Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1361/17
Data wyroku: 2018-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Szyburska-Walczak, Irena Różańska-Dorosz, Robert Kuczyński
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art.6ust.1pkt.4, art.9 ust.2, art.11 ust.2, art.12 ust.1 i 3, art.13 pkt.2, art.18 ust.1 i 3 oraz art.20 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych  w zw. z art.81 ust.1 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej w zw. z ar.83 § 1 kc
Teza: Podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa  wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, wynikają z rzeczywistego stanu i sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umowy w określobny sposób.

Sygn. akt III AUa 1361/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 stycznia 2018 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Grażyna Szyburska-Walczak
Sędziowie: SSA Robert Kuczyński
SSA Irena Różańska-Dorosz (spr.)
Protokolant: Magdalena Krucka
po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z wniosku(...) Sp. z o.o.weW.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
przy udzialeG. F.,(...) Sp. z o.o.z siedzibą wC.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek apelacji(...) sp. z o.o.weW.
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt IX U 244/16
oddala apelację.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IX Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy(...) Sp. z o.o.weW.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 7 stycznia 2016 r., w której organ rentowy stwierdził, żeG. F.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 28 maja 2012 r. do 13 września 2012 r. z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.weW.oraz zasądził od wnioskodawcy na rzecz organu rentowego 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższe orzeczenie Sąd pierwszej instancji wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny sprawy:
(...) sp. z o. o.zajmuje się usługami doradczymi oraz jest agencją pracy tymczasowej. Świadczy usługi wsparcia procesów produkcyjnych, biurowych, logistycznych, marketingowych oraz innych procesów uzgodnionych szczegółowo z klientami. Uzyskując status agencji zatrudnienia w styczniu 2010 r. płatnik rozpoczął działania zmierzające do rozpowszechnienia wiedzy o charakterze prowadzonej przez niego działalności w celu pozyskania kontrahentów na rynku, a następnie wraz z upływem czasu oraz stopniowym pozyskiwaniem dużych kontraktów niezbędne się stało również pozyskanie personelu niezbędnego do realizacji tych kontraktów.
Zarówno pozyskanie kontrahentów na rynku, jak i personelu niezbędnego do realizacji zawieranych kontraktów, wymagało podjęcia działań do wypromowania płatnika jako podmiotu prowadzącego działalność agencji zatrudnienia. W tym celu(...) sp. z o.o.zawierał umowy zlecenia na roznoszenie ulotek promocyjnych. Płatnik prowadził negocjacje zespółkami (...) sp. z o.o.oraz(...) sp. z o.o.dotyczące podpisania kontraktów, których przedmiotem miało być pozyskiwanie przez(...) sp. z o.o.klientów dla tych spółek. W konsekwencji spotkań pomiędzy przedstawicielami firm, ze strony(...) sp. z o.o.R. A., ze stronyspółek z o.o. (...)i(...)-D. D.- doszło do podpisania umów o współpracy oraz pozyskiwania dla(...) sp. z o.o.zleceniobiorców do roznoszenia ulotek.
Ten sam koordynator podpisywał umowy z ubezpieczonymi, posiadając umocowanie od(...) sp. z o.o.i(...) sp. z o.o., oraz następowało to w tym samym miejscu i czasie. W każdej z umów był określony przedmiot, który sprowadzał się do wykonania czynności polegających na roznoszeniu ulotek w liczbie przekazanej comiesięcznie przez zleceniodawcę.
Celem zawieranych umów nie było świadome świadczenie pracy czy też staranne realizowanie przedmiotu umowy, a wyłącznie możliwość pracy u innego podmiotu ((...) sp. z o.o.lub(...) sp. z.o.o.) i otrzymywanie przychodów w warunkach korzystania z ulg w obciążeniach składkowych dla tego podmiotu umowy.
Ubezpieczeni podpisywali urnowy w tym samym miejscu i czasie z koordynatorem mającym umocowanie od obu spółek, wszyscy ubezpieczeni objęci kontrolą byli zgłoszeni do ubezpieczeń z podstawą wymiaru składek w kwocie nie przekraczającej 100 zł miesięcznie, nie weryfikowano rzeczywistego wykonania umowy.
W momencie podpisywania umów, w dniu 3 stycznia 2012 r. siedzibaspółek (...)oraz(...)znajdowała się pod tym samym adresem, natomiast(...)pod adresem, który we wcześniejszym okresie stanowił siedzibę(...). Ponadto w zarządzie spółek(...)i(...)pełniły funkcje jednocześnie te same osoby:P. G.(podpisujący umowę w imieniu(...) sp. z o.o.) iL. W.(podpisujący umowę w imieniu(...) sp. z o.o.).
G. F.został zgłoszony do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego przez płatnika składek(...)w okresie od 28 maja 2012 r. do 13 września 2012 r.
Ponadto w okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu ubezpieczony został również zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez innego płatnika składek -(...) sp. z o.o., bądź(...) sp. z o.o.- ze znacznie wyższą podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
G. F.pracował dlafirmy (...)i wynagrodzenie dostawał od tej firmy przelewem. Przez tę firmę zawierał umowy, ponieważ firma podjęła współpracę z(...). Nie miał do czynienia w ogóle zfirmą (...), rekrutowany był przezfirmę (...) Sp. z o.o.
Przedmiotem umowy zlecenia było roznoszenie ulotek.G. F.nigdy nie miał do czynienia z ulotkami, nie roznosił ich.
D. D.był pracownikiem(...) sp. z o.o.od 2004 r. do stycznia 2016 r. i pełnił tam różne funkcje, tj. kontrolera jakości, koordynatora, kierownika regionalnego i dyrektora operacyjnego. Miał zawartą umowę o pracę.Z (...) sp. z o.o.współpracował, ale nie był jej pracownikiem. Od czerwca 2016 r. jest wiceprezesem zarządu tej spółki.W (...) sp. z o.o.odpowiada za funkcjonowanie spółki, a spółka zajmuje się wsparciem produkcji w postaci prostych prac typu pakowanie, konfekcjonowanie materiałów, drobne prace montażowe. Spółka jest firmą usługową i te usługi są realizowane na terenie działalności gospodarczej prowadzonej przez klientów(...) sp. z o.o.
D. D.doradzałR. A.w zakresie wykorzystania pracowników, którzy byli koordynatorami w(...) sp. z o.o.celem pozyskiwania przez te osoby pracowników, zleceniobiorców dla(...) sp. z o.o.W tamtym okresie(...) sp. z o.o.jako agencja pracy tymczasowej poszukiwała pracowników do dalszego zatrudnienia, przy czym poszukiwania były na terenie całego kraju. Poddał mu pomysł, żeby skorzystał z bazy koordynatorów(...) sp. z o.o.pracujących w terenie, ale nie uczestniczył w przekazywaniu pracowników zespółek (...) sp. z o.o.i(...) sp. z o.o.do(...) sp. z o.o.R. A.jest zatrudniony współce (...)jako doradca zarządu.K. I.jest prezesem zarządu spółki(...), pełni tę funkcję od 2015 r.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w okresie od 22 maja 2015 r. do 17 sierpnia 2015 r. przez Wydział Kontroli Płatników Składek ZUS u płatnika składek(...) sp. z o.o.Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że mimo zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z uwagi na nieważność zawartej umowyG. F.nie podlegał ubezpieczeniom w okresie od 28 maja 2012 r. do 13 września 2012 r.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji, powołując się na przepisyart. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1 i 3, art. 13 pkt 2, art. 18 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznychorazart. 83 § 1 k.c.uznał, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie.
W kontekście wyżej wymienionych przepisów Sąd Okręgowy wskazał, że podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wynikają z rzeczywistego stanu i sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umowy w określony sposób.
W ocenie tego Sądu zredagowanie dwóch umów zlecenia, przy realizowaniu przedmiotu umowy tylko z jednej nich i wskazanie jako tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi tylko jednej z tych umów należy traktować, w świetleart. 9 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jako pozorność w rozumieniuart. 83 § 1 k.c., którego celem jest pozorowanie zbiegu tytułów ubezpieczenia społecznego i obniżenie kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Sądu, nie samo zawarcie umowy, lecz dopiero faktyczne wykonywanie usług na jej podstawie stwarza obowiązek ubezpieczeń społecznych. Podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika bowiem z prawdziwego zatrudnienia, a nie z samego faktu zawarcia stosownej umowy, a dokument w tej postaci nie jest niepodważalnym dowodem na to, że umowa była wykonywana.
Sąd Okręgowy wskazał, że przy orzekaniu wziął pod uwagę zeznaniaG. F., z których wynika, że pracował tylko dla(...) sp. z o.o.Wynagrodzenie dostawał od tej firmy przelewem. Przez tę firmę zawierał umowy, nie miał w ogóle do czynienia zfirmą (...). Nigdy nie miał też do czynienia z ulotkami, nie roznosił ich. Nie otrzymywał oddzielnego wynagrodzenia w wysokości 100 zł.
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko organu rentowego i uznał, że celem zawierania dwóch umów w niniejszej sprawie było obniżenie kosztów działalności płatników składek poprzez uniknięcie z tego tytułu obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Zawarcie drugiej umowy cywilnoprawnej skutkowało w jego ocenie fakultatywnym obowiązkiem opłacania składek - jedynie na wniosek ubezpieczonego (art. 9 ust. 2 u.s.u.s.), a zatem zawarcie z ubezpieczonym odrębnych umów zlecenia zmierzało do sprzecznego z prawem zaniżenia składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.
W świetle tych rozważań Sąd Okręgowy uznał, że ZUS prawidłowo stwierdził, żeG. F.nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie: od 28 maja 2012 r. do 13 września 2012 r. z tytułu zawartych umów zlecenia z(...) sp. z o.o.
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Apelację od powyższego wyroku wywiodłaspółka (...) Sp. z o.o., zaskarżając go w całości i zarzucając, co następuje:

-

naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w postaci zeznań świadkówD. D.orazR. A., a także umów zleceń zawartych pomiędzyG. F.a wnioskodawcą oraz pomiędzyG. F.a(...) S.A., której konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że przedmiotem umów zawieranych z ubezpieczonymi przez(...) sp. z o.o.(obecnie po przekształceniu(...) S.A.) oraz(...) sp. z o.o.był taki sam i dotyczył wykonywania czynności polegających na roznoszeniu ulotek w liczbie przekazanej comiesięcznie przez zleceniodawcę, oraz że celem zawieranych umów nie było świadome świadczenie pracy, czy też staranne realizowanie przedmiotu umowy, a wyłącznie możliwość pracy u innego podmiotu ((...) sp. z o. o.lub(...) sp. z o.o.) i otrzymywanie przychodów na warunkach korzystania z ulg w obciążeniach składkowych dla tego podmiotu umowy, podczas gdy z treści zeznań świadkówD. D.orazR. A., a także umów zleceń zawartych zG. F.nie wynikają powyższe okoliczności,

naruszenieart. 233 §1 k.p.c., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów w postaci zeznań ubezpieczonegoG. F., świadkówD. D.orazR. A., której konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, żeG. F.zawierał umowy przez(...) S.A., ponieważ firma ta podjęła współpracę z wnioskodawcą, podczas gdy z jego zeznań nie można wyprowadzić takiego wniosku,

naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności umów zlecenia oraz rachunków do umów zlecenia zawartych przez ubezpieczonegoG. F., której konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że ubezpieczony pracował jedynie dla(...) S.A.i przez ten podmiot zawierał umowy, i nie miał do czynienia w ogóle z wnioskodawcą, a także, że ubezpieczony nie miał nigdy do czynienia z roznoszeniem ulotek i nie miał świadomości, że ma wykonywać taką pracę, podczas gdy z treści umów zlecenia i załączonych do nich rachunków wynikał, że własnoręcznie podpisywał ww. dokumenty,

naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie polegających na przyjęciu, że:

a
umowy zlecenia zawarte pomiędzy ubezpieczonym a(...) sp. z o.o.nie zostały faktycznie przez niego wykonane,

b
celem zawarcia dwóch umów w niniejszej sprawie było obniżenie kosztów działalności płatników składek poprzez uniknięcie z tego tytułu obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, a co za tym idzie sprzeczne z prawem zaniżenie składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne;

podczas gdy z zeznań świadkówD. D.iR. A.oraz dowodów z dokumentów w postaci umów zleceń zawartych pomiędzy ubezpieczoną a wnioskodawcą wraz z rachunkami wystawionymi do tych umów przez ubezpieczonego oraz umowy współpracy zawartej pomiędzy wnioskodawcą a(...) sp. z o.o.wynika, że okoliczności wskazane powyżej nie miały miejsca,

-

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że wnioskodawca zawarł ze spółami(...) sp. z o.o.i(...) sp. z o.o.w 2011 r. umowę o współpracy, polegającą na pozyskiwaniu dla wnioskodawcy zleceniobiorców do roznoszenia ulotek, podczas gdy z zeznań świadkówD. D.iR. A.ani żadnych innych dokumentów przeprowadzonych w sprawie, powyższe fakty nie wynikają,

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 83 § 1 Kodeksu Cywilnegopoprzez błędne przyjęcie, że czynności prawne w postaci umów zleceń na roznoszenie ulotek zawarte pomiędzy(...) sp. z o.o.a ubezpieczonym stanowiły czynności pozorne i są nieważne.

Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie od ZUS-u na rzecz wnioskodawcy kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy okazała się bezzasadna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, stwierdzić należy, że są one nietrafne, bowiem Sąd Okręgowy należycie wyjaśnił sprawę, a przeprowadzona ocena dowodów jest prawidłowa i odpowiada zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Apelacja nie wykazuje uchybień w rozumowaniu Sądu, które podważałyby prawidłowość dokonanej oceny. Natomiast naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna czego, zdaniem Sądu Apelacyjnego, pełnomocnik wnioskodawcy we wniesionej apelacji nie uczynił.
W sprawie sporne było, czy umowa zlecenia z 28 maja 2012 r. zawarta pomiędzyG. F.a wnioskodawcą, była zawarta dla pozoru, a zatem czy ubezpieczony winien podlegać obowiązkowi zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu jej wykonywania.
W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz.U.2017.1778), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi. W myśl natomiast art. 9 ust. 2 powołanej ustawy, osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa wart. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 7.
Wnioskodawca, w odwołaniu od decyzji organu rentowego z 7 stycznia 2016 r. domagał się uznania, że umowa zlecenia zawarta zG. F.była wykonywana i stanowiła odrębny tytuł ubezpieczenia, z tytułu którego wnioskodawca jest obowiązany do odprowadzenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne za okres wskazany w zaskarżonej decyzji.
Podzielić należy pogląd Sądu Okręgowego, wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w odniesieniu do osób spełniających warunki do objęcia ubezpieczeniami z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10 ustawy, w tym z umowy zlecenia – w przypadku gdy przedmiot tylko jednej umowy jest wykonywany, działania te pozorują zbieg tytułów ubezpieczeniowych, mający na celu obniżenie kosztów wynikających z obowiązku odprowadzenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.
W ocenie Sądu Apelacyjnego trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania ubezpieczonegoG. F.oraz świadkaD. D.wykazały, że przedmiot umowy zlecenia zawartej z wnioskodawcą nie był wcale wykonywany, a umowa miała postać fasadową. W świetle stanowiska Sądu Okręgowego wskazać należy na atrybuty umowy pozorowanej, a zatem wyczerpującej znamiona przepisuart. 83 k.c.W tym kontekście aktualne i poparte rozbudowanym orzecznictwem pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego, który wskazał, że z pozorną umową mamy do czynienia w razie, gdy strony nie miały zamiaru realizować konstrukcyjnych cech (elementów) tego zobowiązania związanych z rozmiarem wykonywanej pracy. W takim przypadku umowa nie stanowi uprawnionego tytułu podlegania obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 r., III UK 74/07, LEX nr 376437; III UK 75/07, OSNP 2009/3-4/53, III UK 76/07, LEX nr 465905 i III UK 77/07, LEX nr 465895 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 marca 2009 r., III AUa 60/09, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Białymstoku 2010 nr 1, s. 45). Zatem dla uznania, aby sporna umowa miała charakter pozorny niezbędne było wykazanie, że jej przedmiot nie był w rzeczywistości wykonywany przez ubezpieczonego. W tym zakresie prawidłowo Sąd Okręgowy oparł się na zeznaniachG. F., dając im wiarę w całości. Jego zeznania są spójne, logiczne i wewnętrznie niesprzeczne, a przede wszystkim pochodzą od osoby, która w niniejszym postępowaniu o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu była zleceniobiorcą spornej umowy. Ubezpieczony wskazał bowiem, że w okresie uwzględnionym zaskarżoną decyzją pracował wyłącznie dlaspółki (...), przez tę firmę zawierał umowę. Nie miał wcale do czynienia zfirmą (...), do pracy rekrutowała gospółka (...). Wynagrodzenie wypłacała na jego rzeczspółka (...). Ubezpieczony zanegował także, aby kiedykolwiek roznosił ulotki dla tej firmy, w której zajmował się wyłącznie kontrolą jakości szyb samochodowych (zeznaniaG. F.złożone w drodze pomocy prawnej, protokół rozprawy z 29 września 2016 r., k. 91 i n. akt sądowych). Okoliczność ta stoi w sprzeczności z treścią spornej umowy zlecenia, która łączyła ubezpieczonego z wnioskodawcą. W punkcie 1 umowy strony oznaczyły, że Zleceniobiorca (ubezpieczony) wykona czynności polegające na roznoszeniu ulotek w liczbie przekazanej comiesięcznie przez Zleceniodawcę ((...)) w miejscu zamieszkania Zleceniobiorcy za wynagrodzeniem. Sąd pierwszej instancji, dając wiarę zeznaniomG. F., odmówił wiarygodności zapisom umowy zlecenia.
Istotnie zatem, w sytuacji zgłoszenia ubezpieczonego w spornym okresie przez dwóch płatników z tytułu wykonywanych dwóch umów zlecenia, biorąc pod uwagę, że ubezpieczony wykonywał jedynie umowę zlecenia, jaka łączyła go zespółką (...), nie ulega wątpliwości, że w takim przypadku nie występuje zbieg tytułów ubezpieczenia wobec pozorności drugiej umowy zlecenia, wykazującej podstawę wymiaru składek w rażąco niskiej wysokości.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, żeG. F.wykonywał faktycznie pracę w oparciu o zlecenie, jakie łączyło go zespółką (...), natomiast zawarcie zlecenia z wnioskodawcą, wobec wykazania przed Sądem Okręgowym, że umowa ta miała fikcyjny charakter - miało na celu obniżenie kosztów działalności - mając na względzie powiązania personalne, kadrowe, a nawet tożsame miejsce siedziby obu spółek - poprzez uniknięcie z tego tytułu obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Skoro umowy te były pozorne, to z mocyart. 83 § 1 k.c.była nieważna, wobec czego nie zachodził zbieg dwóch tytułów ogólnych ubezpieczenia i nie można było skorzystać ze stanowionej przezart. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychmożliwości wyboru jednego z tych tytułów ubezpieczenia.
W tych okolicznościach należy uznać, że organ rentowy zasadnie w zaskarżonej decyzji orzekł o niepodleganiu przezG. F.jako osoby wykonującej umowę zlecenia na rzecz płatnika składek - wnioskodawcy w okresie wskazanym w decyzji oraz określił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za ten okres na 0 zł.
Bezzasadny były także zarzuty apelującej, które sprowadzały się do zakwestionowania ustaleń faktycznych, jakich Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o zeznania świadkówD. D.orazR. A.. Przede wszystkim treść ich zeznań obrazowała sposób funkcjonowania obu spółek, które pozostawały ze sobą w relacji ścisłych powiązań personalnych. Świadkowie ci zobrazowali praktykę zatrudniania pracowników obu spółek w oparciu o równolegle zawierane umowy zlecenia. Wskazywali bowiem, że zleceniobiorca zatrudniony w jednej ze spółek mógł mieć równocześnie podpisane umowy z innymi podmiotami. ŚwiadekD. D.podkreślił, że zleceniobiorcy byli przez innych pracowników informowani o różnicach w składkach i stawkach netto. Ich zeznania były na tyle ogólne, a jak wskazał świadekR. A.- nie miał on wiedzy dotyczącej umowy zawartej zG. F.- że stanowiły jedynie w niezbędnym zakresie podstawę poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, w tym opisu przedmiotu działalności obu spółek na rynku usług, praktyki zatrudniania pracowników jednej spółki na podstawie umów zlecenia w drugiej spółce, kontroli wykonywania przedmiotu tych umów oraz sposobu wyboru podstawy i zgłaszania pracowników do ubezpieczeń społecznych z tytułu zawartych umów. W świetle zarzutów apelującej treść ich zeznań znalazła odzwierciedlenie w stanie faktycznym sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał apelację wnioskodawcy za bezzasadną i oddalił ją na podstawieart. 385 k.p.c.

SSA Robert Kuczyński SSA Grażyna Szyburska-Walczak SSA Irena Różańska-Dorosz
R.S.