Sąd Okręgowy w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 740/17
Data wyroku: 2018-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSR del. do SO Michał Jank
Słowa kluczowe: Współuczestnictwo w sporze
Podstawa prawna: art. 10 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Sygn. akt I C 740/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 czerwca 2018 roku
Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR del. do SO Michał Jank
Protokolant: st. sekr. sąd. Danuta Szpanowska- Bartkowska
po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 roku w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaK. T.
przeciwko Gminie MiastaG.
o ustalenie

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powódkiK. T.na rzecz pozwanej Gminy MiastaG.kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
PowódkaK. T.wniosła o ustalenie, iż przysługuje jej wyłączne prawo do dysponowania grobem położonym na cmentarzuG., gdzie pochowana zostałaW. M..
W uzasadnieniu wskazała, iż przedmiotowy grób został wykupiony na 40 lat przezZ. P.- przybraną córkęW. M..W. M.jest siostrąM. M. (2), której córką jestZ. C. (1), której córką jest z koleiA. R., która jest matką powódki. Powódka należy więc do kręgu osób wymienionych wart. 10ust. 1 ustawy z 31.01.1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Pozwana Gmina MiastaG.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zakwestionowała, aby powódka była osobą na określoną wart. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Podniosła, że są jeszcze inne osoby, które są uprawnione do tego grobu. Zakwestionowała także legitymację czynną powódki w niniejszej sprawie wskazując, iż pozwanymi winny być osoby, którym w świetle cytowanego przepisu przysługuje prawo do grobu. Pozwany nie może decydować, komu przysługuje prawo do grobu, nie kwestionował wiec nigdy takiego uprawnienia powódki. Zachodzi w niniejszej sprawie współuczestnictwo konieczne po stronie pozwanej osób, którym przysługuje prawo do przedmiotowego grobu.
S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 21 listopada 1947 r. zmarłaW. M.– córkaE.iL. z domu E.. Pochowana została na cmentarzuG..
/okoliczności bezsporne, nadto odpis skrócony aktu zgonuW. M.– k. 66/
W dniu 3 marca 1943 r. zmarłaM. M. (2), córkaE.iL. z domu E..

W. M.iM. M. (2)były siostrami, zaś rozbieżność w pisowni nazwisk i imion rodziców wynikała prawdopodobnie z faktu, iż obie urodziły się i wychowywały w odrębnych zaborach.
W. M.miała jedną adoptowaną córkęZ. P., przy czym nie wiadomo, czy była to adopcja w sensie prawnym.Z. P.miała dwójkę dzieci, z których jedno już nie żyje.
MężemM. M. (2)byłP. C.. Mieli oni czworo dzieci, w tym córkę -Z. C. (1), która wyszła za mąż zaP. R.. Pozostałe dzieciM. M. (2)iP. C.już nie żyją, żyją natomiast ich dzieci (wnukiM. M. (2)iP. C.), z którymi powódka nie ma kontaktu.
CórkąP. R.iZ. C. (1)byłaA. R., która wyszła za mąż zaT. L..P. R.iZ. C. (2)mieli tez synaJ., który już nie żyje; żyją natomiast jego dzieci –S. R.iW. Z. (1).
CórkąA. R.iT. L.byłaK. L., która wyszła za mąż zaP. T.. CórkąK. L.iP. T.jest powódka.
/dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k. 7, 9; odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 9, 10; pismo powódki z 19.05.2018 r. – k. 68; zeznania powódki - k. 58-60/
Powódka ma kuzynów, którzy byliby uprawnieni do dysponowania przedmiotowym
grobem, jednakże nie ma z nimi żadnego kontaktu.
/okoliczność bezsporna/
W. Z. (1),S. R.iA. L.złożyli na potrzeby niniejszego postępowania świadczenia, iż wiedzą o toczącej się sprawie, nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń i roszczeń co do tego grobu, popierają stanowisko powódki.
/dowód: oświadczenia - k. 70-72/
S ąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o przedłożone dokumenty urzędowe – akta stanu cywilnego, z których wynikało pokrewieństwo osób wymienionych w tych dokumentach. Treść tych dokumentów w połączniu z zeznaniami powódki dała podstawę do ustalenia, iż powódka jest krewną w linii bocznej w stosunku doW. M.pochowanej na cmentarzuG.. Sąd miał wprawdzie na uwadze rozbieżność w pisowni imion i nazwisk rodzicówW. M.iM. M. (2), jednakże za logiczne uznać należało zeznania powódki, z których wynikało, iż owa rozbieżność była skutkiem zamieszkiwania na terenie znajdującym się pod różnymi zaborami (rosyjskim i pruskim), co mogło mieć wpływ na pisownię imion i nazwisk. Istotne jest, że owe rozbieżności nie były znaczne, co może potwierdzać stanowisko powódki w tym zakresie.
Powództwo nie zasługiwało jednak na uwzględnienie.
Zart. 10 ust. 1 ustawy z 31.01.1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych(tj. z 2017 po. 912) wynika, że prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:

1
pozostały małżonek(ka);

1
krewni zstępni

2
krewni wstępni;

3
krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa;

4
powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.

Powódka wystąpiła z roszczenie o ustalenie, iż przysługuje jej wyłączne prawo do dysponowania grobem, w którym pochowana jestW. M.. Cytowany powyżej przepis wskazuje na cały szereg osób, które mogłyby mieć prawo do pochowania, a tym samym dysponowania grobem. Powódka w toku postępowania przyznała, że żyją osoby, które w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach (…) byłyby uprawnione do korzystania z tego grobu. Zdaniem Sądu przy tak określonym żądaniu pozwu Gmina MiastaG.nie miała legitymacji biernej . Pozwany nie jest podmiotem, który ma możliwość decydowania, komu przysługiwać ma prawo do grobu. Decyzję taką podjąć mogą osoby wymienione w art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach (…) . Jeżeli więc powódka żąda ustalenia swego wyłącznego prawa do dysponowania grobem, winna pozwać osoby wymienione w tym przepisie., nie zaś Gminę MiastaG.. Sąd nie ma możliwości, a przede wszystkim nie ma podstaw prawnych do ewentualnego ustalenia prawa do wyłącznego korzystania z grobu w postępowaniu, w którym nie biorą udziału osoby potencjalnie zainteresowane tym grobem.
Podzielić też należy pogląd, że przy takim żądaniu pozwu współuczestnictwo osób określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach (…) ma charakter konieczny (art. 195 kpc) .  Z tego też powodu zobowiązano powódkę do wskazania imion, nazwisk i adresów osób określonych w art. 10 ust.1 ustawy o cmentarzach. Powódka nie przedstawiła danych wszystkich tych osób, co uniemożliwiło wezwanie ich do udziału w sprawie, to zaś uzasadniało oddalenie powództwa (wyrok SN z 10.06.1997 r., II CKN 326/97). Jednocześnieart. 195 kpczmierza do usunięcia niekorzystnych skutków procesowych w przypadku, gdy powód w pozwie wskazał jako pozwanych nie wszystkie osoby, przeciwko którym sprawa toczyć się może tylko łącznie; dotyczy on zatem jedynie przypadków współuczestnictwa koniecznego, w którym z istoty stosunku prawnego lub z mocy przepisu ustawy bierną legitymację procesową ma nie którykolwiek z zainteresowanych w zaprzeczeniu żądaniom pozwu, ale wszyscy zainteresowani łącznie. Nie może więc mieć zastosowania w sytuacji, w której pozwany został wskazany przez powoda w sposób błędny. (por. orz. SN z: 30.1.1952 r., C 1619/51, Legalis; 22.1.1961 r., 2 CR 132/61, OSP 1962, Nr 12, poz. 325 z notką

    W.Ś.;

    W. Siedlecki
, Przegląd, 1963, s. 287;

    E. Wengerek
, Przegląd, 1964, s. 42).
Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania rzeczono na mocyart. 98 kpc,99 kpc108kpczasądzając
od powódki koszty zastępstwa procesowego w minimalnej wysokości.