Sąd Rejonowy w Giżycku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 135/17
Data wyroku: 2018-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Kurzynowska-Drzażdżewska
Słowa kluczowe: Akt stanu cywilnego
Podstawa prawna: art. 39 prawa o aktach stanu cywilnego

Sygn. akt I Ns 135/17

POSTANOWIENIE
Dnia 11 października 2018 r.
Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska

Protokolant:

Paulina Warchoł

po rozpoznaniu w dniu11 października 2018 r. w Giżycku
na rozprawie
sprawy z wnioskuProkuratora Rejonowego w Giżycku
z udziałemB. P.,K. M.,A. R.,I.D.
o unieważnienie wzmianki dodatkowej w treści aktu urodzeniaP. N.(P.)
postanawia:

1
W odpisie zupełnym, aktu urodzeniaP. N.urodzonego dnia (...)wS., sporządzonym w USC wR.dnia 9 października 1954 r., oznaczonym(...)unieważnić wzmiankę dodatkową sporządzoną dnia 27 stycznia 1966 r. przez kierownika USC wR., dotyczącą złożenia przezZ. P.synaM.iZ. z domu Ł.urodzonego dnia (...)wW.- oświadczenia o uznaniu ojcostwa dzieckaP. N.i wobec tego nakazuję tę wzmiankę wykreślić w całości.

2
Zasądzić na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.J. N.wM.

tytułem wynagrodzenia kuratora nieznanych z miejsca pobytu uczestniczek
postępowania kwotę 303, 64 zł którą w całości wypłacić z sum budżetowych Skarbu
Państwa.
SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska
Sygn. akt. I Ns 135/17

UZASADNIENIE
Wnioskodawca Prokurator Rejonowy w Giżyckuwniósł o unieważnienie wzmianki dodatkowej w treści aktu stanu cywilnego - aktu urodzeniaP. P. (2)o nr(...)dotyczącej uznania w dniu 27 stycznia 1966 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego wR.przezZ. P.,ur. (...)wW.za swoje dziecka płci męskiej urodzonego wS.w dniu 25 września 1954 r., którego akt urodzenia został sporządzony w Urzędzie w dniu 9 października 1954 r. pod nr(...)z matkiI.N.i przyjęcie na tej podstawie, że toZ. P.jest jego ojcem, w sytuacji gdy ojcem wyżej wymienionego jest zgodnie z wyrokiem Sądu Powiatowego wG.z dnia 10 grudnia 1954 r., sygn. akt I C 530/54H. D.. W uzasadnieniu wskazał, że od momentu złożenia oświadczenia w Urzędzie Stanu Cywilnego wR.przezZ. P., że uznaje on za swoje dziecko płci męskiej urodzone wS.w dniu 25 września 1954 r.,P. D. (1)posiada dwóch ojców, a jest to niedopuszczalne. Zdaniem wnioskodawcy, urzędnik nie powinien przyjąć w dniu 27 stycznia 1966 r. oświadczenia o uznaniu dziecka a tym bardziej wpisywać nowej wzmianki co do ojca.
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w Mrągowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt III RNs 83/18 ustanowił dlaA. R.,K. M.iB. P., których miejsce pobytu nie jest znane kuratora w osobie adwokata do zastępowania uczestniczek w toczącym się postępowaniu.
Kurator nieobecnych uczestniczek postępowaniaA. R.,K. M.iB. P.wniósł o oddalenie wniosków prokuratora. Wskazał, że po wysłaniu pism do uczestniczek z informacją o postępowaniu, uczestniczkaB. P.oświadczyła, że zmarły małżonekP. P. (2)wiedział o treści wzmianki dodatkowej, jednak sytuacja ta nie była przedmiotem rozmów między nimi. Ze stanowiska uczestniczkiB. P.wynika, że córki w/w uczestniczki nie są zainteresowane postępowaniem. Sama zaś wskazała, że w kontekście wzmianki – nie chce zmian.
Uczestniczka postępowaniaI. D.prawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu nie stawiła się, ani nie zajęła stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 9.10.1954 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego wR.sporządzono akt urodzenia pod nr(...)dla wyżej wymienionego wpisując jako jego imiona(...)i nazwisko(...)i matkęI. N. (1),urodzoną w dniu (...)wS.. W dniu 10 grudnia 1954 r. Sąd Powiatowy wG.po przesłuchaniuH. D.i świadków wyrokiem ustalił, że(...)H.jest ojcem małoletniegoP. D. (1)(...),ur. (...)z matkiN.I., zapisanego do ksiąg USC wR.pod nr 335/54. Nadto orzekł m.in. o władzy rodzicielskiejH. D.” i zasądził od niego na rzecz dziecka rentę alimentacyjną. W/w wyrok doręczono Urzędowi Stanu Cywilnego wR., który dokonał opisanych wyżej wpisów co do ojca i nazwiska dziecka – zgodnie z wyżej wymienionym wyrokiem – do ksiąg stanu cywilnego.

(dowód: pozew o ustalenie ojcostwa – k. 10-11, wyciąg aktu urodzenia – k. 12, protokół posiedzenia z dnia 10.12.1954 r. – k. 13-15v, wyrok Sądu Powiatowego wG.z dnia 10.12.1954 r. – k. 16-16v, 21-21v, dowody doręczenia orzeczenia – k. 18-20v)

W dniu 27 stycznia 1966 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego wR.Z. P.,ur. (...)wW.złożył oświadczenie, że uznaje on za swoje dziecko płci męskiej urodzone wS.w dniu 25 września 1954 r., którego akt urodzenia został sporządzony w Urzędzie w dniu 9 października(...). pod nr(...)z matkiI.N..I. N. (2)wyraziła na to zgodę i wpisano o tym wzmiankę na marginesie aktu urodzenia, a dziecko od tej chwili nosiło nazwiskoP.. Od tego momentuP. D. (1),urodzony w dniu (...)w świetle polskich ksiąg stanu cywilnego posiada dwóch ojców.

(dowód: oświadczenie o uznaniu dziecka- k. 6, odpis zupełny aktu urodzenia- k. 7, akt urodzenia z dnia 9.10.1954 r.- k. 30, zeznania świadkaE. B.– k. 100-100v)

P. P. (2)zawarł w dniu 15 października 1977 r. wR.związek małżeński zB. H.(obecnieP.) i z tego związku wymienieni posiadają dwie córkiK. P.iA. R.(uczestniczki postępowania). Z koleiZ. P.iI. N. (2)w dniu 14 lutego 1966 r. zawarli wR.związek małżeński.
P. P. (2)zmarł w dniu 22.12.2011 r. wK., natomiastZ. P.,ur. (...)zmarł w dniu 15 grudnia 1984 r. wG., zaśH. D.,ur. (...)zmarł w dniu 22 stycznia 2015 r.

(dowód: odpis zupełny aktu małżeństwa – k. 8-8v, odpis skrócony aktu małżeństwa- k. 41-41v, odpis skrócony aktu urodzenia- k. 94, odpis aktu zgonu H.D.- k. 109, tłumaczenie aktu zgonu- k. 114-115v)

Sąd zważył, co następuje:
Bezsporny był ustalony wyżej stan faktyczny przedmiotowej sprawy, który wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów urzędowych, które zgodnie zart. 244 § 2 k.p.c.korzystają z domniemania autentyczności oraz prawdziwości tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Ani wnioskodawca ani uczestnicy postępowania domniemań tych nie obalili, w związku z tym owe dokumenty mogły, zdaniem Sądu stanowić ostoję rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Zgodnie zart. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. prawo o aktach stanu cywilnego, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Przesłanki unieważnienia aktu stanu cywilnego lub dołączonej do niego wzmianki dodatkowej zostały określone w art. 39 prawa o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2016.2064), zgodnie z którym akt stanu cywilnego unieważnia się, jeżeli stwierdza zdarzenie niezgodne ze stanem faktycznym lub stwierdzono uchybienia, które zmniejszają jego moc dowodową. W szczególności niezgodność taka może polegać na stwierdzeniu w akcie stanu cywilnego urodzenia się dziecka, zawarcia małżeństwa lub zgonu określonej osoby, które w rzeczywistości w ogóle nie miały miejsca. W judykaturze Sądu Najwyższego za utrwalony należy uznać pogląd, że na podstawie art. 39 prawa o aktach stanu cywilnego można unieważnić akt stanu cywilnego jedynie wówczas, gdy stwierdza niezgodne z prawdą tzw. zdarzenia podstawowe, kreujące stan cywilny i powodujące sporządzenia aktu (np. sam fakt urodzenia dziecka). Przepis ten nie ma np. zastosowania, gdy kwestionowany jest fakt uznania dziecka przez mężczyznę wpisanego w akcie jako ojciec. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia w pierwszej kolejności wzgląd na wagę ustaleń dotyczących stanu cywilnego osoby fizycznej, a także charakter prawny i funkcje aktów stanu cywilnego (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 listopada 2007 r. IV CSK 287/07).
W realiach przedmiotowej sprawy niewątpliwie w 1966 r. sporządzono wzmiankę dodatkową dla zdarzenia, które nie mogło być przedmiotem rejestracji stanu cywilnego. Od chwili bowiem złożenia oświadczenia w Urzędzie Stanu Cywilnego wR.przezZ. P.o uznaniu za swoje dziecko płci męskiej urodzone wS.w dniu 25 września 1954 r. i wpisaniu o tym wzmianki na marginesie aktu urodzenia,P. D. (1)posiada dwóch ojców, a jest to niedopuszczalne. Wyrok Sądu Powiatowego wG.z dnia 10 grudnia 1954 r. jest w tej kwestii wiążący, a oświadczenie o uznaniu dziecka jest z mocy prawa niedopuszczalne, a w konsekwencji bezwzględnie nieważne i nie powinno wywoływać żadnych skutków prawnych. W 1966 r. sporządzono zatem wzmiankę dla zdarzenia, które nie mogło być przedmiotem rejestracji stanu cywilnego.
Z powyższych względów, na mocy art. 39 ustawy – prawa o aktach stanu cywilnego, należało unieważnić i wykreślić wzmiankę dodatkową w odpisie zupełnym aktu urodzeniaP. N.urodzonego dnia (...)wS., sporządzonym w USC wR.dnia 9 października 1954 r., oznaczonym(...)o tym, że na podstawie oświadczenia o uznaniu dziecka ojcemP. D. (2)jestZ. P., o czym orzeczono jak w pkt I sentencji. Przy tym podkreślić należy, że subiektywne zdanie uczestniczek postępowania w zakresie tego, że nie chcą zmian w spornym akcie stanu cywilnego, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Ujawniona niezgodność w rzeczonym akcie urodzenia nie mogła być bowiem w ogóle wpisana w owym akcie, i jako niedopuszczalna z mocy prawa nie może się ostać.
O wynagrodzeniu należnemu kuratorowi nieznanych z miejsca pobytu orzeczono na podstawieart. 179 k.r.o., regulującym zasadę odpłatności kurateli. Wynagrodzenie kuratorów za występowanie w postępowaniu cywilnym reguluje ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz rozp. Min. Sprawiedliwości z 9.03.2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2018.536). Wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej „kuratorem”, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawieart. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze(Dz.U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), nie mniej niż 60 zł. Uwzględniając, że stawki minimalne wynoszą w sprawach dot. rozstrzygnięcia co do aktów stanu cywilnego 360 zł, Sąd uwzględnił kwotę 144 zł jako wynagrodzenie należne kuratorowi (360 x 40%). Jednocześnie nadmienić należy, że aktualnie obowiązujące rozporządzenie mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie przewiduje uwzględniania podatku VAT. Obok wskazanej kwoty Sąd uwzględnił nadto kwotę 159,64 zł tytułem poniesionych przez kuratora kosztów dojazdu zgodnie ze spisem kosztów. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji.