Sąd Rejonowy w Świnoujściu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 444/17
Data wyroku: 2018-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Kamilla Gajewska
Słowa kluczowe: Wykroczenie przeciwko zdrowiu
Podstawa prawna: art.117 kw
Teza: odpowiedzialność Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej za czyn z art.117 kw

Sygn. akt II W 444/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 marca 2018r.
Sąd Rejonowy w Świnoujściu II Wydział Karny
w składzie:
Przewodnicząca: Sędzia Sądu Rejonowego Kamilla Gajewska
Protokolant: Dorota Bocian
bez udziału oskarżyciela
po rozpoznaniu w dniach: 9 stycznia 2018r. i 13 marca 2018r.
sprawy przeciwkoJ. K.,
synowiZ.iA. z d. D.,
ur. dnia (...)wŚ.,
obwinionemu o to, że:
- w dniu 22.06.2017r., jako członek zarząduSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą przyul. (...),(...)-(...) Ś., wskazując siebie jako osobę odpowiedzialną za stan sanitarno-higieniczny w częściach wspólnych budynku mieszkalnego przyul. (...)wŚ., nie przestrzegał stanu sanitarno-higienicznego w ww. budynku, wbrew obowiązkowi określonemuwart. 22 ust. 1 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeńi chorób zakaźnych u ludzi(Dz.U. z 2016r., poz. 1866 j.t. ze zm.), zgodnie z którym właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywaćją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym,
tj. o wykroczenie z art. 117 § 1 k.w.

I
obwinionegoJ. K.uniewinnia od zarzuconego mu czynu,

II
wydatkami postępowania obciąża Skarb Państwa.

II W 444/17

UZASADNIENIE
J. K.jest WiceprezesemSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wŚ.z siedzibą przyul. (...). Jest Wiceprezesem d/ s technicznych.
W dniu 25 maja 2017r.(...)wŚ.został powiadomiony przezW. P.o tym, że w budynku należącym do zasobów spółdzielni przyul. (...)jest niewłaściwy stan sanitarny. W wyniku tego w dniu 30.05.2017r. pracownicy(...)przeprowadzili kontrolę w budynku. W przebiegu kontroli uznali, że istnieją nieprawidłowości w częściach wspólnych budynku i sporządziliprotokół (...). W protokole wskazali na: 1) brudne drzwi i podłogę w pomieszczeniu zsypowym na IX piętrze, 2) poplamione schody prowadzące do piwnicy, 3) śmieci, kartony, pojemniki po farbach, butelki na korytarzach piwnicy, 4) brudne, poplamione ściany i podłogę w pomieszczeniu zsypowym mieszczącym się na poziomie wejścia do budynku.J. K.odmówił przyjęcia mandatu.
Budynek przyul. (...)wŚ.sprzątany jest przez wynajętąfirmę (...). Harmonogram sprzątania jest taki jak w innych budynkach będących w zasobach spółdzielni. Administracja w sposób niezapowiedziany sprawdza stan czystości i w razie podstaw ma prawo do obniżenia wynagrodzenia. Z budynku przyul. (...)nigdy nie złożono skargi na stan czystości, w teczkach lokatorów brak jest skarg.W. P.także ten jeden raz zgłosiła telefonicznie zabrudzenia. Mieszkańcy budynku nie wyrazili zgodny w przeszłości na likwidację zsypu śmieciowego. Czynsze nie są płacone regularnie, część lokatorów nie płaci czynszu w ogóle, na funduszu remontowym budynek jest zadłużony na blisko 300 tysięcy złotych. Lokatorzy budynków spółdzielni w ankietach przeprowadzanych w celu ustalenie czy wyrażają zgodę na podwyżkę kwot na sprzątanie, nie wyrażają takich zgód. Na rozprawie sądowejW. P.także wskazała, że nie wyraża takiej zgody.
Mieszkańcy budynku przyul. (...)notorycznie wystawiają rzeczy z piwnic na ciągi komunikacyjne, stare meble, słoiki, puszki po farbach, butelki nie są przez nich wyrzucane do śmieci, a pozostawiane przed zajmowanymi piwnicami. Podłoga w piwnicy jest taka sama od czasu wybudowania budynku, jest wykonana z wylewki betonowej, można ją jedynie zamieść. W budynku czasami przebywają osoby bezdomne, młodzież na schodach pozostawia resztki po jedzonym słoneczniku, butelki po napojach. W pomieszczeniu zsypowym podłoga jest betonowa, rozlane substancje usuwa się szorując szczotką podłogę. Stan techniczny budynku znacznie utrudnia utrzymanie w nim czystości.
Spółdzielnia po uzyskaniu informacji o zalegających gabarytach wywozi je do firmy sprzątającej, nie czekając na dzień wyznaczony do wywożenia takich rzeczy z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa (tamowanie ciągów komunikacyjnych).
J. K.w czasie pełnienia funkcji wiceprezesa w budynku zdecydował o zwiększeniu częstotliwości sprzątania, zmniejszył ilość mycia okien.
Mimo stwierdzenia na miejscu stanu zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi– (...)nie przeprowadziła ponownej kontroli.
Dowód:
- zeznania świadkaI. G.k. 6, 72-76
- zeznania świadkaE. O.k. 7, 76-78,
- wyjaśnienia obwinionegoJ. K.k. 8-9, 67-72, 93-94,
-umowa Nr (...)z dnia 30.08.2013r. dot. utrzymania czystości k. 10-16,
- adnotacja dot. interwencji k. 17,
- protokół kontroli z dnia 30.05.2017r.(...)/(...)k. 18-19,
- zestawienie częstotliwości w zakresie prac porządkowych na terenie(...)k. 42,
- kopiafaktury nr (...)z 31.05.2017r.H. P.z załącznikami i potwierdzeniem wykonania prac k. 64-66,
- wykaz obrotów i sald dla budynku przyul. (...)k. 84-85,
- zeznania świadkaW. P.k. 86-89,
- zeznania świadkaH. P.k. 89-91,
- zeznania świadkaB. K.k. 91-93,
- zeznania świadkaW. M.k. 94-96
W postępowaniu zarzuconoJ. K.to, że w dniu 22.06.2017r., jako członek zarząduSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą przyul. (...),(...)-(...) Ś., wskazując siebie jako osobę odpowiedzialną za stan sanitarno-higieniczny w częściach wspólnych budynku mieszkalnego przyul. (...)wŚ., nie przestrzegał stanu sanitarno-higienicznego w ww. budynku, wbrew obowiązkowi określonemu wart. 22 ust. 1 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi(Dz.U. z 2016r., poz. 1866 j.t. ze zm.), zgodnie z którym właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością są obowiązani utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym,tj. wykroczenie zart. 117 § 1k.w.
J. K.nie przyznał się do czynu i wyjaśnił, że sprzątanie jest adekwatne do kwot uiszczanego czynszu, że w jego ocenie budynek jest utrzymywany w stanie dobrym, że Spółdzielnia zawiera umowy wieloletnie, a za jego kadencji częstotliwość sprzątania została zwiększona.J. K.wyjaśnił, że administratorzy sprawdzają czy prace zostały wykonane i to jest podstawa wypłaty wynagrodzenia, że sprzątanie jest wykonywane cyklicznie, ale nie codziennie, że w bloku mieszka 70 rodzin i każdego dnia ktoś coś może „wystawić” i tak można karać cały czas. Obwiniony wyjaśnił, że w tym budynku nigdy nie było pisemnej skargi na jakość sprzątania, że łącznie spółdzielnia ma 100 budynków. Nadto wyjaśnił on, że w budynku nie stwierdzono, gryzoni, insektów, szczurów, że regularnie przeprowadzana jest deratyzacja, że drzwi były wymieniane przy remoncie.J. K.wyjaśnił też jakie remonty w budynku były przeprowadzane, mimo zadłużenia funduszu remontowego.
Dowód: wyjaśnieniaJ. K.(k. 8-9, 67-72, 93-94 akt).
Sąd dał wiarę wyjaśnieniomJ. K., są one zgodne z zeznaniami świadków, ale też dokumentacją zgromadzoną w postępowaniu. Obwiniony nie kwestionował ustaleń kontroli, a jedynie wskazywał, że przedmioty mogły zostać wystawione tuż przed kontrolą i tuż przed nią mogły zostać dokonane zabrudzenia. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom obwinionego co do sytemu sprzątania, albowiem na dowód tego przedstawione zostały dokumenty i złożyli zeznania świadkowie.
W postępowaniu uzyskano zeznania świadków:I. G.k. 6, 72-76,E. O.k. 7, 76-78,W. P.k. 86-89,H. P.k. 89-91,B. K.k. 91-93,W. M.k. 94-96
Zeznania tych świadków są zgodne z ww. ustaleniami faktycznymi, Sąd dał wiarę tym zeznaniom co do faktów, nie co do ocen, albowiem oceny nie mogą być uznawane za wiarygodne lub nie.
Zdaniem Sądu nie budziły wątpliwości dowody w postaci dokumentów:umowa Nr (...)z dnia 30.08.2013r. dot. utrzymania czystości k. 10-16, adnotacja dot. interwencji k. 17, protokół kontroli z dnia 30.05.2017r.(...)k. 18-19, zestawienie częstotliwości w zakresie prac porządkowych na terenie(...)k. 42, kopiafaktury nr (...)z 31.05.2017r.H. P.z załącznikami i potwierdzeniem wykonania prac k. 64-66, wykaz obrotów i sald dla budynku przyul. (...)k. 84-85, albowiem zostały sporządzone w sposób przewidziany prawem i przez osoby do tego uprawnione, a żadna ze stron nie czyniła do nich zarzutu.
J. K.jest mieszkańcemŚ.. Ma 44 lata, nie był dotąd karany sądownie, ma wykształcenie wyższe z zawodu jest inżynierem budownictwa, jest wiceprezesem(...), osiąga miesięczne dochody w wysokości 5.000 zł, jest żonaty, ma dwoje dzieci. Jest zdrowy.
Dowód:
- wyjaśnienia obwinionego k. 67 akt.
Art. 117 § 1 k.w. brzmi: Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązków lub nie stosuje się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych, podlega karze grzywny do 1500 złotych albo karze nagany
W art. 117§1 k.w. zostało stypizowane wykroczenie polegające na nieprzestrzeganiu czystości i porządku w obrębie nieruchomości przez zobowiązane do tego osoby (…)  Przedmiot ochrony komentowanego artykułu stanowi zdrowie ludności, które mogłoby zostać narażone na niebezpieczeństwo na skutek braku właściwego stanu sanitarnego w nieruchomościach lub w środkach transportu. Bezpośrednim przedmiotem ochrony zatem jest także właściwy stan sanitarny i porządek w obrębie nieruchomości (…),  
ale jedynie w takim zakresie
         , w jakim ich niezachowywanie mogłoby prowadzić do stworzenia niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego. Strona przedmiotowa wykroczenia określonego w §1 art. 117 k.w. polega na  
niewykonywaniu
          przez sprawcę swoich obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości  
lub na niestosowaniu się przez niego do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych
         . Jest to wykroczenie bezskutkowe powodujące narażenie dobra prawnego na abstrakcyjne niebezpieczeństwo.  
Może być popełnione tylko w formie zaniechania (…).

Jeśli chodzi o niestosowanie się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy sanitarne, to warunkiem odpowiedzialności sprawcy będzie zawsze ustalenie faktu wydania przez właściwy organ takich wskazań lub nakazów adresowanych bezpośrednio do sprawcy. Przykładem może tu być przewidziane w art.33ust. 2 pkt 2 u.z.z.z. uprawnienie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego do nakazania w drodze decyzji przeprowadzenia dekontaminacji, dezynsekcji lub deratyzacji nieruchomości lub pomieszczeń.
(…) Podmiotem  wykroczenia stypizowanego w art. 117 kw. może być tylko osoba, na której, na mocy ustawy lub umowy, ciąży obowiązek zarówno dbania o czystość i porządek, jak i stosowania się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych (…). Natomiast jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową (art. 2 ust. 2a i 3 u.p.c.g.).
W razie zawarcia przez właściciela nieruchomości odpowiedniej umowy z dozorcą, na mocy której właśnie na nim spoczęłyby obowiązki związane z utrzymaniem porządku i czystości w obrębie nieruchomości, to dozorca będzie ponosić odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązków określonych w art.. 117 k.w. (…). Strona podmiotowa, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 5 k.w., może polegać zarówno na umyślności, jak i nieumyślności.(Komentarz do kodeksu wykroczeń art. 117 k.w. Lex, Aneta Michalska Warias).
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że nie sposób było uznać ażebyJ. K.mógł odpowiedzieć za czyn z art. 117 k.w.J. K.obejmując funkcję wiceprezesa spółdzielni zwiększył częstotliwość sprzątania w budynku przyul. (...). Dla budynku była zawarta umowa o sprzątanie taka sama jak dla innych około 100 budynków spółdzielni. Budynek obsługiwał profesjonalny podmiot. Częstotliwość sprzątania zdeterminowana jest wysokością czynszu (jak też dokonywanie remontów), ale też tym czy właściciele czynsze te uiszczają, zaś w budynku przyul. (...)na funduszu remontowym jest niemal 300 tyś. zadłużenie. Poziom utrzymania czystości jest zależny od wykonywania remontów. Wyłożenie terakoty, glazury umożliwia dokładniejsze umycie podłogi, ściany niż umycie ich gdy są wykonane z betonu i to betonu kilkudziesięcioletniego. Brak funduszy uniemożliwia wyremontowanie wszystkiego od razu.
Osoba sprzątająca budynek przyul. (...)musiała czyścić betonowa podłogę w zsypach, betonową podłogę w piwnicy. Materiał z jakiego były one wykonane determinował jakość sprzątania. Utrzymanie stałej czystości nie było możliwe, albowiem mieszkańcy budynku (70 rodzin) wystawiali śmieci na zewnątrz piwnic, mieszkań. Trudno ocenić jak długo zalegały przedmioty na ciągach komunikacyjnych, albowiem stwierdzenie, że były zakurzone, nie wyklucza, czy kurzem nie pokryły się stojąc w piwnicy lokatora.
Nie sposób też jest ocenić kiedy i kto zabrudził pomieszczenia zsypowe. Tu podkreślić trzeba, że te chciały władze spółdzielni zlikwidować, bo są one właśnie trudne w utrzymaniu co do czystości, ale lokatorzy nie zgodzili się.
W ocenie Sądu gdybyJ. K.po kontroli Inspekcji nie podjął działań i nie zaprowadził porządków, nie poinformowałH. P.o konieczności przeprowadzenia sprzątania, wyczerpałby znamiona wykroczenia (o czym wyżej). Występek ten popełniany jest z zaniechania, aJ. K.swoim zachowaniem dążył wręcz do uzyskania skutków pożądanych, do utrzymania odpowiedniego poziomu czystości, skoro i zwiększył częstotliwość sprzątania i przeprowadził remonty i proponował likwidację zsypów.
Te wszystkie okoliczności nie pozwoliły uznać, żeJ. K.swoim zachowaniem wyczerpał znamiona występku z art. 117 k.w. Nie można przenosić odpowiedzialności za zachowania większości właścicieli, którzy bezkarnie zabrudzają blok, na wiceprezesa, który stara się blok ten utrzymać w należytym stanie. Stąd Sąd uznał, żeJ. K.nie jest winny zarzuconego mu czynu.