Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 626/17
Data wyroku: 2018-03-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kosecka-Sobczak
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 437 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks (art. 107 § 1 kks)

Sygn. akt VI Ka 626/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy wE.VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodnicząca:

SSO Elżbieta Kosecka - Sobczak

Protokolant:

st. sekr. sądowy Ilona Narusz

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej wE.J. M.
przy udziale przedstawiciela Naczelnika(...)- (...)Skarbowego wO.E. G.
po rozpoznaniu dnia 16 marca 2018r. wE.sprawy:
K. M. (1)s.G.iB.ur. (...)wB.
oskarżonego zart.107§1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego wE.
z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt VIII K 511/17
I. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 439 §1 pkt. 8 kpkw zw. zart. 113§1kksumarza postępowanie karne,
II. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
Sygn. akt VI Ka626/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego wE.z dnia 27 września 2017r. w sprawie VIII K 511/17 oskarżonegoK. M. (1)uznano za winnego tego, że w dniu 01 kwietnia 2015 roku w lokalu: Punkt Gier usytuowanym wP.przyul. (...), urządzał gry na automatach w rozumieniuart. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych(Dz. U. nr 201 z 2009r. poz. 1540 z późn. zm.) w postaci urządzenia SilverS.nr(...), wbrew przepisomart. 6 ust. 1 w/w ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji, czyn ten kwalifikując jako przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kksi za czyn ten na podstawieart. 107 § 1 kksw zw. zart. 23 § 1 i 3 kkswymierzono oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych; orzeczono przepadek dowodów rzeczowych; zasądzono od oskarżonego koszty postępowania i opłatę.
Z wyrokiem tym nie zgodził się obrońca oskarżonego adw.M. K., który wniósł apelację i w wywiedzionym środku odwoławczym zarzucił obrazę wielu przepisów (prawa materialnego i postępowania), ale przede wszystkim podniósł, że nie uwzględniono bezwzględnej przyczyny odwoławczej zart. 439§1 pkt. 8 kpk.
Sąd II instancji ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego do tego zarzutu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego co do wniesionego zarzutu obrazyart. 17§1 pkt. 7 kpki przyjęcia bezwzględnej przyczyny odwoławczej zart. 439§1 pkt. 8 kpkzasługiwała na uwzględnienie, przy czym dopiero w czasie rozpoznania sprawy przez sąd II instancji, to wyrok w sprawie Sądu Rejonowego wT.VIII K 862/17 stał się prawomocny.
Na wstępie należy stwierdzić, że nie podlegały uwzględnieniu inne zarzuty:
- iż akt oskarżenia został sporządzony przez organ do tego nieuprawniony, gdyż w świetle obowiązujących przepisówkodeksu karnego skarbowego, to a/o został sporządzony przez upoważnionego przedstawiciela organu postępowania przygotowawczego (art. 118§1i §3 kks) , a zarównokodeks karny skarbowyjak i wydane na jego podstawie akty wykonawcze nie odnoszą się w żaden sposób do kwestii przedmiotowego upoważnienia, stąd też w odniesieniu do jego formy, treści, sposobu udzielenia będą miały zastosowanie zarządzenia i regulacje wewnętrze funkcjonujące w organach. ( patrz publikacja autorstwaK. M. (2), publ. Prok.i Pr.2017.3.106 „Rola i zadania niefinansowych organów postępowania przygotowawczego”(...)), natomiast prokurator zatwierdził i wniósł a/o do sądu,
- iż doszło do naruszeń wielu wskazanych w apelacji przepisów zawartych m.in. w dyrektywach, wskutek czego naruszono teżart. 107§1kks, albowiem kwestia możliwości wypełnienia blankietowego przepisuart. 107§1kksstwierdzeniem naruszeniaart. 6 ust. 1ugh została już przesądzona w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2017 r., I KZP 17/16 (OSNKW 2017, nr 2, poz. 7) – którą orzekający w niniejszej sprawie skład sądu odwoławczego podziela- w której przeprowadzono wywód zarówno w obszarze przepisów krajowych, jak i prawa unijnego, także w kontekście przepisuart. 91 ust. 3 Konstytucji RP, w związku z treścią wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15 i ostatecznie przyjęto, że przepisart. 6 ust. 1ugh nie miał charakteru technicznego. Charakter przepisuart. 6 ust. 1ugh został zbadany w sprawie C-303/15(...)i w wyroku z dnia 13 października 2016 r. w tej sprawie wyraźnie wskazano, że przepis ten, uzależniający prowadzenie działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, w związku z czym projekt tego uregulowania nie podlegał notyfikacji Komisji Europejskiej. A to oznacza to, żeart. 6 ust. 1ugh mógł stanowić uzupełnienie normy blankietowej zawartej wart. 107 § 1 kks, o ile okoliczności faktyczne konkretnej sprawy pozwalały na ustalenie, że przepis ten został naruszony (patrz: też wyroki Sądu Najwyższego w sprawach V KK 23/17,(...)26/17, V KK 28/17, V KK 24/17, IV KK 282/16, II KK 346/16, V KK 21/17) , a tak się stało w omawianej sprawie, skoro urządzający gry na automacie oskarżony nie posiadał wymaganej koncesji na kasyno,
- iż doszło do naruszeniaart. 10§4kksczyart. 10§1kks, skoro oskarżony nie składał w sprawie wyjaśnień i ograniczył się tylko do stwierdzenia, że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego czynu i że korzysta z prawa do odmowy składania wyjaśnień. A to powoduje, że brak jest możliwości przyjęcia za wykazane dowodem, że w świadomości oskarżonego w czasie czynu tj. w dniu 01 kwietnia 2015r., istniało usprawiedliwione przekonanie, że czyn zart. 107§1kksjest niekaralny, a także że z pewnością nie można stosowaćart. 6 ust. 1ugh, że pozostawał on w błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu. Dla wykazania czy zachodzą warunki zart. 10 kkskonieczne są bowiem ustalenia co do świadomości oskarżonego- a trudno takie ustalenia czynić- gdy dany sprawca nie wyjaśniał, stąd w oczywisty sposób nie powoływał się w wyjaśnieniach na takie okoliczności jakie przytoczył w apelacji jego obrońca. Nadto w okolicznościach, gdy zajmowano wiele automatów tego oskarżonego, wszczynano wobec niego postępowania karne dot. naruszeniaart. 107§1kksw zw. z przepisamiustawy o grach hazardowych(co wynika z informacji z k.266-299), a nawet – w okresie poprzedzającym czyn z 01 kwietnia 2015r.- zapadł nieprawomocny wyrok SR w Wąbrzeźnie z 10 lutego 2015r. w sprawie VII K 404/14 skazujący go za czyn zart. 107§1kks, to w świetle tego K.M.nie mógł być upewniony, że jego czyn z 01 kwietnia 2015r. nie podlega odpowiedzialności karno-skarbowej. Tym bardziej, że nie wszystkie przepisyustawy o grach hazardowychpodlegały notyfikacji, istniała rozbieżność (w orzecznictwie i doktrynie) a nie pewność co do technicznego charakteru art. 6 ust. 1 ugh, stąd nie można się było skutecznie powoływać w apelacji, że istniała niemożność stosowania przepisów tej ustawy, a co za tym idzie, że brak było i możliwości stosowaniaart. 107§1kks.
Należy tu też zaznaczyć, że z uwagi na datę czynu przypisanego oskarżonemu w niniejszej sprawie tj. 01 kwietnia 2015r. zarzut obrazy art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015r. o zmianieustawy o grach hazardowych, jako niemający zastosowania co do oceny czynu sprzed uchwalenia tej ustawy, to nie podlegał uwzględnieniu.
Natomiast w chwili orzekania przez sąd odwoławczy dysponowano już prawomocnym wyrokiem SR wT.z 06 lipca 2017r. w sprawie VIII K 826/16, którym skazano K.M.za czyn ciągły zart. 107§1kksw zw. zart. 6§2kkspopełniony w okresie od 01.04.2014r. do 16.12.2015r. Pozytywnym skutkiem prawomocnego orzeczenia jest zaś to, że nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i całą treść prawomocnego orzeczenia sądu, nawet gdy doszło do błędów w jego treści, tj. nawet gdy przestępstwo trwałe zart. 107§1 kkszakwalifikowano jako czyn ciągły zart. 107§1 kksw zw. zart. 6§2 kks.
Taki prawomocny wyrok skazujący K.M.za czyn ciągły zart. 107§1kksw zw. zart. 6§2kkspopełniony w okresie od 01.04.2014r. do 16.12.2015r., powodował, że oskarżony mógł być uznany za „rozliczonego” z działalności polegającej na tożsamych naruszeniachart. 107§1kksdokonanych w czasie czynu ciągłego, które zostały osądzone po tym, jak zapadł już prawomocny wyrok za czyn ciągły. A w sytuacji gdy opisy czynów (okoliczności faktyczne, modus operandi sprawcy, naruszenie tej samej normy zart. 6 ust. 1ugh w ramach prowadzenia tej samej działalności gospodarczej, w sposób powtarzający ten sam schemat) i kwalifikacje prawne zawierająceart. 107§1kksczynów z obu wyroków są podobne, to czyn przypisany w omawianym wyroku może być potraktowany jako element czynu już prawomocnie osądzonego wyrokiem SR wT.z 06 lipca 2017r. w sprawie VIII K 826/16. We wszystkich tych czynach chodziło przecież o wykorzystanie przezK. M.tej samej sposobności wynikającej z prowadzenia określonego typu działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach, w ramach tego samego podmiotu, przy zlekceważeniu przepisówustawy o grach hazardowych, a w szczególnościart. 6 ust. 1ugh, przy czym determinowany był on osiągnięciem tego samego sprecyzowanego celu.
I nie ma tu znaczenia inne miejsce popełnienia czynów, czy urządzanie gier na różnych automatach, skoro można było przyjąć, że w ramach prowadzonej działalności, to oskarżony obejmował swoją świadomością i zamiarem urządzanie gier na automatach określonego typu w wielu miejscach, co powodowało naruszenieustawy o grach hazardowych.
Konsekwencją więc prawomocnego skazania K.M.za czyn ciągły kwalifikowany zart. 107§1kksw zw. zart. 6§2 kkswyrokiem SR wT.z 06 lipca 2017r. w sprawie VIII K 826/16, stało się przyjęcie, że doszło do spełnienia przesłanek zart. 17§1 pkt. 7 kpki zart. 439§1 pkt. 8 kpkna tle skazania oskarżonego w zaskarżonym wyroku. Bowiem w realiach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki powodujące potraktowanie określonego zachowania tego oskarżonego z dnia 01 kwietnia 2015r. jako fragmentu osądzonego już prawomocnie czynu ciągłego (co do którego, wobec treści prawomocnego wyroku, to sąd odwoławczy nie mógł zignorować tego, że zastosowano w nim opis i kwalifikację zart. 107§1 kksw zw. zart. 6§2 kks). A przepisart. 17 § 1 pkt 7 kpknakazuje nie wszczynać postępowania lub wszczęte umorzyć, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone. W treści tego przepisu ujęta jest prawomocność formalna, tj. niemożność zaskarżenia orzeczenia w drodze zwykłych środków odwoławczych, oraz materialna, ujmowana jako niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia kolejnego postępowania, jak i kontynuowania tego samego postępowania już prawomocnie (formalnie) zakończonego. Prawomocność w aspekcie materialnym stwarza więc zakaz ne bis in idem przy tożsamości czynu i osoby. Prawomocne skazanie za czyn ciągły w innym wyroku zrodziło więc powagę rzeczy osądzonej, co wyklucza przypisanie K.M.kolejnego jednostkowego tożsamego zachowania zakwalifikowanego zart. 107§1kks, z okresu przypisanego prawomocnym wyrokiem SR wT.z 06 lipca 2017r. w sprawie VIII K 826/16, a osądzonego w późniejszym czasie w zaskarżonym wyroku, a to z uwagi na bezwzględną przyczynę odwoławczą zart. 439 § 1 pkt 8 kpk.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, przy zastosowaniuart. 113§1 kks, na mocyart. 437 § 1 i 2 kpkuchylił zaskarżony wyrok i na podstawieart. 439§1 pkt. 8 kpkumarzył postępowanie karne, a w konsekwencji tego na podstawieart. 632 pkt. 2 kpkrozstrzygnął o obciążeniu Skarbu Państwa kosztami procesu.