Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 570/17
Data wyroku: 2018-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Burandt

Sygn. akt VI Ka 570/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodnicząca:

SSO Natalia Burandt (spr.)

Protokolant

sekr.sądowy Aneta Zembrzuska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Krzysztofa Piwowarczyka
i przedstawiciela(...)Skarbowego wO.M. W.
po rozpoznaniu dnia 18 stycznia 2018r., wE.
sprawy:
W. Ł. (1), s.R.iT.,ur. (...)wR.
oskarżonego o czyn zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego wN.
z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II K 40/17

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

II
zasadza od oskarżonegoW. Ł. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 500 zł.

Sygn. akt VI Ka 570/17

UZASADNIENIE
W. Ł. (1)oskarżony został o to, że w dniu 19 kwietnia 2016 r. wsklepie (...)w miejscowości(...),(...)-(...) Ł.jako właścicielfirmy (...)urządzał gry o charakterze losowym na automacieB. H.nr(...)będącym w jego dyspozycji wbrew przepisomart. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23 oraz art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych(tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 471), tj. bez wymaganej koncesji oraz poza kasynem gry, to jest o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kks.
Sąd Rejonowy wN.wyrokiem z dnia 15 września 2017r. wydanym w sprawie o sygn. akt II K 40/17 uznał oskarżonegoW. Ł. (1)za winnego tego, że w dniu 19 kwietnia 2016 roku wL., gm.B.woj.(...)wsklepie (...)prowadzonym przezJ. N. (1), prowadząc działalność gospodarcza pod nazwąS. W.W. Ł. (1)z siedzibą wB.urządzał gry o charakterze losowym na automacie w rozumieniuart. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(tj. Dz.U. 2016.471 ze zm.), tj. na urządzeniuB. H.nr(...)wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23 oraz art. 23a w/w ustawy, tj. bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna oraz poza kasynem gry, to jest popełnienia przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kksi za to na podstawieart. 107 § 1 kkswymierzył mu karę grzywny w wymiarze 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych po 100 (sto) złotych każda. Na podstawieart. 30 § 5 kksiart. 31 § 1 kksorzekł wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci automatu do gierB. H.nr(...), przechowywanego w magazynie depozytowym Oddziału Celnego wI.pod pozycją księgi magazynowej nr(...)oraz pozyskanych z tego automatu do gier środków pieniężnych w kwocie 195 (sto dziewięćdziesiąt pięć) złotych, przechowywanych na koncie sum depozytowych administracji celno –skarbowej. Orzeczenie zawiera także rozstrzygnięcie o kosztach i opłatach, którymi w całości obciążono oskarżonego.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoW. Ł. (1)i zaskarżając go w całości, na podstawieart. 438 pkt 2 i 3 kpkzarzucił mu:
1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
-art. 7 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks, poprzez dokonanie dowolnej, wybiórczej, sprzecznej ze wskazaniami wiedzy i zasadami prawidłowego rozumowania oceny materiału dowodowego w zakresie:
< odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonegoW. Ł. (1)w zakresie twierdzeń co do tego, iż nie jest właścicielem urządzenia zatrzymanego wsklepie (...)w miejscowości(...),Ł., nie polecał nikomu wstawienia do sklepu spornego urządzenia oraz nie urządzał na nim gier,
< oceny zeznań świadkaJ. N. (1), która w sposób pewny nie rozpoznała oskarżonego, jako osoby która miała przywieźć automat i wstawić do sklepu i mimo to uznanie oskarżonego jako osobę odpowiedzialną za eksploatację automatu oraz oparcie się na w/w zeznaniach jako dowodzie obciążającym oskarżonego,
< pominięcie okoliczności wynikających z w/w dowodów wskazujących, iż to nieW. Ł. (1)jest odpowiedzialny za wstawienie i eksploatację urządzeniaB. H.wsklepie (...)w miejscowości(...)Ł.,
-art. 5 § 2 kpkpoprzez zaniechanie rozstrzygnięcia istniejących wątpliwości na korzyść oskarżonego,
-art. 92 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenionych swobodnie, lecz w wyniku dowolnych ustaleń nie popartych żadnymi dowodami,
-art. 170 § 1 pkt 5 kpkiart. 193 § 1 kpkpoprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o przeprowadzenie przez biegłego bezpośredniego badania zatrzymanego automatu i to mimo pierwotnego dostrzeżenia konieczności bezpośredniego badania przez Sąd celem ustalenia spełnienia przez automat wymogów urządzenia do gier na automatach w rozumieniuustawy o grach hazardowychi tym samym zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy związanych z technicznym aspektem działania urządzenia,
- zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującej analizy dowodów dotyczących braku świadomości oskarżonego co do karalności gier na automatach do gier, a to w szczególności wobec wydawanych in tempore criminis licznych sądowych orzeczeń wskazujących na możliwość eksploatacji automatów do gier w punktach gier, niejasnego stanu prawnego obowiązującego w dziedzinie gier hazardowych i możliwości stosowania poszczególnych norm, co skutkowało błędnym uznaniem, iż oskarżonyW. Ł. (1)mógł popełnić umyślnie przypisane mu przestępstwo karno - skarbowe, a jednocześnie, brak wyczerpującej analizy dlaczego w jego sytuacji Sąd Rejonowy nie zastosował instytucji przewidzianej w treściart. 10 § 4 kks.
2. błędy w ustaleniach faktycznych, mające wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, a polegające na ustaleniu, iż:W. Ł. (1)zlecił zainstalowanie wsklepie (...),Ł.automatu do gier w postaci urządzeniaB. H.(...), zamierzał urządzać i urządzał w dniu 19 kwietnia 2016r. gry o charakterze losowym, naruszając dyspozycję określoną w art. 3, art. 4, art.. 6 ust. 1, art. 14 us. 1, art. 23 oraz art. 23a ustayw z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych.
W konkluzji apelacji, obrońca oskarżonegoW. Ł. (1)wniósł o:
1.zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie
2.uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonegoW. Ł. (1)jako niezasadna nie zasługiwała na uwzględnienie. Licznie lecz całkowicie wybiórczo przytoczone w niej argumenty dla poparcia prezentowanego stanowiska, mające uzasadniać obrazę przepisów postępowania, a w konsekwencji również i wadliwość poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń stanu faktycznego, były całkowicie chybione i stąd nie mogły się ostać w świetle zebranych w sprawie dowodów.
Przystępując do rozważań odnośnie zarzutów zawartych w wywiedzionym środku odwoławczym, tytułem wprowadzenia godzi się zaznaczyć, że Sąd Rejonowy przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe w sposób wszechstronny i wyczerpujący, które następnie poddał wnikliwej i rzetelnej analizie i na tej podstawie wyprowadził całkowicie słuszne wnioski zarówno co do winy oskarżonegoW. Ł. (1)w popełnieniu przypisanego mu przestępstw skarbowego, jak i subsumcji prawnej jego zachowania pod wskazane przepisy ustawy karno – skarbowej, a także wymiaru orzeczonej wobec niego kary. Przedmiotem rozważań były nie tylko dowody obciążające oskarżonego ale również wszelkie dowody im przeciwne, a wszystkie one zostały ocenione w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wyprowadzone zatem na tej podstawie stanowisko Sądu Rejonowego korzysta z ochrony przewidzianej wart. 7 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 kks, a ponieważ jednocześnie nie zostało ono w żaden rzeczowy i przekonywujący sposób podważone przez apelującego, przeto w całej rozciągłości zasługuje na aprobatę sądu odwoławczego.
Tytułem wstępu, wypada poczynić ogólną uwagę tej treści, iż to do sądu należy sformułowanie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego, w oparciu o wiedzę i doświadczenie życiowe. Pomimo tego, że w sprawie prezentowane są całkowicie przeciwstawne wersje zdarzenia, a także zdarza się, iż zarówno w trakcie postępowania przygotowawczego jak i przed sądem uczestnicy często zeznają i wyjaśniają odmiennie, Sąd musi ustalić najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń i swoją decyzję umotywować. Oczywista jest więc polemika autora apelacji z argumentami przedstawionymi przez sąd w uzasadnieniu wyroku, lecz można ją zaakceptować jedynie wtedy, gdy skarżący na potwierdzenie swoich zarzutów przedstawił konkretne argumenty, a nie jedynie nie zgadza się z wersją zdarzeń przyjętą przez Sąd. W ocenie sądu odwoławczego, apelujący nie wywiązał się skutecznie ze swojego zadania.
Istota apelacji obrońcy oskarżonego sprowadza się do wyprowadzenia tezy, że Sąd Rejonowy ignorując nakazy uwzględnienia wszystkich okoliczności występujących w sprawie, a więc także tych, które przemawiają na korzyść oskarżonego oraz tłumaczenia nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego, dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przypisania wyżej wymienionemu odpowiedzialności za czyn, którego ten w rzeczywistości się nie dopuścił. Takiego stanowiska nie sposób podzielić.
Odnosząc się do wyeksponowanych w apelacji zarzutów obrazy przepisów postępowania, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że skarżący całkowicie nietrafnie podniósł zarzut naruszenia przez sąd orzekającyart. 5 § 2 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks. Nie można bowiem zasadnie go stawiać, podnosząc wątpliwości strony co do treści ustaleń faktycznych lub co do sposobu interpretacji prawa. Dla oceny, czy nie została naruszona zasada in dubio pro reo, nie są miarodajne tego rodzaju wątpliwości, które zgłasza strona, a jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i czy wobec braku możliwości ich usunięcia, rozstrzygnął je na niekorzyść danego oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. W wypadku, gdy pewne ustalenia faktyczne, zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, czy też na przykład dania wiary lub odmówienia wiary wyjaśnieniom oskarżonego, czy też zeznaniom tego lub innego świadka lub materiałom nieosobowym, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd w granicach sędziowskiej swobody ocen, wynikającej z treściart. 7 k.p.k., lub też ewentualnie przekroczenia przez sąd tych granic i wkroczenia w sferę dowolności ocen (v. wyrok SN z dn. 14.05.1999r, IV KKN 714/98, Prok. i Pr. 2000/4/8, wyrok SN z dn. 11.10.2002, V KKN 251/01, Prok. i Pr. 2003/11/5).
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w wyniku pełnej i poprawnie dokonanej swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że brak jest w realiach niniejszej sprawy „nie dających się usunąć wątpliwości” w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu i w oparciu o tę właśnie ocenę poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i wykazał w niewątpliwy sposób winęW. Ł. (1).
Jako całkowicie chybiony potraktować należy również kolejny zarzut, wynikający z treści apelacji, a dotyczący naruszenia dyrektywyart. 7 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 kks. W powyższej kwestii wypada przypomnieć, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k., jeżeli tylko: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Tymczasem apelujący, nie wykazał w skardze, aby którykolwiek z powyższych warunków nie został dotrzymany, a zatem także i zarzut obrazyart. 7 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 kksnie mógł w realiach niniejszej sprawy się ostać, a w konsekwencji, co postulował skarżący, skutkować zmianą zaskarżonego wyroku i uniewinnieniem oskarżonego bądź uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Trzeba zatem wskazać, iż to, że w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy ocenił poszczególne dowody pod kątem ich wiarygodności nie w taki sposób, jak życzyłby sobie tego skarżący, wcale jeszcze nie oznacza, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguł wyrażonych w cytowanym przepisie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie naruszył również dyrektywy postępowania wyrażonej wart. 92 kpkw zw. zart. 410 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy sądowej, a zatem sąd zobligowany jest do uwzględnienia przy wyrokowaniu całokształtu okoliczności, zaś pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii winy stanowi oczywistą obrazę tego przepisu (por. OSN PG 1977, nr 7-8, poz. 62). Podkreślić należy, że wbrew wywodom apelującego, Sąd I instancji rzetelnie przedstawił dowody zebrane w toku przewodu sądowego i w swych rozważaniach nie pominął jakichkolwiek dowodów istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto w uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, jakie fakty uznał za ustalone, na czym opierał poszczególne ustalenia i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a następnie wyprowadził z dokonanych ustaleń prawidłowe – zdaniem Sądu Okręgowego – wnioski w zakresie winy oskarżonego w popełnieniu przypisanego mu czynu. Zważyć także należy, iż skarżący nie wskazał na czym konkretnie naruszenieart. 92 kpkiart. 410 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksw niniejszej sprawie miałoby polegać, zaś dokonana w tym zakresie analiza materiału dowodowego utwierdziła sąd odwoławczy w przekonaniu, iż rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w pełni realizuje zasadę zawartą w tym przepisie.
Do kwestii prawidłowości poczynionej przez sąd orzekający oceny wyjaśnieńW. Ł. (1)i zeznańJ. N. (2)(zarzut naruszeniaart. 7 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks), a także co do zarzutu obrazyart. 5 § 2 kpk,art. 92 kpkiart. 410 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks, sąd odwoławczy ustosunkuje się szczegółowo w dalszych akapitach niniejszego uzasadnienia, w części poświęconej zarzutowi błędnych ustaleń faktycznych (mających stanowić konsekwencję naruszenia procedury), jako że istota obu kategorii zarzutów, tj. naruszenia wskazanych przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych, pokrywa się. Nota bene, autor skargi nie przytoczył żadnej odrębnej argumentacji na poparcie zarzutu sformułowanego na podstawie odwoławczej określonej w art.. 438pkt 3 kpk, odsyłając – „celem uniknięcia powtórzeń” do wywodów dotyczących naruszenia wskazanych przepisów postępowania (str. 15 apelacji).
Podobnie wyrażone przez apelującego zastrzeżenia co do prawidłowości wydanego przez sąd meriti postanowienia o oddaleniu, zgłoszonego przez obrońcę, wniosku dowodowego o pozyskanie uzupełniającej opinii biegłego opracowanej na podstawie bezpośrednich badań zabezpieczonego automatu - nie są przekonujące i w konsekwencji nie implikują skutecznego podniesienia zarzutu obrazyart. 170 § 1 pkt 1 i 2 kpkiart. 193 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks.
Ustosunkowując się do istoty tegoż zarzutu należy uznać, że decyzja procesowa Sądu Rejonowego o oddaleniu powyższego wniosku dowodowego, w świetle wartości pozyskanego materiału oraz wszystkich ujawnionych w sprawie okoliczności, była w pełni zasadna i trafna, zaś podjętą przez autora apelacji próbę wykazania jej wadliwości należy potraktować jako bezskuteczną.
Prawo do składania wniosków dowodowych jest wprawdzie wyrazem realizacji prawa oskarżonego do obrony, zagwarantowanym w postępowaniu karnym, jednakże obowiązkiem sądu jest wnikliwe i rzetelne rozważenie potrzeby przeprowadzenia takich dowodów. Przepisy procedury karnej jednocześnie dają sądowi orzekającemu możliwość zweryfikowania składanych wniosków dowodowych (w trybieart. 170 kpkiart. 201 kpk) poprzez podjęcie stosownej decyzji procesowej. W niniejszej sprawie, Sąd I instancji wniosek obrońcy oskarżonego o „(…) przeprowadzenie bezpośrednich badań automatu przez biegłego i wydanie opinii, albowiem wydanie opinii na podstawie eksperymentu procesowego jest niewystarczające (…)” - przeanalizował i wydał trafne, bo znajdujące oparcie w przepisieart. 170 § 1 pkt 5 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksoraz wart. 201 kpka contrario w zw. zart. 113 § 1 kksrozstrzygnięcie, rzeczowo i kompleksowo uzasadniając swoje stanowisko (por. postanowienie wydane do protokołu rozprawy k 266 oraz pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku – str, 4).
Jak przekonująco motywował sąd meriti, biegłyA. C. (1), m.in. na podstawie osobiście przeprowadzonych badań dowodowego automatu, próby czytania pamięci CF komputera urządzenia oraz analizy zapisu wideo gier z zatrzymana automatu - szczegółowo opisał cele gier, warunki ich rozpoczęcia (wpłacanie pieniędzy przez akceptor monet), sposób ich prowadzenia oraz powody ich zakończenia, a także maksymalne wygrane oraz sposób ich realizacji. Ekspert jednoznacznie wskazał, że dowodowy automat jest urządzeniem komputerowym, oferuje gry na urządzeniu komputerowym, oferuje gry organizowane w celach komercyjnych (gry wymagają opłat) oraz udostępnia gry komercyjne – z możliwością bezpośrednich wypłat wygranych pieniężnych. Biegły ponadto stwierdził, że w grach standardowo jest możliwość prowadzenia kolejnych gier przez wykorzystanie 54 wygranych zdobytych we wcześniejszych grach. Gry są grami zawierającymi element losowości – gry są realizowane przez programy standardowo napisane z wykorzystaniem procedur losowych (pseudolosowych). Gry są grami o charakterze losowym – o układzie symboli na zatrzymanych bębnach decyduje algorytm realizowanej gry działający na zasadzie przypadku. Grający nie jest w stanie – po uruchomieniu każdej gry – przewidzieć wynik gry (przewidzieć układu symboli i na samoczynnie zatrzymanych bębnach). Biegły skonstatował, że automat będący przedmiotem opinii, w grach wykazuje cechy gier na automatach, o których mowa jest w Ustawie. Z kolei w opinii uzupełniającej złożonej do protokołu rozprawy, biegły odnosząc się do zastrzeżeń zgłoszonych przez obrońcę, wyjaśnił, że podczas badań automatu nie było technicznej możliwości uruchomienia komputera z uwagi na wyczerpanie baterii płyty komputera. Wyczerpanie podtrzymania zasilania systemu BIOS spowodowało utratę danych tego systemu, przez co nie było możliwe uruchomienie komputera w konfiguracji, w jakiej był on poprzednio. Z powyższego powodu, biegły sporządził opinię na podstawie oględzin automatu, próby czytania pamięci CF komputera urządzenia oraz analizy zapisu wideo gier z zatrzymana automatu (załącznik do protokołu eksperymentu procesowego). Co nader istotne, ekspert ten kategoryczne stwierdził, iż pomimo niemożności uruchomienia komputera, dysponował niezbędnym materiałem do wydania opinii w postaci zapisu wideo czynności zrealizowanych podczas zatrzymania urządzenia (załącznik do protokołu eksperymentu procesowego). Zdaniem biegłego, analiza zapisu obrazu jest wystarczająca do wydania opinii kategorycznej, ponieważ zapis ten wykazuje: rodzaj urządzenia, komercyjność urządzenia, komercyjny charakter oferowanych gier, zależność prowadzonych gier od przypadku, a w konsekwencji pokazuje także losowy charakter gier oraz wykazuje istnienie elementu losowości w tych grach.
Odpierając przytoczoną w apelacji argumentację, odwołującą się do postanowienia sądu meriti o zwrocie sprawy oskarżycielowi celem uzupełnienia istotnych braków postępowania (poprzez pozyskanie uzupełniającej opinii w oparciu o bezpośrednie badanie automatu), należy wskazać, że niewątpliwie ta decyzja sądu podyktowana była brakiem wyartykułowania wprost przez biegłego w pisemnej opinii i to w sposób zrozumiały dla nieprofesjonalisty, iż niemożliwym było bezpośrednie przeprowadzenie badania automatu wobec bezpowrotnej utraty danych systemu BIOS i technicznej niemożności ich odzyskania, wskutek wyczerpania zasilania baterii podtrzymującej funkcjonowanie systemu. Ponadto w opinii pisemnej biegły nie zawarł jednoznacznego zastrzeżenia, iż analiza zapisu wideo czynności zrealizowanych podczas zatrzymania urządzenia (załącznik do protokołu eksperymentu procesowego) jest wystarczająca do wydania opinii kategorycznej. Dopiero jasne wyjaśnienie przez biegłego tychże aspektów w uzupełniającej ustnej opinii, przy jednoczesnym wykazaniu, że zapis wideo jest wystarczającym materiałem badawczym do wydania opinii kategorycznej, sprawia że pozyskanie kolejnej opinii na podstawie bezpośrednich badań automatu jest całkowicie niecelowe (wobec technicznej niemożności uruchomienia komputera tegoż urządzenia) i zarazem zbędne. Stwierdzenie biegłegoA. C. (1)co do tego, że analiza zapisu wideo czynności zrealizowanych podczas zatrzymania urządzenia jest wystarczająca do wydania opinii kategorycznej, wsparte mocą autorytetu tegoż eksperta wynikającego z jego dorobku naukowego i wieloletniego doświadczenia praktycznego przy opracowywaniu tożsamych opinii (jest inżynierem mechanikiem w specjalizacji technologii maszyn, robotyki i automatyki; posiada tytuł doktora nauk technicznych w dziedzinie metod komputerowych w zakresie symulacji i dynamiki układów technicznych; był wykładowcą na uczelniach; od prawie 20 lat jest biegłym sądowym i wydaje miesięcznie 50 -100 opinii tego rodzaju - informacje o kwalifikacjach biegłego k. 262v, 265) – w pełni przekonuje i żaden argument zawarty w apelacji nie może doprowadzić nie tylko do zdyskwalifikowania pozyskanej opinii ale nawet do umniejszenia jej wartości.
W trakcie wydawania opinii ustanej, biegły ustosunkował się ponadto do wszelkich kwestii nurtujących obrońcę i udzielił konkretnych oraz rzeczowych odpowiedzi na zadawane mu pytania, opisał przebieg badań i oględzin automatu oraz sposób i metodę analizy zapisu wideo, a także uzasadnił wyprowadzone wnioski. Co także istotne, ekspert zaznaczył jednocześnie, że „(…) zapis wideo jest kompletny w tym sensie, że pozwala odnieść się do konkretnego zapisu ustawy hazardowej określającej parametry gier na automatach (…)”.
W powyższy sposób skonstruowana opinia biegłego z dziedziny mechaniki jako sporządzona ściśle w określonych aspektach przez specjalistę właściwego w danej sferze – nie jest zatem obarczona wadą niepełności, niejasności, sprzeczności czy też jakimikolwiek brakami i zarazem absolutnie nie zachodziła konieczność ani sens zlecenia kolejnej opinii na podstawie bezpośrednich badań automatu, co jest nawet z przyczyn technicznych niemożliwe, jak tego bezskutecznie domagał się obrońca.
W konsekwencji, sąd meriti w pełni trafnie oddalił wniosek zgłoszony przez obrońcę o „przeprowadzenie bezpośrednich badań automatu przez biegłego”, uznając jednocześnie, że pozyskana ekspertyza nie wymaga dalszego uzupełnienia albowiem jest jasna i pełna, a tym samym kwestionowanie przez skarżącego tego rodzaju negatywnej decyzji sądu jawi się jako całkowicie nieuprawnione. Ponownie należy podkreślić, iż nie jest możliwe uruchomienie komputera dowodowego urządzenia, a zatem jak słusznie argumentował sąd meriti, uzupełnienie opinii w kierunku postulowanym przez obrońcę, sprowadzałoby się do powielenia dotychczas przeprowadzonych czynności i odtworzenia przez biegłego tożsamych metod badawczych, wywodów i wniosków, co w już pozyskanej ekspertyzie (innych czynności biegły przecież by nie wykonał, w tym włączenia i przeprowadzenia gry, jak w toku eksperymentu procesowego).
Po pierwsze, brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego w drodze eksperymentu procesowego odtworzenia przebiegu gier na dowodowym automacie i rzetelności zapisu audio – wideo z tejże czynności, który to materiał stanowił bazę sporządzonej przez biegłego opinii. Co nader istotne, sam apelujący nie wskazał na żadne okoliczności, które choćby wywoływały wątpliwości co do ewentualnego zmanipulowania tychże dowodów.
Po wtóre, zarówno w pisemnej opinii, jak i w ustnej złożonej na rozprawie, biegły enumeratywnie wymienił materiał, jaki stanowił podstawę wydania przez niego ekspertyzy, w tym zaznaczył, że nie kierował się wypowiedziami funkcjonariusza przeprowadzającego eksperyment, utrwalonymi na zapisie wideo oraz nie dysponował protokołami zeznań świadków, a zatem nie miał wiedzy o treści zeznańJ. N. (2), która w trakcie kontroli w obecności służb celnych przeprowadziła na automacie grę i uzyskała wygraną w kwocie 115 zł. Co znamienne, biegły ustosunkowując się do odczytanych mu na rozprawie zeznańJ. N. (2), stwierdził, że wynikające z nich okoliczności stanowią dodatkowy „(…) argument wskazujący, że w automacie można uzyskać wygrane, za które można uzyskać wygrane pieniężne. Jednocześnie przemawia to za komercyjnością oferowanych gier (…)” – k. 265. Tym samym wnioski wyprowadzone przez biegłego w kwestionowanej przez obrońcę opinii co do losowego i komercyjnego charakteru gier oferowanych przez zabezpieczony automat, są zgodne z pozostałymi ujawniony w sprawie dowodami, co dyskwalifikuje tak sformułowany zarzut.
Po trzecie, tak bardzo akcentowany przez apelującego fragment wypowiedzi sformułowanej przez biegłego na rozprawie, a dotyczący kolejności wrzucenia do automatu, w trakcie eksperymentu, trzech monet pięciozłotowych i wypłaty wygranej – nie przemawia za wadliwością pozyskanej opinii, w konsekwencji także i nietrafnością decyzji sądu o oddaleniu powyższego wniosku dowodowego. Ta eksponowana przez autora skargi nieścisłość ujawniona w ustnej opinii (najpierw bowiem wrzucono dwie motety, potem nastąpiła wypłata jednej monety, którą następnie ponownie umieszczono we wrzutniku) – ma nieistotny charakter i zarazem niewątpliwie wynika z faktu, że biegły uzupełniającą opinię składał na rozprawie po upływie 9 miesięcy od wykonania pisemnej ekspertyzy. Uszło zarazem całkowicie uwadze skarżącego, że biegły w głównej pisemnej opinii, w sposób odpowiadający kolejności przeprowadzonych czynności utrwalonych w zapisie wideo, opisał ich przebieg (pkt 71-77 opinii – k. 137).
Po czwarte, jedynie w kategoriach nieporozumienia, należy potraktować wywody apelującego, mające w jego intencji doprowadzić do zdyskredytowania opinii, sprowadzające się twierdzenia, że biegły oparł się na zapisach graficznych – przykładowym interfejsie gryM. (...)(pkt 54-55 opinii, k. 136), których to obrazów skarżący, pomimo wielokrotnego odtwarzania zapisu wideo, nie doszukał się.A.skargi nie dostrzegł bowiem, że w utrwalonym w pliku(...)zapisie wideo (minuty 2.26 – 2.42), nota bene odtworzonym na rozprawie w dniu 12 września 2017r. w obecności obrońcy, wprost zarejestrowano przeprowadzenie gryM. (...)i zatrzymywanie się bębnów m.in. w momencie gdy obrazy graficzne ustawiły się w konfiguracji, wskazanej w opinii (pkt 55), przy czym dwa ostatnie bębny jeszcze przez chwilę samoczynnie się obracały, pomimo zatrzymania gry przyciskiem. Zjawisko to nie tylko wprost widać w zapisie wideo, ale także zawraca na nie uwagę przeprowadzający grę funkcjonariusz. Także w obrazie graficznym, kwestionowanego przez apelującego, interfejsu, utrwalono moment obracania się jeszcze czwartego bębna (obrazki są przesunięte, częściowo nakładają się). Oczywistym jest zatem, że biegły dokonał zrzutu ekranu w momencie, gdy zapis wideo rejestrował obracanie się jeszcze ostatniego bębna, zanim ustawił się w ostatecznej pozycji. Tym samym zawarte w apelacji sugestie, iż biegły opiniując oparł się na zapisach nie związanych ze sprawą, należało zdecydowanie odrzucić. Nie powiodła się zatem podjęta przez obrońcę próba wykazania nierzetelności pozyskanej opinii.
W świetle zaprezentowanych dowodów i okoliczności, a pominiętych przez skarżącego, wydane na podstawieart. 201 kpka contario iart.170 § 1 pkt 5 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks, postanowienie sądu o oddaleniu powyższego wniosku dowodowego, jawi się jako w pełni uprawnione, a w konsekwencji brak jest podstaw do zdyskwalifikowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W rezultacie, decyzję sądu orzekającego, nadającą opinii biegłegoA. C. (1)walor pełnej, jasnej i niesprzecznej, co z kolei stanowiło asumpt do wydania postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego obrońcy o pozyskanie kolejnej opartej na bezpośrednich badaniach automatu – uznać należy za merytorycznie uzasadnioną i trafną.
Reasumując, obrońca domagając się pozyskania kolejnej opinii biegłego na podstawie bezpośredniego badania automatu w żaden rzeczowy sposób nie wykazał aby dotychczas pozyskana opinia była niepełna, niejasna lub wewnętrznie sprzeczna, ograniczając się do sformułowania powyższego oczywiście wadliwego stwierdzenia oraz zwykłej polemiki z prawidłową analizą tejże ekspertyzy dokonaną przez sąd orzekający.
Dodać jeszcze należy, że lansowana nadal w apelacji teza o niezbędności pozyskania kolejnej opinii biegłego, pomijając wadliwość argumentacji o rzekomych wadach opinii biegłegoA. C. (2), - winna być rozpatrywana przez pryzmat przepisuart. 201 kpk. W razie bowiem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zagadnienie zasięgania kolejnych opinii normuje w całościart. 201 k.p.k.i brak jest podstaw do powoływania się na inne przepisy (np.art. 4 kpk,art. 167 kpk,art. 193 § 1 kpk,art.366 § 1 kpkitd.), gdyż prowadziłoby to do sytuacji, że strona niezadowolona z opinii biegłego mogłaby raz po raz żądać kolejnych biegłych, aż któryś z nich złożyłby opinię wykazującą to, co strona zamierza udowodnić. Nie można także wykluczyć ewentualności, że podobne żądania mogłaby zgłaszać strona przeciwna i stan ten utrzymywać bez ograniczeń. Dla zapobieżenia tego rodzaju obstrukcji procesowej ustawa przewiduje dowód z ponownej opinii biegłych jedynie w sytuacjach zart. 196 § 1-3 kpkiart. 201 kpk. Oznacza to, że strona domagająca się pozyskania kolejnej opinii, musi wykazać, iż wcześniejsza opinia jest niepełna lub niejasna albo że zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między różnymi opiniami. W tym miejscu godzi się przypomnieć, że w rozumieniuart. 201 kpkopinia biegłego jest niepełna, jeżeli nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione mu pytania, na które zgodnie z zakresem posiadanych wiadomości specjalnych i udostępnionych mu materiałów dowodowych może oraz powinien udzielić odpowiedzi lub jeżeli nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności albo też nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen oraz poglądów, a niejasna, jeżeli jej sformułowanie nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów, a także sposobu dochodzenia do nich albo jeżeli zawiera wewnętrzne sprzeczności, posługuje się nielogicznymi argumentami (por. SN Z 24/75, OSNKW 1975, nr 12, poz. 172). Sprzeczność w samej opinii lub między dwiema albo większą liczbą opinii zachodzi natomiast wówczas, gdy w jednej opinii, w dwóch albo większej ich liczbie, co do tych samych, istotnych okoliczności, dokonane zostały odmienne ustalenia, odmienne oceny albo też z przeprowadzonych takich samych czynności w opiniach tych sformułowane zostały odmienne wnioski. Ustawa procesowa w analizowanym przepisie nie preferuje żadnego ze sposobów uzupełnienia braków opinii lub wyjaśnienia niejasności czy sprzeczności, i jedynie patrząc na to zagadnienie z praktycznego punktu widzenia można wskazać, że w pierwszej kolejności należy z reguły uzupełnić opinię, a także usunąć niejasności lub sprzeczności w drodze uzyskania uzupełniającej opinii (ustnej lub pisemnej) tego samego biegłego (ponowne wezwanie), a dopiero gdy ta czynność okaże się nieskuteczna, zachodzi konieczność powołania innego biegłego.
Odnosząc powyższe uwagi na grunt mniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo wyczerpał tryb przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, a w konsekwencji ujęty w apelacji zarzut obrazy przepisuart. 170 par 1 pkt 5 kpkw zw. zart. 193 § 1 kpkpotraktować należy za chybiony.
W tym miejscu wskazać także należy, że braki w opinii dają podstawę do stosowaniaart. 201 kpkjednakże jedynie wtedy, gdy z powodu ich zaistnienia nie można uznać kwestii wymagającej wiedzy specjalistycznej za rozstrzygniętą, a więc gdy opinii nie można uznać za przekonującą i odpowiadającą wymaganiom procesowym, chodzi więc o tzw. kwestie niewyjaśnione. Przy brakach w opinii sąd korzystać zatem powinien zart. 201 kpkjedynie wtedy, gdy braki te uniemożliwiają mu zajęcie stanowiska w istotnych kwestiach będących przedmiotem opinii. Dodać wypada, że jeżeli dowód ze wskazanej opinii jest przekonujący i zrozumiały dla sądu, który to obiektywnie i trafnie uzasadnił, to fakt, że dowód ten nie jest pełny, przekonujący lub zrozumiały dla strony procesowej, nie może stworzyć podstawy do stosowania przepisuart. 201 kpk. Sąd powinien więc korzystać z omawianej normy jedynie wówczas, gdy sam nie będzie w stanie rozstrzygnąć wątpliwości związanych z opinią biegłych (zob. w. SN z 23 listopada 1977 r., V KR 180/77, OSNPG 4/1978, poz. 50). Godzi się także zaakcentować, że regulacja prawna nie pozwala na mnożenie wniosków o dopuszczenie nowych dowodów w postaci opinii biegłych. Aktywność stron w tej kwestii poddawana jest ocenie w oparciu o kryteria zawarte wart. 201 kpk, które w całości i bez reszty - z wyłączeniemart. 170 § 2 kpk- regulują sposób uzyskiwania przez sąd opinii biegłego (por. postanowienie SN z dnia 25.06.2003r., IV KK 81/03, LEX nr 81193).
Ponownie należy zaakcentować, że sąd odwoławczy w ogóle nie stwierdził w sporządzonej w powyższy sposób opinii biegłegoA. C. (1)wad, co starał się bez powodzenia wykazać obrońca.
Kompleksowa ocena omawianego dowodu pozwala zatem skonstatować, że opinia biegłegoA. C. (1)jest pełna, jasna i nie zawiera sprzeczności, w tym udziela odpowiedzi na pytanie co do charakteru gier oferowanych przez dowodowy automat.
Na zakończenie rozważań dotyczących zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy podkreślić, że apelujący jednocześnie nie uprawdopodobnił wpływu podniesionych uchybień na treść zaskarżonego orzeczenia. Zaznaczyć należy, że wpływ obrazy przepisów postępowania na treść rozstrzygnięcia musi zostać uprawdopodobniony przez stronę, nie wystarczy zatem, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, niczym nie poparte stwierdzenie o wywarciu takiego wpływu. Na skarżącym ciąży bowiem obowiązek wykazania, że między uchybieniem a treścią orzeczenia może istnieć związek, a dokonuje się tego właśnie przez wskazanie na przemawiające za tym okoliczności konkretnego wypadku. Stąd zawarte w apelacji zarzuty m.in. natury procesowej pozbawione przekonującej argumentacji i przytoczenia okoliczności świadczących o możliwości wpływu wskazanych uchybień na treść wyroku, nie mogą być uwzględnione.
Co się zaś tyczy podniesionego w apelacji, zarzutu opartego na podstawie odwoławczej określonej wart. 438 pkt 3 kpk, to Sąd Okręgowy podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że dla skuteczności zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, niezbędnym jest przedstawienie nie samej tylko polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu orzeczenia, ale wykazanie konkretnych uchybień w ocenie materiału dowodowego, jakich dopuścił się tenże sąd w świetle zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (vide wyrok SN z dnia 20.02.1975r, II KR 335/74, OSNPG 1975/9/84, wyrok SN z dnia 22.01.1975r, I KR 19/74, OSNKW 1975/5/58). Temu jednak zadaniu skarżący nie sprostał.
Bardzo szeroka, przejrzysta i należycie umotywowana argumentacja Sądu Rejonowego zawarta w pisemnych motywach wyroku, a dotycząca kwestii sprawstwa oskarżonego czyni całkowicie zbędnym i po części nieracjonalnym, przywoływanie w tym miejscu po raz wtóry tych wszystkich racji i dowodów, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie, skoro Sąd Okręgowy w całości ją podzielił. Nie zachodzi zatem potrzeba ponownego przytaczania tych wszystkich dowodów i aspektów sprawy, które doprowadziły sąd meritii do wyprowadzenia wniosku co do winy oskarżonegoW. Ł. (1)w popełnieniu przypisanego mu czynu, a wystarczającym w tym zakresie będzie odesłanie do lektury uzasadnienia Sądu I instancji.
W tym miejscu poczynić należy uwagę, że tego rodzaju postąpienie sądu odwoławczego nie pozostaje w sprzeczności z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Jak bowiem stwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka, z art. 6 Konwencji wynika ogólny obowiązek sporządzania uzasadnień wyroków przez sądu krajowe, jednakże nie może on być rozumiany jako wymóg dokładnego udzielania odpowiedzi na każdy argument stron, oddalając zatem apelację (czy kasację) sądy orzekające w przedmiocie środka zaskarżenia mogą po prostu powołać się na uzasadnienie wyroków sądów niższych instancji (por. sprawaA. C.przeciwko Holandii,(...)Nr 1-2/2004).
Niemniej godzi się zauważyć, że to skarżący zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy potraktował w sposób nadzwyczaj selektywny, przytaczając oraz powołując się na te tylko fragmenty, które w jego mniemaniu miałyby wspierać zarzuty wniesionej apelacji.
Analizując przeprowadzone w przedmiotowej sprawie dowody stwierdzić należy wprost, że występujące pomiędzy nimi sprzeczności i różnice, które akcentuje apelujący, tylko pozornie stwarzają wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia. W wyniku swobodnej oceny dowodów, utrzymanej w granicach racjonalności Sąd I instancji enumeratywnie wskazał te, które z nich zasługują na wiarygodność (i w jakiej ich części), a z tych z kolei dowodów absolutnie nie wynikają żadne rzeczywiste i istotne wątpliwości, które zostałyby rozstrzygnięte na niekorzyść oskarżonego.
Trzeba również dodać, że przepisykodeksu postępowania karnegonie zawierają żadnych dyrektyw, które nakazywałyby określone ustosunkowanie się do konkretnych dowodów, jak również nie wprowadzają różnic co do wartości poszczególnych dowodów, tak więc Sąd realizując ustawowy postulat poczynienia ustaleń faktycznych, odpowiadających prawdzie, ma prawo uznać za wiarygodne zeznania świadków lub wyjaśnienia oskarżonego co do niektórych przedstawionych przez nich okoliczności i nie dać wiary co do innych okoliczności – pod warunkiem, że stanowisko Sądu w kwestii oceny zeznań bądź wyjaśnień zostanie należycie uzasadnione. Ustalenia faktyczne nie zawsze muszą bezpośrednio wynikać z konkretnych dowodów. Mogą one także zostać wyprowadzone z nieodpartej logiki sytuacji stwierdzonej konkretnymi dowodami, jeżeli owa sytuacja jest tego rodzaju, że stanowi oczywistą przesłankę, na podstawie której doświadczenie życiowe nasuwa jednoznaczny wniosek, iż dane okoliczności faktycznie wystąpiły.
W tym miejscu przypomnieć należy, że wybór wiarygodnych źródeł dowodowych jest prerogatywą sądu stykającego się bezpośrednio z dowodami i to w toku całej rozprawy głównej. Sąd pierwszej instancji, dokonując swobodnej oceny dowodów musi przedstawić tok swego rozumowania, który doprowadził go do dokonanego wyboru. Analiza tego właśnie toku rozumowania jest przedmiotem kontroli instancyjnej, bowiem sąd odwoławczy nie styka się z dowodami bezpośrednio, lecz swą działalność ogranicza do weryfikacji i racjonalności rozumowania sądu orzekającego, przedstawionego w zaskarżonym wyroku. Czyni to na podstawie argumentów przytoczonych w skardze apelacyjnej i wyłącznie w zakresie nią wyznaczonym. Krytyka odwoławcza, aby była skuteczna, musi wykazywać braki w zakresie logicznego rozumowania sądu orzekającego. Jeśli tego nie czyni, a ogranicza się do twierdzeń, że zdarzenia miały inny przebieg, to nie może być uwzględniona przez Sąd odwoławczy. Innymi słowy, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku nie może sprowadzać się do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz powinien polegać na wykazaniu jakich uchybień w świetle wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej przez siebie ocenie materiału dowodowego. Ponadto zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami Sądu, wyrażonymi w zaskarżonym wyroku, gdyż sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego, odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego na innych dowodach od tych, na których oparł się Sąd pierwszej instancji, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez ten sąd błędu w ustaleniach faktycznych.
W niniejszej sprawie winaW. Ł. (2)została wykazana w oparciu o całokształt spójnego materiału dowodowego, zarówno dowodów osobowych, jak i w postaci dokumentów, w tym opinii biegłego, które prawidłowo zweryfikowane poprzez pryzmat logicznego myślenia i doświadczenia życiowego tworzą przekonywujący obraz zdarzeń, które legły u podstaw zarzutów.
Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu meriti, że ujawnione i poddane wszechstronnej analizie dowody, dostarczyły niewątpliwie podstaw do przypisaniaW. Ł. (1)czynu zart. 107 § 1 kks.
Ustosunkowując się do konkretnych argumentów, wyeksponowanych w apelacji zdecydowanie należy zaoponować wynikającej z niej tezie, że sąd meriti nietrafnie odrzucił z podstawy istotnych ustaleń w sprawie wyjaśnienia oskarżonego w części, w której negował on swoje sprawstwo, a przypisał walor wiarygodności przede wszystkim zeznaniomJ. N. (1), dokumentom w postaci umów dzierżawy powierzchni, a także uznał opinię biegłegoA. C. (1)za pełnowartościowy dowód, które tego przymiotu nie posiadają.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny całokształtu, złożonych na poszczególnych etapach postępowania, zeznań świadkaJ. N. (2)oraz wyjaśnieńW. Ł. (1), zasadnie uznając je za wiarygodne w określonym zakresie, a pozbawiając je tego waloru w pozostałej części, a tym samym prawidłowo ustalił stan faktyczny przemawiający za sprawstwem oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd Rejonowy, dokonując wyboru jednej z wersji zdarzenia zaprezentowanej z jednej strony przezJ. N. (2), a z drugiej strony przez oskarżonego, decyzje tę poprzedził wnikliwą i skrupulatną analizą całokształtu powyższych dowodów w powiązaniu z osobowym jak i nieosobowym materiałem zgromadzonym w aktach sprawy, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wyroku. Analizę tę przeprowadził w sposób wolny od uproszczeń i z zachowaniem obiektywizmu. Godzi się zaznaczyć, że Sąd I instancji trafnie przyjął za podstawę istotnych ustaleń w sprawie w określonym zakresie zeznaniaJ. N. (2), której wersję zdarzenia starał się podważyć w swej apelacji skarżący i nie wziął pod uwagę co do istoty wyjaśnień oskarżonego, który negował jakikolwiek swój związek z zabezpieczonych automatem i okolicznościami wstawienia go do sklepu świadka.
Wypada podkreślić, że odnośnie przypisanegoW. Ł. (1)czynu,J. N. (2)złożyła konsekwentne zeznania, w których podała, że nieznany jej mężczyzna (przedstawił się ale nie zapamiętała nazwiska), po wyrażeniu przez nią zgody, wstawił do jej sklepu automat i zainstalował urządzenie (zabezpieczony kulka godzin później jeszcze tego samego dnia przez służby celne), zapewniając jednocześnie, że umowę dostarczy w najbliższym czasie, co nastąpiło już po kontroli. Wobec wyrażenia przez świadka wątpliwości co do identyfikacjiW. Ł. (1)jako mężczyzny osobiście dostarczającej automat, czy też umowę, sąd meriti zasadnie przyjął, iż także w sytuacji, gdy to inna osoba na jego polecenie wykonała powyższe czynności, istniały podstawy do dokonania ustalenia, że właśnie oskarżony w dniu 19 kwietnia 2016r, wsklepie (...)w miejscowościL., urządzał gry na automacie wbrew wskazanym przepisomustawy o grach hazardowych.
Wbrew wyrażonym przez apelującego zastrzeżeniom, sąd orzekający bowiem w pełni zasadnie, bo na podstawie zgromadzonego w aktach materiału, przyjął, iż to oskarżony był dysponentem przedmiotowego automatu i to z jego woli został on umieszczony i zainstalowany wsklepie (...). W tym miejscu należy zaakcentować, że sąd orzekający w żadnym fragmencie swego uzasadnienie nie poczynił ustalenia „odnośnie prawa własności oskarżonego względem spornego automatu (...)”, a posługiwał pojęciem „w dyspozycjiW. Ł. (1)”.
Po pierwsze, na zabezpieczonym automacie znajdowały się naklejki z nazwą firmy prowadzonej osobiście przezW. Ł. (1), tj.(...)(naklejki - k. 16, zapis wideo k. 11, rejestr działalności gospodarczej - k. 177).
Po wtóre, oskarżony nie zgłosił utraty przedmiotowego automatu, co z uwagi na wartość urządzenia niewątpliwie by uczynił.
Po trzecie, w toku postępowania przygotowawczego pozyskano dwie jednobrzmiące kopie umów dzierżawy powierzchni (z pieczątką i podpisem oskarżonego) z dwóch źródeł, tj. przesłanej przezJ. N. (2)(k. 86 – 88) oraz przez ówczesnego pełnomocnika oskarżonego – doradcy podatkowegoP. K.(k.63- 65). Z dokumentów tych o jednobrzmiącej treści, wprost wynika, że jedną ze stron umowy był oskarżony prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą(...). Jak słusznie zauważył, sąd orzekający,P. K.przesłał organom ścigania kopię powyższej umowy, w imieniu swego mocodawcy –W. Ł. (1), w wykonaniu zobowiązania skierowanego bezpośrednio do oskarżonego, które to wezwanie odebrał on osobiście (k. 51, 50v). Nie ulega zatem wątpliwości, że oskarżony zapoznał się z wezwaniem (skoro odebrał je osobiście) oraz realizując je, przekazał swojemu pełnomocnikowi przedmiotową umowę z jednoczesnym poleceniem przesłania jej organom ścigania. Co nader istotne, umowę przesłano z załącznikiem w postaci „listy aktualizacyjnej do umowy dzierżawy powierzchni”, w którym to dokumencie wskazano nazwę lokalu, tj.sklep (...)oraz określono nr urządzenia „(...)”, takim zaś numerem identyfikacyjnym oznaczony był zabezpieczony w sprawie automat. Słusznie zatem sąd meriti skonstatował, że skoro oskarżony przekazał powyższe dokumenty swojemu pełnomocnikowi z poleceniem przesłania ich organom ścigania, to nie kwestionował ich prawdziwości i złożenia utrwalonego w nich oświadczenia woli zgodnie z zapisami umowy (wersję o posłużeniu się umową, sporządzoną przez niego in blanco zaprezentował dopiero na etapie postępowania jurysdykcyjnego).
Po czwarte, w toku postępowania przygotowawczego, obrońca oskarżonego składając pisemny wniosek o umorzenie postępowania zażądał jednocześnie „zwrotuW. Ł. (1)zatrzymanego w dniu 19.04.2016r. automatu do gryB. H., oznaczonego numerem(...), który został zatrzymany w dniu 19.04.2016r. w miejscowościL.nr 11 wsklepie (...) (...)-(...) Ł.” (k. 90).
Wszystkie przedstawione dowody i okoliczności, autor skargi całkowicie pominął w swojej argumentacji, który to zabieg jawi się jako zrozumiały albowiem niweczą one i to w sposób druzgoczący, forsowaną przez oskarżonego dopiero na etapie postępowania sądowego, a następnie powieloną w apelacji, koncepcję, iż nie ma nic wspólnego z przedmiotowym automatem i nieznane są mu okoliczności wstawienia urządzenia w sklepie wL.prowadzonym przezJ. N. (2), której nie zna, sugerując jednocześnie, że podpisaną przez niego in blanco umową, mógł się ktoś posłużyć bez jego woli i wiedzy. Co znamienne, apelujący także w żaden sposób nie ustosunkował się do kwestii, iż powyższe wyjaśnienia oskarżonego dotyczą wyłącznie jednego egzemplarza umowy dostarczonej przez świadkaJ. N. (2), w ogóle nie odniósł natomiast do tożsamego dokumentu przekazanego organom przez jego pełnomocnika).
Wypada nadto wskazać, że wartości dowodowej zeznańJ. N. (2), nie umniejszają podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące technicznych aspektów przetransportowania z pojazdu do sklepu przez jedną osobę automatu ważącego ok. 100 kg. Okoliczności te nie mają istotnego znaczenia, a ponadto nie można wykluczyć, że pojazd był odpowiednio dostosowany, tj. wyposażony np. w podnośnik, tramp, przy pomocy których można było zdjąć (lub zsunąć) urządzenie z samochodu, zaś osoba przenosząca automat posługiwała się wózkiem do przewozu wielkogabarytowych, czy ciężkich przedmiotów. Podobnie nie sposób podzielić wyrażonych przez obrońcę wątpliwości „(...) by świadek zgodziła się nieznanej osobie wynająć pomieszczenie, nie uzgadniając warunków finansowych współpracy, nie podpisując też umowy (...)”. Wyrażenie przezJ. N. (2)zgody na wstawienie automatu do sklepu, niewątpliwie podyktowane było chęcią uzyskania dodatkowego dochodu z tytułu umowy dzierżawy oraz uatrakcyjnieniem jej sklepu, co dawało szanse na zwiększenie obrotów. Ponadto, pomimo braku niezwłocznego zawarcia umowy, jej interesy były niejako zabezpieczone poprzez wstawienie do lokalu przedmiotu stosunku obligacyjnego. Gdyby natomiast później proponowane przez dysponenta automatu warunki finansowe jej nie odpowiadały, to wówczas mogłaby zażądać usunięcia urządzenia.
Powyższe dowody i aspekty sprawy, przytoczone i poddane trafnej oraz kompleksowej ocenie w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, jako wzajemnie się uzupełniające tworzą przekonujący obraz zdarzeń przemawiający za sprawstwem oskarżonego odnośnie przypisanego my czynu zart. 107 par 1 kks.
W rezultacie autor apelacji nie zgadzając się z dokonaną przez Sąd I instancji oceną zeznańJ. N. (2)oraz opinii biegłegoA. C. (1), nie wykazał tym samym aby stanowisko Sądu orzekającego w tym zakresie było obarczone jakąkolwiek wadą. Pamiętać natomiast należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważana. Zasada in dubio pro reo nie ogranicza zasady swobody oceny dowodów. Jeżeli z materiału dowodowego wynikają różne wersje zdarzeń, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem nie dających się usunąć wątpliwości. W takim przypadku Sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero wtedy, gdy po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości, wątpliwości nie zostaną usunięte, należy je wytłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego.
Trafnie zatem Sąd I instancji odmówił co do istoty waloru wiarygodności wyjaśnieniomW. Ł. (1), sprowadzającym się ostatecznie do zanegowania swojego sprawstwa, a prawidłowość tej oceny znajduje oparcie w zaprezentowanym i prawidłowo przeanalizowanym przez sąd orzekający materiale dowodowym. Wbrew wywodom apelującego, trafnie Sąd I instancji odrzucił z podstawy istotnych ustaleń w sprawie wyjaśniania oskarżonego, uznając je w określonym zakresie za niewiarygodne, pozbawiane wsparcia w innych dowodach i pozostające w rażącej sprzeczności z pozyskanym materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Analiza zebranego materiału i treści pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, odnośnie sprawstwa oskarżonego uprawnia więc do konstatacji, iż podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w wyniku wybiórczego i jednostronnego potraktowania przez Sąd I instancji zgromadzonego materiału dowodowego, mający stanowić konsekwencję naruszenia przepisu postępowania –art. 5 par. 2 kpk,art. 7 kpk,art. 92 kpkiart. 410 kpk- nie jest niezasadny. Sąd Rejonowy w szczegółowy i wyczerpujący sposób dokonał analizy całokształtu zgromadzonych dowodów oraz zaprezentował ocenę zarówno wyjaśnień oskarżonego, jak i zeznań świadkaJ. N. (2), a także nieosobowego materiału, w tym opinii biegłego, co znalazło odzwierciedlenie w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Dokonując kontroli instancyjnej przedmiotowej sprawy należy wyprowadzić wniosek, że Sąd I Instancji, odnośnie sprawstwa oskarżonego, sprostał wszystkim określonym przepisami procedury obowiązkom, w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie i zgodnie z przepisami ujawnił wszystkie dowody, w jednakowej mierze odnosząc się do wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadka, jak i również nieosobowego materiału dowodowego. Wbrew stanowisku skarżącego, sąd uwzględnił zarówno okoliczności przemawiające na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego. Wreszcie wyczerpująco i logicznie uzasadnił swoje stanowisko odrzucając w części sprzecznej z ustalonym w sprawie stanem faktycznym wyjaśnieniaW. Ł. (1), które uznał za nie zasługujące na walor wiarygodności we wskazanym zakresie. Ponownie wypada jedynie odwołać się do szeroko pisemnie umotywowanych rozważań sądu meriti, że wyjaśnienia oskarżonego, w których utrzymywała, że nie dopuścił się zarzucanego mu czynu - pozostają w rażącej sprzeczności z zasadniczymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, tj. m.in. dokumentami w postaci dwóch egzemplarzy umów dzierżawy, w tym dostarczonej przez samego oskarżonego oraz opinii biegłego.
W tym miejscu godzi się poczynić uwagę tej treści, iż do uwolnienia oskarżonego od odpowiedzialności karno-skarbowej za przypisany mu czyn, nie mogą doprowadzić wywody apelującego sprowadzające się do sformułowania tezy, iż oskarżony gdyby był dysponentem automatu, to nie dostarczyłbyJ. N. (2), już po zatrzymaniu urządzenia, umowy, który to dokument w istocie go obciążał. Tego rodzaju postąpienie ukierunkowane było tym, że wykazując swój tytuł prawny do urządzenia wobec organów ścigania, niewątpliwie liczył na zakwestionowanie legalność zatrzymania automatu (z powołaniem się na okoliczności związane z nienotyfikacją przepisów technicznychustawy o grach hazardowychoraz skutek w postaci odmowy ich stosowania wobec jednostki) i odzyskanie przedstawiającego konkretną wartość urządzenia. Powyższą konstatację potwierdza fakt, że już na początkowym etapie postępowania przygotowawczego, obrońcaW. Ł. (1)złożył wniosek o umorzenie postępowania i zwrot zabezpieczonego automatu (k. 90-92).
Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań w kwestii podniesionego zarzutu naruszenia przez sąd I instancjiart. 10 § 4 kkspoprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię, należy przypomnieć, że odpowiedzialności karnej skarbowej zart. 107 § 1 kkspodlega ten, kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia urządza lub prowadzi grę losową, grę na automacie lub zakład wzajemny. Czynność sprawcza została wart. 107 § 1 kksokreślona zatem jako „urządzanie” lub „prowadzenie” określonych w tej normie gier lub zakładów wzajemnych wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia. Zgodnie z powszechnie aprobowaną wykładnią znamion czynu określonego wart. 107 § 1 kks, zaakceptowaną także przez sąd meriti, przez pojęcie „urządzania” należy rozumieć najczęściej układanie systemu gry, określanie system wysokość wygranych, wynajęcie i przystosowanie lokalu, zatrudnienie i przeszkolenie pracowników, organizowanie gry, rozliczanie przedsięwzięcia itp. Natomiast „prowadzenie” gry jest pojęciem węższym, ograniczonym zazwyczaj do wykonywania bezpośrednich czynności przy grze (tak: Komentarz do KKS pod redakcją W. Kotowskiego i B. Kurzępy, s. 450). Jak słusznie wskazał sąd I instancji, istotą regulacji jest zaprowadzenie czy też uruchomienie działalności hazardowej w określonym miejscu, stąd przyjmuje się, że „urządzenie” gier i zakładów poprzedza czasowo ich „prowadzenie”, to ostatnie bowiem dotyczy działalności urządzonej. Do znamion ustawowych przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kksnależy także działanie wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwoleniu. Przepisart. 107 § 1 kksma subsydiarny charakter wobec przepisówustawy o grach hazardowych. Urządzanie lub prowadzenie działalności w zakresie m.in. gier na automatach jest bowiem dozwolone wyłącznie na zasadach określonych wustawie z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 i 4 tegoż aktu grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, przy czym wygraną rzeczową w grach na automatach jest również polegająca na możliwości na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Z kolei ust 5 art. 2 cyt. ustawy stanowi, że grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 1 ugh, działalność w zakresie m.in. gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Relatywizując powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że sąd orzekający trafnie przyjął na podstawie kompleksowo i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, iż podmiotem urządzającym gry na zabezpieczonym automacie był ich dysponent -W. Ł. (1), który nie posiadał koncesji na kasyno gier, przy czym prowadzono je w sklepie spożywczym w miejscowościL., który to lokal w sposób oczywisty nie posiadał statusu kasyna).W. Ł. (1)urządzał bowiem gry na automatacie, tj. podjął się wyżej wymienionych czynności wpisujących się w przytoczone powyżej pojęcie „urządzania” (co wynika m.in. z treści pozyskanych dokumentów w postaci umowy dzierżawy powierzchni,) w sklepie spożywczym wL., wstawiając do tego lokalu owe urządzenie. Oczywistym jest zarazem, że już samo miejsce czynu dowodziło, iż gry były urządzane i prowadzone poza kasynem, a organizujący gry - dysponent automatówW. Ł. (1)nie miał też koncesji na kasyno (informacja Ministra Finansów k. 107).
Kwestię charakteru zabezpieczonego w sprawie automatu potwierdziły m.in. dokumenty w postaci protokołu eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, dokumentacji fotograficznej, protokołu oględzin automatu oraz opinii biegłego, które to dowody jako zgodne i wzajemnie się uzupełniające, zasługiwały na wiarygodność.
Skoro zatem gry na tym automacie miały taki właśnie charakter, to warunkiem ich legalnego urządzania i prowadzenia, było uzyskanie koncesji na kasyno, a dozwolonym miejscem urządzania i prowadzenia tych gier było wyłącznie kasyno, a nie sklep spożywczy. Oskarżony urządzając gry na automacie o powyższym charakterze (art. 2ugh), w sytuacji gdy nie dysponował koncesją na kasyno gry, poza miejscem do tego wyznaczonym, nie podporządkował się więc obligatoryjnym przepisomustawy o grach hazardowych, w tym przede wszystkimart. 3, art. 4, art. 6 ust. 1ugh,art. 14 ust. 1 art. 23 i art. 23a, ato powodowało, że zachodziły podstawy do przypisania mu popełnienia czynu zart. 107 § 1 kkspolegającego na działaniu wskazanym w opisie czynu mu przypisanym.
Reasumując, wbrew wyrażonym przez skarżącego zastrzeżeniom, zgromadzone i ujawnione w sprawie okoliczności i dowody – w pełni uprawniały sąd orzekający do dokonania ustalenia, żeW. Ł. (1)prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą „S.W.W. Ł. (1)z siedzibą wB.” . w sklepie spożywczym wL.„urządzał” gry na automacie w rozumieniuart. 107 § 1 kks.
Godzi się podkreślić, że w przedmiotowej sprawie przypisano oskarżonemuW.Ł.pełnienie czynu zart. 107 par 1 kksw dniu 19 kwietnia 2016r.. tj. po wejściu w życie z dniem 03 września 2015r. znowelizowanych przepisówustawy o grach hazardowych, wśród których znalazł się, wcześniej prawidłowo notyfikowany,art.14 ust. 1ugh. Z całą mocą należy zaakcentować, że sąd I instancji prawidłowo uwzględnił obowiązujący stan prawny wskazując, że oskarżony swoim zachowaniem naruszył m.in.art. 6 ust. 1ugh, tj. urządzał gry automatach w szczególności bez wymaganej koncesji, ale także działał wbrewart. 14 ust. 1ugh, tj. w szczególności urządzał gry na automatach nie tylko bez wymaganej koncesji, ale także poza kasynem. W rezultacie, autor skargi nie mógł skutecznie powoływać się, wobec jednoznacznej treści sentencji orzeczenia, na to, że techniczny, nienotyfikowany przepisart. 14 ust. 1ugh był bezskuteczny
W tym miejscu należy przypomnieć, żeart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych– w jego pierwotnym brzmieniu – nie był notyfikowany Komisji Europejskiej, a nastąpiło to dopiero w związku z jego nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianieustawy o grach hazardowych(Dz.U. poz. 1201) i która to zmiana weszła w życie z dniem 3 września 2015r. Sama ustawa zmieniającą została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 5 listopada 2014r. pod nr(...), zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 września 2002r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004r. Nr 65, zpo. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE (druk sejmowy nr(...), adnotacja na tekście ustawy opublikowanym w Dz.U. z 2015, poz. 1201). Komisja zaś nie wniosła zastrzeżeń. Kwestia technicznego charakteru przepisu art. 14 ust. 1ugh w aspekcie dyrektywy 98/34/WE nie budzi wątpliwości, albowiem co do ograniczeń „lokalizacyjnych” dotyczących wykorzystywania automatów do gier hazardowych, zawartych w jego treści, Trybunał Sprawiedliwości UE zajmuje jednolite stanowisko, co znalazło swój wyraz m in. w wyroku z dnia 26 października 2006 roku, C – 65/05 w sprawie Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej, w wyroku z dnia 19 lipca 2012 roku, C – 213 / 11, C – 214 / 11, C – 217 / 11 w sprawieF.i in., czy w wyroku z dnia 11 czerwca 2015 roku, C – 98 / 14 w sprawieB.. Takich też wątpliwości nie miał także polski prawodawca, czego dowodem jest notyfikacja Komisji Europejskiej projektu nowelizacjiustawy o grach hazardowych, która weszła w życie w dniu 03 września 2015 roku - ustawa z dnia 12 czerwca 2015 roku o zmianieustawy o grach hazardowychDz.U. z 2015, poz. 1201 (v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 roku, I KZP 17/16).
W kwestii sankcji niestosowania przepisu technicznego w przypadku nienotyfikowania jego projektu Komisji Europejskiej, nie można również pominąć stanowiska Sądu Najwyższego, zawartego w cytowanej uchwale z dnia 19 stycznia 2017r, zgodnie z którym „kolizja prawa krajowego z prawem unijnym, w świetle zasady bezpośredniego stosowania prawa Unii Europejskiej (art. 91 ust. 3 Konstytucji), może prowadzić do zastąpienia przepisów krajowych uregulowaniami prawa unijnego albo do wyłączenia normy prawa krajowego przez bezpośrednio skuteczną normę prawa Unii Europejskiej. W konsekwencji norma niestosowania krajowego przepisu technicznego, którego projektu nie notyfikowano Komisji Europejskiej, wynikająca z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21 lipca 1998 r. ze zm.), wyłącza możliwość zastosowania w sprawie o przestępstwo zart. 107 § 1 kks. przepisuart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz.U. z 2015 r., poz. 612) w pierwotnym brzmieniu”.
Przystępując do rozważań poświęconych, stanowiącemu w realiach sprawy uzupełnienie normy blankietowej zawartej wart. 107 § 1 kks,art. 6 § 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, zgodnie z którym działalność w zakresie m.in. gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, skonstatować należy, iż, wyrażone przez skarżącego, w tym zakresie, stanowisko, iż przepis ten był traktowany, podobnie jakart. 14 ust. 1ugh, jako mający charakter techniczny, w związku z czym wymagał on notyfikacji, jest wadliwe, a przez to nie zasługuje ono na podzielenie. Zaznaczyć należy, że kwestia charakteru zarówno przepisuart. 6 ust. 1jak iart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw brzmieniu sprzed 3 września 2015r. wywoływała w orzecznictwie sądów wątpliwości, co dało Prokuratorowi Generalnemu asumpt do zwrócenia się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie występujących w judykaturze rozbieżności. Kwestia specyfiki m.in. normyart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw pierwotnym brzmieniu, pod kątem jej technicznego charakteru, została ostatecznie kompleksowo zbadana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w wyroku z dnia 13 października 2016 roku w sprawie C – 303/15 orzekł, że: „Artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 roku, należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy –art. 6 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, nie wchodzi w zakres pojęcia „przepisów technicznych” w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawieart. 8 ust 1tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu”. W uzasadnieniu stanowiska, Trybunał Sprawiedliwości UE przyjął, że takie przepisy, które uzależniają prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych) nie stanowią „przepisów technicznych” w rozumieniuart. 1 pkt 3dyrektywy 98/34, ponieważ nie odnoszą się one do produktu lub do jego opakowania jako takich oraz nie określają wymaganych cech produktu. Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości UE, przepisy takie nie zaliczają się również do kategorii „zasad dotyczących usług” społeczeństwa informacyjnego w rozumieniuart. 1 pkt 5dyrektywy 98/34, ponieważ nie dotyczy on „usług społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniuart. 1 pkt 2tej dyrektywy.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 stycznia 2017r. sygn.. akt I KZP 17/16 podzielił powyższe stanowisko zawarte w orzeczeniu(...), a dodatkowo zaakcentował, że zastrzeżenie uczynione w końcowej części przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, iż chodzi tu o koncesje na prowadzenie kasyna gry, nie może być w takiej sytuacji poczynione jako powtórzenie, zawartego w art. 14 ust.1 cyt. ustawy ograniczenia, zwłaszcza, że pierwszy z powołanych przepisów dotyczy prowadzenia działalności, drugi zaś – urządzania gry. We wskazanej uchwale Sąd Najwyższy skonstatował, że przepisart. 6 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowychmógł i może nadal stanowić uzupełnienie normy blankietowej, zawartej wart. 107 § 1 kks, o ile okoliczności faktyczne konkretnej sprawy pozwalają na ustalenie, że przepis ten ma zastosowanie i został naruszony (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 roku, I KZP 1716).
Z uwagi na istotę argumentacji zawartej w części motywacyjnej środka odwoławczego, koniecznej jest odniesienie się do poruszanej tam kwestii, która miałby przemawiać za uwzględnieniem apelacji.
Po pierwsze, sąd odwoławczy nie podziela zaprezentowanego w skardze apelacyjnej poglądu, iż art. 6 ust 1 traktowany był jako tożsamy z art. 14 ust. 1 ustawy albowiem oba te przepisy dotyczą praktycznie jednej kwestii i są wzajemnie ze sobą związane, a więc należy rozpatrywać je łącznie. Przepisem wyjściom jest tutaj art. 14 ust. 1 określając, że urządzanie gier na automatach możliwe jest jedynie w kasynach. Natomiast art. 6 ust. 1 określa jakie wymogi musi spełniać osoba prowadząca takie kasyno – tj. na podstawie udzielonej koncesji”.
Przede wszystkim, stanowisko Komisji Europejskiej, zaprezentowane w sprawie C- 303/15 (wskazujące na bliskie powiązanie pomiędzy wymogiem dotyczącym zezwolenia – art. 6 ust. 1 ugh, a ograniczeniem dotyczącym lokalizacji –art. 14 ust. 1ugh) – zostało poddane krytyce zarówno przez orzekający w tej sprawie skład Trybunału Sprawiedliwości UE, jak i przez rzecznika generalnego. Trybunał Sprawiedliwości w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 października 2016r. w sprawie C- 303/15 jednoznacznie wskazał, że „Nie można przyjąć tezy Komisji, zgodnie z którą istnieje ścisły związek między dwoma analizowanymi przepisami krajowymi, co z kolei prowadzi do tego, że nie możliwe jest pominięcieart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw kontekście art. 6 ust. 1 tej ustawy. Jak bowiem stwierdza rzecznik generalny w pkt 38-44 swojej opinii, art. 6 ust. 1 tej ustawy i jejart. 14 ust. 1pełnią różną funkcję i mają różny zakres zastosowania. Element opisowy znajdujący się w art. 6 ust. 1 tej ustawy, który służy wskazaniu analizowanej w niniejszej sprawie koncesji jako koncesji na prowadzenie kasyna, nie zmienia tego wniosku”. Dodatkowo godzi się zaakcentować, że rzecznik generalny w swej opinii kategorycznie nie przychylił się do powyższego stanowiska Komisji (pkt. 40 opinii), argumentując że wymóg dotyczący zezwolenia (art. 6 ust. 1 ugh) oraz ograniczenie dotyczące lokalizacji (art. 14 ust. 1ugh) nie jest tożsame i równoznaczne, a nadto ograniczenia dotyczącego lokalizacji zapisanego wart. 14 ust. 1ugh nie należy w ogóle uważać za element procedury udzielania zezwoleń. Rzecznik generalny w pkt 44 swej opinii skonstatował, że „wymóg dotyczący zezwolenia i ograniczenie dotyczące lokalizacji charakteryzują się różnym zakresem i spełniają różne funkcje ...” (pkt. 44 opinii). Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy w cytowanej we wcześniejszych akapitach niniejszego uzasadnienia uchwale 7 sędziów z dnia 19 stycznia 2017r. sygn.. akt I KZP 17/16, stwierdzając, że „zastrzeżenie uczynione w końcowej części przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, iż chodzi tu o koncesje na prowadzenie kasyna gry, nie może być w takiej sytuacji poczynione jako powtórzenie, zawartego w art. 14 ust.1 cyt. ustawy ograniczenia, zwłaszcza, że pierwszy z powołanych przepisów dotyczy prowadzenia działalności, drugi zaś – urządzania gry. Oznacza to, że przepisart. 6 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowychmógł i może nadal stanowić uzupełnienie normy blankietowej, zawartej wart. 107§ 1 kks, o ile okoliczności faktyczne konkretnej sprawy pozwalają na ustalenie, że przepis ten ma zastosowanie i został naruszony”. Pogląd tej treści został zaaprobowany i podzielony przez inne składy Sądu Najwyższego, w tym przez sąd orzekający w sprawie o sygn. akt V KK 21/17 (wyrok z dnia 16 marca 2017r). W pisemnym uzasadnieniu tegoż orzeczenia, Sąd Najwyższy podkreślił, że „Mimo więc pewnego związku występującego pomiędzyart. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, to jednak przepisy te mają niezależny od siebie charakter: o ile artykuł 6 ust. 1 tej ustawy dotyczy strony podmiotowej działalności w zakresie urządzania gier hazardowych, skoro przewiduje, że może ją prowadzić wyłącznie podmiot posiadający koncesję na prowadzenie kasyna (podmiotowa reglamentacja działalności), o tyle art. 14 ust. 1 reguluje pewien aspekt przedmiotowy urządzania i prowadzenia gier na automatach, określa bowiem miejsce użytkowania tych automatów. Pierwszy z tych przepisów nie przesądza przy tym, że posiadacz koncesji może urządzać i prowadzić gry na automatach wyłącznie w kasynach gry, a takie zastrzeżenie zawiera art. 14 ust. 1 ustawy (zob. M. Skowrońska, Przecięcie węzła gordyjskiego w dziedzinie hazardu - uwagi w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie G.M. i M.S., EPS.2017.1.14). Przepisy powyższe obowiązują wszystkie podmioty w państwie, jako reglamentujące działalność gospodarczą w zakresie udostępniania urządzeń losowych, między innymi gry na automatach, do czego konieczna jest koncesja na prowadzenie kasyna gry, gdyż automaty te mogą być użytkowane tylko w kasynach gry. Z ich treści wynika również, że zakaz w nich określony jest adresowany do wszystkich podmiotów, a zatem zarówno osób fizycznych jak i prawnych oraz niezależnie od tego, czy posiadają one koncesję na prowadzenie kasyna gry, czy też nie. Działalność w zakresie gier na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 3 cyt. ustawy, urządzana bez stosownej koncesji oraz poza kasynem gry, jest więc zawsze działalnością nielegalną (bez względu na liczbę automatów). Dlatego też, każdy kto spełnia powyższe kryteria zakwalifikowania go jako urządzającego grę hazardową, bez względu na formę prawną oraz gdy miejscem urządzenia gry nie będzie kasyno gry, narusza przepisy ustawy karnoskarbowej. Niezasadnym jest również twierdzenie, że skoro automaty (w ilości mniejszej niż 5 sztuk) znajdują się w miejscu, które kasynem nie jest (np. salon gier, stacja benzynowa, sklep, bar lub inny lokal gastronomiczny), to nie jest wymagana koncesja na prowadzenie gier na automatach. Regulacjeustawy o grach hazardowychsą w tym zakresie jednoznaczne i nie ulega wątpliwości, że każda działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona jedynie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych).”.
Na marginesie wskazać należy, że stanowisko odnośnie tego, żeart. 14 ust. 1u.g.h. nie może mieć zastosowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nielegalnych gier losowych, bowiem ma charakter techniczny i nie przeszedł procesu notyfikacji Komisji Europejskiej, o tyleart. 6 ust. 1u.g.h., uzależniający prowadzenie działalności w zakresie rodzaju gier w nim wskazanych od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i może tym samym stanowić, i to samodzielnie, uzupełnienie normy blankietowej zawartej wart. 107 § 1 k.k.s - jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyroki SN z dnia 11.10.2017r., V KK 141/17; 5.10.2017r., III KK 86/17; 20.09.2017r., III KK 66/17).
Konkludując należy stwierdzić, że o ile słuszne jest stanowisko apelującego, że techniczny charakter regulacjiart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw brzmieniu obowiązującym do dnia 3 września 2015r. sprawia, że jej naruszenie co do zasady nie może być uznane za wyczerpujące znamiona czynu zabronionego zart. 107 § 1 kks, o tyle zdecydowanie nietrafnym jest rozciągnięcie tego poglądu także naart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Ponownie przypomnieć należy, że oskarżony przypisanego mu czynu dopuścił się w dniu 19 kwietnia 2016r., tj. już po nowelizacjiustawy o grach hazardowych.
Zdecydowanie należy zaoponować także twierdzeniom skarżącego, iż nie tylko normę art. 14 ust. 1 ugh, ale także przepis art. 6 ust. 1 ugh powszechnie traktowano jako mający charakter techniczny.
Po pierwsze, w zacytowanych przez apelującego orzeczeniach, tj. w wyroku z dnia 26 października 2006 roku, C – 65 / 05 w sprawie Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej oraz w wyroku z dnia 19 lipca 2012 roku, C – 213 / 11, C – 214 / 11, C – 217 / 11 w sprawieF.i in., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiego rozstrzygał tylko i wyłącznie kwestię technicznego charakteru przepisu zawierającego ograniczenia lokalizacyjne dotyczące wykorzystywania automatów do gier hazardowych jedynie do miejsc stanowiących kasyna, a zatem analogicznego w treści do art. 14 ust. 1 ugh. Nie zajmował się natomiast charakterem przepisu uzależniającego prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 ugh). Z kolei przytoczone przez autora skargi fragmenty uzasadnień orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2014. sygn. akt II KK 55/14 i z dnia 14 października 2015r. sygn. akt I KZP 10/15, zawierały ogólną tezę o technicznym charakterze także art. 6 ust. 1 ugh, ale całe rozważania dotyczyły już wyłącznie przepisu art. 14 ust. 1 ugh.
Po wtóre, wskazane w apelacji, na poparcie tak sformułowanego stanowiska, poglądy doktryny czy orzeczenia organów nie mogą skutecznie posłużyć do wykazania, że oskarżony opierając się na nich, nawet w okresie po nowelizacji ustawy, tj. w tzw. okresie dostosowawczych, działał w usprawiedliwionym błędzie co do bezprawności oraz karności czynu, a tym samym był uprawniony nie stosować się do wszystkich przepisówustawy o grach hazardowych. Ustawa ta nie została uchylona, a art. 6 ust. 1 ugh (podobnie jak art. 2, 3, 4, 23 i 23a ust.1 tej ustawy) także w okresie do 3 września 2015r obowiązywał, wystąpienie zaś rozbieżności interpretacyjnych co do charakteru tego przepisu (bowiem oprócz poglądów czy orzeczeń korzystnych dla sprawców, występowały też i takie o wydźwięku odmiennym), nie mogło automatycznie legitymizować działalności danego podmiotu, który prowadził działalność w danym obszarze wbrew treści spornych przepisów, które zostały uchwalone i obowiązują (a na to zwrócono uwagę w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego P 4/14 z 11 marca 2015r.). Należy też skarżącemu wskazać, żeart. 107 § 1 kkspenalizuje działania polegające na działaniu wbrew przepisom ustawy, tj. wbrew przepisomustawy o grach hazardowych. Z treści tej ustawy wynika zaś wiele obowiązków, których należy dochować, żeby legalnie organizować gry na automatach o szczególnym charakterze tj. losowo-komercyjnym, a niedochowanie tych obowiązków stanowi działania „wbrew przepisom ustawy” wskazane wart. 107§1kks. Trzeba tu zwrócić uwagę, że z uzasadnienia projektuustawy o grach hazardowychwynikało jednoznacznie, że motywem wprowadzenia ograniczeń wolności działalności gospodarczej w obszarze urządzania czy prowadzenia gier na automatach były: po pierwsze, potrzeba zwiększenia kontroli państwowej nad rynkiem gier hazardowych oraz po drugie, zwiększenie ochrony obywateli przed negatywnymi następstwami uzależnienia od hazardu. Ustawodawca założył, że skoro organizujący gry hazardowe „sprzedają” pewną iluzję szybkiego wzbogacenia się, kosztem realnego zubożenia się tych konsumentów, którzy się grom oddają, to ze społecznego punktu widzenia otwarcie wolnego rynku na ten sektor rodziłoby zatem skutki wyłącznie negatywne, gdyż leżąca u jego podstaw konkurencja nie przynosi w tym obszarze dla konsumentów spodziewanych korzyści. A temu służyło takie uregulowanie organizacji gier hazardowych by cele ustawy mogły być zrealizowane. Stąd w ustawie tej zawarto szereg przepisów dotyczących i tego jakie podmioty mogą się tą organizacją gier zająć i po spełnieniu jakich warunków. I nie można skutecznie wywodzić, nawet w stanie prawnym do 3 września 2015r., że wobec zignorowania pozostałych przepisów wynikających z tej ustawy, to sprawcy mogli brać pod uwagę tylko to, że nienotyfikowany art. 14 us.1 ugh nie obowiązywał, że nie trzeba było urządzać gier w kasynach, stąd podmioty urządzające takie gry zostały całkowicie zwolnione od respektowania i innych przepisów z tej ustawy, np. art. 6 ust. 1 ugh dot. koncesji na kasyno, czy innych wskazanych przez sąd I instancji.
Ponownie należy podkreślić, że skoro z treści uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie I KZP 17/16 i z orzeczenia C-303/15(...)wynika wprost, żeart. 6 ust. 1ugh nie miał charakteru technicznego i nie musiał być notyfikowany, to z tego należy wywodzić, że przepis ten obowiązywał zarówno przed 03.09.2015r. jak i po tej dacie i z tego przepisu oraz innych norm ugh wynikały określone obowiązki, którym musiały poddać się osoby, które decydowały się na urządzanie lub prowadzenie gier o charakterze hazardowym. Gry na automatach określonych wart. 2ugh, także w stanie prawnym do 3 września 2015r., mogły być więc prowadzone i urządzane tylko po uzyskaniu koncesji na kasyno, a co wyraźnie postanowiono w treści przepisuart. 6 ust. 1ugh. W świetle przepisów całejustawy o grach hazardowych, ważne było bowiem nie tylko miejsce urządzania czy prowadzenia gier (gdyżart. 14 ust. 1ugh dotyczy lokalizacji urządzania gier na automatach w kasynach), ale i to czy osoba prowadząca działalność regulowanąustawą o grach hazardowychw ogóle poddała się działaniu zasad określonych tą ustawą, czy też przeciwnie, zasady te zignorowała i działalność tę prowadziła pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadała, ani też nie ubiegał się o nie. Skoro dana osoba ignorowała wszystkie obowiązki wynikające z przepisów ugh, to nie mogła skutecznie powoływać się na to, że samo stwierdzenie technicznego charakteru nienotyfikowanegoart. 14 ust. 1ugh w brzmieniu sprzed 03.09.2015r., uwalniało ją od podporządkowania się pozostałym obowiązkom wynikającym z ugh, w tym konsekwencjom wyrażającym się w powinności powstrzymania się od działań, na które nie uzyskała koncesji. Tym bardziej, że przecież działalność w zakresie organizowania i urządzania gier hazardowych z uwagi m.in. na towarzyszące jej ryzyka uzależnień, korupcji i przestępczości, nie może być traktowana jako zwykła działalność gospodarcza, a rynek gier hazardowych, jako zwykły rynek gospodarczy, tym bardziej, że celem polityki państwa było poddanie tego rodzaju aktywności gospodarczej ścisłej regulacji i kontroli, z położeniem szczególnego nacisku na zapobieganie uzależnieniom od hazardu, ochronę konsumentów i ich rodzin oraz zwalczanie przestępczości, w tym zorganizowanej, i innego rodzaju nielegalnej działalności (co jasno i wyraźnie ujawnione zostało w uzasadnieniu projektu doustawy o grach hazardowych– patrz: druk sejmowy nr(...)).
Skoro zaś nietechniczny przepis art. 6 ust. 1 ugh obowiązywał cały czas, to z pewnością skutek niedopełnienia procedury notyfikacji przepisu technicznego art. 14 ust. 1 ugh w brzmieniu sprzed 03.09.2015r. nie mógł odnosić się do całej ustawy, w tym i do art. 6 ust. 1 ugh i gratyfikować zupełnego braku poszanowania prawa w dziedzinie gier hazardowych, która ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny wymagało reglamentacji.
Sąd odwoławczy nie stwierdził także zarzucanego w apelacji naruszenia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 roku o zmianieustawy o grach hazardowych, poprzez jego błędną wykładnię. Z przepisówustawy o grach hazardowych, obowiązujących zarówno przed dniem 03 września 2015r., jak i po tej dacie, wynikało iż państwo chce utrzymać pełną kontrolę nad organizacją gier hazardowych, wymagając by urządzający lub prowadzący takie gry prowadził działalność w formie określonej spółki, po uzyskaniu koncesji na kasyno (art. 6ugh), a po dniu 03.09.2015r. w myśl art. 14 ust. 1 ugh, by urządzał i prowadził je wyłącznie w kasynach i „na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy” (czyli w sposób nawiązujący wyraźnie doart. 6 ust. 1ugh, tj. po uzyskaniu koncesji). Osoby prowadzące działalność w tym obszarze winny zapoznać się z przepisamiustawy o grach hazardowych, a z zawartych tam uregulowań wywieść, że muszą dopełnić liczne warunki, by móc legalnie gry hazardowe urządzać czy prowadzić. Co istotne, w art. 14 ust. 1 ugh znowelizowanym ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r., która obowiązywała od dnia 03 września 2015r, nadal podtrzymywano zasadę by gry na automatach były urządzane tylko po uzyskaniu koncesji na kasyno, co wynikało przecież z ciągle obowiązującegoart. 6 ust. 1ugh i w kasynach. Niezrozumiałe są zatem wywody zawarte w apelacji, by przepis art. 4 ustawy zmieniającej interpretować w ten sposób, że chodziło o danie czasu do 1 lipca 2016r. wszystkim podmiotom prowadzącym wcześniej i w jakikolwiek sposób działalność w obszarze gier hazardowych do dostosowania się do wymogów znowelizowanejustawy o grach hazardowych, a nie tylko podmiotom do których wyraźnie przepis art. 4 ugh był adresowany, tj. podmiotom prowadzącym wcześniej legalną (tj. zgodną z przepisami ugh) działalność w zakresie o którym mowa wart. 6 ust. 1-3ugh lub wart. 7 ust.2ugh (gdzie wart. 6 ust. 1ugh wyraźnie wskazano, że działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona tylko podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry). Skoro zaś urządzający gry na zabezpieczonych automatachW. Ł. (1)nie uzyskał koncesji na prowadzenie kasyna, czyli nie zastosował się do wymogu z art. 6 ust. 1 ugh, to tym samym nie mógł być uznawany za podmiot, o których mowa w art. 4 ustawy zmieniającej, tj. za adresata okresu dostosowawczego. Wymaga także podkreślenia to, że przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. nie dotyczył tylko dostosowania się do wymogu zawartego w zmienionej z dniem 03.09.2015r. treści art. 14 ust. 1 ugh, ale dostosowania się do wszystkich wymogów zmienionych cytowaną ustawą z dnia 12 czerwca 2015r. w zakresie wymienionych tam przepisów. Ani zatem treść przepisu art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r., ani jego wykładnia językowa czy celowościowa, nie stwarzała podstaw do przyjęcia, że oskarżony, który podjął inkryminowane zachowanie w dniu 19 kwietnia(...)., tj. po 3 września 2015.., mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że z uwagi na okres dostosowawczy wyrażony w przepisie art. 4 ugh, miał czas do dnia 01 lipca 2016r. by urządzić czy prowadzić gry na automatach, mimo, że urządzał gry na automatach wbrew i innym przepisomustawy o grach hazardowychi to nie tylko tym znowelizowanym ustawą z dnia 12 czerwca 2015r., ale wcześniej obowiązującym i wbrew przepisowiart. 6 ust. 1ugh, tj. bez koncesji na kasyno. Z powyższych powodów nie mógłby się słusznie uważać za podmiot prowadzący działalność w zakresie, o którym mowa wart. 6 ust.1-3ugh lub wart.7 ust. 2ugh w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianieustawy o grach hazardowych. Obecnie co do wykładni powyższego przepisu wypowiedział się też Sąd Najwyższy, który to w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie I KZP 1/16 wyraźnie wskazał, że „przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych, Dz. U. z 2015 r. poz. 1201, dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie zustawą o grach hazardowychw brzmieniu sprzed dnia 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji albo zezwolenia)” (publ. OSNKW 2016/6/36, KZS 2016/7-8/20, KZS 2016/6/44, Biul.PK 2016/4-6/7-8, Biul.SN 2016/6/18). Powyższe postanowienie zapadło na tle przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego, które według sądu kierującego owo zagadnienie do rozpoznania, wymagało zasadniczej wykładni ustawy, ale według SN nie wymagało podjęcia uchwały zawierającej taką wykładnię. Sąd Najwyższy bowiem wyraźnie wskazał, że sąd kierujący zapytanie podnosząc wątpliwości co do wykładni przepisu art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych, w swoich rozważaniach pominął pełną treść art. 4 ustawy nowelizującej, gdyż całkowicie przemilczał i nie dostrzegł tego, że przepis ten odsyłał wprost do przepisówart. 6 ust. 1-3 i art. 7 ust. 2 ustawy o grach hazardowych.Artykuł 6 ust. 1ugh nie był znowelizowany ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych, a przepis art. 4 ustawy zmieniającej nie dotyczyłart. 6 ust. 1ugh jako przepisu, który miał zostać dostosowany do wymogów ustawy zmieniającej z dnia 12 czerwca 2015 r. w terminie do dnia 01 lipca 2016r. Stąd nie można było wywodzić, że na tle zagadnienia przedstawionego SN, w wyniku którego zapadło postanowienie SN z 28 kwietnia 2016r. w spr. I KZP 1/16, faktycznie można było stwierdzić, że przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowychbył niejasny, czy wywołujący wątpliwości co do jego wykładni. Tym bardziej, żeart. 6 ust. 1ugh obowiązywał i przed i po 3.09.2015r., a mimo tego podmiot urządzający gry na zatrzymanym w sprawie automacie, nie uzyskał koncesji na prowadzenie kasyna. Wymaga także podkreślenia, że ustawodawca w art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015r. nie nawiązał tylko doart. 6 ust. 1ugh, ale doart. 6 ust. 1-3 i art. 7 ust. 2ugh; gdyby zaś chciał wskazać, że chodzi mu tylko o działalność w zakresie gier na automatach i innych, bez nawiązania do stosownych koncesji czy zezwoleń, które należy uzyskać na ich prowadzenie, to nie przytaczałby określonych przepisów w postaciart. 6 ust. 1-3 i art. 7 ust. 2ugh, tylko użył wprost określenia literalnego o działalność, w jakim zakresie mu w art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015r., chodzi. Ponadto, skoro m.in. wart. 3ugh używa się pojęcia nawiązującego do prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach, to racjonalny ustawodawca, gdyby chodziło mu tylko o wskazanie zakresu działalności dotyczącej urządzania gier na automatach, mógłby użyć w art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015r., np.art. 3ugh czy innego odwołującego się do tego zakresu. Nadto przepisyart. 6 ust.1-3ugh lub wart. 7 ust. 2ugh znalazły się w częściustawy o grach hazardowychw jejrozdziale 1zatytułowanym „Przepisy ogólne”, ustawodawca zaś dopierorozdział 2 ustawy o grach hazardowych, który zaczyna się odart. 9, zatytułował „Warunki urządzania gier hazardowych”. Działalność w zakresie odwołującym się do przepisówart. 6 ust.1-3ugh lub wart. 7 ust. 2ugh dotyczy całej treści przepisów tam wymienionych, a nie z wyłączeniem wskazanych tam warunków prowadzenia działalności. Wynika z tego, że ustawodawca w treści art. 4 ustawy zmieniającej nie poczynił zastrzeżenia, że dotyczy to przepisów tam wymienionych (art. 6 ust.1-3ugh lub wart. 7 ust. 2ugh ) tylko w części. Gdyby też przyjąć argumentację, że użycie w art. 4 ustawy zmieniającej pojęcia o działalności w zakresie wymienionych tam przepisów, dotyczy tylko ściśle zakresu prowadzenia działalności, a nie warunków, to „pominięcie” tych warunków przy odczytaniu art. 4 ustawy nowelizującej w powiązaniu z treściąart. 6 ust. 1-3ugh, powodowałoby, że wtedy przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. stawałby się zupełnie nieczytelny i pozbawiony sensu. Bowiem gdyby go odczytać, konkretnie w nawiązaniu doart. 6 ust. 1ugh, z pominięciem zwrotu zawartego wart. 6 ust. 1ugh „na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry”, to odrzucenie tego sformułowania „na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry” powodowałoby, że art. 4 ustawy z 2015r. odwołując się do zakresuart. 6 ust. 1odwoływałby się tylko do fragmentu treści „działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona” a więc treści, która tak okrojona z pewnością nie stanowiłaby logicznego dopełnienia art. 4 ustawy nowelizującej. Przywołanie zaś konkretnie w treści art. 4 ustawy z 12.06.2015r. m.in.art. 6 ust. 1ugh wyraźnie wskazuje, że chodzi tu też o nawiązanie nie tylko do zakresu działalności tam wymienionej, ale i do warunku prowadzenia takiej działalności w postaci uzyskania koncesji na kasyno. Odczytanie więc art. 4 ustawy nowelizującej w związku z pełną treścią, np. przepisuart. 6 ust. 1ugh, powoduje, że dopiero wtedy przepis zawarty w art. 4 ustawy nowelizującej staje się logiczny i wskazuje jakie podmioty chciał ustawodawca objąć okresem dostosowawczym.
Reasumując, brak było podstaw forsowania stanowiska, że w czasie czynu przypisanego oskarżonemu, interpretować art. 4 ustawy nowelizującej, jako swoistą abolicję dla osób urządzających i prowadzących gry hazardowe bez koncesji na kasyno i poza kasynem w okresie do dnia 30 czerwca 2016r.
Odpierając podniesiony zarzut obrazyart. 10 § 4 kks, czy teżart. 10 § 3 kks, należy podkreślić, że argumenty podnoszone w skardze apelacyjnej sprowadzają się do odwołania się do wybranego orzecznictwa i poglądów doktryny, czy też własnej interpretacji skarżącego dotyczącej obowiązywania i charakteruart. 6 ust. 1ugh, art. 14 ust. 1 ugh, a także wykładni art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015r. Jednak autor apelacji nie nawiązał w żaden sposób do wymowy dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, a sprawa karna ma za zadanie ustalić czy dany oskarżony popełnił zarzucane (a w efekcie przypisane) mu przestępstwo i jaki towarzyszył mu zamiar. Oskarżony na etapie postępowania przygotowawczego ograniczył się do zanegowania swojego sprawstwa i odmówił złożenia wyjaśnień. W postępowaniu jurysdykcyjnym złożył wyjaśnienia, ale ograniczały się one do zaprzeczenia swojego związku z zabezpieczonym automatem i nie powoływał się na wadliwość przepisówustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, a w szczególnościart. 6 i 14z uwagi na brak ich notyfikacji Komisji Europejskiej i w konsekwencji ich nieskuteczność w polskim porządku prawnym, oraz nie wskazał też na problemy z wykładnią art. 4 ustawy nowelizującejustawę o grach hazardowych. W ocenie sądu odwoławczego nie można zatem zgodzić się z apelującym by skutecznie wykazano, że nie można przypisać oskarżonemu umyślności na płaszczyźnie strony podmiotowej czynu zabronionego zart. 107§1kksw oparciu o kontratyp zart. 10§3 kkslub zart. 10§4kks. Od odpowiedzialności karnej w myślart. 10§3kksczyart. 10§4kksuwalnia bowiem tylko usprawiedliwione błędne przekonanie, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność czy usprawiedliwioną nieświadomość karalności.
Należy wskazać, że wszczynanie już wcześniej wobec oskarżonego licznych postępowań o czyn zart. 107 § 1 kks(okresie od maja 2015r. do marca 2016r. wszczęto i prowadzono 9 postępowań – wykaz spraw k. 158-161) i zatrzymanie automatów, już rodziło uzasadnione wątpliwości co do legalności prowadzonej przezW. Ł. (1)działalności. Tym samym miał pełną świadomość występowania wątpliwości co do legalności jego działalności, a to z kolei nie pozwala na stwierdzenie, że oskarżony mógł pozostawać w usprawiedliwionym błędzie w rozumieniuart. 10§3 czy 10§4 kks., tym bardziej że przypisane mu zachowanie podjął już po nowelizacjiustawy o grach hazardowych.
Już tylko te okoliczności świadczyły o tym, że oskarżony nie mógł czuć się upewniony co do tego, że jego działalność w zakresie organizowania gier hazardowych jest niewątpliwie legalna.
Wynikająca z przedstawionych aspektów sprawy świadomość oskarżonego co do tego, że może działać nielegalnie, skoro m.in. nie posiadał wymaganej prawem koncesji na kasyno, a automat nie był zarejestrowany, to z oczywistych powodów powstrzymał się od zwrócenia się do organu finansowego, np. Ministra Finansów o wydanie interpretacji czy też decyzji. Bowiem w przypadku rzetelnego przedstawienia we wniosku skierowanym do takiego organu prowadzonej działalności i faktycznego charakteru gier na automacie, miejsca urządzania gier oraz tego, że nie wystąpił o koncesje i nie pozyskał rejestracji automatu, z oczywistych względów nie mógł się realnie spodziewać, że organ finansowy taką działalność - sprzeczną z przepisamiustawy o grach hazardowych- zaakceptuje, tym bardziej, że dopuścił się on tego czynu już po nowelizacjiustawy o grach hazardowych, a nadto także z art. 23 ust. 1 ugh wynikało aby automaty i urządzenia do gier zapewniały ochronę praw uczestników gry i realizacje przepisów ustawy.
Należy też zaznaczyć, że oskarżony prowadząc działalność w obszarze organizowania gier hazardowych, nie mógł odwoływać się do wzorca zwykłego przeciwnego obywatela. Wzorzec taki można stosować na potrzeby oceny czynów wskazanych wkodeksie karnym, których społeczna szkodliwość jest dosyć powszechnie znana, stąd w tych wypadkach sama świadomość urzeczywistnienia znamion istoty czynu wskazuje co najmniej na możliwość uświadomienia sobie ich bezprawności, ale inaczej to wygląda w odniesieniu do prawa karnego-skarbowego.
To na oskarżonym, jako podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą, ciążył obowiązek dostosowania się do obowiązujących reguł należytej staranności przy prowadzeniu działalności, i zachowania ostrożności tak, aby prowadzić tę działalność zgodnie z prawem (art. 18 i art. 46 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej(w tym czasie Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej w danym sektorze, określony podmiot wkracza bowiem w sferę regulowaną szczególnymi przepisami (patrz: pogląd z artykułu PP 2007/2/34-38 autorstwaM. Ś.„Na nieświadomość karalności nie może powoływać się sprawca czynu, na którym ciąży obowiązek zaznajomienia się z określonymi przepisami w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.”). W sferze dotyczącejprawa karnego skarbowegonie można więc odnosić się do wzorca osobowego przeciętnego obywatela, gdyż w wypadkuprawa karnego skarbowegoi to w odniesieniu do takiej osoby jakW. Ł. (1)w grę wchodzi model osobowy o podwyższonym standardzie wymagań dla profesjonalisty w obrocie gospodarczym, który w celu osiągnięcia dochodu prowadzi działalność ze świadomością jej reglamentowania przez państwo. Im zaś wyższe oczekiwania, jakie można stawiać wobec sprawcy, tym możliwość wystąpienia błędu, i to usprawiedliwionego, mniejsza. Z pewnością zajmując się działalnością w takim specyficznym obszarze oskarżony miał obowiązek zapoznać się ze wszystkimi przepisami regulującymi dziedzinę gier hazardowych (i z ich wykładnią). I o ile w orzecznictwie i doktrynie faktycznie istniała rozbieżność, to nie co do treści samejustawy o grach hazardowych, lecz co do tego jaką konsekwencję dla jednostki powoduje nienotyfikowanie przepisów technicznych. W czasie popełnienia czynu przypisanego oskarżonemu obowiązywały zaś przepisy prawne składające się na podstawę prawną jego odpowiedzialności, tj.art. 107§1kksiart. 6 ust. 1ugh orazart. 14 ust. 1ugh po nowelizacji, a część orzecznictwa i doktryny nawet w odniesieniu do stanu prawnego sprzed 3 września 2015r. prezentowała pogląd, według którego przepisart. 6 ust. 1ugh winien być stosowany. Treśćart. 6ugh była zaś jasna i wynikało z niej, że prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier hazardowych jest możliwe wyłącznie w formie określonej spółki, po uzyskaniu koncesji na kasyno. Dla każdej osoby czytającejart. 6ugh wynikało to w sposób klarowny i czytelny i nie trzeba było - dla zrozumienia tych wymogów - sięgać po wiedzę fachowa dla dokonania wykładni zapisów z tego artykułu. Dlatego w zasięgu oskarżonego – który decydując się na działalność związana z organizowaniem gier hazardowych winien zapoznać się z przepisami działalność taka regulującymi - leżało uświadomienie sobie bezprawności zachowania polegającego na zignorowaniu treściart. 6ugh, tj. działaniu wbrew przepisowi ustawy ugh, a w konsekwencji jego karalności z uwagi na treśćart. 107§1kks. Trudno więc zgodzić się z tym, że oskarżony, który prowadził ten rodzaj działalności na przestrzeni kilku lat, nie miał świadomości tej okoliczności i w sposób uzasadniony mógł przyjmować, że w czasie obowiązywaniaustawy o grach hazardowych, przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność, nie musi posiadać stosownej koncesji. W ocenie sądu odwoławczego takie wnioskowanie byłoby nieuprawnione nawet w obliczu rozbieżności powstałych na tle dopuszczalności stosowania nienotyfikowanych przepisówustawy o grach hazardowych. Bowiem osoba zajmująca się tego rodzaju działalnością, znająca niewątpliwie treść przepisów ustawy, nie powinna podejmować zachowań, o których wie, że nie tylko są sprzeczne z wolą ustawodawcy, ale mogą skutkować odpowiedzialnością karną. Oskarżony, nie uzyskując koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie powstrzymał się jednak ze swoją działalnością do czasu ostatecznego wyjaśnienia omawianej kwestii, mimo tego, że już wcześniej urzędy celne zajmowały automaty do gier i wszczynały postępowania o czyn zart.107§ 1 kks, a mimo tego bazował tylko na poglądach doktryny czy orzecznictwie o wymowie dla niego korzystnej, a tym samym akceptował, że swoim zachowaniem narusza przepisart. 6 ust 1ugh iart. 14 ust. 1ugh, a przez to popełnia przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kks. Skoro więc „nieświadomość” wskazana wart. 10 § 4 kksjest stanem braku jakiejkolwiek wiedzy na dany temat, to należy odróżnić ją od wątpliwości co do legalności jego działalności, które wskazywały mu przecież na realną możliwość popełnienia przestępstwa. Tym bardziej, żeart. 6 ust. 1ugh obowiązywał cały czas i w trakcie całej działalności oskarżonego. Wystąpienie zaś rozbieżności interpretacyjnych - co wynika z różnych orzeczeń czy opinii prywatnych - nie może automatycznie legitymizować działalności danego podmiotu, który prowadzi działalność w danym obszarze wbrew treści przepisów, które zostały uchwalone i obowiązują (a na co zwrócono uwagę w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego P 4/14 z 11 marca 2015r.). Stąd nie można było budować tezy o braku zawinienia oskarżonego na tle rozbieżności interpretacyjnych przepisów ugh, tym bardziej, że nie skorzystano z wiedzy organu do tego kompetentnego, tj. Ministra Finansów (z oczywistych względów, tj. obawiając się że może dojść do stwierdzenia nielegalności działalności prowadzonej przez oskarżonego bez koncesji). Stąd takie zachowanie oskarżonego, który nadal prowadził w taki sam sposób swoją działalność, nawet po nowelizacjiustawy o grach hazardowych, wskazuje tylko na to, że instrumentalnie wykorzystywał on wyselekcjonowane poglądy z orzecznictwa i doktryny, które miały wymowę dla niego korzystną, a całkowicie pomijał te poglądy i stanowiska czy orzeczenia, które nie wspierały przyjętej koncepcji, by uzasadnić dalsze prowadzenie działalności wbrew przepisomustawy o grach hazardowych, a w szczególności wbrewart. 6 ust. 1ugh iart. 14 ust. 1ugh. Podobnie też należy ocenić stanowisko oskarżonego co do interpretacji art. 4 ustawy nowelizującej, do czego odniesiono się we wcześniejszych akapitach niniejszego uzasadnienia. Na marginesie należy zaznaczyć, że skoro oskarżony z racji prowadzonej działalności winien zapoznawać się z treścią wszystkich przepisów ustawy hazardowej i orzecznictwa jej dotyczącego, to należy zwrócić uwagę na to, że urządzanie gier hazardowych z naruszeniem przepisów ustawy podlegało też pieniężnej karze administracyjnej za popełnienie deliktu administracyjnego, czyli za niewykonanie obowiązków lub nakazów albo za niezastosowanie się do zakazów wynikających wprost z przepisów prawa publicznego i orzeczenia sądów administracyjnych nakładających takie kary pieniężne zapadały (aby to ustalić wystarczyło wpisać zapytanie w wyszukiwarkę google), co również powinno być brane pod uwagę przezW. Ł. (1)przy ocenie legalności jego działalności. Wypada nadto zwrócić uwagę na treść § 12 umowy dzierżawy powierzchni, w którym regulowano sposób postępowania wynajmującego w przypadku kontroli i zatrzymania automatu (k. 64). Okoliczności te również wskazują na świadomośćW. Ł. (1), że prowadzona działalność nie jest legalna, skoro w przypadku pełnego przekonania tego oskarżonego o legalności prowadzonej działalności, zapisy takie nie miałyby racji bytu i byłyby zbędne. Zapisy takie uprawniają nadto do wnioski, że w kontekście znajomości przez oskarżonego przepisów czy orzecznictwa, jakie powstało na tle stosowaniaart. 107 § 1 kksoraz problematyki notyfikacyjnej, spotkał się on także z poglądami, które wskazywały na karalność czynów takie jak ustalony, stąd musiał brać pod uwagę, że jednak legalność jego działalności może być kwestionowana. Z tego powodu zawarto takie właśnie zapisy w dowodowych umowach. Z powyższego wynika więc, że oskarżony znał treść przepisów ustawy hazardowej, wiedział o rozbieżnościach dotyczących interpretacji co do obowiązywania art. 6 ust. 1 i art. 14 ust.1 tej ustawy, wiedział, że część doktryny i orzecznictwa uznaje legalność tych przepisów, że jego zachowanie może naruszyć dany przepis, a to powoduje, że nie mógł odwoływać się do tego, że jego indywidualna interpretacja przepisów, nawet wsparta niektórymi orzeczeniami, z pewnością uwolni go od odpowiedzialności karnej. Stąd nie można było podzielić poglądu skarżącego, iż wyselekcjonowane, tylko korzystne dla oskarżonego poglądy i orzeczenia, pozwolą na wykazanie, że działał on w warunkach błędu zart. 10 kodeksu karnego skarbowego, w tym w postaci błędnego przekonania, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność (art. 10§3kks) czy w postaci nieświadomości jego karalności (art. 10§4kks) i to usprawiedliwionych.
Ponownie należy zaakcentować, że w sytuacji, gdyW. Ł. (1)gry na automacie urządzał w sklepie spożywczym, to oczywistym jest, że samo miejsce czynu wskazywało na to, że gry były urządzane poza kasynem, bez koncesji na kasyno. Ponadto z przeprowadzonego eksperymentu przez funkcjonariuszy celnych, oględzin zatrzymanych automatów do gier i z ekspertyzy, jednoznacznie wynika losowy i komercyjny charakter gier na zatrzymanych automatach. A skoro gry na tych automatach miały taki właśnie charakter, to by je legalnie można było urządzać i prowadzić, należało uzyskać koncesję na kasyno, a dozwolonym miejscem urządzania i prowadzenia tych gier było wyłącznie kasyno a nie sklep spożywczy. Oskarżony urządzając gry o powyższym charakterze bez koncesji na kasyno, ale też przy zignorowaniu wymowy pozostałych przepisów ugh, nie podporządkował się więc obligatoryjnym przepisomustawy o grach hazardowych, m.in.art. 6 ust. 1ugh, iart. 14 ust. 1ugh, a to powodowało, że zachodziły podstawy do przypisania mu popełnienia przestępstwa zart. 107§1kksw sposób wskazany w opisie czynu.
Przedstawione powyżej rozważania, uprawniają do potraktowania argumentów, przytoczonych przez apelującego dla wykazania zasadności sformułowanych zarzutów, jedynie w kategoriach odmiennego poglądu opartego na własnej, wybiórczej i i dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego oraz na przywołanych wybiórczo orzeczeniach i poglądach, które nie mogły jednak doprowadzić do zmiany wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego
Reasumując należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał żadnych konkretnych uchybień w ocenie materiału dowodowego, jakich miał, jego zdaniem, dopuścić się Sąd Rejonowy, a podniesione przez niego zarzuty sprowadzają się wyłącznie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami sądu meriti, wyrażonymi w uzasadnieniu orzeczenia.
W ocenie sądu odwoławczego, Sąd I instancji zgromadził pełny materiał dowodowy i ocenił go właściwie, omawiając wszystkie ujawnione dowody nie wykraczając przy tym poza ramy swobodnej oceny dowodów. W oparciu o tę ocenę natomiast poczynił z kolei prawidłowe ustalenia faktyczne i wyprowadził trafne wnioski przemawiające za winą oskarżonego odnośnie przypisanego mu czynu.
Przedstawione powyżej rozważania, uprawniają do potraktowania argumentów, przytoczonych przez apelującego obrońcę, dla wykazania zasadności sformułowanych zarzutów, jedynie w kategoriach odmiennego poglądu opartego na własnej, wybiórczej i i dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego oraz na przywołanych wybiórczo orzeczeniach i poglądach, które nie mogły jednak doprowadzić do zmiany wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego.
Sąd Rejonowy nie dopuścił się zatem ani obrazy prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji także i błędu w ustaleniach faktycznych, zaś kontrola odwoławcza uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżony wyrok co do winy oskarżonego znajduje pełne oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego oraz ujawnionego w postępowaniu i nie ma podstaw do zdyskwalifikowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, żeW. Ł. (1)popełnił przypisany mu czyn na tle świadomego łamania obowiązującego prawa.
Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej subsumcji prawnej zachowania oskarżonego pod określony przepis ustawy karno- skarbowej –art. 107 § 1 kksi w tym zakresie odwołać się należy do trafnych wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wobec tego, że apelacja skierowana była przeciwko całości wyroku (art. 447 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1kks) zachodziła konieczność odniesienia się także do rozstrzygnięcia o karze orzeczonej wobec oskarżonegoW. Ł. (1)za popełnienie przypisanego mu czynu.
Zdaniem Sądu Okręgowego, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu jest jak najbardziej prawidłowa i zasługuje na aprobatę, gdyż w odpowiedni sposób uwzględnia ona wszystkie elementy, o których mowa w definicji legalnej zart. 53 § 7 kks. W tym zakresie Sąd Rejonowy prawidłowo zaakcentował rodzaj i charakter naruszonego dobra, sposób i okoliczności popełnienia czynu oraz postać zamiaru sprawcy.
Analiza zaskarżonego wyroku wskazuje, iż Sąd Rejonowy, w pełni zastosował się także do dyrektyw wymiaru kary grzywny, określonych wart. 23 kks, w tym do tych, które odnoszą się dokonania właściwej oceny sytuacji osobistej, rodzinnej i finansowej oskarżonego.
W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis§ 3 art. 23 kksokreśla zasady ustalania wysokości stawki grzywny. Przyjmuje on inne rozwiązanie niż nierecypowany tuart. 33 § 3 kk, wedle którego stawka ta nie może być niższa niż 10 złotych i wyższa niż 2000 złotych. Wkodeksie karnym skarbowymdolna granicę jednej stawki ustalono na 1/30 minimalnego wynagrodzenia, górną zaś na 400-krotność tej części (tj. 1/30 minimalnego wynagrodzenia).
W przyjętym przezkkssystemie wymiar grzywny następuje w dwóch etapach. Najpierw sąd określa liczbę stawek dziennych grzywny, kierując się ogólnymi dyrektywami wymiaru kary określonymi wart. 12 kksi13 kks, tzn. oceną stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu i winy sprawcy oraz potrzebami w zakresie indywidualnoprewencyjnego i ogólnoprewencyjnego oddziaływania kary, przy czym powinien uwzględnić okoliczności wskazane wart. 12 kksi13 kks. W drugim etapie procesu orzekania sąd ustala wysokość jednej stawki dziennej grzywny, zgodnie ze wskazaniami określonymi wart. 23 § 3 kks. Ustalając wysokość stawki, sąd ma zatem obowiązek uwzględnić dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Na tym etapie sąd musi brać pod uwagę okoliczności dotyczące danego sprawcy, obrazujące jego indywidualne i aktualne zdolności płatnicze, uwzględniając wymienione wart. 23 § 3 kksokoliczności.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy właściwie ocenił okoliczności mające wpływ na zarówno na liczbę jak i na wymiar jednej stawki dziennej grzywny orzeczonej wobec oskarżonegoW. Ł. (1)za przedmiotowy czyn.
Przede wszystkim, jak zasygnalizowano to we wcześniejszych akapitach niniejszego uzasadnienia, sąd meriti respektując powyższe zalecenia, dokonał prawidłowej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, słusznie uznając, iż jest on znaczny. Ocena ta jest jak najbardziej uprawniona, gdyż w odpowiedni sposób uwzględnia elementy, o których mowa w definicji legalnej zart. 53 § 7 kks.
Podobnie ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 100 złotych, sąd orzekający, wywiązując się z powyższych obowiązków, należycie uwzględnił dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe oraz jego możliwości zarobkowe. Takie ujawnione okoliczności, jak osiąganie przez oskarżonego dochodu na poziomie minimalnego wynagrodzenia oraz posiadanie na utrzymaniu trójki dzieci, uprawniały Sąd Rejonowy do poczynienia ustaleń wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł, tj, prawie w dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
Nie budzi także zastrzeżeń co do prawidłowości rozstrzygniecie o przepadku dowodów rzeczowych wydane na postawieart. 30 § 5 kksiart. 31 § 1 kks.
Sąd Rejonowy zatem właściwie dostosował karę do zapobiegawczego i wychowawczego oddziaływania na sprawcę.
Konkludując stwierdzić należy, iż wymierzona oskarżonemu kara jest jak najbardziej sprawiedliwe, uwzględniające zarazem wszystkie dyrektywy wymiaru kary, o których mowa wart. 12 kksi13 kks. W ocenie Sądu Okręgowego tak ukształtowana represja karna stwarza realne możliwości osiągnięcia korzystnych efektów poprawczych w zachowaniu oskarżonego. Powinna ona zarazem wywołać w świadomości oskarżonego przeświadczenie o nieuchronności kary oraz wyrobić poczucie odpowiedzialności i poszanowania prawa. Poza tym kara w tym wymiarze będzie oddziaływała właściwie na społeczeństwo, osiągając w ten sposób cele prewencji ogólnej, poprzez odstraszanie innych od popełniania tego typu przestępstw. Wymierzona oskarżonemu kara stanowi konieczną, a zarazem adekwatną do stopnia jego zawinienia oraz stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu represję karną za popełnione przestępstwo i z tych powodów cele kary zarówno zapobiegawcze jak i wychowawcze zostaną zrealizowane.
Mając powyższe na uwadze, sąd odwoławczy na mocyart. 437 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksutrzymał w mocy zaskarżony wyrok, jako słuszny i trafny.
Uwzględniając sytuację finansową i majątkową oskarżonego, Sąd Okręgowy na mocyart. 636 § 1 kpkorazart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983r., Nr 49, poz. 223 ze zm.) zasądził odW. Ł. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierzył opłatę w kwocie 500 zł.