Sąd Rejonowy w Opolu
VII Wydział Karny
Sygnatura akt: VII K 267/18
Data wyroku: 2018-08-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt:VII K 267 / 18

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy ustalił w sprawie

co następuje:
J. P., jako pracownik cywilny w Policji, pełniła obowiązki archiwisty Referatu Kadr i(...)oraz Prezydialnego w Komendzie Miejskiej Policji wO.wykonując obowiązki w(...)wO., gdzie przechowywana była dokumentacja archiwalnaK.wO.i KWP wO.. Jej przełożoną była asp. sztab.E. U.– Kierownik Referatu Kadr i(...)oraz Prezydialnego wK.wO..J. P.zastępowała w razie nieobecnościE. F.– st. referent Referatu Kadr i(...)oraz Prezydialnego wK.wO.. Wszystkie wymienione osoby miały posiadały odpowiednie przeszkolenia i poświadczenia bezpieczeństwa. Referat Kadr i(...)oraz Prezydialnego wK.wO.podlegał pod KomendantaK.wO.B. P., którego zastępcą był I Zastępca wK.wO.R. D..
M. L. (1)również była zatrudniona w Komendzie Miejskiej Policji wO.na stanowisku KierownikaKancelarii (...). WKancelarii (...)pracowała takżeK. K.jako pracownik KT orazM. W.– pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych.
PomiędzyM. L. (1)jako Kierownikiem KT wK.wO., a kierownictwemK.wO.oraz pracownikami składnicy akt wK.wO.doszło do zainicjowanej przezM. L. (1)rozbieżności stanowisk co do tego, czy spisy spraw przekazywanych doKancelarii (...), a następnie do(...)wO., powinni wykonywać policjanci poszczególnych wydziałów, w tym zwłaszcza Wydziału KryminalnegoK.wO., czy teżM. L. (1)jako Kierownik KT, czy może pracownicy składnicy akt wK.wO.. Decyzją kierownictwaK.wO., motywowaną rozmiarem obowiązków funkcjonariuszyK.i KWP wO.oraz brzmieniem RegulaminuK.wO., wreszcie zaś opinią pełnomocnika ds. informacji niejawnych, spisy spraw przekazywanych doKancelarii (...), a następnie do składnicy akt, miała sporządzaćM. L. (1)jako Kierownik KT, co wywoływało jej niezadowolenie, gdyż jej zdaniem było sprzeczne z przepisami, a wpływało na zwiększony zakres jej obowiązków.
Początkiem 2017 rokuM. L. (1), przy wykorzystaniu swego służbowego komputera stacjonarnegoF.-S.o nr(...)w pomieszczeniu służbowym nr 217 a, gdzie wykonywała swe obowiązki, sporządziła datowane na 16 lutego 2017r. pismo adresowane do nadinsp.J. S. (1)– Komendanta Głównego Policji, podpisane rzekomo przezJ. S. (2), tj. archiwistę(...)wO., w którym wskazała, że w(...)wO., nadzorowanej przez kierownictwoK.wO., panuje chaos i bałagan, a w szczególności dokumenty walają się po podłodze w nieprzystosowanych do tego pomieszczeniach, spisy akt i protokoły brakowania są niezgodne z obowiązującymi przepisami, sprawy nie są ułożone chronologicznie, dokumenty bezzasadnie oznacza się klauzulami tajności, aKancelaria (...)wykonuje spisy akt przekazywanych do składnicy za całąK.i KWP wO., co reasumując jest wynikiem braku należytego nadzoru ze strony kierownictwaK.wO.i wymaga przeprowadzenia kontroli. Pod pismem znajdował się wykonany komputerowo podpis archiwisty(...)wO.–J. S. (2), która nie była autorem tego pisma i nic na jego temat nie wiedziała.
Pismo toM. L. (1)zapakowała w kopertę i nadała do KGP w W-wie w jednej z placówek pocztowych na terenieO.. Dotarło do KGP w W-wie w dniu 23.02.2017r.
Biuro Kontroli KGP w W-wie, na przełomie lutego i marca 2017r., przekazało pismo z 16.02.2017r. do KWP wO.celem wyjaśnienia zarzucanych nieprawidłowości.
Decyzją Komendanta KWP wO.– insp.J. K.z dnia 3.03.2017r., w(...)wO.przeprowadzono w okresie 17.03.2017r.-12.04.2017r. kontrolę mającą na celu potwierdzenie lub wykluczenie nieprawidłowości opisanych w piśmie z 16.02.2017r. podpisanym rzekomo przezJ. P., pod którą podszyła sięM. L. (1). Poza drobnymi uchybieniami, zespół kontrolny nie potwierdził zawartych w piśmie z 16.02.2017r. nieprawidłowości dotyczących funkcjonowania składnicy akt wK.wO., w którym obowiązki archiwisty realizowałaJ. P., a w szczególności nie stwierdzono uchybień dot. warunków i sposobu przechowywania akt oraz ich ewidencjonowania, o których mowa była w piśmie z 16.02.2017r. Kontrola zakończyła się pozytywnie z uchybieniami nie związanymi zasadniczo z tymi wskazywanymi w piśmie z 16.02.2017r. Polecono jedynie KomendantowiK.wO.wzmożenie nadzoru w zakresie sposobu porządkowania akt przekazywanych do składnicyK.wO..
W dniu 20 marca 2017 rokuJ. P.złożyła zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa zart. 190 a § 2 Kkwraz z wnioskiem o ściganie sprawcy, którą najprawdopodobniej pozostajeM. L. (1).
W toku postępowania zabezpieczono m.in. służbowy komputer stacjonarnyF.-S.o nr(...)użytkowany przezM. L. (1)w pokoju nr 217a wK.wO., który poddano badaniom biegłego z zakresu przestępczości komputerowej, który ustalił ponad wszelką wątpliwość, że pismo z 16.02.2017r. zostało sporządzone z wykorzystaniem w/w komputera, w którego dysku twardym ujawniono projekt w/w pisma, jak i innych adresowanych m.in. do Komendanta KWP wO..
W toku postępowania zabezpieczono także samo pismo z dnia 16.02.2017r. wraz z kopertą, które poddano badaniom biegłego zInstytutu (...)wB.z zakresu biologii i genetyki sądowej, który ustalił, że zabezpieczony na kopercie zawierającej pismo z 16.02.2018r. materiał biologiczny pochodzi odM. L. (1), natomiast nie pochodzi odJ. P.orazM. K..M. L. (1)początkowo odmawiała pobrania materiału porównawczego w postaci wymazu DNA ze śluzówki policzków.
Dowody:

⚫

k. 8: pismo z 16.02.2017r.

k. 71: koperta ze znaczkiem,

k. 133: wykaz dowodów rzeczowych,

k. 82: oświadczenieM. L.w przedmiocie odmowy pobrania materiału porównawczego,

k. 77, 79, 152: protokoły pobrania materiału porównawczego,

k. 62-70, 98-106, 170-177: opinie biegłego z zakresu genetyki sądowej,

k. 13-15, 126-128: protokoły zatrzymania sprzętu komputerowego,

k. 40-44, 51-58, 113-120: opinie biegłego z zakresu przestępczości komputerowej,

k. 25, 129: pokwitowania zwrotu sprzętu komputerowego,

k. 29-39: sprawozdanie z kontroli(...)wO.,

k. 3: wniosek o ściganie,

k. 2-3, 228-230: zeznania pokrzywdzonejJ. P.,

k. 22-23, 230: zeznania świadkaR. P.,

k. 18-19, 230: zeznania świadkaR. D.,

k. 87-89, 230: zeznania biegłego z zakresu przestępczości komputerowejJ. U.,

k. 144-146, 226-228: częściowo wyjaśnienia oskarżonejM. L. (1),

***********************
M. L. (1)ma 48 lat, jest mężatką, ma dwoje pełnoletnich dzieci. Posiada wyższe wykształcenie z zakresu zarządzania w administracji. Była zatrudniona wK.wO.na stanowisku KierownikaKancelarii (...)za wynagr. 2.130 zł netto miesięcznie. Aktualnie pozostaje osobą bezrobotną, albowiemK.wO.nie przedłużyła z nią umowy o pracę. Jest współwłaścicielką w ramach ustawowej wspólności majątkowej domu jednorodzinnego podO.oraz samochodu osobowego m-kiF. (...)r.prod. 2009.
M. L. (1)nie była dotąd sądownie karana.
M. L. (1)nie jest chora psychicznie, ani też upośledzona umysłowo. W odniesieniu do zarzucanego jej czynu brak jest podstaw do kwestionowania stanu poczytalności w rozumieniuart. 31 § 1 lub 2 Kk. Jest też w pełni zdolna do udziału w postępowaniu oraz prowadzenia obrony w sposób samodzielny i rozsądny.
Dowody:

⚫

k. 188: dane osobopoznawcze w trybieart. 213 Kpk,

k. 189, 215: dane o karalności zK.,

k. 155-158: opinia sądowo-psychiatryczna,

***********************
M. L. (1)słuchana w charakterze podejrzanej w toku śledztwa nie przyznała się do zarzucanego jej czynu i skorzystała z prawa odmowy składania wyjaśnień, jak i odpowiedzi na pytania. Przed Sądem również nie przyznała się do zarzucanego jej czynu, jednakże przyznała, że wystosowała do KGP w W-wie pismo datowane na 16.02.2017r., w którym wskazane zostały nieprawidłowości w pracy komendy, w tym i archiwum, pod którym zawarte były dane osobowe pokrzywdzonej. Nie działała na szkodę pokrzywdzonej, ani pracodawcy, a tylko aby przestrzegane były procedury. Nie wyjaśniła dlaczego sama nie podpisała się pod pismem o nieprawidłowościach, których nie potwierdziła kontrola. Aktualnie bardzo żałuje tego co się stało, przeprasza pokrzywdzoną za swe zachowanie. Na skutek tego zdarzenia straciła pracę.
/k. 144-146, 226-228 /

Sąd Rejonowy zważył w sprawie,

co następuje :
W świetle ustalonych okoliczności sprawy, sprawstwo i zawinienie oskarżonej w odniesieniu do zarzucanego jej czynu nie budziło żadnych wątpliwości, przy czym mając na uwadze spełnienie przesłanek ustawowych zKodeksu karnegoodnoszących się do ustawowego zagrożenia karą, motywów działania oskarżonej związanej z zakresem jej obowiązków, stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego jej występku, a także dotychczasowego sposobu życia, w szczególności zaś niekaralności, ustabilizowanej sytuacji osobistej, zawodowej i rodzinnej, wreszcie zaś mając na uwadze wyniki kontroli, która pewne drobne uchybienia w zakresie funkcjonowania i nadzoru współpracującej zKancelarią (...)wO.wykazała, zasadne było zastosowanie względem oskarżonej środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania obostrzonego środkami kompensacyjnymi i karnymi.
Zgodnie z treściąart. 66 § 1 KkSąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli okoliczności popełnienia czynu zabronionego nie budzą wątpliwości, wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, właściwości i warunki osobiste sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego. Jednocześnie zgodnie z treściąart. 66 § 2 Kkwarunkowego umorzenia postępowania nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.
I.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie mogły budzić wątpliwości: sprawstwo, zawinienie oraz okoliczności popełnienia przez oskarżoną czynu zabronionego kwalifikowanego treściąart. 231 § 1 Kkiart. 190 a § 2 Kkprzy zast.art. 11 § 2 Kodeksu karnego.
Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się przede wszystkim na zabezpieczonych w sprawie dowodach rzeczowych w postaci oryginału pisma datowanego na dzień 16.02.2017r. wraz z kopertą, które przy wykorzystaniu materiału porównawczego poddane zostało specjalistycznym ekspertyzom z zakresu genetyki sądowej, które wykazały ponad wszelką wątpliwość, że zabezpieczony na kopercie zawierającej pismo z 16.02.2018r. materiał biologiczny pochodzi od oskarżonejM. L. (1), natomiast nie pochodzi od pokrzywdzonejJ. P., ani też współpracującej z oskarżonąM. K.. Na powyższe wskazywała zresztą pośrednio sama treść pisma z 16.02.2017r., w którym oskarżona, podszywając się pod pokrzywdzoną, zwracała uwagę, żeKancelaria (...)której kierownikiem pozostawała, wykonuje spisy akt przekazywanych do składnicy za całą komendę, a także zachowanie oskarżonej w toku śledztwa, gdzie początkowo odmawiała ona pobrania materiału porównawczego w postaci wymazu DNA. Z powyższego wynikało zatem, że to oskarżona była autorem i nadawcą pisma z 16.02.2017r. adresowanego do KGP w W-wie. Za sprawstwem oskarżonej przemawiał także zabezpieczony do sprawy służbowy sprzęt komputerowy oskarżonej będący na stanieK.wO.w postaci komputera stacjonarnegoF.-S., którego dysk został poddany opiniom biegłego z zakresu przestępczości komputerowej, które wykazały, że pismo z 16.02.2017r. (a także inne podobne) powstały na komputerze użytkowanym przez oskarżoną na terenieK.wO., w jej pomieszczeniu służbowym, a uwzględniając treść pisma, było oczywistym, że to nie pokrzywdzona, lecz oskarżona była jego autorem. Z kolei sprawozdanie z kontroli(...)wO.prowadziło do wniosku, że opisane w piśmie oskarżonej z 16.02.2017r. nieprawidłowości dotyczące funkcjonowania i nadzoru nad składnicą akt wK.wO., w którym obowiązki archiwisty realizowała pokrzywdzona, nie miały miejsca, a w szczególności nie stwierdzono uchybień dot. warunków i sposobu przechowywania akt oraz ich ewidencjonowania, o których mowa była w piśmie oskarżonej, która podszyła się pod pokrzywdzoną, a tym samym działanie oskarżonej godziło tak w interes prywatny pokrzywdzonej, jak i publiczny Komendy Miejskiej Policji wO.. Uzupełnieniem dowodów rzeczowych, z dokumentów oraz opinii biegłych były dowody osobowe w postaci zeznań samej pokrzywdzonejJ. P., która jednoznacznie zaprzeczyła, ażeby była autorem, bądź nadawcą pisma z 16.02.2017r., o którym do dnia kontroli nic nie wiedziała, a co potwierdzały opinie biegłych, a także zeznania świadkaR. N.WKK.wO.oraz zeznania świadkaR. D.– I Zastępcy KomendantaK.wO., wyjaśniające motywy działania oskarżonej, która jako Kierownik KT wK.wO.pozostawała w sporze z kierownictwemK.wO.oraz pracownikami składnicy akt wK.wO.co do tego, czy spisy spraw przekazywanych doKancelarii (...), a następnie do(...)wO., powinni wykonywać policjanci poszczególnych wydziałów, w tym zwłaszcza Wydziału KryminalnegoK.wO., czy też oskarżona jako Kierownik KT, czy może inni pracownicyK.wO.. W przedstawionych okolicznościach nie zasługiwały na wiarę wyjaśnienia oskarżonej, w których nie przyznała się ona do zarzucanego jej czynu, co Sąd uznał za przyjętą linię obrony zmierzającą do uniknięcia odpowiedzialności karnej. W zakresie właściwości osobistych, dotychczasowego sposobu życia, jak stanu poczytalności oraz zdolności do udziału w postępowaniu Sąd oparł się na niekwestionowanych dowodach z dokumentów w postaci danych osobopoznawczych i o karalności oraz opinii sądowo-psychiatrycznej.
Swoim zachowaniem wyczerpała oskarżona znamiona zarzucanego jej występku zart. 190 a § 2 Kkiart. 231 § 1 Kkprzy zast.art. 11 § 2 Kodeksu karnego.
Przestępstwa zart. 190 a § 2 Kkdopuszcza się ten, kto podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek lub inne dane osobowe w celu wyrządzenia jej szkody osobistej lub majątkowej. Takie właśnie zachowanie towarzyszyło oskarżonej, jako autorowi i nadawcy pisma z 16.02.2017r. do KGP w W-wie, albowiem oskarżona podszywając się pod pokrzywdzoną, której imię i nazwisko zamieściła pod pismem, wskazała na rzekome nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania(...)wO., gdzie pokrzywdzona wykonywała obowiązki, a mając na uwadze, że nieprawidłowości te nie zostały potwierdzone w toku zarządzonej w tym zakresie kontroli, powyższe stwarzało zagrożenie dla dobrze pojętego interesu prywatnego i zawodowego pokrzywdzonej, z czego oskarżona musiała sobie zdawać sprawę mając na uwadze treść pisma i podniesione w nim zarzuty, jak i możliwe konsekwencje dyscyplinarne i pracownicze stwierdzenia ewentualnych uchybień. Jednocześnie zachowanie oskarżonej wyczerpywało znamiona występku zart. 231 § 1 Kk, którego dopuszcza się funkcjonariusz publiczny, który przekraczając swe uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Zachowanie oskarżonej godziło bowiem zarówno w interes publiczny Komendy Miejskiej Policji wO., w której miało dochodzić do nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania i nadzoru nad składnicą akt, jak i prywatny pokrzywdzonej, która w tejże składnicy wykonywała obowiązki archiwisty. Oskarżona, jako kierownikKancelarii (...)wK.wO., zatem pracownik instytucji państwowej powołanej dodatkowo do ochrony bezpieczeństwa publicznego, była oczywiście funkcjonariuszem publicznym w rozumieniuart. 115 § 13 Kk. Oskarżona przekroczyła swoje uprawnienia, albowiem przekroczeniem uprawnień jest nie tylko podejmowanie działań wykraczających poza posiadane kompetencje ale także zachowanie w ramach kompetencji, lecz niezgodnie z prawnymi warunkami podejmowanych przez funkcjonariusza czynności - vide przykładowo wyrok SA w Rzeszowie z 5.09.2002r. w sprawie II AKa 74/02 publ. w OSA 2003/9 poz. 93 oraz wyrok SN z 28.11.2006r. w sprawie III KK 152/06 publ. w OSNKW 2007/2 poz. 15. Oskarżona była oczywiście uprawniona do pisania skarg i wniosków do przełożonych, ale z zachowaniem drogi służbowej i nie poprzez podszywanie się pod inne osoby oraz nie poprzez podnoszenie nieprawdziwych zarzutów, co wyczerpywało znamiona występku zart. 190 a § 2 Kk. W okolicznościach sprawy nie mogło przy tym budzić wątpliwości, że oskarżona działała umyślnie tak na szkodę pokrzywdzonej, jak i swych przełożonych oraz całejK.wO., w której była zatrudniona, o czym świadczyło choćby podszywanie się pod osobę trzecią.
Rekapitulując powyższe sprawstwo, zawinienie i okoliczności popełnienia przez oskarżoną przestępstwa zart. 190 a § 2 Kkiart. 231 § 1 Kkprzy zast.art. 11 § 2 Kodeksu karnego, nie budziło wątpliwości.
II.
Kolejną przesłanką warunkowego umorzenia postępowania jest nieznaczny stopień winy sprawcy i społecznej szkodliwości czynu. Przesłanki te występować muszą przy tym kumulatywnie. Wina sprawcy ma miejsce wówczas, gdy można mu zarzucić, że w czasie czynu nie dał posłuchu normie prawnej. Natomiast na ocenę stopnia społecznej szkodliwości mają wpływ okoliczności wymienione w treściart. 115 § 2 Kk, a to: rodzaj naruszonego dobra, rozmiar szkody, okoliczności popełnienia czynu, waga i rodzaj naruszonych przez sprawcę obowiązków i reguł ostrożności, postać zamiaru, motywacja sprawcy. W przedmiotowej sprawie przesłanki te zostały spełnione, albowiem biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia przestępstwa przez oskarżoną, która uznawała, że jest przez nieprzychylnych jej przełożonych przeciążona obowiązkami związanymi z zajmowanym przez nią stanowiskiem, co w nieznacznym zakresie potwierdziła zresztą kontrola, a także skutki działania oskarżonej, które w konkluzji nie wywołały negatywnych konsekwencji tak wobec pokrzywdzonej, która sama zwolniła się z pracy w Policji, jak i całejK.wO.oraz jej kierownictwa, można było przyjąć, iż stopień winy sprawcy i społecznej szkodliwości jej czynu nie był znaczny.
III.
Za warunkowym umorzeniem postępowania przemawiać też musi pozytywna prognoza kryminologiczna wynikająca z właściwości, warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia sprawcy niekaranego dotąd za przestępstwo umyślne. Oskarżona i te warunki spełniała, albowiem nie była uprzednio karana sądownie, choćby za przestępstwa nieumyślne, ma prawie 50 lat, od wielu lat pracuje w instytucjach państwowych, gdzie ma dobrą opinię, ustabilizowaną sytuację osobistą i rodzinną, a okoliczności czynu i jej postawa w toku postępowania, pozwalały przyjąć, iż popełnione przez nią przestępstwo miało charakter epizodyczny i w przyszłości pomimo warunkowego umorzenia postępowania będzie ona przestrzegała porządku prawnego, czego gwarantem będzie dłuższy od minimalnego okres próby, jak i środki karne i kompensacyjne.
IV.
Wymóg zart. 66 § 2 Kk, zgodnie z którym warunkowego umorzenia postępowania nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności ma charakter formalny i w niniejszej sprawie również został spełniony. Czyny zabronione przewidziane treściąart. 231 § 1 Kkorazart. 190 a § 2 Kkzagrożone są bowiem karą pozbawienia wolności do lat trzech.
Reasumując, wobec realizacji przesłanek zart. 66 § 1 i 2 Kk, zasadnym było zastosowanie względem oskarżonej środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania.
Zgodnie z treściąart. 67 § 1 Kkwarunkowe umorzenie następuje na okres próby, który wynosi od roku do lat trzech i biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę z jednej strony epizodyczny charakter przestępstwa, z drugiej zaś okoliczności czynu, Sąd wyznaczył oskarżonej dłuższy od minimalnego dwuletni okres próby, wystarczający na weryfikację postawionej wobec niego pozytywnej prognozy kryminologicznej.
Dla zapewnienia realnej dolegliwości związanej z zaistnieniem przestępstwa oraz w celu zadośćuczynienia pokrzywdzonej, Sąd orzekł od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej w oparciu o treśćart. 67 § 3 Kkzadośćuczynienie za krzywdę w wysokości dwóch i pół tysiąca złotych uznając, że żądanie zadośćuczynienia w wys. aż 10.000 zł jest wygórowane. Podkreślenia wymaga, że pokrzywdzona niewątpliwie odczuła i przeżyła skutki zachowania się oskarżonej w postaci zleconej kontroli wpadkowej, jak i początkowej nieprzychylności przełożonych, jednakże podkreślenia wymaga, że kontrole w instytucjach publicznych nie są niczym nadzwyczajnym, sama kontrola nie wykazała istotnych nieprawidłowości, a pokrzywdzona sama podjęła decyzję o zakończeniu pracy wK.wO..
W oparciu o treśćart. 45 a § 1 Kkw zw. zart. 44 § 1 i 2 Kkzarządzono przepadek na rzecz Skarbu Państwa zabezpieczonych dowodów rzeczowych w postaci pisma z 16.02.2017r. wraz z kopertą.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniały powołane w treści wyroku przepisy prawa. Częściowe zwolnienie oskarżonej od kosztów sądowych wynikało z jej aktualnej sytuacji finansowej i pozostawania bez pracy w dniu orzekania.
Mając na uwadze podniesione okoliczności faktyczne i powołane przepisy prawa orzeczono jak w sentencji wyroku.