Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI P 236/17
Data wyroku: 2018-05-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Dąbrowski, Małgorzata Kryńska – Mozolewska
Słowa kluczowe: Zasada równego traktowania w zatrudnieniu
Podstawa prawna: art. 18^3d^ k.p.

Sygn. akt VI P 236/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 maja 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: SSR Małgorzata Kryńska – Mozolewska
Ławnicy:  Paweł Dąbrowski
Magdalena Kośmicka – Matras
Protokolant:  starszy protokolant sądowy Marzena Szablewska
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaU. D.
przeciwko(...)wR.

o odszkodowanie z tytułu nierównego traktowania w zatrudnieniu
1. oddala powództwo;
2. zasądza od powódkiU. D.na rzecz pozwanego(...)wR.kwotę 675,00 zł (słownie: sześćset siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

    Magdalena Kośmicka – Matras SSR Małgorzata Kryńska – Mozolewska Paweł Dąbrowski

Sygn. akt VI P 236/17

UZASADNIENIE
Dnia 10 czerwca 2017 roku (data na kopercie) powódkaU. D.wniosła o zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia za naruszenie zasady równego traktowania. Jako pozwanego powódka wskazała(...)wW..
W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że była zatrudniona w pozwanym na stanowisku nauczyciela do 31 sierpnia 2016 roku. Pracodawca w dniu 1 stycznia 2016 roku wprowadził nowy regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w którym uniemożliwił pracownikom pedagogicznym otrzymanie świadczenia tzw. „wczasy pod gruszą”. Powódka twierdziła, że była to dyskryminacja, bowiem „wczasy pod gruszą” są wypłacane jedynie pracownikom niepedagogicznym.
(pozew – k. 1 – 2)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany twierdził, że przewidziane są w regulaminie dwa rodzaje świadczeń urlopowych. Dla pracowników pedagogicznych jest przewidziane świadczenie urlopowe wynikające zustawy Karta Nauczyciela, a dla pracowników niepedagogicznych tzw. "wczasy pod gruszą”. Pozwany wskazywał, że powódka otrzymała świadczenie urlopowe wynikające zustawy Karta Nauczyciela. Ponadto pozwany twierdził, że świadczenia z funduszu nie mają charakteru roszczeniowego.
(odpowiedź na pozew – k. 9 – 9 verte)
Na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku powódka sprecyzowała żądanie w ten sposób, że wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kwoty 2.100,00 zł tytułem z tytułu dyskryminacji.
(protokół rozprawy z dnia 15.05.2018r. – k. 149)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka była zatrudniona w pozwanej szkole w okresie od dnia 1 września 1989 roku do dnia 31 sierpnia 2016 roku na stanowisku nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy. Średnie miesięczne wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło 5.433,61 zł brutto.
(bezsporne a nadto: zaświadczenie o wynagrodzeniu – k. 11, świadectwo pracy – k. B-170 a/o powódki)
Do końca 2015 r w pozwanej szkole obowiązywał regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej też jako: ZFŚS) na podstawie którego nauczyciele mieli prawo otrzymać z ZFŚS zarówno świadczenie urlopowe przysługujące im, na podstawieart. 53 ust. 12 ustawy Karta Nauczyciela, jak również przysługujące wszystkim pracownikom pozwanego dofinansowanie wypoczynku tzw. "wczasy pod gruszą"
Zgodnie z §10 w/w regulaminu ZFŚS świadczenie urlopowe przysługujące nauczycielom na podstawieustawy Karta Nauczycielabyło wypłacane ze środków ZFŚS. Do korzystania z ZFŚS uprawnieni byli pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, niezależnie od rodzaju umowy oraz wymiaru czasu pracy, członkowie rodzin tych pracowników, pracownicy przebywający na urlopach wychowawczych i zdrowotnych, w tym macierzyńskich, nauczyciele przeniesieni w stan nieczynny, emeryci i renciści i członkowie ich rodzin, a także pracownicy przebywający na emeryturach pomostowych. Świadczenia z ZFŚS były przyznawane na indywidualny wniosek osób uprawnionych, składany do dyrektora (§20 i 25 regulaminu).
Od 1 stycznia 2016 roku w pozwanym Zespole Szkół zaczął obowiązywać nowy regulamin ZFŚS. Zgodnie z brzmieniem §14 pkt 1 dofinansowanie wypoczynku urlopowego polega na wypłacie nauczycielom świadczenia urlopowego na podstawieustawy Karta Nauczycielaoraz wypłacie dofinansowania wypoczynku pracownikom nie będącym nauczycielami, emerytom i rencistom – byłym pracownikom pozwanego. Z treści § 26 regulaminu wynika, że dofinansowanie wypoczynku urlopowego przysługuje raz do roku, oraz uprawniony może zaś skorzystać z jednej formy dofinansowania. Decyzje w sprawie przyznawania świadczeń z ZFŚS wydaje dyrektor pozwanego po zasięgnięciu opinii Komisji Socjalnej (§10 pkt 2 regulaminu). Zarówno świadczenie urlopowe jak i dofinansowanie wypoczynku urlopowego były wypłacane z ZFŚS.
Zmiana regulaminu ZFŚS była konsultowana z przedstawicielami organizacji związkowych działających w pozwanym, oraz z przedstawicielem(...). Związki zawodowe pozytywnie zaopiniowały tę zmianę.
(dowód: regulamin ZFSŚ z 2009 roku – k. 114 – 132, regulamin ZFŚS z 2016 roku – k. 13 – 29, zeznania świadkaA. W.– protokół rozprawy z dnia 12.12.2017r. od 00:10:03 do 00:26:32, zeznania dyrektora pozwanegoJ. R.– protokół rozprawy z dnia 12.12.2017r. od 00:31:22 do 00:44:41)
Powódka w dniu 23 czerwca 2016 roku złożyła wniosek o dofinansowanie jej wypoczynku urlopowego. Komisja socjalna zaopiniowała ten wniosek negatywnie, a dyrektor pozwanego nie przyznała dofinansowania powódce ze względu na treść §14 regulaminu ZFŚS. W 2016 roku powódce zostało wypłacone świadczenie urlopowe w wysokości 1.087,95 zł.
Przed 2015 rokiem żaden nauczyciel nie zgłaszał wniosku o przyznanie dofinansowania do wypoczynku urlopowego, nauczyciele otrzymywali tylko świadczenie urlopowe z ustawy – Karta Nauczyciela. W 2015 roku powódka i jej mąż złożyli wniosek o przyznanie dofinansowania do wypoczynku urlopowego i otrzymali dofinansowanie w wysokości odpowiednio 656,00 zł i 547,00 zł. W 2015 roku nauczyciele otrzymywali tytułem świadczenia urlopowego średnio kwotę około 938,27 zł. W 2015 roku pracownicy nie będący nauczycielami otrzymali dofinansowanie wypoczynku urlopowego w wysokości średnio 773,14 zł. W 2016 roku wszyscy nauczyciele otrzymali świadczenie urlopowe, jego średnia wysokość wyniosła 951,25 zł. Z kolei dofinansowanie wypoczynku urlopowego wypłacone pracownikami nie będącymi nauczycielami wyniosło średnio w 2016 roku 1.380,25 zł.
(dowód: wniosek powódki z dnia 23.06.2016r. – k. 4 – 4 verte, informacja z dnia 12.07.2017r. – k. 12, dokumentacja księgowa – k. 99 – 108, zeznania dyrektora pozwanegoJ. R.– protokół rozprawy z dnia 15.05.2018r. od 00:07:41 do 00:36:25, zeznania powódkiU. D.– protokół rozprawy z dnia 15.05.2018r. od 00:36:25 do 00:59:40)
Pozwany(...)wW.uchwałą rady powiatu(...)nr XXIX – 302/2017 z dnia 8 lutego 2017 roku zmienił swą siedzibę i przeniósł się zW.doR.. Z kolei uchwałą rady powiatu(...)nr XLII – 464/2017 z dnia 23 listopada 2017 roku pozwany zmienił nazwę na(...)z siedzibą wR..
(dowód: uchwała z dnia 08.02.2017r. – k. 53, uchwała z dnia 23.11.2017r. – k. 109)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z: zaświadczenia o wynagrodzeniu z k. 11, świadectwa pracy z k. B-170 a/o powódki, regulaminu ZFSŚ z 2009 roku z k. 114 – 132, regulaminu ZFŚS z 2016 roku z k. 13 – 29, wniosku powódki z dnia 23.06.2016r. z k. 4 – 4 verte, dokumentacji księgowej z k. 99 – 108, uchwały z dnia 08.02.2017r. z k. 53 oraz uchwały z dnia 23.11.2017r. z k. 109. Wiarygodność powyższych dowodów nie została skutecznie zakwestionowana przez strony w toku postępowania.
Sąd oparł się również na zeznaniach świadków i stron, nie uznając jednak ich za wiarygodne w całości.
Sąd nie dał wiary zeznaniom powódkiU. D.w zakresie, w jakim twierdziła ona, że nie było mile widziane składanie przez nauczycieli wniosków o dofinansowanie wypoczynku urlopowego jeszcze przed zmianą regulaminu ZFŚS, nie zostało to bowiem wykazane żadnym innym środkiem dowodowym, w szczególności nie potwierdziła tego świadekA. W., która również jest nauczycielem. Nie znajdują też potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym zeznania powódki, jakoby zmiana regulaminu miała nastąpić wyłącznie z tego powodu, że dyrektor nie chciała wypłacać powódce dofinansowania do wypoczynku urlopowego. Jak wynika z zeznań dyrektora pozwanego, zmiana regulaminu była zainicjowana przez organizację związkową. W pozostałym zakresie zeznania powódki zostały uznane za wiarygodne, poza twierdzeniami, że była ona dyskryminowana przez pracodawcę.
Odnośnie zeznań dyrektora pozwanegoJ. R.Sąd odmówił jej wiarygodności jedynie w zakresie, w jakim twierdzi ona, że przed 2016 rokiem żaden nauczyciel nie składał wniosków o dofinansowanie wypoczynku urlopowego, bowiem wskazała ona później, co znajduje potwierdzenie w dokumentach księgowych, że w 2015 roku powódka i jej mąż, będący nauczycielami, złożyli takie wnioski i zostały one pozytywnie rozpoznane. W pozostałym zakresie Sąd uznał zeznania dyrektora pozwanego za wiarygodne, bowiem znajdują one potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym w szczególności zeznaniachA. W., które są zgodne i spójne z zeznaniami dyrektora pozwanego.
Na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku Sąd oddalił wniosek pełnomocnika powódki o dopuszczenie dowodu w postaci odpowiedzi PIP na okoliczność interpretacji przepisów prawa odnośnie dyskryminacji, Sąd miał bowiem na uwadze, że wniosek ten zmierzał do ustalenia stanu prawnego, a nie faktycznego.. Sąd bowiem samodzielnie dokonuje interpretacji przepisów i ich wykładni w każdej konkretnej sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest roszczenie powódki o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania, a jej podstawą materialnoprawną jest regulacja zart. 183dKP, zgodnie z którą osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie zart. 113KPjakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bez pośrednia lub pośrednia, jest niedopuszczalna. Dyskryminacja bezpośrednia ma miejsce wówczas, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych wart. 183a§ 1 KPbył, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy (art. 183a§ 3 KP). Z kolei z dyskryminacja pośrednia istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w§ 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.
Stanowisko procesowe powódki wskazuje, że była ona dyskryminowana w sposób pośredni. Powódka podnosiła bowiem, że dyskryminowana jest cała grupa zawodowa nauczycieli, którym odmówiono prawa do dofinansowania wypoczynku urlopowego. Bezsporne jest, że po zmianie regulaminu ZFŚS od dnia 1 stycznia 2016 roku, pracodawca wypłaca dofinansowanie wypoczynku urlopowego tzw. "wczasy pod gruszą" tylko pracownikom nie będącym nauczycielami. Jednocześnie z funduszu świadczeń socjalnych wypłacane jest dla pracowników będących nauczycielami świadczenie urlopowe określone wart. 53 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku- Karta Nauczyciela (t.j. - Dz. U. z 2017r., poz. 1189, ze zm.). Zgodnie z art. 53 ust. 1a tej ustawy z odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, o którym mowa w ust. 1, wypłacane jest nauczycielowi do końca sierpnia każdego roku świadczenie urlopowe w wysokości odpisu podstawowego, o którym mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ustalonego proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy i okresu zatrudnienia nauczyciela w danym roku szkolnym. Świadczenie to przysługuje więc nauczycielom z mocy ustawy.
Przed zmianą ZFŚS z dnia 1 stycznia 2016 roku nauczyciele poza świadczeniem urlopowym mającym oparcie w z art. 53 ustawy - Karta Nauczyciela mogli ubiegać się o dofinansowanie wypoczynku urlopowego (tzw. "wczasy pod gruszą"). Zmiana regulaminu ZFŚS pozbawiła nauczycieli, w tym powódki, prawa do tego świadczenia. W tym właśnie powódka upatrywała naruszenia zasady równego traktowania pracowników dydaktycznych i nie dydaktycznych w zatrudnieniu.
Jak wynika z zeznań dyrektora szkoły przyczyną wprowadzenia zmiany regulaminu ZFŚS poprzez wyłączenie nauczycieli spod możliwości otrzymania dofinansowania wypoczynku urlopowego była chęć wyrównania możliwości otrzymania świadczeń związanych z urlopem przez wszystkich pracowników pozwanego. Przed zmianą regulaminu ZFŚS nauczyciele mieli bowiem prawo do dwóch świadczeń (świadczenie urlopowe z Karty Nauczyciela i dofinansowanie wypoczynku urlopowego), zaś pracownicy niebędący nauczycielami – tylko do jednego (dofinansowanie wypoczynku urlopowego).
Powódka podnosiła, że kryterium różnicującym sytuację powódki i pracowników niebędących nauczycielami jest przynależność do określonej grupy zawodowej pracowników zatrudnionych w pozwanej. Sąd badał, czy w rzeczywistości kryterium to nie doprowadziło do niekorzystnych dysproporcji albo szczególnie niekorzystnej sytuacji w zakresie warunków zatrudnienia powódki. Zważyć też należy, czy kryterium przynależności do grupy zawodowej nauczycieli nie jest kryterium obiektywnie uzasadnionym ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty.
W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do powstania niekorzystnych dysproporcji, czy też szczególnie niekorzystnej sytuacji jeśli chodzi o świadczenia związane z urlopem w przypadku powódki. Sąd miał bowiem na uwadze, że powódka nie została pozbawiona jakiegokolwiek świadczenia związanego z urlopem – otrzymuje ona bowiem należne jej z mocy ustawy świadczenie urlopowe. W tej sytuacji wyłączenie jej z grupy pracowników otrzymujących dofinansowanie wypoczynku urlopowego jest działaniem zrównującym traktowanie w zatrudnieniu. Warto bowiem zauważyć, że regulacje kształtujące możliwość otrzymywania przez nauczycieli dwóch świadczeń związanych z urlopem w istocie prowadziły do znacznej nierówności względem sytuacji pracowników niebędących nauczycielami, którzy otrzymywali tylko jedno świadczenie. Wobec tego treść § 14 Regulaminu ZFŚS obowiązującego od 1 stycznia 2016 roku należy traktować jako swoistą kompensację sytuacji pracowników niebędących nauczycielami. Cel, który przyświecał zróżnicowaniu sytuacji pracowników pozwanego nie jest sprzeczny z prawem, bowiem chciał on zrównać szanse pracowników dydaktycznych i administracyjnych w zakresie otrzymania świadczeń związanych z urlopem.
W ocenie sądu powódka nie wykazała, aby pozwany w rzeczywistości dyskryminował nauczycieli w zakresie dostępności do świadczeń związanych z urlopem. W rzeczywistości bowiem pracodawca wyrównał szanse swych pracowników w zakresie dostępności owych świadczeń.
W tym miejscu warto również przywołać pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 roku, sygn. akt I PK 173/11, gdzie SN dopuścił możliwość zróżnicowania sytuacji poszczególnych grup pracowników uzasadniając takie zróżnicowanie ich odmienną sytuacją kształtowaną również przez przepisy ustawowe.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zważyć należy, że zróżnicowanie w regulaminie ZFŚS uprawnień do świadczeń związanych z urlopem ze względu na przynależność do grupy zawodowej nauczycieli również uzasadnione jest odmienną sytuacją tych osób. Jak już o tym była mowa wyżej nauczyciele mają zagwarantowane z mocy ustawy prawo do świadczenia urlopowego, podczas gdy pracownicy niebędący nauczycielami mogą jedynie ubiegać się o dofinansowania wypoczynku urlopowego w ramach ZFŚS. Możliwość uzyskania dofinansowania wypoczynku urlopowego jedynie dla pracowników niebędących nauczycielami, nie narusza w ocenie Sądu zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu, ani też zakazu dyskryminacji.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podst.art. 98 i 99 KPCoraz § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1800, ze zm.) w jego brzmieniu z dnia wniesienia pozwu, zasądzając na rzecz pozwanego od powódki kwotę 675,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

ZARZĄDZENIE
(...)