Sąd Okręgowy w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1524/17
Data wyroku: 2018-12-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
Podstawa prawna: art. 189 kpc, art. 10 ukwh

Sygn. akt II C 1524/17

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 4 grudnia 2017 Prokurator Okręgowy w Łodzi wystąpił przeciwkoFunduszowi (...) Spółce komandytowejwŁ.o ustalenie, żeD. D.iE. D.przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego numer (...)obciążające udział w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...)(działki gruntu nr (...)), dla którego to prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa współwłasności budynków Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą (...), i które to spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, na podstawieart. 1000 § 4 k.p.c., z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu tego udziału, to jest z dniem 31 stycznia 2017 roku przekształciło się w prawo odrębnej własności. W uzasadnieniu Prokurator Okręgowy podniósł, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przyul. (...)wŁ.przeciwko(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.z udziałemD. D.iE. D., w toku którego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi przysądził na rzeczFunduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.udział dłużnika w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...); postanowienie stało się prawomocne w dniu 31 stycznia 2017 roku. Tymczasem udział dłużnika to jest(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie odpowiada samodzielnemulokalowi mieszkalnemu numer (...)położonemu w budynku przyulicy (...), w który z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu tego udziału, na podstawieart. 1000 § 4 k.p.c., przekształciło się przysługujące wcześniejD. D.iE. D.spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego numer (...). Ostatecznie, z uwagi na to przekształcenie, prawo odrębnej własnościlokalu mieszkalnego numer (...)przysługujeD. D.iE. D., podczas gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone jest nie przeciwko nim, a przeciwko(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.(pozew, k. 3 – 14).
PozwanyFundusz (...) Spółka komandytowawŁ.wniósł o odrzucenie pozwu lub oddalenie powództwa w całości. Wskazał przede wszystkim, że udział we współużytkowaniu wieczystym nabył w drodze postępowania egzekucyjnego i postanowienia o przysądzeniu własności, a aktualnie jest wpisany do księgi wieczystej jako współużytkownik wieczysty tego udziału. Uwzględnienie powództwa naruszyłoby prawomocność postanowienia o przysądzeniu własności i byłoby sprzeczne z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Pozwany wskazał również, że powództwo o ustalenie, żeD. D.iE. D.przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest sprzeczne nawet z twierdzeniami pozwu, zgodnie z którym prawo to wygasło. Pozwany zakwestionował też, byD. D.iE. D.byli skutecznie przyjęci w poczet członków(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.i by skutecznie przyznano im spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu numer (...)(odpowiedź na pozew, k. 60 – 68).
W dniu 24 sierpnia 2018 rokuD. D.iE. D.wstąpili do sprawy w charakterze powodów, popierając w całości powództwo i przyłączając się do stanowiska Prokuratora Okręgowego (pismo, k. 129 – 131).
W dniu 31 sierpnia 2018 roku interwencję uboczną po stronie pozwanej– Funduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.– wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przyul. (...)wŁ., przyłączając się do stanowiska pozwanego, w szczególności zaś żądając oddalenia powództwa (interwencja uboczna, k. 150 – 170).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)wŁ.powstała w 1988 roku, a jej celem miało być zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jej członków. Spółdzielnia utworzona została na czas określony – do momentu ostatecznych rozliczeń związanych z budową, to jest przekształcenia własnościowego lokali. Po zrealizowaniu programu budowy Walne Zgromadzenie obowiązane było podjąć uchwałę o postawieniu Spółdzielni w stan likwidacji bądź o dalszym prowadzeniu działalności, o ile jest to uzasadnione potrzebami gospodarczymi i bytowymi członków spółdzielni (§ 60 statutu). O przyjęciu do Spółdzielni decydować miał Zarząd w ciągu trzech miesięcy od złożenia deklaracji członkowskiej (§ 6.3 statutu). Członkowi Spółdzielni przysługiwało prawo do uzyskaniu przydziału mieszkania na warunkach własnościowego prawa do lokalu, a następnie prawo do nabycia własności lokalu, po dokonaniu rozliczeń z tytułu kosztów budowy (§ 7 statutu). Przydziału lokali dla poszczególnych członków Spółdzielni dokonywał Zarząd w formie pisemnej, przy czym członek Spółdzielni powinien objąć lokal w używanie przed upływem 30 dni od daty otrzymania zezwolenia, pod rygorem wygaśnięcia zezwolenia na objęcie lokalu i cofnięcia przydziału lokalu (§ 15 i 17 statutu; odpis KRS, k. 176 – 183, statut Spółdzielni, k. 184 – 204).
W dniu 23 grudnia 1996 rokuD. D.złożyłdeklarację przystąpieniado(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ., wskazując jako osoby deklarujące objecie udziałów Spółdzielni siebie orazE. D.. Na deklaracji członkowskiej brak jest adnotacji o przyjęciu powodów do grona członków Spółdzielni (deklaracja przystąpienia do spółdzielni, k, 236).
Z uwagi na ujawnione rozbieżności co do rozliczenia kosztów budowy lokali, ostatecznie Zarząd Spółdzielni nie obradował nad członkostwem małżonkówD.w Spółdzielni i uchwała w tym przedmiocie podjęta nie została (zeznania świadkaP. W., k. 260, 00:17:33).
Pomimo braku uchwały Zarządu w przedmiocie przyjęciaD. D.iE. D.w poczet członków Spółdzielni, władze tejże traktowały powodów jak członków Spółdzielni, wydając im tej treści zaświadczenia i dopuszczając do udziału w walnych zgromadzeniach członków(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.(zaświadczenie, k. 279; lista obecności, k. 280, 282 – 284; zeznania powodaD. D., k. 318, 00:47:35).
W okresie od 23 grudnia 1996 roku do 18 listopada 1998 rokuD. D.iE. D.dokonywali wpłat na poczet wkładu budowlanego i udziału członkowskiego w(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.(dowody wpłaty, k. 135 – 137).
W dniu 19 listopada 1998 rokuD. D.iE. D.otrzymali dokument –przydziałlokalu mieszkalnego numer (...), zgodnie z którym na podstawie § 16 statutu Spółdzielni Zarząd Spółdzielni przydzielił im mieszkanie na warunkach własnościowego prawa do lokalu w budynku przyul. (...)wŁ.o powierzchni netto 120,40 m2wraz z powierzchnią dodatkową (strych) w wielkości 15,45 m2. Za Zarząd przydział podpisał ówczesny PrezesP. W.(przydział lokalu, k. 134).
Uchwałami Walnego Zgromadzenia z dnia 23 marca i 4 maja 1999 roku otwarto likwidację(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.. Do dnia 7 listopada 2007 roku likwidatorem byłP. W., w okresie od 7 listopada 2007 roku do 10 lutego 2012 roku –A. S., a począwszy od tego dnia –D. D.. Do chwili obecnej likwidacja Spółdzielni nie została zakończona (odpis KRS, k. 176 – 183).
W dniu 15 kwietnia 2010 rokuD. D.iE. D.otrzymali dokument – przydziałlokalu mieszkalnego numer (...), korekta po rozliczeniu wkładu budowlanego, zgodnie z którym przydzielono im mieszkanie na warunkach własnościowego prawa do lokalu w budynku przyul. (...)wŁ.o powierzchni użytkowej mieszkalnej 102,38 m2wraz z powierzchnią dodatkową (strych i piwnica) w wielkości 17,30 m2. Przydział podpisał ówczesny likwidatorA. S.(przydział lokalu, k. 232).
W dniu 14 grudnia 2011 roku(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)w likwidacji wŁ.zawarła zA. S.umowę przeniesienia własnościlokalu numer (...)położonego wŁ.przyul. (...); od tej pory jedynym niewyodrębnionym lokalem w nieruchomości byłlokal numer (...)(umowa notarialna, k. 225 – 228; odpis księgi wieczystej, k. 15 – 39).
D. D.iE. D.w latach 2002 – 2004 i od 2007 roku do chwili obecnej nie dokonywali żadnych opłat z tytułu korzystania z lokalu na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przyul. (...)wŁ., a jedynie opłaty za media; również(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)w likwidacji wŁ.nie reguluje żadnych należności zalokal numer (...)(zeznania powodaD. D., k. 318, 00:53:09 – 01:12:33).
Począwszy od 2011 rokuD. D.iE. D.są jedynymi członkami(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.(zeznania powodaD. D., k. 318, 00:58:21).
W dniu 29 sierpnia 2011 roku Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przyul. (...)wŁ.złożyła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w ŁodziK. P.wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.celem egzekucji kwot wynikających z dołączonych do wniosku tytułów wykonawczych (wniosek egzekucyjny, k. 210 – 212; zajęcie wierzytelności, k. 214 – 216).
Pismami z dnia 7 października i 1 grudnia 2011 rokuD. D.iE. D.złożyli oświadczenie do komornika sądowego, że nie są dłużnikami ani Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przyul. (...)wŁ., ani(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.i jednocześnie wskazali, że są właścicielamilokalu numer (...)w nieruchomości przyul. (...)na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (pisma, k. 217 – 220).
W dniu 15 maja 2013 roku komornik sądowy dokonał opisu i oszacowania udziału w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...), odpowiadającemulokalowi numer (...), stwierdzając, że właścicielem udziału jest(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)w likwidacji wŁ., a na udziale tym nie występują żadne prawa i obciążenia. Komornik wskazał też, że nie zgłoszono żadnych praw do nieruchomości i oszacował jej wartość na kwotę 378.900 zł (protokół opisu i oszacowania, akta Km 45148/11 bez numeru karty).
Postanowieniem z dnia 20 października 2015 roku wydanym w sprawie II 1 Co 1497/14 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi udzielił przybicia na rzeczFunduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.udziału dłużnika(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...), będącego przedmiotem przetargu w dniu 31 marca 2011 roku (postanowienie, k. 35 akt II 1 Co 1497/14).
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 roku wydanym w sprawie II 1 Co 1497/14 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi przysądził na rzeczFunduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.udział, dłużnika(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...); stwierdził ponadto obowiązek wydania na rzeczFunduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.przysądzonego prawa, odpowiadającegolokalowi numer (...)w budynku przyul. (...)przez osoby, w których władaniu prawo to się znajduje. W zakresie obowiązku wydania przysądzonego prawa postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi uchylił swoje postanowienie (postanowienie, k. 67 i 276 akt II 1 Co 1497/14).
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 roku Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił zażalenieD. D.na postanowienie o przysądzeniu własności z dnia 14 kwietnia 2016 roku wydane w sprawie II 1 Co 1497/14 przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi. Sąd Okręgowy stwierdził tu między innymi, że postanowienie o przysądzeniu własności jest prawidłowe, ewentualne nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym w poprzednich etapach zostały sprekludowane z chwilą uprawomocnienia postanowienia o przybiciu, a skarżący –D. D., jako likwidator Spółdzielni miał wiedzę o toczącym się postepowaniu egzekucyjnym i mógł brać (i rzeczywiście brał) w nim aktywny udział również we wcześniejszych etapach postępowania (postanowienie z uzasadnieniem, k. 138 – 143).
Dla nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)prowadzona jestksięga wieczysta (...). Aktualnie w budynku znajdującym się na nieruchomości wyodrębnione są 24 samodzielne lokale mieszkalne, przy czym właściciele lokali wyodrębnionych są jednocześnie współużytkownikami wieczystymi gruntu w 237240/252050 częściach. Jedynym lokalem niewyodrębnionym pozostajelokal numer (...). Udział we współużytkowaniu wieczystym gruntu przypadający na lokal niewyodrębniony wynosi 13982/252050, a współużytkownikiem wieczystym w tej części była(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)w likwidacji wŁ., a obecnie – na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności z dnia 14 kwietnia 2016 roku wydanego w sprawie II 1 Co 1497/14 przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi przysądził jestFundusz (...) Spółka komandytowawŁ.(odpis księgi wieczystej, k. 15 – 39).
Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów.
Sąd zważył:
Powództwo, jako bezzasadne, zostało przez sąd oddalone.
Podstawę prawną powództwa w rozpoznawanej sprawie stanowiart. 189 k.p.c., który stanowi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
W przypadku powództwa o ustalenie obowiązkiem strony powodowej jest wykazanie okoliczności faktycznych wskazujących na istnienie albo nieistnienie stosunku prawnego lub prawa określonego w żądaniu, to jest okoliczności faktycznych wskazujących na istnienie normy indywidualno – konkretnej określającej ten stosunek lub prawo. Oprócz tego jednak, trzeba wykazać okoliczności faktyczne wskazujące na posiadanie przez powoda interesu prawnego w ustaleniu istnienia albo nieistnienia tego stosunku lub prawa. Wykazanie przez powoda takiego interesu prawnego jest materialnoprawną przesłanką każdego powództwa o ustalenie.
W rozpoznawanej sprawiestrona powodowa przytoczyła fakty wskazujące na istnienie prawa, którego ustalenia się domaga, a mianowicie spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu mieszkalnego numer (...)obciążającego udział w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...). Wskazują na to w szczególności dokumenty przydziału lokalu z dnia 19 listopada 1998 roku, następnie zmieniony korektą z dnia 15 kwietnia 2010 roku, fakt braku dokumentów świadczących o wygaśnięciu zezwolenia na objęcie lokalu i cofnięciu przydziału lokalu (co zgodnie z § 15 i 17 statutu Spółdzielni powinno nastąpić w przypadku nieobjęcia lokalu w wyznaczonym terminie), a także niewątpliwy fakt traktowaniaD. D.iE. D.jak członków(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ., mimo braku uchwały w tym zakresie, wyrażający się zwłaszcza w wydawaniu im tej treści zaświadczenia i dopuszczaniu do udziału w walnych zgromadzeniach członków Spółdzielni. Z drugiej jednak strony, mając na uwadze treść postanowienia z dnia 14 kwietnia 2016 roku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie II 1 Co 1497/14, mocą którego Sąd przysądził na rzeczFunduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.udział dłużnika(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...), a także aktualny stan księgi wieczystej, od dnia uprawomocnienie się tego postanowienia, to jest od 31 stycznia 2017 roku wskazane wyżej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie istnieje, a użytkownikiem wieczystym wskazanego udziału jestFundusz (...) Spółka komandytowawŁ.. Wygaśniecie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu potwierdza również treść przepisuart. 1000 § 4 k.p.c., zgodnie z którym ciążące na nieruchomości spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, przekształcają się w prawo odrębnej własności do lokalu. Spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu numer (...)w budynku położonym wŁ.przyulicy (...)można wygasło zatem w dniu 31 stycznia 2017 roku.
W sprawie nie został jednak zrealizowany drugi z niezbędnych warunków zasadności powództwa o ustalenie, a mianowiciestrona powodowa nie ma interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia istnienia prawa o treści wskazanej w powództwie.
Interes prawny jest interesem dotyczącym szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych. Przyjmuje się, że interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie nie istnieje wówczas, gdy już jest możliwe wytoczenie powództwa o świadczenie (por. orz. SN 12. 02. 1971r., II PR 260/70, OSNPG 1973/11/74; orz. SN z 19. 01. 1993r., I CR 2/93, nie publ.; orz. SN z 15. 07. 1995 r., I PZP 56/94, OSNAPiUS 1995/11/121 i inne).
Podobnie w innym orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził, że możliwość wytoczenia powództwa o zasądzenie jest taką inną formą ochrony praw powoda, która wyklucza istnienie interesu prawnego po stronie powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie (wyr. SN z 19.12.1997r., II CKN 526/97, nie publ.).
Oczywiście zasady, że powództwo o ustalenie nie jest dopuszczalne, gdy w konkretnej sytuacji można wytoczyć powództwo o świadczenie, nie można stosować zbyt rygorystycznie, lecz należy kierować się względami celowości i ekonomii procesowej. Istnieje w związku z tym, na przykład możliwość uwzględnienia powództwa o ustalenie w sytuacji, gdy prawo powoda zostało już naruszone, ale z naruszenia tego mogą wynikać jeszcze dalsze skutki (a tym samym inne roszczenia), których nie można na razie przewidzieć i określić, a tym samym dochodzić w drodze powództwa o świadczenie.
W orzecznictwie i doktrynie konsekwentnie przyjmuje się, że co do zasadypowodowi nie przysługuje interes prawny w wytoczeniu powództwa na podstawieart. 189 k.p.c., gdy sprawa dotyczy niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym i może być wyjaśniona w trybieart. 10 ust. 1u.k.w.h.W takiej sytuacji powództwo, które wytoczono na podstawieart. 189 k.p.c., ulega oddaleniu (por. wyroki SN: z 5 grudnia 2002 r., III CKN 943/99; z 27 sierpnia 2008 r., II CSK 105/2008; z 16 lutego 2011 r., I CSK 305/2010; z 4 marca 2011 r., I CSK 351/2010; z 7 marca 2013 r., IV CSK 469/2012). Również i ta zasadna nie jest traktowana zbyt rygorystycznie, wskazuje się bowiem, że w niektórych wyjątkowych sytuacjach możliwe jest jednak prowadzenie procesu na podstawieart. 189 k.p.c., mimo że powodowi przysługuje legitymacja czynna do wytoczenia powództwa w trybieart. 10 ust. 1u.k.w.h. Dotyczy to sytuacji, w których – uwzględniwszy zasady ekonomii procesowej – usunięcie niezgodności księgi wieczystej nie wystarcza do zaspokojenia potrzeb procesowych powoda, a ma on interes prawny w dodatkowym ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego albo prawa.
W tej sytuacji jako wyjątkowy i odbiegający od konsekwentnej linii orzecznictwa i stanowiska doktryny potraktować należy wyrok SN z dnia 12 grudnia 2017 r., zgodnie z którym podstawą wpisu w księdze wieczystej usuwającego niezgodność może być wydany na podstawieart. 189 k.p.c.wyrok ustalający, a zatem nie jest wykluczone usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie orzeczenia sądu, bez potrzeby wykorzystania postępowania przewidzianego wart. 10u.k.w.h. Tezie tej na pewno nie można przypisać waloru generalności, jako że w powództwie wytoczonym na podstawieart. 189 k.p.c.koniecznym jest wykazanie interesu prawnego, którego powód nie ma, jeżeli dla ochrony jego praw wystarczające jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Trzeba przy tym podkreślić, że już w kolejnych orzeczeniach Sąd Najwyższy ponownie wyraził pogląd do tej pory konsekwentnie popierany przez orzecznictwo i doktrynę. W wyroku z dnia 22 lutego 2018 r. stwierdzono bowiem, że powództwo przewidziane w art. 10 ust. 1 u.k.w.h. jest jedyną drogą umożliwiającą trwałe i skuteczne wobec wszystkich obalenie domniemania ustanowionego w art. 3 u.k.w.h., iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Wprawdzie możliwe jest podważanie tych domniemań także w innych postępowaniach, w których rzeczywisty stan prawny nieruchomości ma znaczenie jako przesłanka zgłaszanych żądań lub obrony przed nimi, jednak wówczas skutki obalenia domniemania ograniczają się do tego postępowania i jego stron, nie uzasadniając zmiany treści wpisów figurujących w księdze.Jedynie wyrok wydany w wyniku uwzględnienia powództwa przewidzianego w art. 10 ust. 1 u.k.w.h. jest podstawą skorygowania stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej.
Przenosząc te teoretyczne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, iż na podstawie postanowienia z dnia 14 kwietnia 2016 roku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie II 1 Co 1497/14, mocą którego Sąd przysądził na rzeczFunduszu (...) Spółki komandytowejwŁ.udział dłużnika(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ.w wysokości 13982/252050 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w prawie współwłasności budynków położonych na tym gruncie, znajdujących się wŁ.przyulicy (...),doksięgi wieczystej (...)prowadzonej dla nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)jako współużytkownik wieczysty gruntu w udziale 13982/252050, odpowiadającym niewyodrębnionemulokalowi numer (...)jestFundusz (...) Spółka komandytowawŁ.. Zgodnie z treścią przepisuart. 3 ust. 1u.k.w.h. domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a – jak to już wyżej podkreślono – jedynie wyrok wydany w wyniku uwzględnienia powództwa przewidzianego wart. 10 ust. 1u.k.w.h. jest podstawą skorygowania stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Tylko takie powództwo może ostatecznie zakończyć istniejący między stronami spór co do aktualnego stanu prawnego wskazanego udziału w nieruchomości. Strona powodowa w żaden sposób nie wykazała, by usunięcie niezgodności księgi wieczystej nie wystarczało do zaspokojenia jej potrzeb procesowych, ani by miała on interes prawny w dodatkowym ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego albo prawa. Wręcz przeciwnie:uwzględnienie powództwa wytoczonego na podstawieart. 189 k.p.c.nie tylko nie jest konieczne do ochrony praw powodów (które powinny być chronione w drodze powództwa zart. 10u.k.w.h.), ale byłoby też niewystarczające do ochrony ich praw. Ustalenie bowiem, że w przeszłości powodom przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w żaden sposób nie dotyczyło by aktualnego stanu prawnego i nie podważałoby ani zapisów księgi wieczystej, ani domniemania, że aktualnym użytkownikiem wieczystym udziału w nieruchomości jest strona pozwana. Co więcej uwzględnienie żądania pozwu w takim brzmieniu, w jakim zostało ono sformułowane, to jest ustalenie, że „spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, na podstawieart. 1000 § 4 k.p.c., z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu tego udziału, to jest z dniem 31 stycznia 2017 roku przekształciło się w prawo odrębnej własności” nawet nie zbliżałoby do rozwiązania istniejącego między stronami sporu, nie wskazywałoby bowiem komu przysługuje prawo odrębnej własności lokalu. Ustalenie przez sąd, że prawo to przysługuje powodom, nie dość, że stanowiłoby wyjście ponad żądanie pozwu, to jeszcze byłoby sprzeczne z aktualnym brzmieniem księgi wieczystej oraz postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 roku w sprawie II 1 Co 1497/14 o przysądzeniu własności. Ewentualne uprawomocnienie się orzeczenia uwzględniającego powództwo na podstawieart. 189 k.p.c.oznaczałoby, że w obrocie prawnym istniałyby dwa prawomocne orzeczenia sądowe stwierdzające, że dwa różne podmioty są właścicielami i użytkownikami wieczystymi tego samego przedmiotu i to w tej samej dacie (w przypadku użytkowania wieczystego byłaby to niezgodność wprost, skoro właściciel samodzielnego lokalu mieszkalnego jest też współużytkownikiem wieczystym gruntu w odpowiednim udziale, które to współużytkowanie przyznane zostało już innemu podmiotowi). Taka sytuacja jest absolutnie niezgodna z podstawowymi zasadami państwa prawa i zasadami ustrojowymi ksiąg wieczystych, mającymi na celu zagwarantowanie pewności obrotu nieruchomościami.
Dodać też trzeba, że interes prawny w uwzględnieniu powództwa zart. 189 k.p.c.nie występuje, jeżeli orzeczenie takie miałoby stanowić przesłankę (swoisty przedsąd) dla rozstrzygnięcia innej, toczącej się lub przyszłej, sprawy cywilnej. Aktualnie cały czas toczy się sprawa egzekucyjna dotycząca egzekucji z nieruchomości z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przyul. (...)wŁ.przeciwko(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)w likwidacji wŁ., nadzorowana przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie II 1 Co 1497/14, która aktualnie znajduje się na etapie podziału sumy uzyskanej z egzekucji. W postępowaniu tym Sąd dokonuje samodzielnych ustaleń co do wszystkich kwestii związanych z podziałem sumy uzyskanej z egzekucji ijeżeli wyrok wydany na podstawie powództwa o ustalenie na podstawieart. 189 k.p.c.miałby zastąpić ustalenia, które powinny być dokonane w innym postepowaniu, w oczywisty sposób świadczy to o braku interesu prawnegow uwzględnieniu takiego powództwa. Podkreślić jeszcze raz bowiem należy, że wprawdzie możliwe jest podważanie domniemań wynikających z wpisów praw jawnych do księgi wieczystej także w innych postępowaniach, w których rzeczywisty stan prawny nieruchomości ma znaczenie jako przesłanka zgłaszanych żądań lub obrony przed nimi, jednak wówczas skutki obalenia domniemania ograniczają się do tego postępowania i jego stron, nie uzasadniając zmiany treści wpisów figurujących w księdze. Ponadto rozstrzyganie o ewentualnych nieprawidłowościach w toku postępowania egzekucyjnego związanych z nieprawidłowym opisem przedmiotu egzekucji i ewentualnych prawach przedmiot ten obciążających, pozostaje poza kognicją sądu w sprawie o ustalenie wytoczonej na podstawieart. 189 k.p.c.
Z tych wszystkich względów powództwo zostało oddalone.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.Ponieważ strona powodowa przegrała sprawę całości, sąd zasądził od niej na rzecz pozwanego kwotę 10.817 zł, na którą złożyły się koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa oraz na rzecz interwenienta ubocznego kwotę 14.606 zł, na którą złożyły się opłata od interwencji ubocznej i koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
Z/ Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powodów i Prokuratorowi Okręgowemu.