Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1255/17
Data wyroku: 2018-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek, Anna Kowacz-Braun, Marek Boniecki
Słowa kluczowe: Spółdzielnia
Podstawa prawna: art. 189 kpc
Teza: O braku tajności można mówić wówczas, gdy wbrew woli głosującego, treść aktu głosowania jest w chwili jego podejmowania znana innym ( członkom Zgromadzenia), czy to z przyczyn organizacyjnych niezapewniających swobody procesu decyzyjnego czy też będąc następstwem nieuprawnionego wpływu osób postronnych za ostateczną treść głosów uprawnionego.

Sygn. akt I  ACa 1255/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Marek Boniecki

Sędziowie:

SSA Anna Kowacz-Braun
SSA Grzegorz Krężołek (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Katarzyna Wilczura

po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaJ. J. (1)
przeciwko(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)
wO.
o ustalenie nieważności uchwały
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I C 1036/15
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że wymienioną tam kwotę 1 577 zł obniża do kwoty 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych);
2. oddala apelację w pozostałym zakresie;
3. zasądza od powodaJ. J. (1)na rzecz(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wO.kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
SSA Anna Kowacz- Braun SSA Marek Boniecki SSA Grzegorz Krężołek
Sygn. akt : I ACa 1255/17

UZASADNIENIE
Uznając za niezasadne , żądania powodaJ. J. (1)skierowane przeciwko pozwanej(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wO.,którymi ostatecznie domagał się ustalenia nieważności obrad Walnego Zgromadzenia Członków , odbytego w dniach 19- 29 maja 2015r oraz podjętej wówczas uchwały o wyborze członków Rady Nadzorczej strony pozwanej , Sąd Okręgowy w Krakowie , wyrokiem z dnia 15 lutego 2017r :
- oddalił powództwo [ pkt I ] oraz
- zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej sumę 1577 zł , tytułem kosztów procesu [ pkt II sentencji wyroku ].
Sąd Okręgowy ustalił następujące okoliczności faktyczne :
Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Zarząd Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej(...)wO.zawiadomiłJ. J. (1)o tym, że w dniu 26 maja 2015 r. o godz. 16:30 w sali obrad przyul. (...)wO., odbędzie się Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni , załączając porządek obrad. W piśmie wskazano, iż materiały będące tematyką obrad znajdują się do wglądu wszystkich członków Spółdzielni w biurze Zarządu przyul. (...)wO., w każdy dzień roboczy spółdzielni: w czwartek w godzinach 9 – 17, w pozostałe dni 7 – 15, począwszy od dnia 5 maja 2015 r. W tym czasie można było uzyskać szczegółowe informacje w sprawach objętych porządkiem obrad.
(...)dotyczące punktów 4, 5, 6, 7, 8 i proponowanego porządku obrad oraz projekty uchwał- zgodnie z tym dokumentem - miały być umieszczone na stronie internetowej Spółdzielni(...), a także wyłożone do wglądu w biurze zarządu. Zarówno to zawiadomienie o walnym zgromadzeniu, jak i zawiadomienie zawierające uzupełniony porządek obrad ,Walnego Zgromadzenia , datowane na dnia 4 maja 2015 r. , zawierały informację, że w porządku obrad znajduje się przeprowadzenie wyboru członków Rady Nadzorczej na lata 2015 – 2018 r.
Na posiedzeniu II Części Walnego Zgromadzenia Członków(...)wO.w dniu 20 maja 2015 r. obecnie byli: Członkowie Spółdzielni w liczbie 41, w tym 2 „członków oczekujących”, zaproszeni goście w liczbie 3, pozostałe osoby w liczbie 17 oraz Zarząd i pracownicy Spółdzielni – łącznie 10 osób.
Wybrano Prezydium Zebrania wskładzie (...), Zastępca Przewodniczącego i Sekretarz.
Punkt 5 porządku posiedzenia dotyczył przeprowadzenia wyborów członków Rady Nadzorczej na lata 2015 – 2018.
W punkcie tym podano, iż: „Przewodniczący Zebrania poinformował, że Zarząd przygotował karty do głosowania na kandydatów do Rady. Na kartach umieszczone jest 30 nazwisk osób, które spełniły wymogi do kandydowania do tego organu. PrawnikJ. M. (1)omówiła zasady wyboru i wyjaśniła zasady głosowania na kandydatów do Rady, które wg klucza podziałowego obejmuje 11 mandatów, a kandyduje 30 członków do poszczególnych części Walnego Zgromadzenia.
Na prezentację każdego kandydata do Rady przewidziano dwie minuty , prowadzonej według kolejności ustalonej w karcie wyborczej. Kandydaci zaprezentowali swoje osoby.
Komisja Mandatowo – Skrutacyjna rozdała ostemplowane karty do głosowania, które po wypełnieniu przez członków Spółdzielni obecnych na Walnym Zgromadzeniu , zebrała do urn, przystąpiła do ich przeliczenia, sporządzenia protokołu, który wraz z kartami wyborczymi zabezpieczyła w zamkniętej, opieczętowanej i podpisanej przez Komisję kopercie.
Wyniki głosowania miały być ogłoszone na ostatniej części Walnego Zgromadzenia , w dniu 29 maja 2015r .
Przewodniczący Zgromadzenia prosząc o przybycie na nie , wskazał , że podczas jego przebiegu członkowie Komisji Mandatowo – Skrutacyjnej, dokonają otwarcia kopert z pozostałych ośmiu części Walnego Zgromadzenia a następnie wpiszą wyniki głosowań na poszczególnych kandydatów do Rady Nadzorczej do zbiorczej karty, która będzie stanowić i załącznik do protokołu Komisji z tej części Walnego Zgromadzenia.
Jak ustala Sąd w załączniku do protokołu Komisji Mandatowo – Skrutacyjnej z dnia 20 maja 2015 r. II części(...)wO., ustalono ostateczne wyniki głosowania na Członków Rady Nadzorczej w kadencji 2015 do 2018. Były one następujące
I część WZOsiedle (...)(1 mandat):
-S. K.: 19 głosów
-W. Z.: 14 głosów
II część WZOsiedle (...)i członkowie oczekujący (2 mandaty)
-A. M.: 34 głosy
-M. M.: 5 głosów
-P. Z.: 10 głosów
-S. M.: 22 głosy.
III część WZOsiedle (...):ul. (...)(1 mandat)
-K. S.: 0 głosów
-P. R.: 1 głos
-Ż. K.: 28 głosów
IV część WZOsiedle (...)(1 mandat)
-L. T.: 27 głosów
V częśćOs. (...)I (1 mandat)
-G. K.: 5 głosów
-O. D.: 2 głosy
-W. J.: 21 głosów
VI częśćOs. (...)II (2 mandaty)
-J. M. (2): 5 głosów
-P. G.: 21 głosów
-S. E.: 26 głosów
-W. T.: 3 głosy
-W. M.: 3 głosy
VII część WZOsiedle (...)(1 mandat)
-B.A.: 3 głosy
-D.M.: 17 głosów
-L. A.: 0 głosów
-O. J.: 9 głosów
-W. K.: 0 głosów
VIII część WZOsiedle (...)(1 mandat)
-B. S.(29 głosów)
IX część WZOsiedla (...)(1 mandat)
-F. R.: 0 głosów
-G. B.: 4 głosy
-J. S.: 2 głosy
-K.J.: 0 głosów
-M. J.: 23 głosy
-O. M.: 2 głosy
Głosowanie, służące wyborowi członków Rady Nadzorczej , odbyte w ramach Walnego Zgromadzenia w dniu w dniu 26 maja 2015 r., przebiegało w sali, w której przebywało jednocześnie bardzo dużo osób. Na korytarzu przylegającym do niej również znajdowały się osoby biorące udział w głosowaniu.
Przebiegało w warunkach w których obecni mogli zobaczyć na kogo głosują inne zgromadzone osoby.
Istniała możliwość wyjścia na korytarz celem wyboru nazwiska konkretnego kandydata na karcie do głosowania ale także i tam dochodziło również do wymiany zdań i poglądów co do zasadności wyboru poszczególnych kandydatów.
Pomiędzy niektórymi głosującymi miało miejsce nakłanianie do głosowania na określonej osoby. Nie miały natomiast miejsca wypadki narzucania głosowania na określone osoby, czy przymuszania do oddania głosu za lub przeciw określonej kandydaturze.
Sąd ustalił ponadto , iż strony prowadziły korespondencję w przedmiocie nieprawidłowości - jak twierdziłJ. J.- w czynnościach podejmowanych przez Spółdzielnię oraz naruszenia praw powoda jako Członka pozwanej Spółdzielni.
W ramach oceny prawnej żądań powoda , Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wskazał na ostateczną treść żądań powoda.
Analizując pierwsze z nich , w którymJ. J. (1)domagał się stwierdzenia nieważności obrad Walnego Zgromadzenia Członków pozwanej Spółdzielni, odbytego w dniach 19- 29 maja 2015r wskazał , że takiej treści roszczenia nie przewidują normy obowiązującego prawa , dając podstawę do stwierdzenia nieważności- z powodu niezgodności z prawem - poszczególnych uchwal podjętych na takim Zgromadzeniu ale nie jego obrad jako takich.
Zwrócił przy tym uwagę , że to żądanieJ. J.nie może zostać potraktowane jako zmierzające do stwierdzenia nieważności wszystkich uchwał tego Zgromadzenia , skoro zdecydował się , w toku sporu, na cofniecie innych, formułowanych pierwotnie żądań , poprzestając na negowaniu jednej uchwały - o wyborze członków Rady Nadzorczej oraz właśnie stwierdzenia nieważności obrad Zgromadzenia , które ze wskazanej przyczyny podlegało oddaleniu.
Ocenę prawną drugiego z żądań powoda , która w konkluzji przywiodła Sąd do wniosku , iż jest ono niezasadne , rozpoczął od odwołania się do treściart. 42 §2 ustawy Prawo spółdzielcze.
Potwierdzając , żeJ. J. (1)ma interes prawny w jego sformułowaniu , skoro , jako członek pozwanej Spółdzielni, byłby postanowieniami tej [ nieważnej ] uchwały związany, uznał jednak , iż żaden z zarzutów na których powód opierał wniosek o jej nieważności nie może zostać podzielony.
Sąd Okręgowy na wstępie zaakcentował , iż wadliwości proceduralne, których dopuszczono się przy podejmowaniu uchwały, jedynie o tyle mogą prowadzić do stwierdzenia jej nieważności, gdy stanowią one skutek naruszenia konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz o tyle tylko, o ile wadliwości te miały wpływ na jej treść.
Natomiast naruszenie postanowień statutu prowadzić może jedynie do uchylenia uchwały, ale nie do ustalenia jej nieważności.
Następnie przechodząc do poszczególnych zarzutów podniesionych przezJ. J.; w odniesieniu do nie umieszczenia materiałów na Zgromadzenie na stronie internetowej Spółdzielni , zauważył ,iż przepisart. 40 §1 ustawy Prawo Spółdzielczenie przewiduje obowiązku umieszczenia materiałów mających być przedmiotem obrad w Internecie. Tym samym nawet gdyby rzeczywiście miała miejsce zarzucana sytuacja, to okoliczność ta nie mogła skutkować nieważnością zaskarżonej uchwały.
Nie miała również , jego zdaniem, wpływu na treść zaskarżonej uchwały kwestia braku podania do wiadomości członków w terminie określonym w statucie uzupełnionego porządku obrad.
Jakkolwiek zawiadomienie o tym, szerszym od pierwotnego, porządku było rzeczywiście datowane na dzień 4 maja 2015 r. a zatem jego ogłoszenie, nawet jeżeli nastąpiło w tym dniu , nie realizowało statutowego wymogu zachowania terminu 21 dni przed Zgromadzeniem skoro miało odbywać się w częściach w dniach 19 maja 2015 r. – 29 maja 2015 r.
Tym nie mniej zarówno pierwotne zawiadomienie jak i zawiadomienie zawierające uzupełniony porządek obrad obejmowały informację, że w porządku tym znajduje się przeprowadzenie wyborów członków Rady Nadzorczej na lata 2015 – 2018 r. Zatem o zamiarze podjęcia zaskarżonej uchwały członkowie zostali powiadomieniu z zachowaniem przewidzianego w statucie terminu i w konsekwencji nie można uznać aby niedochowanie terminu , na które powoływał się powód , miało jakikolwiek wpływ na treść zaskarżonej uchwały.
W ocenie Sądu Okręgowego nie mogło również skutkować jej nieważnością dopuszczenie do udziału w nim, w dniu 26 maja 2015 r. w czasie drugiej części obrad tzw. „ członków oczekujących”.
Jak argumentował Sąd pomimo , że wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. (sygn. akt K 60/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych(Dz.U. z 2013 r. poz. 1222) w zakresie, w jakim dopuszcza członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej podmiotów, którym nie przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo odrębnej własności lokalu lub ekspektatywa odrębnej własności lokalu, jest niezgodny zart. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a orzeczenie to wyeliminowało prawną dopuszczalność traktowania jako członków osób, którym nie przysługują wyżej wymienione prawa, to udział tych osób - w liczbie dwóch- w Walnym Zgromadzeniu nie miał znaczenia dla ostatecznych wyników głosowania nad kwestionowaną uchwałą.
Oto bowiem nawet przyjmując, że dwóch obecnych na zebraniu „członków oczekujących” , nie mając do tego prawa, oddało głosy na osoby, które zostały wybrane, to po odjęciu tych głosów na osoby ostatecznie wybrane do Rady Nadzorczej, nadal oddana zostałaby największa liczba głosów.
Powód natomiast nie dowiódł w postępowaniu , że obecność tych dwóch osób na Zgromadzeniu miała jakikolwiek wpływ na treść uchwały powołującej nowy skład tego organu.
Nie mogło, w ocenie Sądu Okręgowego zdecydować o jej nieważności zaniechanie powołania zastępcy przewodniczącego Walnego Zgromadzenia, do czego również odwoływał sięJ. J. (1).
Obowiązek taki wynika z § 26 ust. 1 pkt 2 statutu, tym nie mniej na II części Zgromadzenia Zastępca został wybrany, co wynika z protokołu jego przebiegu.
Nawet jednak - jak pisze Sąd - gdyby podczas którejkolwiek z części WZ do takiego wyboru by nie doszło , to nieprawidłowość taka już z tej tylko przyczyny, że stanowiłaby jedynie naruszenie przepisów statutu, a nie przepisów ustawy, nie mogłaby skutkować nieważnością, podjętej w tych warunkach uchwały Zgromadzenia.
Nie może być uznana za przyczynę jej nieważności także i ta podnoszona przez powoda okoliczność , iż w komisjach skrutacyjnych, w ramach poszczególnych części Zgromadzenia mieli zasiadać pracownicy pozwanej Spółdzielni.
W ocenie Sądu do nieważności uchwały o wyborze członków Rady Nadzorczej nie mógł także doprowadzić sposób, w jaki głosowano nad poszczególnymi kandydaturami.
Paragraf 34 ust. 2 statutu, przewiduje dla uchwały o wyborze członków Rady Nadzorczej głosowanie tajne.
Odwołując się do poczynionych ustaleń, Sąd Okręgowy wskazał na fakty , które zachowanie tej tajności przy akcie głosowania utrudniały. Tym nie mniej , jego zdaniem , nie skutkuje to nieważnością kwestionowanej uchwały po pierwsze dlatego , iż norma o tajności głosowania ma charakter tylko normy statutowej wobec czego jej ewentualne naruszenie mogłoby być podstawą do żądania uchylenia uchwały podjętej w takich warunkach [któregoJ. J. (1)nie zgłosił ] , a nie stwierdzenia jej nieważności.
Po wtóre mogłoby to nastąpić tylko w takich warunkach[ które nie zostały w sprawie potwierdzone ] , gdyby głosujący poddani zostali oddziaływaniu, którego skutki odpowiadałyby przesłankom którejś z wad oświadczeń woli, w szczególności zaś gdyby głosowali pod wpływem przymusu fizycznego lub groźby bezprawnej .
Fakt, że podczas zebrania głosujący wymieniali poglądy co do zasadności głosowania na określone osoby, czy wręcz podejmowali próby namawiania do głosowania na określonych kandydatów , nie może być traktowany na równi z taką sytuacją , wyłączającą swobodę oddania głosu na określonego kandydata.
Nie mogło również stanowić podstawy od uznania, że zaskarżona uchwała jest nieważna , powoływane przez powoda w pozwie , wielokrotne naruszenie jego praw jako członka Spółdzielni wynikających ze statutu i przepisów ustawowych, a to: nieprzedstawienie skargi złożonej w trybieart. 18 Prawa Spółdzielczegodo Walnego Zgromadzenia Członków, na działania Zarządu i Rady Nadzorczej, wielokrotne pominięcie wniosków o rozpatrzenie odwołania od uchwały Rady Nadzorczej w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym, pomimo, że porządek obrad zawierał taki punkt oraz nieuprawnioną odmowę Zarządu do odwołania się w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym.
Jak argumentował Sąd z ustalonego stanu faktycznego nie wynika aby okoliczności , opisane przez powoda jedynie w bardzo ogólny sposób rzeczywiście miały miejsce.
Co więcej , nie wykazują nadto żadnego związku z zaskarżoną uchwałą.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była normaart. 98 §1 kpci wynikające z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.
W apelacji od tego wyrokuJ. J. (1), zaskarżając go w całości , w pierwszej kolejności domagał się jego zmiany i uwzględnienia żądania pozwu.
W tym zakresie postulował szczególnie odstąpienie od obciążania kosztami procesu z uwagi na zasady współżycia społecznego oraz fakt , że znaczna część jego twierdzeń okazała się prawdziwa , a Sąd I instancji podzielił także , w pewnym zakresie , oceny prawne skarżącego , co do nieprawidłowości przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały.
Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie wydania przez Sąd II instancji rozstrzygnięcia kasatoryjnego i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego poznania.
Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie ;
a/art. 227 kpcwobec odmowy dopuszczenia przez Sąd pism i wniosków dowodowych formułowanych przez powoda , przy braku formalnych decyzji procesowych w tym przedmiocie,
b/art. 233 §1 kpc, jako następstwa przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną , w następstwie której doszło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o które Sąd Okręgowy uznał , że :
1/ głosowanie nad uchwałą o wyborze członków Rady Nadzorczej odbywało się w sposób tajny ,
2/ same obrady Zgromadzenia oraz uchwały na nim podjęte były ważne , mimo zasadnie wytkniętych przez skarżącego , mających miejsce wad proceduralnych , jak brak właściwego zawiadomienia o rozszerzeniu początkowego porządku obrad , uznanie za członków Zgromadzenia mających prawo głosu osób tzw. „członków oczekujących „ , którym naówczas nie przysługiwał przymiot członka Spółdzielni , czy też takie zorganizowanie aktu głosowania , które nie zapewniało tajności ,
- naruszenia prawa materialnego, wobec niepoprawnego nie zastosowania przez Sądart. 35 ust. 2 ustawy Prawo Spółdzielcze, czego wynikiem była niewłaściwa ocena , iż wymaganie przeprowadzenia głosowania nad wyborem nowych członków Rady Nadzorczej jest tylko zapisem statutowym pozwanej , mimo , że wymóg ten wynika wprost z tej niezastosowanej przez Sąd normy prawa powszechnie obowiązującego. Skoro tak , to zdaniem skarżącego, przeprowadzenie głosowania w warunkach , które tę tajność wyłączały, dawało podstawę do tego , aby stwierdzić nieważność uchwały o wyborze nowegoskładu (...).
Odpowiadając na apelację strona pozwana domagała się jej oddalenia jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Wniosła także o obciążenieJ. J. (1)
kosztami postępowania apelacyjnego.
Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy powoda jest uzasadniony w części , prowadząc do zreformowania orzeczenia poddanego kontroli instancyjnej , w sposób wskazany w punkcie 1 wyroku Sądu II instancji.
W pozostałej części apelacjaJ. J. (1), jako bezzasadna uległa oddaleniu.
Nie ma racji skarżący podnosząc zarzuty procesowe.
Sposób w jaki powód formułuje zarzut naruszenia normyart. 227 kpcwyklucza jego zasadność albowiem nie jest powiązany z twierdzeniem o naruszeniu wspólnie z nią jakiejkolwiek innego przepisu formalnego.
Skoro tak, to zauważyć trzeba , że przepisart. 227 kpc, zważywszy na jego treść nie może być podstawą do konstruowania na jego podstawie jakiekolwiek obowiązku Sądu , który mógłby zostać naruszony.
Jedynie pośrednio [ ale tylko w powiązaniu z innymi przepisami ] , można by twierdzić o realizacji postawionego przezJ. J.zarzutu o ile decyzja procesowa Sądu dotycząc dopuszczenia określonego dowodu , doprowadziłaby do ustalenia na jego podstawie okoliczności faktycznych nie doniosłych dla rozstrzygnięcia , równocześnie mając wpływ na wynik sprawy.
W rozstrzyganej sprawie powód, w ramach motywów ocenianego zarzutu nie podnosi twierdzeń mających wskazywać na tego rodzaju zależność , w czym innym upatrując zasadności swojego stanowiska. Wobec tego tak uzasadniany zarzut należy odeprzeć.
Nie ma też racjiJ. J. (1), gdy odwołuje się do naruszenia przez Sąd I instancjiart. 233 §1 kpc.
Weryfikując ten zarzut pamiętać należy , odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę , stanowiska Sądu Najwyższego , wypracowanego na tle wykładniart. 233 §1 kpc, iż jego skuteczne postawienie wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.
W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.
Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normyart. 233 §1 kpc, pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.
Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować
To , w jaki sposób powód motywuje ten zarzut , który wprost wiąże z twierdzeniem o nieoprawnym ustaleniu przez Sąd faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , pozwala na stwierdzenie , iż podjęta przez niego krytyka oceny i ustaleń , ogranicza się i wyczerpuje w dowolnej polemice ze sposobem postepowania Sądu w tym zakresie, nie stanowiąc krytyki rzeczowej , opartej na zasadach opisanych wyżej.
Dlatego już tylko na marginesie należy zauważyć , że nie mogą tej oceny zmienić zawarte w motywach tego zarzutu twierdzenia skarżącego o tym , iż Sąd Okręgowy nie wyciągnął konsekwencji ze stwierdzonych przez siebie uchybień w zapewnieniu tajności głosowania nad uchwałą, a także nie wziął pod rozwagę następstw dopuszczenia do głosowania dwóch osób , które nie mając prawa głosu, nie tylko zdecydowały o przyjęciu wadliwego „ klucza „ podziału mandatów do Rady w ramach poszczególnych grup głosujących członków pozwanej Spółdzielni ale także z racji pełnionych uprzednio funkcji , tego , iż oddziaływały one na sposób oddawania głosów przez uprawnionych , [ w domyśle wpływając także na ostatecznyskład (...)w kadencji 2015-2018].
W odniesieniu do pierwszej z eksponowanych przezJ. J.kwestii , zauważyć należy , że wbrew jego stanowisku, Sąd Okręgowy uwzględnił w ramach poczynionych ustaleń to , w jaki sposób przebiegało oddawanie głosów na członków nowego składu Rady Nadzorczej , dostrzegając nieprawidłowości prowadzące do tego, iż oddanie głosu w sposób tajny było utrudnione.
Równocześnie jednak ocenił , iż te utrudnienia nie były takimi , które rzeczywiście prowadziły do tego , że głosowanie nie mogło być uznane za przeprowadzone tajnie .
Co do pozostałych zagadnień podniesionych przez skarżącego w ramach ocenianego zarzutu zauważyć trzeba , że powód w czasie postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji swoich zarzutów nie opierał na obecnie formułowanych depozycjach o wpływaniu przez tzw. „ członków oczekujących „[ uprzednich; prezesa i wiceprezesa zarządu ] , na sposób głosowania przez poszczególnych uprawnionych oraz , iż ich [ nieuzasadniony ] udział w głosowaniu zdecydował o wadliwym określeniu parytetu mandatów do RN , obsadzanych podczas głosowania przez członków pozwanej , na negowanej w sporze części Walnego Zgromadzenia Członków.
Depozycje te powód formułuje dopiero w ramach apelacji , co więcej nie przedstawiając jakikolwiek do0wodósw dla ich wykazania.
Twierdzenia te , jako spóźnione w rozumieniuart. 381 kpc, nie mogły być brane pod rozwagę przy ocenie tak weryfikowanego zarzutu , a w konsekwencji także oceny poprawności rozstrzygnięcia poddanego kontroli instancyjnej.
Uznanie zarzutów procesowych za nieuzasadnione ma to następstwo , iż ustalenia poczynione przez Sąd I instancji , jako poprawne i kompletne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.
Zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy prawa materialnego jest uzasadniony ale konsekwencje nie zastosowaniaart. 35 ust. 2 ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16 września 1982r- w brzmieniu relewantnego dla rozstrzygnięcia- tekstu jednolitego z 24 października 2013r [ DZU z 2013 poz.1443] w ostatecznym wyniku pozostaje niedoniosłe dla oceny , iż zaskarżony wyrok jest , co do zasady , trafny.
Ma racje skarżący podnosząc , że wskazana normaPrawa Spółdzielczego, przewidująca tajne głosowanie nad uchwałą , której przedmiotem jest wybór organów spółdzielni do których zalicza się także Rada Nadzorcza , jest przepisem ustawowym , którego treść została jedynie przeniesiona do statutu strony pozwanej , stanowiąc §34 ust. 2 tego aktu.
A zatem, w warunkach przeprowadzenia głosowania nad wyborem członków Rady, w sposób inny niż tajnie , istniałaby podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały o wyborze Rady na kolejną kadencję na podstawieart. 189 kpcw zw zart. 58 §1 kciart. 35 ust. 2 ustawy Prawo Spółdzielcze.
Jednakowoż fakty ustalone w sprawie nie potwierdzają dostatecznie tego , aby zasada tajności głosowania nie została dochowana.
Z ustaleń tych wynika , że głosowanie zostało zarządzone jako tajne , każdy z uprawnionych do glosowania otrzymał kartę do głosowania z listą kandydatów , a personalia głosującego nie były na niej ujawnione.
Oddane głosy były gromadzone w urnie , a komisja skrutacyjna dokonała ustalenia wyników głosowania w sposób , który nie był przez powoda negowany.
Wynika z nich również , że z uwagi na warunki w jakich przeprowadzono głosowanie zachowanie jego tajności było utrudnione , wobec dużej liczby głosujących oraz tego , że tak na sali obrad jak i na korytarzu , który niektórzy spośród członków uprawnionych do głosowania, wykorzystywali jako miejsce do dokonania tego aktu, dochodziło do rozmów i konsultacji na temat sposobu głosowania.
Opisane warunki nie stanowią jednak , wbrew odmiennej ocenie powoda , podstawy do potwierdzenia , że głosowanie nad kwestionowaną uchwała nie było tajne.
O braku tajności można mówić wówczas , gdy wbrew woli głosującego , treść aktu głosowania jest , w chwili jego podejmowania znana innym członkom Zgromadzenia, czy to z przyczyn organizacyjnych, nie zapewniających swobody procesu decyzyjnego, czy będąc następstwem nieuprawnionego wpływu osób postronnych na ostateczną treść głosu uprawnionego.
Okoliczności ustalone w sprawie nie dają dostatecznej podstawy do oceny, iż opisane wyżej utrudnienia , w ramach procesu oddawania głosów przez uprawnionych , mające charakter utrudnień czysto faktycznych , mogły przynieść efekt w postaci rzeczywistego wpływu na ostateczną treść aktów głosowania członków Spółdzielni nad kwestionowaną uchwałą, wbrew zasadzie tajności wyboru członków Rady Nadzorczej.
Ma natomiast w części rację skarżący, podważając sposób w jaki Sąd I instancji dokonał rozliczenia pomiedzy stronami kosztów procesu.
Obowiązek świadczenia , jakim z tego tytułu obciążyłJ. J. (1)wobec wygrywającej spór Spółdzielni , jest nadmierny , nie znajdując usprawiedliwienia w obowiązujących przepisach prawa.
W motywach tej części orzeczenia Sąd Okręgowy nie wyjaśnił dlaczego i na jakiej podstawie uznał , że powód ma być obciążony kwotą 1200 złotych.
Wprawdzie wskazał , iż kwota ta jest stawką wynagrodzenia pełnomocnika, zastępującego stronę pozwana radcy prawnego , w związku z oddalonym żądaniemJ. J. (1)o stwierdzenie nieważności obrad WZ , tym nie mniej przepisy obowiązującego Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015[ DzU z 2015 poz. 1804 ze zm] jak i mającego - z uwagi na datę wniesienia pozwu - zastosowanie przepisy Rozporządzenia wcześniejszego- z dnia 28 września 2002r - w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu [jedn. tekst DzU z 2013 poz. 490] , nie przewidywały takiego wynagrodzenia .
Nie sposób też usprawiedliwić sięganie po tę stawkę i określać ją w takiej wysokości, jak uczynił to Sąd niższej instancji , w powołaniu się na §5 Rozporządzenia , którego normy miały w zakresie kosztów zastosowanie w czasie , kiedy o nich orzekał.
Dlatego tez Sąd Apelacyjny, w częściowym uwzględnieniu apelacji, zmienił punkt II zaskarżonego wyroku , określając kwotę tych kosztów na sumę łączną 377 złotych.
Złożyły się na nią opłata od pełnomocnictwa oraz o 100 % zwielokrotniona minimalna stawka wynagrodzenia radcy prawnego , wskazana w §10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia z 2002r
Jej zwiększenie było konsekwencją tego , żeJ. J.także w zakresie żądań , co do których cofnął pozew musi zostać ,w odniesieniu do kwestii rozliczenia kosztów , uznany za przegrywającego spór.
Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji , oceniając , że co do zasady, powód spór także na tym etapie postępowania przegrał , zastosowałart. 98 §1 i 3 kpcw zw zart. 108 §1 i 391 §1 kpc.
Kwota należna stronie pozwanej z tego tytułu , odpowiadając minimalnej stawce wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru , została ustalona na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 w zw z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1804 ze zm ]
SSA Grzegorz Krężołek SSA Marek Boniecki SSA Anna Kowacz - Braun