Sąd Rejonowy w Kaliszu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 194/17
Data wyroku: 2018-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSR Marcin Kwaśniewski
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 138 krio

Sygn. akt III RC 194 / 17

UZASADNIENIE
PowódkaM. B.( do czasu ukończenia 18 roku życia reprezentowana w sprawie przez matkę,B. K. (1)) wniosła o podwyższenie alimentów należnych od pozwanegoT. B., ustalonych w wyroku wydanym przez Sąd Rejonowyw. K.w sprawie sygn. akt. I RC 418 /10 z kwot po 450,00 zł miesięcznie do kwoty po 1500,00 zł miesięcznie, płatnych z góry do dnia 10 każdego miesiąca poczynając od dnia 10 maja 2017 r wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki poniesionych kosztów postępowania.
PozwanyT. B.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
W toku postępowania na rozprawie w dniu 2018 r strony zawarły ugodę dotyczącą podwyższenia alimentów na czas trawania postępowania do kwot po 600,00 zł miesięcznie płatnych z góry do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat.
Sąd ustalił co następuje:
M. B.urodzona w dniu (...)wK.jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego pozwanego zB. K. (1). Rodzice małoletniej rozwiązali swoje małżeństwo w 2006 r. Wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w Kaliszu w dniu 19 stycznia 2012 r w sprawie sygn. akt. III RC 418 / 10 podwyższono alimenty należne małoletniejM. B.do kwoty po 450,00 zł miesięcznie płatnych poczynając od 26.07.2010 r do rąk matki małoletniej wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. Powyższy wyrok uprawomocnił się.
( dowód – wyrok k – 156 w aktach sprawy III RC 418 /10, niesporne)
W chwili ustalenia alimentów w roku 2012 małoletnia liczyła sobie 12 lat. Zamieszkiwała wraz z matką i jej obecnym mężem a także ich wspólnym dzieckiem w miejscowościR.g.B.. Była uczennica VI klasy szkoły podstawowej wK.. Matka małoletniejB. K. (1), będąca z zawodu technikiem ogrodnikiem, po zawarciu związku małżeńskiego nie podejmowała pracy zarobkowej zajmując się opieka nad dzieckiem. Utrzymywała się z środków uzyskanych w wyniku objęcia spadku po zmarłym ojcu, a także wsparcia męża prowadzącego działalność gospodarczą. Koszty utrzymania małoletniej wówczas powódki sięgały miesięcznie kwoty 800-900 zł.
( dowód – uzasadnienie Sądu w sprawie III RC 418 / 10 k – 173-174)
PozwanyT. B.w 2012 r zamieszkiwał sam w należącym do jego matki lokalu mieszkalnym położonym wK.przyul. (...). Pracował na zasadzie umowy zlecenia jako agent(...)W.i osiągał z tego tytułu dochody miesięczne w kwocie po 1300 zł netto. Poza tym uzyskiwał dodatkowe dochody w wysokości kilkuset zł miesięcznie jako instruktor tańca w szkole tańcaB.wK.. Ponosił koszty eksploatacji zajmowanego mieszkania w kwocie ok 300 zł miesięcznie. Pozwany uzupełniał wykształcenie realizując zaocznie studia licencjackie, ponosił związaną z tym opłatę semestralną w kwocie 1100 zł. Realizował osobiste kontakty z powódką , która przebywała u niego w co drugi weekend miesiąca. Oboje odbywali wspólne wyjazdy wakacyjne; m.in. w 2011 r byli na wczasach w Turcji.
( dowód – uzasadnienie Sądu w sprawie III RC 418 / 10 k – 175-176)
W chwili obecnej powódka ukończyła 19 lat. W latach 2017- 2018 r była uczennicą IIIK.II Liceum Ogólnokształcącego wK.. W maju br złożyła egzamin maturalny. W tym okresie w dalszym ciągu zamieszkiwała wraz z matką, ojczymem oraz 10 letnią siostrą w mieszkaniu położonym wK.. Matka powódki,B. K. (1)od półtora roku prowadzi działalność gospodarczą, w postaci kwiaciarni i pracowni florystycznej, którą rozpoczęła korzystając ze m.in. z dotacji PFRON oraz środków uzyskanych z tytułu spadku po rodzicach ( nieruchomość sprzedała za 350.000 zł). Według oświadczeniaB. K.osiąga ona aktualnie zarobki w wysokości ok 1000 zł miesięcznie, a firma jest w fazie rozruchu, w przyszłości oczekuje wyższych dochodów. Wcześniej przez pewien czas była ona zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Na skutek problemów zdrowotnych stwierdzono u niej częściową niezdolność do pracy – nie otrzymuje renty inwalidzkiej. Maż,T. K. (1)także prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje dochody w wys. 3000 zł miesięcznie. Rodzina zajmuje aktualnie wynajmowane mieszkanie przyul. (...), małżonkowie ponoszą z tego tytułu opłaty czynszowe i z tytułu eksploatacji w kwocie 1800 zł miesięcznie. Wynajęcie większego mieszkania miało związek ze wspólnym zamieszkaniem córkiT. K.z poprzedniego związku. PowódkaM. B.od października 2018 r rozpoczęła studia dzienne na kierunku agrobiznes na Uniwersytecie Przyrodniczym weW.. Powódka wraz z koleżankami wynajmuje mieszkanie za które obowiązana jest płacić czynsz w wysokości 833 zł plus ok 150 zł tytułem opłat eksploatacyjnych i mediów. Powódka ocenia , iż na wyżywienie zakupy środków czystości i odzieży będzie potrzebowała miesięcznie 600 zł, ponadto ponosiła będzie koszty dojazdów doK., a także wydatków na leki i kosmetyki w związku z e schorzeniem skóry w kwocie ok. 300-400 zł na dwa miesiące. Zdaniem powódki w pierwszym okresie studiów będzie ona korzystać z uzupełniających korepetycji z matematyki i chemii podczas przyjazdów weekendowych doK.( koszt ok. 30 zł/godz). Matka powódki w dalszym ciągu leczy się na schorzenie będące następstwem zdiagnozowanej kilka lat temu choroby nowotworowej i ponosi na ten cel wydatki w kwocie 200-300 zł miesięcznie.B. K. (1)jest właścicielką nieruchomości- leśniczówki położonej w miejscowościD., która zakupiła i wyremontowała celem zamieszkania tam w przyszłości.
( dowód – dokumenty na k – 141-145, 251-264, przesłuchanie świadkaB. K. (1)k – 265-266, przesłuchanie powódkiM. B.k – 145-147)
Z kolei pozwanyT. B.aktualnie - od marca 2018 r zamieszkuje wW., gdzie wynajmuje niewielkie mieszkania. Pozwany jest zatrudniony na zasadzie zlecenia wfirmie (...), uzyskuje miesięcznie zróżnicowane dochody, według oświadczenia nie przekraczające 1500 zł. Ponosi koszty wynajęcia mieszkania w kwocie 1500 zł , korzysta również z pomocy finansowej matki. Pozwany powrócił do Polski we wrześniu 2017 r po kilkuletnim pobycie na terenie Wielkiej Brytanii. Przebywając tamT. B.był zatrudniony wfirmie (...)jako pracownik magazynu, osiągał miesięczne zarobki w wysokości od 1000-1200 funtów miesięcznie ( wg stawki 7,2 & /h). Uzyskiwane dochody przeznaczał w znacznej części na spłatę zadłużenia jakie pozostawił po okresie prowadzonej wcześniej działalności agenta ubezpieczeniowego. Wydawał wówczas miesięcznie ok 500 & na wynajęcie mieszkania a także 200-300 funtów pozostałe bieżące koszty utrzymania. Po powrocie do kraju przez kilka miesięcy zamieszkiwał wK.zajmując mieszkanie należące do matki. W tym okresie nie podejmował zatrudnienia korzystając z zaoszczędzonych kwot. Pozwany dysponuje majątkiem w postaci udziału spadkowego po zmarłym ojcu w skład którego wchodzi nieruchomość mieszkalna. Nie posiada innych nieruchomości. Korzysta z należącego do matki samochodu osobowego markiB.rok prod. 2005. Aktualnie dysponuje oszczędnościami w wysokości ok 2500 funtów.
( dowód – dokumenty na k- 71-90, k – 107-109, 119 -120 , 150- 248, przesłuchanie świadkaD. B.k - 112, przesłuchanie pozwanegoT. B.k – 63-64 i k - 266)
Jak wynika z informacji Powiatowego Urzędu Pracy wK.w okresie ostatniego roku urząd ten nie posiadał ofert pracy dla pośredników ubezpieczeniowych, dysponował natomiast miejscami pracy dla osób w zawodzie logistyka z wynagrodzeniem od 2100-2700 zł brutto, oraz dla pracowników bez kwalifikacji zawodowych z wynagrodzeniem od 2000-3000 zł brutto.
( dowód – informacja k – 273-298)
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o wyżej powołane dowody. Przy ich ocenie w większości dał wiarę zeznaniom powódki oraz jej matki w kwestii wysokości usprawiedliwionych potrzebM. B.w okresie jej pobytu na studiach weW.. Przy ocenie wspomnianych kosztów wziął pod uwagę fakt realnych możliwości pozwanego co do udostępnienia córce nieodpłatnie dodatkowych korepetycji z kilku przedmiotów, z których to nie zdecydowała się ona jednak skorzystać. Jako niewiarygodne Sąd ocenił zeznania pozwanegoT. B.w części dotyczącej faktycznie uzyskiwanych dochodów oraz znajomości języka angielskiego na potrzeby podjęcia na terenie kraju pracy zarobkowej z wymaganiami w tym zakresie. Pozwany posiadający wyższe wykształcenie zamieszkiwał i pracował na terenie Wielkiej Brytanii przez okres 3 lat, wcześniej w Polsce uczył się tego języka , przygotowując się do wyjazdu. W takiej sytuacji trudno uznać aby pozwany nie władał językiem angielskim w stopniu komunikatywnym, a jedynie taki stopień znajomości (często fakultatywnie) jest wymagany w większości tego typu ofert.
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart. 138 kriow można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego w razie w razie zmiany stosunków przy czym stosownie doart. 135 § 1 kriozakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Współzależność między usprawiedliwionymi potrzebami uprawnionego a zarobkowymi i majątkowymi możliwościami zobowiązanego wyraża się w tym, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny być zaspokojone w takim zakresie, w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Każde dziecko musi mieć zapewnione podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie podstawowe i zawodowe oraz na ochronę jego osoby i majątku. Zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez oboje rodziców zaspokojone, wyznacza treśćart. 96 krio. Rodzice w zależności od swoich możliwości zobowiązani są zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienie, mieszkanie, odzież, środki higieny osobistej, leczenia w razie choroby) jak i duchowych, kulturalnych a także wychowania, dostarczania rozrywek i wypoczynku. Zważyć należy również, że wielokrotnie Sąd Najwyższy wskazywał , że trudna sytuacja materialna rodziców nie zwalnia ich z obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice obowiązani są dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami.
Sąd ocenił, iż od momentu wydania w 2012 r orzeczenia w którym skonkretyzowano wysokość alimentów należnych powódce zaistniała zmiana stosunków po stronie usprawiedliwionych potrzeb małoletniej.M. B.jest osobą pełnoletnią, niewątpliwie w znaczący sposób wzrosły koszty jej utrzymania związane zarówno z zakupem podstawowych artykułów jak i potrzebami z zakresu edukacyjnego. Zasadnicza zmiana nastąpiła już to w trakcie trwania postępowania kiedy to powódka rozpoczęła studia dzienne na Uniwersytecie Przyrodniczym weW., co związane była z koniecznością samodzielnego utrzymania się w szczególności wynajęcia pokoju w mieszkaniu studenckim. Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę wiek i sytuacje osobistą małoletniej w okresie wspólnego zamieszkania z matka i jej mężem potrzeby powódki wraz z kosztami utrzymania wspólnego mieszkania w części na nią przypadającej sięgały kwoty 1000-1200 zł miesięcznie, a poczynając od października 2018 r wzrosły do kwoty co najmniej 1800 zł miesięcznie.
Matka powódkiB. K. (1)prowadzi działalność gospodarczą. W ocenie Sądu charakter wykonywanej pracy, duże początkowe koszty rozpoczęcia działalności, które w części pokryły dotacje uzyskane z funduszy europejskich nie odzwierciedlają dochodów jakie faktycznie mogłaby ona osiągać z prowadzonej działalności. Z pewnością znacząco przekraczają one deklarowana kwotę 1000 zł miesięcznie, na co wskazuje opisywany poziom wydatków także na poczet kosztów utrzymania córki a także inwestycji jakie zdecydowała się wykonać – związanych z zakupiona nieruchomością w miejscowościD..
Także pozwanyT. K. (1)posiada możliwości zarobkowe zdecydowanie przewyższające deklarowane dochody, jakie ma on obecnie uzyskiwać. Pozwany ukończył studia na kierunku administracji, posiada wieloletnie doświadczenie w dziedzinie usług ubezpieczeniowych a także znajomość języka angielskiego. Pomijając już fakt powrotu pozwanego w toku toczącego się postępowania o podwyższenie alimentów z kilkuletniej pracy na terenie Wielkiej Brytanii i pozostawienia tam atrakcyjnego finansowo miejsca pracy ( co można by rozpatrywać w kontekście przepisuart. 136 krio) należy wskazać , iż zamieszkuje on obecnie na terenieW.i mógłby z dużym prawdopodobieństwem ubiegać się o zatrudnienie z wynagrodzeniem co najmniej zbliżonym do średniej płacy w gospodarce narodowej. W aktualnej sytuacji wysokiej koniunktury istnieje szereg wolnych ofert dla pracowników w rozmaitych branżach. Jest to okoliczność powszechnie znana i istotna zwłaszcza w przypadku stołecznego rynku pracy, gdzie z uwagi na nagromadzenie firm ( i ich central) szczególnie w segmencie usługowo – handlowym, nie tylko koszty utrzymania ale i zarobki są wyraźnie wyższe. Jeżeli pozwany tego nie czyni - nie wykorzystuje on w pełni potencjału własnych możliwości zarobkowych. Okoliczności zamieszkania pozwanego wW.i ponoszenia znaczących wydatków na utrzymanie lokalu mieszkalnego ( w wysokości równej zarobkom jakie ma on uzyskiwać z wykonywanych zleceń) także czynią wątpliwym wiarygodność przekazanych Sądowi informacji co do jego faktycznych dochodów. Alternatywą byłby powrót doK.gdzie pozwany mógł do tej pory liczyć na nieodpłatne korzystanie z mieszkania należącego do matki, a także na oferty pracy – wyszczególnione w uzyskanej informacji z Powiatowego Urzędu Pracy - chociażby w odpowiadającym pozwanemu i liczącym się na tutejszym rynku segmencie logistyczno- spedycyjnym.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż w świetle powołanych przepisów pozwany jest w stanie ponosić wyższe niż dotąd koszty utrzymania powódki i zmienił wydane w 2012 r orzeczenie w przedmiocie alimentów określając partycypacjęT. B.w wysokości 600 zł miesięcznie za okres od wniesienia pozwu do końca września br ( tj. w wysokości odpowiadającej zawartej przez strony ugodzie tytułem należności na czas trwania postepowania zabezpieczenia), a nadto w kwocie po 900 zł miesięcznie poczynając od chwili rozpoczęcia przez powódkę studiów na terenieW.. W pozostałym zakresie koszty te pokryje matka małoletniej , lub pozostaną one niezaspokojone.
Z tych względów orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Żądanie w dalszym zakresie ulegało oddaleniu. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpc, a kosztach procesu na podstawieart. 100 kpc, a o nieuiszczonych kosztach sądowych na podstawie art. 113 ust 1 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych.