Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1299/17
Data wyroku: 2018-05-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alina Kowalewska
Słowa kluczowe: Zachowek
Podstawa prawna: art. 991 kc

Sygn. akt: I C 1299/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 maja 2018 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Alina Kowalewska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Donata Romanowska

po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. w Giżycku na rozprawie
sprawy z powództwaZ. W.
przeciwkoA. P.
o zapłatę

1
Zasądza od pozwanegoA. P.na rzecz powodaZ. W.kwotę 7.438,75zł (siedem tysięcy czterysta trzydzieści osiem złotych 75/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17.09.2016r. do dnia zapłaty.

2
Oddala powództwo w pozostałym zakresie.

3
Zasądza od pozwanegoA. P.na rzecz powodaZ. W.kwotę 907,58zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR Alina Kowalewska
Sygn. akt I C 1299/17

UZASADNIENIE
PowódZ. W.domagał się zasądzenia odA. P.kwoty 10.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17.09.2016 r. do dnia zapłaty. Wniósł także o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu podał, iż żądana kwota stanowi zachowek poJ. P.. Twierdził, iż spadek nie obejmował żadnych wartościowych aktywów, jednak przed śmiercią spadkodawczyni dokonała na rzecz pozwanego darowizny nieruchomości o łącznej wartości 80.000 zł.
(pozew – k. 3-6)
PozwanyA. P.uznał powództwo do kwoty 7.438,75 zł twierdząc, iż jest to 1/8 wartości nieruchomości będących przedmiotem darowizny.
(protokół z rozprawy z dnia 11.05.2018 r. – k. 125)

Sąd ustalił, co następuje:
J. P.zmarła dnia 15 sierpnia 2015 r. wW.. Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. wydanym w sprawie I Ns 697/15 tut. Sąd stwierdził, iż spadek poJ. P.na podstawie ustawy nabyli córkaK. K., synZ. W., synB. P.oraz wnukA. P., każdy po ¼ części.
(

dowód

: z akt sprawy I C 1142/16: postanowienie z dnia 29.02.2016 r. – k. 25)
W skład masy spadkowej nie wchodziły jakiekolwiek aktywa.
(

okoliczność bezsporna

)
Przed śmiercią, w dniu 12.04.2012 r., na mocy umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemJ. A.prowadzącym Kancelarię Notarialną wG., Rep. A Nr 1254/2012,J. P.darowała pozwanemuA. P.:
-lokal mieszkalny nr (...)o pow. użytkowej 48 m2, składający się z 2 pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju, wraz z przynależną piwnicą, usytuowany wbudynku nr (...)we wsiD. M., gm.W., dla którego Sąd Rejonowy w Giżycku prowadziksięgę wieczystą nr (...), wraz z przynależnym udziałem w 1/8 części w elementach wspólnych budynku i takim samym udziałem we współwłasności działki gruntu, na której znajduje się budynek,
- udział 2/128 części w nieruchomości oznaczonej(...)o pow. 2944 m2, położonej w gm.W., dla której Sąd Rejonowy w Giżycku prowadziksięgę wieczystą nr (...),
- udział 1/8 części w zabudowanej nieruchomości oznaczonej nr geod.(...)o pow. 137 m2, położonej w gm.W., dla której Sąd Rejonowy w Giżycku prowadziksięgę wieczystą nr (...).
(

dowód

: z akt sprawy I C 1142/16: umowa z 12.04.2012 r. – k. 15-20, wydruk zkw (...)– k. 4-6, wydruk zkw (...)– k. 7-9, wydruk z kw OL(...)- k. 10-12)
Łączna wartość darowanych pozwanemu nieruchomości na dzień 21 września 2016 r. wynosiła 59.510,00 zł.
(

dowód

: opinia biegłego sądowegoM. D.– k. 49-82)
W piśmie z dnia 05 września 2016 r. powód wezwał pozwanego do uiszczenia kwoty 20.000 zł tytułem zachowku w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Wezwanie zastało nadane na aktualny adres pozwanego.
(

dowód

: z akt sprawy I C 1142/16:pismo z 05.09.2016 r. – k. 21-23)

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlegało uwzględnieniu w części uznanej przez pozwanego.
Instytucję zachowku statuujeart. 991 § 1 i 2 k.c.Zgodnie z jego dyspozycją zstępnym, małżonkom oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawało, iż powód - jako zstępny spadkodawczyni - należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku zgodnie z treściąart. 991 § 1 i 2 k.c.,art. 931 § 1 i 2 k.c.Zart. 1000 § 1 k.c.wynika natomiast, że roszczenie o zachowek można kierować do osoby, która otrzymała darowiznę bezpośrednio od spadkodawcy.
Poza sporem pozostawało, iż przed śmiercią, w dniu 12.04.2012 r. spadkodawczyni darowała przysługujące jej prawa własności nieruchomości pozwanemu, co wynika z załączonej do akt sprawy I C 1142/16 umowy zawartej w formie aktu notarialnego (k. 15-20). Darowizny te wyczerpały w całości majątek spadkowy. Na mocy jednakart. 994 § 1 k.c.przy obliczaniu zachowku należało doliczyć darowizny dokonane przez spadkodawczynię na rzecz pozwanego będącego spadkobiercą.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż roszczenie powoda o zachowek nie zostało zaspokojone w jakiejkolwiek części. Mając na uwadze, iż wysokość należnego zachowku uzależniona jest od wartości stanu czynnego spadku zasadniczą kwestią pozostawało ustalenie wartości rynkowej nieruchomości, darowanych przezJ. P.pozwanemu, które na mocyart. 994 § 1 k.c.należało doliczyć do spadku. Powołany w sprawie biegły z zakresu szacowania(...)określił łączną wartość nieruchomości na kwotę 59.510,00 zł. Wskazana opinia zasługiwała na uwzględnienie w całości, gdyż została sporządzona rzetelnie, zaś strony nie wnosiły do niej zastrzeżeń. Wartość rynkową nieruchomości ustaloną przez biegłego według stanu na dzień darowizny, zaś według cen z chwili ustalania zachowku, Sąd przyjął do obliczenia wysokości należnego powodowi zachowku (art. 995 § 1 k.c.).
Sąd ustalił, iż wartość udziału spadkowego powoda, która stanowi podstawę obliczenia należnego poJ. P.zachowku, wynosi 1/4 części masy spadkowej (postanowienie tut. Sądu z dnia 29 lutego 2016 r., I Ns 697/15).
Mając na uwadze, iż wartość czynna spadku po zaliczeniu dokonanej darowizny wynosi 59.510,00 zł, natomiast powodowi przysługuje prawo żądania połowy wartości przypadającego mu udziału spadkowego poJ. P., który wynosi ¼ części masy spadkowej, żądanie powoda uzasadnione jest do kwoty 7.438,75 zł (59.510,00 zł x 1/4 x ½). W pozostałej części powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne.
Stosownie doart. 481 § 1 i 2 k.c.od kwoty tej zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie, wyznaczając ich bieg od dnia 17.09.2016 r. Sąd w niniejszym postępowaniu podziela bowiem pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 17 września 2010 roku, II CSK 178/10 (L. (...)nr 942800), iż w sprawie o zachowek zastosowanie znajduje ogólna reguła zart. 455 k.c.i dlatego odsetki za opóźnienie należą się od daty wezwania zobowiązanego do zapłaty. W niniejszej sprawie powód wezwał pozwanego do zapłaty zachowku w piśmie z dnia 5 września 2016 r. (nadanym dnia 08.09.2016 r.) wyznaczając 7-dniowy termin zapłaty.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów. Sąd miał na uwadze, iż powód wygrał sprawę w 74%. Na koszty procesu poniesione przez powoda składała się zaś opłata sądowa od pozwu (500 zł) oraz koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (1.400 zł). Pozwany poniósł natomiast koszty zastępstwa procesowego (1.800 zł), opłaty sądowej od zażalenia (100 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Z uwagi na powyższe zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 907,58 zł (1.900 zł x 74% - 1.917 zł x 26%).