Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2527/17
Data wyroku: 2018-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: B. Kempa
Słowa kluczowe: Renta rodzinna
Podstawa prawna: art.65, 66 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Teza: brak uprawnienia do świadczeń ZUS i brak tych świadczeń - pozbawia prawa do renty rodzinnej dla potomków osoby zmarłej.

Sygn. akt VIII U 2527/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 października 2017r. znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłE. G. (1)prawa do renty rodzinnej po zmarłejE. K. (1).
W uzasadnieniu ZUS wskazał, że zgodnie z art.65 i art.66 ustawy emerytalnej renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci, miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo spełniała warunki wymagane do uzyskania tych świadczeń. Przy ocenie prawa do renty, przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy co oznacza, że musi spełnić warunki, określone w art. 57 oraz 58 wyżej wymienionej ustawy a więc: określone w art. 57 oraz 58 wyżej wymienionej ustawy: być niezdolnym do pracy, mieć wymagany okres składkowy i nieskładkowy, przypadający w ciągu ostatniego 10-lecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy (zgonu), niezdolność do pracy (zgon) musiała powstać w okresach ubezpieczenia o których mowa w art. 57 pkt 3 albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
W myśl art. 57 ust. 1 pkt 2 cyt. Ustawy, warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego określonego w art. 58 ust. 1 pkt 5 uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 5 lat; okres, o którym mowa wyżej, powinien przypadać w ciągu ostatniego 10-lecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy (zgonu). Za datę powstania niezdolności do pracy przyjmuje się datę zgonu tj. 05.04.2015r.
Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów ustalono, że staż zmarłej wynosi: Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów ustalono, że staż zmarłej wynosi: 10 miesięcy. W ostatnim 10-leciu licząc od dnia zgonu tj. 06.04.2015r. do 05.04.2015r. zmarła nie udowodniła żadnych okresów ubezpieczenia .
Ponadto zgon nie nastąpił w czasie ubezpieczenia ani w ciągu 18 miesięcy od jego ustania.
Nie został spełniony warunek wynikający z art.57 ust.l pkt 2 i 3 oraz ust. 2. Zgodnie z art. 27 wyżej wymienionej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed 1.01.1949r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: 1.osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet. 2. Mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet.
W myśl art. 28 wyżej wymienionej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1.01.1949r. którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego , o którym mowa w art. 27 pkt 2 , przysługuje emerytura, jeśli spełnili łącznie następujące warunki: 1. osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet. 2. Mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet.
Zakład odmawia przyznania emerytury zgodnie z  art. 27 i 28 ponieważ : zmarła również nie spełniła warunków wymienionych w art. 27 pkt 1 oraz art. 28 wyżej wymienionej ustawy, gdyż nie udowodniła wymaganego stażu pracy.
/ decyzja k. 16 akt ZUS/ .
Odwołanie od decyzji organu rentowego, w dniu 27 listopada 2017 r. wniosłaE. G. (1), wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie renty rodzinnej po zmarłej w dniu 5 kwietnia 2016r.E. K. (1). Poniosła , że zmarła pracowała przymusowo w Niemczech ,i z tej pracy najprawdopodobniej nie były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne . Otrzymywała zapomogę z opieki społecznej, _dopóki nie otrzymała zaświadczeń wojennych . Po odnalezieniu dokumentów dotyczących pracy na rzecz Niemiec, wypłacono jej rentę z tego tytułu. Okres dziesięcioletni został też spełniony, ze względu na to, że tylko na rzecz samych Niemców zmarła pracowała od dziewiątego roku życia i już wtedy była niezdolna do pracy jako inwalidka (była dzieckiem wojny). Ponadto wedługustawy z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, osoba zmarła nie pozostawała w ubezpieczeniu co najmniej 1 rok kalendarzowy. Nieprawdziwa jest również data urodzeniaE. K. (2), a decyzja zawiera liczne błędy. Można wnioskować, że wydana decyzja może dotyczyć innej osoby.
Wnioskodawczyni załączyła zaświadczenie z dnia 17.11.2017r. z ZUS I Oddział wŁ., żeE. K. (1)w okresie od 1.02.2012r. do 31.05.2012r. pobierała dodatek kombatancki , dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny , natomiast w okresie d 1.06.2012r. do 30.04.2015r. była uprawniona do emerytury.
/ odwołanie k. 2-4, zaświadczenie k. 5 /
Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie z dnia 28 grudnia 2017r. , wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc , że zmarłaE. G. (2)nie s nie spełniała niezbędnych warunków nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (choć zgon traktuje się jak niezdolność całkowitą). Nie spełniała też warunków nabycia prawa do emerytury (bez znaczenia prawnego jest emerytura kombatancka przyznana w drodze wyjątku) . Powodem braku prawa do renty i emerytury jest niewystarczający staż pracy osoby zmarłej. Oznacza to, że w tym wypadku, nie powstało tez prawo do renty rodzinnej dla pozostałych członków rodziny , w tym wnioskodawczyni.
/odpowiedź na odwołanie k. 9/.
Rozpoznając odwołanie, Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
E. K. (1)urodziła się (...)wP.jako córkaK. D.iA. D.. Zmarła 5 kwietnia 2015r.
/ kserokopia skróconego aktu zgonu k. 7 /
Decyzją z dnia 16 stycznia 2012r. Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób RepresjonowanychE. K. (1)zostały przyznane uprawnienia kombatanckie w związku z pobytem w getcie 10.1942-(...)
/decyzja k. 5 akt ZUS/
Decyzją z dnia 29. marca 2012r. znak(...)ZUS I Oddział wŁ.odmówiłE. K. (1)prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w getcie, z uwagi na brak niezdolności do pracy w związku z pobytem w getcie.
/decyzja odmowna k. 11 akt ZUS/
Decyzją z dnia 24 lutego 2012r. znak E –(...)ZUS I Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20.02.2012r., odmówiłE. K. (1)prawa do emerytury z uwagi na to, że nie pracowała zawodowo i nie udokumentowała wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego
/decyzja odmowna k. 7 akt emerytalnychE. K. (1)ZUS/
Decyzją z dnia 10 maja 2012r. znak E –(...)ZUS I Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20.02.2012r., odmówiłE. K. (1)prawa do emerytury , zmieniając decyzję z dnia 24.02.2012r. w zakresie udokumentowanego stażu , uznając za udowodniony okres działalności kombatanckiej w ilości 5 miesięcy , uwzględniając - do uprawnień w wymiarze podwójnym – 10 miesięcy . Ale z uwagi na brak wymaganego okresu ubezpieczeniowego , brak prawa do emerytury.
/decyzja odmowna k. 9 akt emerytalnychE. K. (1)ZUS/
Decyzją z dnia 27 czerwca 2012r. znak(...)Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 lutego 2012r., przyznałE. K. (1)kombatancką emeryturę w drodze wyjątkuw wysokości 799,18 zł.
/decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych k. 69 akt emerytalnychE. K. (1)ZUS/
E. G. (1) z domu G.urodziła się (...)jako córkaJ. K.iE. D..
/kserokopia odpisu skróconego aktu urodzenia k. 6/
W dniu 7 sierpnia 2017r. wniosek o rentę rodzinną po zmarłejE. K. (1)złożyłaE. G. (1)
/ wniosek k. 1-4 akt ZUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2017r. znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłE. G. (1)prawa do renty rodzinnej po zmarłej matceE. K. (1).
/ decyzja k. 16 akt ZUS/ .
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017r. ZUS wS.sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji z dnia 30.10.2017r poprzez zastąpienie w uzasadnieniu decyzji prawidłowym imieniem zmarłejE.zamiastK., poprzez zastąpienie okresu 10 -lecia: od 6.04.2015r. do 5.04.2055r. prawidłowym od 06.04.2005r. do 05.04.2015r.
/postanowienie z dnia 15.12.2017r. k. 17 akt ZUS/
Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach załączonych do akt sprawy , akt rentowych . Okoliczności sporu nie budzą wątpliwości; budzie je natomiast sposób interpretacji przepisów prawnych.
Wnioskodawczyni nie stawiła się w Sądzie i nie złożyła zeznań.
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne.
Zgodnie zart. 65.Ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 z późn. Zm)
renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.
2. Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy.
Zgodniez art. 66cyt. Ustawy renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W takim przypadku przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Sąd Okręgowy w Łodzi podziela stanowisko, zaprezentowane w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie :III AUa 1648/16 - z dnia 19-07-2017

, że prawo do renty rodzinnej nie przysługuje potomstwu osoby zmarłej, która w chwili śmierci nie była uprawniona do świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ani też nie spełniała warunków do ich przyznania.

Z dokonanych ustaleń wynika, zeE. K. (1)urodziła się (...)Zmarła 5 kwietnia 2015r.
Z dokonanych ustaleń wynika, że decyzją z dnia 16 stycznia 2012r. Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób RepresjonowanychE. K. (1)zostały przyznane uprawnienia kombatanckie w związku z pobytem w getcie 10.1942-(...)
Decyzją z dnia 29. marca 2012r. znak(...)ZUS I Oddział wŁ.odmówiłE. K. (1)prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w getcie, z uwagi na brak niezdolności do pracy w związku z pobytem w getcie.
Decyzją z dnia 24 lutego 2012r. znak E –(...)ZUS I Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20.02.2012r., odmówiłE. K. (1)prawa do emerytury z uwagi na to, że nie pracowała zawodowo i nie udokumentowała wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego
Decyzją z dnia 10 maja 2012r. znak E –(...)ZUS I Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20.02.2012r., odmówiłE. K. (1)prawa do emerytury , zmieniając decyzję z dnia 24.02.2012r. w zakresie udokumentowanego stażu , uznając za udowodniony okres działalnościkombatanckiej w ilości 5 miesięcy , uwzględniając - do uprawnień w wymiarze podwójnym – 10 miesięcy. Ale z uwagi na brak wymaganego okresu ubezpieczeniowego , brak prawa do emerytury.
Decyzją z dnia 27 czerwca 2012r. znak(...)Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 lutego 2012r., przyznałE. K. (1)kombatancką emeryturę w drodze wyjątku.
Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy, co oznacza, że musi spełnić warunki , określone w art. 57 oraz 58 wyżej wymienionej ustawy a więc: określone w art. 57 oraz 58 cyt. Ustawy czyli: być niezdolnym do pracy, posiadać wymagany okres składkowy i nieskładkowy, przypadający w ciągu ostatniego 10-lecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy (zgonu), niezdolność do pracy (zgon) musiała powstać w okresach ubezpieczenia o których mowa w art. 57 pkt 3 albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
W myśl art. 57 ust. 1 pkt 2 cyt. Ustawy - warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego określonego w art. 58 ust. 1 pkt 5 uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 5 lat ; okres o którym mowa wyżej powinien przypadać w ciągu ostatniego 10-lecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy (zgonu). Za datę powstania niezdolności do pracyprzyjmuje się datę zgonu tj. 05.04.2015r.Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów ZUS prawidłowo ustalił , że staż zmarłej wynosi 10 miesięcy, uznając za udowodniony okres działalnościkombatanckiej w ilości 5 miesięcy , uwzględniając - do uprawnień w wymiarze podwójnym – 10 miesięcy.
W ostatnim 10-leciu licząc od dnia zgonu tj. 06.04.2015r. do 05.04.2015r. zmarła nie udowodniła żadnych okresów ubezpieczenia .
Ponadto zgon nie nastąpił w czasie ubezpieczenia ani w ciągu 18 miesięcy od jego ustania.
Nie został spełniony warunek wynikający z art.57 ust.l pkt 2 i 3 oraz ust. 2.C.. Ustawy.
Zgodnie z art. 27 cyt. ustawy, ubezpieczonym , urodzonym przed 1.01.1949r., przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:
1.osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet.
2. Mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet.
W myśl art. 28 cyt. ustawy , ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1.01.1949r. którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 pkt 2 , przysługuje emerytura, jeśli spełnili łącznie następujące warunki: 1. osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet. 2. Mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet.
ZUS prawidłowo odmówił przyznania emerytury zgodnie z art. 27 i 28 cyt. Ustawy, ponieważ zmarła również nie spełniła warunków wymienionych w art. 27 pkt 1 oraz art. 28 wyżej wymienionej ustawy, gdyż nie udowodniła wymaganego stażu pracy.
Mając na uwadze, że decyzja organu rentowego była prawidłowa, Sąd na podstawieart. 477ze zn. 14 & 1kpcorzekł jak w sentencji.
Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyćE. G. (1)