Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 152/18
Data wyroku: 2018-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Mania, Grzegorz Chojnowski, Piotr Brodniak
Słowa kluczowe: Wyrok łączny
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. aktII AKa 152/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 października 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Chojnowski (spr.)

Sędziowie:

SA Piotr Brodniak
SA Andrzej Mania

Protokolant:

st. sekr. sądowy Karolina Pajewska

przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Szczecinie Anny Ambroziak
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. sprawy
K. K.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt III K 278/17
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę skazanegoK. K.przekazuje Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

    Andrzej Mania Grzegorz Chojnowski Piotr Brodniak

Sygn. aktII AKa 152/18

UZASADNIENIE
K. K.(uprzednioP.) został skazany następującymi wyrokami:

1
Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV K 79/06 za czyn zart. 281 kk, popełniony w dniu 26 czerwca 2005 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres lat 5 oraz na podstawieart. 33 § 2 kkna karę grzywny w rozmiarze 60 stawek dziennych po 10 zł,

2
Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt XIV K 128/07 za czyn zart. 157 § 2 kk, popełniony w dniu 7 października 2006 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 5,

3
Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV K 74/07, za czyn zart. 224 pkt 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, popełniony w dniu 19 października 2006 r., na karę 50 stawek dziennych po 15 zł,

4
Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt VI K 1031/11, za czyn zart. 157 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, popełniony w dniu 19 sierpnia 2011 r., na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

5
Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 11 listopada 2015 r., sygn. akt V K 952/15 za czyn zart. 226 § 1 kk, popełniony w dniu 10 listopada 2015 r. na karę grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych po 20 zł każda,

6
Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. VI K 385/15, za czyn zart. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.o przeciwdziałaniu narkomanii, popełniony w dniu 19 grudnia 2014 r., na karę grzywny w ilości 60 stawek dziennych po 10 zł,

7
Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt V K 110/16, za czyn zart. 226 § 1 kk, popełniony w dniu 24 lutego 2016 r., na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym,

8
Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt VII K 117/16 za czyn zart. 278 § 3 kk, popełniony w dniu 23 lutego 2016 r., na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzinw stosunku miesięcznym,

9
Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13 maja 2016 r. za czyn zart. 297 § 1 kkw zb. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw.zart. 11 § 2 kk, popełniony w dniu 23 stycznia 2015 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,

10
Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt III K 33/17 za czyn zart. 280 § 2 kkw zb. zart. 157 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, popełniony w dniu 15 września 2016 r., na karę 8 lat pozbawienia wolności,

11
Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VI K 874/16 za czyn zart. 222 § 1 kkw zw. zart. 224 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, popełniony w dniu 20 czerwca 2015 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem łącznym z dnia 26 kwietnia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III K 278/17:

I
na podstawieart. 85 kkw zw. zart. 86 § 1 i 2 kkpołączył kary grzywny orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 5 i 6 części wstępnej wyroku i wymierzył skazanemuK. K.karę łączną grzywny w rozmiarze 110 (stu dziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych,

II
na podstawieart. 85 kkw zw. zart. 86 § 1 kkpołączył kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 10 i 11 części wstępnej wyroku oraz wymierzyłK. K.karę łączną pozbawienia wolności w rozmiarze 8 (ośmiu) lat pozbawienia wolności,

III
na podstawieart. 577 k.p.k.zaliczył na poczet kary łącznej pozbawienia wolności wymierzonej wpkt IIokresy rzeczywistego pozbawienia skazanego wolnościw sprawach objętych wyrokiem łącznym tj. od dnia 20 czerwca 2015 r. do 21 czerwca 2015 r. oraz od 11 kwietnia 2018 r.,

IV
w pozostałym zakresie postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umorzył,

V
pozostałe orzeczenia zawarte w wyrokach pozostawił do odrębnego wykonania,

VI
na podstawie § 4 i § 17 ustęp 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adwokatI. C.kwotę 120 (stu dwudziestu) złotych, powiększonąo należny podatek VAT w wysokości 23 %, tytułem pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu,

VII
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił skazanego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Apelację od orzeczenia wywiódł Prokurator Prokuratury Okręgowejw Szczecinie zaskarżając je w całości na korzyść skazanego. Wyrokowi temu zarzucił:
I. „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę przyjęcia, iż na podstawie przepisów obowiązujących przed 1.7.2015 r. nie zachodziła możliwość połączenia kary wymierzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w sprawie III K 33/17z żadną inną karą zapadłą wobecK. K., w sytuacji, gdyw poprzednim stanie prawnym kara ta wchodziłaby w skład węzła kary łącznej zainicjowanego wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 11.11.2015 r., sygn. V K 952/15 w koniunkcji z karą pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 13 maja 2016 r., sygn. VI K 129/06, a w rezultacie:
– obrazę przepisów prawa materialnego: tj.art. 4 § 1 kkw zw. zart. 85 i 92 kkwbrzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2018 r., polegającą na niedopełnieniu przez sąd I instancji obowiązku połączenia kar ograniczenia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w części wstępnej wyroku w pozycjach ad. 7 i 9 (Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 26 lutego 2016 r. V K 110/16i Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 30 maja 2016 r.) w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki materialne i formalne do objęcia tych kar węzłem kary łącznej.”
Tak zarzucając prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrokui przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie.
Rozważania Sądu odwoławczego ograniczone zostaną do omówienia okoliczności, które stanowiły przyczynę zapadłego rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym. Mianowicie, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 lutego 2017 r. – przy wymiarze kary łącznej w wyroku łącznym tylko na podstawie jednostkowych kar prawomocnie orzeczonych do dnia 30 czerwca 2015 r. zasada sformułowana w treści art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 396) wyłącza stosowanieart. 4 § 1 k.k., mimo materialnoprawnego charakteru norm określających orzekanie w przedmiocie kary łącznej. Wówczas sąd zobligowany jest do stosowania przepisówrozdziału IX k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. Jednak w sytuacji, w której co najmniej jeden wyrok objęty wyrokiem łącznym uprawomocnił się po dniu 30 czerwca 2015 r. (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie), zgodnie z dyspozycją ww. art. 19 ust. 1, znajdzie zastosowanie przepisart. 4 § 1 k.k.Oznacza to, że ustawa obowiązująca poprzednio stanowi podstawę orzeczenia kary łącznej tylko wtedy, gdy będzie ona względniejsza dla skazanego, przy czym analiza ta obejmuje również ewentualną względność tzw. ustawy pośredniej.W przeciwnym wypadku kara łączna zostanie wymierzona w oparciu o przepisyrozdziału IX k.k.w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. (sygn. akt II KK 347/16, LEX nr 2284181).
Analiza akt przedmiotowej sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż słusznie prokurator zarzuca błędne ustaleniach faktycznew zakresie ustalenia przez Sąd I instancji, iż na podstawie przepisów obowiązujących w stanie prawnym sprzed dnia 1 lipca 2015 r. nie zachodziła możliwość połączenia kary wymierzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w sprawie III K 33/17z żadną inną karą zapadłą wobecK. K.(s. 4 uzasadnienia). W myśl pierwotnego brzmienia przepisuart. 85 k.k.bowiem, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Skazany, jak wynika z analizy zapadłych wobec niego orzeczeń, popełnił przestępstwo w dniu 20.06.2015 r. (VI K 874/16) oraz w dniu 15.09.2016 r. (III K 33/17), tj. zanim zapadł w dniu 19.05.2017 r. pierwszy z wyroków w sprawie III K 33/17. Sąd Okręgowy uznaje przy tym, że w uprzednio obowiązującym stanie prawnym kara wymierzona wyrokiem w sprawie III K 33/17 nie łączyłaby się z żadną inną karą zapadłą wobec skazanego, co znacznie utrudnia kontrolę instancyjną. Ustalenie Sądu Okręgowegow tym zakresie skutkowało brakiem dokonania ustaleń w przedmiocie zastosowania przepisuart. 4 § 1 k.k.– w przypadku orzeczeń w sprawach V K 952/15 i VI K 385/15, V K 110/16, VI K 129/06 i VII K 117/16 oraz III K 33/17, VI K 874/16. Zwrócić jednak uwagę należy, że apelujący nieprawidłowo w dalszej części środka odwoławczego wywodzi co do zakresu połączenia węzłem kary łącznej proponowanych przez niego orzeczeń, w tym III K 33/17, V K 952/15, VI K 129/06. W tym miejscu bowiem wskazać należy, iż kary zastępcze pozbawienia wolności (jakie wobec skazanego orzeczono w sprawach V K 952/15, VI K 385/15, V K 110/16 oraz VII K 117/16) nie podlegają łączeniu z którąkolwiek z kar określonych wart. 32 k.k., jednak orzeczenie kary zastępczej nie stoi na przeszkodzie połączeniu kary ograniczenia wolności, w miejsce której orzeczono karę zastępczą, z karą pozbawienia wolności (tak SN w post. z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II KK 93/17, LEX nr 2281250). Zwrócić przy tym uwagę należy, iż w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe łączenie kar już w całości wykonanych (art. 85 § 2 k.k.), jednakże w stanie prawnym sprzed 1 lipca 2015 r. możliwość taka istniała. Sąd Najwyższy w podjętejw składzie 7 sędziów uchwale wskazał, iż odbycie przez skazanego – w chwili orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego – wszystkich kar wymierzonychw warunkach określonych wart. 85 k.k., nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania na podstawieart. 572 k.p.k.(uchwała z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt I KZP 11/06, OSNKW 2006/7-8/64, OSP 2007/7-8/91, Prok. i Pr.-wkł. 2006/10/10, Biul.SN 2006/6/13). Z tych względów podniesione zarzuty apelującego, w konkluzji uznać należało za prawidłowe. Powyższe okoliczności sprowadzają się do uznania, iż Sąd Okręgowy nie dokonał prawidłowych ustaleń w przedmiocie ustalenia czyw niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie przepisart. 4 § 1 k.k.. W myśl przepisuart. 437 § 2 k.p.k.powyższe czyniło niezbędnym przeprowadzenie na nowo przewoduw całości przez Sąd I instancji, tak by poczynione w tym przedmiocie ustalenia faktyczne poddawały się kontroli Sądu II instancji.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.
SSA Stanisław Stankiewicz SSA Grzegorz Chojnowski SSA Piotr Brodniak