Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1382/17
Data wyroku: 2018-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Czyżak, Daria Stanek, Lucyna Ramlo
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach  z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 1382/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grażyna Czyżak

Sędziowie:

SSA Daria Stanek (spr.)
SSA Lucyna Ramlo

Protokolant:

sekr. sądowy Agnieszka Makowska

po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. w Gdańsku
sprawyE. E.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt VI U 663/17

1
zmienia zaskarżony wyrok i oddal odwołanie;

2
zasądza odE. E.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.

SSA Lucyna Ramlo SSA Grażyna Czyżak SSA Daria Stanek
Sygn. akt III AUa 1382/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 marca 2017 roku organ rentowy, po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej z 3 marca 2017 roku, ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od 1 marca 2017 roku, to jest od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
Odwołanie od tej decyzji złożyła ubezpieczona, informując, iż stosunek pracyz pracodawcą rozwiązała w dniu 26 lutego 2017 roku, na co wskazuje świadectwo pracy. Świadectwo zostało doręczone jej 3 marca 2017 roku i w tym samym dniu doręczyła jedo organu rentowego, Inspektoratu wŚ.. Zgodnie zaś z pouczeniem zawartym w tej decyzji, jeśli stosunek pracy został rozwiązany w trakcie miesiąca, wypłata świadczenia następuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym został rozwiązany stosunek pracy.W ocenie ubezpieczonej, w świetle powyższego pouczenia, powinna otrzymać emeryturęza cały miesiąc luty 2017 roku.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko i wyjaśnił, że ubezpieczonej prawo do emerytury przyznano od(...)na jej wniosekz 31 stycznia 2017 roku, jednak z uwagi na fakt kontynuowania wówczas przez ubezpieczoną zatrudnienia, wypłata emerytury została zawieszona, o czym poinformowano ubezpieczonąw decyzji przyznającej świadczenie. Wniosek o wypłatę emerytury ubezpieczona złożyław dniu 3 marca 2017 roku, wniosek został sporządzony również z tą datą, do wniosku ubezpieczona dołączyła świadectwo pracy z 27 lutego 2017 roku, wystawione przez Izbę Administracji Skarbowej wB., stanowiące o jej zatrudnieniu do 26 lutego2017 roku. Organ rentowy powołał się naart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiący, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 26 czerwca 2017 r. zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 17 marca 2017 r.w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do podjęcia wypłaty emerytury ubezpieczonejod 1 lutego 2017 r., sygn. akt VI U 663/17.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie zart. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeśli powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczenia lub ustanie tego prawa. Stosownie zaś doart. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.
Sąd Okręgowy przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przyznającE. E.decyzją z dnia(...)prawodo emerytury, zawiesił jednocześnie wypłatę świadczenia, z uwagi na kontynuowanieprzez wnioskodawczynię zatrudnienia. Jak wynikało z adnotacji zamieszczonej na ostatniej stronie decyzji, została ona przekazana do wysłania w dniu(...).Z oświadczenia ubezpieczonej wynika, że decyzja ta została jej doręczona 20 lutego2017 roku. W dniu 3 marca 2017 roku wnioskodawczyni przedłożyła w organie rentowym świadectwo pracy, oświadczając, że nie pozostaje już w stosunku pracy. Decyzja z dnia(...)zawiera pouczenie, zgodnie z którym podjęcie wypłaty emerytury, która została zawieszona z powodu kontynuowania zatrudnienia, następuje od 1 dnia do następnego miesiąca, jeżeli stosunek pracy został rozwiązany z ostatnim dniem miesiąca albo od 1 dnia miesiąca w którym został rozwiązany stosunek pracy. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że skoroE. E.rozwiązała stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą z dniem 26 lutego 2017 roku, a ponadto w chwili złożenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury decyzja o przyznaniu świadczenia i zawieszeniu jego wypłaty nie była prawomocna,to podjęcie wypłaty emerytury następuje od 1 dnia miesiąca, w którym został rozwiązany stosunek pracy. W ocenie Sądu wypłata emerytury powinna zatem nastąpić poczynającod 1 lutego 2017 roku. Sąd Okręgowy zauważył, że wnioskodawczyni zastosowała siędo udzielonych przez organ rentowy pouczeń. Podzielenie stanowiska organu rentowegoi tym samym podjęcie wypłaty emerytury od marca 2017 roku możliwe byłoby, jak wskazał Sąd, tylko w sytuacji rozwiązania stosunku pracy z ostatnim dniem miesiąca, czyli z dniem28 lutego 2017 roku. Tymczasem ubezpieczona rozwiązała stosunek pracy wcześniej niżz ostatnim dniem miesiąca, to jest 26 lutego 2017 roku. Dodatkowo Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, iż w chwili rozwiązania stosunku pracy i złożenia wniosku o podjęcie wypłaty świadczenia, decyzja o przyznaniu emerytury z dniem(...)nie była jeszcze prawomocna, organ rentowy nie mógł zatem zastosować zasady, że wypłata świadczenia następuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek o podjęcie wypłaty emerytury wraz z dokumentem potwierdzającym rozwiązanie stosunku pracy, gdyż decyzja o przyznaniu emerytury nie była wtedy prawomocna. Wobec powyższego, organ rentowy powinien wznowić wypłatę świadczenia od miesiąca, w którym wnioskodawczyni nie pozostawała już w tym samym zatrudnieniu, co przed nabyciem emerytury, wnioskodawczyni rozwiązała bowiem stosunek pracy w tym samym miesiącu, w którym złożyła wniosek o emeryturę.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.uwzględnił odwołanie ubezpieczonej i orzekł co do istoty sprawy.
Apelację od wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 i art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawiei wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających.
Powołując się na podaną podstawę apelacji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że jest ona uzasadniona przede wszystkimze względu na fakt przyznania ubezpieczonej wyrokiem Sądu I instancji prawa do wypłaty emerytury za okres przed dniem uzyskania przez nią uprawnień do tego świadczenia. Ubezpieczona,urodzona w dniu (...), wiek emerytalny ukończyła(...)i z ta datą uzyskała prawo do emerytury (art. 24 ust. 1 a pkt 14 ustawyo emeryturach i rentach z FUS).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny zwraca uwagę, że z wyjątkiem sytuacji zamiany z urzędu rentyz tytułu niezdolności do pracy na emeryturę (art. 24a i 27a ustawy o emeryturach i rentachz FUS), samo spełnienie warunków nabycia prawa do świadczenia nie rodzi po stronie organu rentowego zobowiązania z tytułu powstałego świadczenia (por. wyrok SA w Warszawiez dnia 9 grudnia 1997 r., III AUa 978/97, LEX nr 32326), gdyż zależy to od złożeniaprzez zainteresowanego stosownego wniosku. Ustawa odróżnia moment powstania prawa(tj. spełnienie warunków - art. 100) od momentu wypłaty świadczenia (tj. co do zasady nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu - art. 129 ust. 1).
Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganychdo nabycia tego prawa, z zastrzeżeniem ust. 2.
Pozwany organ rentowy trafnie zwrócił w apelacji uwagę, co uszło uwadze SąduI instancji, że ubezpieczona,urodzona (...), która wiek emerytalny ukończyła(...)(art. 24 ust. 1a pkt 14 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), prawo do emerytury uzyskała z dniem(...)r. Już tylko z tego względu wyrok Sądu Okręgowego zobowiązujący organ rentowy do wypłaty ubezpieczonej emerytury od dnia1 lutego 2017 r. jest błędny, ewidentnie naruszając dyspozycję art. 100 ust. 1 ustawyo emeryturach i rentach z FUS.
Na wniosekE. E.z dnia 31 stycznia 2017 r. prawo do emerytury zostało jej przyznane z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, a więc z dniem(...). Z uwagi na fakt kontynuowania przez ubezpieczoną zatrudnienia, wypłata emerytury została zawieszona.
Stosownie do treści art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2.
Wniosek o wypłatę emerytury ubezpieczona złożyła w dniu 3 marca 2017 roku, załączając świadectwo pracy z 27 lutego 2017 roku, potwierdzające rozwiązanie stosunku pracy z dniem 26 lutego 2017 roku.
Mając zatem na uwadze datę wniosku o wypłatę emerytury – 3 marca 2017 roku – uznać należy, że decyzja organu rentowego o podjęciu wypłaty emerytury od dnia 1 marca 2017 roku, jest prawidłowa. W przepisach emerytalno-rentowych brak jest unormowań, które pozwalałyby na to, by wyrównanie emerytury mogło być wypłacone za okres wcześniejszy, tj. (przed datą wystąpienia z wnioskiem o podjęcie wypłaty świadczenia).
Akcentowana przez Sąd I instancji okoliczność, iż decyzja pozwanego o przyznaniu ubezpieczonej emerytury z dniem(...)nie była jeszcze prawomocna na dzień rozwiązania stosunku pracy i złożenia wniosku o podjęcie wypłaty świadczenia, pozostajebez wpływu dla zastosowania w sprawie art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Jeżeli chodzi o kwestię pouczenia zawartego w decyzji z dnia(...), przyznającej ubezpieczonej prawo do emerytury oraz zawieszającej jej wypłatę z powodu kontynuowania zatrudnienia, Sąd Apelacyjny zwraca uwagę, że zarówno ubezpieczona,jak i Sąd I instancji przywołują niepełną treść tego pouczenia, pomijając w istocie jego najważniejszą część. Stwierdzić mianowicie należy, że pouczenie zawarte w pkt V ppkt 2 decyzji ma następujące brzmienie:„Podjęcie wypłaty emerytury, która została zawieszonaz przyczyn, o których mowa w pkt 1, następuje: - od pierwszego dnia następnego miesiąca, jeżeli stosunek pracy został rozwiązany z ostatnim dniem miesiąca, - od pierwszego dnia miesiąca, w którym został rozwiązany stosunek prac - w pozostałych przypadkach,nie wcześniej niż od miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek o podjęcie wypłaty emerytury wraz z dokumentem potwierdzającym rozwiązanie stosunku pracy”.
Treść pouczenia pozostaje w zgodzie zarówno z przywołanym powyżej art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jak i z wyrażoną w art. 116 ust. 1 tejże ustawy zasadą wnioskowości (fakultatywności) postępowania emerytalno – rentowego.
Reasumując, stwierdzić raz jeszcze należy, że decyzja organu podejmując ubezpieczonej wypłatę emerytury od dnia 1 marca 2017 roku, na wniosek ubezpieczonejz dnia 3 marca 2017 roku, jest zgodna z ww. przepisami ustawy o emeryturach i rentachz FUS. Nie miało nadto miejsca, co zdaje się sugerować Sąd I instancji, wprowadzenie wnioskodawczyni w błąd przez organ rentowy. Treść pouczenia zawartego w decyzji emerytalnej z dnia(...)odpowiada przepisom prawa i wyraźnie z niej wynika, że podjęcie wypłaty świadczenia może mieć miejsce nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o podjęcie wypłaty emerytury.
W tym stanie rzeczy, uznając apelację pozwanego za zasadną, Sąd Apelacyjny działając na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie,jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji Sąd Apelacyjny zasądził odE. E.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję w oparciu oart. 98 § 1 i 3, art. 99, art. 108 § 1zd. 1 k.p.c.w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
SSA Lucyna Ramlo SSA Grażyna Czyżak SSA Daria Stanek