Sąd Okręgowy w Elblągu
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 430/18
Data wyroku: 2018-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kosecka-Sobczak

Sygn. akt VI Ka 430/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodnicząca: SSO Elżbieta Kosecka - Sobczak
Protokolant: st. sekr. sądowyI. N.
przy udziale przedstawiciela Naczelnika(...)- (...)Skarbowego wO.D. M.
po rozpoznaniu dnia 15 listopada 2018r., wE.sprawy:
P. K. (1)s.S.iB.ur. (...)wK.
oskarżonego zart. 61§1 kksi inne
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego - Naczelnika(...)- (...)Skarbowego wO.
od wyroku Sądu Rejonowego wB.
z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K 693/16
uchyla zaskarżony wyrok w pkt. II i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu wB.do ponownego rozpoznania.
Sygn. VI Ka 430/18

UZASADNIENIE
P. K. (1)został oskarżony o to, że w okresie od 16 listopada 2011 roku do 27 kwietnia 2012 roku wB., prowadząc działalność gospodarczą podfirmą PHU (...)z/s wB.ul. (...), działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru z naruszeniemart. 5 ust. 1 pkt 1 , art. 86 ust. 1, ust. 10a i ust. 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług(Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) prowadził nierzetelne rejestry zakupu VAT firmy za listopada i grudzień 2011 roku oraz za marzec i kwiecień 2012 roku zawyżając podatek naliczony o łączną kwotę 18.556,88 zł w wyniku niezaewidencjonowania faktur korygujących i zaewidencjonowania sześciu faktur VAT wystawionych w sposób nierzetelny przezfirmy (...) spółki z o.o.zW.nr(...)z dnia 30.11.2011 roku,(...)z 6.12.2011 r. i(...)z 19.12.2011 r.(...)PHU (...)zW.nr(...)z 27.03.2012 r.;PHU (...)zB.nr 2012/04/008 z 18.04.2012 r. iPHU (...)zG.nr(...)z 27.04.2012 r. dokumentujących zakup wózków narzędziowych z zestawem narzędzi,(...),(...), agregaty prądotwórczego traktorowego AV-38, spalinowej spawarkiM.204CE i spawarki inwertorowej, które to czynności w rzeczywistości nie miały miejsca a także prowadził nierzetelne rejestry sprzedaży VAT firmy za grudzień 2011 roku oraz za marzec i kwiecień 2012 roku zawyżając podatek należny o łączną kwotę 36.547 zł w wyniku zaewidencjonowania sześciu faktur wystawionych w sposób nierzetelny na rzeczPPHU (...),P.1C,(...)-(...) P.nr(...)z 12.12.2011 r.(...)z 12.12.2011 r.(...)z 27.12.2011 r.,(...)z 27.12.2011 r.,(...)z 27.03.2012 r. i(...)z 27.04.2012 r. dokumentujących sprzedaż szafek narzędziowych z wyposażeniem, prasy ręcznej do zakuwania węży, prasy hydraulicznej do zakuwania węży, spawarek z agregatem prądotwórczym, które to czynności w rzeczywistości nie miały miejsca, tj. o czyn zart. 61§1kksw zb. zart. 62§2kksw zw. zart. 6§2kksiart. 7§1kks
Sąd Rejonowy wB.wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2018r. sygn. II K 693/16 rozstrzygnął, iż:
I. na mocyart. 17 §1 pkt 6 kpkw zw. zart. 113 §1 kksw zw. zart. 51 §1 i 2 kksumarza postępowanie wobecP. K. (1)w zakresie czynu polegającego na tym, że w okresie od 16 listopada 2011 roku do kwietnia 2012 roku wB., prowadząc działalność gospodarczą podfirmą PHU (...)z/s wB.ul. (...), działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru prowadził nierzetelne rejestry zakupu VAT firmy za listopada i grudzień 2011 roku oraz za marzec i kwiecień 2012 roku zawyżając podatek naliczony o łączną kwotę 231,46 zł w wyniku niezaewidencjonowania faktur korygujących(...)z dnia 16.11.2011 roku,K./ZA-(...)z dnia 01.12.2011 roku,K./ZA-(...)z dnia 01.12.2011 roku,K./ZA-(...)z dnia 01.12.2011 roku,K./ZA-(...)z dnia 13.12.2011 roku orazK./ZA-(...)z dnia 01.03.2012 roku(...)/S-(...)z dnia 18.04.2012 roku z tym ustaleniem, że czyn powyższy wypełnia znamiona wykroczenia skarbowego zart. 61 §2 kksw zw. zart. 6 §2 kks;
II. uniewinnia oskarżonego od popełniania czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia w zakresie prowadzenia nierzetelnych rejestrów VAT poprzez zaewidencjonowanie sześciu faktur VAT wystawionych w sposób nierzetelny przezfirmy (...) spółki z o.o.zW.nr(...)z dnia 30.11.2011 roku,(...)z 6.12.2011 r. i(...)z 19.12.2011 r.(...)PHU (...)zW.nr(...)z 27.03.2012 r.;PHU (...)zB.nr 2012/04/008 z 18.04.2012 r. iPHU (...)zG.nr(...)z 27.04.2012 r. oraz zaewidencjonowania sześciu faktur wystawionych w sposób nierzetelny na rzeczPPHU (...),P.1C,(...)-(...) P.nr(...)z 12.12.2011 r.(...)z 12.12.2011 r.(...)z 27.12.2011 r.,(...)z 27.12.2011 r.,(...)z 27.03.2012 r. i(...)z 27.04.2012 r.
Ponadto kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku apelację wywiódł, na niekorzyść oskarżonego, oskarżyciel, który zaskarżył ww wyrok co do rozstrzygnięcia z pkt. II (co zostało doprecyzowane na rozprawie apelacyjnej) i wyrokowi w tym zakresie zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego to jestart. 61 § 1 kksw zb. zart. 62 § 2 kksw zw. zart. 6 § 2 kks, poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że zachowania oskarżonegoP. K. (1)nie wyczerpywały znamion przestępstwa skarbowego określonego w tych przepisach, mimo, iż zebrany materiał dowodowy wskazywał, że oskarżony prowadząc działalność gospodarczą podfirmą PHU (...)z/s wB., działając w warunkach czynu ciągłego, posługując się i wystawiając kwestionowane faktury VAT prowadził nierzetelnie rejestry zakupu i sprzedaży VAT swojej firmy, gdyż ujęte w nich faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. A stawiając taki zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wniesiona przez oskarżyciela, na niekorzyść oskarżonego skutkować musiała uchyleniem pkt. II zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
O ile bowiem sąd I instancji dostrzegł to, że oskarżony zfirmy (...)nie wykonał praktycznie żadnych czynności przy zakupach i sprzedaży towarów wynikających ze spornych faktur wymienionych w pkt. II wyroku, to nie nadał temu odpowiedniej rangi w zakresie subsumpcji takich ustaleń pod zarzucane oskarżonemu przestępstwa karno skarbowe wskazane w kwalifikacji czynu mu zarzucanego. Gdy tymczasem wymowa zebranych dowodów i ujawnionych okoliczności wskazywała na nierzetelne wystawienie przez oskarżonego faktur na rzeczPPHU (...), nierzetelne wskazanie w fakturach oskarżonego jako nabywcy towarów od(...)Polska,(...),(...)czy(...)i nierzetelne rejestry VAT.
Należy bowiem zaznaczyć, że oskarżony prowadził firmę z branży IT i nie zajmował się wcześniej obrotem towarami związanymi z prowadzeniem działalności takiej jaką prowadziłPPHU (...), a więc towarami o znacznej wartości i przeznaczonymi nie do jakiś drobnych napraw, stąd należy wątpić by miał wiedzę co do tego np. jakie dokładnie szafki i jakie specjalistyczne wyposażenie tych szafek będzie potrzebne, o jakich parametrach i jakiego typu miałby zakupić inne urządzenia typu agregat, spawarki, zakuwarki, które będą właściwe na potrzebyfirmy (...). A to już rodzi wątpliwości co do tego czy oskarżony byłby w stanie prawidłowo zamówić towar wskazany w spornych fakturach i znaleźć firmy oferujące dokładnie taki oczekiwany na potrzebyM.towar.
Ponadto jeżeli chodzi o zamówienie zespółki (...), to wcześniej oskarżony ze spółką tą nie współpracował, natomiast współpraca łączyła tą spółkę zPPHU (...). Również co do towaru zfaktur nr (...)z 30.11.2011 i nr(...)z 6.12.2011 to pracownikfirmy (...).K.(a nie oskarżony) wysłał zamówienie dofirmy (...), podpisał się na zamówieniu, jako miejsce wysyłki zamówionego towaru wskazał siedzibęfirmy (...)i tam odbioru też dokonał pracownikfirmy (...). Również co do towaru zfaktury nr (...)z 19.12.2011, to pracownikfirmy (...)(a nie sam oskarżony) złożył to zamówienie w regionalnym biurze obsługi klienta spółki wO., odebrał stamtąd towar i podpisał się nawet jako odbiorca faktury. A to wskazuje na to, że wszystkie czynności zw. z kupowaniem towaru od(...)wykonywał, realizował pracownikfirmy (...).K., a żadnej z nich nie wykonał oskarżony.P. K.przyznał, że sam zamawiał wfirmie (...)szafki dlaP. K.na polecenie M.P. M.wskazując wfirmie (...), że nabywcą jest firma oskarżonego.
Natomiast rola oskarżonego dot. towaru wynikającego z ww faktur sprowadzała się do tego, żespółka (...)wystawiła faktury dot. przedmiotów zamówionych i odebranych przez pracownikaM., na firmę oskarżonego jako kupującego, a następnie oskarżony wystawił kolejne faktury którymi „sprzedał” te przedmiotyfirmie (...)za wiele wyższe kwoty.
A wobec tego logiczna analiza tych okoliczności przekonuje, że transakcje faktycznie dotyczyły zakupu tych przedmiotów od(...)Polska przezM., a wystawienie spornychfaktur nr (...)z 30.11.2011, nr(...)z 6.12.2011 i nr(...)z 19.12.2011 dla(...)D.nie odzwierciedlało faktycznego zdarzenia gospodarczego dotyczącego nabycia tych przedmiotów przez(...)D.(skoro brak dowodów aby to oskarżony, a nie pracownikPPHU (...), wykonywał realne czynności przy tej transakcji) i służyło tylko wystawieniu przez(...)D.dlaM.kolejnychfaktur nr (...)opiewających na wyższe kwoty, które zostały potem wykorzystane celem dofinansowania ze środków(...).
Podobnie wyglądały też czynności „zakupu” towarów przez firmę oskarżonego od(...),PHU (...)czyPHU (...), a następnie „odsprzedawania” tych towarówPPHU (...), gdzie zapytanie ofertowe wysyłał nie oskarżony aleP. P.zM., a zamówiony towar też był przesłany bezpośrednio doM.i odbierany przez pracownika zfirmy (...). Znamienne są tu zeznaniaP. P., który zeznał, że odM. P.(właścicielaM.) dostał listę z wykazem maszyn i narzędzi na dofinansowanie, że jego zadaniem było wyszukanie sprzętu i przedstawienie tego do zatwierdzeniaM. P.alboP. K.(obaj zM.) , a po ich akceptacji, to on składał zamówienie, uzgadniał szczegóły techniczne urządzeń z dostawcą, otrzymywał specyfikacje, przyjmował towar; natomiast kwestie fakturowe załatwiałM. P.. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że to osobęP. P.i jego telefon podano jako dane do kontaktu przy zakupach sprzętu od ww firm. Z dokumentów z postępowania kontrolnego wynika też, że co do transakcji dot.faktury nr (...)z 27.04.2012r. obrazującej, że to(...)D.czyli firma oskarżonego miała kupić wPHU (...).W.dwie spawarki, toR. W.podał, że towar zamawiałP. P.zM., że tam teżR. W.tj. doM.zawiózł towar, a dopiero tam mu powiedziano, że ma wystawić fakturę nie naM.tylko na(...)D..
A wobec tego to realny zakup towarów z ww faktur przez firmę oskarżonego jest wątpliwy, skoro wszystkie czynności przy tych zakupach odbywały się na linii firm sprzedających zfirmą (...), bez udziału oskarżonego. Stąd faktury wystawione co do tych transakcji były nierzetelne w zakresie wskazanego w nich nabywcy towarów, gdyż faktycznym ich nabywca była nie firma oskarżonego, leczM.. Następnie zaś oskarżony wystawiał faktury w których „odsprzedawał” towar już dostarczony dofirmy (...)tej właśnie firmie.
Ujęcie zaś w rejestrach VAT ww faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych spowodowało, że i te rejestry nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego.
Sąd I instancji uznał, że i faktury w których oskarżony występował jako kupujący i te w których występował jako sprzedawca obrazowały rzeczywiste transakcje zakupu i sprzedaży wymienionych w nich przedmiotów, ale jednocześnie sąd ten dostrzegł i stwierdził, że toM. P.zM.zlecił poszukiwanie towaru swoim pracownikom, że to on ostatecznie podejmował decyzje w zakresie wyboru ofert, ale uznał, że nie można umów wynikających z ww faktur uznać za pozorne, skoro o pozorności umowy można mówić tylko wtedy gdy obie strony mają jej świadomość. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny, że towar wskazany w fakturach wystawionych przez(...)Polska,(...),(...)czy(...)został sprzedany, ale nie można się zgodzić z sądem orzekającym by realnie został on sprzedany firmie P.K.. W ramach transakcji opisanych w tych fakturach doszło do rzeczywistej sprzedaży towarów. Tyle, że faktycznym nabywcą i odbiorcą towaru nie był oskarżony (jego firma) tylkoM.. A więc faktury dot. zbycia towarów przez(...)Polska,(...),(...)czy(...)były nierzetelne co do wskazanego w nich nabywcy towaru. Skoro zaś towary były od początku nabyte od tych podmiotów przezM.a nie firmę oskarżonego (o czym świadczy też i to, że ofertaP. K.przedstawionaM. P.zM.co do zakupu tych towarów była o wiele mniej korzystna niż przy potencjalnych zakupach od bezpośrednich dostawców), to z pewnością faktury wystawione przez oskarżonego na rzeczM.a obrazujące rzekomą sprzedaż towarów przez firmę P.K.(i to za zawyżone ceny) dotyczyły umów zawartych dla pozoru, które służyły tylko uzyskaniu wyższego dofinansowania ze środków Unii Europejskiej, o czym wiedziały obie strony tj. i oskarżonyP. K.iM. P.zM..
Należy też zaznaczyć, że brak było racjonalnego, ekonomicznego uzasadnienia po stroniefirmy (...).P.dla tego, by towar odfirm (...),(...),(...)czy(...)kupił” najpierw za niższe cenyP. K.( o czymM. P.doskonale wiedział od swoich pracowników, którzy faktycznie realizowali te transakcje), a następnie byfirma (...)ten sam towar od firmy P.K.za o wiele wyższe ceny. Finalne poniesienie znacznie wyższych kosztów nabycia przezM.trudno było wytłumaczyć np. dłuższym okresem gwarancyjnym na nabyte przedmioty, które miał sprzedaćP. K., w sytuacji gdy nie wiadomo czy realnie firma P.K.z branży IT byłaby w stanie z takiej przedłużonej gwarancji specjalistycznego towaru się wywiązać.
Zaś sąd I instancji twierdząc, że wszystkie sporne faktury obrazowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze nie wykazał z czego wywiódł jaki był realny wkład oskarżonego w zakup towarów od(...)Polska,(...),(...)czy(...)i czy w ustalonych okolicznościach sprawy można go było uznać za faktycznego nabywcę towarów. Tym bardziej, że do „zapłacenia” za towar przez oskarżonego doszło wówczas, gdy pieniądze zostały przelane na konto jego firmy przezM.i dopiero po tym miał on środki na zapłacenie kwot wynikających z faktur wystawionych przez(...)Polska,(...),(...)czy(...), co również nie przemawia za tym by „zapłata” za towar przez oskarżonego w takich okolicznościach była argumentem dla przyjęcia, że toP. K.był faktycznym nabywcą wskazanych w tych fakturach towarów, by miał środki na ich zakup i by faktury te były rzetelne co do wskazanego w nich nabywcy. Tym bardziej, że sam sąd I instancji wręcz „stwierdził, że „P. K.osiągnął znaczny zysk przy praktycznie żadnym zaangażowaniu” (k.408).
Skoro więc oskarżony wystawiłfaktury (...)dlaM., to może odpowiadać karnie zart. 62§2kksza nierzetelne wystawienie tych faktur. Nadto z okoliczności sprawy związanych z przebiegiem negocjacji i samego zakupu wynika, że i oskarżony iM. P.zM.wiedzieli, że oskarżony nie nabywał towaru odfirm (...),(...),(...)czy(...), ale że faktycznym nabywcą byłafirma (...), zaś doświadczenie życiowe i zasady logicznego rozumowania wskazują, że firma oskarżonego była tylko wskazana jako pierwotny nabywca towarów po to by „podbić” cenę w fakturach, które finalnie wystawił dlaPPHU (...), a które służyły do uzyskania wyższej dotacji z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego ((...)).
A wobec tego oskarżony nie miał podstaw aby wystawione na niego i przez niego faktury umieszczać w rejestrach zakupu i sprzedaży, bo – co wynika z zebranych dowodów i ujawnionych okoliczności i ich logicznej oceny przeprowadzonej z wykorzystaniem wskazań doświadczenia życiowego- jego firma ani towarów wskazanych w spornych fakturach nie kupiła ani ich nie sprzedała.
Dlatego rację ma skarżący, iż doszło do obrazy przepisów wskazanych w kwalifikacji czynu zarzucanego oskarżonemu poprzez niewłaściwą subsumpcję tj. przyporządkowanie ustaleń stanu faktycznego dot. zaangażowania pracownikówfirmy (...)w zamówienia i odbiór towarów od(...)Polska,(...),(...)czy(...)i „praktycznie żadne zaangażowanie oskarżonego” w te działania, w odniesieniu do wyczerpania znamion ww przepisów. Należy też zwrócić uwagę na treść znajdującego się w aktach wyroku WSA w Olsztynie w sprawie i SA /0l 224/16 z 07.07.2016r. (k.277-281), gdzie sąd administracyjny doszedł do podobnych wniosków - jak karny sąd odwoławczy - co do rzetelności omawianych faktur w zakresie dot. tego, czy to firma oskarżonego realnie nabyła towary od(...)Polska,(...),(...)czy(...), a następnie realnie zbyła jefirmie (...).
A wobec wymowy powyższych rozważań i tego, że sąd odwoławczy nie mógłby i tak skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji, co wynika zart. 454§1kpk, to na mocyart. 437 kpkw zw. zart. 113§1kkszaskarżony wyrok w pkt. II uchylił i sprawę w tym zakresie przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe ponownie, skupić się na wyjaśnieniu okoliczności (o co należy wypytać i oskarżonego i świadków) dot.:
- przebiegu transakcji wynikających ze spornych faktur, w tym jak doszło do tego, że mimo braku zaangażowania oskarżonego i przy faktycznym pełnym zaangażowaniu pracownikówPPHU (...), to sprzęt nie został kupiony nafirmę (...)tylko naS.D. (...).K.
- zapłaty za towar przez oskarżonegoP. K.(czy miał na to środki przed dokonaniem zapłaty przezM.),
- jaki był powód tego, żeM.kupował towary za o wiele wyższe ceny od oskarżonego a nie za niższe ( o czymM. P.wiedział) bezpośrednio od(...)Polska (z którą wcześniej współpracował),(...),(...)czy(...), a także wyjaśnić i ocenić czy powód ten uzasadniał znacznie wyższą cenę za towar i jakie oskarżony (z branży IT)P. K.miał siły, środki, umiejętności aby z takiego „powodu” się wywiązać,
a następnie wydać trafny wyrok.