Sąd Rejonowy w Kaliszu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 74/18
Data wyroku: 2018-08-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt II K 74/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 sierpnia 2018 roku
Sąd Rejonowy w Kaliszu Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący : Sędzia Sądu Rejonowego Joanna Urbańska - Czarnasiak
Protokolant : stażysta Daria Włodarska
w obecności /-/
po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018r.
sprawy karnej:
H. R.
synaH.iL.zd.L.
ur. (...)wK.

oskarżonego o to, że:
w dniu 06 stycznia 2018 roku w miejscowościS., gm.Ż.kierował ciągnikiem siodłowym markiR.onr rej. (...)po drodze publicznej w ruchu lądowym, czym nie zastosował się do wydanej decyzji nr KM.5430.4.52.2017.DM z dnia 11.07.2017r. StarostyK.dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, B+E, C+E

- tj. o czyn zart. 180a kk

1
oskarżonegoH. R.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego wyżej wypełniającego znamiona przestępstwa zart. 180a kki za to na podstawieart. 180a kkwymierza mu karę 2 /dwóch/ miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 /dwadzieścia/ godzin miesięcznie,

2
na podstawieart. 42 § 1a kkorzeka wobec oskarżonego tytułem środka karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkich kategorii w strefie ruchu lądowego na okres 1 /jednego/ roku,

3
na podstawieart. 624 § 1 kpkzwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

SSRJ. C.
Sygn. akt II K 74/18

UZASADNIENIE
Decyzją nr KM.5430.4.52.2017.DM z dnia 11.07.2017r. StarostaK.cofnąłH. R.uprawnienia do kierowania pojazdami kat. C,B+E, C+E, z uwagi na uzyskanie przezH. R.łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 19.11.2014r. do dnia 22.09.2015r.. Decyzja została mu doręczona z dniem 28.07.2017r.. Wcześniej została wobec niego wydana decyzja z dnia 16 czerwca 2017r. nr KM.(...)o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. B. Dokument prawa jazdy został mu zatrzymany za pokwitowaniem w momencie przekroczenia punktów. Oskarżony wiedział o wydanych decyzjach.
( dowód: decyzje k. 5-9,
pismo Starostwa Powiatowego wK.k. 5,
informacja o wpisach w ewidencji kierowców k. 10-11,
wyjaśnienia oskarżonego k. 16-17, 56-56v )
W dniu 6 stycznia 2018 roku oskarżonyH. R.kierował ciągnikiem siodłowym markiR.onr rej. (...)po drodze publicznej w miejscowościS.. Około godziny 16:05 zatrzymali go funkcjonariusze pełniący służbę w patrolu zmotoryzowanym, którzy ustalili, że posiada on decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Pojazd zabezpieczyłM. Ś..
( dowód: notatka urzędowa k. 1 ,
wyjaśnienia oskarżonego k. 16-17, 56-56v,
oświadczenie k. 2,
wydruk z bazy(...)k. 3 )
OskarżonyH. R.ma 34 lata. Jest synemH.iL.z.d.L.. Posiada wykształcenie zawodowe, z zawodu jest malarzem – tapeciarzem, zatrudnionym na 1/8 etatu jako doradca wfirmie (...) Spółka z o.o.z/s. wO.z wynagrodzeniem 750,- zł.. Jest rozwodnikiem posiadającym dwoje dzieci w wieku 4 lata i 2 miesiące. Na pierwsze dziecko ma orzeczony obowiązek alimentacyjny w wysokości 800 zł. miesięcznie. Nie posiada żadnego majątku. Oskarżony nie był dotychczas karany.
( dowód: dane osobo- poznawcze oskarżonego- k. 56, dane o karalności- k. 21)
OskarżonyH. R.zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i przed sądem przyznał się do zarzucanego czynu i złożył krótkie wyjaśnienia, w których podał, że był świadomy tego, że ma cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, ale z uwagi na konieczność zabezpieczenia pojazdu musiał wsiąść do niego i przejechać w bezpieczne miejsce. Podał, że samochód ten został porzucony na drodze przez kierowcę i nie mógł znaleźć innej osoby, która przejechałaby w bezpieczne miejsce tym samochodem. Według niego znalazł się on w sytuacji „wyższej konieczności” i gdyby obecnie zdarzyła się podobna sytuacja tak samo by postąpił, gdyż nie chciał żeby innym uczestnikom ruchu drogowego coś złego się przydarzyło w związku ze stojącym na drodze samochodem ciężarowym. Jednocześnie podał, że jest jedynie pracownikiemfirmy (...), którego właścicielem jestN. B.i to jej samochód został porzucony na drodze przez jej pracownika. On nie był zatrudniony wfirmie (...)na stanowisku kierowy, a jedynie na 1/8 etatu na stanowisku doradcy.
Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego za częściowo wiarygodne, w zakresie w którym odzwierciedlają ustalony stan faktyczny, a także korespondują z zebranymi w sprawie dowodami z dokumentów. Uznał je za mało wiarygodne w kwestii jego wyjaśnień co do konieczności zabezpieczenia przez niego samochodu. Właścicielem samochodu i pracodawcą kierowcy, który rzekomo porzucił samochód byłaN. B., a oskarżony w jej firmie jest zatrudniony na 1/8 etatu i to w charakterze doradcy. Nie ciążył więc na nim obowiązek kierowania w tej firmie samochodami ciężarowymi. Jedynie właściciel samochodu był zatem zobowiązany do zabezpieczenia pojazdu i znalezienia kierowcy z odpowiednimi uprawnieniami. Według Sądu wyjaśnienia oskarżonego w tym zakresie są przyjętą przez niego linią obrony, która nie ma znaczenia dla oceny pranej stanu faktycznego sprawy.
Za wiarygodne należało uznać także zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.
Sąd zważył, co następuje:
Artykuł 180a k.k.penalizuje czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Osoba, która popełnia ten czyn podlega on karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Wskazać należy, iż pojęcia: „prowadzenie”, „pojazd mechaniczny”, „droga publiczna”, „strefa zamieszkania” i „strefa ruchu” nie są definiowane wKodeksie karnym, lecz w ustawach szczególnych, w tym zwłaszcza w przepisachustawy z 20 czerwca 1997 roku„Prawo o ruchu drogowym” /Dz. U. z 1997 roku Nr 98, poz. 602 z późn. zm./. Prowadzenie pojazdu oznacza nic innego, jak kierowanie nim, czyli zespół ruchów mający ścisły wpływ na poruszanie się pojazdu. Z kolei pojazd mechaniczny to wyposażony w silnik środek transportu przeznaczony do poruszania się po drogach albo do tego przystosowany. Drogi publiczne to z mocyustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych: drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie lub krajowe, w tym autostrady i drogi ekspresowe. (…) zamieszkania, to z mocy ustawy P.o.r.d. specjalnie oznaczona strefa w ruchu drogowym, w której pieszy może się poruszać swobodnie po całej udostępnionej do użytku publicznego przestrzeni i ma pierwszeństwo przed pojazdami. (…) ruchu to z mocy ustawy P.o.r.d. specjalnie oznaczony obszar na drodze wewnętrznej, w którym obowiązują wszystkie przepisy ruchu drogowego.
Należy podkreślić, że sprawcą tego przestępstwa może być wyłącznie osoba, posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, a której te uprawnienia zostały cofnięte przez uprawniony organ administracji publicznej. Innymi słowy, nie popełnia przestępstwa zart. 180a k.k.osoba, która nigdy nie nabyła uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organami właściwymi do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień są:
starosta, dowódca jednostki wojskowej, albo marszałek województwa. Zgodnie zart. 103 ustawy o kierujących pojazdamiorgan wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w następujących przypadkach:
- stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;
- utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybieart. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami;
- niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy który miał być przeprowadzony w trybieart. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami;
- ponownego przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa wart. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami;
- popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;
- orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Zgodnie zart. 103 ust. 1 pkt 4uokp orazart. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczegostarosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami również w przypadku orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Prowadzenie pojazdu objętego zakazem w okresie jego obowiązywania nadal pozostaje przestępstwem określonym wyłącznie wart. 244 kk. Jednakże prowadzenie pojazdu po upływie zakazu, ale bez formalnego odzyskania uprawnienia, przeradza się w przestępstwo zart. 180a k.k.
Należy wskazać, że przestępstwo zart. 180a k.k.tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnień można popełnić jedynie z winy umyślnej w postaci zamiaru bezpośredniego, jak i ewentualnego. Oznacza to, że sprawca przestępstwa musi mieć świadomość, że została wydana wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień. Dla bytu tego przestępstwa nie ma znaczenia powód wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem osoba, która nie miała wiedzy co do wydania wobec niej decyzji cofającej uprawnienia nie może popełnić przestępstwa zart. 180a k.k.Taka sytuacja będzie miała miejsce np. w przypadku przesłania decyzji starosty na zły adres i co za tym idzie realna niemożność zapoznania się z jej treścią przez osobę, której dotyczy.
Do przyjęcia umyślności działania sprawcy popełniającego przestępstwo zart. 180 a k.k.wystarczająca jest świadomość istnienia uprzednio wydanej decyzji i nie stosowania się do niej. To właśnie zawarte w opisie czynu przypisanego oskarżonemu znamię czasownikowe „prowadzi” oraz „nie stosuje się” w pełni określa umyślność tego zachowania (oskarżony chciał i popełnił czyn zabroniony). Nadto sam oskarżony musi mieć świadomość wydania wobec niego decyzji cofającej uprawnienia, lecz pomimo tego decyduje się kierować samochodem.
OskarżonyH. R.wypełnił swoim zachowaniem przedmiotową stronę występku zart. 180a k. k., gdyż będąc świadomym tego, że ma cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. C, B+E, C+E w dniu 6 stycznia 2018r. w miejscowościS.prowadził pojazd mechaniczny tj. ciągnik siodłowy markiR.onr rej. (...)po drodze publicznej w ruchu lądowym, czym nie zastosował się do wydanej decyzji nr KM. 5430.4.52.2017.DM z dnia 11.07.2017r. StarostyK..
Oskarżony, jako dorosły mężczyzna, miał pełną świadomość, iż nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a mimo to wsiadł za kierownicę takiego pojazdu i jechał nim na drodze publicznej. Analiza dowodów zebranych w sprawie wskazuje, iż oskarżony działał umyślnie z zamiarem ewentualnym, gdyż zdając sobie sprawę, że na mocy decyzji StarostyK.cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi i nie może prowadzić samochodu ciężarowego po drodze publicznej, przewidywał możliwość popełnienia przestępstwa i godził się na to.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, będący przedmiotem analizy i oceny Sądu, pozwala na przypisanie oskarżonemu winy, gdyż w czasie swojego bezprawnego i karalnego zachowania, mając możliwość podjęcia decyzji zgodnej z wymogami prawa, nie dał posłuchu normie prawnej. Tłumaczenie oskarżonego, iż działał w warunkach „wyższej konieczności” gdyż musiał zjechać samochodem na jakieś pobocze, by samochód porzucony przez kierowcę nie zagrażał innym uczestnikom ruchu, nie stanowi podstawy do uznania, że oskarżony nie dopuścił się przestępstwa. Wskazać należy, iżH. R.nie był właścicielem kierowanego przez niego samochodu, a osoba która rzekomo porzuciła samochód ciężarowy na drodze nie była jego pracownikiem. Oskarżony był jedynie pracownikiemfirmy (...), prowadzonej przezN. B.i to zatrudnionym na 1/8 etatu w charakterze doradcy, a nie kierowcy.
Stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego należy ocenić jako znaczny. Zgodnie zart. 115 § 2 kk, przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu w przedmiotowej sprawie Sąd wziął pod uwagę elementy przedmiotowe i podmiotowe uznając, iż jest on znaczny. Przemawia za tym opisana wyżej postawa oskarżonego oraz stopień i rodzaj naruszonego dobra jakim jest bezpieczeństwo w komunikacji. Sam fakt prowadzenia samochodu przez osobę, która nie ma do tego uprawnień stwarza niebezpieczeństwo dla innych uczestników ruchu.
Biorąc pod uwagę te okoliczności, a z drugiej strony właściwości osobiste oskarżonego Sąd doszedł do przekonania, że dla osiągnięcia celów postępowania karnego wystarczające będzie wymierzenie wobecH. R.kary ograniczenia wolności.
Jako okoliczność obciążającą Sąd potraktował oskarżonemu nagminność tego typu przestępstw i to w skali ogólnokrajowej. Jako okoliczność łagodzącą Sąd uwzględnił uprzednią niekaralność oskarżonego oraz przyznanie się oskarżonego do winy.
Mając powyższe na uwadze, kierując się dyrektywami wymiaru kary określonymi wart. 53 k. k., uwzględniając stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, Sąd na podstawie 180ak.k.wymierzył oskarżonemu karę 2 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. W ocenie Sądu orzeczenie takiej kary jest wystarczające dla osiągnięcia celów kary. Wskazać należy, iż Sąd nie mógł wymierzyć oskarżonemu kary grzywny, bowiem osiąga on niewielkie dochody i nie posiada żadnego majątku. Wymierzenie zaś kary pozbawienia wolności nie byłoby zasadne, z uwagi na uprzednią nie karalność oskarżonego.
W ocenie Sądu wymierzona oskarżonemu kara w pełni zrealizuje wobec oskarżonego funkcję wychowawczą i represyjną, a jednocześnie stanowić będzie wystarczające ostrzeżenie na przyszłość.
Z uwagi na fakt, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, prowadząc pojazd mechaniczny mimo wydania decyzji o cofnięciu uprawnień Sąd na podstawieart. 42 § 1a k. k.orzekł w stosunku doH. R.zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku.
Na podstawieart. 627 kpk, uwzględniając sytuację rodzinną i finansową oskarżonego, Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych.
SSRJ. C.