Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1596/17
Data wyroku: 2018-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Połczyński

Sygn. akt I C 1596/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 października 2018 r.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku - I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Piotr Połczyński
Protokolant: staż. Małgorzata Stokłuska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. wG.
sprawy z powództwa Prokuratora RejonowegoG.-O.wG.działającego na rzeczS. P.
przeciwkoA. P. (1),M. K.
o eksmisję

I
nakazuje pozwanemuM. K., aby opróżnił ze wszystkich swoich rzeczy oraz opuściłlokal mieszkalny numer (...), położony wG.przyul. (...);

II
ustala, że pozwanemuM. K.nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego;

III
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

IV
nakazuje pobrać od pozwanegoM. K.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku kwotę 200,-(dwieście) złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, od której uiszczenia powód był zwolniony;

V
przejmuje na rachunek Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku nieuiszczone koszty sądowe z tytułu wydatku na wynagrodzenie biegłego.

SSR Piotr Połczyński
Sygn. akt I C 1596/17

UZASADNIENIE
Prokurator RejonowyG.-O.wG., działający na rzeczS. P., wniósł o nakazanie pozwanymM. K.iA. P. (1)opuszczenia i opróżnienialokalu mieszkalnego nr (...), położonego wG.przyulicy (...). W uzasadnieniu pozwu Prokurator podniósł, iż pozwanyM. K., będący wnukiemS. P., nadużywa alkoholu, nie podejmuje żadnej pracy i nie dokłada się swojemu dziadkowi do bieżącego utrzymania. W związku z uzależnieniem, był kierowany na przymusowe leczenie odwykowe, którego jednak nie odbył. Do mieszkania sprowadza inne osoby, z którymi urządza libacje alkoholowe. Zbiera też na śmietnikach stare urządzenia elektroniczne i gromadzi je w domuS. P..A. P. (2), będąca córkąS. P., również nigdzie nie pracuje i nadużywa alkoholu. Sprowadza do mieszkania swojego konkubenta, notorycznie będącego w stanie nietrzeźwości. Przynosi do domu i przechowuje tam duże ilości ubrań. W mieszkaniu nie można swobodnie się poruszać, panuje tam nieprzyjemny zapach. Pozwani wszczynają awantury, w związku z czym w mieszkaniu dochodzi do interwencji Policji.S. P.jest natomiast osobą w podeszłym wieku (rocznik 1937), ma problemy z poruszaniem się, nie jest w stanie sam zadbać o porządek w domu. Z uwagi na sytuację domową denerwuje się, boi się, nie może spać, całe dnie spędza w Dziennym Domu Pomocy Społecznej wG.przyul. (...). W związku z powyższym pozwani utrudniają wspólne zamieszkanieS. P., czynią uciążliwym korzystanie przez niego z lokalu i w sposób rażący wykraczają przeciwko porządkowi domowemu.
Interwencje uboczną po stronie powoda złożyłaGmina M.G., wnosząc o nie przyznawanie pozwanym – w przypadku orzeczenia eksmisji – prawa do lokalu socjalnego.
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.

S ą d ustali ł  nast ę puj ą cy stan faktyczny:
Lokal mieszkalny nr(...), położony przyulicy (...)wG., stanowi własnośćS. P., który zamieszkuje tam razem z pozwanymi.
/bezsporne/
PozwanyM. K., będący wnukiemS. P., jest uzależniony od alkoholu, choruje na padaczkę alkoholową. W przeszłości skazany był za prowadzenie pojazdów mechanicznych pod wpływem alkoholu, nadto poddany został przymusowej terapii antyalkoholowej, jednakże bez rezultatu. Do lokalu przyul. (...)zapraszał osoby trzecie, urządzał alkoholowe libacje, puszczał głośno muzykę. Obecnie podjął terapię antyalkoholową, od około roku napojów alkoholowych nie spożywa z wyjątkiem dwóch razy, gdy „zapił”.M. K.odbył też karę ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, którą wykonywał w sposób sumienny. Od 11 grudnia 2017 r. do 5 stycznia 2018 r. był uczestnikiemCentrum (...)wG., w ramach którego odbywał konsultacje indywidualne z psychologiem, doradcą zawodowym i pracownikiem socjalnym, uczęszczał na zajęcia społeczne, warsztaty zawodowe i kursie nauki języka angielskiego.M. K.korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wG.- w formie gorących posiłków, a także z pomocy celowej na zakup obuwia i odzieży. Od 25 stycznia 2018 r. ma on status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie pracuje, przyznano mu świadczenie kwocie 645,-zł, które ma otrzymywać po 30 października 2018 r.M. K.w przeszłości zbierał stary sprzęt elektroniczny (w celu jego późniejszej odsprzedaży), który przechowywał w lokaluS. P., w tym w zajmowanym przez niego pokoju.S. P.miał w związku z powyższym utrudnioną możliwość poruszania się po mieszkaniu i ograniczony dostęp do swoich rzeczy osobistych. Analogicznie postępowała pozwanaA. P. (1), z tą różnicą, że zbierała odzież, przez której zaleganie utrzymywał się w mieszkaniuS.P.nieprzyjemny zapach. Pozwani nie opiekowali się powodem, padał on też ofiarą agresji ze strony zapraszanych przez nich osób trzecich. W wyniku tych zachowań musiał uciekać z domu na kilka godzin, bał się protestować, bał się wyjść ze swojego pokoju.S. P.została założona „niebieska karta”; od tego czasu konkubent pozwanej do nich już nie przychodzi. Pozwani prosili powoda o pieniądze na własne potrzeby, nie partycypowali w kosztach utrzymania lokalu, korzystali z zakupionego ze środków powoda jedzenia. Faktycznie toS. P.sam utrzymywał wszystkich domowników ze swojej emerytury, wynoszącej około 3.000,-zł miesięcznie.
/dowody: telefonogram - k. 6-7; pismo(...)wG.- k. 40, pismo(...)k. 41; pismo kuratora sądowego - k. 46; zaświadczenie o odbywaniu terapii - k. 47; opinie neuropsychologiczne - k. 48-53, 91-93; zaświadczenia CIS - k. 54, 55; zeznania świadkówM. C.,M. R.iJ. C.- k. 68 (protokół elektroniczny), częściowo przesłuchanieS. P.- k. 68, 98 (protokoły elektroniczne), częściowo przesłuchanie pozwanych - k. 68, 144 (protokoły elektroniczne)/
S. P.korzysta z pomocy domu socjalnego mieszczącego się wG.przyul. (...), gdzie przebywa po 5 godzin dziennie, od 9:00 do 14:00. Uczęszcza na zajęcia kulturalno-oświatowe, otrzymuje ciepłe posiłki.
/dowód: przesłuchanieS. P.- k. 144 (protokół elektroniczny)/
PrzeciwkoM. K.toczy się przed tutejszym sądem postępowanie karne - został on oskarżony o to, że w bliżej nieokreślonym okresie czasu znęcał się fizycznie i psychicznie nadS. P.poprzez wszczynanie awantur, wyzywanie i poniżanie, urządzanie libacji alkoholowych, wyłudzanie pieniędzy na spłatę zobowiązań finansowych, pozostając z pokrzywdzonym w stałym stosunku zależności, czym działał na szkodęS. P., przy czym czynu tego dopuścił się mając ograniczoną w stopniu znacznym zdolność do rozpoznania znaczenia swojego czynu i pokierowania swoim postępowaniem, tj. o czyn zart. 207 § 1 k.k.w zw. zart. 31 § 2 k.k.
/dowody: postanowienie o przedstawieniu zarzutów - k. 90; akt oskarżenia - k. 115-116/
W ciągu ostatniego roku relacje pozwanych z powodem się poprawiły. Skończyły się wizyty niechcianych przezS. P.gości, jak również libacje alkoholowe. Pozwana podjęła pracę – początkowo były to zajęcia dorywcze, od 9 lipca 2018 roku została zatrudniona w szpitalu zakaźnym, zarabiając około 1.200,-zł netto miesięcznie. Zaczęła się dokładać do czynszu, na razie przekazała z tego tytułu 200,-zł, deklarując wszakże zamiar dokładania się w większym rozmiarze. Robi też zakupy, w weekendy gotuje obiady, sprząta mieszkanie (pozwani usunęli też zalegające tam stery ubrań i sprzętu elektronicznego), robi pranie (w tym również ubrańS. P.). Pozwana ta obecnie kupuje jedzenie i przyrządza posiłki, w tym również dlaS. P..
/dowody:częściowo przesłuchanieS. P.- k. 68, 98, 144 (protokoły elektroniczne), częściowo przesłuchanie pozwanych - k. 68, 144 (protokoły elektroniczne)/
PozwanyM. K.do chwili obecnej nie podejmuje żadnej pracy i nie dokłada sięS. P.do bieżącego utrzymania, w tym w zakresie kosztów związanych z korzystaniem z mieszkania. Spłaca nadal długi pozaciągane w lombardach (środki z otrzymanych z tego tytułu pożyczek przeznaczył w przeszłości na alkohol). PozwanyM. K.również obecnie korzysta z jedzenia zakupywanego ze środkówS. P.. Nie jest on w żaden sposóbS. P.pomocny.
/dowody: częściowo przesłuchanieS. P.- k. 68, 98, 144 (protokoły elektroniczne), częściowo przesłuchanie pozwanych - k. 68, 144 (protokoły elektroniczne)/
PozwanemuM. K.przyznane zostało w ostatnim czasie mieszkanie socjalne - na okres 5 lat. Znajduje się ono w jego posiadaniu. Do mieszkania tego się jednak nie przeprowadził, choć ponosi związane z nim opłaty.
/bezsporne/
Funkcje poznawcze i stan emocjonalnyS. P.utrudniają mu relacjonowanie w pełni zdarzeń ze świata zewnętrznego i swoich myśli oraz przeżyć, jednak nie zdradza on spontanicznych zaburzeń postrzegania czy też patologicznych tworów myślowych, które mogłyby wpłynąć na treść relacjonowanych przez niego zdarzeń.S. P.ma ograniczone zdolności poznawcze - z uwagi na postępujący proces degeneracyjny. Ma trudności z wydobywaniem z pamięci całych zdarzeń. Łatwo rozprasza się jego uwaga, rozkojarza się. Bardziej koncentruje się na emocjach. Jest w nim dużo niepokoju i lęku o poszczególnych członków rodziny. Ma on ograniczoną umiejętność i zdolność należytego zadbania o siebie i ewentualnego przewidywania konsekwencji zdarzeń. Koncentruje się na aktualnej sytuacji, zarówno ze względów emocjonalnych, jak i poznawczych. Ma trudności z myśleniem globalnym odnośnie swojej sytuacji i z antycypacją zdarzeń. Wymaga pomocy i wsparcia w prowadzeniu jego spraw, sam też już z takiej pomocy korzysta. Nie jest objęty należytą opieką od strony medycznej, wymaga konsultacji psychogeriatrycznej i podjęcia kroków usprawniających jego funkcjonowanie. Może być podatny na wpływy innych osób z uwagi na wycofującą się postawę oraz bezradność i trudności w zadbaniu o siebie, wynikające także z obniżonego funkcjonowania poznawczego. Swoje myśli i poczucie bezpieczeństwa koncentruje wokół własnego spokoju i zgody w rodzinie. Dla jego dobra i podniesienia samopoczucia wskazana jest pomoc innych osób, która byłaby nie decydowaniem za niego, ale wraz z nim.
/dowód: opinia bieg ł ej(...)- k. 105-113/

S ą d zwa ż y ł , co nast ę puje:
Ustalając stan faktyczny sprawy, z dużą ostrożnością sąd podszedł do dowodu z przesłuchania pozwanych, jako że byli oni w sposób oczywisty zainteresowani korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy. Z kolei co do dowodu z przesłuchania w charakterze powodaS. P.(art. 301 k.p.c.), podkreślenia wymaga, iż ma on ograniczoną zdolność postrzegania i komunikowania swoich spostrzeżeń (bezpośredni kontakt zeS. P.spowodował, iż konieczne stało się zasięgnięcie w sprawie z urzędu dowodu z opinii biegłego). Dowody te stanowiły w konsekwencji podstawę poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie jedynie w zakresie, w jakim nie pozostawały one w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Zgodnie zart. 13 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Zgodnie natomiast zart. 7 zd. 1 k.p.c., Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. Podkreślenia wymaga, iż art. 13 ust. 1 tej ustawy dotyczy sytuacji, gdy wskutek rażącego lub uporczywego wykraczania przez lokatora przeciwko porządkowi domowemu, uciążliwe staje się korzystanie zinnych lokaliw budynku, a zakreślone podstawy faktyczne pozwu nie dają podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania w oparciu o tę podstawę prawną (przy uwzględnieniu obowiązku brania pod uwagę stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy - zgodnie zart. 316 § 1 k.p.c.). Brak też było, w świetle powołanych na uzasadnienie zgłoszonego żądania podstaw faktycznych do orzekania w niniejszej sprawie na podstawieart. 222 § 1 k.c., w tym również w kontekście faktu, iżS. P.wyrażał wolę, aby pozwani nadal zamieszkiwali w należącym do niego lokalu, co świadczy o przysługiwaniu im tytułu prawnego upoważniającego do jego zajmowania (art. 710 k.c.).
W ocenie sądu poprawa zachowania pozwanegoM. K.jest podyktowana jedynie względami koniunkturalnymi i spowodowana została przede wszystkim faktem wszczęcia przeciwko niemu postępowania o eksmisję, jak i postępowania karnego w sprawie o znęcanie się nadS. P.. Co również istotne, poprawa ta nie jest tak znacząca, jak w przypadku pozwanejA. P. (1). Pozwany ten sam przyznał, iż do chwili obecnej korzysta z jedzeniaS. P.i nie partycypuje w jakimkolwiek zakresie w kosztach utrzymania lokalu. Co prawda pozwanyM. K.twierdził, że nie dysponuje środkami finansowymi, które mógłby na ten cel przeznaczyć, jednakże jednocześnie - co istotne - przyznał on, że od kilku miesięcy ponosi koszty związane z utrzymaniem przyznanego jemu lokalu socjalnego. Taki stan rzeczy świadczy w sposób oczywisty to o dbaniu przez pozwanegoM. K.o własne potrzeby kosztem potrzebS. P.i nieliczeniu się z potrzebami tego ostatniego. Nie wykazał on też, by choćby podjął próbę uzyskania zatrudnienia. Koszt jego bieżącego utrzymania w dalszym ciągu obciąża w znacznej mierzeS. P., który sam jest osobą wiekową, schorowaną i wymagającą pomocy. Co więcej – pozwany otrzymał lokal socjalny, do którego w każdej chwili może się wyprowadzić. Brak też było podstaw pozwalających przyjąć, by pozwanyM. K.w jakikolwiek sposób byłS. P.pomocny, czy też by dbał, choćby w ograniczonym zakresie, o zaspokojenie jego potrzeb. Natomiast, co istotne, a w świetle treści opinii biegłej psycholog nie budzi wątpliwości,S. P.wymaga pomocy innych osób; jednakże nie może on liczyć na pomoc ze strony pozwanegoM. K.. W przedstawionym stanie faktycznym chęć pozostawanie przezM. K.w jednym lokalu zeS. P.nie może być w żadnym stopniu uznana za zgodną z zasadami współżycia społecznego oraz powszechnie odczuwanym poczuciem sprawiedliwości i słuszności. Przedstawiona sytuacja ma przy tym charakter trwały i pozwala na ocenę postępowania pozwanegoM. K.jako nagannego w rażącym stopniu. Zaakcentowania przy tym wymaga, iż przedstawiony stan rzeczy skutkuje stałym ograniczaniem środków majątkowychS. P.i niemożnością przeznaczania ich na zaspokajanie jego uzasadnionych, w tym w kontekście stanu zdrowia, potrzeb. Zmuszony jest on też, w związku z zamieszkiwaniem w jego dwupokojowym lokalu przezM. K., zajmować pokój wspólnie z córką. Samodzielne zajmowanie jednego spośród dwóch znajdujących się w lokalu pokoi bez wątpienia przyczyniłoby się do zwiększenia poczucia komfortuS. P.w stanowiącym jego własność mieszkaniu. W świetle całokształtu przedstawionych okoliczności postępowanie pozwanegoM. K.należało ocenić jako naganne w stopniu rażącym i jednocześnie uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie zeS. P.. Nie jest bowiem akceptowalna sytuacja, w której starszy, schorowany człowiek, na skutek zamieszkiwania w jego lokalu wnuka, zmuszony jest rezygnować ze swoich słusznych, usprawiedliwionych potrzeb, zwłaszcza w sytuacji, gdyM. K.ma możliwość utrzymać się samodzielnie. Nie sposób też pomijać, iż pozwanyM. K., choć deklaruje, iż obecnie nie nadużywa alkoholu, w ostatnim czasie dwukrotnie „zapił”. Nadto toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o znęcanie się nadS. P..
W tym stanie rzeczy, działając na podstawieart. 13 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
Stosownie do art. 14 ust. 1 zd. 1 powołanej ostatnio ustawy, w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. W stosunku do pozwanegoM. K.brak było jednak podstaw pozwalających na przyznanie jemu prawa do lokalu socjalnego, jako że lokal taki został już jemu już uprzednio przyznany i pozostaje w jego władaniu.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawieart. 14 ust. 1 zd. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, sąd orzekł, że pozwanemuM. K.nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego.
Jeżeli chodzi oA. P. (1), podjęła ona pracę i zaczęła partycypować w kosztach utrzymania zajmowanego wspólnie zeS. P.iM. K.lokalu. Obecnie dba ona o porządek w miejscu zamieszkania, pierze należące do swojego ojca ubrania, w weekendy przygotowuje obiady, również dlaS. P.. Nadto robi zakupy i dokłada się do wyżywienia. Aktualnie, od dłuższego już czasu, nikt jej nie odwiedza. Bezpośredni kontakt z tą pozwaną pozwolił też na ustalenie, że (jakkolwiek nie uszło rzecz jasna uwadze sądu, iż zmiany w jej zachowaniu zainicjowane zostały faktem wszczęcia przeciwko niej niniejszego postępowania w sprawie o eksmisję) rokuje ona nie tylko utrzymanie, ale i dalszą poprawę swojego obecnego zachowania.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw pozwalających przyjąć, by swoim rażąco nagannym zachowaniem uniemożliwiała ona wspólne zamieszkiwania, wobec czego, działając na podstawieart. 13 ust. 2acontrarioustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, uznając przy tym, iż brak jest w oklicznościach sprawy podstaw pozwalających na orzeczenie eksmisjiA. P. (1)również na jakikolwiek innej podstawie prawnej, w punkcie III wyroku powództwo w odniesieniu do tej pozwanej sąd oddalił.
Podkreślenia jednak wymaga, iż w razie braku dalszej poprawy zachowaniaA. P. (1), możliwe będzie wytoczenie w przyszłości powództwa eksmisyjnego przeciwko niej. Nie sposób również pomijać, iż w dacie jego wytoczenia, powództwo Prokuratora było zasadne również w odniesieniu do pozwanejA. P. (1), a dopiero zmiana jej zachowania, która nastąpiła w toku procesu, podlegająca uwzględnieniu stosownie doart. 316 § 1 k.p.c., sprawiła, że podlegało ono częściowemu oddaleniu.
W punkcie IV wyroku, mając na względzie, iż po myśliart. 96 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 300), Prokurator nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, biorąc pod uwagę, iżM. K.jest stroną przegrywającą postępowanie (w rozumieniuart. 98 § 1 k.p.c.), działając na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. zart. 98 § 1 k.p.c., sąd nakazał pobrać od tego pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku należną opłatę sądową od pozwu, w przewidzianej w art. 27 pkt 11) tej ustawy kwocie 200,-zł.
Mając na względzie, iż dowód z opinii biegłego sąd dopuścił z urzędu, działając na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych koszty sądowe z tytułu wydatku na wynagrodzenie biegłego należało przejąć na Skarb Państwa.
SSR Piotr Połczyński