Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 38/17
Data wyroku: 2018-11-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek
Słowa kluczowe: Wysokość świadczenia
Podstawa prawna: atr. 110 a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń spłecznych  ( tekst jednolity : dz.u. z 2015., poz 748)

Sygn. aktVIII U 38/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Protokolant:

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu16 listopada 2018 r. w Gliwicach
sprawyJ. Ż.(Ż.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emerytury
na skutek odwołaniaJ. Ż.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia29 listopada 2016  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Sygn. akt VIII U 38/17

UZASADNIENIE
Decyzją z 29 listopada 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. Ż.prawa do ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychponieważ wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie przekraczał 250 %.
W odwołaniu ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przeliczenia emerytury z uwzględnieniemart. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wskazał, że jego brakujące zarobki za lata 1967-1979 powinny zostać odtworzone przez biegłego. Według ubezpieczonego wwpw jest wyższy niż 250 %.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
ZUS przyznałJ. Z.prawo do emerytury górniczej od 11 sierpnia 1991 roku decyzją z dnia 20 września 1991 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto dochód, który stanowił podstawę wymiaru składek z 3 lat od 1985 roku do 1987 roku, wwpw wyniósł 359,75 % i został ograniczony do 250 %.
Ubezpieczony był zatrudniony wKWK (...)wG.od 11 sierpnia 1966 roku do 23 sierpnia 1991 roku oraz od 10 września 1992 roku do 31 grudnia 1993 roku. Ubezpieczony przedstawił organowi rentowemu swoje rzeczywiste zarobki za lata 1980-1993. Zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu zostało wystawione na podstawie dokumentów zarobkowych i uwzględniało wartość deputatu węglowego.
Ubezpieczony był zatrudniony na stanowiskach:
- od 11 sierpnia 1966 roku do 31 marca 1969 roku – młodszy górnik pod ziemią,
- od 1 kwietnia 1969 roku do 30 kwietnia 1971 roku – górnik pod ziemią,
- od 1 maja 1971 roku do 23 sierpnia 1991 roku – górnik kombajnista,
- od 10 września 1992 roku do 30 września 1993 roku – łazienny na powierzchni na 4/8 etatu,
- od 1 października 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku – łazienny na powierzchni na 6/8 etatu.
W latach 1966 – 1979 ubezpieczony pracował na 3 zmiany, od stycznia do kwietnia i od września do grudnia po 2 niedziele w miesiącu, a od maja do sierpnia po 1 niedzieli miesięcznie. Były to niedziele planowe. Ponadto ubezpieczony był uprawniony do deputatu węglowego.J. Z.ożenił się 12 kwietnia 1971 roku.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony przez biegłego z zakresu emerytur zgodnie z art. 110 a wyniósł 221,50% - w wersji bez uwzględnienia pracy zmianowej i w niedziele, a z uwzględnieniem pracy zmianowej i w niedziele – 228,58%.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie przeprowadzonych dowodów: akt organu rentowego, akt osobowych, opinii biegłegoZ. T.(karta 27-58, 76-90), przesłuchania stron (karta 16). Sąd oparł się na powyższych dowodach.
Ubezpieczony złożył zarzuty do opinii biegłego i wniósł o dopuszczenie dowodu z kolejnej uzupełniającej opinii. Zarzuty dotyczyły braku uwzględnienia podwójnej Karty Górnika, premii i dodatku szkodliwego. Sąd uwzględnił zarzut dotyczący braku uwzględnienia podwójnej Karty Górnika jednak nie wpłynęło to na ustalenie wwpw powyżej 250%. Nie uwzględnił sąd zarzutu co do premii. Brak było dowodów wskazujących, że premia była wypłacana oraz w jakich okresach i w jakiej wysokości. Podobnie brak było dowodów na wypłacenie ubezpieczonemu dodatku za prace w warunkach szkodliwych i w jakiej wysokości dodatek ten miał być wypłacony. W związku z powyższym sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej.
Sąd zważył co następuje: odwołanie nie było zasadne.
Zgodnie z przepisemart. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2004r. Nr 39, poz.353 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony wart. 15, z uwzględnieniemart. 110 ust 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa wart. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
Po myśli art. 15 ust. 6 ustawy na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Zgodnie z art. 110 ust. 3 ustawy okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia, z uwzględnieniem art. 176.
W latach spornych 1966 - 1979 wynagrodzenia w górnictwie regulowane były: Zbiorowym Układem Pracy dla pracowników fizycznych i umysłowych zatrudnionych w zakładach pracy Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z dnia 15 kwietnia 1957 roku, Protokołem dodatkowym nr 265/PW z dnia 5 grudnia 1968 roku obowiązującym od dnia 1 grudnia 1968 roku, Protokołem dodatkowym nr 324/PW z dnia 16 maja 1972 roku obowiązującym od dnia od dnia 1 maja 1972 roku, Układem Zbiorowym Pracy dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 stycznia 1975 roku.
Zgodnie z Układem Zbiorowym Pracy czas pracy wynosił 8 godzin dziennie, a średni czas pracy w górnictwie do dnia 31 grudnia 1980 roku – 25 dni miesięcznie.
Oprócz wynagrodzenia zasadniczego ubezpieczony był uprawniony do:
1. deputatu węglowego – zgodnie z art. 21 UZP pracownicy fizyczni zaszeregowani do kategorii płac III i wyższej, którzy byli żonaci otrzymywali deputat węglowy w pełnej wysokości 8 ton rocznie;
2. wynagrodzenie dodatkowe z Karty Górnika:
a. od dnia 1 grudnia 1968 roku obowiązywał Protokół Dodatkowy nr 265/PW z dnia 5 grudnia 1968 roku, który wprowadzał nową tabelę zaszeregowania oraz zmieniał zasady wypłaty specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika. Wprowadzono zasadę stawki kwotowej ustalonej w tabelach, zgodnie z posiadaną kategorią zaszeregowania i stażem pracy pod ziemią.
b. uchwałą Rady Ministrów z dn. 20 października 1973 roku wprowadzono nowe zasady wypłaty z Karty Górnika tj:
- 10% wynagrodzenia zasadniczego po przepracowaniu 3 miesięcy kalendarzowych,
-15% wynagrodzenia zasadniczego po przepracowaniu 2 lat,
-20% wynagrodzenia zasadniczego po przepracowaniu 5 lat.
c. uchwałą Rady Ministrów nr 230/74 z dnia 27 września 1974 roku od 1 października 1974 roku wprowadzono 2 dodatkowe stawki Karty Górnika. W §11 pkt 4.1 zapisano, iż: „pracownikom fizycznym zatrudnionym pod ziemią w kopalniach węgla kamiennego oraz pracownikom dozoru do sztygara oddziałowego włącznie, którzy efektywnie przepracują wszystkie dni przypadający na danym miesiąc w harmonogramie pracy, specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika będzie wypłacane w wysokości podwójnej ”.
Stawki Karty Górnika określono na:
- 25% wynagrodzenia zasadniczego po przepracowaniu 10 lat,
-30% wynagrodzenia zasadniczego po przepracowaniu 15 lat.
d. UZP dla Przemysłu Węglowego z dnia 1 stycznia 1975 roku w § 9 określił kolejne zmiany w wysokości wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w przemyśle węglowym, zwiększając między innymi wypłaty z tytułu Karty Górnika i wprowadzając dodatkowe kategorie i zasadę miesięcznego wynagrodzenia z Karty Górnika, stawki zaś zostały określone w tabeli nr 7, 8 i 9 do UZP.
3. dodatek za pracę zmianową:
- od dnia 1 czerwca 1972r. przepisy przewidywały wypłatę dodatku nocnego w wysokości 20% stawki godzinowej,
- od dnia 1 stycznia 1975r. za prace nocną przysługiwał dodatek nocny wynoszący za każdą przepracowaną godzinę w nocy dla pracowników zatrudnionych pod ziemią 30% zasadniczej stawki godzinowej,
- od dnia 1 stycznia 1975r. wprowadzono również dodatek za pracę w godzinach pracy na zmianie popołudniowej w wysokości 10% stawki zasadniczej,
4. wynagrodzenie za pracę w niedziele i święta – przysługiwał dodatek w wysokości 100% godzinowej stawki podstawowej, wynikającej z osobistego zaszeregowania.
W celu przeliczenia emerytury zgodnie z art. 110a należało ustalić wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych, przy czym należało także uwzględnić przynajmniej 1 rok z podstawą wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne przypadający w całości lub w części po przyznaniu świadczenia. W przypadku ubezpieczonego najkorzystniejsze lata to : 1970 – 1976, 1978, 1980-1991. Wyliczony na ich podstawie przez biegłego wwpw wynosi 228,58 %.
Obliczony tak wwpw podlega korekcie w związku z możliwością przyjęcia, że ubezpieczony od 1 stycznia 1975 roku otrzymywał podwójną Kartę Górnika - uchwała Rady Ministrów nr 230/74 z dnia 27 września 1974 roku. W związku z przyjęciem przez biegłego do obliczenia wwpw lat 1970 – 1976, 1978, 1980-1991 przeliczyć należy lata 1975, 1976, 1978.
Powyższe przedstawia się następująco:
- 1975 rok : 79.413,14 + 5.876,61 = 85.289,75 (wskaźnik za ten rok 181,64%)
- 1976 rok: 82.281,30 + 6.101,30 = 88.382,60 ( wskaźnik za ten rok 172,04%)
- 1978 rok: 93.406,17 + 6.972,83 = 100.379 (wskaźnik za ten rok 171,17%).
Powoduje to wzrost wwpw z lat : 1970 – 1976, 1978, 1980-1991 do 230,39%.
Ponieważ wwpw nie przekraczał 250 % odwołanie zostało oddalone na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
(-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek