Sąd Rejonowy w Piszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1/15
Data wyroku: 2018-10-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Lisowska
Słowa kluczowe: Zapłata
Podstawa prawna: art. 224 § 2 kc
Teza: ZAPŁATA

Sygn. akt I C 1/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 października 2018 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSR Anna Lisowska

Protokolant:

sekr. sąd. Judyta Masłowska

po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. w Piszu
sprawy z powództwaZ. F.,H. F.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wL.
o zapłatę
o r z e k a :

I
Powództwo oddala.

II
Odstępuję od obciążania powodówZ. F.,H. F.kosztami procesu na rzecz pozwanego(...) S.A.z siedzibą wL..

III
Odstępuje od obciążania powodówZ. F.,H. F.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kosztami sądowymi, od uiszczenia których powodowie nie zostali zwolnieni.

Sygn. akt I C 1/15

UZASADNIENIE
H. F.iZ. F.wytoczyli powództwo przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wL.o zapłatę kwoty 75 000 złotych z odsetkami ustawowymi liczonymi od 1 grudnia 2010 roku (data wniesienia pozwu) do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu powodowie podnieśli, że są właścicielami na prawie wspólności majątkowej między innymi działek gruntu oznaczonych nr geod.(...)i(...), położonych wG.w gminieO.. Na działkach tych od 1985 roku posadowione są urządzenia pozwanego – 20 słupów linii napowietrznej do przesyłu energii elektrycznej, w tym stacja transformatorowa na dwóch słupach, a także przewody pod napięciem biegnące pomiędzy tymi słupami. Pozwana korzysta z nieruchomości powodów bez tytułu prawnego. Urządzenia pozwanej uniemożliwiają rolnicze wykorzystanie przedmiotowych działek gruntu. Powierzchnia zajęta pod te urządzenia nie dostarcza plonów, a powodowie płacą za nią podatki i inne obowiązkowe należności. Utrudnione jest korzystanie z pozostałej powierzchni działek przy wykonywaniu prac rolnych, zaczynając od orki aż do zbioru plonów, albowiem konieczny jest dodatkowy nakład pracy i zużycie paliwa do wykonywania różnych manewrów. Posadowienie tych urządzeń spowodowało pogorszenie wartości tych działek, szczególnie, że położone są one przy drodze utwardzonej i nadawałyby się do zabudowy, gdyby nie te urządzenia. Istotnym jest też, że pozwana w calach konserwacji i napraw przedmiotowych urządzeń, w każdej chwili jeździ po pozostałej powierzchni tych gruntów, a nawet usuwa drzewa należące do powodów jeżeli uzna, że są one przeszkodą. Działania pozwanej w znacznym stopniu ograniczają powodów jako właścicieli.
Powodowie wskazali, że dochodzą należności za okres 10 lat licząc wstecz od daty złożenia pozwu. Roczna należność za bezumowne korzystanie przez pozwanego z ich nieruchomości wynosi 7 500 złotych, czyli po 375 złotych od każdego słupa i przewodów pomiędzy słupami.
Pozwana(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wL.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwana podniosła, że korzysta z przedmiotowych nieruchomości w zakresie przysługującego jej prawa służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, które nabyła w drodze zasiedzenia w 2002 i 2005 roku. Wskazała, że przedmiotowe urządzenia zostały wybudowane i przekazane na majątek poprzednika prawnego pozwanej do korzystania w roku 1982 i 1985. Od momentu posadowienia słupów i linii energetycznych na przedmiotowych działkach, pracownicy pozwanej i jej poprzedników prawnych bez żadnych przeszkód dokonywali konserwacji tych urządzeń, przeglądów, napraw. Powodowie nie sprzeciwiali się korzystaniu w niezbędnym zakresie z tych gruntów, zaś długotrwałe tolerowanie przez nich działań pozwanej i jej poprzedników prawnych usprawiedliwia usankcjonowanie ukształtowanego i stabilnego stanu prawnego przez obciążenie nieruchomości służebnością gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu.
Postanowieniem z 8 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Piszu zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku(...) S.A.z siedzibą wL.z udziałemH. F.iZ. F.o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu pod sygn. akt I Ns 45/15.
Zawieszone postępowanie zostało podjęte postanowieniem Sądu Rejonowego w Piszu z 13 marca 2018 roku.

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 26 marca 2014 roku przed Sądem Rejonowym w Piszu zawisła sprawa z wniosku(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wL.z udziałemH. F.iZ. F.o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu na działkach gruntu oznaczonych nr geod.(...)i(...)położonych wG.w gminieO.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I Ns 45/15.
Prawomocnym postanowieniem z 21 grudnia 2017 roku wydanym w sprawie I Ns 45/15 Sąd Rejonowy w Piszu w pkt 1), 2) i 6) stwierdził, że wnioskodawca(...) S.A.z siedzibą wL.nabył przez zasiedzenie:
- z dniem 12 listopada 2012 roku w związku z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych fragmentu elektroenergetycznej linii napowietrznej średniego napięcia SN 15 kV stanowiącej tor głównyW.-O.przebiegającej przez działkę o nr geod.(...), na nieruchomości uczestników postępowaniaH. F.iZ. F.położonej wG.gm.O., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą (...),
- z dniem 21 listopada 2015 roku w związku z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych odgałęzienia linii napowietrznej średniego napięcia SN 15 kV przebiegającej przez działkę o nr geod.(...), na nieruchomości uczestników postępowaniaH. F.iZ. F.położonej wG.gm.O., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą (...),
- z dniem 13 czerwca 2016 roku w związku z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych linii niskiego napięcia przebiegającej przez działkę o nr geod.(...), na nieruchomości uczestników postępowaniaH. F.iZ. F.położonej wG.gm.O., dla której Sąd Rejonowy w Piszu prowadziksięgę wieczystą (...),
służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, wykonywaną w całości nieodpłatnie, która polega na prawie istnienia na nieruchomościach obciążonych - działkach o nr geod.(...)i(...)stanowiących własność uczestników postępowaniaH. F.iZ. F., wskazanych wyżej linii elektroenergetycznych wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi służącymi do przesyłu energii elektrycznej, w tym stacją transformatorową związaną z odgałęzieniem linii średniego napięcia i prowadzeniem za ich pomocą dystrybucji energii elektrycznej, prawie do korzystania z nieruchomości obciążonych w zakresie niezbędnym do eksploatacji w/w urządzeń, prawie każdorazowego usunięcia awarii, dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy, dokonywania przeglądów i oględzin urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wraz z prawem bieżącego, nieograniczonego i nieodpłatnego wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników(...)z siedzibą wL.i każdoczesnego właściciela urządzeń elektroenergetycznych oraz przez wszystkie podmioty i osoby, którymi(...)z siedzibą wL.i każdoczesny właściciel urządzeń elektroenergetycznych posługuje się w związku z prowadzoną działalnością – w zakresie wynikającym z opinii biegłego z zakresu geodezjiD. Ż., która to opinia stanowi integralną część tego orzeczenia.
(dowód: wniosek o stwierdzenie zasiedzenia k. 2-6 oraz postanowienie z 21.12.2017r. wraz z pisemnym uzasadnieniem k. 342-342v i 347-352 akt sprawy I Ns 45/15 Sądu Rejonowego w Piszu)

Sąd zważył, co następuje:
Strona powodowa, w oparciu o przepisart. 224 § 2w związku zart. 225 k.c., dochodzi od pozwanej roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z opisanej w pozwie nieruchomości w ramach posiadania samoistnego bez tytułu prawnego.
Wymienione w powyższym przepisie roszczenia (o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy i utraty rzeczy), przysługujące właścicielowi rzeczy przeciwko jej samoistnemu posiadaczowi bez tytułu prawnego w złej wierze - od chwili, w której dowiedział się on o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy (art. 224 § 2 k.c.) - nazywane są roszczeniami uzupełniającymi roszczenie windykacyjne (art. 222 § 2 k.c.), które nie muszą być dochodzone jednym pozwem wraz z roszczeniem windykacyjnym.
W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że zasiedzenie nieruchomości przez posiadacza samoistnego powoduje wygaśnięcie roszczeń uzupełniających byłego właściciela nieruchomości, przewidzianych wart. 224 § 2 i art. 225 k.c.W takiej sytuacji były właściciel (powód) nie może dochodzić od obecnego właściciela (pozwanego) roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, czy nawet z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.(zob. uchwała Sądu Najwyższego z 26.05.2006r. w sprawie III CZP 19/06; uchwała Sądu Najwyższego z 15.04.2011r. w sprawie III CZP 7/11; wyrok Sądu Najwyższego z 19.09.2013r. w sprawie I CSK 700/12)
Tymczasem przytoczonym wyżej postanowieniem wydanym 21 grudnia 2017 roku w sprawie I Ns 45/15 Sąd Rejonowy w Piszu stwierdził, że(...) S.A.z dniem 12 listopada 2012 roku, 21 listopada 2015 roku i 13 czerwca 2016 roku nabyła przez zasiedzenie służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu na przedmiotowych działkach gruntu oznaczonych nr geod.(...)i(...).
Stwierdzić zatem należy, że strona powodowa nie może dochodzić od pozwanej roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z przedmiotowych nieruchomości, co skutkowało oddaleniem powództwa.
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisart. 102 k.p.c.W ocenie Sądu, zważywszy na fakt, iż przedmiotowe powództwo zostało wytoczone 1 grudnia 2010 roku, zaś pozwana z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu wystąpiła dopiero 26 marca 2014 roku, a więc po trzech latach, kiedy w niniejszej sprawie zgromadzony był już kompletny materiał dowodowy i sporządzone były przez biegłych sądowych opinie niezbędne do jej rozpoznania, względy słuszności uzasadniają odstąpienie od obciążania powodów kosztami procesu na rzecz pozwanej i kosztami sądowymi na rzecz Skarbu Państwa, od uiszczenia których powodowie nie zostali zwolnieni.