Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 154/18
Data wyroku: 2018-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Onisko, Paweł Mądry, Karol Troć
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II Ka 154/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mirosław Onisko (spr.)

Sędziowie:

SSO Karol Troć
SSR del. Paweł Mądry

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agata Polkowska

przy udziale Prokuratora Bożeny Grchowskiej - Małek
po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r.
sprawyM. W.
oskarżonej zart. 177 § 2 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonej i oskarżoną
od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt II K 1242/16
zmienia wyrok w ten tylko sposób, że uchyla zawarte w pkt III wyroku orzeczenie o oddaniu oskarżonej pod dozór kuratora; w pozostałej części utrzymuje wyrok w mocy; zasądza od oskarżonej na rzecz oskarżyciela posiłkowegoR. P.kwotę 840 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym; zwalnia oskarżoną od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wydatki za to postępowanie ponosi Skarb Państwa.
Sygn. akt II Ka 154/18

UZASADNIENIE

M. W.
została oskarżona o to, że w dniu 17 kwietnia 2016 r. w miejscowościK.G., gm.D., pow.(...), woj.(...), prowadząc samochód osobowy markiV. (...)onr rej. (...)i wykonując manewr zmiany kierunku ruchu przy skręcaniu w prawo z drogi podporządkowanej na drogę z pierwszeństwem przejazdu prowadzącą z miejscowościD.do miejscowościW., nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że nieprawidłowo wykonała manewr skrętu w prawo, nie trzymając się prawej krawędzi jezdni i przekroczyła oś jezdni drogi z pierwszeństwem przejazdu, wskutek czego nieumyślnie doprowadziła do wypadku z motocyklemS. (...)nr rej. (...)kierowanym przezR. P., który w wyniku wypadku doznał obrażeń w postaci: urazu wielonarządowego, złamania dwukolumnowego kręgów L2, L4 i L5 odcinka lędźwiowego kręgosłupa, otwartego, wieloodłamowego złamania bliższego końca kości piszczelowej lewej, uszkodzenia trzonu łękotki bocznej kolana lewego, otwartego złamania kości w obrębie stopy lewej: złamania wszystkich paliczków palucha lewego, złamania kości klinowatej bocznej, złamania kości klinowatej przyśrodkowej ze zwichnięciem, złamania I – IV kości śródstopia lewego, uszkodzenia tętnicy grzbietowej i żyły odpiszczelowej stopy lewej, uszkodzenia ścięgna mięśnia prostownika palucha i rozległego stłuczenia tkanek miękkich grzbietu stopy lewej, niestabilności księżycowato – łódeczkowatej nadgarstka prawego, złamania wyrostka rylcowatego kości łokciowej prawej, które skutkowały ciężką chorobą długotrwałą oraz trwałe istotne zniekształcenie ciała w rozumieniuart. 156 § 1 pkt 2 kpk,
    tj. o czyn zart. 177 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyrokiem z dnia 1 grudnia 2017 r.:
I. oskarżonąM. W.uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu stanowiącego występek zart. 177 § 2 k.k.i za czyn ten na podstawie tego przepisu skazał ją i wymierzył jej karę 1 roku pozbawienia wolności;
II. na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 2 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata;
III. na podstawieart. 73 § 2 k.k.oddał oskarżoną pod dozór kuratora w okresie próby.
IV. na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 k.k.zobowiązał oskarżoną do informowania kuratora o przebiegu okresu próby co sześć miesięcy.
V. na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonej na rzecz oskarżyciela posiłkowegoR. P.środek kompensacyjny w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 20.000 zł;
VI. zwolnił oskarżoną od uiszczania opłaty i kosztami procesu w kwocie 3.873,16 zł obciążył Skarb Państwa.
Apelację od wyroku Sądu i instancji wniosła osobiście oskarżona. Zaskarżając wyrok w całości na swoją korzyść, orzeczeniu temu zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania karnego oraz prawa karnego materialnego. W konsekwencji przedstawionych w apelacji argumentów, skarżąca wniosła o uniewinnienie od zarzucanego czynu i zwolnienie od zapłaty zadośćuczynienia ewentualnie wniosła o powołanie innego biegłego.  Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł także obrońca oskarżonej. Wywiedziony przez niego środek odwoławczy został zwrócony przeciwko całości rozstrzygnięcia na korzyśćM. W.. W jego treści zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania tj.art. 4 k.p.k.,art. 5 k.p.k.iart. 410 k.p.k.co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia przez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności tych, które przemawiały na korzyść oskarżonej.       W konsekwencji tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz obrońcy od Skarbu Państwa zwrotu kosztów     W toku rozprawy odwoławczej Sąd Okręgowy postanowił uzupełnić postępowanie dowodowe i zaliczyć w poczet materiału dowodowego złożone w dniu rozprawy dokumenty.    Obrońca oskarżonej poparł apelację i wnioski w niej zawarte, prostując jednocześnie jej treść w ten sposób, że zarzuca obrazęart. 438 pkt 3, aniepkt 1 k.p.k., przyłączył się do apelacji oskarżonej.   Oskarżona poparła swoją apelację i przyłączyła się do apelacji swojego obrońcy.          Prokurator wniósł o nieuwzględnienie obu apelacji i wniósł o wyeliminowanie z treści wyrokupkt III i IV.Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego podtrzymał stanowisko zawarte w pisemnej odpowiedzi na apelację i wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Kontrola odwoławcza zainicjowana wywiedzionymi apelacjami, skutkowała wydaniem orzeczenia o charakterze reformatoryjnym. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w treści środków odwoławczych skarżący podnieśli w szczególności, iż w wyniku oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pojawiły się wątpliwości o charakterze nieusuwalnym, które zgodnie z treściąart. 5 § 2 k.p.k., należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonej. Przypomnieć w tym względzie należy, że wątpliwości o jakich traktujeart. 5 § 2 k.p.k.odnoszą się wyłącznie do organu orzekającego, nie zaś do subiektywnych wątpliwości stron procesowych. W realiach niniejszej sprawy, takich wątpliwości nie powziął ani Sąd Rejonowy, ani też Sąd Okręgowy dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia. Twierdzenia skarżących w tym zakresie pozostają zatem bezprzedmiotowe i nie mogą stanowić podstawy do skutecznego podważenia wnioskowania o sprawstwie oskarżonej. W ocenie Sądu Okręgowego ustalenie, iż do zderzenia doszło na pasie, którym poruszał się motocyklista jest prawidłowe i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sąd I instancji w sposób bardzo dokładny i wnikliwy przeanalizował zeznania świadków, wyjaśnienia oskarżonejM. W., a także opinię biegłego. Kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie, oskarżona i jej obrońca, wskazywali na te fragmenty zeznań świadków tj.R. P.iE. W., które w ich ocenie świadczyły o niepewności, co do usytuowania motocyklisty na jezdni i podejmowanych przez niego manewrów. Lektura zeznań tych osobowych źródeł dowodowych wskazuje, iż rzeczywiście takie elementy znalazły się w ich treści, jednakże mogłyby świadczyć na korzyść oskarżonej, jedynie w oderwaniu od całości. Sąd Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia zwrócił uwagę na okoliczności, na które powołują się skarżący i w odniósł się do nich w sposób bardzo skrupulatny, wyjaśniając z jakich względów uznał, że motocyklista w momencie zderzenia, nie znajdował się w trakcie manewru wyprzedzania, lecz pozostawał blisko osi jezdni na swoim pasie ruchu. Zauważyć należy, że miejsce, w którym doszło do wypadku jest drogą wąską, której okolice są zadrzewione. Włączanie się do ruchu na drogę główną z drogi podporządkowanej, którą poruszała się oskarżona, wymagało od niej zachowania ostrożności, a w szczególności ustąpienia pierwszeństwa pojazdom poruszającym się drogą z pierwszeństwem. Z uwagi na dobre warunki atmosferyczne,M. W.miała możliwość uważnej obserwacji drogi, jak i poruszających się nią uczestników. Uczyniła to jednak w sposób nienależyty. Opinia biegłegoM. S., którą to uznać należy za jasną i pełną, w połączeniu z relacjami świadków wskazuje, że manewr zmiany kierunku jazdy został wykonany przez oskarżoną w sposób nieprawidłowy, gdyż wyjeżdżając na drogę główną wykonała zbyt szeroki łuk i przekroczyła oś jezdni, uniemożliwiając pokrzywdzonemu podjęcie jakichkolwiek manewrów obronnych. Kompletność, jasność oraz rzetelność opinii tego biegłego doprowadziła Sąd Rejonowy do słusznego przekonania, iż brak jest podstaw do powoływania kolejnych biegłych, a tym samym bezpodstawnego mnożenia kosztów procesu. Wyjaśnienia oskarżonej w konfrontacji z tym materiałem dowodowym słusznie zostały uznane za wyłącznie przyjętą linię obrony. W wyniku zdarzenia pokrzywdzonyR. P.odniósł obrażenia wskazane w zarzucie aktu oskarżenia, co zostało potwierdzone przez szereg dokumentów, a także wsparte zeznaniami pokrzywdzonegoR. P.odnoszącymi się do obecnego stanu jego zdrowia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sprawstwo oskarżonejM. W.w zakresie zarzuconego jej czynu nie budzi wątpliwości. W realiach wniesionych w niniejszej sprawie środków odwoławczych Sąd Okręgowy nie ma podstaw, by na skutek jego treści odnieść się do wymiaru orzeczonej wobec oskarżonej kary. Zgodnie z treściąart. 433 § 1 k.p.k.sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w zakresie zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu – również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treśćart. 447 § 1-3 k.p.k., a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych wart. 435 k.p.k.,art. 439 § 1 k.p.k.,art. 440 k.p.k.iart. 455 k.p.k.Z powołanej regulacji literalnie wynika więc, że sąd odwoławczy rozpoznając sprawę związany jest podniesionymi zarzutami. Oznacza to, że w sytuacji zaskarżenia wyroku w całości, a zarazem przy braku podniesienia odrębnych zarzutów w zakresie kary, sąd odwoławczy może odnieść się do jej wymiaru jedynie przez pryzmatart. 440 k.p.k.Do odmiennych wniosków nie może prowadzić odwołanie doart. 447 § 1-3 k.p.k., jakie zawarte jest wart. 433 § 1 k.p.k.Odwołanie to należy bowiem odczytywać w ten sposób, że możliwość odniesienia się przez sąd odwoławczy do wymierzonej oskarżonemu kary, na skutek domniemania zart. 447 § 1 k.p.k., może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uwzględniony został którykolwiek z zarzutów podniesionych co do winy, a skutkujący koniecznością zmiany ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonego wyroku. Jedynie wówczas współistnienie regulacji zart. 433 § 1 k.p.k.iart. 447 § 1 k.p.k.znajduje systemowe uzasadnienie. Za takim stanowiskiem przemawia również wykładnia historyczna – do 30 czerwca 2015 r. wedługart. 433 § 1 k.p.k.sąd odwoławczy rozpoznawał sprawę w granicach środka odwoławczego, a więc bez związania wyznaczonego podniesionymi zarzutami. Aktualnie, uwzględniając wyraźną zmianę treściart. 433 § 1 k.p.k., związanie takie bez wątpienia występuje. Odnotować należy, iż pogląd taki został wyrażony w doktrynie (vide: D. Świecki, Komentarz aktualizowany do art. 433 k.p.k., LEX, teza 13), a Sąd Okręgowy w całości go podzielił. O ile zastosowana względem oskarżonejM. W.kara, nie wymaga odniesienia to z uwagi na treść apelacji oskarżonej, poruszyć należy kwestię orzeczonego na rzecz pokrzywdzonegoR. P.środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia w wysokości 20.000 złotych. OskarżonaM. W.wnioskowała o zwolnienie od jego zapłaty, powołując się na swoją złą sytuację materialną oraz otrzymanie przez pokrzywdzonego znacznych środków finansowych z polisy OC. Z ugruntowanego poglądu orzecznictwa wynika, że sytuacja materialna oskarżonego nie może mieć wpływu na wymiar obowiązku zart. 46 § 1 k.k.Miarkowanie odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę sytuacją materialną sprawcy jest sprzeczne z istotą tej instytucji (podobnie: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2013 r., V KK 130/13). W ocenie Sądu Okręgowego, orzeczona kwota, biorąc pod uwagę następstwa zawinionego działania oskarżonej, nie jest wygórowana. Sąd Rejonowy miał również na względzie uzyskaną przez pokrzywdzonego kwotę z polisy OC oraz to, że koszty jego leczenia znacznie przewyższają jej wysokość. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia wskazała, iż nie jest ono pozbawione wad, gdyż zapadło z obrazą przepisu prawa materialnego w postaciart. 73 § 2 k.k., co uzasadniało ingerencję Sądu Okręgowego w treść wyroku. Zgodnie z treściąart. 73 § 2 k.p.k.dozór kuratora jest obowiązkowy wobec młodocianego sprawcy przestępstwa umyślnego, sprawcy określonego wart. 64 § 2, atakże wobec sprawcy przestępstwa popełnionego w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych oraz sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej. OskarżonaM. W.niewątpliwie jest młodocianym sprawcą przestępstwa, jednakże poza polem widzenia Sądu Rejonowego pozostało, iż zarzucono i przypisano jej przestępstwo nieumyślne, zatem brak było podstaw do orzeczenia względem niej dozoru kuratora w okresie próby. Powyższe zobligowało Sąd Okręgowy do uchylenia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Na podstawieart. 627 k.p.k.Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonej na rzeczR. P.kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Z uwagi na sytuację materialną oskarżonejM. W., Sąd Okręgowy na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił ją od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wydatki za to postępowanie ponosi Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.orazart. 456 k.p.k.