Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 4/18
Data wyroku: 2018-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Kirejew, Małgorzata Niementowska, Aleksander Sikora
Słowa kluczowe: Ustawa lutowa
Podstawa prawna: art. 8 ust. 1 Ustawy z 23.02.1991r.

Sygn. akt: II AKa 4/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Małgorzata Niementowska

Sędziowie

SSA Robert Kirejew
SSA Aleksander Sikora (spr.)

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Okręgowej w Katowicach Andrzeja Witkowskiego
po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy
wnioskodawcyZ. K.
- o odszkodowanie i zadośćuczynienie -
na skutek apelacji prokuratora i pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 października 2017 roku
sygn. akt XVI Ko 66/15

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
ustala, iż wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.

SSA Robert Kirejew  SSA Małgorzata Niementowska SSA Aleksander Sikora
Sygn. akt II AKa 4/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 października 2017 roku Sąd Okręgowy w Katowicach w sprawie sygn. akt XVI Ko 66/15 na mocyart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiegozasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcyZ. K.kwotę 200.000 złotych tytułem odszkodowania za szkodę wynikłą z wykonania wyroku Sądu Powiatowego dla Miasta Krakowa w Krakowie z dnia 26 września 1968 roku, sygn. akt IV Kp 936/68, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 13 lutego 1969 roku, sygn. akt VI Kr 2059/68 z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku, ponad zasądzoną i wypłaconą już wnioskodawcy na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 marca 2015 roku o sygn. akt XVI Ko 24/14, tytułem odszkodowania kwotę 19.870 złotych i tytułem zadośćuczynienia kwotę 50.000 złotych. W pozostałej części Sąd oddalił wniosek. Zasądzono na rzecz wnioskodawcy od Skarbu Państwa kwotę 456 złotych tytułem zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem II instancji oraz ponowne postępowanie przed Sądem I instancji, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Apelacje od tego wyroku wnieśli prokurator i pełnomocnik wnioskodawcy.
Prokurator zaskarżył wyrok na niekorzyść wnioskodawcy w całości i zarzucił orzeczeniu naruszenieart. 552 § 1 kpkiart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, poprzez przyjęcie szkody i związku przyczynowego między szkodą, a zdarzeniem stanowiącym podstawę odpowiedzialności tj. wyrokiem Sądu Powiatowego dla Miasta Krakowa w Krakowie z dnia 26 września 1968 roku, podczas gdy storna zgłaszająca roszczenie majątkowe nie wykazała istnienia związku przyczynowo - skutkowego zgodnie z regułamiart. 6 kc, a zatem niemożliwe było sięgnięcie po normęart. 322 kpc. Nadto Prokurator zarzucił rozstrzygnięciu obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a toart. 424 § 1 i 2 kpk, przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający dokonanie jego kontroli przez Sąd Odwoławczy, poprzez zaniechanie wskazania okoliczności uzasadniających istnienie związku przyczynowo – skutkowego w postaci wpływu wykonania opisanego wyżej wyroku, do wskazania konsekwencji braku satysfakcjonującej wnioskodawcę pracy, jako podstawę odszkodowania oraz wskazanie na fakt utraty dobrego imienia wnioskodawcy bez jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie. Stawiając te zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył wyrok w punktach dotyczących oddalenia wniosku oraz zasądzenia kosztów pełnomocnictwa z wyboru i zarzucił:

1
w zakresie żądania odszkodowania za wydatki dotyczące wynagrodzenia obrońcy w postępowaniu przed Sądem powiatowym w Krakowie naruszenie przepisów postępowania, a toart. 7 kpkprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wynagrodzenie obrońcy polegało jedynie na umyciu okien, co jest ustaleniem sprzecznym przede wszystkim z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego trudno bowiem przyjąć, aby wynagrodzenie adwokata wynosiło jednokrotne umycie okien w domu;

2
w zakresie żądania odszkodowania za utracone zarobki naruszenie przepisów postępowania, a toart. 322 kpcw zw. zart. 558 kpki art. 8 ust. 3 powołanej wyżej ustawy poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji błędne obliczenie wysokości odszkodowania z tytułu utraconych zarobków w związku z wykonaniem kary pozbawienia wolności i tak zwanym „wilczym biletem” wnioskodawcy, a nadto sformułował zarzut mieszany tj. naruszenia prawa materialnego w postaciart. 361 kcw zw. z art. 8 ust. 1 powołanej ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie przejawiające się w nieprawidłowym sposobie użycia metody dyferencyjnej przy ustalaniu poniesionej przez skarżącego szkody;

3
w zakresie żądania odszkodowania związanego ze świadczeniami emerytalnymi – naruszenie prawa materialnego, a toart. 361 § 1 i 2 kcw zw. zart. 8ust. w/w ustawy przez jego niezastosowanie, a przyjęcie a priori, iż roszczenie skarżącego dotyczące różnicy między uzyskiwaną emeryturą, a tą jaką otrzymywałby pozostając na etacie nie wchodzi w zakres żądań odszkodowawczych na podstawie ustawy lutowej, albowiem ustawodawca kwestie te uregulował w odpowiednich przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jednocześnie nie badając ani wystąpienia ewentualnej szkody w tym zakresie, ani związku tej szkody z wykonaniem wyroku pozbawienia wolności;

4
w zakresie żądania zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu pozostawała skarżącego bez pracy etatowej w okresie od 1972 do 1981 roku – naruszenie prawa materialnego, a to art. 8 ust. 1 w/w ustawy przez jego błędną interpretację, a to przyjęcie, iż roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę w postaci pozostawania bez pracy jest tożsame z roszczeniem o odszkodowanie z tytułu utraconych zarobków;

5
w zakresie żądania zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu wykonania pozbawienia wolności – naruszenie przepisów postępowania, a toart. 424 § 1 pkt 1 i 2 kpkpoprzez ich niezastosowanie, a mianowicie niezawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uzasadnienia związanego z podstawami oceny przez Sąd roszczenia skarżącego i przesłanek zasądzenia na jego rzecz kwoty 50.000 złotych znacząco odbiegającej od żądania wniosku, co niemożliwa kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie i możliwość postawienia jakichkolwiek zarzutów

6
w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów pełnomocnictwa z wyboru – naruszenie prawa materialnego, a to art. 6 i 4 EKPCz w zw. zart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturzew zw. z § 15 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z zw. z art. 11 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie wysokości zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sposób naruszający realne prawo dostępu do Sądu przez skarżącego oraz sprzeczne z wykładnią zakazu pracy przymusowej.

Stawiając te zarzuty pełnomocnik wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 687.999 złotych tytułem zadośćuczynienia za wykonanie wyroku pozbawienia wolności wobec skarżącego, w tym 500.000 złotych za krzywdę w postaci pozostawania skarżącego bez pracy etatowej od 1972 do 1981 roku ponad zasądzoną w punkcie I wyroku Sądu Okręgowego kwotę 50.000 złotych oraz o zasądzenie kwoty 899.165 złotych tytułem odszkodowania za utracone zarobki oraz odszkodowania za pomniejszenie świadczeń emerytalnych skarżącego ponad zasadzoną w punkcie I wyroku Sądu Okręgowego kwotę 200.000 złotych, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 2.736 złotych. Jako wniosek ewentualny pełnomocnik wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Odnosząc się do apelacji Prokuratora, Sąd Odwoławczy stwierdził, że nie jest ona uzasadniona. Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie doszło do takiego naruszenia dyspozycjiart. 424 § 1 i 2 kpk, która uniemożliwiałaby dokonanie kontroli odwoławczej, a nadto skarżący nie wykazał, aby mogło to mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Zauważyć trzeba, iż Sąd I instancji w tej części uzasadniania, gdzie omawiał zasadność roszczeń wnioskodawcy w tym również zasadność roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraconych zarobków, odwołał się do w pełni zaakceptowanych przez siebie ustaleń i zaleceń Sądu Apelacyjnego w Katowicach, zawartych w pisemnych motywach orzeczenia odwoławczego z dnia 28 października 2015 roku. Sąd I instancji zaznaczył, że skoro materiał dowodowy poszerzony w toku postępowania ponownego nie wykazał czegoś przeciwnego niż to, co legło u podstaw pierwszego wyroku Sądu Odwoławczego, to poglądy i zapatrywania prawne tego Sądu nie utraciły aktualności. Tym samym, jako wystarczające uznać należy tak uczynione odesłanie do treści uzasadnienia poprzedniego wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który zapadł w niniejszej sprawie. Wiąże się to z drugim z postawionych przez prokuratora zarzutów, a to naruszenia wskazanych przepisów poprzez przyjęcie istnienia szkody oraz związku przyczynowego między szkodą, a unieważnionym wyrokiem Sądu Powiatowego w Krakowie. Sąd Apelacyjny w Katowicach, orzekając w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni akceptuje ocenę dokonaną przez poprzedni skład Sądu Apelacyjnego w zakresie istnienia szkody, której naprawienie możliwe było na gruncie przepisów ustawy lutowej oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem unieważnionego wyroku, a powstałą szkodą w postaci utraty części zarobków. Istotne jest to, na co wskazano już przy pierwszym rozstrzygnięciu odwoławczym, a na czym oparł się również Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę, iż ustalenia, co do powstania tej części szkody i jej związku z wykonaniem unieważnionego wyroku oparto na ocenionych jako w pełni wiarygodne zeznaniach wnioskodawcyZ. K.. Tej zaś oceny przez pryzmatart. 7 kpkprokurator nie kwestionował. W związku z tym w pełni zasadne, bo logicznie wypływające z treści tego dowodu, było dokonanie ustalenia o istnieniu „zapisu na jego nazwisko”, a więc sytuacji, kiedy nie mógł on uzyskać stałego zatrudnienia jako dziennikarz etatowy, czy też etatowy pracownik radia bądź telewizji z powodu tego, że wcześniej wykonano wobec niego wyrok, który następnie został unieważniony. Tym samym Sąd Apelacyjny orzekający w niniejszej sprawie akceptuje konkluzję Sądu Apelacyjnego w składzie rozpoznającym sprawę po raz pierwszy, iż należy przyjąć, że gdyby nie unieważniony wyrok wnioskodawca zostałby zatrudniony na etacie dziennikarza, a tym samym pomiędzy tymi zdarzeniami istnieje powiązanie w postaci warunku koniecznego, a zatem szkoda w postaci utraconych zarobków pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem, które je spowodowało. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do rekompensowania szkód, bo powstały one w związku z wydaniem unieważnionego orzeczenia, nie zaś w związku z jego wykonaniem. Skoro bowiem skazanie nastąpiło w związku z prowadzeniem przez wnioskodawcę działalności opozycyjnej podejmowanej w ramach wydarzeń Marca 1968 roku, a wnioskodawca nie prowadził innej działalności opozycyjnej, to wykonanie unieważnionego wyroku niezależnie od faktu, że wyrokiem tym wymierzono karę aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a potem objęto amnestią, pozostawało w normalnym związku przyczynowym z utratą części późniejszych zarobków. Przypomnieć należy, iż wnioskodawca pracował przez kolejne lata jako dziennikarz, a fakt niezatrudnienia go na etacie był represją za działalność, za którą został skazany unieważnionym wyrokiem. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie zachodzi właśnie sytuacja, iż skutki wykonania orzeczenia wykraczają poza okres, kiedy wnioskodawca był krótkotrwale pozbawiony wolności, jednakże mają związek z treścią unieważnionego orzeczenia i rzutują na uzyskiwane przez niego w późniejszym czasie zarobki. Konfrontowane przez autora tej apelacji fragmenty zeznań świadków nie podważają oceny dokonanej przez Sąd I instancji, a wcześniej Sąd Apelacyjny w wyroku uchylającym, iż podstawą przyjęcia istnienia związku przyczynowego pomiędzy wykonaniem unieważnionego wyroku, a utratą części późniejszych zarobków były zeznania wnioskodawcy. Nie sposób zatem zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, iż szkoda w tej części stanowiła odległy, bądź pośredni skutek wykonania unieważnionego wyroku. Tym samym twierdzenie o bezkrytycznym przyjęciu przez sąd orzekający zeznań wnioskodawcy w tym zakresie nie są trafne, a stanowią w istocie polemikę i wyraz odmiennej oceny treści tego dowodu. W tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się również naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycjiart. 361 § 1 i 2 kc, albowiem nie sposób uznać, iż utrata zarobków nie była normalnym następstwem wykonania unieważnionego wyroku. Uwzględniając realia niniejszej sprawy i rzeczywistość prawną i polityczną oraz społeczną w czasie, kiedy nastąpiło skazanie wnioskodawcy uznać należy, że uniemożliwianie mu etatowego zatrudnienia jako dziennikarza było normalną wówczas konsekwencją wykonania unieważnionego później wyroku. W konsekwencji, jako że Sąd Apelacyjny zaakceptował ustalenia i oceny Sądu I instancji w zakresie istnienia szkody oraz związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wykonaniem unieważnionego wyroku a szkodą, nie jest zasadne twierdzenie, że niemożliwe było sięganie przez Sąd I instancji po normęart. 322 kpc. Kwestia ta zostanie omówiona w dalszej części niniejszego uzasadnienia, a w tym miejscu stwierdzić jedynie należy, że brak możliwości dokładnego wyliczenia szkody uzasadniał zasądzenie przez Sąd I instancji odpowiedniej kwoty w rozumieniu powołanego przepisu.
Analizę zasadności apelacji pełnomocnika rozpocząć trzeba od wskazania zakresu rozpoznania sprawy w postępowaniu ponownym, zakończonym wydaniem opisanego wyżej wyroku. Pierwszy nieprawomocny wyrok w sprawie zapadł przed Sądem Okręgowym w Katowicach w dniu 30 marca 2015 roku. Mocą tego orzeczenia zasądzono na rzecz wnioskodawcy kwotę 19.870 zł tytułem odszkodowania oraz kwotę 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W pozostałej części wniosek oddalono, a to zarówno, co do żądania zadośćuczynienia, jak i odszkodowania w wyższych niż zasądzono kwotach. Apelację od tego wyroku wniósł jedynie pełnomocnik wnioskodawcy. Istotne jest to, iż ówczesna apelacja pełnomocnika wskazywała, iż obejmuje swoim zakresem punkt drugi zaskarżonego wyroku, a więc ten punkt rozstrzygnięcia, w którym oddalono żądanie wniosku zarówno co do odszkodowania, jak i zadośćuczynienia, ponad zasądzone w punkcie pierwszym kwoty. Mimo jednak takiego wskazania zakresu zaskarżenia znamienne jest to, iż apelacja ta zarówno w części, gdzie sformułowany został zarzut odwoławczy oraz wniosek odwoławczy, jak i w całym uzasadnieniu środka odwoławczego nie wskazuje na to, iż skarżący kwestionował wówczas rozstrzygnięcie z punktu drugiego w odniesieniu do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia. Konkluzja taka potwierdzona jest również treścią wniosku odwoławczego zawartego w tej apelacji, w którym to skarżący postuluje zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasadzenie na rzecz wnioskodawcy kwot dochodzonych przez niego tytułem odszkodowania za okres, w którym nie mógł podjąć zatrudnienia oraz odszkodowania w wysokości różnicy między kwotą emerytury jaka jest wypłacana skarżącemu, a wysokością emerytury jaka byłby wypłacana skarżącemu w przypadku, gdyby w latach 1972-1982 był on zatrudniony. Takie sformułowanie apelacji, a następnie treść wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 października 2015 roku, sygn. II AKa 342/15, wskazuje na to, iż przedmiotem rozpoznania w postępowania ponownym była jedynie kwestia odszkodowania ponieważ rozstrzygnięcie dotyczące zadośćuczynienia nie zostało zaskarżone. W tej sytuacji należało uznać, że ta część wywodów apelacji pełnomocnika wnioskodawcy złożonej po ponownym rozpoznaniu sprawy i wydaniu ponownego wyroku przez Sąd I instancji, które skierowane są przeciwko rozstrzygnięciu o zadośćuczynieniu jest bezprzedmiotowa. Dotyczy to zatem zarzutu naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do żądania zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu pozostawania skarżącego bez pracy etatowej w okresie od 1972 do 1981 oraz zarzutu naruszenia przepisów procedury w odniesieniu do żądania zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu wykonania wyroku pozbawienia wolności skarżącego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów tej apelacji należy stwierdzić, iż są one nieuzasadnione. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podkreśla, iż w pełni podziela zapatrywania prawne i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 października 2015 roku, sygn. akt II AKa 342/15. Dotyczy to przede wszystkim wyrażonej tam konkluzji o konieczności zastosowania w niniejszej sprawie instytucji przewidzianej przez przepisart. 322 kpc, a to zasądzenia przez sąd odpowiedniej sumy według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy w sytuacji gdy, tak jak w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest naprawienie szkody sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości bezspornej szkody jest niemożliwe lub nader utrudnione. Sąd I instancji po przeprowadzeniu postępowania ponownego, mimo dołożenia należytej staranności i wykorzystania wszelkich możliwości dowodowych, jakie były dostępne i jakie zaoferowała strona uznał, iż dokładne wyliczenie szkody powstałej w wyniku spowodowanej unieważnionym wyrokiem niemożności zatrudnienia na etacie dziennikarza, jest niemożliwe. Sąd Okręgowy przedstawił szereg argumentów w pisemnym uzasadnieniu, w tym również dokonał odpowiednich wyliczeń szacując kwotę tak powstałej szkody, ale prawidłowo, w ocenie Sądu Odwoławczego, uznał iż należy skorzystać możliwości jaką daje przepisart. 322 kpc. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż zasądzona kwota 200 tys. złotych jest kwotą odpowiednią w rozumieniu dyspozycji tego przepisu. Oczywiste jest to, że jest to kwota niższa od żądanej przez wnioskodawcę oraz szacunkowo wyliczonej w oparciu o metody wskazane przez Sąd I instancji. Skoro jednak postępowanie dowodowe nie dostarczyło dowodów pozwalających na jednoznaczne i dokładne obliczenie szkody należy uznać, iż zasądzona kwota 200 tys. złotych jest kwotą odpowiednią w rozumieniu wskazanego przepisu, albowiem uwzględnia w sposób właściwy wszystkie okoliczności sprawy. W tej sytuacji chybione są argumenty apelacji pełnomocnika, gdzie to kwestionuje on sposób wyliczenia szkody w tej części, albowiem zaakceptowanie przez Sąd Apelacyjny zastosowania przez Sąd I instancji instytucji przewidzianej przezart. 322 kpcdeterminuje stwierdzenie, że uwagi pełnomocnika o niewłaściwym obliczeniu szkody stają się bezprzedmiotowe. Powtórzyć trzeba, że Sąd i instancji prawidłowo i wystarczająco wykazał, że nie jest możliwe dokładne wyliczenie szkody w tej części roszczenia i dlatego słusznie orzekł w oparciu o dyspozycjęart. 322 kpczasądzając tytułem odszkodowania za utracone zarobki kwotę 200 tys. złotych.
Chybiony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie nieuwzględnienia roszczenia co do odszkodowania z tytułu poniesionych przez wnioskodawcę kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu przed Sądem Powiatowym w Krakowie. Sąd I instancji słusznie stwierdził w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż wnioskodawca nie wykazał, że rzeczywiście poniósł koszty ustanowienia obrońcy z wyboru. Pełnomocnik błędnie interpretuje w apelacji tę część wywodów pisemnego uzasadnienia Sądu I instancji. Intencją Sądu Okręgowego było bowiem wskazanie na oświadczenie samego wnioskodawcy, z którego wynikało, że nie płacił on adwokatowi za wykonaną obronę, ale z wdzięczności wykonał na jego rzecz wraz z kolegami usługę. Słusznie jednak Sąd I instancji uznał, że w oparciu o takie oświadczenia samego wnioskodawcy nie sposób uznać, że szkoda została prawidłowo wykazana, a przecież to inicjatywa strony i zaoferowane sądowi dowody winny wspierać żądania strony inicjującej postępowanie. Ponownie zatem stwierdzić trzeba, iż uwagi pełnomocnika o humorystycznym charakterze tego ustalenia są bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutu obrazy prawa materialnego w zakresie żądania odszkodowania związanego ze świadczeniami emerytalnymi skazanego należy stwierdzić, że i w tym zakresie twierdzenia o uchybieniach nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jak już wspomniano na wstępie, Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni akceptuje pogląd prawny wyrażony w przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w składzie rozpoznającym sprawę po raz pierwszy, gdzie to zwrócono uwagę na to, iż tak zwana ustawa lutowa, przewidując określony zakres odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu zdarzeń objętych jej regulacją z istoty swej nie może dotyczyć świadczenia okresowego, jakim jest świadczenie emerytalne, przysługujące skarżącemu. Istotne jest również to, na co powołał się zarówno poprzedni skład Sądu Apelacyjnego, jak i Sąd I instancji, a to fakt uregulowania przez ustawodawcę w odrębnych przepisach kwestii związanych z wysokością emerytur w powiązaniu z represjami politycznymi, mającymi miejsce przed 1989 rokiem, a to wustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie sposób uznać, iż w tej sytuacji wnioskodawcy pozostawiono swobodę wyboru w dochodzeniu roszczeń z omawianego tytułu, bo interpretacja taka jest sprzeczna z tym, co wynika z treści ustawy lutowej oraz wspomnianej wyżejustawy z 17 grudnia 1998 roku.
W zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do zasądzonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasądził na rzecz wnioskodawcy kwotę minimalną przewidzianą przez przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Apelacyjny uznał, iż sprawa niniejsza nie miała tak skomplikowanego charakteru i takiej złożoności, która uzasadniałaby zasądzenie wyższej kwoty. W istocie bowiem po wydaniu orzeczenia przez Sąd Apelacyjny w pierwszym postępowaniu znaczna część okoliczności została w taki sposób oceniona i przedstawiona, że nakład pracy pełnomocnika w toku ponownego postępowania nie sposób uznać za przekraczający zwykły poziom charakterystyczny dla spraw o odszkodowanie na gruncie ustawy lutowej.
Takie ustalenia postępowania odwoławczego doprowadziły Sąd Apelacyjny do konkluzji, że zaskarżony wyrok pozbawiony jest uchybień, o których istnieniu twierdzili autorzy obu apelacji, a nadto brak jest przesłanek, aby w treść zaskarżonego orzeczenia ingerować z urzędu. Z tych powodów Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Nie uwzględniono wniosku pełnomocnika wnioskodawcy zawartego w apelacji o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów zastępstwa adwokackiego, albowiem apelacja pełnomocnika nie została w żadnej części uwzględniona, a zatem nie było przesłanek, aby Skarb Państwa zwracał wnioskodawcy koszty pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z wyboru w postępowaniu odwoławczym.
SSA Robert Kirejew  SSA Małgorzata Niementowska SSA Aleksander Sikora