny, dziesięcioletni termin przedawnienia.
Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, poglądu przedmiotowego nie sposób podzielić. Z uzasadnienia ww. uchwały nie wynika, aby Sąd Najwyższy dokonywał szczegółowej analizy zagadnienia – z uwzględnieniem stanu faktycznego w sprawie – pod kątem okresowego charakteru roszczenia obejmującego należności z tytułu czesnego, do którego uiszczenia zobowiązany był student.W związku z tym nie można przyjąć, aby warunki umowy, jaka została zawarta przez pozwanąz pierwotnym wierzycielem, poprzez złożenie wniosku o przyjęcie na studia i przyjęcie na studia, były analogiczne do tych, jakie zaistniały w stanie faktycznym sprawy, na tle, której wydana została przedmiotowa uchwała Sądu Najwyższego.
Sąd, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, treść obowiązujących regulaminów, stanął na stanowisku, iż zapłata czesnego stanowiła świadczenie o charakterze okresowym, uzasadniając tym samym zastosowanie trzyletniego okresu przedawnienia do umowy, z której strona powodowa wywodzi swoje roszczenie (art. 118 kc). Na potrzeby wykładniart. 118 k.c.należy przyjąć, że roszczenieo świadczenie okresowe musi charakteryzować się następującymi cechami: przedmiotem świadczenia muszą być pieniądze lub rzeczy oznaczone rodzajowo, w ramach jednego i tego samego stosunku prawnego dłużnik ma spełnić wiele świadczeń jednorazowych, spełnienie tych świadczeń następuje w określonych regularnych odstępach czasu, świadczenia te nie składają się na pewną z góry określoną całość (Jedliński Adam, Komentarz do art. 118 Kodeksu cywilnego [w: Kidyba Andrzej (red.), Gawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Jedliński Adam, Kopaczyńska-Pieczniak Katarzyna, Niezbecka Elżbieta, Sokołowski Tomasz;  Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna; WKP, 2012).
W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie wszystkie te okoliczności zaistniały, gdyż wskazują na to postanowienia regulaminu studiów i opłat. Studia pozwanej miały trwać 3 lata, jednakże opłata nie stanowi opłaty jednorazowej, uiszczanej przy rozpoczęciu studiów (czy też ewentualnie rozłożonej na raty). W takiej sytuacji byłaby ona niezależna od ilości lat pobierania nauki. Przeciwnie, z regulaminu opłat wynika,że pozwana miała płacić osobną opłatę za każdy rok studiów. Z powyższym koreluje również treść żądania strony powodowej, która nie domaga się czesnego za cały okres studiów, a jedynie opłaty za okres zalegania przez pozwaną z opłatami. Tak sformułowane żądanie potwierdza niezależny byt czesnego, świadczącyo jego okresowym charakterze. Z postanowień regulaminu wynika, iż czesne jest należnością roczną,która może być wnoszona jednorazowo za dany rok, semestralnie lub miesięcznie. Z powyższego wynika,iż wysokość opłat ustalana jest na dany rok studiów, a obowiązek opłaty czesnego aktualizuje sięz rozpoczęciem kolejnego roku akademickiego. Wobec powyższego ma ona charakter cykliczny, a czas stanowi istotny czynnik wpływający na obowiązek świadczenia. Potwierdza to i zapis §4 Regulaminu opłat, przewidujący możliwość zwrotu czesnego w przypadku rezygnacji ze stuków, co następuje proporcjonalnie do okresu, za który student nie korzystał z nauki. Zauważyć też trzeba, iż inaczej kształtuje się wysokość opłat w przypadku powtarzania roku, płacą oni bowiem czesne w wysokości określonej dla rocznika, na którym obecnie studiują (§2 Regulaminu opłat). Nie można, więc uznać, iż wysokość czesnego za cały czas nauki jest z góry znaną wielkością, bowiem modyfikacje jego wysokości mogą wynikaćz różnorodnych okoliczności i mogą wyniknąć w trakcie nauki. Mając na uwadze powyższe, opłaty za naukę ponoszone na przestrzeni trwania procesu edukacyjnego nie dają z góry określonej wysokości,gdyż nie wiadomo, jak będzie on przebiegał w przypadku konkretnej osoby. Kwestią indywidualną pozostanie, czy student ukończy semestr nauki, rok, dwa bądź trzy lata studiów czy też może wskutek niezdania egzaminów będzie kontynuował edukację również w następnym okresie. Wielkość całego świadczenia w przypadku umowy o świadczenie usług edukacyjnych jaka została zawarta w niniejszej sprawie, nie jest znana z góry, lecz zależy od czasu trwania stosunku prawnego. Czynnik czasu ma tu bardzo istotne znaczenie.Dla zilustrowania powyższej sytuacji warto przywołać rozważania dotyczące innych umów terminowych np. umowy najmu na czas oznaczony. Choć zawarcie takiej umowy pozwala na oszacowanie z góry całego świadczenia, powyższe nie modyfikuje charakteru czynszu stanowiącego niewątpliwie świadczenie okresowe. Umowa terminowa może być również rozwiązana przed nadejściem umówionego terminu. W tym kontekście zważyć należy na charakterystyczne dla świadczenia okresowego kryterium ścisłego związku wysokości świadczenia z czasem trwania stosunku (M. Pyziak-Szafnicka w: Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX 2009). W niniejszej sprawie opłata za naukę przypisana została do jednostki czasu tj. całkowite ustalenie wysokości czesnego jako świadczenia okresowego zależne będzie od liczby jednostek czasu, za które świadczenie się należy. Zawierając zatem umowę na okres co najmniej trzech lat nie jest znana globalna kwota świadczenia. Może ona ulec licznym modyfikacjom na skutek okoliczności, które zaistnieją w trakcie jej trwania tj. po zawarciu umowy, ale przed ukończeniem cyklu kształcenia. W tym zakresie zaakcentować należy wystąpienie czynnika czasu, który będzie miał decydujące znaczenie przy ocenie charakteru świadczenia. Należy mieć również na względzie,że przewidziana w regulaminie opłat możliwość wnoszenia czesnego za rok w miesięcznych ratach jest wtórna wobec ustalenia charakteru prawnego świadczenia. Zastosowana regulacja nie modyfikuje pierwotnego charakteru roszczenia, a jedynie wskazuje sposób, w jaki mogą być one uiszczane. Zmiana taka nie byłaby również dopuszczalna ze względu na treśćart. 119 k.c., który zabrania przez czynność prawną przedłużania czy skracania terminów przedawnienia.
Mając na uwadze, iż czesne jako świadczenie okresowe ulega trzyletniemu przedawnieniu, uznać należało, iż w rozpatrywanej sprawie powództwo z tej właśnie przyczyny podlegało oddaleniu, zważywszy na daty wymagalności dochodzonych należności (listopad 2006 – marzec 2007) oraz datę wniesienia pozwu (25 listopada 2016 r.), a więc po upływie dziewięciu lat od najpóźniej wymagalnej raty czesnego.Z uwagi zaś na to, iż roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. V CK 655/04 LEX nr 152449), stwierdzić należało, że żądanie strony powodowej uległo przedawnieniu w całości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawieart. 117 § 2 k.c.w zw. zart. 120 § 1 k.c., i art. 160a ust 7 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym” oddalił powództwo.