Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 813/18
Data wyroku: 2018-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Kolasiński
Słowa kluczowe: Legitymacja procesowa
Podstawa prawna: art. 192 pkt 3 kpc, art. 495 kpc, art. 196 kpc

Sygn. akt I C 813/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 października 2018 roku
Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Marcin Kolasiński
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Magdalena Hausman
po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 roku w Grudziądzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą weW.
przeciwkoK. N.
przy udziale interwenienta ubocznego po stronie powodowej

(...)z siedzibą wW.

o zapłatę

I
uchyla w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Grudziądzu z 30 grudnia 2011 roku sygn. akt I Nc 3746/11 i oddala powództwo;

II
zasądza od powoda(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą weW.na rzecz pozwanegoK. N.kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
oddala wniosek interwenienta ubocznego(...)z siedzibą wW.o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu.

Sygn. akt I C 813/18

UZASADNIENIE
(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą weW.wniósł przeciwkoK. N.pozew o zapłatę kwoty 4.138,70 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym od kwoty 799,70 zł od 11 października 2011 roku do dnia zapłaty, jak też o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podniosła, że 5 września 2005 roku udzieliłaK. N.limitu kredytowego, z którego warunków pozwany nie wywiązał się, w związku z czym zadłużenie stało się w całości wymagalne. Na sumę dochodzoną pozwem składały się kwoty: 799,70 zł tytułem należności głównej, 1.387,19 zł tytułem odsetek naliczonych za okres od 5 września 2005 roku do 10 października 2011 roku oraz 1.951,81 zł tytułem kosztów, opłat i prowizji. Sumy te wynikały z wystawionego wyciągu z ksiąg bankowych powoda.
Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z 30 grudnia 2011 roku sygn. akt I Nc 3746/11 sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 15).
Od powyższego nakazu zapłaty pozwanyK. N.19 stycznia 2018 roku wniósł zarzuty, które uznano za wniesione w terminie (k. 32), zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda (k. 36-37).
W piśmie procesowym z 4 maja 2018 roku powód poinformował, że sprzedał wierzytelność dochodzoną pozwem na rzecz(...)z siedzibą wW.i wniósł o zawiadomienie nabywcy o toczącym się procesie w trybieart. 196 § 1 k.p.c.(k. 49).
Pismem z 8 maja 2018 roku(...)wW.zgłosiło interwencję uboczną po stronie powodowej, popierając żądanie pozwu i domagając się zasądzenia od pozwanego na swoją kosztów procesu. Zdaniem interwenienta ubocznego, roszczenie dochodzone pozwem nie przedawniło się (k. 51-53).
Na rozprawie 21 czerwca 2018 roku pozwanyK. N.wyraził zgodę na wstąpienie interwenienta ubocznego w miejsce powoda (k. 89). Wobec braku reakcji na zobowiązanie sądu, uznano, że zgody takiej nie udzielił powodowy bank (k. 89v).
Postanowieniem z 24 września 2018 roku sąd zawiadomił w trybieart. 196 § 1 k.p.c.(...)wW.o toczącym się procesie, pouczając, że w ciągu 2 tygodni od zawiadomienia może wstąpić do sprawy w charakterze powoda (k. 97).(...)nie wstąpił do niniejszej sprawy w charakterze powoda.
Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 5 września 2005 roku(...) Bank (...) S.A.weW.zawarł zK. N.umowę limitu kredytowego do kwoty 800 zł na okres 1 roku z opcją automatycznego przedłużania umowy o kolejny rok.K. N.nie wywiązał się z umowy z 5 września 2005 roku, w związku z czym pismem z 21 kwietnia 2010 roku bank wypowiedział przedmiotową umowę z 30-dniowym okresem wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy zostało doręczoneK. N.5 maja 2010 roku pod adresemG.,ul. (...). Łączna kwota zadłużenia na dzień wniesienia pozwu wynosiła 4.138,70 zł i składały się na nią: 799,70 zł tytułem należności głównej, 1.387,19 zł tytułem odsetek naliczonych za okres od 5 września 2005 roku do 10 października 2011 roku oraz 1.951,81 zł tytułem kosztów, opłat i prowizji.
W dniu 21 maja 2010 rokuK. N.wyprowadził i wymeldował się spod dotychczasowego adresuG.,ul. (...), a 14 lipca 2010 roku zameldował się pod adresemG.,ul. (...).
W dniu 21 grudnia 2011 roku(...) Bank (...) S.A.wniósł przeciwkoK. N.pozew w niniejszej sprawie. W dniu 30 grudnia 2011 roku sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Korespondencja dla pozwanego w postaci odpisu pozwu z załącznikami oraz odpisem nakazu zapłaty doręczona była pod adresG.,ul. (...)i powróciła nieodebrana po dwukrotnym awizie.
Umową przelewu wierzytelności z 22 grudnia 2016 roku(...) Bank (...) S.A.zbył na rzecz(...)wW.wierzytelność przysługującą cedentowi wobecK. N.z tytułu umowy z 5 września 2005 roku.
K. N.dowiedział się o wydaniu nakazu zapłaty 18 stycznia 2018 roku, wskutek podjętych przeciwko niemu czynności komorniczych.
Dowody:
- wyciąg z ksiąg banku (k. 9),
- wypowiedzenie umowy z 21.04.2010 r. wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 10-11),
- umowa o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej (k. 12, 65-67),
- dokumenty dotyczące zameldowaniaK. N.(k. 38-40),
- umowa przelewu wierzytelności z 22.12.2016 r. z załącznikami (k. 59-64),
- zawiadomienia dłużnika o przelewie wierzytelności (k. 68, 69),
- przesłuchanie pozwanegoK. N.(nagranie rozprawy z 21.06.2018 r. – protokół skrócony na k. 89-89v).

Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony powyżej stan faktyczny ustalony został w oparciu o dokumenty dołączone do pozwu oraz na podstawie przesłuchania pozwanego, które to dowody nie były kwestionowane i stanowiły w pełni wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych.
Z uwagi na występujące niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a związane z podniesionym przez pozwanego zarzutem przedawnienia roszczenia, sąd dla wyjaśnienia tychże faktów dopuścił z urzędu dowód z przesłuchania stron z ograniczeniem do pozwanego (art. 299w zw. zart. 302 § 1 k.p.c.).
Ustalony stan faktyczny można było uznać za bezsporny między stronami.
Powód dochodził od pozwanego należności z tytułu umowy o kartę kredytową. Zgodnie z obowiązującym w chwili zawarcia umowyart. 14 ust. 1 ustawy z 12 września 2002 roku o elektronicznych instrumentach płatniczych(tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1232 ze zm.), przez umowę o kartę płatniczą wydawca karty płatniczej zobowiązywał się wobec posiadacza karty płatniczej do rozliczania operacji dokonanych przy użyciu karty płatniczej, a posiadacz zobowiązywał się do zapłaty kwot operacji wraz z należnymi wydawcy kwotami opłat i prowizji lub do spłaty swoich zobowiązań na rachunek wskazany przez wydawcę.
Sąd uznał za udowodnioną okoliczność, że pozwany nie wywiązał się ze swojego zobowiązania wynikającego z umowy z 5 września 2005 roku, co skutkowało rozwiązaniem umowy i postawieniem zaległości w stan wymagalności. Zresztą pozwany przyznawał fakt niewywiązania się z warunków umowy i nie kwestionował wysokości roszczenia, broniąc się jedynie zarzutem przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem.
W myślart. 6 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, roszczenia z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy przedawniają się z upływem 2 lat. Mając na uwadze chwilę zakończenia umowy między powodowym bankiem a pozwanym, tj. 4 czerwca 2010 roku, oraz datę wniesienia pozwu w niniejszej sprawie, tj. 21 grudnia 2011 roku, która to czynność przerwała bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.), stwierdzić należało, że roszczenie zgłoszone w pozwie nie uległo przedawnieniu, jeżeli chodzi o należność główną, koszty, opłaty i prowizje oraz odsetki należne za okres 2 lat przed wniesieniem pozwu.
Jednakże, niezbędną przesłanką zasadności powództwa jest posiadanie przez stronę powodową czynnej legitymacji procesowej. Legitymacja procesowa jest uprawnieniem konkretnego podmiotu do wystąpienia z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi. Jej brak czy to po stronie powodowej (czynnej), czy też pozwanej (biernej) skutkuje oddaleniem powództwa z uwagi na wniesienie pozwu albo przez nieuprawniony podmiot, albo przeciwko podmiotowi, który nie powinien być w danej sprawie pozwanym. W ocenie sądu, ta pierwsza sytuacja miała miejsce w przypadku pozwu wniesionego przez(...) Bank (...) S.A.Brak legitymacji procesowej sąd bierze przy tym pod uwagę z urzędu, pomimo braku stosownego zarzutu ze strony pozwanego.
Faktem jest, że powodowy bank w chwili wniesienia pozwu bez wątpienia był uprawniony do dochodzenia roszczeń przeciwko pozwanemu z tytułu umowy z 5 września 2005 roku. Ze względu jednak na podanie w pozwie nieaktualnego adresu pozwanego, pod który to adres sąd przesłał korespondencję zawierającą odpisy pozwu i nakazu zapłaty, doręczenie to było nieskuteczne. Chwilą doręczenia pozwu był zatem moment, w którym pozwany dowiedział się o wniesionym pozwie, co nastąpiło dopiero na początku 2018 roku. W razie niedoręczenia pozwu pozwanemu, zawiśnięcie sporu następuje bowiem z chwilą wdania się pozwanego w spór (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 14 maja 1966 roku, III PRN 23/66, Lex(...)dla Sądów, czy też Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 27 maja 2014 roku, V ACa 29/14, Lex(...)dla Sądów). Wcześniej, bo 22 grudnia 2016 roku, powód zbył jednak wierzytelność z tytułu przedmiotowej umowy na rzecz(...)wW., tracąc legitymację procesową czynną na rzecz tego podmiotu jeszcze przed skutecznym doręczeniem pozwanemu pozwu. W tej sytuacji nie doszło do sukcesji procesowej na podstawieart. 192 pkt 3 k.p.c.
Usunięcie braku legitymacji czynnej po stronie powodowej mogło nastąpić w trybie przewidzianym wart. 196 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli okaże się, że powództwo zostało wniesione nie przez osobę, która powinna występować w sprawie w charakterze powoda, sąd na wniosek powoda zawiadomi o toczącym się procesie osobę przez niego wskazaną. Osoba ta może w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia wstąpić do sprawy w charakterze powoda. Może również za zgodą obu stron wstąpić na miejsce strony powodowej, która wówczas będzie od udziału w sprawie zwolniona (art. 196 § 2 k.p.c.).
Co prawdaart. 495 § 4 k.p.c.stanowi, że przepisówart. 194-196 i art. 198 k.p.c.nie stosuje się do postępowania toczącego się po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, to jednak przyjmuje się, że nie dotyczy to przypadków sukcesji procesowej lub podstawienia procesowego, jeżeli te zdarzenia nastąpiły po wydaniu nakazu zapłaty czy wniesieniu zarzutów (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 24 kwietnia 1972 roku, III PZP 17/70, Lex Omega dla Sądów; jak również P. Telenga, Komentarz do art. 495 k.p.c., uwaga 2, Lex Omega dla Sądów; A. Marciniak, Komentarz do art. 495 k.p.c. pod red. K. Piaseckiego, uwaga 5, SIP Legalis; R. Flejszar, Komentarz do art. 495 k.p.c. pod red. A. Góry-Błaszczykowskiej, uwaga 5, SIP Legalis).
Na gruncie niniejszej sprawy nabywca wierzytelności, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, pomimo stosownego zawiadomienia, nie wstąpił do sprawy jako powód, a jedynie zgłosił interwencję uboczną po stronie powodowej, która – jak już podkreślono – utraciła uprawnienie do dochodzenia roszczenia. Powodowy bank nie wyraził również zgody na wstąpienie interwenienta ubocznego do sprawy w charakterze powoda na podstawieart. 83 k.p.c., według którego za zgodą stron interwenient uboczny może wejść na miejsce strony, do której przystąpił. Zaniechanie dokonania przekształcenia podmiotowego zgodnie zart. 196 k.p.c.skutkowało bezzasadnością powództwa wniesionego i podtrzymywanego przez bank. Nie było przy tym przeszkód, żeby doszło do zmiany statusu interwenienta ubocznego na stronę. Samo wstąpienie nabywcy wierzytelności do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego nie usuwało braku legitymacji procesowej powoda i skutkować musiało oddaleniem powództwa (tak I. Kunicki, Komentarz do art. 196 k.p.c. pod red. A. Góry-Błaszczykowskiej, uwagi 2, 3 i 4, SIP Legalis; M. Uliasz, Komentarz do art. 196 k.p.c., uwaga 2, SIP Legalis; A. Zieliński, Komentarz do art. 196 k.p.c., uwaga 12, SIP Legalis; A. Stempniak, Komentarz do art. 196 k.p.c. pod red. K. Piaseckiego, uwaga 14, SIP Legalis; E. Rudkowska-Ząbczyk, Komentarz do art. 196 k.p.c. pod red. E. Marszałkowskiej-Krześ, uwaga 2, SIP Legalis).
W konsekwencji, wobec stwierdzenia braku legitymacji czynnej po stronie powoda, wydany w postępowaniu nakazowym nakaz zapłaty należało uchylić i powództwo oddalić, o czym sąd orzekł w punkcie I. sentencji wyroku (art. 496 k.p.c.). W obecnym stanie faktycznym, to nabywca wierzytelności posiada legitymację do ewentualnego dochodzenia roszczenia przeciwko pozwanemu.
O kosztach procesu w puncie II. wyroku orzeczono na zasadzieart. 98 k.p.c.Pozwanemu, jako wygrywającemu sprawę w całości, należał się od powoda zwrot poniesionych kosztów procesu w postaci opłaty od zarzutów od nakazu zapłaty w wysokości 30 zł.
O kosztach procesu poniesionych przez interwenienta ubocznego w punkcie III. wyroku orzeczono na podstawieart. 107 zdanie trzecie k.p.c.W związku z oddaleniem powództwa, brak było podstaw do zasądzania tychże kosztów od pozwanego na rzecz interwenienta.