Sąd Okręgowy w Gliwicach
V Zamiejscowy Wydział Karny. Sekcja Odwoławcza
Sygnatura akt: V Ka 457/17
Data wyroku: 2017-12-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Gozdawa-Grajewska, Olga Nocoń, Sławomir Klekocki

Sygn. akt V .2 Ka 457/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  4 grudnia 2017  r.

    Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku

Wydział V Karny Sekcja Odwoławcza
w składzie:
Przewodniczący:SSO Sławomir Klekocki
Sędziowie:SSO Olga Nocoń
SSO Katarzyna Gozdawa-Grajewska (spr.)
Protokolant: Ewelina Grobelny
w obecności Grzegorza Sobika Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Żorach
po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r.
sprawy:P. S./S./,

synaL.iR.,

ur. (...)wŻ.,

oskarżonego o przestępstwa zart. 281 kkw zw. zart. 64 §1 kki inne
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Żorach
z dnia 9 czerwca 2017r. sygn. akt II K 44/17

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

II
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSO Sławomir Klekocki
SSO Olga Nocoń SSO Katarzyna Gozdawa-Grajewska (spr.)
Sygn. akt V.2 Ka 457/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Żorach dnia 9 czerwca 2017r. sygn. akt. II K 44/17P. S.został uznany za winnego tego, że:
-w czerwcu 2009r. wŻ.działając wspólnie i w porozumieniu zD. K.oraz w celu utrzymania w posiadaniu skradzionych wcześniej na szkodęK. S.rzeczy w postaci 4 par spodni i 3 sztuk koszulekU.wartości 400 zł groził natychmiastowym użyciem przemocy w wobec ww. pokrzywdzonego w postaci uszkodzenia jego ciała przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne zart. 280 par. 1 kkprzez Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 17 września 2001r. sygn. akt. III K 309/01 na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności którą odbywał w okresie od 25 września 2000 r. do 14 listopada 2003r. i od 12 października 2005r. do 21 lutego 2006r. czym wyczerpał dyspozycjęart. 281 kkw zw zart. 64 § 1 kki za to wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności,
-w dniu 10 września 2009r. wŻ.działając wspólnie i w porozumieniu zD. K.posługując się drewniany kijem i grożąc jego użyciem doprowadziłP. N.do stanu bezbronności , a następnie skradł z kasysklepu (...)pieniądze w kwocie 100 zł oraz 7 paczek papierosów , w tym 3 sztukimarki „. (...)super” i 4 sztuki(...), butelkę wódki „J. W.„ o poj. 1 litra, 9 sztuk butelek wódki(...)poj. 0,1 litra o łącznej wartości strat 354 zł 16 gr. na szkodęH. K., przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne zart. 280 par. 1 kkprzez Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 17 września 2001r. sygn. akt. III K 309/01 na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności którą odbywał w okresie od 25 września 2000 r. do 14 listopada 2003r. i od 12 października 2005r. do 21 lutego 2006r. czym wyczerpał dyspozycjęart. 280 par. 1 kkw zw zart. 64 § 1 kki za to wymierzył mu karę 3 lat i 3 miesięcy lat pozbawienia wolności,
Na zasadzieart. 85 § 1 kkiart. 86 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego karę łączną w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której na zasadzieart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w sprawie od dnia 2 stycznia 2017r. godz. 19 .00. Nadto orzekł środek karny: podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie jego treści w budynku Sądu Rejonowego w Żorach przez okres 1 miesiąca i zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sadowych obciążając nimi Skarb Państwa.
Z wyrokiem tym nie zgodził się obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok w całości co do pkt. 1 zarzucając:

1
obrazę prawa materialnego tj.art. 281 kkpoprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że otrzymane rzeczy wskutek dobrowolnego przekazania wypełnia znamiona przestępstwa kradzieży, podczas gdy realizacja znamion tego przestępstwa ma miejsce wówczas gdy następuje bezprawne wyjęcie rzeczy spod władztwa osoby dotychczas nią władającej i objęcie jej we własne władanie przez sprawcę;

2
z ostrożności procesowej zarzucił również temu rozstrzygnięciu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicieart. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej,a nie swobodnej oceny zeznań świadkaD. K.orazK. S.poprzez przyjęcie wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, iż przekazanie oskarżonemu przez pokrzywdzonego jego reklamówki z zawartością ubrań oraz oddalenie się oskarżonego bez reklamówki jak i bez kierowania gróźb wobec pokrzywdzonego stanowiło działanie wspólnie i w porozumieniu zD. K., który odmówił zwrotu reklamówki oraz skierował wobec niego groźbę użycia siły.

3
Co do rozstrzygnięcia w pkt. 2 wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze na podstawieart. 438 pkt. 4 kpkorazart. 427 par. 2 kpkzarzucając mu rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa , jakiego dokonał oraz w relacji do celów jakie kara ta powinna spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania

Stawiając te zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: co do czynu 1 uniewinnienie oskarżonego, a co do czynu z pkt. 2 wyroku zastosowanieustawy Kodeks Karnyw brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu jako względniejszej dla sprawcy i orzeczenie kary 2 lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata bądź kary łagodniejszej

2
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stawiane w apelacji zarzuty okazały się bezzasadne.
Analiza dowodów co do czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. 1 nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń sądu odwoławczego i jest oceną pełną, przekonującą, zgodną z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, spełnia wszelkie kryteria o jakich mowa w treściart. 7 k.p.k.Sąd Rejonowy nie dopuścił się też naruszeniaart. 410 kpk. gdyż prawidłowo przeprowadził dowody, a wyrok wydał w oparciu o cały materiał dowodowy ujawniony na rozprawie, który prawidłowo ocenił nie pomijając żadnego z dowodów. Dotyczyło to zarówno dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego jak i na jego niekorzyść. Nie można w żadnym wypadku mówić, by Sąd Rejonowy oparł swój wyrok tylko na części ujawnionego materiału dowodowego. W świetle prawidłowo ocenionych dowodów nie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę niniejszego wyroku. Sąd bowiem dokonał niezwykle wnikliwej oceny dostępnego w sprawie materiału dowodowego - tj. zarówno osobowych źródeł dowodowych jak i dołączonej do akt dokumentacji. Wskazał jakim dowodom dał wiarę i w jakim zakresie, a jakim dowodom waloru wiarygodności odmówił. Analiza akt sprawy i przebiegu postępowania przed Sądem I instancji nie wskazuje w żadnym razie na zaistnienie sygnalizowanych przez obrońcę oskarżonego błędów.
Nie sposób podzielić poglądu skarżącego, że w sprawie brak dowodów na to, żeP. S.nie brał udziału w dokonaniu kradzieży rozbójniczej na osobieK. S.. Materiał dowodowy w postaci zeznań pokrzywdzonegoK. S.wskazuje wyraźnie, że podeszli do niego dwaj mężczyźni (między innymiP. S.) zażądali od niego, by pokazał reklamówkę z ubraniami, a następnie oddalili się wypowiadając groźbę użycia wobec niego przemocy, która niejako sparaliżowała pokrzywdzonego w ten sposób,,,że nie podjął on próby odzyskania rzeczy. Na ten fakt wskazuje pokrzywdzony od początku postępowania w swoich zeznaniach. Na k. 187 akt sprawy podaje, że to oskarżonyS.(opisuje go jako wysokiego mężczyznę z lokowanymi włosami) zażądał pokazania rzeczy w reklamówce, którą następnie przekazałD. K.i że razem oddalili się z zabraną reklamówką. W tych zeznaniach pokrzywdzony wprost wskazuje naS.jako jednego ze sprawców kradzieży. Zatem pokrzywdzony używał liczby mnogiej opisując sprawców kradzieży reklamówki z ubraniami. To, że groźbę uszkodzenia ciała wypowiedziałD. K.nie ma żadnego znaczenia. Podczas procesu pokrzywdzony utrzymywał, że napastników było dwóch Z relacji pokrzywdzonego w oczywisty sposób wynika, że oskarżonyP. S.działał wspólnie i w porozumieniu zD. K.żądając wydania reklamówki, przekazując jąD. K., akceptując groźbę , którą ten wypowiedział do pokrzywdzonego i wspólnie z drugim sprawcą oddalając się z miejsca zdarzenia z zabranymi pokrzywdzonemu ubraniami. Sąd nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych ustalając, że istniało porozumienie co do kradzieży rozbójniczej międzyP. S., aD. K.. Takie porozumienie może powstać - zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa i doktryny - spontanicznie tuż przed przystąpieniem do przestępczego działania. Wystarczy jedynie, że napastnicy w dorozumiany sposób akceptują wzajemne działania. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w niniejszej sprawie. Niewątpliwie głównym celem działania sprawców było zabranie reklamówki z ubraniami, która była w posiadaniu pokrzywdzonego, a ponieważ pokrzywdzony próbował oskarżonym w tym przeszkodzićD. K.wypowiedział wobec pokrzywdzonego groźbę użycia przemocy, po czym razem oddalili się zostawiając przestraszonego pokrzywdzonego z pustymi rękami. Sposób działania sprawców wskazuje logicznie, iż właśnie porozumienie między oskarżonymi istniało i obejmowało zabranie mienia pokrzywdzonemu. OczywiścieP. S.temu zaprzecza ( do czego ma pełne prawo) jednakże Sąd Rejonowy słusznie uznał jego stanowisko za przyjętą linię obrony zmierzającą do umniejszenia jego odpowiedzialności karnej. Sąd I instancji wskazał zarazem dlaczego tak uczynił. Sąd Okręgowy stanowisko Sądu Rejonowego w całej mierze akceptuje. O niewiarygodności oskarżonego przemawia chociażby fakt, że jego relacje nie do końca była spójna z wyjaśnieniami oskarżonegoK.. Dlatego też prawidłowo Sąd Rejonowy nie dał wiary oskarżonemuS., że nie zabierał reklamówki z ubraniamiK. S.wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymK.. Zamiar oskarżonego często należy ustalić na podstawie faktów dokonanych i zachowania sprawców.P. S.wraz zD. K.przystępując do wykonania czynu zabronionego na osobieK. S.w sposób dorozumiany zaakceptowali wzajemne działania. Zaistniało między nimi dorozumiane porozumienie co do dokonania kradzieży i wystosowania groźby wobec pokrzywdzonego w celu utrzymania się w posiadaniu skradzionego mienia. Obaj mieli świadomość wspólnego dokonywania przestępstwa, wiedzieli o sobie wzajemnie i zdawali sobie sprawę, że podejmowane przez nich czynności składają się na realizację wspólnego przedsięwzięcia. Fakt, iż to nieP. S.wypowiedział groźbę pobicia pokrzywdzonego nie ma żadnego znaczenia dla konstrukcji współsprawstwa i nie może samo w sobie zanegować jego istnienia. Dla przykładu należy w tym miejscu przywołać wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2000 e. sygn. akt. II Aka 121/00, OSA 2001, z 5 poz. 30: „Działanie wspólne i w porozumienu zgodnie zart. 281 kknie ogranicza się do takich sytuacji, gdy wszelkie elementy i przebieg podjętego działania wynikają z uprzedniego uzgodnienia miedzy współdziałającymi, lecz mieści w sobie również takie działania, których podjęcie dyktuje czy wymusza dynamiczny rozwój wydarzeń, o ile postawa współdziałającego nie dostarczy podstaw do przyjęcia , że nie akceptuje on działań nieuzgodnionych , wykraczających poza zakres wstępnego porozumienia.”
Tym samym w świetle ustaleń faktycznych poczynionych prawidłowo przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie zaistniały elementy wspólnego wykonywania osobiście przez oskarżonegoP. S.znamion przestępstwa kradzieży rozbójniczej wobec pokrzywdzonegoK. S.. Oskarżony zaakceptował wypowiedzianą przez drugiego ze sprawców groźbę. ZachowanieP. S.stanowiło więc działanie wspólnie i w porozumieniu zD. K.zakresie realizacji znamion przestępstwa zart. 281 kkna szkodę pokrzywdzonego.
Sąd Okręgowy nie podziela zarzutu apelacji obrazy prawa materialnego, a toart. 281 kkpoprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Nie ma racji obrońca gdy zarzuca, że w zaistniałym stanie faktycznym w ogóle nie doszło do kradzieży, bowiem pokrzywdzony dobrowolnie przekazał dobrowolnie reklamówkę z ubraniami oskarżonym. Jednakże należy podkreślić, że pokrzywdzony przecież nie podarował w prezencie reklamówki z ubraniami oskarżonym. Nie taka była jego intencja, gdy na ich żądanie wręczył im torbę. Był przekonany, że oskarżeni chcą obejrzeć towar w celu ewentualnego jego zakupu. Dlatego wręczył im reklamówkę jednocześnie nie godząc się na to, by mu ja zabrali. Skoro oskarżeni zaczęli oddalać się z reklamówką nie reagując na protestK. S.to oznacza to tylko jedno, że dokonali kradzieży mienia należącego do pokrzywdzonego. Inna interpretacja takiego zachowania (po myśli obrońcy) depenalizowałaby szereg przestępczych zachowań mających na celu nielegalne wejście w posiadanie rzeczy. Dla przykładu gdy ekspedientka w sklepie podaje klientowi płaszcz do przymierzenia, a ten z przymierzalni ucieka razem z płaszczem jest oczywistym, że mamy do czynienia z kradzieżą w rozumieniuart. 278 par. 1 kk. Stan faktyczny niniejszej sprawy należy rozpatrywać analogicznie.K. S.nie podarował w prezencie rzeczy w reklamówce oskarżonym, tylko dał im je na chwilę, by sobie je obejrzeli i zastanowili się czy chcą je kupić. Dalsze postępowanie oskarżonych było niczym innym jak kradzieżą w rozumieniuart. 278 par. 1 kk. Podjęli przecież działania zmierzające do zaboru cudzych rzeczy ruchomych w celu ich przywłaszczenia. PonieważK. S.zaprotestował, oskarżeni będąc już w posiadaniu rzeczy należących do pokrzywdzonego działając wspólnie i w porozumieniu zagrozili pokrzywdzonemu pobiciem, przy czym ich postępowanie było nakierowane celowo na zapewnienie utrzymania się w posiadaniu zabranych pokrzywdzonemu ubrań. Sąd Rejonowy więc w sposób prawidłowy zakwalifikował zachowanie oskarżonegoP. S.wobec pokrzywdzonegoK. S.. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego w pkt. 1 wyroku ani też tym bardziej uniewinnienia oskarżonego od tego czynu o co wnosił obrońca w apelacji.
W tym stanie rzeczy środek odwoławczy odnośnie pkt 1 zaskarżonego wyroku należało uznać za nieskuteczny, gdyż Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego rzetelnej oceny, kierując się zasadami określonymi w treściart.7 k.p.k., a w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia w sposób wnikliwy i szczegółowy dał wyraz temu na jakich dowodach oparł swe rozstrzygnięcie, jakie dowody odrzucił i w jakim zakresie oraz wskazał na powody swojej decyzji.
Sąd Odwoławczy nie znalazł też powodów by uznać za zasadny zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu za przypisany mu w zaskarżonym wyroku czyn 2. Przestępstwo rozboju zagrożone jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Nie dość tego granice te ulegają podwyższeniu, gdy czyn został popełniony w warunkach powrotu do przestępstwa co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie gdyż oskarżony oba przestępstwa popełnił w warunkach recydywy. Wymierzenie więc oskarżonemu kary w rozmiarze 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności stanowi karę bliższą dolnej granicy ustawowego zagrożenia niż górnej granicy. Jednocześnie Sąd Rejonowy nie widząc jakichkolwiek podstaw do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia kary wobec oskarżonego zastosował ustawę karną obowiązującą od 1 lipca 2015r.(...)kodeks karnynie zmienił ustawowego zagrożenia za przestępstwo zart. 280 par. 1 kkpopełnione w warunkachart. 64 par. 1 kk. Zatem w tym zakresie ustawa karna obowiązująca do 30 czerwca 2015r. nie była dla oskarżonego względniejsza. Ponieważ w opinii Sądu Rejonowego przesłanki do zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary nie zachodziły ( już sam wymiar kary uniemożliwiał skorzystanie z tej instytucji) stosowanie poprzednio obowiązującej ustawy karnej nie było zasadne. Uwzględnienie ustawy poprzednio obowiązującej -po myśliart. 4 par. 1 kk- jest obowiązkiem Sądu tylko wtedy gdy w danej, konkretnej sprawie ustawa poprzednio obowiązująca byłaby względniejsza dla sprawcy. To porównanie dwóch konkurencyjnych ustaw nigdy nie odbywa się In abstracto, ale zawsze In concreto na płaszczyźnie i w realiach rozpoznawanej sprawy. Sąd II instancji nie uważa, by wymierzona oskarżonemuP. S.kara 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo rozboju popełnione w warunkach powrotu do przestępstwa była rażąco surowa. Kara ta jest w opinii organu odwoławczego surowa, jednakże nie w stopniu rażącym, a tylko wtedy mogłaby być zmieniona w drodze kontroli odwoławczej. Sposób popełnienia przestępstwa, wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu, brawurowy , przemyślany sposób działania nakierowany na łatwą chęć zysku powoduje, że tylko kara w odpowiedni sposób dotkliwa dla sprawcy da społeczeństwu poczucie zapewnienia sprawiedliwości i bezpieczeństwa i odstraszy ewentualnych naśladowców. Dla skazanego zaś będzie odpowiednią nauczką i wyrazem tego, że popełnianie przestępstw nie popłaca. Prawidłowo uznał Sąd I instancji, że skuteczne oddziaływanie na oskarżonego może nastąpić tylko w zakładzie karnym. Zważyć bowiem należy, że oskarżony był już w przeszłości dwukrotnie karany, w tym także za przestępstwo zart. 280 § 1 kkw zw zart. 91 § 1 kk. Dotychczasowa postawa oskarżonego, wieloletnie ukrywanie się przed polskim wymiarem sprawiedliwości świadczy bez wątpienia o tym, że wymierzenie oskarżonemu kary w niższym rozmiarze nie wpłynie na oskarżonego wychowawczo i nie zapobiegnie powrotowi do przestępstwa. Dotychczas wymierzane mu kary nie przyniosły efektu w postaci wdrożenia go do przestrzegania porządku prawnego. W tym miejscu podkreślić należy, że o wymiarze kary nie decydują tylko okoliczności popełnienia czynu, jego strona przedmiotowa, ale także okoliczności odnoszące się do osoby sprawcy. Sąd odwoławczy nie znalazł żadnych powodów, aby podzielić wniosek obrońcy o warunkowe zawieszenie wymierzonej kary. W sprawie brak jest bowiem jakichkolwiek miarodajnych powodów, dla którychP. S.zasługiwałby na obniżenie kary do dolnej granicy ustawowego zagrożenia i dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności. Sąd II instancji w pełni podziela zaprezentowaną przez Sąd Rejonowy argumentację w tej materii.
Nie można też mówić o nadmiernej surowości orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności. Kara łączna została wymierzona w oparciu o zasadę asperacji (i to w stopniu zbliżonym do pełnej absorpcji) mając na względzie zarówno związek czasowy jak i przedmiotowo – podmiotowy między przypisanymi czynami. Kara łączna w takim wymiarze niewątpliwie jest karą sprawiedliwą uwzględniającą całokształt przestępczej działalności oskarżonego. Zatem Sąd odwoławczy nie znalazł żadnych powodów, aby złagodzić wymierzoną oskarżonemu karę łączną.
Z tych też względów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy, nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji.
O kosztach za postępowanie odwoławcze orzeczono po myśliart.624 par. 1 k.p.k.zwalniając oskarżonego od ich ponoszenia z uwagi na fakt, iż od blisko roku jest tymczasowo aresztowany i będzie odbywał długoterminową karę pozbawienia wolności.

SSO Sławomir Klekocki

SSO Katarzyna Gozdawa-Grajewska SSO Olga Nocoń