Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 95/18
Data wyroku: 2018-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Skowron
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 107§1kks

Sygn. akt VI Ka 95/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 maja 2018 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Tomasz Skowron
Protokolant Ewelina Ostrowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze del. do Prokuratury Rejonowej w LubaniuD. K.
po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018r.
sprawyM. W.ur. (...)wW.
s.P.,M. z domu K.
oskarżonego zart. 107 § 1 kksw związku zart. 9 § 3 kksi inne
z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II K 31/17

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. W.;

II
zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 95/18

UZASADNIENIE
M. W.został oskarżony o to, że:

1
będąc prezesem(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.(...)
ul. (...)(...)i będąc na podstawie prawa uprawnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw gospodarczych tej spółki, co najmniej w dniu 05.02.2015r. wlokalu (...)ul. (...),(...)-(...) L., prowadził i urządzał wbrew przepisomustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych(Dz.U. Nr 201, poz. 1540), gry losowe o wygrane pieniężne na automatach do gier:

- (...)nr(...)
-A.G.nr(...),
tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kks;

2
będąc prezesem(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.
(...)
ul. (...)(...)i będąc na podstawie prawa uprawnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw gospodarczych tej spółki, co najmniej w dniu 09.03.2015r. wlokalu (...)ul. (...),(...)-(...) L., prowadził i urządzał wbrew przepisomustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych(Dz.U. Nr 201, poz. 1540), gry losowe o wygrane pieniężne na automatach do gier:

- (...)nr(...)
-A.G.nr(...),
tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kks;

3
będąc prezesem(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.przyul. (...),(...)-(...) W.i będąc na podstawie prawa uprawnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw gospodarczych tej spółki, co najmniej w dniu 05.02.2015r. wlokalu (...)ul. (...),(...)-(...) L., prowadził i urządzał wbrew przepisomustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych(Dz.U. Nr 201, poz. 1540), gry losowe o wygrane pieniężne na automacie do gier:

- (...)nr(...),
tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kks;
Sąd Rejonowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. IIK 31/17:

I
uznał oskarżonegoM. W.za winnego czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kksi za to, na podstawieart. 107 § 1 kkswymierzył mu karę grzywny w wymiarze 70 (siedemdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka równoważna jest kwocie 100 (stu) złotych,

II
uznał oskarżonegoM. W.za winnego czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kksi za to, na podstawieart. 107 § 1 kkswymierzył mu karę grzywny w wymiarze 70 (siedemdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka równoważna jest kwocie 100 (stu) złotych,

III
uznał oskarżonegoM. W.za winnego czynu opisanego w pkt 3 części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kksi za to, na podstawieart. 107 § 1 kkswymierzył mu karę grzywny w wymiarze 70 (siedemdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka równoważna jest kwocie 100 (stu) złotych,

IV
na podstawieart. 39 § 1 kkspołączył wymierzone wpkt I, II i IIIkary grzywny i wymierzył oskarżonemuM. W.jedną karę łączną grzywny w wymiarze 130 (stu trzydziestu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna równoważna jest kwocie 100 (stu) złotych,

V
na podstawieart. 29 pkt 1 kksorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa środków pieniężnych w łącznej kwocie 8.935 (osiem tysięcy dziewięćset trzydzieści pięć) złotych zabezpieczonych w wykazie dowodów rzeczowych i zajętych za pokwitowaniemP. (...)nr(...)i nr(...)w dniu 12.05.2015 r. i w dniu 01.06.2015 r.,

VI
na podstawieart. 32 § 1 kksorzekł środek karny w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej w kwocie 60.000 (sześćdziesięciu tysięcy) złotych stanowiącej wartość zwróconych automatów do gierA. G.nr(...),A.nr(...),A.nr(...),(...)nr(...),A. G.nr(...),

VII
na podstawieart. 113 § 1 kksw zw. zart. 624§1 kpkiart. 17 ustęp 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnychzwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie i nie wymierza mu opłaty.

Apelację od powyższego wyroku złożył oskarżonyM. W., wskazując na możliwość przyjęcia wystąpienia w zaskarżonym wyroku bezwzględnej przesłanki odwoławczej co do całości okresu objętego zarzutem, określonej wart. 439 § 1 pkt 8 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks, polegającej na uprzednim wydaniu przez Sąd Rejonowy wK.3 kwietnia 2017 r. (sygn. IIK 569/16) wyroku skazującego, na mocy którego oskarżony został uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego zart. 107 kks, gdzie zarzuconego czynu oskarżony miał dopuścić się w okresie od 19 sierpnia 2013 roku do dnia 27 marca 2015 roku. Czas wskazany w przedmiotowym postępowaniu objął okres, za który oskarżony został już skazany wyżej wskazanym prawomocnym wyrokiem. Powyższe stanowi o zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej w stosunku do wszystkich zdarzeń w tym czasookresie stanowiących czyn urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi, na podstawieart. 113 § 1 kksw zw. zart. 427 § 1 i 2 kpkiart. 438 pkt 1 i 2 kpkoskarżony zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, to jest:

⚫

art. 7 k.p.k.orazart. 410 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom zawartym w kierowanych do sądu pismach w zakresie odnoszącym się do przekonania oskarżonego i stanu świadomości, że prowadzona przez oskarżonego działalność była ówcześnie działalnością legalną, w sytuacji gdy złożone wyjaśnienia były spójne, rzeczowe, a które to wskazują na uzasadnione przekonanie oskarżonego, że prowadzona przez niego działalność w tamtym okresie była działalnością legalną;

art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., polegającą na tym, że w opisie czynu w sentencji wyroku Sądu I instancji nie wskazano jakie przepisyustawy o grach hazardowychzostały przez oskarżonego naruszone, co wobec blankietowego charakteru przepisuart. 107 7 § 1 k.k.s., który dla zastosowania wymaga wypełnienia przepisami ustawy szczególnej (w tym wypadku u.g.h.), czyni zastosowaną kwalifikację prawną niepełną;

2
obrazę prawa materialnego w postaci błędnego przypisania oskarżonemu realizacji znamion przestępstwa zart. 107 § 1 k.k.s., poprzez wydanie wyroku skazującego pomimo:

⚫

bezskuteczności przepisu zart. 14 ust. 1u.g.h., który jako nienotyfikowany przepis techniczny, w braku przekazania Komisji Europejskiej projektuustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychzgodnie z obowiązkiem wynikającym zart. 8 ust. 1dyrektywy 98/34, nie mógł być zastosowany wobec jednostek, co stanowi okoliczność wyłączającą odpowiedzialność kamą, potwierdzoną wiążącą wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dokonaną wyrokami: z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15 oraz z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (F.i inni), jak i wcześniejszym wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 (Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej);

braku realizacji znamion strony podmiotowej w postaci umyślności oraz oczywistej i usprawiedliwionej nieświadomości tak bezprawności, jak i karalności naruszenia art. 6 ust. 1 u.g.h., a to ze względu na powszechne traktowanie tego przepisu, jako tożsamego z 14 ust. 1 u.g.h., co znajduje wyraz w prezentowanym w toku postępowania orzecznictwie sądowym z całego okresu prowadzenia przez oskarżonego działalności, jak i stanowisku Komisji Europejskiej i pozwala uznać, że przepisy u.g.h. w usprawiedliwiony sposób mogły być traktowane jako bezskuteczne, co w okolicznościach niniejszej sprawy bezpodstawnym czyni przypisanie oskarżonemu umyślności dotyczącej działania wbrew obowiązującym przepisom prawa;

Niezależnie, na podstawieart. 113 § 1 k.k.s.w zw. zart. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt 4 k.p.k., oskarżony zarzucił rażącą niewspółmierność kary poprzez orzeczenie kary grzywny w wymiarze 130 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka równoważna jest kwocie 100 złotych. Ponadto, zaskarżonemu wyrokowi oskarżony zarzucił rażącą niewspółmierność środka karnego w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku urządzeń do gier losowych w łącznej wysokości 60.000 zł, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności dotyczących jego wymiaru w niniejszej sprawie uzasadnia orzeczenie go w niższej wysokości.
Stawiając powyższe zarzuty oskarżony wniósł o:

1
uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w części, wobec zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § pkt 8)

Alternatywnie – w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1 oskarżony wniósł o:

2
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wydanie rozstrzygnięcia uniewinniającego, w szczególności z uwagi na brak możliwości przypisania oskarżonemu umyślności na płaszczyźnie strony podmiotowej czynu zabronionego zart. 107 § 1 kks, jak również w oparciu o kontratyp z art.art. 10 § 3 kkslub ewentualnie w oparciu o kontratyp zart. 10 § 4 kks.

W sytuacji nieuwzględnienia wniosków 1) i 2) apelacji oskarżony wniósł o:

3
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez odstąpienie od wymierzenia kary, alternatywnie poprzez jej wymierzenie w granicach dolnego ustawowego zagrożenia, a także o obniżenie środka karnego ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku uwzględniając realną wartość przedmiotowych urządzeń do gier, która biorąc pod uwagę średnią cenę rynkową tego rodzaju urządzeń, powinna kształtować się na poziomie 1.500 złotych za automat.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja wywiedziona przez oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie dopatrzył się sąd okręgowy istnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej wart. 439§1 pkt 8 k.p.k.Bezsporne jest, żeM. W.skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego wK.z dnia 3 kwietnia 2017r. sygn. II K 569/16 za przestępstwo skarbowe zart. 107§1 k.k.s.W wyroku tym sąd rzeczywiście przyjął m. in., że oskarżony działając jako prezes spółki(...) sp. z o.o.w okresie od 19 sierpnia 2013r. do 27 marca 2015r. w miejscowościR.woj.(...)wspólnie i w porozumieniu z inną osobą urządzał gry na automacie(...)M.nrH. (...)z naruszeniem przepisu 6ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, tj. przestępstwa karno skarbowego zart. 107§1 k.k.s.w zw. zart. 6§2 k.k.s.w związku z czym ten czyn czasowo zazębia się z czynem, który zaskarżonym wyrokiem w niniejszej sprawie został oskarżonemu przypisany w pkt III części dyspozytywnej. Czyny które zostały przypisane oskarżonemu w pkt I i II części dyspozytywnej czasowo nie korelują z czynami przypisanymi oskarżonemu we wskazanym wyroku Sądu Rejonowego wK., a opisanymi w pkt II części wstępnej. Jednakże nawet w tym zawężonym zakresie zdaniem sądu odwoławczego nie można mówić o istnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazywanej przez oskarżonego. Przede wszystkim wskazać należy, ze czyn ten ( przypisany oskarżonemu w zaskarżonym wyroku w pkt III ) dotyczy urządzania gier na innym automacie– (...)nr(...), w innym lokalu, w innej miejscowości. To zaś w myśl stanowiska Sądu Najwyższego wyklucza możliwość przyjęcia, iż mamy do czynienia z tożsamością czynów warunkującą możliwość uznania powagi rzeczy osadzonej ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2018r. sygn. V KS 5/18 ). Sąd okręgowy w niniejszym składzie stanowisko to w pełni podziela i nie widzi potrzeby przytaczania dodatkowych argumentów w tym zakresie.
Sąd okręgowy w niniejszym składzie podziela także zapatrywanie, że przypisane oskarżonemuM. W.zachowanie – prowadzenie i urządzanie wbrew przepisomustawy o grach hazardowychgier losowych o wygrane pieniężne na automatach do gier nie stanowi czynu ciągłego zart. 6§2 k.k.s.działanie oskarżonego wykazuje podobieństwo do przestępstw trwałych lub o charakterze trwałym a to wyklucza możliwość zastosowania instytucji czynu ciągłego. Tym samym nie może być mowy o istnieniu powagi rzeczy osądzonej. ( zob. Tomasz Grzegorczyk w Kodeks Karny Skarbowy komentarz wyd.2006, s. 122-123, Piotr Kardas Kodeks Karny Skarbowy Komentarz , WKP 2017 , wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 22 lutego 2018r. sygn. IV Ka 41/18 ).
Nie dostrzegł sąd odwoławczy również aby sądmeritidopuścił się błędnej oceny materiału dowodowego i wyjaśnień oskarżonego zawartych w kierowanych do sądu pismach w zakresie, gdzie mówił on o swoim przekonaniu, że prowadzona przez niego działalność była legalna. Przede wszystkim wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie oskarżony w postępowaniu przygotowawczym odmówił składania wyjaśnień, a w postępowaniu przed sądem nie brał udziału. Jednakże nie przeszkodziło to sądowi rejonowemu poczynić prawidłowych ustaleń odnośnie tego, że oskarżonyM. W.nie działał w warunkach kontratypów określonych w przepisachart. 10§3 i 4 k.k.s.Przepisy te stanowią, że nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia ten kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność lub pozostaje w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności. Oskarżony bowiem od wielu lat prowadził działalność gospodarczą polegająca na umieszczaniu automatów do gier w lokalach na terenie kraju. Od wielu lat boryka się z szeregiem kontroli przeprowadzanych przez funkcjonariuszy Urzędów Celnych. Od wielu lat na terenie całej Polski w sprawach przeciwko niemu zapadały różne orzeczenia w tym wiele wyroków skazujących go za popełnienie czynów zart. 107§1 k.k.s.W tej sytuacji zdaniem sądu odwoławczego nie może być mowy o tym, że nieświadomość karalności tego czynu ( tych czynów ) była usprawiedliwiona.
Zdaniem sądu odwoławczego nie miało wpływu na treść wyroku nie wskazanie w sentencji przypisanego oskarżonemu czynu jakie przepisyustawy o grach hazardowychzostały przez oskarżonego naruszone. Przyjmując za oskarżycielem publicznym sąd ustalił, ze oskarżony będą prezesem spółek(...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.będąc na podstawie prawa uprawnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw gospodarczych tych spółek w lokaluC.(...)wL.prowadził i urządzał wbrew przepisomustawy o grach hazardowychgry losowe o wygrane pieniężne na automatach do gier. Kwestię naruszenia przez oskarżonego przepisów ustawy hazardowej sąd rejonowy rozwinął w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Kilkakrotnie podkreślał w nim, że oskarżony prowadził i urządzał gry na automatach bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Tym samym naruszył normęart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Niedoprecyzowanie zarzutów aktu oskarżenia i przyjętego przez sąd przestępnego działania oskarżonego nie jest wadą tego rodzaju, by wyprowadzić z niej wnioski o niemożności ustalenia znamion inkryminowanych czynów i z pewnością nie generuje wątpliwości co do tego, które przepisyustawy o grach hazardowychnależy zastosować w przypadku przypisania oskarżonemu winy ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2017r. sygn. IV KK 396/16, LEX nr 2281267 ). W ocenie sądu odwoławczego sąd rejonowy słusznie nie miał wątpliwości, że działanie oskarżonego pozostaje w związku z naruszeniem przepisów o koncesjiart. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W ustaleniach faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie Sąd I instancji stanowczo stwierdza, że oskarżony w datach zarzucanych mu czynów urządzał gry o charakterze losowym na automatach. Jako właściciel tych automatów zawarł umowy na zainstalowanie ich w lokalu(...)(...)wL., a jak wynika z eksperymentu procesowego ( k.5 – 11 ), protokołu oględzin ( k. 13 – 17 ) oraz zeznań świadków – funkcjonariuszy Urzędu Celnego nie były to automaty do gier zręcznościowych tylko do gier losowych.
Odnosząc się do zarzutu bezskuteczności przepisuart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychwobec braku jego notyfikacji Komisji Europejskiej stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma bezpośredniego znaczenia dla odpowiedzialności oskarżonego w zakresie zarzucanych mu czynów. Wskazano już bowiem wyżej, ze sądmeritiupatruje odpowiedzialności oskarżonegoM. W.w naruszeniu m. in. przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychi to ten przepis stanowi uzupełnienie normy blankietowej zart. 107§1 k.k.s.Przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychdotyczy strony podmiotowej działalności w zakresie urządzania gier hazardowych, gdyż przewiduje, ze może ja prowadzić tylko podmiot posiadający koncesję na prowadzenie kasyna.Art. 14 ust. 1zaś reguluje pewien aspekt przedmiotowy urządzania i prowadzenia gier na automatach określając miejsce ich użytkowania. Treść tych przepisów jest adresowana do wszystkich podmiotów, zarówno do osób fizycznych, jak i prawnych oraz niezależnie od tego czy posiadają one koncesję na prowadzenie kasyna gry, czy też nie. Działalność w zakresie gier na automatach w rozumieniuart. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowychjest więc zawsze działalnością nielegalną ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2017r. sygn. V KK 21/17, LEX nr 22(...)). Powyższe trafnie dostrzegł sąd rejonowy wywodząc o tym w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, a czego zdaje się nie dostrzegać autor wywiedzionej apelacji.
Nie dostrzegł sąd odwoławczy aby omawiane przepisy –art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychsad rejonowy traktował jako tożsame. Przyjęcie to stoi w całkowitej sprzeczności z treścią pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Odnośnie zaś kwestii braku możliwości przyjęcia istniejącej po stronie oskarżonego usprawiedliwionej nieświadomości tak bezprawności , jak i karalności zarzucanych mu czynów była już o tym mowa.
Nie dopatrzył się sąd okręgowy również aby kara wymierzona zaskarżonym wyrokiem była rażąco, niewspółmiernie surowa. Za przypisane oskarżonemu przestępstwa karno skarbowe sąd wymierzył kary grzywny w wysokości po 70 stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka odpowiada kwocie 100zł. łącznie zaś karę 130 stawek dziennych przy niezmienionej kwocie stawki dziennej ( 100zł. ). Zważywszy na stopień zawinienia oskarżonego, skalę jego działalności kwestię szkodliwości hazardu na życie społeczne. Stwierdzić należy, ze zarówno kary jednostkowe, jak i kara łączna nie może zostać uznana za rażąco niewspółmiernie surową. Podobnie należy ocenić orzeczony przepadek kwoty 8.935zł. ( sumy zabezpieczonej w przedmiotowych automatach jako dowód rzeczowy ), jak i orzeczenie ściągnięcia równowartości zwróconych wcześniej automatów, tj. kwoty 60.000zł.
Reasumując wywiedziona w niniejszej sprawie przez oskarżonego apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok jako słuszny należało utrzymać w mocy.
Z uwagi na konsekwencje w zakresie odpowiedzialności materialnej oskarżonego wynikające z niniejszego wyroku i ustaloną jego sytuacje materialną sąd odwoławczy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postepowanie odwoławcze (art. 624§1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.).