Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 458/18
Data wyroku: 2018-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Pilarczyk
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza, Emerytura
Podstawa prawna: art. 32 ust. 1 i 2, art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, §1 ust. 1, §2 ust. 1 i 2, §3, §4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., Nr 8 poz. 43)

Sygn. akt V U 458/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie :
Przewodniczący SSO Stanisław Pilarczyk
Protokolant sekr. sądowy Anna Sobańska
po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. w Kaliszu
odwołaniaA. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 8 czerwca 2018 r.   Nr(...)
w sprawieA. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o emeryturę

1
Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., z dnia 8 czerwca 2018 r., znak(...), w ten sposób, że przyznajeA. C.emeryturę od dnia(...).

2
Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., na rzeczA. C.kwotę 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Stanisław Pilarczyk

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29 marca 2018 roku, którą to decyzją została uchylona decyzja z dnia 8 czerwca 2018 roku, odmówiono ostatecznie wnioskodawcyA. C.przyznania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż zdaniem organu rentowego na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłA. C., domagając się przyznania emerytury. Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie wnioskodawcy, wniósł o jego oddalenie.
Sąd poczynił następujące ustalenia:
Ostateczną decyzją z dnia 8 czerwca 2018 roku organ rentowy ustalił, iż wnioskodawcaA. C.,urodzony (...), udowodnił na dzień 1 stycznia 1999 roku 25-letni okres składkowy, nieskładkowy i uzupełniający.
W dniu 9 maja 2017 roku wnioskodawca złożył do organu rentowego wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa.
(okoliczności niesporne)
Od dnia 6 listopada 1979 roku wnioskodawcaA. C.ma uprawnienia do obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych.
(dowód – odpis uprawnień – akta osobowe wnioskodawcy zPrzedsiębiorstwa (...)wO.)
Od dnia 1 lipca 1982 roku do dnia 30 września 1999 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wO., jako operator.
W dokumentach osobowo-finansowych pracodawca wnioskodawcy, w okresie od dnia 1 lipca 1982 roku do dnia 30 września 1999 roku, określał stanowisko pracy wnioskodawcy jako operator, operator spycharki.
(dowód – świadectwo pracy wnioskodawcy, dokumenty finansowo-osobowe – akta osobowe wnioskodawcy zPrzedsiębiorstwa (...))
Pracując w okresie od dnia 1 lipca 1982 roku do dnia 30 września 1999 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wnioskodawca był maszynistą koparki, spycharki i ładowarki marki „Białoruś”. Powyższą ciężką maszyną drogową odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy przy budowie dróg, wybierając ziemię, rozpychając piasek, kruszywo, ładując również piasek, kruszywo z stert na samochody. W okresie zimowym wnioskodawca powyższą maszyną drogową brał udział w odśnieżaniu ulic, ładowaniu śniegu na samochody.
(dowód – zeznania wnioskodawcyA. C.[00:03:26][00:19:33]; zeznania świadkaJ. J.[00:20:42][00:30:34]; zeznania świadkaS. W.[00:30:35[00:39:41])
Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie niesporny. Z świadectw pracy, umów o pracę, dokumentów płacowych, z zeznań wnioskodawcy oraz zeznań świadków, którzy w spornym okresie pracowali razem z wnioskodawca, wynika, iż w wyżej podanym okresie wnioskodawca w pełnym wymiarze czasu pracy, u podanego pracodawcy, pracował jako maszynista ciężkich maszyn budowlanych, obsługując koparkę-spycharko-ładowarkę.
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2018 roku, poz. 1270 tj.)ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku, przewidzianego wart. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy tj. 1 stycznia 1999 roku, osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn;

oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 72 tej ustawy.

Emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym, będącym pracownikami, o których mowa wust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w niższym wieku emerytalnym niż określona zart. 27 pkt 1.
Stosownie do treści art. 32 ust. 2 przytoczonej ustawy, dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości, lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia.
Szczegółowe warunki uzyskania dochodzonego świadczenia reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 tego rozporządzenia stosuje się je do pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w jego § 4 – 15 oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
Okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku(§ 2 powołanego rozporządzenia). Okresy pracy w powyższych okolicznościach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów, wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy(§ 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia). Według § 3 cytowanego rozporządzenia, za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Zaś po myśli § 4 ust. 1 rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienioną w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny, wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 roku, III UK 27/07, OSNP z 2008 roku, nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 roku, III UK 38/07, OSNP z 2008 roku, nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 roku, III UK 66/07, Lex nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 roku, I UK 210/07, OSNP z 2009 roku, nr 5-6, poz. 75; z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08, Lex nr 528152). Podobne stanowisko zajmuje również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 lutego 2012 roku(III AUa 173/11, Lex nr 1129733)i w wyroku z dnia 9 lutego 2012 roku(III AUa 1682/11, Lex nr 110471).
W postępowaniu sądowym, toczącym się z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004 roku, III AUa 2472/03, Lex nr 151770).
Również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 roku(II URN 3/95, OSNP 1996/16/239)podniesiono, iż w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowodnione wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w§ 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeńdotyczą postępowania wyłącznie przed tymi organami. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 grudnia 2006 roku(I UK 179/06, Lex nr 342283).
Postępowanie dowodowe przed sądem rozpoznającym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych regulowane jest przepisamikodeksu cywilnego, zawierającymi odstępstwa od ogólnych zasad postępowania dowodowego, z uwzględnieniem dążenia do pełnego wyświetlania podłoża sprawy, oraz wszechstronnego rozważenia wszystkich kwestii spornych. Nie są w tym zakresie wyłączone, w związku ze staraniami o ustalenie prawa do wcześniejszej emerytury, wątpliwości co do oceny warunków wykonywania pracy, które mogą być usunięte za pomocą wszelkich środków dowodowych(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 marca 2000 roku, II UKN 446/99, OSNAPiUS 2001, nr 18, poz. 562; z dnia 8 kwietnia 1999 roku, II UKN 619/98, OSNAPiUS nr 11, poz. 439, OSP 2002, nr 2, poz. 26 z głosą aprobującą T. Binczyckiej-M.; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, Lex nr 14625 i z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84, Lex nr 14630).
Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2007 roku(I UK 306/06, Lex nr 47005)podkreślono, iż emerytura z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach przysługuje z tytuły wykonywania konkretnego zatrudnienia, ujętego w odpowiednich wykazach cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku. osoba taka, wykonująca pracę w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie A, nabywa prawa do emerytury, jeżeli osiągnęła wiek 60 lat mężczyźni (55 lat kobiety) oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym 15 lat w szczególnych warunkach. Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku(II UK 3377/03, OSNP 2004/22/392)podkreślono, iż „skutki prawne wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze określone są w ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku i utrzymanym jej przepisami w mocyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1998 rokuw sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze”. W wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2012 roku(IIIA Ua 222/12, Lex nr 1171355)podniesiono, iż dla uznania konkretnego rodzaju pracy lub stanowiska pracy za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze decydujące znaczenie ma to, czy jest to praca wymieniona wrozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 4 ze zmianami)oraz w wykazach stanowiących załącznik do tego rozporządzenia, natomiast wykazy stanowisk ustalane przez właściwe podmioty w odniesieniu do podległych zakładów pracy mają jedynie charakter techniczno-porządkujący.
W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 roku(III ZP 30/01, OSNP 2002/10/243)podkreślono, iż „zgodnie zart. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpracami wykonywanymi w szczególnych warunkach są – bez względu na status własnościowy pracodawcy – prace wymienione w§ 4-8a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 3 ze zmianami)”.
W wykazie A dział V poz. 3 załącznika do wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymieniona jest, jako praca w szczególnych warunkach, praca maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych. W Zarządzeniu Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku, w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty(Dz. Urz. MB z 1983 roku, Nr 3, poz. 6), w wykazie A do tego zarządzenia, w dziale V (dotyczącym prac w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych), poz. 3 (prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych) w pkt 1 wymienione jest stanowisko maszynisty koparek i ładowarek jednonaczyniowych i wielonaczyniowych, a w pkt 3 – maszynisty spycharek.
Tak więc okres pracy wnioskodawcy od dnia 1 lipca 1982 roku do dnia 30 września 1999 roku jako maszynisty ciężkich maszyn drogowych jest pracą w szczególnych warunkach, a więc na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił on ponad 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach.
Na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił on również 25-letni okres składkowy, nieskładkowy i uzupełniający, aw dniu (...) ukończył 60 lat. Wniosek o emeryturę złożył w dniu 9 stycznia 2018 roku.
Na podstawieart. 129 ust. 1cytowanej wyżejustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnależało przyznać wnioskodawcy emeryturę od dnia 9 marca 2017 roku, kiedy to złożył on wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu Państwa.
W tym stanie rzeczy, zgodnie zart. 47714§ 2 k.p.c., zaskarżona decyzja organu rentowego podlegała zmianie i orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
Zgodnie zart. 98 k.p.c.i § 9 ust. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie(Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 ze zmianami)zasądzono od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 2 wyroku.

SSO Stanisław Pilarczyk