Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pz 124/18
Data wyroku: 2018-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka, Anna Capik-Pater, Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Koszty procesowe
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c., art. 397 § 2 k.p.c., art. 102 k.p.c.

Sygn. akt VIII Pz 124/18

POSTANOWIENIE

Dnia 28 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Grzegorz Tyrka
Sędziowie:SSO Teresa Kalinka
SSR(del.) Anna Capik-Pater
po rozpoznaniu w dniu28 grudnia 2018 r. w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawyB. R.
przeciwkoSpółce (...) Spółce AkcyjnejwB.
oświadczenie rekompensacyjne
na skutek zażaleniapozwanej
na postanowienieSądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia21 sierpnia 2018 r.sygn. aktIV P 103/18
p o s t a n a w i a:
oddalić zażalenie.
(-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grzegorz Tyrka (-) SSR(del.) Anna Capik-Pater
Sędzia Przewodniczący Sędzia

UZASADNIENIE
Powódka domagała się zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kwoty 10 000 zł tytułem rekompensaty w związku z utratą prawa do deputatu węglowego w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017r., poz. 1971).
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powódka cofnęła pozew.
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2018 roku Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w sprawie.
Na skutek wniosku pozwanej o uzupełnienie orzeczenia w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2018 roku odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu
Na uzasadnienie podano, że zgodnie zart. 102 k.p.c.w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może w ogóle nie obciążać kosztami strony przegrywającej. Sąd Rejonowy podał, że powódka była subiektywnie przekonana o zasadności swojego roszczenia.
Pozwana wniosła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie z dnia 21 sierpnia 2018 roku. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to:
-art. 98 k.p.c.orazart. 102 k.p.c.poprzez odstąpienie od obciążenia powódki kosztami postępowania, mimo przegrania przez powódkę sprawy, a także pomimo niewystąpienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalająca na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami procesu,
- § 2 pkt 4 w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1804) poprzez jego niezastosowanie.
Pozwana domagała się zmiany postanowienia w zaskarżonym zakresie poprzez zasądzenie od powódki na swoją rzecz kwoty 1 350 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenia od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Powódka wniosła o oddalenie zażalenia.
Na uzasadnienie podano, że powódka wniosła pozew, bowiem w mediach podano informację, że byli pracownicy kopalń mają prawo do rekompensaty z tytułu utraconego prawa do deputatu węglowego. Powódka dodała, że jest osobą schorowaną, przebyła zawał serca oraz trzykrotnie przeszła zabieg koronografii. Powódka pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1 200 zł miesięcznie. Powódka dodała, że jej małżonek także jest osobą schorowaną, leczy się w związku z nowotworem gruczołu krokowego. W związku z tym powódka oraz jej małżonek znaczną część dochodu przeznaczają na koszty leczenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
zażalenie pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie.
Powódka w niniejszej sprawie domagała się zasądzenia kwoty 10 000 zł z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Zaskarżoną decyzją pozwana odmówiła powódce prawa do spornego świadczenia, wskazując w uzasadnieniu, że jest ona osobą nieuprawnioną.
Bezsporne było, że powódka nie spełniała przesłanek do nabycia prawa do rekompensaty.
Zgodnie zart. 102 k.p.c.w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Jedną z podstaw odstąpienia od obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej w oparciu o przepisart. 102 k.p.c.może stanowić słuszność żądań w chwili ich zgłoszenia. Wypełniając wniosek o świadczenie rekompensacyjne, powódka miała do dyspozycji pismo jak wypełnić wniosek wraz z pełną, czytelną informacją, kto jest osobą uprawnioną. Również w zaskarżonej decyzji odmownej pozwana ponownie wskazała podstawy rozstrzygnięcia.
Odstąpienie od obciążania strony przegrywającej sprawę kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego jest możliwe jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, tj. wówczas, gdy z uwagi na okoliczności faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. Przyznanie przez ustawodawcę prawa do rekompensaty niektórym emerytom i rencistom nie przemawia za odstąpieniem osób nieuprawnionych od obciążania kosztami postępowania. Powództwo od samego początku było bezpodstawne i strona wnosząca pozew winna liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów wywołanych swoim działaniem. Podstawą oceny, czy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa.
Regulacja zawarta wart. 102 k.p.c.stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i jest zarazem podkreśleniem przez ustawodawcę przyjętej wKodeksie postępowania cywilnegozasady słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu. Stanowi ona pewnego rodzaju wentyl bezpieczeństwa dla podmiotów, które byłyby zobowiązane do zwrotu kosztów na zasadzieart. 98 k.p.c., jeżeli w szczególnie uzasadnionych wypadkach względy słuszności przemawiają za tym, aby takiej strony nie obciążać kosztami w całości lub w części (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2013 roku, w sprawie II CZ 154/12, opublikowane wL.).
Z brzmienia omawianego przepisu wynika, że sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej kosztami w ogóle. Uprawnienie sądu nie jest tu jednak dowolne, na co wskazuje przyjęte w tym przepisie sformułowanie „w wypadkach szczególnie uzasadnionych”. Użyte sformułowanie oznacza, że przy stosowaniu tej regulacji sąd nie może dokonywać wykładni rozszerzającej i sąd powinien, stosując ten przepis, mieć na uwadze konkretny stan faktyczny występujący w sprawie (wyrok Sądu Apelacyjnego wŁ.z dnia 26 września 2013 roku, w sprawie I ACA 466/13; postanowienie Sądu Apelacyjnego wP.z dnia 3 maja 2014 roku, w sprawie I ACz 294/14).
Kodeks nie precyzuje, jakie kryteria muszą być spełnione dla przyjęcia w danej sprawie, że zachodzą okoliczności objęte sformułowaniem „w wypadkach szczególnie uzasadnionych”. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o takie sytuacje, które wskazują, że ponoszenie kosztów pozostawało w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Przykładowo wskazuje się, że należą do nich okoliczności związane z przebiegiem sprawy – charakter zgłoszonego roszczenia, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia, przedawnienie roszczenia oraz leżące poza procesem – sytuacja majątkowa i życiowa strony. Ocena, czy takie wypadki wystąpiły w konkretnej sprawie, należy do sądu, który powinien dokonać jej w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 roku, w sprawie V CZ 124/12, opublikowane wL.).
Powódka wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Poniesienie przez powódkę kosztów pozostaje w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Powódka posiada prawo do emerytury w niskiej wysokości i dochód w całości przeznacza na bieżące utrzymanie, w tym ponoszenie kosztów leczenie. Sąd I instancji prawidłowo zastosowałart. 102 k.p.c.
Na mocyart. 397 § 2 k.p.c.w związku zart. 385 k.p.c.zażalenie pozwanej należało oddalić.
(-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grzegorz Tyrka (-) SSR(del) Anna Capik-Pater
Sędzia Przewodniczący Sędzia