Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 35/18
Data wyroku: 2018-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Michalak-Łabeńska, Henryk Haak, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Ca 35/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 14 czerwca 2018 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt (spr.)

Sędziowie:

SSO Henryk Haak

SSR del.  Katarzyna Michalak-Łabeńska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Jolanta Bąk

po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018r. w Kaliszu

na rozprawie
sprawy z powództwaR. M. (1)
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.
wW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kępnie
z dnia 17 października 2017r. sygn. akt I C 134/14

1
oddala apelację,

2
zasądza od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedziba wW.na rzecz powodaR. M. (1)kwotę 2.929,37 zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym.

SSO Henryk Haak SSO Wojciech Vogt  SSR del. Katarzyna Michalak-Łabeńska
II Ca 35/18

UZASADNIENIE
PowódR. M. (2)wniósł pozew przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.z siedzibą wW.domagając się zasądzenia od pozwanego na jej rzecz kwoty 67.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty 600,00 zł miesięcznej renty tytułem zwiększenia potrzeb oraz zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość, wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Ubezpieczyciel nie uznał swojej odpowiedzialności i odmówił powodowi zapłaty zadośćuczynienia oraz renty z uwagi na to, iż szkoda nie była następstwem ruchu pojazdu. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości przyznanie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sad Rejonowy w Kępniewyrokiem z dnia 17 października 2017 r. zasądził od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaR. M. (1)kwotę 60.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 września 2013 roku do dnia zapłaty; oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania.
Apelacjęod powyższego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok częściowo w zakresie punktów 1, 3 i 4 wyroku.
Zarzucił:
Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1
art. 436 § 1 k.c.w zw. zart. 435 § 1 k.c.poprzez przyjęcie, iż do wypadku w dniu 7 marca 2011 r. doszło w wyniku ruchu mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody i przyjęcie akcesoryjnej odpowiedzialności pozwanego za jego skutki;

2
art. 445 k.c., poprzez przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym kwota 60.000,00 zł zadośćuczynienia za krzywdę powoda stanowi „sumę odpowiednią”,

3
art. 481 § 1 i 2 k.c.poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że zasadne jest zasądzenie na rzecz powoda odsetek od daty wcześniejszej niż data wyrokowania, mimo, iż dopiero w momencie wydania rozstrzygnięcia sąd dokonuje oceny stopnia krzywdy powoda i określa wysokość odpowiedniego zadośćuczynienia,

Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia tj.art. 100 k.p.c.poprzez dokonanie nieprawidłowego stosunkowego rozdzielenia kosztów poprzez nieuwzględnienie kosztów poniesionych w procesie przez stronę pozwaną.
W oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów za obie instancje.
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05).
Sąd Rejonowy nie naruszył prawa materialnego, w szczególnościart. 436 § 1 k.c.w zw. zart. 435 § 1 k.c.Zgodnie zart. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychz ubezpieczenia oc posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowania jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Wpunkcie 2tego przepisu ustawodawca mówi o dalszych szkodach, które powstały podczas i w związku z bezpośrednim załadowywaniem lub rozładowywaniem pojazdu mechanicznego (czyli o szkodach, które z definicji nie wiążą się z ruchem pojazdu) i podaje, że te szkody należy uznawać za szkody powstałe w związku w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.
Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że szkody związane z bezpośrednim załadowywaniem lub rozładowywaniem pojazdu mechanicznego mimo, że nie stanowią szkody związanej z ruchem pojazdu mają być traktowane jak szkody związane z ruchem pojazdu i to na mocy definicji sztucznej wprowadzonej przez ustawodawcę.
Nie ulega wątpliwości, że odpowiedzialność w oparciu oart. 436 § 1w zw. zart. 435 § 1 k.c.jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. Skoro więcart. 34cytowanej wyżej ustawy rozszerza pojęcie ruchu na bezpośredni załadunek i rozładunek, to szkody w związku z tym powstałe należy traktować jako powstałe w związku z ruchem pojazdu, a za te szkody cytowane wyżej przepisy przewidują odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.
Również Sąd nie naruszył przepisówart. 445 k.c.ustalając, że należne powodowi zadośćuczynienie za krzywdę w wysokości 60.000 zł jest zadośćuczynieniem odpowiednim. Uwzględniając prawidłowo ustalony przez Sąd Rejonowy zakres cierpień fizycznych i psychicznych powoda i fakt doznania przez niego 15 % trwałego uszczerbku na zdrowiu kwota przyznanego zadośćuczynienia jest odpowiednia.
Zupełnie dowolny jest również zarzut, że rozstrzygnięcie Sądu oparte było o wyliczenie matematyczne na podstawie procentowego uszczerbku na zdrowiu. Sad Rejonowy bowiem wyraźnie wskazał w oparciu o jakie ustalenia ocenił, że powodowi e należy się określona kwota zadośćuczynienie. Okoliczność, że ocena dokonana przez Sąd Rejonowy jest zgodna z oceną dokonywaną w zbliżonych stanach faktycznych przez sądy wyższych instancji i akceptowana przez Sąd Najwyższy nie może dyskredytować tej oceny. To, że pewna linia orzecznictwa nie odpowiada pozwanemu, gdyż nie jest zgodna z jego interesem nie oznacza, że powoływanie się na tę linie orzecznictwa jest nietrafne i może być wykorzystane jako zarzut w postępowaniu odwoławczym. Od lat orzecznictwo sądów powszechnych powołuje się na stanowisko doktryny, publikacje naukowe i orzecznictwo Sądu Najwyższego i dzięki temu wykładnia prawa zyskuje na swojej głębi i trafności (por. Lech Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Toruń 2002, s. 279 i n. i powołane tam bogate orzecznictwo).
Ubocznie należy jedynie podkreślić, że powoływanie się na literaturę naukową i badania aktowe przeprowadzone przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości w niczym nie ogranicza sądu przy podejmowaniu indywidualnej decyzji w sprawie przyznania konkretnego zadośćuczynienia konkretnemu podmiotowi. Odwoływanie się w orzeczeniach do polskiej doktryny jest bardzo częste i nie ma wątpliwości, że prawidłowa wykładnia prawa bez tych odwołań byłaby praktycznie niemożliwa (obszerniej na ten temat: orzeczenie TK z 22 listopada 1995 r. K 19/95, OTK 1995/3/16; uchwała SN z dnia 17.5.2000 NI KZP 9/00).
Sąd nie naruszył równie przepisów prawa materialnego, gdyż z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że kwota zasądzonego zadośćuczynienie jest odpowiednia.
Skarżący podnosi, że odsetki powinny być zasądzone od chwili wyrokowania. Pogląd ten nie jest trafny i zdecydowanie sprzeczny z treściąart. 481 k.c.Zart. 481 k.c.wyraźnie wynika, że odsetki należą się za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Nie ulega wątpliwości, że wyrok zasądzający zadośćuczynienie jest wyrokiem deklaratoryjnym (por. orzeczenie Sądu Najwyższego II CSK 595/13, Lex 1504837).
W wyroku z dnia 18 września 1970 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że z charakteru świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy , ze swojej istoty trudno wymiernej i zależnej od szeregu okoliczności związanych z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnieniapowstaje po wezwaniu dłużnika(II PR 257/70, OSN C 1971, z.6, poz. 103). Jest to moment wymagalności świadczenia, które zresztą powstało wcześniej, bo w momencie wyrządzenia szkody. Zobowiązany niespełniając świadczenia w tym terminie dopuszcza się opóźnienia, za które należą się odsetki ustawowe.
Sąd Okręgowy nie podziela poglądu, że w takiej sytuacji odsetki należą się od chwili wyrokowania. Obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powstał w chwili wyrządzenia szkody, a opóźnienie w spełnieniu świadczenia od momentu wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia. W literaturze broniony jest pogląd mocniejszy, mówi się mianowicie że w wypadku czynu niedozwolonego zobowiązanie dłużnika powinno być spełnione niezwłocznie, a wynika to z właściwości zobowiązania ( por. Marcin Lemkowski,Odsetki cywilnoprawne, Warszawa 2007.s, 271 – wówczas odsetki byłyby liczona od dnia szkody).
Także ustalenie wartości szkody według cen z chwili wyrokowania nie uzasadnia zasądzenia odsetek od dnia wyrokowania. Takie podejście pomija zupełnie fakt, że przez pewien czas osoba odpowiedzialna już opóźniała się ze spełnieniem świadczenia odszkodowawczego, być może w innej wysokości – ustalonej według daty wyrządzenia szkody. W niniejszej sprawie nie zostało wykazane aby zadośćuczynienie należne powodowi w chwili wyrządzenia szkody miało być niższe niż w chwili wyrokowania.
Zarzut naruszenie więcart. 481 k.c.nie jest uzasadniony.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie zart. 385 k.p.c., orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.
Henryk Haak Wojciech Vogt Katarzyna Michalak-Łabeńska