Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 3290/14
Data wyroku: 2017-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON

Sygn. akt I C 3290/14

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 07 listopada 2014 r. (data według prezentaty biura podawczego Sądu) strona powodowa(...) W.-Zakład (...)wD.M.(...) W.wniosła o nakazanie pozwanymH. Ł.oraz małoletnimA. Ł.iF. Ł.opuszczenia i opróżnienialokalu mieszkalnego nr (...)usytuowanego wbudynku mieszkalnym nr (...)przyul. (...)wW.bez prawa do lokalu socjalnego oraz zasądzenie od wyżej wskazanych pozwanych na rzecz strony powodowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż pozwani zajmują sporny lokal bez tytułu prawnego. Wyjaśniono, że pierwotnie jego najemcą, na podstawie umowy z dnia 20 czerwca 1977 r. byłJ. M. (1), który w dniu 13 czerwca 1977 r. uzyskał przydział na mieszkalny lokal służbowy. Podkreślono przy tym, żeJ. N.aż do jego śmierci samodzielnie zamieszkiwał w spornym lokalu. Pozwani zamieszkali w tym lokalu dopiero po śmierciJ. M. (1). Podniesiono również, że dysponent spornego lokalu poinformował wprawdzie pozwaną, iż wstąpiła ona w stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c., jednakże lokal ten miał charakter służbowy (funkcyjny), znajdującym się w dyspozycji jednostek podległych Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, a ostatnio - Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - w związku z czym, wspomniany przepis nie mógł znaleźć zastosowania. Poza tym, pozwani nie mogli wstąpić w stosunek najmu spornego lokalu, gdyż nie zamieszkiwali stale i wspólnie z najemcą w chwili jego śmierci. Zastrzeżono, że w związku z zaległościami w zapłacie opłat za sporny lokal (wynoszącej kwotę 13.021,72 zł), strona powodowa wezwała pozwanych do zapłaty i wyznaczyła im dodatkowy, 30-dniowy termin na zapłatę pod rygorem wypowiedzenia najmu - na wypadek gdyby jednak okazało się, że posiadają oni tytuł prawny do tego lokalu. Natomiast wypowiedzenie najmu, wskutek dalszego nieuregulowania zadłużenia, spowodowało wniesienie pozwu w ni niniejszej sprawie. Nadmieniono również, że obecnie sporny lokal został przekazany powodowi przez jego dotychczasowego dysponenta. (pozew – k. 1-2).
W odpowiedzi na pozew pozwaniH. Ł.oraz małoletniA. Ł.iF. Ł.wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz od strony powodowej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na wypadek uwzględnienia powództwa przez Sąd, pozwani wnieśli o przyznanie im wszystkim uprawnień do lokalu socjalnego.
Ustosunkowując się do twierdzeń i dowodów przedstawionych w pozwie, pozwani wskazali, że posiadają oni prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)usytuowanego wbudynku mieszkalnym nr (...)przyul. (...)wW.. Tytuł prawny pozwani wywodzili z przepisuart. 691 k.c.oraz faktu, iż wstąpili na jego mocy w stosunek najmu spornego lokalu w miejsce zmarłegoJ. M. (1). Nadmienili, że pozwanaH. Ł.zamieszkuje w tym lokalu nieprzerwanie od 1977 r., a więc od momentu przydzielenia tego lokalu jej ojcu –J. M. (1). Lokal ten cały czas stanowił centrum spraw życiowych pozwanejH. Ł.i był jej jedynym miejscem zamieszkania. Wskutek tego, po śmierciJ. M. (1), w jego miejsce w stosunku najmu wstąpiła pozwanaH. Ł.. Pozwani podnieśli również, że fakt wstąpienia w stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c.potwierdziła Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego – będąca wówczas dysponentem spornego lokalu. Pozwani zaprzeczyli, aby pozwanaH. Ł.zamieszkiwała wspólnie w lokalu mieszkalnym, o którym mowa w wyroku Sądu Okręgowego z 2006 r. – powołanego w pozwie. Konsekwentnie podnosili, że centrum spraw życiowych w dalszym ciągu stanowił sporny lokal. Mimo powyższego, pozwani obstawali też przy twierdzeniu, że wstąpili w stosunek najmu spornego lokalu także na podstawieart. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów(…), albowiem zajmują sporny lokal nieprzerwanie od 10 lat po śmierciJ. M. (1). W tym czasie strona powodowa nie występowała z pozwem o opuszczenie i opróżnianie spornego lokalu przez pozwanych bądź z pozwem o ustalenie braku tytułu prawnego pozwanych do tego lokalu. W przekonaniu pozwanych spełniają oni przesłanki do przyznania im uprawnień do lokalu socjalnego, w sytuacji gdyby Sąd w niniejszej sprawie uwzględnił powództwo o ich eksmisję ze spornego lokalu. Ponadto pozwani powołali się na nadużycie prawa przez stronę powodową w rozumieniuart. 5 k.c., wskazując przy tym, iż żądanie ich eksmisji ze spornego lokalu bez jednoczesnego orzeczenia o ich uprawnieniach do lokalu socjalnego naruszałoby zasady współżycia społecznego. (odpowiedź na pozew – k. 40-43v).
Do zamknięcia rozprawy w dniu 19 września 2017 r. stanowiska stron procesu nie uległy zmianom. (protokół rozprawy z dnia 19.09.2017 r. - k. 385-386v wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 387).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. M. (1)rozpoczął pracę w resorcie Spraw Wewnętrznych w sierpniu 1973 r. w charakterze milicjanta w stopniu chorążego.J. M. (1)świadczył pracę w Departamencie(...). (dowód: opinia służbowa z dnia 10.03.1982 r. – k. 157-158; zeznania świadkaJ. M. (2)- k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253).
Następnie, na podstawie decyzji o przydziale oznaczonej nr 225/77 wydanej przez Zarząd Administracjo-Gospodarczy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w dniu 13 czerwca 1977 r.J. M. (1), pełniąc nadal służbę jako funkcjonariusz resorcie Spraw Wewnętrznych, stał się najemcą lokalumieszkalnego oznaczonego nr (...)usytuowanego wbudynku nr (...)przyul. (...)wW.. Zgodnie z udzielonym przydziałem, w lokalu mieszkalnym mającym status lokalu służbowego, do wspólnego zamieszkania z najemcąJ. M. (1)były uprawnioneM. M. (1)– żona, orazH. M. (1)– córka,urodzona w dniu (...)(dowód: przydział lokalu służbowego – k. 249-249v /oryginał/ oraz kopia – k. 202-202v; akta lokalowe – k. 176-207, w tym: wniosek o przydział lokalu służbowego – k. 200-200v; stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu – k. 4-4v zaświadczenie o stanie zakwaterowania i wysokości opłat czynszowych z dnia 20.06.1977 – k. 205).
Rzeczony lokal mieszkalny posiadał powierzchnię 41,43 m2i składał się z przedpokoju, łazienki, małej ślepej kuchni (wydzielonej przez poprzedniego lokatora z łazienki i części przedpokoju) oraz dwóch pokoi – większego oraz mniejszego. (dowód: przydział lokalu służbowego – k. 249-249v; zeznania świadkaJ. M. (2)- k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253).
W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku,J. M. (2)zaczął notorycznie znęcać się nad swoją rodziną. Używał przemocy fizycznej i psychicznej wobec żony i córki, wszczynał awantury, wielokrotnie też wyrzucał rodzinę z lokalu. W tym czasie był już nałogowym alkoholikiem. Wskutek jego zachowań, Sąd w dniu 30 października 1985 r. w sprawie o sygn. RXIV Nms 622/85 orzekł o jego eksmisji zlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.. Rezultatem tego było również wymeldowanie go z pobytu stałego pod tym adresem. W lokalu tym pozostała pozwanaH. Ł.oraz jej matkaM. M. (1). (okoliczność bezsporna, a nadto dowód: wyciąg z akt ewidencji ludności – k. 110).
Następnie, na podstawie orzeczenia z dnia 28 maja 1986 r. w sprawie o sygn. RXIV Nsm 622/85 Sąd ograniczył władzę rodzicielskąM. M. (1)iJ. M. (1)nad ich córkąH. Ł.(wówczas jeszcze małoletnią) w ten sposób, że umieścił ją w rodzinie zastępczej u jej babkiK. R.– siostryM. M. (1), zamieszkałej wW.przyul. (...)oraz upoważni ją do załatwiania wszelkich spraw dotyczącej pozwanejH. Ł.. (dowód: postanowienie z dnia 28.05.1986 r. – k. 204-204v oraz k. 60-61).
Po tej dacie pozwanaH. Ł.zamieszkała wraz ze swoją babką –K. R.– w piątki, soboty i niedziele pod adresemul. (...)wW.a pozostałą część czasu w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wW.. Ten stan utrzymywał się do momentu osiągnięcia pełnoletniości przezH. Ł., od której to daty zaczęła prowadzić samodzielne życie. W okresie wspólnego zamieszkania zK. R.w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wW.nadal znajdowały się rzeczyJ. M. (1). Miał on tam swoją komodę wraz z ubraniami i osobistymi rzeczami oraz łóżko, w którym niekiedy spał podczas powrotów z pracy bądź libacji. Formalnie był on nadal najemcą przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W momentach absencjiJ. M. (1)w rzeczonym lokalu, pomieszkiwał czasowo w lokalu jego rodziców, przyAl. (...)wW.bądź u ówczesnej jego konkubiny.K. R.zmarła w 2004 r.(dowód: zeznania świadkaE. K.– k. 217-218; zeznania świadkaK. H.– k. 219; przesłuchanie w charakterze strony pozwanejH. Ł.– k. 270 wraz z nagraniem na k. 271 oraz przesłuchanie informacyjne pozwanejH. Ł.– k. 71-72; zeznania świadkaL. E.- k. 215-218; zeznania świadkaJ. M. (2)- k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253; zeznania świadkaM. K.- k. 270 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271; wniosekK. R.z dnia 12.09.1989 r. – k. 96; pismoK. R.z dnia 08.11.1989 r. – k. 97).
W dniu 08 września 1989 r. zmarła matka pozwanejH. M. (2)M.. (okoliczność bezsporna, a nadto dowód: wniosekK. R.z dnia 12.09.1989 r. – k. 96).
PozwanaH. Ł., po licznych prośbach jej ojca –J. M. (1)oraz jego rodziców, zgodziła się na ponowne stałe zameldowanieJ. M. (1)pod adresemul. (...)wW.i jego zamieszkanie tamże.J. M. (1)poprzysiągł bowiem córce poprawę jego zachowania i zaprzestanie nadużywania alkoholu. Po tym,J. M. (1)w dniu 21 września 1992 r. wystąpił do Komendy Stołecznej Policji wW.z wnioskiem o ponowne jego zameldowanie w lokalu, którego nadal był formalnym najemcą. Po rozpoznaniu jego wniosku, z-ca Naczelnika Urzędu Ochrony Państwa w dniu 30 grudnia 1992 r. potwierdził jego prawo do ponownego zameldowania na pobyt stały, jako głównego najemcy, w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wW.. W tym czasie lokal ten znajdował się w dyspozycji resortu Spraw Wewnętrznych. (dowód: zeznania świadkaJ. M. (2)- k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253; wniosek z dnia 21.09.1992 r. – k. 107-107v; pismo KGP wW.z dnia 28.09.1992 r. – k. 208; informacja z dnia 21.10.1992 r. – k. 109; wyciąg z akt ewidencji ludności – k. 110; potwierdzenie z dnia 30.12.1992 r. – k. 112).
Po potwierdzeniu stałego zameldowania, cała aktywność życiowaJ. M. (1)skupiła się w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wW.. Od tego czasu stale zajmował mniejszy pokój w tym lokalu. W tym czasie pozwanaH. Ł.zajmowała większy pokój.J. M. (1)nadal jednak nadużywał alkoholu i wszczynał awantury. Zdarzało się, żeJ. M. (1)opuszczał lokal i nie pojawiał się w nim parę dni, niemniej zawsze do niego powracał. (dowód: przesłuchanie w charakterze strony pozwanejH. Ł.– k. 270 wraz z nagraniem na k. 271 oraz przesłuchanie informacyjne pozwanejH. Ł.– k. 71-72; zeznania świadkaL. E.- k. 215-218; zeznania świadkaJ. M. (2)- k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253; zeznania świadkaM. K.- k. 270 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271).
Na przełomie 1997 r. i 1998 r. pozwanaH. Ł.związała sięJ. Ł. (1)a w 1998 r. zaszła w ciążę. W tym okresieJ. Ł. (1)czasowo przebywał w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wW., zajmując z pozwanąH. Ł.większy pokój. W mniejszym z pokoi nadal zamieszkiwałJ. M. (1), niemniej często był on tam nieobecny. (dowód: przesłuchanie w charakterze strony pozwanejH. Ł.– k. 270 wraz z nagraniem na k. 271 oraz przesłuchanie informacyjne pozwanejH. Ł.– k. 71-72; zeznania świadkaJ. Ł. (1)– k. 269v wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271; zeznania świadkaK. S.- k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253).
W dniu 09 maja 1998 r. pozwanaH. Ł.iJ. Ł. (1)zawarli związek małżeński. (dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1)– k. 8 dołączonych akt o sygn. IV C 471/06).
W dniu (...) urodziła siępozwanaA. Ł.– córka pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1). (dowód: odpis skrócony aktu urodzenia pozwanejA. Ł.– k. 5 dołączonych akt o sygn. IV C 471/06).
Po narodzinach pozwanejA. Ł., pozwanaH. Ł.zamieszkała wspólnie z jej mężemJ. Ł. (1)w jego domu położonym wP.przyul. (...). W wieku 7 latA. Ł.zaczęła uczęszczać doSzkoły Podstawowej nr (...)im.M. C.wP., którą ukończyła, każdorazowo otrzymując promocję do następnej z klas. (dowód: pozew z dnia 12.04.2006 r., protokół rozprawy z dnia 19.09.2006 r. i wyrok z dnia 26.09.2006 r. – k. 27-28v – dołączonych akt o sygn. IV C 471/06; przesłuchanie w charakterze strony pozwanejA. Ł.– k. 386 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 387; przesłuchanie w charakterze strony pozwanejH. Ł.– k. 270 wraz z nagraniem na k. 271 oraz przesłuchanie informacyjne pozwanejH. Ł.– k. 71-72; zeznania świadkaJ. Ł. (1)– k. 269v wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271; zaświadczenie - k. 72 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
W dniu (...) urodził siępozwanyF. Ł.– syn pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1). Początkowo, w opiece nad małoletnim pozwanymF. Ł.pomagała pozwanejH. Ł.zatrudniona opiekunka.F. Ł.uczęszczał do przedszkola usytuowanego na terenieP., a po osiągnięciu wieku szkolnego - podobnie jak jego starsza siostra - rozpoczął naukę wSzkole Podstawowej nr (...)im.M. C.wP.. (dowód: odpis skrócony aktu urodzenia pozwanegoF. Ł.– k. 6 dołączonych akt o sygn. IV C 471/06; informacja o uczniu pozwanymF. Ł.z dnia 26.10.2011 r. - k. 33 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11; przesłuchanie w charakterze strony pozwanejA. Ł.– k. 386 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 387).
Mimo tego, iż zaraz po urodzeniu dzieci pozwanejH. Ł.zamieszkały na stałe w domu przyul. (...)wP., to ich miejscem zameldowania na pobyt stały byłlokal mieszkalny nr (...)przyul. (...)wW.. Lokal ten był również miejscem stałego zameldowania ich matki. (dowód: zaświadczenie zameldowania - k. 124; wyciąg z akt ewidencji ludności - k. 85).
Pod koniec 2004 r. związek małżeński pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1)zaczął się rozpadać. W tym czasie dochodziło do licznych nieporozumień, kłótni, przy których dochodziło do agresji werbalnej między małżonkami. Pomiędzy małżonkami zaczęła zanikać więź duchowa i fizyczna. Nadto małżonkowie mieli różne poglądy na życie i sposób wychowania wspólnych, małoletnich dzieci.H. Ł.nie mogła znaleźć porozumienia z rodzicami jej męża, którzy w tym czasie zamieszkiwali w graniczącym zP.P.. W tym jednak okresie małżonkowie nadal wspólnie zamieszkiwali w domu położonym wP.przyul. (...). (dowód: pozew z dnia 12.04.2006 r., protokół rozprawy z dnia 19.09.2006 r. i wyrok z dnia 26.09.2006 r. – k. 27-28v – dołączonych akt o sygn. IV C 471/06; przesłuchanie w charakterze strony pozwanejH. Ł.– k. 270 wraz z nagraniem na k. 271 oraz przesłuchanie informacyjne pozwanejH. Ł.– k. 71-72; przesłuchanie w charakterze strony pozwanejA. Ł.– k. 386 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 387; zeznania świadkaJ. Ł. (1)– k. 269v wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271).
Kolejno, w dniu 26 września 2006 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. IV C 471/06 orzekł rozwiązanie związku małżeńskiego pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1)poprzez rozwód (pkt. I.). W pkt. II. wyroku rozwodowego Sąd orzekł, iż władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmiA. Ł.iF. Ł.powierzył obojgu rodzicom, ustalając przy tym ich miejsce zamieszkania w każdorazowym miejscu zamieszkania ich ojca –J. Ł. (1). Jednocześnie w pkt. V. wyroku rozwodowego Sąd ustalił sposób korzystania ze wspólnego mieszkania byłych małżonków - położonego wP.przyul. (...)- w ten sposób, że przyznałJ. Ł. (1)prawo do wyłącznego korzystania z pokoju gościnnego na parterze i łazienki na parterze, zaś pozwanejH. Ł.prawo do wyłącznego korzystania z pokoju sypialnego na parterze i łazienki na piętrze, zaś pozostałe pomieszczenia znajdujące się w tym mieszkaniu, tj. m.in. salon na parterze, kuchnie, drugą łazienkę na parterze, przedpokój i garderobę na piętrze – do wspólnego korzystania i użytkowania przez byłych małżonków. Z kolei w pkt. IV. wyroku rozwodowego Sąd zasądził odJ. Ł. (1)na rzecz pozwanejH. Ł.alimenty w kwocie 2.400,00 zł miesięcznie. (dowód: wyrok z dnia 26.09.2006 r. – k. 27-28v dołączonych akt o sygn. IV C 471/06).
Wskazana treść wyroku rozwodowego w sprawie o sygn. IV C 471/06 byłade factowynikiem porozumienia zawartego przez pozwanąH. Ł.iJ. Ł. (1)w dniu 30 października 2006 r. (dowód: porozumienie z dnia 30.10.2006 r. - k. 63 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
W dniu 31 stycznia 2007 r.J. Ł. (1)wystąpił do Sądu Rejonowego w Pruszkowie o zmianę wyroku rozwodowego z dnia 26 września 2006 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. IV C 471/06 poprzez ograniczenie władzy rodzicielskiej pozwanejH. Ł.wobec ich wspólnych, małoletnich dzieci – pozwanejA. Ł.i pozwanegoF. Ł.. (dowód: wniosek z dnia 31.01.2007 r. – k. 1-3 dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
W trakcie postępowania wywołanego wnioskiemJ. Ł. (1), prowadzonego pod sygn. III Nsm 56/07 Sąd Rejonowy w Pruszkowie zlecił wywiad kuratorowi przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania małoletnich dzieci pozwanejA. Ł.i pozwanegoF. Ł., tj. domu położonym przyul. (...)wP.. (dowód: zlecenie z dnia 01.02.2007 r. – k. 7 i powierzenie sprawowania nadzoru z dnia 05.03.2007 r. – k. 13 i k. 14-15 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
W dniu 07 marca 2007 r. kurator zawodowyA. W.sporządziła sprawozdanie z wywiadu środowiskowego, zgodnie ze zleceniem Sądu Rejonowego w Pruszkowie w sprawie o sygn. III Nsm 56/07. W dacie sporządzenia wywiadu kuratora pozwanaH. Ł.iJ. Ł. (1)po orzeczonym rozwodzie zamieszkiwali wspólnie w domu przyul. (...)wP.wraz z ich wspólnymi małoletnimi dziećmi –A. Ł.iF. Ł.. (dowód: sprawozdanie z dnia 07.03.2007 r. - k. 16-18 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
Następnie, postanowieniem wydanym w dniu 02 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygn. III Nsm 56/07 Sąd Rejonowy w Pruszkowie z urzędu, na czas trwania sprawy o ograniczenie pozwanejH. Ł.władzy rodzicielskiej, poddał sposób sprawowania pieczy przez małżonków nad dziećmi kuratorowi sądowemu. (dowód: postanowienie z dnia 02.04.2007 r. – k. 30-31 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
Ze sprawozdań sporządzonych w toku postępowania przez kuratora społecznegoM. D.wynika, iż począwszy od dnia 18 kwietnia 2007 r. do dnia umorzenia postępowania sprawie,tj. 08 sierpnia 2008 r.pozwanaH. Ł.stale oraz wspólnie z byłym mężem i dwójką ich małoletnich dzieci zamieszkiwała w domu przyul. (...)wP.- co zresztą potwierdziła to sama pozwanaH. Ł.w jej odpowiedzi na wniosekJ. Ł. (1). W tym czasie byli małżonkowie korzystali z pomieszczeń domowych zgodnie z treścią wyroku rozwodowego z dnia 26 września 2006 r. W tym czasie pozwanaH. Ł.nie pracowała, zajmowała się wyłącznie domem i wychowaniem małoletnich dzieci. W pracach domowych oraz w wychowaniu dzieci pomagała jej matka byłego męża. PozwaniA. Ł.iF. Ł.zawożeni i odbierani byli - początkowo z przedszkoli a następnie ze szkół podstawowych - zarówno przez pozwanąH. Ł., ale i też przez jej byłego męża oraz jego matkę. Posiłki sporządzała bądź to pozwanaH. Ł., bądź matka jej byłego męża. Co pewien czas pozwanaH. Ł.spotykała się ze znajomymi wW., w tym m.in. z kuzynkąE. K.- czemu przeciwny byłJ. Ł. (1). (dowód: odpowiedź na wniosek – k. 40-42 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07; sprawozdanie z dnia 18.04.2007 r. – k. 36-37 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07; sprawozdanie z dnia 22.05.2007 r. – k. 43-44 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07;sprawozdanie z dnia 27.06.2007 r. – k. 89-92 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07;sprawozdanie z dnia 27.07.2008 r. k. -dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07; protokół rozprawy z dnia 30.05.2007 r. – 47-51 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07; protokół rozprawy z dnia 04.07.2007 r. – k. 66-71 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07; protokół rozprawy z dnia 23.04.2008 r. - k. 170-171 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07; protokół rozprawy z dnia 08.08.2008 r. - k. 196-197 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07).
Od 1998 r., w tym również w trakcie postępowania wywołanego wnioskiemJ. Ł. (1), prowadzonego pod sygn. III Nsm 56/07 Sąd Rejonowy w Pruszkowie wlokalu mieszkalnym nr (...)przyul. (...)wW.zamieszkiwał wyłącznie jego najemca -J. M. (1). (dowód: aneks do umowy w związku ze zmianą ilości osób zamieszkujących w lokalu na 1 osobę z dnia 27.08.2001 r. - k. 55 dołączonych akt lokalowych; oświadczenieJ. M. (1)z dnia 25.01.2008 r. - k. 130 oraz k. 70 dołączonych akt lokalowych).
W dniu 28 lutego 2008 r. zmarłJ. M. (1)- ojciec pozwanejH. M. (1). Ostatnio przed śmiercią na stale zamieszkiwał wlokalu nr (...)przyul. (...)wW.. Po jego śmierci lokal ten pozostał całkowicie pusty. Nikt w nim, nie zamieszkiwał, toteż został zakwalifikowany przez jego zarządcę - tj.Zakład (...)wD.M.- jako tzw. pustostan. (dowód: kopia odpisu skróconego aktu zgonuJ. M. (1)- k. 123 oraz k. 71 dołączonych akt lokalowych; informacja z dnia 06.05.2008 r. - k. 129; aneks dotyczący zmiany opłat za pusty lokal - k. 128).
Pismem z dnia 11 marca 2008 r. pozwanaH. Ł.wystąpiła do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - będącego ówczesnym dysponentem lokalu mieszkalnego przyul. (...)wW.o potwierdzenie jej praw do zajmowania rzeczonego lokalu, jako że wstąpiła ona w stosunek najmu w miejsce poprzedniego najemcy, tj. jej ojca. W odpowiedzi na to pismo sporządzonej w dniu 30 kwietnia 2008 r. Naczelnik Wydziału(...)i Spraw Mieszkaniowych poinformował pozwanąH. Ł., iż na podstawieart. 691 k.c.posiada prawo do zajmowanialokalu nr (...)przyul. (...)wW.w związku ze śmiercią dotychczasowego najemcyJ. M. (1). (dowód: pismo pozwanejH. Ł.z dnia 11.03.2008 r. - k. 121; pismo(...)z dnia 30.04.2008 r. - k. 127 oraz k. 80 dołączonych akt lokalowych).
W sierpniu 2011 r.J. Ł. (1)wystąpił do Sądu Rejonowego w Pruszkowie z pozwem o nakazanie pozwanejH. Ł.opuszczenia i opróżnienia przez nią zajmowanych przez nią pomieszczeń w domu położonym wP.przyul. (...). Sprawie tej nadano sygn. I C 570/11. W odpowiedzi na pozew sporządzonejw dniu 30 września 2011 roku(data prezentaty 03 października 2011 roku) pozwanaH. Ł.wskazała, iż po uzyskaniu przez nią postanowienia w przedmiocie ustalenia miejsca zamieszkania jej dzieci wspólnie z nią,zamierza niezwłocznie opuścić pomieszczenia zajmowane dotychczas przez nią w domu należącym do jej byłego męża. (dowód: kopia pozwu o eksmisję - k. 40-41 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11; kopia odpowiedzi na pozew o eksmisję - k. 48 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11).
Następnie, w dniu 03 października 2011 r. pozwanaH. Ł.wystąpiła do Sądu Rejonowego w Pruszkowie o zmianę miejsca stałego pobytu jej małoletnich dzieci - pozwanejA. Ł.i pozwanegoF. Ł.- w ten sposób, że każdorazowym miejscem ich zamieszkania jest miejsce zamieszkania ich matki. Domagając się powyższego pozwanaH. Ł.uzasadniała, że konieczność zmiany miejsca zamieszkania dzieci wywołana jest zamiarem opuszczenia dotychczasowego mieszkania będącego własnością jej byłego męża -J. Ł. (1), tj. domu przyul. (...)wP.. W postępowaniu wywołanym wnioskiem, kurator na zlecenie Sądu Rejonowego w Pruszkowie sporządził sprawozdanie z wywiadu przeprowadzonego w domu przyul. (...)wP., z którego wynikało, że w miejscu tym na stałe i wspólnie zamieszkują pozwanaH. Ł.wraz z dwójką dziećmi oraz jej były mąż. PozwanaH. Ł.oświadczyła kuratorowi, iż ma zamiar wyprowadzić się z domu byłego męża wraz z dziećmi. Ponadto w trakcie jej wysłuchania na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. pozwanaH. Ł.oświadczyła, że nadal zamieszkuje w domu jej byłego męża ale nosi się z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania. Wskazała, że chce wyprowadzić się doW.i zająć lokal, którego niegdyś najemcą był jej ojciec. Według oświadczenia pozwanejH. Ł., lokal ten w tym czasie pozostawał całkowicie pusty. (dowód: wniosek pozwanej z dnia 03.10.2011 r. - k 2 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11; sprawozdanie z wywiadu z dnia 13.10.2011 r. - k. 17-18 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11; protokół rozprawy z dnia 23.11.2011 r. ; protokół rozprawy z dnia 23.11.2011 r. - k. 35-37 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11).
W toku postępowania w sprawie o sygn. III Nsm 638/11, kurator sporządził w dniu07 grudnia 2011 r. sprawozdanie z wywiadu przeprowadzonego pod adresemul. (...)wW..W dacie sporządzenia ww wywiadu pozwanaH. Ł.nie zamieszkiwała jeszcze pod tym adresem na stałe a dopiero planuje się przeprowadzić do tego lokalu wraz z dwójką jej małoletnich dzieci.Z informacji przekazanych przez pozwanąH. Ł.wynikało, iż dopiero zamierza ona przenieść jej małoletnie dzieci do szkół położonych na terenie(...) W.. Również z treści sprawozdania z wywiadu sporządzonego w dniu 15 stycznia 2012 r. wynika, iż pozwanaH. Ł.czyniła dopiero starania w kierunku jej przeprowadzki wraz z jej małoletnimi dziećmi do lokalu mieszkalnego przyul. (...)wW.. (dowód: sprawozdanie z wywiadu z dnia 07.12.2011 r. - k. 57-58 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11; sprawozdanie z wywiadu z dnia 15.01.2012 r. - k. 73 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11).
Postanowieniem wydanym w dniu 18 maja 2012 r. na gruncie sprawy o sygn. III Nsm 638/11 Sąd Rejonowy w Pruszkowie orzekł o zmianie pkt. III. wyroku rozwodowego z dnia 26 września 2006 r. w ten sposób, że każdorazowym miejscem zamieszkania małoletnich pozwanychA. Ł.iF. Ł.będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ich matki - pozwanejH. Ł.. (dowód: postanowienie z dnia 18.05.2012 r. - k. 123 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11).
Bezpośrednio po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie orzeczenia z dniu 18 maja 2012 r. w sprawie o sygn. III Nsm 638/11 pozwanaH. Ł., wraz z jej małoletnimi dziećmi - pozwanąA. Ł.iF. Ł.- przeprowadzili się na stałe dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego przyul. (...)wW.. (dowód: zeznania świadkaJ. Ł. (1)– k. 270 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271; oświadczenie z dnia 02.07.2014 r. - k. 8).
Na mocy porozumienia z dnia 12 listopada 2015 r. pomiędzy(...) W.a Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w sprawie współpracy w zakresie dysponowania lokalami stanowiącymi własność(...) W.i pozostającymi w dyspozycji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z przeznaczeniem na tymczasowe kwatery dla funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznegozrzekła się posiadanej dyspozycjilokalu nr (...)przyul. (...)wW..(dowód: porozumienie z dnia 12.11.2015 r. - k. 275-276; wyciąg z załącznika do porozumienia z dnia 12.11.2015 r. - k. 277).
Według stanu na koniec maja 2014 r. na koncie rozliczeniowymlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.powstało zadłużenie z tytułu opłat za tenże lokal w wysokości 13.021,72 zł. W związku z tym,(...) W.-Zakład (...)wD.M.działając jako właściciel tego lokalu wystosował w dniu 02 lipca 2014 r. do pozwanejH. Ł.wezwanie do zapłaty ww. długu, wyznaczając jej dodatkowy, 30-dniowy termin na uregulowanie zaległych oraz bieżących opłat. Jednocześnie właściciel lokalu zastrzegł, że na wypadek gdyby w przyszłości okazało się, iż posiada ona tytuł prawny do zajmowanego przez nią lokalu, a wspomniane wcześniej zadłużenie nie zostanie uregulowane terminowo, wystąpi on do Sądu z pozwem o nakazanie opuszczenia i opróżnienia tego lokalu przez pozwaną oraz pozostałe osoby zajmujące ten lokal. (dowód: pismo z dnia 02.07.2014 r. - k. 29; potwierdzenie nadania pisma z dnia 02.07.2014 r. - k. 29v; kartoteka konta lokalu z okres od dnia 01.08.2011 r. do dnia 20.08.2014 r. - k. 13-18).
W dniu 13 marca 2015 r. pozwanaH. Ł.zawarła z(...) W.-Zakładem (...)wD.M.umowę dotyczącą spłaty zaległości w opłatach zalokal mieszkalny nr (...)przyul. (...)wW.. Według stanu konta rozliczeniowego prowadzonego dla tego lokalu na dzień 23 lutego 2015 r. łączne zadłużenie wynosiło kwotę 17.770,22 zł. (dowód: umowa z dnia 13.03.2015 r. - k. 68-69).
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów prywatnych i dokumentów urzędowych zawartych w aktach niniejszej sprawy, a także aktach lokalowych oraz aktach spraw o sygn. IV C 471/06, sygn. III Nsm 56/07 i sygn. III Nsm 638/11. W ocenie Sądu, wszystkie dokumenty wymienione w stanie faktycznym są autentyczne, a ich treść nie budzi wątpliwości, nie były także przez żadną ze stron kwestionowane.
W zakresie sytuacji osobistej, zdrowotnej, mieszkaniowej i majątkowej pozwanychH. Ł.,A. Ł.iF. Ł.Sąd, poza złożonymi dokumentami, oparł się na przesłuchaniach pozwanychH. Ł.iA. Ł., złożonych w charakterze strony. Zeznania te w tym zakresie były logiczne, szczere oraz znajdowały potwierdzenie w całokształcie zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Należy również zauważyć, że strona powodowa w przywołanym zakresie nie kwestionowała treści zeznań wymienionych pozwanych. W rezultacie, podstawą czynienia ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji majątkowej i osobistej pozwanych było ich przesłuchanie. Ponadto, za wiarygodne w dużej mierze za wiarygodne Sąd uznał zeznania pozwanejA. Ł.w zakresie, w jakim odnosiły się one do kwestii zamieszkania wszystkich pozwanych przed jak i po śmierciJ. M. (1)(o czym szczegółowo w dalszej części uzasadnienia). Sąd tylko w nieznacznym zakresie uwzględnił zeznania świadkówL. E.(k. 215-218),E. K.(k. 217-218),K. H.(k. 219), świadkaK. S.(k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253),J. M. (2)(k. 252 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 253),M. K.(k. 270 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271) iJ. Ł. (1)(k. 270 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271) a także zeznania pozwanejH. Ł., ponieważ w wielu kwestiach – w tym i tych istotnych z punku widzenia toczącego się sporu – były niespójne, lakoniczne a niekiedy wymijające. Stąd też Sąd uwzględnił zeznania wymienionych świadków tylko w takim zakresie, w jakim wynikały one z przedłożonych do sprawy dokumentów oraz dokumentów znajdujących się w dołączonych sprawach o sygn. IV C 471/06, sygn. III Nsm 56/07 i sygn. III Nsm 638/11 (o czym szczegółowo w dalszej części uzasadnienia).
Dodatkowo czyniąc ustalenia faktyczne Sąd uwzględnił twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybieart. 230 k.p.c.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo(...) W.okazało się słuszne w przeważającej w części.
Sąd zważył, iż dochodzone przez stronę powodową roszczenie ma charakter wydobywczy (windykacyjny) i opiera się na treści przepisuart. 222 § 1 k.c., wedle którego właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Warunkiem udzielenia ochrony prawnej przewidzianej w zacytowanym wyżej przepisie jest jednak kumulatywne spełnienie trzech przesłanek, tzn. po pierwsze - wydania rzeczy żądać musi jej właściciel; po drugie - roszczenie o jej wydanie musi być kierowane przeciwko osobie, która nią faktycznie włada; a po trzecie - osobie władającej nie może przysługiwać skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Na uwagę zasługuje to, że na gruncie przedmiotowego procesu fakt spełnienia dwóch pierwszych z wyżej wymienionych przesłanek, jakie warunkują uwzględnienie powództwa windykacyjnego, pozostawał między stronami bezsporny. W toku procesu pozwani nie zakwestionowali bowiem tego, że stronie powodowej przysługuje prawo własności do spornegolokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.oraz tego, że w chwili obecnej wyłącznie oni władają faktycznie tymże lokalem mieszkalnym. Okoliczności te dobitnie potwierdza również materiał procesowy zgromadzony w aktach sprawy, a szczegółowo wskazany we wcześniejszej części uzasadnienia poświęconej ustaleniom faktycznym sprawy. Warto również zaakcentować, że pozwani nie kwestionowali również faktu oddania (zwrócenia) na mocy porozumienia z dnia 12 listopada 2015 r. do dyspozycji powoda przedmiotowego lokalu, przez dotychczasowego jego dysponenta – Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W świetle zgromadzonego w spawie materiału dowodowego, a przede wszystkim czynności jakie strony podjęły przed wszczęciem niniejszego procesu, poza wszelką wątpliwością pozostawało, że dysponentem spornego lokalu mieszkalnego Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego była również w dacie śmierci ojca pozwanejH. J.Ł.(tj. w dniu 28 lutego 2008 r.).
Można by więc rzec, iż spór koncentrował w przedmiotowej sprawie się wokół kwestii przysługiwania pozwanym skutecznego uprawnienia (tytułu prawnego) do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Pozwani skupili bowiem swoją obronę na tym, że po śmierciJ. Ł. (2)będąca jego córką pozwanaH. Ł.wstąpiła w prawa najemcy spornego lokalu na zasadzieart. 691 k.c.Wywodzili przy tym, iż pozwanaH. Ł.wspólnie z ojcem, będącym dotąd jedynym najemcą spornego lokalu, zamieszkiwała w spornym lokalu aż do momentu jego śmierci. Wówczas wraz z nią, miały także zamieszkiwać jej małoletnie dzieci - pozwanaA. Ł.i pozwanyF. Ł.. Pozwani opierali swe twierdzenia na oświadczeniu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zawartego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2008 r., potwierdzającego w swej treści prawo do spornego lokalu pozwanejH. Ł.- właśnie na podstawie wspomnianego wcześniej przepisu. Pozwani usiłowali dowodzić, że pozwanaH. Ł.zamieszkuje w sporym lokalu nieprzerwanie od 1977 r., a po urodzeniu pozwanychA. Ł.iF. Ł.- również i oni. Tam też miała zostać skupiona cała aktywność życiowa pozwanych. Okoliczności te miały potwierdzić przede wszystkim dowody z świadków przesłuchanych w sprawie przed Sądem a także fakt, że wszyscy pozwani byli pod tym adresem nieprzerwanie zameldowani na pobyt stały. Mimo powyższego, pozwani obstawali też przy twierdzeniu, że wstąpili w stosunek najmu spornego lokalu także na podstawieart. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów(…), albowiem mieli zajmować sporny lokal mieszkalny nieprzerwanie od 10 lat po śmierciJ. M. (1), a w tym czasie właściciel nie występowała z pozwem o jego opuszczenie i opróżnianie bądź z pozwem o ustalenie braku tytułu prawnego pozwanych do tego lokalu.
Na kanwie niniejszej sprawy bezspornym było to, żelokal mieszkalny nr (...)położony przyul. (...)wW.został w 1977 r. przydzielony funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej (w stopniu chorążego)J. M. (1)- ojcu pozwanejH. Ł.(z d.M.) - decyzją administracyjną, jako mieszkanie służbowe przez ówczesne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (resort Spraw Wewnętrznych). Uprawnionymi do zamieszkania wraz zJ. M. (1)była jego żonaM. M. (1)i córka - pozwanaH. Ł.(z d.M.).
Zważywszy na ten fakt, nie ulega zatem wątpliwości, że sporny lokal mieszkalny od samego początku miał charakter lokalu dysponenckiego (służbowego) i aż do chwili śmierciJ. M. (1)status ten nie uległ zmianie. Lokal ten został przekazany właścicielowi - tj. stronie powodowej - przez jego aktualnego wówczas dysponenta - tj. Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego - na mocy porozumienia zawartego pomiędzy tymi podmiotami w końcówce 2015 r. Zważywszy na charakter podnoszonych przez pozwanych zarzutów, istotnym z punktu prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego procesu stały się przede wszystkim kwestie prawne, regulujące sposób dysponowania tego typu lokalami na przestrzeni lat, sposobu ich traktowania przez ustawodawcę, co jest w szczególności doniosłe ze względu na interpretację przepisów przedstawioną przez pozwanych w kontekście zastosowania w niniejszym postępowaniu przepisuart. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów(...) jak również obecnie obowiązujących przepisówustawy o Policji.
Ustosunkowując się do tej zasadniczej kwestii należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na to, że decyzja w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego na rzeczJ. M. (1)została wydana pod rządemustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej(j. t. Dz. U. z 1973 r. nr 23, poz. 136) orazustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin(j. t. Dz. U. z 1973 r. nr 23, poz. 136) – przepisy odrębne w stosunku doustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. prawo lokalowe(j. t. Dz. U. z 1962 nr 47, poz. 227 ), zgodnie z art. 30 ust. l pkt 9 przepisy ustawy nie dotyczyły mieszkań służbowych podobnie jak kolejne zastępujące je regulacje.
Pierwsza z wymienionych przez Sąd ustaw zawierała, między innymi, unormowania dotyczące mieszkań służbowych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Przepis art. 36 ust. 1 tej ustawy stanowił, że funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej ma prawo otrzymać mieszkanie służbowe dla siebie i członków rodziny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej na zasadach i według norm określonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych. W art. 42 drugiej z wymienionych przez Sąd ustaw ustawodawca przyznał prawo do mieszkania służbowego emerytom i rencistom Milicji Obywatelskiej z zastrzeżeniem, że do mieszkań tych stosuje się przepisy odnoszące się do mieszkań służbowych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.
Na mocy upoważnienia zamieszczonego w przepisachustawy o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiejzostało wydane w dniu 16 stycznia 1962 r. zarządzenie nr 12 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie trybu przydzielania i opróżniania osobnych kwater stałych (mieszkań służbowych) w organach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Dz. Urz. MSW Nr 2, poz. 6), a zatem również Milicji Obywatelskiej. Powołane zarządzenie nr 12 zostało następnie zastąpione, wydanym już po wejściu w życieprawa lokalowego z 1974 r., nowym zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych nr 82 z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dz. Urz. MSW Nr 6, poz. 20). Już przepisy zarządzenia nr 82 szczegółowo określały organy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych uprawnione do wydawania decyzji w sprawach przydziału lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy milicyjnych oraz rencistów milicyjnych, a także zawierały postanowienia o uprawnieniach członków rodzin do mieszkań po nich.
Powołanie się w wymienionym zarządzeniu nr 82 między innymi naart. 63 ust. 5 Prawa lokalowego z 1974 r.stanowiło wyraźne podkreślenie całkowicie odrębnego, pozaPrawem lokalowym, uregulowania zasad przydziału i opróżniania mieszkań służbowych przeznaczonych dla funkcjonariuszy, jak również dla emerytów i rencistów milicyjnych. Warto w tym miejscu zaakcentować, że zwrócił na to uwagę również Sąd Najwyższy uchwale składu siedmiu Sędziów z dnia 15 listopada 1979 r., sygn. III CZP 25/79 (OSNCP rok 1980, z. 6, poz. 106) stwierdzając, że „powołane zarządzenie nr 82 MSW z dnia 15 listopada 1974 r. w § 1 zawiera wskazanie, iż zarządzenie określa (m. in.) zasady oraz tryb przydzielania i opróżniania przeznaczonych dla funkcjonariuszy MO mieszkań zwanych dalej "mieszkaniami funkcyjnymi", zgodnie zaś z postanowieniem § 33 lokale mieszkalne przydzielone na mieszkania służbowe funkcjonariuszy na podstawie przepisów dotychczasowych są "mieszkaniami funkcyjnymi, w rozumieniu tego zarządzenia". Przytoczone wyżej przepisy zawarte w ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o służbie funkcjonariuszy MO i w ustawie z tej samej daty o zaopatrzeniu emerytalnym tych funkcjonariuszy oraz ich rodzin, jak i wydane na podstawie upoważnienia zawartego w pierwszej z tych ustaw powołane zarządzenie nr 82 MSW - przy przyjętej w tym zarządzeniu nazwie "mieszkania funkcyjne" - regulują zatem, pozaprawem lokalowym, odrębną - w stosunku do mieszkań funkcyjnych w rozumieniuprawa lokalowego- kategorię prawną mieszkań funkcyjnych przeznaczonych dla funkcjonariuszy MO”.
W tym momencie należy stanowczo zaznaczyć, że ustawodawca, dokonując w okresie ostatnich kilkunastu lat istotnych zmian w zakresie norm prawnych związanych z zajmowaniem i używaniem lokali i budynków, zachował nadal szczególny tryb najmu lokali na zaspokojenie potrzeb funkcjonariuszy Policji i ich rodzin, jak również emerytów i rencistów policyjnych oraz ich rodzin. Wart. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych(Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.) spod działania przepisów tej ustawy wyłączone zostały, między innymi, lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zbliżone regulacje zawarte są w treści art. 3 ust. 2 obecnie obowiązującejustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji w późniejszym okresie regulowały przepisy ustawy z 1990 r. o Policji orazrozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów(Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm.), które mają charakter przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepisy te w sposób odrębny, uzasadniony potrzebami służby, regulują powstanie uprawienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji i nie przewidują możliwości wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przez osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego. Z tych względów, do takich lokali nie stosuje sięart. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. I OSK 837/10)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w przekonaniu Sądu, pozwani nie mieli żadnego uprawnienia do zajmowania spornego lokalu, który został przydzielony na podstawie decyzji administracyjnejJ. M. (1), jako funkcjonariuszowi milicji. UprawnienieM. M. (1)iH. Ł.(z d.M.) do zajmowania spornego lokalu wynikające z decyzji o przydziale trwały pomimo rozwodu i wymeldowania z tego lokaluJ. M. (1), co wynika zrozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z § 8 były małżonek policjanta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu. Na mocy odesłania zawartego w § 9 rozporządzenia obowiązującego w chwili śmierciJ. M. (1)przepisy§ 1-6 i 8stosuje się odpowiednio do lokali mieszkalnych zajmowanych przez osoby posiadające uprawnienia do tych lokali na podstawie przepisówustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.).J. M. (1)w chwili jego śmierci nie był rencistą policyjnym, gdyż jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego sprawie, został on zwolniony ze służby w Milicji Obywatelskiej. Mimo wymeldowaniaJ. M. (1)w 1985 r. ze spornego lokalu, decyzja o przydziale tego lokalu nigdy nie została uchylona podobnie jak nigdy nie wydano w stosunku do niego decyzji o opróżnieniu lokalu w trybieart. 95 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W świetle dowodów dopuszczonych przez Sąd,J. M. (1)w dalszym ciągu był traktowany przez dysponenta lokalu, jako uprawniony z decyzji o przydziale, co wprost wynika z pisma Urzędu Ochrony Państwa, w którym potwierdzono wyraźnie jego prawa do zajmowania spornego lokalu, jako głównego najemcy. Nie ulega zatem wątpliwości, że aż do śmierciJ. M. (1)obowiązywała decyzja o przydziale z dnia 13 czerwca 1977 r. – co powodowało po pierwsze, iż lokal ten nadal pozostawał w dyspozycji organów Policji, pomimo tego, iż stanowił własność Skarbu Państwa a następnie(...) W.(strony powodowej), a po drugie, żeM. M. (1)i pozwanaH. Ł.(z d.M.) były uprawnione do jego zajmowania.
W świetle powyższych rozważań, przyjęta przez Sąd sytuacja wyklucza zastosowanie do pozwanejH. Ł.konstrukcji prawnej wstąpienia w stosunek najmu z mocy samego prawa w oparciu oart. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów(...). W związku z powyższym uprawnienie pozwanych do zajmowania spornego lokalu wygasło dopiero w skutek braku 28 lutego 2008 r. Nie ma przy tym znaczenia, żeJ. M. (1)został zwolniony ze służby w Milicji Obywatelskiej w latach 80-tych ubiegłego wieku. Policja, zgodnie zustawą o Policji z 6 kwietnia 1990 r.jest następcą prawnym Milicji Obywatelskiej. W myśl bowiemart. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin„Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy” (ust. 1). Z kolei na podstawieust. 2powołanego przepisu „prawo do lokalu mieszkalnego, określone wust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach”.
Na gruncie niniejszej sprawy nie budziło żadnych wątpliwości, iż pozwanym prawo do renty rodzinnej po zmarłymJ. M. (1)nie przysługiwało, a zatem strona powodowa, wobec braku tytułu prawnego pozwanych do władanialokalem nr (...)przyul. (...)wW.po śmierciJ. M. (1)zasadnie na podstawieart. 29b ust. 1 i 2w zw. zart. 45 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiejzłożyła pozew o eksmisję z tego lokalu mieszkalnego. Wypada także zaakcentować, co było również bezsporne, sama pozwanaH. Ł.nie jest, ani nigdy nie była funkcjonariuszem Policji.
W wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 1232/09, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że do lokali będących w dyspozycji organów Policji nie znajduje zastosowania nie tylko przepisart. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów(...) ale również nie podlega zastosowaniu przepis orazart. 691 k.c., ponieważ przepisy szczególne regulują odmiennie zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy są one zajmowane bez tytułu prawnego, jak również odmiennie określają krąg osób uprawnionych do zachowania tytułu prawnego do lokalu, który przysługiwał zmarłemu uprawnionemu. Przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) uregulowały bowiem w sposób szczególny możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji m.in. organów Policji, przez członka rodziny po śmierci emeryta policyjnego, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej wart. 691 k.c.
Z powyższych względów nie jest prawnie dopuszczalnym przyjęcie przepisuart. 691 § 1 k.c.jako podstawy prawnej zarzutu pozwanych. Jak wskazano już wyżej, do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy z 1990 r. o Policji nie mają zastosowania przepisyKodeksu cywilnego, w tym wymieniony przepisart. 691 § 1 k.c.(por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wW.z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. II SA/Wa 1644/09). Z tego względu, iż zajmowany przez pozwanych lokal jest lokalem dysponenckim, nie mógł podlegać uwzględnieniu ich zarzut odnośnie skuteczności wstąpienia pozwanejH. Ł.w prawa najemcy - w miejsce jej zmarłego ojcaJ. M. (1).
Reasumując powyższe rozważania, stwierdzić należało, iż w niniejszej sprawie nie miał zastosowania ani przepisart. 691 k.c., ani przepisart. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów(...), lecz przepis art. 29 cytowanej powyżej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy z 1990 r. o Policji, nie mają zastosowania przepisyKodeksu cywilnego, w tymart. 691 § 1 k.c.Prawo do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji nie jest instytucją prawa cywilnego, lecz szczególną uregulowaną wustawie o Policjioraz w ustawie z 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).
Z tych względów, Sąd na podstawie powołanych w uzasadnieniu przepisów orazart. 222 § 1 k.c.orzekł jak w punkcie I wyroku.
Mimo przedstawionej powyżej oceny roszczenia, Sąd podjął się niejako dodatkowo ustalenia, czy przy założeniu - całkowicie hipotetycznym - możliwości zastosowania w sprawie przepisówKodeksu cywilnegopozwanaH. Ł.spełniła w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, wymagane przez ustawodawcę przesłanki do wstąpienia w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW., wedle przepisuart. 691 § 1 k.c.? W ocenie Sądu - wbrew postulatom i prezentowanego stanowiska pozwanych - odpowiedź na tak zadane pytanie jest jednak przecząca.
Stosownie do przepisuart. 691 § 1 k.c., w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierciJ. M. (1)(tj. w dniu 28 lutego 2008 r.) w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Warunkiem tego było jednak stałe zamieszkiwanie wymienionych wyżej osób z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, o czym stanowi § 2 cytowanego artykułu. W razie braku osób wymienionych w § 1 cytowanego artykułu stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa (§ 3).
Warunkiem wstąpienia w stosunek najmu przez osoby wskazane wart. 691 § 1 k.c.jest zatem stałe zamieszkiwanie z najemcą do chwili jego śmierci. Tak w judykaturze, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że określenie "stałe zamieszkiwanie z najemcą" posiada nieco odmienny zakres znaczeniowy niż "miejsce zamieszkania" uregulowane wart. 25-28 k.c.; w szczególności należy je łączyć z określonym lokalem, a nie miejscowością, o której mowa wart. 25 k.c.Jednocześnie zastrzec należy, że lokal, o którym mowa musi stanowić "centrum życiowe" uprawnionego. Zasadniczo przyjmuje się konieczność ustalenia, że określony lokal stanowi "centrum życiowe" (tzn. "ześrodkowanie całej działalności życiowej") określonej osoby. Wypada zaakcentować, że m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 marca 1981 r., sygn. III CRN 30/81, uznał, że lokalem, w którym osoba bliska zmarłego najemcy (tj. uprawniona) stale z nim zamieszkiwała, aż do chwili jego śmierci, jest w świetleart. 691 k.c.takie mieszkanie, które stanowiło centrum życiowe tej osoby. Dla spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne zameldowanie w najętym lokalu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1981 r., sygn. III CRN 203/81), a w przypadku osób pozostających pod władzą rodzicielską lub opieką rozstrzygające powinny być okoliczności faktyczne (sprawowanie faktycznej pieczy przez najemcę), a nie pochodne miejsce zamieszkania ustalane w oparciu oart. 26-27 k.c.Dla oceny omawianej przesłanki istotny jest stan do śmierci najemcy, a zatem nawet wyprowadzenie się osoby zamieszkującej z najemcą po jego śmierci nie ma znaczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1980 r., sygn. III CRN 230/80). W sytuacji stwierdzenia, że osoba wymieniona wart. 691 § 1 k.c.nie spełnia wymogu stałego zamieszkania z najemcą w wynajmowanym lokalu, stosunek najmu wygasa i następuje to z mocy samego prawa (ex lege).
Taka też sytuacja miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach spraw o sygn. IV C 471/06, sygn. III Nsm 56/07 i sygn. III Nsm 638/11 nie sposób było bowiem uznać za wiarygodne zeznania świadków zgłoszonych przez stronę pozwaną i przesłuchanych przez Sąd w niniejszej sprawie na okoliczność wspólnego zamieszkiwania w spornym lokalu przez pozwanych wraz zJ. M. (1)do chwili jego śmierci.
Jak już wspomniano, znamienne dla takiej oceny były bowiem dokumenty prywatne oraz dokumenty urzędowe zgromadzone w aktach spraw o sygn. V C 471/06 – o rozwód małżeństwa pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1), sygn. – o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie ustalenia władzy rodzicielskiej w stosunku do ich wspólnych małoletnich dzieci poprzez jej ograniczenie pozwanejH. Ł.oraz sygn. III Nsm 638/11 – o zmianę ustalenia miejsca zamieszkania wspólnych małoletnich dzieci wymienionych małżonków. Zeznania niemalże wszystkich świadków zgłoszonych w toku procesu przez stronę pozwaną, jak również zeznania samej pozwanejH. Ł.w kwestii kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w oparciu o przepisart. 691 k.c., a więc okoliczności związanej ze wspólnym zamieszkaniem spornym lokalu z najemcą do momentu jego śmierci były nierzeczowe, mało stanowcze, w dużej mierze nielogiczne i niekorelujące wzajemnie ze sobą a przede wszystkim niekorelujące z dokumentami zgromadzonymi we wcześniej wymienionych sprawach przed Sądem Rejonowym w Piasecznie i Sądem Okręgowym w Warszawie. Można było zaobserwować, iż o ile świadkowie zasadniczo szczegółowo relacjonowali okoliczności związane z zamieszkiwaniem pozwanejH. Ł.w spornym lokalu w okresie jej dzieciństwa i dorastania, o tyle w na zadawane im pytania odnośnie miejsca jej zamieszkania po zawarciu związku małżeńskiego zJ. Ł. (1)a także ich wspólnych małoletnich dzieci, świadkowie większości zasłaniali się niepamięcią, a jeśli udzielali odpowiedzi, to były one lakoniczne i niejasne. Posiłkując się przykładem świadkaJ. M. (2), zeznał on, iż po ślubie pozwanejH. Ł.zJ. Ł. (1)nie miał z nią już takich dobrych kontaktów jak miało to miejsce przed ślubem. Świadek ponadto zeznał, iż po jej ślubie rzadko bywał wlokalu nr (...)przyul. (...)wW.. Podobną „taktykę” przy składaniu zeznań przybrała świadekE. K.. Z kolei świadekK. S.zeznając w tej kwestii – abstrahując już od tego, że jej zeznania były skrajnie odmienne od tych, jakie złożyła w charakterze świadka przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie – niejako skupiała się i usiłowała przerzucić uwagę na konflikt, jaki występował pomiędzy pozwanąH. Ł.i jej mężemJ. Ł. (1)zarówno przed ich rozwodem, jak i po rozwodzie – co przecież wcale nie wyklucza faktu wspólnego ich zamieszkania w domu przyul. (...)wP., zwłaszcza w świetle dokumentów prywatnych i urzędowych zgromadzonych w dołączonych do niniejszej sprawy aktach spraw toczących się niegdyś przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie oraz Sądem Okręgowym w Warszawie oraz oświadczeń i zeznań pozwanejH. Ł.oraz zeznań przesłuchanych przed tymi Sądami świadków. Za zgodne z rzeczywistym stanem, Sąd uznał zeznania pozwanejA. Ł., gdyż zeznania te były zasadniczo koherentne z dowodami z dokumentów. PozwanaA. Ł.zeznała, iż w czasie gdy uczęszczała do szkoły podstawowej jej miejscem zamieszkania, podobnie jak jej matki i brata był dom wP.przyul. (...). Tam pozwanaH. Ł.przygotowywała swoim dzieciom posiłki i wychowywała je. Często również odbierała je ze szkół. Co istotne, pozwanaA. Ł.urodziła się w dniu (...), zatem do szkoły podstawowej położonej na terenieP.zaczęła uczęszczać w 2005 r. Biorąc pod uwagę fakt, iż pozwana każdorazowo po zakończonym roku szkolnym otrzymywała promocje do następnej klasy, szkołę podstawową wP.ukończyła w 2011 r. Tym samym pozwanaA. Ł.w swych zeznaniach potwierdziła to, że w dacie śmierciJ. M. (1)zarówno ona, jak i jej matka oraz brat, nie zamieszkiwali na stałe wlokalu nr (...)przyul. (...)wW.. Zeznała przy tym, że „zdarzało się”, że wspólnie z matką i bratem nocowali u dziadka wlokalu mieszkalnym nr (...)przyul. (...)wW., zaznaczając przy tym, iż „nie był to jakiś dłuższy okres”. Pozwana wyjaśniła również, że pozwanaH. Ł.nocowała w spornym lokalu, gdy pokłóciła się zJ. Ł. (1). Z kolei za całkowicie niewiarygodne Sąd uznał zeznania świadkaJ. Ł. (1). Przypomnieć należy, iż świadek ten miał potwierdzić okoliczność wspólnego zamieszkania wszystkich pozwanych w spornym lokalu z najemcą - do momentu jego śmierci. Tymczasem zeznania tego świadka były nierzeczowe, w dużej mierze nielogiczne i niekorelujące z zeznaniami złożonymi przez pozostałych świadków a przede wszystkim koherentne z dokumentami zgromadzonymi we wcześniej wymienionych sprawach przed Sądem Rejonowym w Piasecznie i Sądem Okręgowym w Warszawie. Zeznania te nie były spontaniczne a treści przekazywane przez tego świadka podczas jego przesłuchania były często poprzedzone długim zastanowieniem się. Odnosząc się pokrótce do zeznańE. K.orazK. S., to stały one w sprzeczności z relacjami tychże osób składanymi w charakterze świadków w sprawie o sygn. III Nsm 56/07. Z zeznańE. K.złożonych tamże wynika, że świadek doskonale orientowała się w sytuacji rodzinnej i bytowej pozwanejH. Ł.. Podała także, że „Siostra (pozwanaH. Ł.– przypis Sądu) wyprowadzi się, jeżeliJ.kupi mieszkanie”, jak również „Wnioskodawca chce sprzedać dom, dzieci oddać swojej matce a siostrę (pozwaną) zostawić z walizką” (dowód: protokół rozprawy z dnia 04.07.2007 r. – k. 66-71 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07). Taka treść zeznań jasno sugeruje, żeE. K.miała wiedzę na temat zamieszkiwania pozwanejH. Ł.oraz jej dzieci w domu przyul. (...)wP.. Tymczasem na kanwie niniejszej sprawyE. K.stanowczo obstawała przy twierdzeniach, że tak zarówno po ślubie, przed rozwodem jak i po rozwodzie pozwanaH. Ł.zamieszkiwała z dziećmi wlokalu mieszkalnym nr (...)przyul. (...)wW.(„U męża była mało”). Z kolei świadekK. S.zeznała w sprawie o sygn. III Nsm 56/07, że pozwanaH. Ł.zamieszkuje i zajmuje się domem położonym przyul. (...)wP.(„Uczestniczka dobrze zajmuje się dziećmi, w dalszym ciągu prowadzi dom”). Uznawała wówczas, że pozwanaH. Ł.zamieszkuje wraz z dziećmi i byłym mężem wP.(dowód: protokół rozprawy z dnia 04.07.2007 r. – k. 66-71 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07). Natomiast w przedmiotowym procesieK. S.stanowczo zeznała, że po zawarciu związku małżeńskiego zJ. Ł. (1)pozwanaH. Ł.nie opuszczała spornego lokalu i zamieszkiwała tam również w dacie śmierciJ. M. (1), zaśJ. Ł. (1)pomieszkiwał w tym lokalu – a nie wP.. Wskazana niekonsekwencja wymienionych świadków spowodowała, iż Sąd uznał ich zeznania za niewiarygodne, a zarazem, że pozwana nie udowodniła przy ich pomocy faktu wspólnego zamieszkiwania wraz z najemcą w spornym lokalu do momentu śmierci tego najemcy. Ponadto, jako niewiarygodne - jeśli chodzi o okoliczność wspólnego zamieszkiwania pozwanejH. Ł.i jej dzieci wraz z najemcą w spornym lokalu do momentu śmierci tego najemcy - Sąd zakwalifikował zeznania świadkaL. E.(k. 215-218), świadkaK. H.(k. 219) i świadkaM. K.(k. 270 wraz z nagraniem na płycie DVD – k. 271), jako że nie znajdowały one odzwierciedlenia w treści dokumentów zgromadzonych w aktach spraw o sygn. IV C 471/06, sygn. III Nsm 56/07 i sygn. III Nsm 638/11 a także w przesłuchaniu w charakterze strony pozwanejA. Ł..
Odnosząc się do dowodów z dokumentów należy zauważyć, że z treści pozwu z dnia 26 kwietnia 2006 r. w sprawie rozwodowej prowadzonej pod sygn. IV C 471/06 wynika, że adresem zamieszkania pozwanejH. Ł.był dom położony wP.przyul. (...). W uzasadnieniu tego pozwu wyraźnie wskazano, że strony tego procesu zamieszkują wspólnie pod tym adresem. Okoliczność wspólnego zamieszkaniaH.iJ.małżonkówŁ.wP.potwierdzają również treści zawarte w protokołach rozpraw, jakie odbyły się w toku postępowania o rozwód – w tym zeznania świadkaR. Ł., pozwanejH. Ł.iJ. Ł. (1). Istotny jest również fakt, że Sąd Okręgowy w Warszawie w pkt. V. wyroku rozwodowego ustalił, w jaki sposób byli już małżonkowie mają korzystać z domu położonego wP.przyul. (...).
Analizując akta sprawy o sygn. III Nsm 56/07 można śmiało wywieść wniosek, że pozwanaH. Ł.oraz jej mąż stosowali się do wyroku rozwodowego w zakresie jego pkt. V. Zamieszkanie pozwanejH. Ł.a także jej dzieci – pozwanychA. Ł.iF. Ł.– w domu położonym wP.przyul. (...)dobitnie potwierdzają sprawozdania z wywiadów przeprowadzonych przez kuratora w ramach nadzoru nad rodziną pozwanych. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, iż nawet ze sprawozdania sporządzonego w dniu 27 sierpnia 2008 r. przedstawiającego sposób wykonywania władzy rodzicielskiej przez pozwanąH. Ł.nad jej małoletnimi dziećmi w okresie od dnia 27 lipca 2008 r. do dnia 27 sierpnia 2008 r. (k. 202) jasno wynika, że pozwanaH. Ł.zamieszkuje nadal w domu położonym wP.przyul. (...). Podczas wysłuchania w sprawie o sygn. III Nsm 56/07 na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r.J. Ł. (1)oświadczył, że „Mieszkamy (z pozwanąH. Ł.– przypis Sądu) razem ze względu na dzieci” a także „Ja albo była żona odwozimy dzieci do szkoły i przedszkola.”. Podał on również, że „czasami żona gdzieś wyjeżdża” (dowód: protokół rozprawy z dnia 30.05.2007 r. – 47-51 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07). Z kolei pozwanaH. Ł.podczas jej wysłuchania oświadczyła, że „Mążzobowiązał się, że jeśli przepiszę mu połowę domu, zapewni mnie i dzieciom spokój i dotychczasowy poziom życia. Miał też kupić mi samochód” a także „Mąż obiecał mi, że wykupi mi mieszkanie wW.. Teraz wycofał się z tego. Nikt nie może mnie odwiedzić w domu”. Nadto podała, że „Pomaga mi jego matka” (dowód: protokół rozprawy z dnia 30.05.2007 r. – 47-51 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07). Natomiast przesłuchana w tej sprawie w charakterze świadkaE. K.zeznała, że „Siostra wyprowadzi się, jeżeliJ.kupi mieszkanie” oraz, że „Wnioskodawca chce sprzedać dom, dzieci oddać swojej matce a siostrę (pozwaną) zostawić z walizką.” (dowód: protokół rozprawy z dnia 30.05.2007 r. – 47-51 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07). Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostają zeznaniaM. D.zamieszczone w protokole rozprawy z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie o sygn. III Nsm 56/07 (dowód zeznania świadkaM. D.w protokole rozprawy z dnia 23.04.2008 r. - k. 170-171 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 56/07). Świadek potwierdziła, że pozwanaH. Ł.wraz z małoletnimi dziećmi zamieszkuje w domu przyul. (...)wP.z byłym mężemJ. Ł. (1). Świadek zaobserwował, że pozwanaH. Ł.zawozi i przywozi dzieci ze szkoły i przedszkola. Ponadto oświadczyła, że „Uczestniczka (pozwanaH. Ł.– przypis Sądu) zajmuje się całym domem, gotowaniem, sprzątaniem i dziećmi. Wiem to od paniH.i z własnej obserwacji”, „Uczestniczka przebywa poza domem raz w tygodniu” oraz, że „Na dłuższe wyjazdy (pozwanaH. Ł.– przypis Sądu) zabiera dzieci. Dotyczy to też weekendów.”.
Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż we wniosku z dnia 30 września 2011 r. o ustalenie miejsca zamieszkania małoletnich dzieci, skierowanym do Sądu Rejonowego w Pruszkowie pozwanaH. Ł.wskazała, iż zamieszkuje pod adresemul. (...)wP.. Po części o zamieszkiwaniu wszystkich pozwanych na terenieP.przesądza właściwość Sądu Rejonowego w Pruszkowie, przed którym toczyły się sprawy o sygn. III Nsm 56/07 i sygn. III Nsm 638/11. W protokole rozprawy z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. III Nsm 638/11, podczas wysłuchania pozwana zeznała, że „nadal mieszka w domu uczestnika" i „ma zamiar wyprowadzić się z dziećmi do mieszkania mojego zmarłego ojca wW.przyul. (...). To mieszkanie w tej chwili jest puste. Dom, w którym teraz mieszkamy ma ok. 300 m2.” (dowód: protokół rozprawy z dnia 23.11.2011 r. - k. 35-36 - dołączonych akt o sygn. III Nsm 638/11).
Warto zaakcentować, że okolicznością, która powinna być brana pod uwagę przy ocenie charakteru sprawozdań z wywiadów oraz nadzoru kuratorów w przedmiotowej sprawie jest również kwestia zaufania do treści zawartych w tych sprawozdaniach. Skoro sporządziły je osoby, które ze względu na swoje uprawnienia daje szczególną gwarancję rzetelności tych zapisów, a takimi osobami są zawodowi kuratorzy sądowi, to spełniony jest jeszcze jeden z istotnych warunków uznania danych zapisów za dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w świetleart. 227 k.p.c.Trzeba również wskazać, że strona pozwana na kanwie niniejszej sprawy nie usiłowała nawet podważać treści sprawozdań kuratorów sporządzonych w ramach postępowań przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie, co pozwoliło uznać te dokumenty za pełnowartościowym materiał dowodowy w sprawie. Jednocześnie, po skonfrontowaniu zeznań przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków oraz treści rzeczonych sprawozdań kuratorskich wynika, iż zeznania świadków w dużej mierze nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości.
W ostatnich latach przed śmierciąJ. M. (1)nie wykazywał w swych oświadczeniach składanych zarządcy nieruchomości przyul. (...)wW., że wlokalu nr (...)zamieszkuje ktoś jeszcze, poza nim. Po śmierciJ. M. (1)zarządca wystawił aneks czynszowy na dysponenta spornego lokalu (tj. Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego) wobec braku jakichkolwiek osób tam zamieszkałych. Aktywność pozwanejH. Ł., jeśli chodzi o starania się o przydzielenie praw do spornego lokalu, rozpoczęła się dopiero po śmierci jej ojca. Na koniec trzeba nadmienić, że Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego informując pozwanąH. Ł.o jej uprawnieniu do spornego lokalu, wobec rzekomego wstąpienia przez nią na zasadzieart. 691 k.c.w prawa najemcy, opierała się wyłącznie na danych uzyskanych z systemu ewidencji ludności i zawartych w nim informacji o zameldowaniu pozwanej w spornym lokalu. W konsekwencji uznać należało, że ówczesny dysponent spornego lokalu zasadniczo nie badał przesłanek wymaganych przez przepisart. 691 k.c., o czym świadczy również pismo Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 01 lutego 2013 r. (k. 133).
To wszystko nakazuje stwierdzić, iż pozwanaH. Ł., choć była osobą znajdującą się w kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy lokalu mieszkalnego (art. 691 § 1 k.c.), to jednakowoż przyjąć należało, iż nie spełniała ona warunku wstąpienia w stosunek najmu, jakim było stałe zamieszkiwanie wspólnie z najemcą takiego lokalu do chwili jego śmierci (art. 691 § 2 k.c.). W zaistniałej sytuacji należałoby założyć, że stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.wygasł z mocy samego prawa (ex lege).
Z tych względów, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów orazart. 222 § 1 k.c.orzekł jak w punkcie I. wyroku.
Wypada zaznaczyć w tym miejscu, że m. in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. III CZP 109/10 oraz w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. III CZP 66/01 wskazano, żeart. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów(…) – a więc obowiązek orzeczenia w wyroku eksmisyjnym o uprawnieniach pozwanych do lokalu socjalnego – ma zastosowanie do osób, które były lokatorami w rozumieniu w art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. najemcami lub osobami mającymi inne prawo do lokalu, a także do małoletnich dzieci najemcy. Z uwagi na fakt, że wobec pozwanychH. Ł.,A. Ł.iF. Ł.nie można stosować przepisów cytowanejustawy o ochronie praw lokatorów(…) z racji dysponenckiego (służbowego) charakteru, jaki posiadał lokal wynajętyJ. M. (1), należy stwierdzić, iż nie posiadali oni statusu „lokatora” w rozumieniuart. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. Z drugiej jednak strony, podejmując rozstrzygnięcie w zakresie przyznania uprawnień do lokalu socjalnego w stosunku do pozwanychH. Ł.i małoletniegoF. Ł., Sąd miał na uwadze, iż wprowadzenie do systemu obowiązującego prawa powyższej instytucji miało stanowić instrument ochrony lokatorów, w szczególności w wypadkach, jeżeli orzeczenie eksmisji dotyczyć miało osób i rodzin, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swych potrzeb mieszkaniowych, głównie z uwagi na wiek, sytuację materialną lub stan zdrowia, a konieczność ochrony prawa własności uniemożliwiałaby oddalenie powództwa z powołaniem się na zasady współżycia społecznego. Nie należy zaś zapominać, iż orzeczenie eksmisji z przedmiotowego lokalu dotyczy małoletniegoF. Ł.dlatego też w sytuacji, gdy brak jest uprawnienia przedstawicieli ustawowych małoletniego do lokalu mieszkalnego w którym małoletni mógłby zamieszkać, eksmitowanie małoletniego do lokalu tymczasowego, co by nastąpiła, w wypadku stwierdzenia braku uprawnień do lokalu socjalnego, zdaniem Sądu, byłoby sprzeczne z zasadami szeroko pojętej sprawiedliwości a i dobro małoletniego wymagało ochrony toteż kierując się względami słuszności Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku.
O wstrzymaniu wykonania wobec pozwanychH. Ł.i małoletniegoF. Ł.opróżnienia lokalu do czasu złożenia im przez(...) W.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego orzeczono w pkt. III. sentencji wyrokuper analogiamna podstawieart. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów(…), wedle którego - orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Jednocześnie Sąd orzekł (w pkt. IV. wyroku) o braku uprawnień do lokalu socjalnego przez pozwanąA. Ł.. Motywem takiego rozstrzygnięcia był przede wszystkim fakt, iż pozwana ta jest już osobą pełnoletnią. Ponadto, jak wynika z przesłuchania pozwanejA. Ł.pracuje i jednocześnie podejmuje naukę na studiach niestacjonarnych. Od października bieżącego roku pozwana miała mieć zagwarantowaną umowę o pracę, a za świadczoną w jej ramach pracę miała otrzymywać wynagrodzenie w kwocie 1.600,00 zł miesięcznie. Nadto pozwana otrzymuje alimenty od jej ojca –J. Ł. (1). Dodatkowo wypada nadmienić, że pozwanaA. Ł.nie choruje. W przekonaniu Sądu sytuacja osobista i materialna pozwanejA. Ł.z pewnością pozwoli jej na samodzielne zagwarantowanie i zrealizowanie własnych potrzeb mieszkaniowych.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowej obrony lub dochodzenia praw. Ponieważ pozwani przegrali niniejszą sprawę w całości, obowiązani są zwrócić stronie powodowej koszty w takim samym stosunku, w jakim zostały poniesione (tj. zasada odpowiedzialności za wynik procesu). Na koszty celowego dochodzenia swoich praw przez stronę powodową, składały się w niniejszym postępowaniu: wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powoda będącego radcą prawnym w kwocie 120,00 zł ustalone zgodnie z przepisem § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu oraz opłata sądowa od pozwu w kwocie 200,00 zł.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE
- odpis wyroku doręczyć pełnomocnikom stron bez pouczenia.
29-12-2017