Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 981/15
Data wyroku: 2018-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zenon Węcławik
Słowa kluczowe: Dziedziczenie ustawowe
Podstawa prawna: art. 935 kc

Sygnatura akt I Ns 981/15

POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2018r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący SSR Zenon Węcławik
Protokolant Aneta Bącal
po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018r. w Kamiennej Górze
na rozprawie sprawy z wniosku(...)Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków weW.
przy udzialeM. K. (1),A. K.,M. K. (2),V. K.,M. K. (3)iGminy W.K.
o stwierdzenie nabycia spadku poK. K. (1)

I
stwierdza, że spadek poK. K. (1)

zmarłym dnia 15 maja 2012r. wP.
mającym ostatnie miejsce zwykłego pobytu wL.
na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza GminaW.K., w całości,

II
zalicza nieuiszczoną opłatę sądową i koszty ogłoszenia prasowego na rachunek Skarbu Państwa.

sygn. aktI Ns 981/15

UZASADNIENIE
Wnioskodawca(...)Wojewódzki Konserwator Zabytków weW.domagał się stwierdzenia nabycia spadku poK. K. (1), zmarłym dnia 15.05.2012 r. wP.i ostatnio stale zamieszkałym wL.. Uzasadniając interes prawny w złożeniu wniosku wskazał na potrzebę wydania nakazu wykonania robót budowlanych zabezpieczających przed złym stanem zabytkowego budynku wK.przyulicy (...), którego właścicielem był spadkodawca. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zawieszone do czasu ustalenia spadkobierców poK. K. (1). Jedynym znanym wnioskodawcy spadkobiercą jest brat spadkodawcy –M. K. (1), zamieszkały w Niemczech, pozostali bowiem spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7.02.2018 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania dzieci spadkodawcyA. K.iM. K. (2)oraz bratanice spadkodawcyV.K.iM. K. (3), a także GminęK.( k. 124v. akt ).
Uczestnik postępowaniaM. K. (1)przychylił się do żądania wniosku, podniósł jednakże, iż nie powinien być brany pod uwagę jako spadkobierca ustawowy, ponieważ odrzucił spadek w terminie ustawowym. Pozostali uczestnicy postępowania również nie sprzeciwili się wnioskowi, naprowadzali wszak, że również odrzucili spadek poK. K. (1).
Biorąc powyższe pod uwagę i przy ustaleniu, że rodzice spadkodawcy nie dożyli jego śmierci ( k. 7 akt ), zobowiązano strony do złożenia informacji o dziadkach spadkodawcy i zstępnych dziadków spadkodawcy ( k. 70 i 74-76 akt ). W wykonaniu zobowiązania tylko uczestnicy postępowaniaM. K. (1)iA. K.wskazali kilku zstępnych dziadków spadkodawcy, oświadczyli jednak zarazem, że nie wiedzą gdzie i czy w ogóle oni żyją ( ( k. 86 i 109 akt ).
W rezultacie Sąd wezwał spadkobierców poK. K. (1)do udziału w sprawie przez ogłoszenie prasowe i na tablicy ogłoszeń Urzędu GminyK.( k. 56 akt ). Po upływie ustawowego terminu nikt się jednak nie zgłosił.
Ustalono następujący stan faktyczny:
SpadkodawcaK. K. (1), synM.iU., zmarł w dniu 15.05.2012 r. wP.i ostatnio stale zamieszkiwał wL.. Spadkodawca był w swoim życiu tylko raz żonaty - zE. K.. W chwili śmierci był jednak rozwiedziony. Z małżeństwa miał dwoje dzieci -A. K.iM. K. (2). Nie miał dzieci pozamałżeńskich i przysposobionych. Odnośnie rodzeństwa, miał tylko jednego brata -M. K. (1), zamieszkałego od wielu lat w Niemczech.
( dowód: akty stanu cywilnego na k. 4, 7, 83, 84 i 133 akt, załączone akta Prokuratury .Rejonowej wK.- RSD 258/12, zapewnienia spadkoweM. K. (1)z dnia 7.02.2018 r. na k. 124v.-125 akt, zapewnienia spadkoweA. K.z dnia 18.05.2018 r. na k. 139v. akt, zapewnienia spadkoweM. K. (2)z dnia 18.05.2018 r. na k. 139-139v. akt, zeznania świadkaE. K.z dnia 18.05.2018 r. na k. 140 akt )
Rodzice spadkodawcy –U. K.iM. K. (4), nie dożyli otwarcia spadku. MatkaU. K.zmarła bowiem w dniu 8.09.2002 r., ojciecM. K. (4)zaś w dniu 30.08.2003 r.
( dowód: odpisy aktów zgonów na k. 7 akt )
Spadkodawca nie pozostawił żadnych testamentów.
( dowód: zapewnienia spadkoweM. K. (1)z dnia 7.02.2018 r. na k. 124v.-125 akt, zapewnienia spadkoweA. K.z dnia 18.05.2018 r. na k. 139v. akt i zapewnienia spadkoweM. K. (2)z dnia 18.05.2018 r. na k. 139-139v. akt )
Spadkobiercy ustawowi poK. K. (1)dowiedzieli się o jego śmierci w dniu jego zgonu. Nie zrzekali się dziedziczenia, a także nie zostali uznani za niegodnych do dziedziczenia. Wszyscy jednakże spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek poK. K. (1)w terminach ustawowych. CórkaA. K.i synM. K. (2)odrzucili spadek w dniu 10.10.2012 r. Brat spadkodawcy -M. K. (1), po śmierci spadkodawcy nie utrzymywał osobistych kontaktów z najbliższą rodziną spadkodawcy zamieszkałą w Polsce i dowiedział się o odrzuceniu spadku przez dzieci spadkodawcy w październiku 2015 roku. Zdecydował się również spadek odrzucić i uczynił to w dniu 26.01.2016 r. Bratanice spadkodawcy -V. K.iM. K. (3)odrzuciły natomiast spadek w dniu 3.03.2016 r.
( dowód: odrzucenia spadku na k. 6, 40, 43, 46, 87-88, 89-91, 95-99, 103-107 i 113-114 akt, załączone akta Sądu Rejonowego w Kamiennej GórzeI. N.166/12 i I Ns 56/16 oraz zapewnienia spadkoweM. K. (1)z dnia 7.02.2018 r. na k. 124v.-125 akt, zapewnienia spadkoweA. K.z dnia 18.05.2018 r. na k. 139v. akt, zapewnienia spadkoweM. K. (2)z dnia 18.05.2018 r. na k. 139-139v. akt i zeznania świadkaE. K.z dnia 18.05.2018 r. na k. 140 akt )
(...)Wojewódzki Konserwator Zabytków weW.prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu wykonania robót budowlanych zabezpieczających przed złym stanem zabytkowego budynku wK.przyulicy (...), którego właścicielem był spadkodawca. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zawieszone do czasu ustalenia spadkobierców poK. K. (1).
( dowód: decyzja i zawiadomienie o wszczęciu postępowania na k. 26 i 27 akt, ugoda sądowa na k. 11 akt, odpis księgi wieczystej na k. 13-18 akt, pismo BurmistrzaK.na k. 19 akt, pismoE. K.na k. 8 akt, decyzja o wpisie do rejestru zabytków na k.21-23 akt )
Sąd zważył:
Zgodnie z ogólna regułą wynikającą z art. LI Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny ( Dz.U.Nr 16 z 1964 r., poz. 94 ) do spraw spadkowych stosuje się prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy. Po myśli art. I powyższej Ustawy,Kodeks cywilnywszedł w życie z dniem 1 stycznia 1965 roku, a więc przed otwarciem spadku poK. K. (1). Dokonując więc subsumcji stanu faktycznego w niniejszej sprawie należało mieć na względzie przede wszystkim – zważywszy datę otwarcia spadku ( 15.05.2012 r. ) - dyspozycjęart. 935 k.c., obowiązującą od dnia 28.06.2009 r. do chwili obecnej. Nie ustalono bowiem w sprawie żadnych testamentów poK. K. (1), a wszyscy znani spadkobiercy ustawowi skutecznie odrzucili spadek, a zgodnie zart. 1020 k.c., spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Wspomniany przepisart. 935 k.c.normuje dojście do spadku w drodze dziedziczenia ustawowego przez gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Stanowi on bowiem, że w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu.
Stwierdzono w sprawie, że spadkodawca nie pozostawił żony ( był rozwiedziony zE. K.), a jego dwoje dzieci – córkaA. K.i synM. K. (2), odrzuciły spadek. Również jedyny brat spadkodawcy -M. K. (1), odrzucił spadek, a za nim zrobiło to jego dwoje dzieci ( bratanice spadkodawcy ) -V. K.iM. K. (3).
W świetleart. 1023 k.c., gmina nie może odrzucić spadku, który przypadł jej z mocy ustawy i nie składa oświadczenia o przyjęciu spadku, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
Zważywszy powyższe przyjąć należało, że do spadku poK. K. (1)– biorąc pod uwagę ostatnie miejsce zamieszkana spadkodawcy (L.) - powołana została GminaW.K., przy tym spadek nabyła na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza. Wedle natomiastart. 1031 § 2 k.c., w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
Dla komplementarności wywodu należy się też odnieść do kwestii właściwości sądu w niniejszej sprawie. Otóż, zgodnie zart. 628 k.p.c., obowiązującym do dnia 17.08.2015 r., do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Po wskazanej dacie do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część ( sąd spadku ). Podobne unormowanie znajduje się w art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr(...)z dnia 4.07.2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego. Żadna jednak ze wskazanych regulacji nie zawiera definicji miejsca zwykłego pobytu. Uzasadnione jest, aby za decydujące kryterium w tej mierze nie było przyjmowane tylko ostatnie miejsce przebywania zmarłego ( np. w przypadku wyjazdu do pracy poza miejsce zwykłego pobytu ), a także ostatnie miejsce jego zamieszkania. Nie jest wykluczona zarazem możliwość przyjęcia za miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy miejscowość, w której w ostatnim czasie przed śmiercią znajdował się główny ośrodek życiowy spadkodawcy. W świetle art. 21 ust. 2 cytowanego wyżej Rozporządzenia, w przypadku gdy wyjątkowo, ze wszystkich okoliczności sprawy jasno wynika, że w chwili śmierci zmarły był w sposób oczywisty bliżej związany z państwem innym niż państwo, którego prawo byłoby właściwe według ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa. W niniejszej sprawie spadkodawca zamieszkiwał do chwili swojej śmierci we wsiL., znajdującej się w GminieK.i właściwy wyłącznie był Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze.
Zgodnie zart. 672 k.p.c., jeżeli zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie. Sąd wykorzystał w sprawie ten sposób wezwania spadkobierców, jednakże bezskutecznie ( nikt się nie zgłosił ). Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 676 k.p.c., jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo zgłaszający się nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały ustalone.
Sąd dał wiarę zapewnieniom spadkowym i zeznaniom wnioskodawcy oraz wszystkich stawających uczestników postępowania, albowiem były one jasne, logiczne, dostatecznie spójne wewnętrznie i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w tym zwłaszcza z aktami stanu cywilnego. W ocenie Sądu – przy uwzględnieniuart. 671 k.p.c.iart. 672 k.p.c.- zapewnienia spadkowe i zeznania wnioskodawcy i uczestników postępowania, wraz pozostałymi dowodami, były wystarczające do stwierdzenia dziedziczenia poK. K. (1).
Mając na uwadze ustalone w sprawie okoliczności oraz powyższe motywy, po myśliart. 935 k.c., orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Na zasadzie art. 113 u.k.s.c. w związku zart. 520 § 1 k.p.c., zaliczono nieuiszczoną opłatę sądową i koszty ogłoszenia na rachunek Skarbu Państwa ( punkt II postanowienia ).