Sąd Rejonowy w Brzesku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 314/18
Data wyroku: 2018-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Gawłowska-Sobusiak
Słowa kluczowe: Przelew wierzytelności
Podstawa prawna: art. 509 § 1 kc

Sygn. akt: I C 314/18

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 maja 2018 r.
Sąd Rejonowy w Brzesku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Agata Gawłowska - Sobusiak

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Anna Warchał

po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. w Brzesku
na rozprawie
sprawy z powództwaG. C.,A. Z.,A. G.– wspólnikówPrzedsiębiorstwa Usługowo - Handlowego (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.
przeciwkoM. K.
o zapłatę

I
oddala powództwo,

II
koszty procesu między stronami wzajemnie znosi.

Sędzia
SR Agata Gawłowska - Sobusiak
Sygn. akt I C 314/18

UZASADNIENIE

wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Brzesku I Wydział Cywilny

z dnia 17 maja 2018 r.
Strona powodowa:G. C.,A. Z.,A. G.– wspólnicyPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.domagali się zasądzenia od pozwanejM. K.kwoty 3 746, 96 zł z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości maksymalnych odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 13 lutego 2018 r do dnia zapłaty. Nadto strona powodowa wniosła o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona powodowa podniosła, że wierzytelność objęta pozwem powstała z tytułu umowy pożyczki z dnia 30 marca 2016r. Pozwana zawarła tą umowę z poprzednikiem prawnym strony powodowej, ale w związku z związku z opóźnieniem w spłacie rat, umowa została wypowiedziana pismem z dnia 23 maja 2017 r, a roszczenia z niej wynikające wymagalne z dniem 7 czerwca 2017 r. Strona powodowa nabyła wierzytelności wynikające z opisanej umowy pożyczki na podstawie umowy przelewu wierzytelności jeszcze z dnia 31 marca 2016 r.
Nadto strona powodowa podała, że na wierzytelność dochodzoną pozwem w kwocie 3 746, 69 zł składają się:
- kwota 3 299, 39 zł z tytułu niespłaconego kapitału,
- kwota 113, 19 zł z tytułu niespłaconych odsetek kapitałowych,
- kwota 21, 53 zł z tytułu niespłaconych odsetek za opóźnienie,
- kwota 312, 58 zł także w tytułu niespłaconych odsetek za opóźnienie.
PozwanaM. K.mimo wezwania nie stawiła się na rozprawę, nie złożyła oświadczenia na piśmie, nie wypowiedziała się do co żądania pozwu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PozwanaM. K.zawarła dnia 30 marca 2016 r umowę pożyczki gotówkowej zfirmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT., reprezentowaną przez(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT..

Dowód:

- umowa pożyczki gotówkowej z dnia 30 marca 2016 r – k. 10-12.

Firma (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.– zgodnie z wpisem do KRS – ma jednego udziałowca w osobieG. C.. Wymieniony tworzy także jednoosobowy zarząd. Brak wpisów o likwidacji, połączeniu, podziale lub przekształceniu.

Dowód:

- informacja z KRS na dzień 17 maja 2018 r .

Firma (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.– zgodnie z wpisem do KRS – obecnie jest w upadłości. Wspólnicy tej firmy to:G. C.,A. Z.,A. G.. Wymienieni stanowią Zarząd i każdy z nich uprawniony jest do jednoosobowej reprezentacji.

Dowód:

- informacja z KRS na dzień 17 maja 2018 r .

W dniu 31 marca 2016 r doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności z tytułu umowy pożyczki gotówkowej z dnia 30 marca 2016 r, aleCedentembyli:A. Z.,A. G.,G. C.-Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.reprezentowani przez pełnomocnikaE. F., ale podpis złożyłA. S., zaśCesjonariuszem:A. Z.,A. G.,G. C.prowadzącyPrzedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.reprezentowani także przez pełnomocnikaE. F..

Dowód:

- umowa przelewu wierzytelności z dnia 31 marca 2016 r – k. 13.

TakżeA. Z.,A. G.,G. C.-Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.skierowało do pozwanej pisma o wypowiedzeniu umowy pożyczki oraz wezwanie do zapłaty.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty z dnia 23 marca 2017 r- k. 14,

- wypowiedzenie umowy pożyczki z dnia 23 maja 2017 r – k. 15.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę powodową. Sąd wzywał stronę powodową – mimo, że nie ma takiego obowiązku – o przedłożenie właściwej umowy przelewu, ale bez rezultatu. Natomiast dokumentom przedłożony przez stronę powodową Sąd dał wiarę, jako że nie były kwestionowane.
Sąd zważył, co następuje:
Strona powodowa:G. C.,A. Z.,A. G.– wspólnicyPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.domagali się zasądzenia od pozwanejM. K.kwoty 3 746, 96 zł wraz z odsetkami z tytułu umowy pożyczki z dnia 30 marca 2016r, a nabytej przez stronę powodową na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 31 marca 2016 r.
Z przeprowadzonego postępowanie dowodowego wynika, że owszem pozwana zawarła w dniu 30 marca 2016 r umowę pożyczki gotówkowej ale zfirmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT.. Wymieniona firmanie byłą stroną umowy przelewu wierzytelności z dnia 31 marca 2016 r.
Co dziwne stronami umowy przelewu wierzytelności byli z jednej strony:A. Z.,A. G.,G. C.-Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.jako Cedent oraz z drugiej strony:A. Z.,A. G.,G. C.prowadzącyPrzedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.jako cesjonariusz. Nadto strony miał reprezentować ten sam pełnomocnik w osobieE. F., przy czym pod umową za cedenta podpisał sięA. S.(?).
Zgodnie zart. 509 § 1 kcwierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Umową przelewu (cesji) dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność na nowego wierzyciela (cesjonariusza). Cedent przestaje być wierzycielem, a staje się nim cesjonariusz, o ile cesja jest skuteczna.
Zatem dla skuteczności cesji konieczne jest zawarcie umowy pomiędzy cedentem a cesjonariuszem. W orzecznictwie przyjmuje się, że cesja nie może być skutecznie dokonana a w drodze jednostronnej czynności prawnej.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, pozwana zawarła umowę pożyczki gotówkowej z dnia 30 marca 2016 r zfirmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wT., która nie była cedentem w umowie przelewu wierzytelności z dnia 31 marca 2016 r, w ogóle nie ma o niej mowy w tej umowie.
Umowa przelewu wierzytelności z dnia 31 marca 2018 r – którą strona powodowa podaje jako podstawę powództwa – została zawarta właściwie przez stronę powodowąG. C.,A. Z.,A. G.jako wspólnikówPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego (...) spółka cywilnaz siedzibą wT.jako cedenta ze stroną powodowa jako cesjonariuszem (?), czyli jest tzw. umową z samym sobą.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony, czyli wspólnicy, zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. „Spółka cywilna nie jest podmiotem prawnym odrębnym od wspólników, lecz jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników” (por.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2016 r sygn. akt III AUa 174/16 LEX nr 2094652).

Z uwagi na występujące elementy o charakterze organizacyjnym spółkę cywilną można uznać za pewną jednostkę organizacyjną, organizację wspólników, pozbawioną jednak odrębnej od nich podmiotowości prawnej. Wskazują na to w szczególności obowiązujące w spółce reguły prowadzenia spraw i reprezentacji spółki, częściowe wyodrębnienie majątku spółki od majątków wspólników przez objęcie go wspólnością łączną, zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki, a także wywoływanie skutków prawnych przez działania jednego wspólnika w ramach prawa do reprezentacji, zarówno wobec pozostałych wspólników, jak i wobec osób trzecich. Jednocześnie podkreślić należy, że spółka nie jest podmiotem prawa cywilnego. Ponieważ nie jest ona podmiotem prawa, nie przysługuje jej w związku z tym również zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa ani procesowa
Konsekwencje braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej wyrażają się między innymi w tym, że stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka oraz że stroną postępowania sądowego są wszyscy wspólnicy, a nie spółka (por.: Komentarz do Kodeksu cywilnego pod red. Andrzej Kidyba). „Spółka prawa cywilnego nie ma zdolności prawnej także w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej” (por.: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1996 r sygn. akt III CZP 111/95 OSNC 1996 nr 5 poz. 63).
Reasumując, bez względu na układ słówumowa przelewu z dnia 31 marca 2016 r została zawarta przez stronę powodową,a konkretnie przez jej wspólników po stronie cedenta jak i cesjonariusza.
Nadtoart. 108 kcstanowi, że pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa albo że ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony.
Cytowany przepis zawiera zakaz dokonywania czynności z samym sobą. Zakaz ten oznacza, że pełnomocnik nie może być drugą strona czynności prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, jak również w przypadku, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony czynności prawnej, czyli jedna osoba jest pełnomocnikiem dwóch różnych mocodawców.
Ponownie odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, strona powodowa w umowie przelewu z dnia 31 marca 2016 r miała być reprezentowania przez tego samego pełnomocnika po obu stronach, choć ostatecznie w imieniu cedenta podpisała sięA. S., ale nie wiemy w jakim charakterze i czy był do tego umocowany.
Wobec powyższego należało uznać, że strona powodowa nie nabyła wierzytelności wobec pozwanej wynikających z umowy pożyczki z dnia 30 marca 2016 r i powództwo oddalić. Co więcej umowa przelewu wierzytelności z dnia 31 marca 2016 r jest nieważna.
W tym stanie rzeczy na podstawieart. 6 kcorzeczono jak w sentencji. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpc.

SSR Agata Gawłowska-Sobusiak