Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1556/16
Data wyroku: 2018-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 1556/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant:  Małgorzata Nakielska
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. w Warszawie
sprawyK. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaK. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 9 września 2016 r. znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeK. D.prawo do emerytury od dnia 08 lipca 2016 r.

UZASADNIENIE
W dniu 6 października 2016 r.

K. D.
złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 9 września 2016 r.znak:(...), na podstawie której odmówiono mu prawa do wcześniejszej emerytury. W ocenie odwołującego skarżona decyzja organu rentowego jest dla niego krzywdząca, gdyż nie został mu zaliczony staż pracy w szczególnych warunkach za okres zatrudnienia wZakładzie (...) Sp. z o.o.od 4 maja 1987 r.do 31 grudnia 1998 r. Odwołujący wskazał, że w tym okresie pracował jako spawacz spawania gazowego i elektrycznego, zaś w wydanym mu świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach błędnie wpisano jego stanowisko jako spawacz-blacharz samochodowy, a ponieważ zakład pracy już nie istnieje to nie ma możliwości skorygowania świadectwa. Odwołujący zaznaczył również, że może potwierdzić wykonywanie pracy spawacza przy pomocy posiadanych dokumentów oraz zeznaniami wskazanych w odwołaniu świadków
    (odwołanie k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 13 października 2016 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołaniaK. D.na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na treść art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wskazując, że odwołujący wykazał okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 7 lat, 11 miesięcy i 15 dni, tym samym nie spełnił wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy wyjaśnił,że nie zaliczył na poczet ww. stażu pracy okresu zatrudnienia odwołującego wZakładzie (...)od 4 maja 1987 r. do 31 grudnia 1998 r., gdyż w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wskazano stanowisko spawacz blacharz samochodowy, zaś w Wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 pkt 1 i 3 wymieniono stanowiska spawacza elektrycznego i spawacza gazowego(odpowiedź na odwołanie k. 6 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującyK. D.urodził się w dniu (...)(bezsporne).
W dniu 7 lipca 2016 r.K. D.złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o emeryturę. Po rozpoznaniu powyższego wniosku organ rentowy wydał w dniu z dnia 9 września 2016 r. decyzję znak:(...)na podstawie której odmówił przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury wskazując, iż nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracyw szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wyjaśnił, że nie zaliczył okresu pracy odwołującegowZakładzie (...) Sp. z o.o.G.od 4 maja 1987 r.do 31 grudnia 1998 r., gdyż w przedłożonym świadectwie wykonywani prac w szczególnych warunkach z dnia 27 kwietnia 2001 r. brak charakteru wykonywania pracy, a wskazane stanowisko nie jest ściśle zgodne ze stanowiskiem wykazanym w załączniku do zarządzenia resortowego. Ponadto organ rentowy wskazał, że ustalił staż pracy odwołującegow szczególnych warunkach w łącznym wymiarze 7 lat, 11 miesięcy i 15 dni
    (wnioseko emeryturę k. 1-6 a.r., decyzja ZUS z 09.09.2016 r. k. 25 a.r. tom II).
W toku postępowania Sąd ustalił, żeK. D.posiada uprawnienia wykwalifikowanego elektrycznego i gazowego, które uzyskał w dniu 10 września 1982 r.(świadectwo kwalifikacji k. 5 a.s.).
W okresie od 4 maja 1987 r. do 30 kwietnia 2001 r.K. D.był zatrudniony wZakładzie (...) Sp. z o.o.wG., poprzednio należącym do(...) S.A.Odwołujący został zatrudniony na stanowisku spawacza, pracował przy naprawie samochodów ciężarowych, których spółka posiadała około 300.Praca odwołującego odbywała się na hali, gdzie mieścił się warsztat i kanały naprawcze. Czasem odwołujący wykonywał pracę w kanale remontowym oraz poza halą, na zewnątrz. Warsztat, w którym odwołujący pracował, został skonstruowany z magazynu,był niedoświetlony i nie posiadał sprawnie działających wyciągów, znajdowały się tam ekrany. Odwołujący wykonywał prace spawacza – docinał i spawał elementy pojazdów,takie jak wałki hamulcowe i stelaże z ciągników, a ponadto robił kosze i palety, wymieniał blachy. Przy wycinaniu odwołujący spawał gazowo, zaś przy łączeniu elementów spawał elektrycznie. Odwołujący miał pomocnika, który zajmował się m. in. lakierowaniem spawanych elementów. Oprócz odwołującego i jego pomocnika na hali pracowali też inni spawacze, monterzy i mechanicy samochodowi, łącznie około 25-50 osób, panował duży hałas. Odwołujący wykonywał powyższe czynności od 7:00 do 15:00, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z wykonywaną pracą odwołujący otrzymywałtzw. „dodatek osłonowy” oraz dodatek za pracę w szkodliwych warunkach, a ponadto otrzymywał posiłki regeneracyjne(zeznania świadków:S. B.k. 26-27 a.s.,Z. R.k. 27 a.s., zeznania odwołującego k. 64-64 a.s., akta osobowe odwołującego – umowa o pracę, informacje o wynagrodzeniu, akta rentowe tom II – świadectwo pracy).
W toku postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bhpJ. P.na okoliczność ustalenia, czy praca odwołującego wykonywana w(...) Sp. z o.o.wG.była pracą w szczególnych warunkach(k. 65 a.s.). W opinii biegłego sądowegoJ. P.w trakcie zatrudnienia w powyższym zakładzie pracy praca wykonywana przez odwołującego w okresie od 4 maja 1987 r. do 31 grudnia 1998 r.,jako odpowiadająca pracy określonej w poz. 12 Dział XIV (Prace różne) Wykazu A stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterzeoraz w poz. 12 Dział XIII wykazu stanowiącego załącznikdorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia– prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, atomowym, atomowodorowym, spełnia przesłanki wymagane do zakwalifikowania jej jako wykonywanej w szczególnych warunkach(opinia biegłego sądowego z zakresu bhp k. 74-80 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, obejmujący dowody z dokumentów, w tym akt osobowych odwołującego, akt rentowych oraz dokumentów przedłożonych w toku postępowania, a także zeznań świadków oraz z uwzględnieniem opinii biegłego z zakresu bhp. Sąd dał wiarę zebranym w sprawie dowodom w całości – treść poszczególnych, wymienionych wyżej co do kart dowodów nie budziła zastrzeżeń co do ich autentyczności i wiarygodności, nie była również kwestionowana przez strony postępowania. W szczególności Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, którzy pracowali z odwołującym w tym samym zakładzie pracy i mieli wiedzę o specyfice jego pracy oraz wykonywanych przez niego czynnościach. Spornemu świadectwu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionemu przez(...) Sp. z o.o.Sąd dał wiaręw zakresie, w jakim wynikały z niego informacje o okresie zatrudnienia odwołującego. Ponadto Sąd podzielił wnioski opinii biegłego sądowegoJ. P.co do kwalifikacji pracy odwołującego. Opinia została sporządzona w oparciu o zebrane w sprawie dowody osobowei dokumentację, była kompleksowa, rzetelna, a biegły sformułował swoje wnioski w sposób zrozumiały i jednoznaczny.
W tych okolicznościach Sąd uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczającydo rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieK. D.było zasadne.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył prawa odwołującego do wcześniejszej emeryturyz tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Warunki przyznania tego świadczenia zostały określone wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1383). Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 tej ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (co najmniej 25 latdla mężczyzn).

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpieniado otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Praca w warunkach szczególnych to praca, w której pracownik w sposób znaczny jest narażony na niekorzystne dla zdrowia czynniki. Jako przykłady takiej pracy można wymienić: pracę w narażeniu na hałas przekraczający dozwolone normy, w zapyleniu, w oparach chemicznych, w wysokich temperaturach lub zmiennych warunkach atmosferycznych.Wykaz prac zaliczanych do prac w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze zamieszczony został w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 rokuw sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Na wykazach prac zawartych we wskazanym rozporządzeniu, nie kończą się jednak ograniczenia dotyczące uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 ww. rozporządzenia). Dodatkowo, zgodnie z treścią powołanego rozporządzenia, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:

1
posiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymii zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia);

2
wykonywać pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem do rozporządzenia;

3
osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz

4
być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, żeA. Ł.spełnia część przesłanek koniecznych do uzyskania wcześniejszego świadczenia emerytalnego. Posiada on bowiem wymagany powyższymi przepisami wiek emerytalny, 25-letni okres składkowyi nieskładkowy, a ponadto w dniu złożenia wniosku nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. Kwestie sporne dotyczyły spełnienia przez odwołującego przesłanki15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, która to okoliczność stanowiła podstawę wydania przez organ rentowy skarżonej decyzji. Organ rentowy uwzględnił na poczet określonego wyżej stażu pracy jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 15 dni, odmówił zaś zaliczenia okresu zatrudnienia wZakładzie (...) Sp. z o.o.wG.ze względu na nieprawidłowości natury formalnej w przedłożonym w ZUS świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Okresy pracy określone w ust. 1 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcęw świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 r.,II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 r., II UKN 598/00).W orzecznictwie podkreśla się, że przy ustalaniu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym złożenie dowodu w postaci świadectwa pracy może być kwestionowane,co na podstawieart. 6 k.c.pociąga za sobą obarczenie ciężarem dowodu strony,która zaprzecza okolicznościom wynikającym ze świadectwa pracy. Należy bowiem ustalić, jakie prace ubezpieczony rzeczywiście wykonywał, bowiem ta okoliczność, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek dla przyznania dochodzonego świadczenia(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r.,II UK 337/03). Tym samym brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie świadczy o tym, że ubezpieczony faktycznie takiej pracy nie realizował. W postępowaniu przed sądem nie stosuje się bowiem ograniczeń dowodowych, jakie istnieją w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano ugruntowany już pogląd, zgodnie z którym ze względu na powyższe okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym dopuszczalne jest więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie wykazać tej okoliczności jedynie w oparciu o dokumenty(zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84; z 21 września 1984 r., III UZP 48/84;a także wyroki: Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1999 r. II UKN 619; Sądu Apelacyjnegow Katowicach z 14 grudnia 2004 r. III AUa 2474/03; Sądu Okręgowego w Tarnowiez 4 października 2013 r. IV U 1284/13).
Mając na względzie powyższe przedmiotem rozważań Sądu było ustalenie,czy wykonywana przez odwołującego w tym okresie praca może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach. Wobec faktu, że załączone do akt rentowych świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez(...) Sp. z o.o.zawierało nieprawidłowe określenie stanowiska odwołującego Sąd kierując się wytycznymi płynącymiz powyższego, ugruntowane stanowiska judykatury przeprowadził postępowanie dowodowe w oparciu o zeznania świadków, dostępną dokumentację pracowniczą odwołującego oraz opinię biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy i na tej podstawie zważył, że na postawione wyżej pytanie należało odpowiedzieć twierdząco.
Z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, że odwołujący został zatrudnionyw(...) Sp. z o.o.na stanowisku spawacza. Z jednoznacznych zeznań świadków oraz zbieżnych z nimi zeznań odwołującego wynika, żeK. D.w spornym okresie zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalniczew zakresie spawania gazowego i elektrycznego. Prace te były wykonywane w hali remontowej należącej do zakładu pracy, gdzie przeprowadzano naprawy samochodów ciężarowych. Odwołujący wykonywał prace spawalnicze związane z łączeniem i cięciem elementów samochodu, montowaniem koszów i palet oraz naprawą blach. Ponadto z zeznań świadków wynika, że odwołujący pracował w zespole naprawczym składającym sięz fachowców, gdzie każdy miał przypisaną konkretną rolę w procesie naprawczym – monterów, mechaników samochodowych, spawaczy i pomocników. Świadkowie potwierdzili również, że w warsztacie naprawczym panowały uciążliwe warunki pracy, takie jak hałas czy obecność pyłu spawalniczego. Dodatkowo dokumentacja pracownicza odwołującego zawiera informacje o tym, ze odwołującemu przysługiwał tzw. dodatek osłonowy oraz dodatek za pracę w szkodliwych warunkach, a świadkowie potwierdzili, że w związku z wykonywaną pracą otrzymywał posiłki regeneracyjne. Na tle przedstawionych przez świadkówi odwołującego okoliczności i warunków wykonywania pracy brak podstaw do uznania,aby odwołujący prócz pracy spawacza gazowego i elektrycznego wykonywał inne czynności. Ponadto Sąd miał na względzie stanowisko biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracyJ. P., który w sporządzonej na rzecz niniejszej sprawy opinii stwierdził,że wykonywana przez odwołującego praca spawacza odpowiada pracy określonejw poz. 12 Dział XIV (Prace różne) Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. oraz w poz. 12 Dział XIII wykazu stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia– prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, atomowym, atomowodorowym, a ponieważ była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,to spełnia przesłanki wymagane do zakwalifikowania jej jako wykonywanej w szczególnych warunkach. Mając na względzie rzetelność sporządzonej opinii oraz brak zastrzeżeń stronco do stanowiska biegłego Sąd podzielił powyższy wniosek w całości.
Zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej przy ustalaniu prawado wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych konieczne jest bowiem, aby 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych, jakim wnioskodawca musi się legitymować, przypadał na okres przed wejściem w życieustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a więc przed dniem 1 stycznia 1999 r. Tym samymna potrzeby ustalenia prawa odwołującego do wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184 ustawy emerytalnej możliwe było zaliczenie jedynie takiego okresu zatrudnienia odwołującego w(...) Sp. z o.o., jaki przypadał przed wymienioną wyżej datą, to jestod 4 maja 1987 r. do 31 grudnia 1999 r., co stanowi wymiar 12 lat, 7 miesięcy i 27 dni.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że odwołujący spełnia warunki do otrzymania wcześniejszej emerytury. Zaliczenie powyższego, spornego okresu zatrudnienia odwołującego do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględnionego już przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi bowiem do otrzymania stażu pracy przekraczającego minimalny, wymagany ww. przepisami staż pracy 15 lat. W konsekwencji odwołanieK. D.od zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadne. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.rozstrzygnął o istocie sprawyi dokonał stosownej zmiany skarżonej decyzji, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
SSO Zbigniew Szczuka
Zarządzenie:(...)
(...)