Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 319/18
Data wyroku: 2018-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do Jarosław Staszkiewicz
Słowa kluczowe: Czyn
Podstawa prawna: art. 437 kpk i art. 440 kpk

Sygn. akt VI Ka 319/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
12 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSR del. do SO Jarosław Staszkiewicz
Protokolant Sylwia Sarnecka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej wL.J. K.
po rozpoznaniu 12 czerwca 2018 r.
sprawyM. F.ur. (...)wL.
s.E.,K. z domu P.
oskarżonego zart. 284 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
z 7 marca 2018 r. sygn. akt II K 27/18

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. F.w ten sposób, że:

- podstawę wymiaru kary uzupełnia oart. 37a kk,
- uchyla orzeczenie zawarte w pkt. II części dyspozytywnej wyroku;

II
zwalnia oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygnatura akt VI Ka 319/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z 7 marca 2018 roku w sprawie II K 27/18, uznanoM. F.za winnego tego że w okresie pomiędzy 1 kwietnia a 31 grudnia 2016 roku wW., województwa(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dokonał przywłaszczenia elementów rusztowań typu(...)konstrukcji metalowej wartości 10.577,39 złotych działając tym samym na szkodę spółki(...)sp. z o.o. z siedzibą wW., reprezentowanej przezM. Ł., to jest występku zart. 284 § 1 k.k.i za to, na podstawieart. 284 § 1 k.k., wymierzono mu karę 50 stawek dziennych grzywny, ustalając jedną stawkę na 20 złotych. Na podstawieart. 46 § 1 k.k., orzeczono wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej spółki 10.577,39 złotych. Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.iart. 17 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych, zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych.
Od wyroku tego apelację wniósł prokurator. Zarzucił obrazęart. 37a k.k.poprzez zaniechanie jego powołania jako podstawy prawnej wymierzonej oskarżonemu kary grzywny. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenieM. F.za przypisane przestępstwo zart. 284 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 37a k.k.kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy przyjęciu, że wartość jednej stawki dziennej jest równoważna kwocie 20 złotych.

Sąd zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie, choć jej zarzut powinien był zostać inaczej sformułowany. Z treści odwołania wynika bowiem, że skarżąca nie miała wątpliwości co do tego, że sąd I instancji zastosowałart. 37a k.k.wymierzając oskarżonemu karę grzywny za czyn zart. 284 § 1 k.k.Sama w końcowej części uzasadnienia apelacji wskazuje przepis, który został naruszony –art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k.To jego obrazę, mającą wpływ na treść wyroku, w istocie zarzuca. Do naruszenia prawa materialnego dochodzi bowiem w razie zastosowania przepisu wbrew jego treści bądź też pominięcia jego zastosowania w sytuacji, która wymaga, by po niego sięgnąć. Skoro jednak odwołująca się jest przekonana, że sąd rejonowy zastosowałart. 37a k.k., a tylko nie dał temu wyrazu w treści wyroku, nie powinna zarzucać jego naruszenia.
Nie budzi przy tym wątpliwości, że doszło do wspomnianej obrazy przepisu postepowania, mającej wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z powołanymart. 413 § 1 pkt 6 k.p.k., wyrok powinien zawierać wskazanie zastosowanych przepisów ustawy karnej. W niniejszej sprawie sąd I instancji jako podstawę orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny powołał jedynieart. 284 § 1 k.k.Przewiduje on jednak wymierzenie wyłącznie kary pozbawienia wolności. Aby orzec karę łagodniejszą konieczne jest sięgnięcie do innych instytucji prawa materialnego, przewidzianych w części ogólnej. W niniejszej sprawie sąd rejonowy nie sygnalizował, by zastosowanie miało mieć nadzwyczajne złagodzenie kary, nie dał temu wyrazu ani w wyroku, ani w uzasadnieniu. Zasadnie zatem przyjmuje apelująca, że zastosowanie znalazłart. 37a k.k., który umożliwia orzeczenie za występek zart. 284 § 1 k.k.kary grzywny. Powinien być on powołany jako podstawa wymiaru kary w treści wyroku. Jego pominięcie stanowi naruszenieart. 413 § 1 pkt 6 k.p.k.i ma wpływ na treść orzeczenia, skoro zubaża jego treść o jedną z zastosowanych podstaw prawnych. Podnoszony w apelacji zarzut był skuteczny i musiał spowodować zmianę rozstrzygnięcia sądu I instancji poprzez uzupełnienie podstawy wymiaru kary wobec oskarżonego oart. 37a k.k.
Sąd okręgowy uzyskał w toku postępowania odwoławczego informację, że w sprawie II K 270/17 Sądu Rejonowego w Lubaniu, przeciwkoT. J., 11 września 2017 roku zapadł wyrok, w którym skazano go za czyn zart. 284 § 1 k.k.oraz orzeczono wobec niego obowiązek naprawienia szkody na rzecz(...)sp. z o.o. wW.poprzez zapłatę 10.577,39 złotych. Z zeznańM. Ł.( k. 3-4 i 25 ) orazS. Ł.( k. 24 ) wynika, że obu mężczyzn –M. F.iT. J.- podejrzewali o dokonanie zaboru tych samych rusztowań. Zarzuty im przedstawione dotyczą tego samego okresu, przedmiotów o tej samej wartości. Z pisma pokrzywdzonego podmiotu ( k. 42 ) wynika, że jest to całkowita szkoda spowodowana zabraniem rusztowań. Trzeba zatem przyjąć, choć nie wynika to z wyroków skazujących, że mężczyznom zarzucono popełnienie razem tego samego czynu zart. 284 § 1 k.k., a tym samym przypisano wyrządzenie jednej szkody w mieniu(...)sp. z o.o. wW..
Wyrok przeciwkoT. J.uprawomocnił się 23 września 2017 roku. Był więc już prawomocny w czasie orzekania przez sąd I instancji w niniejszej sprawie. Zgodnie zart. 415 § 1 k.p.k., obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli o roszczeniu wynikającym z popełnienia przestępstwa prawomocnie orzeczono. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie II K 27/18 Sądu Rejonowego w Lubaniu – nałożono naM. F.obowiązek naprawienia szkody pomimo, że już wcześniej o roszczeniu odszkodowawczym co do szkody wynikającej z jego przestępstwa prawomocnie orzeczono. Doszło zatem do naruszeniaart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 415 § 1 k.p.k.
Naruszenie to nie zostało zarzucone w środku odwoławczym, jego dostrzeżenie umożliwiło jednak modyfikację zaskarżonego wyroku również w tym zakresie. W ocenie sądu II instancji utrzymanie w mocy obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonego byłoby bowiem rażąco niesprawiedliwe. Nie budzi wątpliwości naruszenie wspomnianego przepisu prawa materialnego poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonego. Czyni to wyrok sądu I instancji niesprawiedliwym – nakłada on bowiem zobowiązanie w sytuacji, gdy nie ma do tego podstaw, kiedy już wcześniej inną osobę nim obciążono. Ma to charakter rażący, gdyż powoduje niezasadne orzeczenie środka kompensacyjnego. Zwiększa wagę represji wynikającej z wyroku dla oskarżonego, zmuszając go do zaspokojenia roszczenia, co do którego już wcześniej rozstrzygnięto i nałożono zobowiązanie na inną osobę. Wykonanie obowiązku ma wpływ na zatarcie skazania, a więc bezpośrednio na sferę interesów oskarżonego. Może też prowadzić do niezasłużonego wzbogacenia pokrzywdzonego podmiotu, który swojej należności mógłby dochodzić dwukrotnie, od każdego ze sprawców, albo skierować swoje żądania doM. F., co do którego nie powinien dysponować tytułem wynikającym z wyroku karnego. Uchybienie sądu I instancji nie miało zatem charakteru formalnego, czy też technicznego, wpływa wprost na stan uprawnień i obowiązków stron postępowania, wynikający z wyroku. Z tego powodu uznano, że dopiero jego zmiana, polegająca na uchyleniu orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody, przywróci właściwy stan sprawiedliwości, naruszony w sposób rażący. Podstawą do tego rozstrzygnięcia sądu II instancji jestart. 440 k.p.k.
Sąd odwoławczy uwzględnił zarzut apelacji, nie dostrzegł podstaw do dalszego ingerowania z urzędu w treść zaskarżonego wyroku. Biorąc pod uwagę to, że oskarżony, pracując za granicą ma zadłużenie i dziecko na utrzymaniu ( k. 90 ), ale także to, że nie ponosi odpowiedzialności za uchybienia, które spowodowały rozstrzyganie sprawy przez sąd II instancji, na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolniono go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.