Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 114/18
Data wyroku: 2018-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Joanna Rawa
Podstawa prawna: art. 111 kodeksu wyborczego

Sygn. akt I Ns 114/18
P O AS T A N O W I E N I E
Dnia 11 października 2018r.
Sąd Okręgowy w Łomży, Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodnicząca: Joanna Rawa
Protokolant: Alicja Gładysiak
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018r. w Łomży
na rozprawie
sprawy z wnioskuR. R. (1)
z udziałemJ. C. (1)
w przedmiocie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji w trybie wyborczym
postanawia:

I
nakazaćJ. C. (1)w ciągu 24 godzin od uprawomocnienia się postanowienia usunięcie ze strony internetowej znajdującej się pod adresem „J. K.na Wójta GminyS.” i ze strony „(...)z zamieszczonych w dniu 5 października 2018r. tekstów dotyczących Biblioteki Powiatowej wS.zdania „ Spotkanie takie nie odbyło się gdyż Pan StarostaM. R.przebywał na urlopie” i zamieszczenie we wskazanym terminie na tych stronach informacji o usunięciu tego zapisu do dnia 18 października 2018r.;

II
w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

UZASADNIENIE
W. M.R.złożył wniosek w trybie wyborczym o:

1
zakazanieJ. C. (1)rozpowszechniania informacji o rzekomym zaniedbywaniu obowiązków służbowych przypisanych Staroście(...), którą to funkcje pełni obecnie wnioskodawca, kandydując na Wójta GminyS.,

2
nakazanie uczestnikowi postępowania sprostowania nieprawdziwych informacji o wnioskodawcy, w formie ogłoszenia zamieszczonego przez okres 10 dni na stronie portalu(...),(...), na stronieF.J. K.na Wójta GminyS.oraz w tygodniku Kontakty na stronie poświęconej informacjom z powiatu(...)o treści” JaJ. C. (1)oświadczam, że moja wypowiedź, z której wynika, że kandydat na Wójta GminyS., pełniący obowiązki Starosty(...)PanR. R. (1)spowodował zaniechanie wybudowania drogi gminnej pomiędzy miejscowościamiS.-O., była wypowiedzią nieprawdziwą, tak samo, jak i nieprawdą jest jakoby nie odbyło się przez Starostę(...)R. R. (1)spotkanie poświęcone wypracowaniu warunków dalszego powierzenia zadać dotyczących zakresu prowadzenia Powiatowej Biblioteki Publicznej Bibliotece Gminnej wS.. Za obie nieprawdziwe wypowiedzi przepraszam PanaR. R. (1)- kandydata na Wójta GminyS.zgłoszonego przez Komitet Wyborczy Wyborców Stabilizacja i(...)”;

3
nakazanie uczestnikowi postepowaniaJ. C. (1)przeproszenia wnioskodawcy poprzez złożenie s sekretariacie Starostwa Powiatowego wZ.podpisanego oświadczenia następującej treści: „ JaJ. C. (1)przepraszam PanaR. R. (1)kandydata na Wójta GminyS.pełniącego funkcję Starosty(...)za to, że w kampanii wyborczej przed wyborami do samorządu w 2018roku rozpowszechniałem nieprawdziwe informacje o rzekomym zaniedbywaniu obowiązków służbowych”;

4
nakazanieJ. C. (1)wpłacenia kwoty 1.000 złotychorganizacji (...)na rzecz wspierania rozwoju i edukacji osób niepełnosprawnych(...)z siedzibą wD.5.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca twierdził, że w czasie kampanii wyborczej do organów samorządowych, sprawujący obecnie funkcję Wójta GminyS.J. C. (1)w dniu 28 września 2018r. na sesji Rady Gminy niepowodzenia związane z niezrealizowaniem inwestycji drogowej na odcinkuS.-O., przypisał wnioskodawcy kandydatowi na Wójta GminyS., który obecnie pełni funkcje Starosty(...). Wypowiedź uczestnika postępowania zamieszczona jest na stronie internetowej portalu(...)w filmie z tej sesji. Wskazał czas nagrania, w którym wystąpiła wypowiedź dotycząca budowy drogi. Na sesji byli obecni radni, sołtysi, zaproszeni goście i mieszkańcy. Nagranie jest opublikowane na komercyjnym portalu internetowym(...)który jest popularny i oglądany przez mieszkańców gminy.
W.podnosił też, że nie jest prawdą, że spotkanie, którego celem miało być wypracowanie warunków dalszego powierzenia zadań w zakresie prowadzenia powiatowej biblioteki publicznej Bibliotece Gminnej wS.nie odbyło się, gdyż przebywał na urlopie. W dniu 17 września 2018r. Wicestarosta, a nie Starosta wysłał zaproszenie do Wójta Gminy szumowo na spotkanie w celu wypracowania ww. warunków prowadzenia biblioteki. Spotkanie miało się odbyć w dniu 4 października 2018r. W dniu 25 września 2018r.J. C. (1)napisał, że zaproponowany termin nie może się odbyć w wyznaczonej godzinie. W dniu 1 października Wicestarosta zaproponował przeprowadzenie negocjacji po 21 października 2018r.. W dniu 4 października 2018r. Wójt Szumowa przyjechał jednak na spotkanie. Spotkanie w tym dniu odbywa się pomiędzy Wicestarostą, który zapraszał na nie oraz członkiem Zarządu Powiatu(...)M. N.i Wójtem GminyS.. Wskazał, że jego obecność jako Starosty nie była na tych spotkaniach konieczna, a spotkanie miało tylko służyć wypracowaniu warunków dalszego powierzenia zadań bibliotece Gminnej wS..W.podnosił, że w dniu 5 października 2018r. uczestnik postepowania na stronie internetowej(...)i na swojej stronie internetowej jako kandydata na Wójta GminyS.opublikował oświadczenie w sprawie Biblioteki Powiatowej wS., w którym stwierdził, że „ spotkanie takie nie odbyło się, gdyż StarostaM. R.przebywał na urlopie” . Zdaniem wnioskodawcy stwierdzenie to jest wprowadzającym w błąd opinie publiczną jakoby jego osoba przyczyniła się do nieodbycia rozmów w sprawie wypracowania warunków dalszego powierzenia zadań bibliotece wS..
Jako podstawę wniosku wnioskodawca wskazał art. 111§ 1 kodeksu wyborczego i twierdził, że zawarte we wniosku żądania są adekwatne do sposobu podniesienia i rozpowszechnienia nieprawdziwych informacji na jego temat.
Uczestnik postępowania -J. C. (1)– w pisemnej odpowiedzi- wnosił o oddalenie wniosku w całości, zobowiązanie wnioskodawcy do udzielenia informacji, czy w dniu 4 października 2018r. przebywał na urlopie, dopuszczenie dowodu z dokumentu z dnia 17 września 2018r. na okoliczność, że został zaproszony na spotkanie ze Starostą.
W uzasadnieniu stanowiska uczestnik postępowania podnosił, że wypowiedź na sesji była jedynie oceną współpracy ze Starostą, a nie kandydata na Wójta Gminy szumowo, do czego miał prawo jako Wójt GminyS.. Twierdził, że wcześniej niejednokrotnie wyrażał na sesjach Rady Gminy i Rady Powiatu takie opinie dotyczące innych zadań. Jego opinie jako Wójta są powszechnie znane mieszkańcom i nie miały na celu zdyskredytowania wnioskodawcy jako kandydata na Wójta GminyS.. Ponadto Sesja Rady Gminy nie jest spotkaniem wyborczym, a wypowiedzi na niej nie są materiałem wyborczym. Przedstawiając sprawozdanie z działalności między sesjami jako Wójt Gminy miał obowiązek poinformować Radę o współpracy z zarządem Powiatu i Starostą. Podnosił, ze jego wypowiedź w żaden sposób nie nawiązywała do kampanii wyborczej i nie odwoływała się do kandydowania wnioskodawcy.
Odnośnie wyznaczonego spotkania w sprawie biblioteki twierdził, że nie odbyło się ono gdyż Starosta przebywał na urlopie. Na spotkanie został zaproszony do gabinetu Starosty, a nie do Wicestarosty, co potwierdza pismo z 17.09.2018r. Spotkanie nie zostało odwołane. Przyjął go Wicestarosta, który ze dziwieniem stwierdził, że wszyscy uczestnicy zostali poinformowani o odwołaniu spotkania. Obecność Starosty na spotkaniu była konieczna, ponieważ wszystkie decyzje podejmuje Zarząd. Na rozprawie przyznał, że w dniu 4 października 2018r. odbyło się spotkanie z Wicestarosta w jego gabinecie, najpierw była rozmowa z Wicestarostą, który następnie poprosił członka Zarządu. Rozmowa nie zakończyła się dokonaniem ustaleń.
Wniosek częściowo zasługuje na uwzględnienie, ale nie w formie wskazanej przez wnioskodawcę we wniosku.
Zgodnie zart. 111§ 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy( Dz.U. z 2018r., poz. 754, poz. 1000 i poz. 1349) jeżeli rozpowszechnianie, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984r. –Prawo prasowe, materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:

1
zakazu rozpowszechniania takich informacji;

2
przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;

3
nakazania sprostowania takich informacji;

4
nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;

5
nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;

6
nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, żeR. R. (1)pełni obecnie funkcję Starosty(...), natomiastJ. C. (1)jest Wójtem GminyS.. W wyborach samorządowych do rad gmin zarządzonych na dzień 21 października 2018r. obaj ubiegają się o stanowisko wójta GminyS.. Rejestracja kandydatów na to stanowisko zakończyła się o północy w dniu 26 września 2018r. i oprócz wskazanych powyżej osób nie ma innych kandydatów na to stanowisko.
Poza sporem w sprawie pozostaje też fakt, że w dniu 28 września 2018r. odbyła się sesja Rady GminyS., która była zwołana 7-8 dni wcześniej i poruszano na niej sprawy dotyczące budowy drogi gminnej na odcinkuS.-O.. Wójt Gminy odpowiadał na pytania dotyczące realizacji tej inwestycji. Wypowiedział wówczas jako wójt stanowisko dotyczące przyczyny niezrealizowania tej drogi odnosząc się do prawomocnego postanowienia Wojewody(...)wB.z dnia 22 maja 2018r. , w którym uznano ponaglenie za uzasadnione, wyznaczono Staroście(...)wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2018r., nakazano Staroście(...)przeprowadzenie postępowania wewnętrznego mającego na celu ustalenie przyczyn i osób odpowiedzialnych za zaistniałą przewlekłość oraz zastosowania przez Starostę(...)środków zaradczych zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Powyższe postanowienie dotyczyło postepowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunty przejęte z mocy prawa pod przebudowę z rozbudową drogi gminnejS.-K.-O.. Na temat „popędzania”, jak to określił Wójt, wypowiedział się na Sesji Rady GminyS.( czas nagrania od 1:49:10 do 1:52:58 ) Wypowiedź ta dotyczyła inwestycji gminnej, ustosunkowania się do pytań dotyczących tej inwestycji i oceny sytuacji przedstawionej przez Wójta GminyS.J. C. (1)w kontekście działania Starostwa powiatowego i Starosty Powiatu(...)R. R.. Nazwisko wnioskodawcy jako Starosty zostało wymienione w tej wypowiedzi uczestnika postępowania.
Przebieg sesji był nagrywany przez administratorów komercyjnego portalu internetowego prowadzonego na stronie(...)który od kilku lat nagrywa wszystkie sesje gminne i powiatowe z terenu powiatu(...)i są one dostępne użytkownikom.
Bezsporne jest też, że w okresie upływającej kadencji funkcji samorządowych pełnionych przez obu zainteresowanych, niejednokrotnie na sesjach Rady Gminy, jak i na sesji Rady Powiatu, Wójt GminyS.wypowiadał się na temat braku współpracy na linii gmina-starostwo. Wypowiedzi te dotyczyły różnych kwestii, m.in. realizacji inwestycji drogiS.-O.i jak wyjaśnił wnioskodawca na rozprawie w dniu 11 października 2018r. traktował je jako stanowiska w dyskusjach. Z wypowiedziR. R.jednoznacznie wynika, że wyłącznie przez fakt, że trwa kampania wyborcza, a dwa dni wcześniej ogłoszono listę kandydatów na wójta gminy miał prawo wnieść przedmiotowy wniosek w trybie wyborczym uznając, że wypowiedź na sesji miała na celu zdyskredytowanie jego osoby jako kandydata ubiegającego się na to stanowisko.
W świetle zebranych dowodów nie budzi wątpliwości, że zakwestionowana w trybie wyborczym wypowiedź uczestnika postępowania, w której znalazło się także nazwisko wnioskodawcy nie wyczerpuje przesłanek przewidzianych w art. 111§ 1 Kodeksu wyborczego i nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Przede wszystkimJ. C. (1)wypowiadał się na Sesji Rady GminyS.jako wójt, nie zaś jako kandydat na to stanowisko i odnosił się do Starostwa powiatowego oraz Starosty(...), którą to funkcje wnioskodawca niewątpliwie pełnił zarówno w tej dacie jak i obecnie. Zawarta w tej wypowiedzi Wójta treść w żaden sposób nie odnosi się do kandydowania przez obu kandydatów na stanowisko Wójta, nie zawiera informacji nieprawdziwych, czy informacji, które mogłyby stanowić naruszenie dóbr osobistych wnioskodawcy, czy dyskredytować go jako kandydata na wójta. Postanowienie ponaglające wydane przez Wojewodę(...)jest prawomocne i nie budzi wątpliwości czego dotyczyło. Zarówno jego treść, jak i wypowiedź uczestnika postepowania jako Wójta GminyS.nie zawiera nieprawdziwych treści uzasadniających nakazanie przeproszenia wnioskodawcy, czy ich sprostowania. Nie nosi też w sobie cech rozpowszechniania takich informacji. Wypowiedź nastąpiła na Sesji Rady Gminy, została zarejestrowana przez komercyjnego administratora portalu i na dostęp do odtworzenia tego nagrania uczestnik postepowania nie miał żadnego wpływu. Nie można więc podzielić stanowiska, że rozpowszechniał na temat wnioskodawcy negatywne treści w celu zdyskredytowania jego osoby jako kandydata w wyborach na Wójta, że zaniedbuje obowiązki służbowe przypisane kandydatowi na Wójta pełniącego funkcje Starosty(...). Treść wypowiedzi nie daje podstaw do takiej ocenyR. R. (1)na zajmowanym obecnie stanowisku. Dlatego żądanie wnioskodawcy dotyczące kwestii wypowiedzi uczestnika postępowania należało oddalić jako bezzasadne i nieudowodnione.
W świetle zebranych dowodu nie ulega wątpliwości, że od marca 2018r. pomiędzy GminąS.aS.Powiatowym toczyły się rozmowy dotyczące prowadzenia Powiatowej Biblioteki Publicznej przez Bibliotekę Gminna wS.. Od 2008r. każdego roku zawierano porozumienie dotyczące warunków prowadzenia tej placówki na kolejny rok. Z czy wiązało się przekazywanie przez Starostwo Powiatowe określonej kwoty przeznaczanej na zakup książek i częściowe wynagrodzenia dla personelu. Brak porozumienia od marca br. skutkował wypowiedzenie dotychczasowej umowy przez Wójta GminyS.. Wicestarosta kilkakrotnie rozmawiał na ten temat z Wójtem Gminy. Kolejne spotkanie miało odbyć się w dniu 20 września br. W dniu 17 września 2018r. Wicestarosta wystosował do Wójta pismo (k- 56() informujące, że spotkanie odbędzie się w dniu 4 października 2018r. o godz. 10 w gabinecie Starosty, na które zostanie zaproszona Kierownik biblioteki i przedstawicielK.. W odpowiedzi na to pismo WójtJ. C. (1)w dniu 25 września 2018r. wystosował pismo imienne do Starosty, w którym informował, że ze względu na terminarz innych spotkań nie może uczestniczyć we wskazanym terminie spotkania i zaprosił w dniach od 1 do 3 października 2018r. w godzinach od 8 do 15. Jednocześnie przedstawił stanowisko dotyczące biblioteki powiatowej. Następnie w dniu 1 października 2018r. Wicestarosta wystosował do Wójta GminyS.imienne pismo zawierające prośbę o dalszą realizację zadań w zakresie prowadzenia biblioteki do końca 2018r. za ogólna kwotę 20.000 złotych i zaproponował przeprowadzenie dalszych negocjacji po dniu 21 października 2018r. tj .po wyborach samorządowych. (k- 58) Uczestnik postępowania przyznał, że otrzymał to pismo, ale nie potraktował go jako odwołania terminu spotkania w dniu 4 października 2018r. i we wskazanej dacie przybył do Starostwa. Stwierdził, że gabinet Starosty był zamknięty, udał się do Wicestarosty i tam odbyła się rozmowa dotycząca biblioteki, na która w dalszej części Wicestarosta poprosił członka Zarządu. W czasie tego spotkania nie doszło do uzgodnień i wypracowania stanowisk. Uczestnik postępowania dowiedział się w czasie tej rozmowy, że Starosta przebywa na urlopie i poczuł się zlekceważony jego nieobecnością . W dniu 5 października 2018r. jako administrator strony internetowej gminy prowadzonej pod adresem(...)oraz na swojej stronie internetowej założonej do celów wyborczych pod adresemJ. K.na Wójta GminyS., uczestnik postępowania zamieścił informację dotyczącą biblioteki oraz zawarł tam zdanie, że „ Spotkanie takie nie odbyło się gdyż Pan StarostaM. R.przebywał na urlopie” . To właśnie zdanie wnioskodawca zakwestionował w trybie wyborczym.
W tym zakresie uzasadnione było zobowiązanie uczestnika postępowania do usunięcia w ciągu 24 godzin od uprawomocnienia się orzeczenia wskazanego zapisu. Informacja ta jest bowiem obiektywnie nieprawdziwa w części stwierdzającej, że spotkanie w sprawie biblioteki nie odbyło się z powodu urlopu wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że spotkanie w dniu 4 października br. miało miejsce nie tylko z udziałem Wicestarosty, ale i członka Zarządu. Ponadto z treści pisma z dnia 17 września br. nie wynika, że miał w nim uczestniczyć Starosta tylko z tego względu, że wskazano miejsce spotkania w jego gabinecie. Uczestnik nie kwestionował, że sprawy biblioteki należą do kompetencji Wicestarosty, a fakt, że w dniu 4 października rozmowy nie doprowadziły do wypracowania uzgodnień nie oznacza, że do spotkania nie doszło i że wyłączną przyczyną był urlop Starosty. Okoliczność, żeJ. C. (2)poczuł się urażony nieobecnością Starosty w czasie tej rozmowy w okolicznościach sprawy nie dawała mu żadnych podstaw do umieszczenia wskazanego zdania zarówno na portalu internetowym gminy, jak i tym bardziej na własnym portalu założonym do celów wyborczych. Zamieszczenie takiej informacji było nieprawdziwe w części, że się ono nie odbyło i jaka była tego przyczyna i skoro zostało opublikowane nie tylko na stronie GminyS., ale i na prywatnym portalu uczestnika postepowania założonym wyłącznie do celów wyborczych, nie budzi wątpliwości, że miało odnieść skutek w ramach prowadzonej kampanii wyborczej na stanowisko, o które ubiegają się obaj zainteresowani. Dlatego należało nakazać uczestnikowi postępowania jako administratorowi obu adresów usunięcie zdania, które w swej treści chociaż nie narusza dobra osobistego wnioskodawcy może wywołać ujemne skojarzenia. Dlatego należało nakazać zamieszczenie informacji o usunięciu tego zdania i jej pozostawienie do dnia 18 października 2018r. Nie było natomiast podstaw do zamieszczania takiej informacji na innych portalach i w tygodniku Kontakty, gdyż stanowiłoby to dodatkowo kampanie wyborczą kandydata, co pozostaje w sprzeczności ze wskazanymi powyżej przepisami Kodeksu wyborczego.
Zawarte w meritum postanowienia rozstrzygnięcie jest adekwatne do okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę stopień zawinienia uczestnika, subiektywna interpretacje zaistniałych faktów w dniu 4 października 2018r. i ewidentne wykroczenie także poza dobre obyczaje w działalności samorządowej zarówno jako Wójt, jak też jako kandydat na to stanowisko w przyszłości. Dlatego nie można podzielić stanowiska uczestnika postępowania, że jako osoba fizyczna powinien usunąć wpis, ale jako Wójt nie.
W.nie wykazał, aby w inny sposób uczestnik postępowania rozpowszechniał nieprawdziwe informacje na jego temat jako kandydata na stanowisko wójta. Nie ma więc podstaw do uwzględnienia żądań zawartych we wniosku w punktach 1,2,3 i 4. Zawarte tam żądania nie zasługują na akceptację i nie będą miały wpływu na ewentualne zniekształcenie wyniku wyborczego.
Dlatego uwzględniając powyższe okoliczności należało postanowić jak na wstępie.