Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 31/18
Data wyroku: 2018-04-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Kucharczyk, Andrzej Mania, Piotr Brodniak
Słowa kluczowe: Dowody, Opinia biegłego

Sygn. aktII AKa 31/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 kwietnia 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Piotr Brodniak (spr.)

Sędziowie:

SA Andrzej Mania
SA Stanisław Kucharczyk

Protokolant:

st. sekr. sądowy Karolina Pajewska

przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Regionalnej Anny Jóźwiak
po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy
A. Ł.
oskarżonego zart. 296 § 1, 2, 3 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego r. pr.R. W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt III K 291/16
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonegoA. Ł.przekazuje Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
SSA Stanisław Kucharczyk SSA Piotr Brodniak SSA Andrzej Mania
Sygn. akt II AKa 31/18

UZASADNIENIE
A. Ł.został oskarżony o to, że w dniu 11 lipca 2011 r.wS.w Kancelarii Notarialnej przyul. (...), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc Prezesem Zarządu(...) Sp. z o.o., mimo zobowiązania na podstawie przepisów ustawy - m.in.art. 201 § 1 i art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych- do należytego zajmowania się sprawami majątkowymi(...) Sp. z o.o., nadużył udzielonych mu uprawnień i zwołał nadzwyczajne zgromadzenie wspólników(...) Sp. z o.o., na którym podjęta została uchwała o wyrażeniu zgody przez wspólników:A. Ł.i(...) Sp. z o.o.na sprzedaż udziałów w tej ostatniej spółce; a następnie na podstawie umowy kupna - sprzedaży dokonał przeniesienia własności 19 udziałów posiadanych przez(...) Sp. z o.o.w(...) Sp. z o.o.na rzecz swojej żonyM. Ł.za cenę nominalną tj. 23.750 zł, podczas gdy cena rynkowa niniejszych udziałów wynosiła 19.716.442,98 zł, w związku z powyższym swoim działaniem wyrządził(...) Sp. z o.o.(obecnie po połączeniu występująca pod nazwą(...) Sp. z o.o.) szkodę majątkową w wielkich rozmiarach - w kwocie 19.692.692,98 zł
tj. o czyn zart. 296 § 1, 2, 3 kk.
Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r., wydanym w sprawie III K 291/16,A. Ł.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, a kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od wyroku wnieśli prokurator oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegospółki (...) Sp. z o.o.
Prokurator zarzucił wyrokowi:
- obrazę przepisu postępowania -art. 7 kpk, która miała wpływ na treść orzeczenia, polegającą na przekroczeniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodówi w konsekwencji tego błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że wyrządzenie znacznej szkody majątkowej może nastąpić wyłącznie poprzez pozbawienie pokrzywdzonego podmiotu ekwiwalentności świadczenia, co doprowadziło do uznania, że czynA. Ł.nie wyczerpuje ustawowych znamion czynu zabronionego i w konsekwencji do jego uniewinnienia, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana zgodniez zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego prowadzi do wniosku, że brak owej ekwiwalentności jest tylko jednym ze sposobów wyrządzenia szkody, bowiem szkoda ta polegać może na pozbawieniu pokrzywdzonego podmiotu zysku, który nie jest ekwiwalenty, ale który podmiot ten mógł uzyskać, gdyby osoby nim zarządzające działały z należytą starannością - co miało miejsce w realiach niniejszej sprawyi wskazuje, żeA. Ł.swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona czynu zart. 296 § 1, 2 i § 3 kk,
- obrazę przepisu postępowania -art. 7 kpkorazart. 201kpk, która miała wpływ na treść orzeczenia, polegającą na przekroczeniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji obrazę przepisuart. 201 kpk, który miał wpływna treść tego orzeczenia, a polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji,że opinia biegłego z zakresu wycenyprzedsiębiorstw (...)z dnia20 października 2017 r. (k. 3596 - 3624) i z dnia 16 listopada 2017 r. złożonana rozprawie (k. 3652 - 3655) jest pełna i nie wymaga uzupełnienia, co skutkowało zaniechaniem uzyskania opinii uzupełniającej biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw i w efekcie uniewinnieniemA. Ł.od zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa ocena zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana z uwzględnieniem dyrektyw wynikającychzart. 7 kpk, prowadzi do wniosku, że wskazana opinia biegłego nie jest pełna, albowiem biegły nie dysponował dokumentacją księgowąspółki (...) sp. z o.o.z 2011 r. - niezbędną do poczynienia ustaleń koniecznych do wydania opiniiw zakresie zleconym przez Sąd
- obrazę przepisuart. 167 § 1 kpk,art. 170 § 1 pkt 5 kpkiart. 366 § 1 kpk, która miała wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na zaniechaniu przeprowadzenia przez SądI instancji dowodów z urzędu w postaci:
a) dowodu z dokumentacji księgowejspółki (...) sp. z o.o.z 201l r., niezbędnejdo ustalenia sytuacji finansowej przedmiotowej spółki na dzień 11 lipca 2011 r., która to okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia wartości udziałów wymienionej spółki we wskazanej dacie
b) dowodu z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstwpo uprzednim uzyskaniu przez Sąd wskazanej w pkt a) dokumentacji księgowej,
a także na oddaleniu na podstawieart. 170 § 1 pkt 5 kpkwniosków dowodowychw tym zakresie złożonych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego - pomimo braku faktycznej podstawy do ich oddalenia, co w konsekwencji doprowadziłodo uniewinnieniaA. Ł.
Podnosząc te zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrokui przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego zarzucił wyrokowi:
obrazę następujących przepisów:
1.art. 170 § 1 pkt 5 kpkw zw. zart. 201 kpk, która miała wpływ na treść orzeczenia,a polegającą na bezpodstawnym oddaleniu wniosków dowodowych zgłoszonychprzez pełnomocników oskarżyciela posiłkowego w piśmie procesowym z dnia 06.11.2017 roku, podtrzymanych na rozprawie z dnia 16.11.2017 roku w przedmiocie przeprowadzenia uzupełniającej opinii przez biegłego sądowegoM. Z.oraz powołania nowego biegłego ze Szkoły Głównej Handlowej na okoliczność ustalenia wartości inwestycyjnej (investment value) jaką przedstawiało dla poprzednika prawnego pokrzywdzonego 19 udziałów współce (...) sp. z o.o.na dzień 11 lipca 2011 roku oraz 1 udział współce (...) sp. z o.o.na dzień 11 lipca 2011 roku co skutkowało błędnym przyjęciem, iż:
a. wnioski dowodowe powołane zostały dla przewłoki postępowania oraz na skutek wydania niekorzystnej dla oskarżyciela posiłkowego opinii przez biegłego sądowego, podczas gdy wnioski te nie zmierzały do przedłużenia postępowania a do prawidłowego ustalenia wysokości szkody, a nadto dopiero po sporządzeniu przez biegłego sądowegoM. Z.opinii możliwym stało się złożenie przedmiotowych wniosków, a wnioski złożone zostały w najwcześniej możliwym terminie,
b. w realiach przedmiotowego stanu faktycznego zasadne było ustalenie wartości rynkowej 19 udziałów współce (...) sp. z o.o.na dzień11 lipca 2011 roku, podczas gdy z zasad doświadczenia życiowego oraz logiki wynika, iż konieczne było ustalenie wartości inwestycyjnej tych udziałów co znajduje potwierdzenie w następujących dowodach a to:
- w opinii biegłego sądowegoM. G.sporządzonej, na zlecenie syndyka masy upadłości, w toku postępowania upadłościowegoA. Ł., w oparciu o autorską koncepcję biegłego zmierzającą do ustalenia wartości inwestycyjnej udziałów,
- w zeznaniach świadkaH. M., który podczas rozprawy z dnia 17.05.2017 roku zeznał, iż „udziały połączonej spółki miały odzwierciedlać strukturę, zaangażowanie udziałowców. Ta pożyczka miała być wkładem do tej spółkii końcowa struktura właścicielska miała odzwierciedlać właśnie to zaangażowanie finansowe" zatem biegły sądowy przy sporządzaniu opinii nie powinien był traktować pożyczek udzielanych przezR. G.jako zobowiązania długoterminowego a jako wkład do spółki, co przesądza o nieprawidłowości sporządzonej opinii i zasadności wniosków dowodowych w tym zakresie zgłoszonych przez oskarżyciela posiłkowego,
- nadto wobec tego, iżA. Ł.wielokrotnie składałH. M.propozycję odkupienia udziałów współce (...) sp. z o.o.oraz(...) S.A., w tym w miesiącu sierpniu 2011 roku, przy czym pierwsza propozycja opiewała na kwotę 8.000.000 euro co zostało potwierdzone zeznaniami złożonymi przez świadkaK. R., świadkaH. M.iA. R.oraz znajduje odzwierciedlenie w nagraniachze spotkania mającego miejsce dnia 11 sierpnia 2011 roku wS.pomiędzy oskarżonym,H. M.,J. Z.orazM. M., co wprost świadczy o tym, iż opinia sporządzona przez biegłego sądowegoM. Z.jest niekompletna i zasadny był wniosek o zobowiązanie biegłego do sporządzenia uzupełniającej opinii względnie sporządzenia opinii przez biegłego ze Szkoły Głównej Handlowej w tym na okoliczność ustalenia wartości inwestycyjnej udziałów,
- wobec ujawnionych w zeznaniachH. M.iK. R.informacjio poniesionych przez pokrzywdzoną(...)kosztach odzyskania udziałów współce (...) sp. z o.o.w kwocie ok. 3.000.000,- zł, która to okoliczność ma istotne znaczenie dla określenia ceny, jaką spółka ta mogłaby zapłacić na żądanieA. Ł.w celu minimalizacji straty,
2.art. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów a to zeznań świadkaR. G.,H. M.,J. P.,K. R.,R. M., dowodów z dokumentów a to umowy sprzedaży udziałów współce (...) sp. z o.o.z dnia 10 lutego 2011 roku oraz z dnia30 czerwca 2011 roku, korespondencji e-mailowej wymienianej pomiędzyR. G.,H. M.orazA. Ł.poprzez błędne przyjęcie, iż bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż transakcje te stanowiły wynik wcześniejszych uzgodnień wspólników i skupienie się na okoliczności, iż we wszystkich transakcjach, w tym transakcji objętej aktem oskarżenia cena udziałów była na poziomie wartości nominalnej podczas gdy:
- Sąd powinien był ocenić dowody w postaci umów zbycia udziałów odpowiednioz dnia 10.02.2011 oraz 30.06.2011 w świetle ustaleń poczynionych przez wspólników, których zamiarem było przeniesienie wszystkich udziałów współce (...) sp. z o.o.dospółki (...) sp. z o.o.w celu odzwierciedlenia rzeczywistego zaangażowania finansowego każdego ze wspólników, w tym ogromnych nakładów finansowych poczynionych przezH. M.orazR. G.- okoliczności te wprost wynikająz korespondencji e-mailowej pomiędzy wspólnikami orazS. A.co doprowadziło do błędnego ustalenia przez Sąd, iż czynA. Ł.nie doprowadził do wyrządzenia szkody skoro zbył on udziały tak jak pozostali wspólnicy za cenę nominalną, podczas gdy sprzeczne z zasadami logikii doświadczenia życiowego jest oczekiwanie, aby wspólnicy w tych okolicznościach zbywali udziały za cenę wyższą niż odpowiadającą nominalnej wartości, byłoby to bowiem sprzeczne z przyjętym przez nich celem biznesowym,
- świadekK. R.przesłuchiwana na rozprawie dnia 20.06.2017 roku wprost zeznała, iż dla transakcji zbycia udziałów na rzecz(...)przyjęto pewne uproszczeniei nie ustalano rzeczywistej wartości udziałów, zatem skoro Sąd nie odmówił wiary zeznaniom złożonym przez tego świadka winien był oprzeć rozstrzygnięcie na tym dowodzie, czego nie uczynił,
- świadekH. M.przesłuchiwany na rozprawie dnia 17.05.2017 roku wprost zeznał, iż „w momencie sprzedaży do(...)cena udziałów nie miała znaczenia, ale w przypadku sprzedaży do osób trzecich miała istotne znaczenie", zatem skoro Sąd nie odmówił wiary zeznaniom złożonym przez tego świadka winien był oprzeć rozstrzygnięcie na tym dowodzie, czego nie uczynił;
3.art. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów a to dokumentów dotyczących transakcji nabycia przezspółkę (...) sp. z o.o.21 udziałów współce (...) sp. z o.o.w upadłości likwidacyjnej w toku postępowania upadłościowegoA. Ł.a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż gdyby wycena udziałów dokonana przez biegłegoM. G.stanowiła podstawę ustaleń Sądu wartość szkodynie przekroczyłaby kwoty 200.000 zł, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uniewinnienia oskarżonego podczas gdy:
- w oparciu o tą samą wycenę Sędzia Komisarz Sądu Rejonowego w SzczecinieXII Wydziału Gospodarczego w toku postępowania upadłościowegoA. Ł.(sygn. akt XII GUp 6/12) postanowieniem z dnia 12 września 2016 roku wyraził zgodę na zbycie przedmiotowych udziałów za kwotę 1.225.960 zł,aspółka (...) sp. z o.o.nabyła w toku przetargu udziały za kwotę 570.000 zł, przy czym w chwili nabycia udziałówspółka (...) sp. z o.o.była w gorszej sytuacji majątkowej i prawnej niż była na dzień 11.07.2011 roku, bowiem znajdowała się w upadłości likwidacyjnejz obciążeniem należnościami odsetkowymi od pożyczek udzielonych przezR. G.za kolejne niemal 4 lata, a prawa do nieruchomości są przedmiotem postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej toczącego się przed Sądem Rejonowym Szczecin Centrum wS.I Wydział Cywilny do sygn. aktI C 593/15, zatem z zasad doświadczenia życiowego i logiki wynika, iż udziały tena dzień 11.07.2011 były warte co najmniej 570.000 zł, co przekłada się na wartość szkody na poziomie co najmniej 570.000 zł,
4.art. 410 kpkpoprzez oparcie wyroku jedynie na części ujawnionego materiału dowodowego, a przez to pominięcie istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a wynikających z następujących dowodów, które uznane zostały przez Sąd za wiarygodne, a zatem powinny stanowić podstawę dokonanychw sprawie ustaleń faktycznych:
- zeznań świadkaA. G., który zeznał, iżA. Ł.wyprowadził nieruchomość zespółki (...) sp. z o.o.i przejął nad nim pełną kontrolę, podejmował czynności zmierzające bezpośrednio do jego zbycia na rzeczA. G.a ostatecznie budynek obciążył, co świadczy o tym, iżA. Ł.działając jako prezes spółki(...) sp. z o.o.udaremnił wierzycielom możliwość zaspokojenia, który to dowód z zeznań świadka został uznany za wiarygodny przez Sąd, tym samym winien stanowić podstawę ustaleń faktycznych,
- zeznań świadkaH. M.,K. R.,A. R.w zakresie w jakim zeznali oni na temat planów wspólników co do przeniesienia wszystkich udziałów współce (...) sp. z o.o.dospółki (...) sp. z o.o., wartości udziałów współce (...) sp. z o.o., złożenia przez oskarżonegoH. M.propozycji odkupienia udziałów,
5.art. 410 kpkpoprzez oparcie wyroku jedynie na części ujawnionego materiału dowodowego a to poprzez pominięcie istotnych okoliczności mających znaczeniedla rozstrzygnięcia sprawy, a to odbycia spotkania wS.dnia11 sierpnia 2011 roku pomiędzy oskarżonym aH. M.,J. Z.orazM. M., podczas którego oskarżony wprost wyjaśnił, iż podjęte przez niego działania mają na celu uniemożliwienie odzyskania przezH. M.środków finansowych zainwestowanych współkę (...) sp. z o.o.jak i uniemożliwienie odzyskania praw do nieruchomości, podczas gdy okoliczności te wynikały wprost z nagrań rozmów, który to dowód uznany zostały przez Sąd za wiarygodny a zatem powinien stanowić podstawę dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, co doprowadziło do nienależytego ustalenia okoliczności stanu faktycznego, pominięcia wypełnienia znamion czynu zart. 300 § 1 kkw zw. zart. 308 kk, błędnego ustalenia kręgu pokrzywdzonych poprzez pominięcieR. G.orazH. M., co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uniewinnienia oskarżonego,
6.art. 438 pkt 3 kpkbłąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na niedostrzeżeniu, iżA. Ł.dokonując w dniu 11 lipca 2011 roku czynności opisanych w akcie oskarżenia działając jako prezes zarządu spółki(...) sp. z o.o.uniemożliwił jednocześnie zaspokojenie wierzyciela tej spółki a toR. G., a w konsekwencjiH. M.czym wypełnił znamiona czynuzart. 300 § 1 kkw zw. zart. 308 kkco doprowadziło do niewłaściwej oceny kwalifikacji prawnej zarzuconego czynu, a w konsekwencji do niezasadnego uniewinnienia oskarżonego wobec nie zastosowaniaart. 399 § 1 kpkpomimo zaistnienia przesłanek do zmiany opisu czynu poprzez zarzucenie, iżA. Ł.będąc prezesem zarządu spółki(...) sp. z o.o.w dniu 11 lipca 2011 roku podejmował czynności udaremniające zaspokojenie wierzycieli tej spółki,
7.art. 438 pkt 3 kpkbłąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na niedostrzeżeniu, iżA. Ł.dokonując w dniu 11 lipca 2011 roku czynności opisanych w akcie oskarżenia jako prezes zarządu spółki(...)z o.o. oszukałH. M.reprezentującego wówczasspółkę (...) sp. z o.o.orazR. G.doprowadzając ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem polegającego na zawarciu umów zbycia posiadanych współce (...) sp. z o.o.udziałów na rzecz(...) sp. z o.o.na skutek wprowadzenia ich przezA. Ł.do wykonania przez niego zobowiązania do zawarcia analogicznej umowy zbycia udziałów na rzecz(...) sp. z o.o., przy czym skutek przestępstwa nastąpił w dniu11 lipca 2011 roku, w momencie zawarcia przezA. Ł.jako prezesa zarządu(...) sp. z o.o.umowy sprzedaży udziałów na rzecz podmiotu trzeciego, tj.M. Ł., czym wypełnił znamionaart. 286 § 1 kkco doprowadziło do niewłaściwej oceny kwalifikacji prawnej zarzuconego czynu, a w konsekwencji do niezasadnego uniewinnienia oskarżonego oraz nie zastosowanieart. 399 § 1 kpkpomimozaistnienia przesłanek do zmiany opisu czynu poprzez:
- jego uzupełnienie i zarzucenie, iżA. Ł.oszukałR. G.orazH. M.(reprezentującego wówczas(...) sp. z o.o.) w ten sposób, iż intencjonalnie nie wywiązał się z ciążącegona nim zobowiązania wynikającego z(...)do zbycia swych udziałów na rzeczspółki (...) sp. z o.o., w celu uzyskania korzyści majątkowej wprowadził w błąd ww. podmioty doprowadzającje do zbycia ich udziałów współce (...) sp. z o.o.na rzecz(...) sp. z o.o., czym doprowadził ichdo niekorzystnego rozporządzenia mieniem, przy czym skutek przestępstwa nastąpiłw momencie zawarcia przezA. Ł.jako prezesa zarządu(...) sp. z o.o.umowy sprzedaży przedmiotowych udziałów na rzeczM. Ł.(jego małżonki), tj. dnia11 lipca 2011 roku
8.art. 56 § 2 kpkw zw. zart. 49 § 1 kpkpoprzez brak merytorycznego rozpoznania zgłoszeniaH. M.orazR. G.do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżycieli posiłkowych oraz wniosku o naprawienie szkody w pełnej wysokości wobec nie wydania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia ww.do udziału w sprawie w charakterze oskarżycieli posiłkowych co miało istotny wpływ na treść orzeczenia bowiem w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego wobec pominięcia okoliczności udzielenia w 2007 roku pożyczek na zakup przezspółkę (...) sp. z o.o.prawdo nieruchomości, a w konsekwencji pominięcia, iż poprzez czynności zdziałaneprzez oskarżonego jako prezesa zarządu dnia 11.07.2011 roku uniemożliwiłon zaspokojenie wierzycieli tej spółki, jak również w celu uzyskania korzyści majątkowej wprowadzając w błądR. G.orazH. M.doprowadził ich do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem poprzez zawarcie umów zbycia udziałów zespółką (...)sp. z o.o, co doprowadziło do niezasadnego uniewinnienia oskarżonego.
Formułując te zarzuty, pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósło uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancjido ponownego rozpoznania pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Na podstawieart. 436 kpk, Sąd odwoławczy ograniczył rozpoznanie wywiedzionych środków odwoławczych tylko do zarzutów wyspecyfikowanychwpunktach II tiret drugie i trzecieapelacji prokuratora oraz wpunktach 1a i 8apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Taki a nie inny zakres procedowania Sądu Apelacyjnego wynikał zaś z tego, że wymienione zarzuty (poza zarzutem wskazanym wpunkcie 8apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego) dotyczą niekompletności materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd Okręgowy, zaś fakt, że są one zasadne, sprawia, iż pozostałe zarzuty sformułowane przez apelujących jawią się jako przedwczesne. Z kolei zarzut opisany wpunkcie 8apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczy kwestii związanej z uprawnieniem do występowania w niniejszej sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowegoH. M.orazR. G., a więc kwestii, której rozstrzygnięcie było możliwe bez konieczności wnikania w meritum tej sprawy.
Ustosunkowując się do wyżej wymienionych zarzutów, w pierwszej kolejności wypada przypomnieć, że postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu wyceny przedsiębiorstw, analizy ekonomiczno - finansowej przedsiębiorstwM. Z., celem ustalenia wartości jednego udziałuspółki (...) Sp. z o.o.na dzień11 lipca 2011 r. oraz wartości na ten sam dzień, 19 udziałów wspomnianej spółki, które to znajdowały się w posiadaniuspółki (...) Spółka z o.o.(k.3591). Z pisemnej (k.3596-3624) oraz ustnej uzupełniającej (k.3652verte-3653verte) opiniiM. Z.wynika, że dokonując wyceny udziałówspółki (...) Sp. z o.o.dysponował on jedynie dokumentami, które obrazowały jej stan finansowy na dzień 31 grudnia 2010 r.W związku z tym, owa wycena, w istocie rzeczy, uwzględnia „kondycję finansową” spółki jaką ta posiadała w dniu 31 grudnia 2010 r. a nie w dniu 11 lipca 2011 r.,w którym to miało zaistnieć przestępstwo zarzucaneA. Ł..W dalszej kolejności trzeba zauważyć, że składając na rozprawie w dniu16 listopada 2017 r. opinię uzupełniającą, jej autor stwierdził, że gdyby miał sposobność zapoznania się z dokumentami finansowymi spółki za rok 2011,to nie można wykluczyć, że określona przez niego wartość udziałów tej spółki mogłaby ulec zmianie. W konsekwencji tej konstatacji, uczestniczący we wspomnianej rozprawie pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego sformułował wnioseko zobowiązanie syndyka masy upadłościowejspółki (...)do przedłożenia wyżej wymienionych dokumentów i dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłegoM. Z., uwzględniającej treść owych dokumentów. Z kolei Sąd Okręgowy, w oparciu o przepisart. 170 § 1 pkt 5 kpk,nie uwzględnił tych wniosków, a następnie, po ujawnieniu bez odczytywania innych dowodów, Przewodniczący zamknął przewód sądowy.
Oceniając zasadność decyzji wyrażonej w postanowieniu dowodowym wydanym przez Sąd pierwszej instancji, stwierdzić należy, że jest ona chybiona,zaś jej uzasadnienie wręcz kuriozalne. W obliczu zaprezentowanych powyżej uwarunkowań nie trzeba bowiem przekonywać, że przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, było nie tyle wskazane, co konieczne. Dodać też trzeba, że uzyskanie ich, oczywiście poza koniecznością odroczenia rozprawy, nie rodziło żadnych komplikacji, a przekonujeo tym zwerbalizowane na rozprawie oświadczenie wnioskodawcy „iż wie, żew dokumentacji finansowej będącej w posiadaniu syndyka, znajdują się dokumentyz I połowy 2011 roku”. Co prawda oświadczenie to zostało złożone po wydaniu przez Sąd Okręgowy wspomnianego postanowienia, niemniej jednak, nie zmienia to faktu,że niemożliwym do zaakceptowania jest zawarty w uzasadnieniu tego postanowienia argument, iż „wnioskodawcy w zasadzie nie wskazali na uchybienia bądź nieścisłości w opinii biegłego, a jedynie na fakt, iż być może znajdują się jeszcze jakieś dokumenty, które być może mogą mieć wpływ na zmodyfikowanie wniosków zawartych w opinii biegłego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy ani strony ani Sąd,nie mają wiedzy, czy takie dokumenty istnieją, a tym samym jaka jest ich treść”.Tego rodzaju teza, zdaniem Sądu odwoławczego, jest tak bezzasadna, że nawet zbędnym jest przekonywanie o takim jej charakterze. Niemniej jednak, wymagającym wyjaśnienia jest to, że wnioskodawca w istocie nie wskazał na „uchybienia bądź nieścisłości w opinii biegłego”, tyle tylko, że opinia ta, w aktualnym jej kształcie, dotknięta jest innym uchybieniem, a mianowicie jest niepełna. Zaakcentować jednocześnie należy, że taki jej charakter nie jest konsekwencją zaniechań,czy też zaniedbań autora tej opinii, lecz następstwem braków dowodowych, których Sąd Okręgowy, pomimo istniejących ku temu możliwości, nie usunął. Abstrahującod tych uwag, wypada jeszcze zauważyć, że biegłyM. Z.złożył ustną uzupełniającą opinię na ostatniej rozprawie przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Oznacza to więc, że możliwość złożenia przez strony ewentualnych wniosków nawiązujących do tej opinii, zmaterializowała się dopierona wspomnianej rozprawie. W tej sytuacji, kuriozalnie więc brzmi przywołany przez Sąd Okręgowy argument, że sformułowany na tej rozprawie wniosek o uzupełnienie opinii, w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania.
Reasumując, należy więc w całej rozciągłości przyznać rację apelującym,że materiał dowodowy zgromadzony przez Sąd Okręgowy nie jest kompletny, a taki jego charakter powoduje, że rozstrzygnięcie wyrażone w zaskarżonym wyroku jawi się jako przedwczesne. W konsekwencji takiego stanu rzeczy, Sąd odwoławczy,w oparciu o przepisart. 437 § 2 kpk, uchylił kwestionowane orzeczenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Natomiast odnosząc się do opisanego wpunkcie 8apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzutu obrazyart. 56 § 2 kpkw zw. zart. 49 § 1 kpk, wypada przypomnieć, że z opisu czynu zarzucanegoA. Ł.wynika, że pokrzywdzonym jego działaniem miała byćspółka (...), aktualnie występująca pod nazwą(...). A zatem, to właśnie jej, a nieH. M.iR. G., przysługuje, realizowane zresztą, prawo do występowaniaw analizowanej sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Czyniąc tę uwagę, oczywiście nie sposób nie zauważyć, że wymienieni, poprzez swojego pełnomocnika, złożyli wnioski o dopuszczenie ich do udziału w sprawie jako oskarżycieli posiłkowych, zaś Sąd Okręgowy, pomimo, że nie nadał im takiego statusu, nie wydał postanowienia przewidzianego wart. 56 § 2 kpk. To ewidentne uchybienie nie miało jednak żadnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku, jak i na możliwość oraz sposób realizacji uprawnień procesowych przysługujących wskazanemu w niniejszej sprawie pokrzywdzonemu.
Procedując w przedmiotowej sprawie po raz wtóry, Sąd Okręgowy obowiązany będzie uzyskać od syndyka masy upadłościowejspółki (...)dokumenty obrazujące jej stan finansowy w okresie od 1 stycznia 2011 r.do 11 lipca 2011 r. Następnie, rolą Sądu będzie dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłegoM. Z., celem ustalenia wartości udziałów wyżej wymienionej spółki na dzień 11 lipca 2011 r. Innymi więc słowy, powinnością Sądu Okręgowego będzie uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy dane wynikające ze wspomnianych dokumentów mają, a jeśli tak, to jaki wpływ na określoną przez biegłego w opinii pisemnej wartość tych udziałów. Jeśli zaś chodzio pozostałe dowody, to Sąd pierwszej instancji może je przeprowadzić w sposób przewidziany wart. 442 § 2 kpk, chyba że wyniki postępowania zrodzą konieczność przeprowadzenia ich (wszystkich, bądź niektórych) w sposób bezpośredni. W toku ponownie prowadzonego procesu orzeczniczego, Sąd pierwszej instancji winien mieć również w polu widzenia te wszystkie uwagi, które zostały sformułowanew apelacjach, a które to nie były, bo ze względu na swój przedwczesny charakter,nie mogły być przedmiotem analizy w trakcie obecnie przeprowadzonego postępowania odwoławczego.

    Stanisław Kucharczyk Piotr Brodniak Andrzej Mania