Sąd Rejonowy w Słupsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2262/18
Data wyroku: 2018-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Kończyk

Sygn. akt I C 2262/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2018r.
Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodnicząca:SSR Joanna Kończyk
Protokolant:protokolant sądowyJ. P.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. wS.sprawy
z powództwaA. K.(K.)
przeciwkoB. W.
o ochronę naruszonego posiadania

I
nakazuje pozwanemuB. W.usunięcie siatki oraz słupka zamontowanych na granicy nieruchomości powodaA. K., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)położonej przyul. (...)wR.z nieruchomością, której współwłaścicielem jest pozwanyB. W., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)położoną przyul. (...)wR.;

II
zasądza od pozwanegoB. W.na rzecz powodaA. K.kwotę 537,00 zł (słownie: pięćset trzydzieści siedem złotych i 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt. IC 2262/18

UZASADNIENIE
PowódA. K.wniósł o nakazanie pozwanemuB. W.usunięcie siatki oraz słupka zamontowanego na granicy nieruchomości stanowiącej własnośćA. K., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych wS.prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...)położonej wR.przyul. (...)i nieruchomości stanowiącej własność pozwanegoB. W., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych wS.prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...)położonej wR.przyul. (...), a także o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że jest właścicielem nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych wS.prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...), która graniczy z nieruchomością, której współwłaścicielem jestB. W.. Układ tych nieruchomości powoduje, że na jego nieruchomość nie mogą wjechać żadne pojazdy mechaniczne bez przejazdu przez nieruchomość będącą własnościąB. W.. Przejazd taki był dotychczas możliwy, gdyż przez 30 lat właściciele nieruchomości sąsiedniej umożliwiali przejazd i taka była utrwalona praktyka.B. W.zaczął jednak zgłaszać zastrzeżenia i informował o woli postawienia ogrodzenia. Oświadczył również, że w związku z zaistniałą sytuacją skierował do sądu wniosek o ustanowienie służebności, jednakże sprawa prowadzona pod sygn. akt. IX Ns 540/17 została zawieszona, gdyż jedna ze współwłaścicielek nieruchomości obciążonej zmarła. W związku z powyższym wystąpił z wnioskiem do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej.A. K.wskazał również, iż po zawieszeniu postępowania o ustanowienie służebności, pozwanyB. W.na granicy wyżej wymienionych działek zamontował słupek oraz siatkę. Dojazd do nieruchomości położonej wR.przyul. (...)stał się niemożliwy, co było uciążliwe, gdyż w ogrodzonej części znajdował się parking wykorzystywany przezA. K., prowadzącego w swojej nieruchomości w okresie letnim działalność gastronomiczną i turystyczną. Niemożliwym stało się również przeprowadzenie remontu elewacji przezA. K., albowiem przez ogrodzenie nie mógł wjechać żaden pojazd i nie było możliwości przeniesienia niezbędnych urządzeń i instalacji. Po wystosowaniu doB. W.pisma, usunął on ogrodzenie z nieruchomości powodaA. K.i zlokalizował je na granicy działek. Mimo, iż nie dokonał ingerencji na nieruchomości powoda, to naruszył jego posiadanie, gdyż wskutek swoich działań uniemożliwił mu korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, a zatem naruszył jego interes prawny przez nieuprawnione ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości.
W odpowiedzi na pozewpozwanyB. W.wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powodaA. K.na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
Argumentował, iż w tutejszym sądzie toczy się sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej pod sygn. akt. INs 540/17, a zatem wytoczone przez powodaA. K.niniejsze powództwo jest niedopuszczalne, albowiem w tamtej sprawieA. K.może osiągnąć skutek w postaci ochrony swoich interesów prawnych. Nadto wskazał, iż jego zdaniem niniejsza sprawa może się toczyć tylko łącznie przeciwko wszystkim współwłaścicielom nieruchomości – współuczestnictwo konieczne. Oświadczył, iż jako właściciel nieruchomości może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy, tj. nieruchomości zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa. W tych samym granicach może rozporządzać rzeczą. Mając zatem na względzie fakt, iż jego nieruchomość nie jest obciążona ograniczonymprawem rzeczowym, brak jest podstaw ku temu, by ograniczać go w możliwości korzystania z własnej nieruchomości. Wskazał również na okoliczność, iż słupek oraz siatka zostały ostatecznie posadowione w granicach jego nieruchomości, co sprawia, że ani on, ani pozostali współwłaściciele swoim działaniem nie ingerowali w sposób korzystania z nieruchomości należącej doA. K.. Nadto oświadczył, iżA. K.ma możliwość korzystania ze swojej nieruchomości poprzez bramę wjazdową znajdującą się po jej drugiej stronie. Zaprzeczył również by na nieruchomościA. K.znajdował się parking, bądź jakiekolwiek wyodrębnione do parkowania miejsce.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

PowódA. K.jest właścicielem nieruchomości położonej wR.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych wS.prowadziłksięgę wieczystą Kw nr (...). Pozwany jest współwłaścicielem nieruchomości położonej wR.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych wS.prowadziłksięgę wieczystą Kw nr (...).
dowód: treśćksięgi wieczystej KW nr (...)(wydruk) – k. 6-10, treśćksięgi wieczystej nr (...)(wydruk) – k. 15.
W Sądzie Rejonowym w Słupsku toczy się z udziałem stron procesu sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłejM. W.– współwłaścicielce nieruchomości położonej wR.przyul. (...), a także sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej, sygn. akt. INs 540/17.
dowód: wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – k. 16-17, odpowiedź na wniosek w sprawie INs 540/17 – k. 32-33.
PozwanyB. W.prowadził korespondencję z Urzędem Gminy wU.celem umożliwienia mu postawienia bramy i furtki w celu zamknięcia ulicy dojazdowej do nieruchomości położonych wR.przyul. (...), oznaczonych numerami 22 i 24 oraz znaku „zakaz wjazdu”.
dowód: pisma do Urzędu Gminy wU.z dnia 29.10.2017 r. i z dnia 19.12.2016 r – k. 34 - 35.
Do nieruchomości powodaA. K.prowadzi brama wjazdowa usytuowana z drugiej strony nieruchomości. Do chwili, kiedy na granicy nieruchomości powoda i pozwanego, pozwanyB. W.postawił(...)oraz rozciągnął siatkę, która uniemożliwia powodowiA. K.dojazd do jego nieruchomości, powódA. K.korzystał z kawałka drogi dojazdowej stanowiącego własność pozwanegoB. W.. Korzystanie polegało na parkowaniu samochodu powoda oraz samochodów gości wynajmujących u powoda pokoje w okresie lipca – sierpnia. Powód prowadzi również bar na swojej nieruchomości, z którego korzystają turyści i w okresie letnim też tam parkowali. Ten sposób dojazdu został ustalony jeszcze przez rodziców stron procesu. Słupki i siatka zostały postawione przez pozwanego około maja 2018 r. za zgodą współwłaścicieli nieruchomości położonej wR.przyul. (...)i są do chwili obecnej, ponieważ miał on problemy z wyjazdem i wjazdem na swoją posesję. Nie mogły drogą dojazdową przejechać karetka i straż pożarna. Powód obecnie nie może wjeżdżać na swoją nieruchomość, musi również przenosić przez ogrodzenie ciężką butlę z gazem.
dowód: dokumentacja fotograficzna – k. 36 – 41, zeznania powoda w charakterze strony k. 60, 61 (czas nagrania: 00:24:13 – 00:32:34), zeznania pozwanego w charakterze strony – k. 61 (czas nagrania: 00:38:20 – 00:46: 23).

Sąd zważył co następuje:

Powództwo było zasadne.
Bezspornym w przedmiotowej sprawie była kwestia posadowienia przez pozwanego na nieruchomości położonej w miejscowościR.przyul. (...), stanowiącej jego własność siatki i słupków ogrodzeniowych, które nastąpiło w miesiącu maju 2018 r. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy posiadanie powoda polegające na umożliwieniu mu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowościR.przyul. (...), poprzez usunięcie postawionego przez pozwanego na granicy jego nieruchomości płotu, zasługiwało na ochronę.
W ocenie Sądu, mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz obowiązujące normy prawa i dorobek orzecznictwa w zakresie ich wykładni, na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi pozytywnej.
Przystępując do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd zważył, iż zgodnie zart. 344 § 1 k.c.przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
W myśl natomiastart. 478 k.p.c.w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
Z powyższego wynika więc, że osoba pozwana nie może podnieść zarzutu, że to ona, a nie dotychczasowy posiadacz, jest osobą uprawnioną do władania rzeczą np. przysługuje jej prawo własności, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu, powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju, stwierdza, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem (jeżeli pozwany przedstawi takie orzeczenie, to powództwo posesoryjne zostanie oddalone, choćby naruszenie posiadania było samowolne). Natomiast kognicja Sądu w sprawach o naruszenie posiadania ograniczona została do rozważenia kwestii, czy osoba występująca z żądaniem przywrócenia posiadania była w istocie posiadaczem i czy nastąpiło naruszenie jej władztwa nad rzeczą.A contrario– sąd nie ma uprawnienia do zajmowania się w tym procesie innymi okolicznościami - dotyczy to też dobrej wiary osób dokonujących naruszenia. Z tego też powodu orzeczenie w procesie posesoryjnym ma jednie charakter „prowizoryczny” i nie zmierza do trwałego uregulowania stosunków między stronami. Jego celem jest jedynie zniwelowanie skutków samowoli strony procesu.
W świetle powyższych rozważań nie miały znaczenia dla ustalenia okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, podnoszone przez pozwanego zastrzeżenia dotyczące niemożności swobodnego przejazdu drogą dojazdową, czy też dojazdu do jego nieruchomości, a także okoliczność iż parkują tam turyści blokujący przejazd, czy też podnoszone przez niego w odpowiedzi na pozew okoliczności dotyczące zanieczyszczania przez wczasowiczów jego posesji. Sąd nie miał również uprawnienia do badania w niniejszej sprawie faktów świadczących o możliwości korzystania przez powoda z nieruchomości od drugiej strony budynku, przez umieszczoną tam bramę wjazdową.
Nadto, jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny w tym zakresie, wkroczenie w sferę faktycznego władztwa nad rzeczą może nastąpić zarówno w wyniku uniemożliwienia lub ograniczenia sprawowania fizycznego władztwa nad rzeczą (naruszenie posiadania w sferzecorpus), jak i w wyniku ujawnienia woli sprawowania faktycznego władztwa nad rzeczą we własnym interesie w zakresie niedającym się pogodzić z zakresem faktycznego władztwa nad rzeczą sprawowanego przez posiadacza (naruszenie posiadania w sferzeanimus). W związku z tym, że zgodnie z powszechnie przyjętą definicją posiadania jest nim także stan faktyczny, w którym określony podmiot ma rzeczywistą możliwość sprawowania faktycznego władztwa nad rzeczą, naruszenie posiadania może polegać na pozbawieniu tej możliwości (zob. Komentarz do art. 344 k.c., red. Osajda 2018, wyd. 18/B. Lackoroński, Legalis online).
W przypadku natomiast, gdy mamy do czynienia z posiadaniem samoistnym, wydaje się, że co do zasady jakiekolwiek wkroczenie w sferę faktycznego władztwa nad rzeczą stanowi naruszenie takiego posiadania. W obronie tej tezy w doktrynie i orzecznictwie podnosi się przede wszystkim argumenty związane z faktem, że prawo własności, wyznaczające zakres faktycznego władztwa nad rzeczą sprawowanego przez posiadacza samoistnego, jest prawem podmiotowym o najszerszym zakresie uprawnień, w tym uprawnia do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób. Stąd przyjmuje się, że roszczenie posesoryjne z tytułu naruszenia posiadania samoistnego może powstać nie tylko w wyniku naruszenia posiadania samoistnego poprzez uniemożliwienie lub utrudnienie korzystania z jednego z uprawnień wskazanych wart. 140 k.c., lecz także w wyniku naruszenia sfery właścicielskiego korzystania określonej wart. 143 k.c., które może nastąpić na przykład poprzez otwieranie okien, których skrzydła otwierają się w przestrzeń nad nieruchomością, lub poprzez wykonywanie prac podziemnych (por. orz. SN z 4.7.1952 r., C 1195/52, OSNCK 1953, Nr 3, poz. 79; orz. SN z 26.10.1959 r., 2 CR 483/59 z glosąA. Szpunara, OSPiKA 1961, Nr 5, poz. 124, zob. również: Komentarz do art. 344 k.c., red. Osajda 2018, wyd. 18/B. Lackoroński, Legalis online).
Przechodząc do dalszych rozważań Sąd podzielił pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 11.08.1978 r. III CRN 136/78, iż przewidziany wart. 342 k.c.zakaz samowolnego naruszania posiadania nie zawiera w swej treści żadnych ograniczeń, odnosi się zarówno do posiadania samoistnego jak i posiadacza zależnego, ochrona zaś posesoryjna, przewidziana wart. 344 k.c.przysługuje posiadaczowiw wypadku naruszenia każdej z tych dwóch postaci posiadania.
Jak wynika z ustaleń Sądu poczynionych na podstawie zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego w postaci złożonych przez powoda i pozwanego dokumentów- treści ksiąg wieczystych, dokumentacji zdjęciowej oraz zeznań stron, powodowiA. K.przysługiwało prawo własności nieruchomości położonej wR.przyul. (...). Nie budził również wątpliwości Sądu fakt, iż pozwany postawił słupki i rozciągnął siatkę na nieruchomości stanowiącej jego własność, na styku granicy z działką powoda, uniemożliwiając powodowi przejście i przejazd do jego budynku posadowionego na nieruchomości stanowiącej jego własność. Uniemożliwił mu w ten sposób swobodne korzystanie z nieruchomości, której jest właścicielem oraz prowadzenie na niej sezonowo działalności gospodarczej w postaci baru, albowiem również wczasowicze wynajmujący u niego pokoje nie mieli możliwości dojazdu do nieruchomości powoda.
W tym miejscu dostrzec wypada, iż sądową ochroną wynikającą zart. 344 § 1 k.c.objęte jest każde posiadanie, jeżeli jego naruszenie nastąpiło w sposób samowolny, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Nie uchyla samowoli fakt, że naruszenie posiadania zostało dokonane przez osobę, której służy prawo podmiotowe.
Przechodząc zatem do oceny zasadności roszczenia wskazać należy, że faktem bezspornym – przyznanym przez pozwanego – był fakt posadowienia słupków i siatki na jego nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie granicy z nieruchomością powoda. Nadto pozwany zasadniczo nie zaprzeczył twierdzeniom powoda, co do naruszenia jego władztwa poprzez uniemożliwienie mu dojazdu do nieruchomości i wreszcie po trzecie, pozwany nie dysponował prawomocnym orzeczeniem sądu stwierdzającym, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem, albowiem tocząca się w tutejszym sądzie sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej, pod sygn. akt. I Ns 740/17 nie została jeszcze prawomocnie zakończona.
Reasumując, roszczenie powoda o ochronę naruszonego posiadania zasługiwało na uwzględnienie, o czym Sąd orzekł na podstawieart. 344 k.c.jak w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku, na podstawieart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (Dz. U. z 2017, poz. 459 z późn. zm). Ponieważ w niniejszej sprawie to pozwany jest stroną przegrywającą, dlatego też zasądzono od niego na rzecz powoda kwotę 537,00 zł, w tym 200 zł tytułem opłaty od pozwu, 320 zł tytułem wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego przez powoda na rozprawie w dniu 04.07.2018 r. ustalonego w oparciu § 5 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.(...). w sprawie opat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804) i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.