Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 152/18
Data wyroku: 2018-04-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o eir z FUS

Sygn. aktVIII U 152/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

Protokolant:

Justyna Jarzombek

po rozpoznaniu w dniu17 kwietnia 2018 r. w Gliwicach
sprawyZ. G.(G.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołańZ. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia15 grudnia 2017r. i  24 stycznia 2018r.nr(...)

1
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuZ. G.prawo do emerytury poczynając od 24 grudnia 2017r.,

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 180zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt. VIII U 152/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 grudnia 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) odmówił ubezpieczonemuZ. G.prawa do emeryturyw niższym wieku w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem ZUS uwzględnił mu jedynie 11 lat i 28 dni takiej pracy.
W uzasadnieniu ZUS wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu okresu zatrudnienia wKombinacie (...) S.A.od 1 grudnia 1990r. do 14 czerwca 1991r. na stanowisku ślusarz – kierowca, bowiem stanowisko to nie figuruje w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 7(...)z 19 maja 1983r., pod wskazaną przez pracodawcę pozycją 43, dział IV, wykazu A. Dodatkowo ZUS zwrócił uwagę, że wykonywanie prac na różnych stanowiskach,w obszarze odrębnych działów i pozycji zarządzenia resortowego, wyklucza możliwość spełnienia wymogu wykonywania pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przewidzianego dla danego stanowiska pracy. organ rentowy nie zaliczył też okresu pracy na stanowisku kierowcy wFirmie Handlowej (...)w okresie od 5 września 1991r. do 31 grudnia 1998r., wobec nieprzedłożenia za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Następnie decyzją z dnia 24 stycznia 2018r. organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemuZ. G.prawa do emerytury w niższym wiekuw związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem ZUS uwzględnił mu jedynie 11 lat i 28 dni takiej pracy. w uzasadnieniu zasadniczo podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, jak również zaznaczył, że do pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu okresu zatrudnienia wKombinacie (...) S.A.od1 grudnia 1990r. do 14 czerwca 1991r. na stanowisku ślusarz – kierowca, bowiem stanowisko to nie figuruje w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3(...)z 30 marca 1985r., pod wskazaną przez pracodawcę pozycją 25, pkt 1, dział XIV, wykazu A.
W odwołaniach od obu powyższych decyzji ubezpieczony domagał się ich zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracyw warunkach szczególnych. Podniósł, iż pracę w warunkach szczególnych wykonywałw obu spornych okresach. Nadto wskazał, iż taki charakter jego pracy wynika z zeznań świadków, o przesłuchanie których wniósł.
W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Równocześnie organ rentowy poinformował, iż uznał ubezpieczonemu za pracę w warunkach szczególnych jedynie okres pracy od 3 listopada 1979r. do 30 listopada 1990r. wKombinacie (...) S.A.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, ponieważ jedynie za ten okres przedłożył on stosowne świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Sprawy z obu odwołań od powyższych decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt VIII U 152/18.
Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące ustalenia:
W dniu 27 listopada 2017r. ubezpieczonyZ. G.,urodzony (...)złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnieniaw szczególnych warunkach.
Ubezpieczony przystąpił do otwartego fundusz emerytalnego, jednak równocześnie ze złożeniem wniosku emerytalnego wniósł o przekazane środków zgromadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa. Skarżący na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat,z tym, że w ocenie ZUS – okoliczności te były niesporne pomiędzy stronami.
Na postawie złożonych przez ubezpieczonego świadectw pracy organ rentowy uwzględnił mu jedynie 11 lat i 28 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 1 grudnia 1990r. do 14 czerwca 1991r. na stanowisku ślusarza – kierowcyi od 5 września 1991r. do 31 grudnia 1998r., na stanowisku kierowcy.
W okresie od 3 listopada 1979r. do 14 czerwca 1991r. ubezpieczony zatrudniony był wKombinacie (...) S.A.Przedsiębiorstwo to zajmowało się produkcją koksu na rzecz hut i jego dystrybucją. Zakład posiadał własną bazę transportową, gdzie zatrudniał kierowców. Baza transportowa obejmowała samochody ciężarowe o masie powyżej 3,5 ton. Dodatkowo ze względu na charakter działalności zakładu i obowiązujące w tym czasie przepisy, przedsiębiorstwo posiadało też w swojej strukturze zakładową straż pożarną. Dysponowała ona zastępami gaśniczymi i tzw. pojazdem bojowym, który był pojazdem uprzywilejowanym, służącym do przewozu strażaków i prowadzeni akcji gaśniczo – ratowniczych. Do samochodu tego był na stałe przypisany kierowca.
Ubezpieczony w trakcie zatrudnienia w tej firmie pracował początkowo, tj. od3 listopada 1979r. do 30 listopada 1990r. kierowca samochodu ciężarowego o masie powyżej 3,5 ton. Okres ten został odwołującemu zaliczony przez ZUS do okresów pracyw warunkach szczególnych.
Z dniem 1 grudnia 1990r. odwołujący został przeniesiony do zakładowej straży pożarnej, gdzie od tego czasu, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał swoje obowiązki wyłącznie jako kierowca samochodu gaśniczego. Wprawdzie pracodawca przypisał mu w tym czasie dodatkowo stanowisko ślusarza, jednak faktycznie odwołujący pracy takiej nie wykonywał. Zajmował się natomiast stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obsługą opisanego wyżej wozu bojowego. W takim charakterze pracował on do końca zatrudnienia u tego pracodawcy, tj. do 14 czerwca 1991r.
Z dniem 5 września 1991r. ubezpieczony podjął zatrudnienie wFirmie Handlowej (...)wG.. Była to firma zajmująca się importem piwai napojów bezalkoholowych. Towary te dystrybuowała wśród mniejszych sklepów i lokali gastronomicznych, a z czasem do hal MAKRO na terenie Polski południowej i następnie terenie całego kraju. Towary były rozwożone własnym transportem firmy. W praktyce były to samochody ciężarowe o całkowitym ciężarze powyżej 3,5 ton. Pierwszy taki samochód, tj.M.typu 608,M. M.zakupił w roku 1991. Kolejny, tj.M.typu 410 D KA firma wzięła w leasing w roku 1993. Natomiast z odpisu polisy ubezpieczeniowej wynika, iż w okresie od czerwca 1997 do czerwca 1998,M. M.opłacił polisę obowiązkowego ubezpieczenia OC z tytułu użytkowania(...)typu LP 808.
Ubezpieczony w tej firmie pracował od początku jej działalności i był jedynym kierowcą z uprawnieniami do prowadzenia samochodów ciężarowych, który na stale pracował w tej firmie. Inni kierowcy z takimi uprawnieniami pracowali po kilka miesięcyi zwalniali się. Z tego też względu praktycznie stale zajmował się on prowadzeniem samochodów ciężarowych. Z kolei samochodami dostawczymi jeździł serwisant, który dostarczał nimi dystrybutory piwa i napojów do lokali. On też jeździł tym samochodemw razie konieczności wymiany czy konserwacji tych urządzeń. Samochodem takim jeździł również magazynier, który w razie potrzeby dostarczał mniejsze ilości towaru do blisko położonych odbiorców. Z kolei odwołujący samochodem dostawczym jeździł zasadniczo, dopiero w ostatnich 2 latach zatrudnienia w tej firmie.
W praktyce jego rozkład pracy wyglądał w ten sposób, że przychodził do pracy, pobierał samochód ciężarowy załadowany towarem dla grupy odbiorców. Następnie udawał się w trasę i w zależności od długości trasy wykonywał kilkugodzinny kurs na trasie w niewielkiej odległości od firmy, po zakończeniu którego zdawał pojazd. Z kolei gdy woził towar do odległych odbiorców, to jego trasa trwało od 2 do 3 dni. Każdorazowo jego praca jako kierowcy, w dobowym wymiarze czasu pracy trwała nie mniej niż 8 godzin.
Po zakończeniu zatrudnienia w tej firmie, w imieniu pracodawcy, świadectwo pracy wystawiła mu osoba zajmująca się na co dzień sprawami biurowymi. Nie miała ona jednak świadomości, że oprócz „zwykłego” świadectwa pracy winna również wystawić świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, bowiem sprawami kadrowymi zajmowała się ona wyłącznie sporadycznie w razie takiej konieczności. Nie miała w tym zakresie doświadczenia.
Razem z ubezpieczonym wFirmie Handlowej (...)pracowaliM. M.– właściciel firmy – przełożony ubezpieczonego,E. W.– pracownik biurowy – wystawiła odwołującemu świadectwo pracy iJ. W.– serwisant – kierowca samochodu dostawczego.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadkówM. M.,E. W.iJ. W.(k.53-55), wyjaśnień ubezpieczonego (k.58-59), a także w oparciu o dokumenty dołączone do odwołania. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków i odwołującego są spójne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, dając łącznie pełny obraz przebiegu i charakteru zatrudnienia odwołującego w spornych okresach. Nadto zeznania świadków korelują z zapisamiw dokumentacji dołączonej do odwołania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoZ. G.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017r. poz. 1383, ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał pracew szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Przedmiotem sporu pozostawało ostatecznie ustalenie, czy okres zatrudnieniaZ. G.wKombinacie (...) S.A.od 1 grudnia 1990r. do 14 czerwca 1991r. i wFirmie Handlowej (...)w okresie od 5 września 1991r. do31 grudnia 1998r., można uznać z okresy pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku, wykonywanej w szczególnych warunkach, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień31 grudnia 2007r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu31 grudnia 2007r. oraz nieprzystąpieniu do OFE. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Ubezpieczony ukończył 60 lat życia i równocześnie ze złożeniem wniosku emerytalnego wniósł o przekazane środków zgromadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa. Kwestie te nie były sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył mu jedynie11 lat i 28 dni takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony niewątpliwie od momentu przeniesienia go do zakładowej straży pożarnej, do końca zatrudnienia u pierwszego z powyższych pracodawców, zajmował się wyłącznie prowadzeniem samochodu strażackiego, który był pojazdem uprzywilejowanym. Tym samym wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnych warunkach.
Podobnie w drugim spornym okresie ubezpieczony na pewno do roku 1998, faktycznie, stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał wyłącznie pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton i nie był kierowany do innych prac, co było podyktowane tym, że w niewielkiej hurtowni napojów był on jedynym stałym kierowcą posiadającym uprawnienia do prowadzenia tych pojazdów, a także organizacją pracy, polegającą na wysyłaniu kierowców na kolejne, czasem długie trasy. Z kolei samochodami dostawczymi jeździli serwisant i magazynier. Odwołujący natomiast jeździł takim i samochodami dopiero w końcowym okresie zatrudnienia u tego pracodawcy, co było związane z coraz mniejszymi zamówieniami od klientów, którym dostarczano towar. Takie kursy wykonywał sporadycznie..
Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisówo ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, wymienione zostały w wykazie A, dział VIII, poz. 2, stanowiącym załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Bez znaczenia pozostaje, że pierwszy pracodawca wystawił odwołującemu za powyższy okres świadectwo pracy w warunkach szczególnych, z powołaniem się na niewłaściwą pozycję wykazu takich prac, zaś drugi pracodawca nie wystawił odwołującemu za powyższy okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem w stosunku do obu spornych okresów, wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występująw postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym.
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeZ. G.z momentem osiągnięcia wieku 60 lat, tj. od 24 grudnia 2017r., spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikające z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jakw punkcie pierwszym sentencji i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od24 grudnia 2017r. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800, ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
(-) SSO Teresa Kalinka