Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 494/17
Data wyroku: 2018-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Radosław Gluza
Słowa kluczowe: Fałszywe zeznania

Sygn. akt II K 494/17
1 Ds. 167.2017

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 kwietnia 2018 r.
Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej II Wydział Karny, w składzie:
Przewodniczący: SSR Radosław Gluza
Protokolant: Justyna Tokarz
przy udziale prokuratora ---
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 11 stycznia 2018 r., 20 lutego 2018r. i 05 kwietnia 2018r.
sprawyA. K. (1)
córkiF.iH. z d. K.
ur. (...)weW.
oskarżonej o to, że:

I
w dniu 13 grudnia 2016 roku w Sądzie Rejonowym wŚ. (...)przyulicy (...), będąc pouczoną przez sędziego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, złożyła fałszywe zeznania opisujące przebieg spotkaniaD. W.z małoletnią córką oraz swoje zachowanie podczas tego spotkania wobecD. W.,

tj. o przestępstwo zart. 233 § 1a k.k.;

II
w dniu 19 listopada 2016 roku w miejscowościZ., gminaK., groziłaD. W.pobiciem, przy czym groźby te wzbudziły w nim uzasadnioną obawę, że mogą zostać spełnione ze względu na agresywne zachowanie podejrzanej,

tj. o przestępstwo zart. 190 § 1 k.k.;

III
w dniu 19 listopada 2016 roku w miejscowościZ., gminaK., znieważyłaD. W.słowami powszechnie uważanymi za obelżywe

tj. o przestępstwo zart. 216 § 1 k.k.;

IV
w dniu 19 listopada 2016 roku w miejscowościZ., gminaK., znieważyłaK. W.za pośrednictwemD. W.słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, w zamiarze aby te zniewagi dotarły do pokrzywdzonej,

tj. o przestępstwo zart. 216 § 1 k.k.;

V
w dniu 19 listopada 2016 roku w miejscowościZ., gminaK., znieważyłaM. W.za pośrednictwemD. W.słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, w zamiarze aby te zniewagi dotarły do pokrzywdzonej,

tj. o przestępstwo zart. 216 § 1 k.k.;

orzeka:

I
na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.uniewinnia oskarżonąA. K. (1)od zarzucanych jej czynów, opisanych w pkt IV i V części wstępnej wyroku;

II
uznaje oskarżonąA. K. (1)za winną tego, że w dniu 13 grudnia 2016r. w Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej przyul. (...), składając podczas rozprawy sądowej zeznanie, mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym o sygn. akt III Nsm 218/16, po uprzednim odebraniu od niej przyrzeczenia przez przewodniczącego, zeznała nieprawdę opisując przebieg spotkaniaD. W.z małoletnią córkąN. W.w dniu 19 listopada 2016r. w miejscowościZ., tj. popełnienia przestępstwa zart. 233 § 1 k.k.i za to, na podstawie tego przepisu, wymierza jej karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 k.k.warunkowo zawiesza oskarżonejA. K. (1)wykonanie wymierzonej jej kary pozbawienia wolności na okres 1 (jednego) roku próby;

IV
na podstawieart. 72 § 1 pkt 1 k.k.zobowiązuje oskarżonąA. K. (1)do informowania sądu o przebiegu okresu próby;

V
uznaje oskarżonąA. K. (1)za winną tego, że w dniu 19 listopada 2016r. w miejscowościZ., groziła słownie naruszeniem nietykalności cielesnejD. W., przy czym groźba ta wzbudziła w nim uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, tj. popełnienia przestępstwa zart. 190 § 1 k.k.i za to, na podstawie tego przepisu, wymierza jej karę 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

VI
uznaje oskarżonąA. K. (1)za winną tego, że w dniu 19 listopada 2016r. w miejscowościZ., znieważyłaD. W., wypowiadając pod jego adresem słowa wulgarne powszechnie uznane za obelżywe, tj. popełnienia przestępstwa zart. 216 § 1 k.k.i za to, na podstawie tego przepisu, wymierza jej karę 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

VII
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonejA. K. (1)obowiązek zapłaty na rzecz oskarżyciela posiłkowegoD. W.kwoty 500 zł (pięćset złotych), tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;

VIII
na podstawieart. 85 § 1 i 2 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.łączy kary grzywny wymierzone oskarżonejA. K. (1)w pkt V i VI części dyspozytywnej wyroku i wymierza jej karę łączną 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

IX
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądza od oskarżonejA. K. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoD. W., kwotę 1536 zł (tysiąc pięćset trzydzieści sześć złotych), tytułem zwrotu poniesionych wydatków;

X
na podstawieart. 627 k.p.k.obciąża oskarżonąA. K. (1)kosztami procesu, a w tym zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 zł tytułem zwrotu wydatków sądowych poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania w sprawie i na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 1w zw. zart. 6 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychwymierza jej opłatę w kwocie 220 zł.

UZASADNIENIE WYROKU

Na podstawie przeprowadzonego przewodu sądowego, Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Oskarżyciel posiłkowyD. W.pozostawał w nieformalnym związku zA. K. (2). Posiadają oni wspólne dziecko –N. W.,ur. (...)Po rozpadzie związku zD. W.,A. K. (2)zamieszkiwała wraz z córką u swojej matki – oskarżonejA. K. (1)wZ..
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
częściowo wyjaśnienia oskarżonejA. K. (1), k. 53 – 54, 100v – 102, 103.
W dniu 28 kwietnia 2016r.A. K. (2)wniosła do Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej o ograniczenie władzy rodzicielskiejD. W.nad małoletniąN. W., w ten sposób, że strony będą wspólnie decydować o edukacji małoletniej a w pozostałym zakresie wnioskodawczyni będzie decydować samodzielnie. Sprawa ta zawisła pod sygn. akt III Nsm 218/16.
Dowód:
kserokopia wniosku o ograniczenie władzy rodzicielskiej z dnia 28.04.2016r., k. 107 – 109.
W Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej toczyła się równolegle pod sygn. III Nsm 155/16 sprawa z wnioskuD. W.o ustalenie kontaktów z małoletniąN. W.. W jej toku doszło do zawarcia w dniu 14 czerwca 2016r. ugody sądowej pomiędzy wnioskodawcąD. W.a uczestniczką postępowaniaA. K. (2). Zgodnie z jej treściąD. W.był uprawniony do kontaktowania się z małoletnią córkąN. W., w każdą pierwszą i trzecią sobotę każdego miesiąca, od godz. 11:00 do godz. 16:00. W ugodzie zastrzeżono, że przez pierwsze trzy miesiące i piętnaście dni kontakty te miały odbywać się w miejscu zamieszkania małoletniej i w obecności matki, zaś po tym terminie wnioskodawca będzie mógł zabierać córkę poza miejsce jej zamieszkania bez obecności matki.
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
kserokopia ugody z 14.06.2016r., k. 10.
W dniu 19 listopada 2016r., będącym trzecią sobotą miesiąca,D. W.przyjechał przed godz. 12.00 do miejscowościZ., żeby zabrać swoją córkęN., celem zrealizowania przysługującego mu prawa do kontaktu z dzieckiem. W związku z problemami podczas poprzednich wizyt, postanowił nagrać sytuację za pomocą telefonu komórkowego, który miał w kieszeni.
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
protokół odtworzenia nagrania, k. 36 – 37, 103.
Po wejściu do domuD. W.powiedział doA. K. (1)„dzień dobry” i oznajmił jej, że przyjechał żeby zabrać córkę, na co ta oznajmiła „przecież nie psa”. Oskarżona oświadczyła oskarżycielowi posiłkowemu, że nie weźmie córki i dodała „nie dyskutuj bo po prostu dostaniesz niepotrzebnie”. Po słowach oskarżyciela posiłkowego „proszę ubrać mi córkę”,A. K. (1)powiedziała żeby zaczekał naA., mówiąc „przyjedzieA.i pojedzie z tobą”.D. W.nie zgodził się z tym oświadczając, że minęły ponad trzy miesiące od czasu zawarcia ugody. Słysząc toA. K. (1)zdenerwowała się i podnosząc głos powiedziała mu „Nie denerwuj mnie kurwa gnoju i nigdzie jej nie zabierasz”.
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
protokół odtworzenia nagrania, k. 36 – 37, 103,
częściowo wyjaśnienia oskarżonejA. K. (1), k. 53 – 54, 100v – 102, 103.
Po tym jakD. W.zwrócił się do oskarżonej, żeby nie wtrącała się w sprawy pomiędzy nim a jego byłą partnerką, oskarżona powiedział do niego „Wejdź tutaj, bo jak dostaniesz w dziób, to tutaj na terenie pokoju, rozumisz. Zniszczyliście mi szmaciarze kurwa życie, rozumiesz. Jak twoja matka i, kurwa, córka siostra może powiedzieć, że ja chlałam?”
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
protokół odtworzenia nagrania, k. 36 – 37, 103,
częściowo wyjaśnienia oskarżonejA. K. (1), k. 53 – 54, 100v – 102, 103.
Podczas dalszej wymiany słów z oskarżonąD. W.zwrócił się do obecnej w pokoju córki, mówiąc „choćN., jedziesz ze mną do domku”. Słowa te wywołały kolejne wzburzenie uA. K. (1), która krzyknęła w jego „Czy cię posrało kurwa gnoju?”. Po chwiliN. W.zaczęła płakać.
Dowód:
protokół odtworzenia nagrania, k. 36 – 37, 103.
W dalszym ciągu rozmowyD. W.bezskutecznie próbował przekonać oskarżoną aby wydała mu córkę. Nie zgodziła się na to równieżA. K. (2), która po pewnym czasie przyjechała doZ.. W związku z tymD. W.zadzwonił na Policję, informując o mającej miejsce sytuacji odmowy wydania córki.
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
protokół odtworzenia nagrania, k. 36 – 37, 103.
Po powrocie do domuD. W.opowiedział o zdarzeniu swojej matceK. W.oraz siostrzeM. W., która była wcześniej w domu oskarżonej wZ.i składała zeznania w sprawie toczącej się w Wydziale Rodzinnym Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej.D. W.odtworzył im również nagranie jakie wykonał za pomocą telefonu komórkowego.
Dowód:
zeznania świadkaD. W., k. 87 – 88,
zeznania świadkaK. W., k. 102v,
zeznania świadkaM. W., k. 102v – 103.
Na rozprawie w dniu 13.09.2016r. odbywającej się w sprawieI. N.218/16,A. K. (1)została przesłuchana w charakterze świadka. Przed rozpoczęciem zeznań przewodnicząca rozprawy odebrała od niej dane personalne, gdzie oskarżona podała, że jest matką wnioskodawczyniA. K. (2). Następnie przewodnicząca udzielił jej pouczenia o następującej treści: „Pouczam Panią o prawie do odmowy składania zeznań i odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania”. Po stwierdzeniuA. K. (1), że chce zeznawać, przewodnicząca oświadczyła „Pouczam Panią o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań”.
Dowód:
odpis protokołu rozprawy z dnia 13.09.2016r. wraz z nośnikiem z zapisem, k. 110 – 112, 117,
W toku kolejnej rozprawy w sprawie o sygn. akt III Nsm 218/16, odbywającej się w dniu 13 grudnia 2018r. w Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej przyul. (...), doszło do ponownego przesłuchaniaA. K. (1)w charakterze świadka. Przed rozpoczęciem składania zeznań przewodnicząca rozprawy, odebrała odA. K. (1)przyrzeczenie, zgodnie zart. 268 k.p.c.Oskarżona w składanych przez siebie wówczas zeznaniach wypowiadała się na temat kontaktówD. W.z córkąN., a w tym sytuacji z dnia 19 listopada 2016r.
Dowód:
odpis protokołu rozprawy z dnia 13.12.2016r. wraz z nośnikiem z zapisem, k. 43 – 44, 97.
A. K. (1)zeznała na tę okoliczność, że uczestnik postępowania przyjechał w dniu 19 listopada 2018r. po córkę i powiedział stanowczym głosem, że trzeba ubraćN., bo ją zabiera. Dodała, iż oświadczyła mu, żeby poczekać bo zaraz przyjedzieA. K. (2), na co ten podniesionym stanowczym głosem stwierdził, że ma papier na to, że córka będzie zabierana.A. K. (1)zeznała, że gdy powiedziałaD. W., żeby zaczekać na matkę dziecka, toN.zaczęła płakać, zaśD. W.wyszedł i powiedział, że wezwie Policję. Opisując zachowanieD. W.podczas zdarzeniaA. K. (1)zeznała, że „…nie prosił, on po prostu wymusza. To nie jest proszenie to jest podniesiony głos. Ja mu zawszę mówię, aleD.spokojnie, po prostu tu dziecko stoi słyszy, to nie jest przedmiot…”. Oskarżona stwierdziła, że to raczej jego zachowanie spowodowało odmowę wydania dziecka, wyjaśniając że dziecko nie było przygotowane do wydania bo się boi ojca.
Dowód:
odpis protokołu rozprawy z dnia 13.12.2016r. wraz z nośnikiem z zapisem, k. 43 – 44, 97.
Na pytanie pełnomocnika uczestnikaA. K. (1)zeznała, że nie odnosiła się wulgarnie doD. W.ani nie podnosiła na niego głosu w obecności dziecka, Zaprzeczyła aby mówiła wulgarnie o jego matce i siostrze, jak też groziłaD. W., że „dostanie” jak się nie uspokoi.
Dowód:
odpis protokołu rozprawy z dnia 13.12.2016r. wraz z nośnikiem z zapisem, k. 43 – 44, 97.
Po przesłuchaniuA. K. (1)złożyła w sprawieI. N.218/16 własnoręcznie sporządzone pismo z dnia 18.12.2016r. Oskarżona wskazała w jego treści, że składając zeznania na rozprawie w dniu 13.12.2016r., nie wiedziała, że została nagrana przezD. W.a wcześniej wyprowadzona przez niego z równowagi. Wyjaśniła, że jej zachowanie wobecD. W.wynikło z tego, że czuje się bezradna i bezsilna.
Dowód:
częściowo wyjaśnienia oskarżonejA. K. (1), k. 53 – 54, 100v – 102, 103,
pismo oskarżonejA. K. (1)z dnia 18.12.2016r., k. 113 – 114.
OskarżonaA. K. (1)ma 45 lat, jest stanu wolnego, pracuje jako kasjer sprzedawca wsklepie (...)weW., zarabia 2.200 zł miesięcznie. Nie była karana sądownie za przestępstwa.
Dowód:
wyjaśnienia oskarżonejA. K. (1), k. 53 – 54, 100v – 102, 103,
notatka urzędowa na podstawieart. 213 § 1 k.p.k., k. 61,
informacja z Krajowego Rejestru Karnego, k. 57.
OskarżonaA. K. (1)będąc przesłuchania w toku postępowania przygotowawczego w charakterze podejrzanej, nie przyznała się do zarzucanych jej czynów. Wyjaśniła, że w listopadzie 2016r. oskarżyciel posiłkowy przyszedł na widzenie zN. W., a w tym czasie nie było w domu jej córki. Dodała, że dziecko było „naszykowane” zaśD. W.od progu zaczął ją prowokować, tak że doszło pomiędzy nimi do utarczki słownej, podczas której powiedziała do niego „szmaciarzu”. Zaprzeczyła aby w jakikolwiek sposób groziła oskarżycielowi posiłkowemu podczas zajścia. Odnosząc się do złożonych zeznań w sprawie przed sądem rodzinnym,A. K. (1)wyjaśniła, że powiedziała prawdę co do samego spotkaniaD. W.z córkąN.. Dodała jednocześnie, że nie zrozumiała wówczas pytania czy ubliżyłaD.i powiedziała, że podniosła głos. Stwierdziła następnie, że zorientowała się o jaką sytuację chodzi, gdy okazało się, że sąd posiada nagranie wykonane przez oskarżyciela posiłkowego, wobec czego wysłała do sądu pismo wyjaśniające dlaczego nie powiedziała, że ubliżyłaD. W..
W toku rozprawy głównejA. K. (1)oświadczyła, że przyznaje się do zarzucanych jej czynów. Stwierdziła, że użyła wobec oskarżyciela posiłkowego słowa „szmaciarzu” i powiedziała, że mu „przywali”. Dodała, iż nie wiedziała, żeD. W.nagrywa zdarzenie, wskazując: „Nie chciałam aby wypowiadane słowa trafiły do innych osób. Nie sądziłam, że może komuś powtórzyć, nie wiem” Wyjaśniła jednocześnie, że nie ubliżyła siostrzeD. W.ani jego matce, nie miała takiego zamiaru. Dodała, że słowo „kurwa” jakie padło z jej ust, nie dotyczyło tych osób, a było użyte jako „przecinek”. Oświadczyła jednocześnie, że nie pamięta już kogo dotyczyła jej wypowiedź „zniszczyliście mi szmaciarze życie”.A. K. (1)wyjaśniła, że nie odmówiła odpowiedzi na pytania dotyczące jej zachowania wobecD. W., ponieważ nikt jej nie powiedział, że może odmówić zeznań czy odpowiedzi na pytania. (k. 103 a.s.).

Ponadto, Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Ustalenia stanu faktycznego sąd poczynił w oparciu o wiarygodne zeznania świadkówD. W.,K. W.,M. W.oraz zgromadzone w sprawie dowody o charakterze materialnym. Sąd częściowo wziął pod uwagę również wyjaśnianiaA. K. (1). Mianowicie sąd uwzględnił relację złożoną przez oskarżoną podczas rozprawy głównej, uznając iż jej wcześniejsze wyjaśniania z etapu postępowania przygotowawczego nie zasługują na uwzględnienie.
Dokonując oceny przedstawionych powyżej dowodów, sąd ustalił sprawstwo i winę oskarżonejA. K. (1)w zakresie części czynów zarzucanych jej aktem oskarżenia. I tak, sąd uznał w pierwszej kolejności, że oskarżona dopuściła się na szkodęD. W.dwóch czynów kwalifikowanych zart. 190 § 1 k.k.iart. 216 § 1 k.k.
Stwierdzając powyższe nie budziło wątpliwości sądu to, że oskarżona w dniu 19 listopada 2016r. wypowiadała pod adresem oskarżyciela posiłkowego groźby naruszenia jego nietykalności cielesnej. Ze stronyA. K. (1)padły bowiem w kierunkuD. W.takie słowa jak „nie dyskutuj bo po prostu dostaniesz niepotrzebnie” oraz „wejdź tutaj, bo jak dostaniesz w dziób, to tutaj na terenie pokoju”. Jednocześnie słowa te wywołały u oskarżyciela posiłkowego uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, za czym przemawia impulsywne zachowanie oskarżonej oraz kontekst sytuacyjny w jakich zostały one wypowiedziane. Dodatkowo oskarżona dopuściła się czynu słownego znieważaniaD. W., nazywając go w jego obecności „gnojem” i „szmaciarzem”, które to słowa, są powszechnie uznane za obelżywe.
Ustalając popełnienie przez oskarżoną przestępstwa zart. 216 § 1 k.k.na szkodęD. W., sąd uznał iż przeprowadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do uznania, że czynów tych oskarżona dopuściła się również w stosunku doK. W.iM. W.. W tym zakresie w pierwszej kolejności wskazać należy, że kobiety te, będące matką i siostrąD. W., nie były obecne podczas jego wizyty wZ.w dniu 19 listopada 2016r. i rozmowy z oskarżoną. W trakcie tego zdarzenia, padły ze stronyA. K. (1)słowa, które co prawda nie było wprost odniesione do wskazanych członków rodziny oskarżyciela posiłkowego, lecz wskazywał na to kontekst, w jakim zostały użyte. Mianowicie oskarżona, będąc wzburzona powiedziała doD. W.„Zniszczyliście mi szmaciarze kurwa życie, rozumisz. Jak twoja matka i, kurwa, córka siostra może powiedzieć, że ja chlałam?” Z zacytowanej wypowiedzi oskarżonej wynika, że sformułowanie „szmaciarze” dotyczy osobyD. W.oraz jego matkiK.i siostryM., która była przesłuchana w sprawie rodzinnej. Słowo to ma niewątpliwie charakter znieważający o czym już wcześniej wskazano. W tym miejscu wskazać natomiast należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zawarte w przytoczonej wypowiedzi oskarżonej słowo „kurwa”, odnosi się doM. W.. Oskarżona zaprzeczyła temu stanowczo, wyjaśniając, iż użyte przez nią wulgarne słowo nie dotyczyło członków rodziny oskarżonego, a stanowiło swoisty przecinek. Zdaniem sądu znajduje to odzwierciedlenie w dokonanym ponownie na rozprawie odsłuchu nagrania, wykonanego przezD. W.. Oskarżona podczas zarejestrowanej wymiany zdań wielokrotnie użyła słowa „kurwa”, które znajduje powszechne zastosowanie w języku polskim, bądź to w charakterze wykrzyknika czy przerywnika w zdaniu, bądź też partykuły wzmacniającej (zob.(...)
Stwierdzając powyższe, sąd uznał, że mimo iżA. K. (1)wypowiedziała słowo „szmaciarze” znieważająceK.iM. W., to nie miała zamiaru aby zniewaga ta do nich dotarła. Powyższej okoliczności zaprzeczyła kategorycznie oskarżona, która dodatkowo podała, że w czasie wypowiadanych przez siebie słów, nie wiedziała o tym, że oskarżyciel posiłkowy nagrywa sytuację za pomocą telefonu komórkowego. Na powyższy zamiar ze strony oskarżonej, nie wskazuje także treść odtworzonego nagrania, gdzie emocjonalna wypowiedźA. K. (1)jest skierowana wobecD. W.i nie zawiera elementów, z których wynikałaby jej wola do dalszego przekazania wypowiadanych przez nią słów innym osobom. Powyższe wyklucza zdaniem sądu przyjęcie po jej stronie działania z zamiarem bezpośrednim. W ocenie sądu brak jest podstaw także do tego aby przypisać oskarżonej zamiar ewentualny znieważanieK.iM. W., tj. aby przewidywała ona i godziła się na to, że wypowiedziana przez nią zniewaga do nich dotrze. Sąd stoi w tym zakresie na stanowisko, że w sytuacji braku jednoznacznych dowodów na tę okoliczność, nie ma podstaw do jej domniemywania na niekorzyść oskarżonej. Oceny czynu oskarżonej nie zmienia to, żeD. W.powiadomił matkę i siostrę o słowach wypowiedzianych przezA. K. (1)i odtworzył im nagranie wykonane w dniu 19 listopada 2016r. Do zniewagi nie doszło również publicznie, gdyż wypowiedź oskarżonej miała miejsce w jej miejscu zamieszkania, a konkretnie w pokoju, w który obecni byliD. W.iN. W..
Z powyższych względów sąd uznał, że zachowanie oskarżonej nie zawiera wszystkich znamion występku zart. 216 § 1 k.k.i uniewinnił oskarżonąA. K. (1)od zarzuconych jej czynów opisanych w pkt IV i V części wstępnej wyroku.
W pkt II części dyspozytywnej wyroku sąd uznał oskarżoną za winną popełnienia występku zart. 233 § 1 k.k., polegającego na złożeniu przez nią fałszywych zeznań na rozprawie sądowej w dniu 13 grudnia 2016r., w sprawie o sygn. akt III Nsm 218/16. Mając na uwadze przeprowadzone w sprawie dowody, a w tym przede wszystkich treść zeznań świadkaD. W.i protokołu z odtworzenia nagrania z dnia 19 listopada 2016r., nie budziło wątpliwości sądu to, żeA. K. (1)zeznała nieprawdę opisując przebieg spotkaniaD. W.z małoletnią córkąN. W.. Oskarżona niezgodnie z rzeczywistością wskazała bowiem na negatywne zachowanie oskarżyciela posiłkowego, który od wejścia do domu po córkę, miał zachowywać się w niewłaściwy sposób, podnosić głos, kierować żądania, jak to określiła „wymuszać”. Dodała, że próbowała skłonić go do spokojnego zachowania, zaś wyłącznie jego postawa spowodowała to, że nie wydała mu dziecka, zgodnie z zawartą ugodą. Ustalając, iż powyższe zeznaniaA. K. (1)wyczerpywały znamiona występku zart. 233 § 1 k.k., sąd miał na uwadze to, że miały one stanowić dowód w postępowaniu sądowym o sygn. akt III Nsm 218/16, jak też zostały one złożone przez oskarżoną po odebraniu od niej przyrzeczenia przez przewodniczącą rozprawy. Przyjmując wskazaną kwalifikację prawną, sąd nie podzielił poglądu oskarżyciela publicznego, że oskarżona działała w tym wypadku z obawy przed grożącą jej odpowiedzialnością karną, tj. w warunkach uprzywilejowanego typu czynu zabronionego zart. 233 § 1a k.k.Wskazane wypowiedziA. K. (1)nie wiązały się bowiem z jej zachowaniami, mogącymi podlegać odpowiedzialności karnej. Powyższa kwalifikacja prawna mogłaby się odnosić jedynie do tej części czynu oskarżonej, który polegał na zeznaniu przez nią nieprawdy, co do sposobu jej zachowania wobecD. W.w dniu 19 listopada 2017r., a to wypowiadania przez nią słów realizujących znamiona czynów zabronionych znieważenia jego osoby oraz kierowania gróźb karalnych. W tym wypadku sąd uznał jednakże, że zachodzi ujemna przesłanka procesowa, która uniemożliwia ustalenie odpowiedzialności karnejA. K. (1). Z uwagi bowiem na grożącą w tym wypadku oskarżonej odpowiedzialność karną za przestępstwa zart. 216 § 1 k.k.iart. 190 § 1 k.k., niezbędnym warunkiem możliwości przypisania jej przestępstwa składania fałszywych zeznań, było uprzednie pouczenie jej przez przewodniczącego o prawie do odmowy odpowiedzi na zadane pytanie, jeżeli może to narazić ją na odpowiedzialność karną za przestępstwo (art. 233 § 3 k.k.). W myślart. 266 § 1 k.p.c.„Przed przesłuchaniem świadka uprzedza się go o prawie odmowy zeznań i odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań.” Z wykładni celowościowej powołanego przepisu, potwierdzonej poglądami doktryny, wynika, że treść udzielonego pouczenia powinna zawierać również informację o przysługującym świadkowi prawie do odmowy odpowiedzi na zadane pytanie w sytuacjach wskazanych wart. 261 § 2 k.p.c.(zob. Tomasz Demendecki, Komentarz aktualizowany do art. 266 Kodeksu postępowania cywilnego). Zgodnie natomiast zart. 261 § 2 k.p.c.„Świadek może odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich, wymienionych w paragrafie poprzedzającym, na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Duchowny może odmówić zeznań co do faktów powierzonych mu na spowiedzi”.
Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy, wskazać należy, że w żadnym momencie sprawy o sygn. III Nsm 218/16,A. K. (1)nie została pouczona o przysługującym jej prawie do odmowy odpowiedzi na zadane jej pytanie z uwagi na grożącą jej odpowiedzialność karną. Podczas rozprawy w dniu 13 grudnia 2016r., zostało od niej wyłącznie odebrane przyrzeczenie, natomiast na wcześniejszej rozprawie w dniu 13 listopada 2016r., przewodnicząca udzieliła jej ogólnego pouczenia o prawie do odmowy odpowiedzi na zadane pytanie, bez sprecyzowania sytuacji jakich to dotyczy. Sama oskarżona wyjaśniła w tym zakresie, iż nie wiedziała, że może odmówić odpowiedzi na pytania o to, czy znieważałaD. W.albo mu groziła, co zdaniem sądu pozostaje zgodne z prawdą. Tym samym, sąd dokonał modyfikacji opisu czynu przypisanego oskarżonej, eliminując z jego opisu stwierdzenie odnośnie zeznania przez nią nieprawdy co do swojego zachowania w dniu 19 listopada 2016r.
Sąd analizując treść pisma oskarżonej z dnia 18.12.2016r. złożonego w sprawieI. N.218/16, nie stwierdził aby stanowiło ono sprostowanie fałszywych zeznań, zgodnie zart. 233 § 5 pkt 2 k.k.
Wymierzając oskarżonejA. K. (1)karę za przypisane jej przestępstwa, sąd baczył na dyrektywy wskazane wart. 53 k.k., uwzględniając stopień zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionych przez nią czynów, a nadto cele zapobiegawcze i wychowawcze, która to kara winna wobec niej osiągnąć.
SkazującA. K. (1)za czyn zart. 233 § 1 k.k., sąd wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Zdaniem sądu kara ta, mimo że orzeczona w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, odpowiada stopniowi społecznej szkodliwości popełnionego występku, jak też nie przekracza stopni winy oskarżonej.
Sąd warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności na okres 1 roku próby, uznając, iż zastosowanie środka probacyjnego spełni swe wychowawczo – prewencyjne cele wobec jej osoby. Wydając powyższe rozstrzygniecie, sąd miał na uwadze dotychczasowy sposób życia oskarżonej, która nie była karana sądownie za przestępstwa.
W pkt IV wyroku sąd nałożył na oskarżoną obowiązek informowania sądu o przebiegu okresu próby. Orzeczenie wskazanego obowiązku pozostawało uzasadnione faktem warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec oskarżonej oraz charakterem popełnionego przestępstwa.
Ustalając odpowiedzialność karnąA. K. (1)w pkt V i VI części dyspozytywnej wyroku, w zakresie występków zart. 190 § 1 k.kiart. 216 § 1 k.k., sąd za każdy z tych czynów wymierzył jej karę 50 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Sąd uznał, iż wskazane kary o charakterze wolnościowym, jak i ich wysokość pozostają adekwatne, do okoliczności popełnionych przestępstw.
W pkt VIII wyroku sąd połączył wymierzoneA. K. (1)kary grzywny i wymierzył jej karę łączą 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość stawki dziennej na 10 zł. Zdaniem sądu kara łączna we wskazanej wysokości pozostaje sprawiedliwą sankcją za popełnione przez oskarżoną występki, która osiągnie cele tak w zakresie prewencji indywidualnej jak i generalnej.
SkazującA. K. (1)za występek zart. 216 § 1 k.k., sąd orzekł wobec oskarżonej obowiązek zapłaty na rzeczD. W.kwoty 500 zł, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Podstawę wskazanego rozstrzygnięcia stanowił przepisart. 46 § 1 k.k.orazart. 24 § 1 k.c.W sytuacji znieważeniaD. W.przez oskarżoną, przysługiwało mu bowiem odA. K. (1)zadośćuczynienie za dokonane naruszenie jego dób osobistych. Sąd wycenił je na kwotę 500 zł, mając na uwadze zarówno słowa jakie zostały wypowiedziane przez oskarżoną jak też kontekst sytuacyjny naruszenia przez nią czci oskarżyciela posiłkowego. Orzekając w powyższym zakresie, sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnikaD. W.o orzeczenie nawiązki w wysokości 6.000 zł.
Wydając wyrok skazujący wobecA. K. (1), sąd orzekł o kosztach sądowych na podstawieart. 627 k.p.k.i obciążył nimi oskarżoną. W ramach powyższego rozstrzygnięcia sąd zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa zwrot wydatków sądowych w wysokości 70 zł i wymierzył jej opłatę przewidzianą ustawą. Jednocześnie sąd zasądził od oskarżonej na rzecz oskarżyciela posiłkowegoD. W.kwotę 1536 zł, tytułem zwrotu poniesionych przez niego wydatków z tytułu ustanowienia w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem. Powyższa kwota została ustalona w stawce minimalnej zgodnie § 11 ust. 1 pkt 1 i § 11 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 11 ust. 7 i § 15 i § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, tj. za 360 zł za postępowanie przygotowawcze prowadzone w formie dochodzenia oraz 840 zł za postępowanie sądowe prowadzone w trybie zwyczajnym, powiększone o 336 zł z tytułu dwóch kolejnych terminów rozprawy. Z uwagi na to, żeA. K. (1)została uniewinniona od czynów zart. 216 § 1 k.k.na szkodęK. W.iM. W., sąd nie zasądzał od niej na rzecz tych oskarżycielek posiłkowych, zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
SSR Radosław Gluza