Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 355/17
Data wyroku: 2017-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Rostankowska, Krzysztof Noskowicz, Andrzej Czarnota
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k., art. 158 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k., art. 222 § 1 k.k., art. 280 § 2 k.k.

Sygn. akt II AKa 355/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Dorota Rostankowska (spr.)
Sędziowie:   SSA Krzysztof Noskowicz
SSA Andrzej Czarnota
Protokolant:   sekr. sądowy Katarzyna Pankowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej wP.M. K.
po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r.
sprawy
A. Ł., s.T.,ur. (...)wG.
oskarżonego zart. 158 § 1 k.k.,art. 190 § 1 k.k.,art. 222 § 1 k.k.,art. 280 § 2 k.k.
P. S., s.S.,ur. (...)wG.
oskarżonego zart. 159 k.k.;art. 190 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. aktIV K 65/16

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. B.– Kancelaria Adwokacka wG.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych brutto tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemuP. S.w postępowaniu odwoławczym;

III
zasądza na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłat za postępowanie odwoławcze od oskarżonych:

-A. Ł.– kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych,
-P. S.– kwotę 300 (trzysta) złotych,
oraz obciąża ich wydatkami tego postępowania w częściach związanych z ich w nim udziałem.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku rozpoznawał sprawę:
1.A. Ł.oskarżonego o to, że:
I. w nocy z 4 na 5 listopada 2015r. w miejscowościR., działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, uderzając pięściami, kopiąc, spowodował uK. K. (1)obrażenia ciała w postaci stłuczenia twarzy, kończyn górnych, uda prawego, co naruszyło u niego czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia na czas poniżej 7 dni, a okoliczności zdarzenia i sposób działania naraziły pokrzywdzonego na obrażenia określone wart.157 § 1 kk, tj. o przestępstwo zart.158 § l kk,
II.  w nocy z 4 na 5 listopada 2015r. w miejscowościR., groziłK. K. (1)uszkodzeniem ciała oraz pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę ich spełnienia, tj. o przestępstwo zart.190 § 1 kk,
III.  w dniu 5 listopada 2015r. w miejscowościR., podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji wP.– mł. asp.M. F., naruszył jego nietykalność cielesną w ten sposób, że uderzył go ręką w klatkę piersiową, tj. o przestępstwo zart.222 § 1 kk,
IV. w dniu 3 listopada 2015r. w miejscowościP., przykładającD. S.brzytwę do szyi, grożąc tym samym jej użyciem, doprowadził go do stanu bezbronności, po czym zabrał na jego szkodę pieniądze w kwocie 40,-zł., tj. o przestępstwo zart.280 § 2 kk,
2.P. S.oskarżonego o to, że:
V.  w nocy z 4 na 5 listopada 2015r. w miejscowościR., działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, uderzając pięściami, kopiąc oraz uderzając niebezpiecznymi narzędziami w postaci noży, spowodował uK. K. (1)obrażenia ciała w postaci stłuczenia twarzy, kończyn górnych, uda prawego, co naruszyło u niego czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia na czas poniżej 7 dni, a okoliczności zdarzenia i sposób działania naraziły pokrzywdzonego na obrażenia określone wart.157 § 1 kk,  tj. o przestępstwo zart.159 kk,
VI. w nocy z 4 na 5 listopada 2015r. w miejscowościR., trzymając w ręku noże, groziłK. K. (1)uszkodzeniem ciała oraz pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę ich spełnienia,  tj. o przestępstwo zart.190 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017r. w sprawie sygn. akt IV K 65/16:
I. oskarżonegoA. Ł.uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu wpunktach I. i II.przestępstw, z tym ustaleniem, że stanowią jeden czyn, który zakwalifikował zart.158 § 1 kkw zb. zart.190 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kki za to przy zastosowaniuart.11 § 3 kkna podstawieart.158 § 1 kkskazał go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
II. oskarżonegoA. Ł.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wpunkcie III.przestępstwa, które zakwalifikował zart.222 § 1 kki za to na podstawieart.222 § 1 kkskazał go na karę roku pozbawienia wolności;
III. oskarżonegoA. Ł.uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu wpunkcie IV.przestępstwa, które zakwalifikował zart.280 § 2 kki za to na podstawieart.280 § 2 kkw zw. zart.33 § 1, 2, 3 kkskazał go na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 100 stawek dziennych grzywny po 30,-zł. każda;
IV. na podstawieart.85 § 1 i 2 kkw zw. zart.86 § 1 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonegoA. Ł.jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
V. oskarżonegoP. S.uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu wpunktach V. i VI.przestępstw, z tym ustaleniem, że stanowią jeden czyn, który zakwalifikował zart.159 kkw zb. zart.190 § 1 kkw zb.11§ 2 kk. i za to przy zastosowaniuart.11 § 3 kkna podstawieart.159 kkskazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności;
VI. na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie:
• oskarżonegoA. Ł.okres od dnia 5 listopada 2015r. do dnia 13 czerwca 2017r.,
• oskarżonegoP. S.w dniu 5 listopada 2015r.;
VII. na podstawieart.44 § 2 kkorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci rękojeści brzytwy oraz noża, znajdujących się na kartach 20 i 41E akt sprawy;
VIII. na podstawieart.29 ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.W. B., tytułem nieuiszczonych kosztów obrony z urzędu, kwotę brutto 4.206,60 zł.;
IX. na podstawieart.626 § 1 kpkw zw. zart.627 kpk,art.633 kpkoraz na podstawieart.1, art.2 ust.1 pkt 4 i 5, art.3 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym wymierzył opłaty wobec:
• oskarżonegoA. Ł.w kwocie 1.000,-zł.,
• oskarżonegoP. S.w kwocie 300,-zł.
Apelacje od wyroku wywiedli obrońcy oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoP. S.zarzucił orzeczeniu:
I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w pkt V wyroku, mający wpływ na jego treść polegający na bezpodstawnym uznaniu, na podstawie zeznania świadkaK. K. (2), że widziała i słyszała jak oskarżonyS.trzyma nóż („przykładali nóż”) i grozi poszkodowanemu, podczas gdy świadekK. K. (2)przed Sądem, zeznała nie widziała opisanego zajścia, tylko chciała pomóc poszkodowanemu dlatego złożyła wcześniej zeznania w obciążającej oskarżonegoS.treści,
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w pkt V wyroku, mający wpływ na jego treść polegający na nietrafnym i dowolnym uznaniu przez Sąd związku przyczynowo skutkowego, a mianowicie że obrażenia których doznał poszkodowanyK. K. (1)powstały w związku przyczynowo skutkowym z działaniami lub zaniechaniami oskarżonegoP. S., podczas gdy to po pierwsze oskarżonyA. Ł.zadał uderzenia pięścią, a po wtóre część obrażeń poszkodowany doznał uciekając z nożem w ręce i tracąc co rusz równowagę na odcinku około 300 metrów, jak widać na ujawnionym zapisie z monitoringu wizyjnego, który spójnie z zeznaniami pozostałych świadków o ilości wypitych butelek wódki wskazuje na stan upojenie alkoholowego poszkodowanego, powodujący brak utrzymania równowagi,
III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w pkt V wyroku, mający wpływ na jego treść w postaci dowolnego uznania, że doszło do pobicia z użyciem noża, podczas gdy z nożem biegł tylko poszkodowany, a w czasie krytycznego zajścia w domu oskarżony nie używał żadnego niebezpiecznego przedmiotu w postaci noża, ani nie używał też psa jako „innego podobnego niebezpiecznego przedmiotu” a wskazać warto że pies ugryzł tylko w chwili szarpania poszkodowanego z oskarżonymA. Ł., następnie został spuszczony ze smyczy w trakcie zajścia poza domem, jednak już nie ugryzł nikogo. Błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do błędnej kwalifikacji czynu przez Sąd I instancji jako pobicia z użyciem niebezpiecznego narzędzia,
IV. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart.4 i 7 kpkpoprzez nie dokonanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji bezpodstawnego zakwestionowania wyjaśnień oskarżonegoS., w części w której podał, iż w trakcie krytycznego momentu opisanego w V pkt wyroku uderzył poszkodowanego otwartą dłonią - „dał mu tylko z liścia” oraz bezpodstawnego odmówienia waloru wiarygodności zeznaniom świadkaK. K. (2)złożonym przed Sądem, która wskazała że jej motywem przy składaniu pomówienia była chęć pomocy poszkodowanemu wtedy w rewanżu na oskarżonych - „bo on chciał się zemścić na oskarżonych”
ewentualnie
V. rażącej niewspółmierności kary orzeczonej w pkt V wyroku, podczas gdy pokrzywdzony przyjął przeprosiny od oskarżonegoS., razem przyjechali jednym samochodem na rozprawę, a poszkodowany nie żywi urazy do oskarżonegoS.i zeznał przed Sądem „Nie chcę żebyS.był ukarany za to co mówił, pojednaliśmy się. Nie chcę aby był ścigany ani ukarany za te groźby. Jeżeli można chciałbym cofnąć ten wniosek o ściganie i ukaranie za te groźby. Poza obtarciami naskórka nie miałem żadnych obrażeń, goiło się to parę dni.” A obecnie oskarżony i poszkodowany poprawnie mieszkają koło siebie, a wymierzając surowość kary Sąd I instancji nie rozważył należycie dyrektywy zart.53 kkwskazującej na rozważenie zachowania się oskarżonego po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości.
Wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów obrony z urzędu w postępowaniu apelacyjnym nie pokrytych w całości ani w części wraz z podatkiem VAT.
Obrońca oskarżonegoA. Ł.zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie pkt. I, III, IV części wstępnej zarzucając mu:
1.art.7 kpkw zw. zart.410 kpkpoprzez oparcie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń w zakresie zarzuconych oskarżonemu w pkt. I, II, IV aktu oskarżenia czynów na dowolnie wybranej części materiału dowodowego, wybiórcze potraktowanie dowodów i oparcie wyroku nie na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, lecz na wybranych jego fragmentach, w sposób sprzeczny z obowiązkiem dochodzenia prawdy, w sposób niespełniający wymogu rozważenia wszystkich dowodów w ich całokształcie i we wzajemnym powiązaniu;
2.art.7 kpkpoprzez przewartościowanie dowodów przemawiających na niekorzyść oskarżonego tj. zeznańD. S.,S. B.,A. D.,K. K. (1),K. K. (2),P. W.(w zakresie tych zeznań które Sąd meriti uznał za wiarygodne, a które legły u podstaw przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za czyny opisane w pkt. I, II, IV aktu oskarżenia) przy jednoczesnej deprecjacji dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego, w tym wyjaśnień samego oskarżonego, wyjaśnieńP. S.orazK. K. (2)(złożonych przed Sądem, w których zaprzeczyła swoim uprzednim zeznaniom)A. D.(złożonych przed Sądem, w których zaprzeczył swoim uprzednim zeznaniom),K. Ż.które Sąd meriti uznał za niewiarygodne lub też całkowicie pominął w procesie orzekania, a które korespondowały z wyjaśnieniami oskarżonego;
3.art.424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku wyrażające się w braku wskazania jakichkolwiek podstaw dla wybiórczego potraktowania (wręcz pominięcia) w procesie orzekania dowodów w postaci zeznań świadkówK. K. (1)(w zakresie, w jakim cofnął on wniosek o ściganie oskarżonego za czyn opisany w pkt. II aktu oskarżenia),K. K. (2),A. D.złożonych przed Sądem, które to zeznania zasadniczo odbiegały od treści depozycji złożonych w przez w/w świadków postępowaniu przygotowawczym, podczas gdy - po pierwsze - w myśl dyspozycji przywołanego przepisu na Sądzie Okręgowym spoczywał obowiązek wskazania i ocenienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w sprawie, po wtóre zaś rzeczona wadliwość uzasadnienia pozostaje tego rodzaju, iż sąd odwoławczy nie może w sposób merytoryczny i pełny ustosunkować się do zarzutów środka odwoławczego, a tym samym dokonać skutecznej kontroli odwoławczej;
4.art.414 § 1 kpkpoprzez uznanie oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu w pkt. II aktu oskarżenia (czyn zart.190 kk) podczas gdy w toku rozprawy pokrzywdzonyK. K. (1)(vide: k.98 verte) cofnął wniosek o ściganie w zakresie tegoż czynu, w związku z czym ujawniła się negatywna przesłanka procesowa określona dyspozycjąart.17 § 1 pkt 9 kpk;
5.art.9 § 1 kpkz zw.192§ 2 kpkpoprzez brak przesłuchania świadkówK. K. (2),A. D.orazD. S.przy udziale biegłego psychologa, podczas gdy w toku rozprawy ujawniły się wątpliwości (wobecK. K. (2)- z uwagi na przyznany przez nią w toku przesłuchania przed Sadem fakt długoletniego zażywania leków o charakterze psychotropowym; wobecA. D.- z uwagi na przyznany przez niego w toku przesłuchania przed Sądem fakt zażywania leków o charakterze psychotropowym; wobecD. S.- z uwagi na fakt, iż przyznał się on do okazjonalnego zażywania substancji narkotycznych i na co też wskazywał pośrednio świadekA. D.), co do stanu psychicznego świadków, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez nich spostrzeżeń;
6.art.7 kpkpoprzez przyjęcie za w całości wiarygodne depozycjiD. S.(w zakresie w jakim Sąd Okręgowy przypisał oskarżonemu odpowiedzialność za czyn z pkt. IV aktu oskarżenia), podczas gdy zeznania tego świadka nie znajdowały oparcia w innych źródłach dowodowych, a wręcz pozostawały sprzeczne z zeznaniami świadkaA. D.w zakresie istotnych okoliczności przebiegu zdarzenia z dnia 3 listopada 2015r.;
7.art.7 kpkpoprzez uznanie za w całości za wiarygodne i „konsekwentne" zeznań złożonych w toku postępowania" przezK. K. (2), podczas gdy zeznania w/w świadka złożone w toku postępowania przygotowawczego, a następnie w toku rozprawy przed Sądem pozostawały diametralnie różne i wzajemnie się wykluczały;
8.art.7 kpkpoprzez uznanie za w całości za wiarygodne i „co do zasady zbieżne z zeznaniamiS. B.i, jak również z tym co w trakcie postępowania zeznałD. S." zeznańA. D.podczas gdy zeznania w/w świadka złożone w toku postępowania przygotowawczego, a następnie w toku rozprawy przed Sądem pozostawały diametralnie różne i wzajemnie się wykluczały, co więcej wprost świadekD. D.zeznał (obok innych rozbieżności), iż to nie pokrzywdzonyD. S.dzwonił do niego bezpośrednio po zdarzeniu z dnia 3 listopada 2015r. (na co wskazywał w swoich depozycjach zarównoD. S., jak iS. B.i która to okoliczność stała się istotnym elementem ustalonego przez Sąd meriti stanu faktycznego);
w konsekwencji obrazy ww. przepisów postępowania zarzucił Sądowi Okręgowemu dopuszczenie się błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, które miały wpływ na jego treść, a polegających na ustaleniu, iż oskarżony ponosi odpowiedzialność w zakresie czynów opisanych w pkt. 1, II, IV aktu oskarżenia, podczas gdy w materiale dowodowym ujawnionym w toku postępowania brak jest ku temu wystarczających i jednoznacznych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego skazania oskarżonego w zakresie tychże czynów.
Wniósł:
- o uchylenie zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie czynów opisanych pkt. I, IV aktu oskarżenia,
- o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia i umorzenie postępowania,
ewentualnie:
- o zmianę zaskarżonej części wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów z pkt. I, IV aktu oskarżenia,
- o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie czynu opisanego w pkt. II aktu oskarżenia i umorzenie postępowania.
Oskarżyciel publiczny złożył odpowiedź na apelacje obrońców oskarżonych wnosząc o ich nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Obie apelacje są bezzasadne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie.
Z uwagi na fakt, że tylko obrońca oskarżonegoA. Ł.złożył wniosek o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, tylko do zarzutów podniesionych w jego apelacji odniesie się Sąd Apelacyjny w niniejszym uzasadnieniu, zgodnie z treścią przepisuart.457 § 2 kpk.
W pierwszej kolejności Sąd II instancji odniesie się do najdalej idącego zarzutu, tj. dotyczącego orzeczenia o zarzucie zart.190 kkmimo cofnięcia wniosku o ściganie przez pokrzywdzonegoK. K. (1). Na wstępie wskazać należy, że podnosząc takie okoliczności skarżący winien sformułować zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej wart.439 § 9 kpkw zw. zart.17 § 1 pkt 10 kpk, nie zaś mającej wpływ na treść orzeczenia obrazyart.414 § 1 kpk. Błędnie zatem wskazano również na przepisart.17 § 1 pkt 9 kpk. Wskazana bowiem okoliczność, tj. cofnięcie wniosku o ściganie (gdyby była prawnie skuteczna) – stanowi brak wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej (art.17 § 1 pkt 10 kpk), nie zaś brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art.17 § 1 pkt 9 kpk). Uprawnionym oskarżycielem w przypadku przestępstwa zart.190 kkjest bowiem prokurator, gdyż przestępstwo to jest ścigane z oskarżenia publicznego a prokurator wniósł w tym zakresie akt oskarżenia. Nie ma racji skarżący podnosząc, że cofnięcie wniosku o ściganie w realiach rozpoznawanej sprawy winno skutkować umorzeniem postępowania w zakresie zarzuconego oskarżonemuA. Ł.czynu zart.190 kk. Zgodnie bowiem zart.12 § 3 kpk, na etapie postępowania jurysdykcyjnego wniosek o ściganie może być cofnięty za zgodą sądu do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej; przewód sądowy zaś rozpoczyna się od przedstawienia zarzutów oskarżenia przez oskarżyciela (art.385 § 1 kpk). Cofnięcie zatem wniosku przez pokrzywdzonego w toku rozprawy (k.98v akt sprawy) nie wywołuje skutków prawnych o jakich mowa w zarzucie apelacji.
Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść również zarzut obrazyart.192 § 2 kpk. Na wstępie wskazać należy, iż zbędnym było powołanie również w tym miejscu określonej wart.9 § 1 kpkzasady działania z urzędu, skoro sama treśćart.192 § 2 kpkwskazuje na działanie sądu lub prokuratora z urzędu. Skoro Sąd I instancji nie zarządził przesłuchania wskazanych przez apelującego świadków:K. K. (2),A. D.iD. S.w obecności biegłego psychologa to oznacza to, iż nie dostrzegł aby zachodziły przesłanki zart.192 § 2 kpk. Sąd Apelacyjny podziela to stanowisko. Podstawy do zastosowania tego przepisu nie może stanowić samo w sobie zażywanie przez świadków substancji psychoaktywnych, zwłaszcza (jak w przypadku świadkaD. S.– okazjonalnie). Podstawy do zastosowania tego przepisu nie może stanowić również wskazywana przez skarżącego odmienność zeznań składanych przez świadków na kolejnych etapach postępowania karnego. Depozycje te podlegają bowiem swobodnej ocenie sądu orzekającego. Szczegółowo Sąd Apelacyjny odniesie się do tej kwestii w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Rację ma skarżący zarzucając Sądowi I instancji nie w pełni zgodną z zasadami określonymi wart.7 kpkiart.410 kpkocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie może to jednak skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, o co wnosił. Brak jest również podstaw do zmiany orzeczenia i uniewinnienia oskarżonegoA. Ł.od popełnienia przypisanych mu czynów.
Przed przystąpieniem do szczegółowego rozważania zarzutów apelacji dotyczących oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków podkreślenia wymaga, że po 1 lipca 2015r. zasadniczym zmianom uległy przepisy dotyczące postępowania odwoławczego, zmieniające charakter tego postępowania z dominującej dotychczas funkcji kontrolnej w kierunku funkcji kontrolno-merytorycznej, zwiększona została zatem apelacyjność postępowania odwoławczego. W szczególności zmianom uległy przepisy dotyczące postępowania dowodowego przeprowadzanego przed sądem odwoławczym oraz podstaw uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Obecnie podstawą wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia o charakterze kasatoryjnym nie może być konieczność ponownej oceny materiału dowodowego przez Sąd I instancji (chyba, że zachodzą warunki zart.454 kpk). Z przepisuart.437 § 2 zd. 2 kpkwynika obowiązek reformatoryjnego orzekania przez sąd odwoławczy, co w połączeniu z uprawnieniami do szerokiego przeprowadzania postępowania dowodowego powoduje, że ciężar merytorycznego rozpoznania sprawy spada na sąd drugiej instancji. W działalności sądu odwoławczego obecnie akcent jest położony na merytoryczny, a nie wyłącznie kontrolny charakter postępowania odwoławczego. Funkcją tego sądu nie jest powtórzenie całego postępowania dowodowego, ale ponowienie lub uzupełnienie materiału dowodowego w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla prawidłowego przeprowadzenia kontroli odwoławczej w celu dokonania ustaleń faktycznych zgodnych z prawdą (art.2 § 2 kpk). Jednak nadal sąd odwoławczy ma szerokie uprawnienia do czynienia odmiennych ustaleń faktycznych i dokonywania własnej oceny dowodów bez konieczności uzupełnienia lub ponowienia postępowania dowodowego. W postępowaniu odwoławczym dominuje pośredniość zapoznania się z dowodami charakterystyczna dla kontrolnego (rewizyjnego) modelu postępowania odwoławczego. Poza wypadkami wskazanymi wart.439 § 1 kpkiart.454 kpkjedyną zatem podstawą przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest potrzeba przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Sąd Apelacyjny takiej potrzeby nie stwierdza, a i sam skarżący nie wskazuje na nią w wywiedzionym środku odwoławczym. Nie zaistniały również w przedmiotowej sprawie podstawy zart.439 § 1 kpk, jak również – wobec wydania wyroku skazującego – zastosowania nie ma przepisart.454 kpk. Wskazać również w tym miejscu należy, że obecnie podstawą uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie może być okoliczność, że uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych wart.424 kpk(art.455a kpk). Reasumując zatem – stwierdzone uchybienia w ocenie materiału dowodowego jakich dopuścił się Sąd Okręgowy w przedmiotowej sprawie, o których będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia nie uniemożliwiają – wbrew stanowisku skarżącego – kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia.
Na wstępie wskazać należy, że o wiarygodności dowodu nie świadczy sam w sobie etap postępowania, na jakim dowód ten jest przeprowadzany. I tak w szczególności zeznania świadków składane przed sądem nie są „automatycznie” bardzie wiarygodne od składanych na etapie postępowania przygotowawczego. Wszystkie dowody podlegają swobodnej ocenie sądu, w powiązaniu również z pozostałym materiałem dowodowym i na jej podstawie dokonywana jest ocena ich wiarygodności.
Rację ma skarżący twierdząc, że Sąd Okręgowy oceniając zeznania świadkaK. K. (2)nie dostrzegł zdaje się, iż na etapie postępowania jurysdykcyjnego świadek zmieniła swoje depozycje odnośnie przebiegu zdarzenia opisanego w pkt. I zaskarżonego wyroku. Nie sposób zatem uznać, jak uczynił to ten sąd, że zeznania świadka były konsekwentne w toku postępowania (str.19 uzasadnienia wyroku). Oceniając zeznania świadka złożone zostały na etapie postępowania jurysdykcyjnego uznać je należy za niewiarygodne, a zatem trafnie Sąd I instancji dał wiarę zeznaniomK. K. (2)złożonym w postępowaniu przygotowawczym. Podkreślenia wymaga, że świadek jako pierwsza poinformowała organy ścigania o zdarzeniach opisanych w pkt. I zaskarżonego orzeczenia a jej zeznania złożone kilkanaście godzin po zdarzeniu. Szczegółowość relacji i jej zbieżność z zeznaniami pokrzywdzonegoK. K. (1)składanych w toku postępowania przygotowawczego również w dzień po zdarzeniu (k.22-23 protokołów przesłuchania świadka) czynią je wiarygodnymi a polegające na prostym im zaprzeczeniu zeznania składane przed sądem jawią się jako niewiarygodne. Na wstępie wskazać należy, że świadek w tych zeznaniach zaprzecza nawet okolicznościom, którym nie zaprzeczał oskarżonyA. Ł., tj. awanturze i szarpaninie z pokrzywdzonym w czasie zdarzenia (k.119 akt śledztwa). Teza świadka o rzekomej zemście, jaką miał się kierować pokrzywdzony a za jego namową świadek, nie znalazła żadnego potwierdzenia. Stanowisko, że świadek zeznała to, o co prosił jąK. K. (1)pozostaje również w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania. Skoro – jak twierdzi świadek (k.304v akt sprawy) policja przyszła rano, świadek wcześniej spała a pokrzywdzony znajdował się pod wpływem alkoholu to kiedy miał on jej przedstawić swoją wersję wydarzeń i to sposób tak szczegółowy jak świadek to przedstawiła w swych pierwszych zeznaniach. Zwłaszcza, że jak zeznała - na komisariacie była już o 8 rano (k.305 akt sprawy). Wskazać również należy na zeznania świadkaP. W., który konsekwentnie podawał, że widział oskarżonych krzyczących na pokrzywdzonego na miejscu zdarzenia (k.29 protokołów przesłuchania świadków, k.306 akt sprawy). Okoliczność, że nie widział ran na cieleK. K. (1)sama w sobie nie deprecjonuje szczegółowych i zbieżnych ze sobą zeznań wskazanych wyżej świadków. Nadto wskazać należy na konsekwentne zeznania świadkaP. D., który widział pokrzywdzonego bezpośrednio po zdarzeniu.K. K. (1)mówił, że go pobito i świadek widział na nim ślady pobicia (k.32v protokołów przesłuchania świadków, k.97v-98 akt sprawy). Podkreślenia wymaga, że również na rozprawie, w toku której przyjął przeprosiny oskarżonegoA. Ł.a więc nie był do niego wrogo nastawiony, pokrzywdzony nadal podtrzymywał zwoje zeznania odnośnie pobicia go przez oskarżonych (k.98 akt sprawy). Wskazać również należy na wnioski opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, które wskazują, że stwierdzone u pokrzywdzonego otarcia naskórka na twarzy mogły powstać w wyniku urazu zadane pięścią (a więc nie na skutek upadku – co sugerowała świadekK. K. (2)zeznając przed sądem), a obrażenia na przedramionach oraz udzie mogły powstać na skutek urazu zadanego nożem.
Reasumując zatem tę część rozważań – mimo iż Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swego orzeczenia nie wskazał na treść zeznań świadkaK. K. (2)złożonych w toku postępowania jurysdykcyjnego, trafnie swe ustalenia poczynił w oparciu o uznane za wiarygodne zeznania tego świadka złożone w postępowaniu przygotowawczym. Zeznania te bowiem znalazły potwierdzenie w innych – wskazanych wyżej dowodach. Sprzeczne zaś z nimi zeznania złożone w toku postępowania jurysdykcyjnego są gołosłowne i częściowo sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania.
Podobnie na walor wiarygodności nie zasługują złożone przed sądem zeznania świadkaA. D.. Świadek zaprzeczył swoim zeznaniom złożonym w toku postępowania przygotowawczego twierdząc, że nie złożył zeznań wskazanej tam treści. Podobnie jak w wypadku zeznań świadkaK. K. (2), Sąd Okręgowy nie ocenił tych zeznań, mimo że przeprowadził ten dowód; uczyni to zatem Sąd Apelacyjny. Zeznania świadkaA. D.złożone w postępowaniu przygotowawczym znalazły potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonego, który podał, że po zdarzeniu przypisanym oskarżonemuA. Ł.w pkt III zaskarżonego orzeczenia zadzwonił do świadka i opisał je. Nie znajduje żadnego uzasadnienia twierdzenie, że ktoś sfałszował protokół przesłuchania świadkaA. D.. Wskazać nadto należy, że zeznania tego świadka nie mają zasadniczego znaczenia dla kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonegoA. Ł.w omawianym zakresie. Zachowanie oskarżonego bowiem znalazło potwierdzenie nie tylko w konsekwentnych zeznaniach pokrzywdzonegoD. S.ale również w zeznaniach świadkaS. B., który podawał, iż pokrzywdzony opisał mu inkryminowane zdarzenie, tj. fakt, że oskarżony grożąc mu brzytwą odebrał mu połowę wygranej (k.69 protokołów przesłuchania świadków). Wyjaśnienia oskarżonegoA. Ł.i współoskarżonegoP. S.zostały poddane swobodnej ocenie przez Sąd I instancji (str.15-17 uzasadnienia wyroku). Skarżący poza stwierdzeniem w pkt. 2 zarzutów apelacji, że doszło do deprecjacji tych wyjaśnień nie rozwinął w jakikolwiek sposób tych zarzutów, co zwalnia Sąd II instancji do szerszego odniesienia się do tego zarzutu. Dokonana bowiem przez Sąd I instancji ocena tych dowodów zyskała jego pełna aprobatę. Wskazać jedynie należy w tym miejscu, że w polskim procesie karnym oskarżony nie ma obowiązku mówienia prawdy i dostarczania dowodów swej winy a linię obrony może kształtować dowolnie. Jego wyjaśnienia, podobnie jak każdy inny dowód podlegają swobodnej ocenie sądu.
Aprobaty Sądu Apelacyjnego nie zyskał również zarzut dowolnej oceny zeznań świadkaK. Ż.. Sąd Okręgowy bowiem dokonał oceny tego dowodu (str.18 uzasadnienia wyroku) a okoliczność, że ocena skarżącego jest odmienna nie może sama w sobie skutkować uznaniem, że ocena sądu jest błędna. Również i w tym wypadku skarżący nie przedstawił szerszych argumentów na poparcie tego zarzutu wskazując jedynie na zbieżność tych zeznań z (uznanymi przez sąd za niewiarygodne w tym zakresie) wyjaśnieniami oskarżonegoA. Ł..
Wobec powyższego za chybiony uznać należy zarzut mających wpływ na treść orzeczenia błędów w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie winy oskarżonegoA. Ł.w zakresie przypisanych mu czynów.
Z uwagi na powyższe oraz nie stwierdzając zaistnienia przesłanek zart.439 kpkiart.440 kpk, Sąd Apelacyjny zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na mocyart.626 § 1 kpk,art.627 kpk,art.634 kpk,art.1, art.2 ust.1 pkt 5, art.3 ust.1, art.6 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnychobciążając nimi oskarżonego w części związanej z jego w nim udziałem. Nie znalazł bowiem podstaw do zwolnienia go od obowiązku ich ponoszenia.