Sąd Okręgowy w Krośnie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 439/17
Data wyroku: 2018-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Hanus, Arkadiusz Trojanowski, Janusz Szarek
Słowa kluczowe: Przedawnienie

Sygn. akt II Ka 439/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2018 roku
Sąd Okręgowy w Krośnie w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący : SSO Arkadiusz Trojanowski (spr.)
Sędziowie : SSO Janusz Szarek
SSO Mariusz Hanus
Protokolant : sekr. sądowy Małgorzata Kramarz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie –Huberta Ohara
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku
sprawyM. K.,c.S.iS.zd.O.,ur. (...)wO.
oskarżonej o przestępstwo zart. 300 § 2 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Lesku Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Ustrzykach Dolnych z dnia 25 października 2017 roku, sygn. akt VI K 68/17

I
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie 439§ 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.umarza postępowanie w sprawie,

II
kosztami procesu obciąża Skarb Państwa,

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonejM. K.kwotę 2016 zł /dwa tysiące szesnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów obrony oskarżonej.

UZASADNIENIE
Prokuratura Rejonowa w Krośnie skierowała do Sądu akt oskarżenia przeciwkoM. K.zarzucając jej, że w dniu 19 listopada 2003r., wK., woj.(...), wiedząc, że przeciwko niej toczy się postępowanie karne, sygnatura akt 2 Ds 33/04, o przestępstwo zart. 294 §1 k.k.w zw. zart. 284 § 2 k.k., i istniało realne niebezpieczeństwo zajęcia składników jej majątku, dokonała sprzedaży nieruchomości, położonej wO., pow.(...), woj.(...), składającej się zdziałek nr (...), o łącznej powierzchni 0,(...), za kwotę 320.000,00 zł, na podstawie aktu notarialnego - Repertorium A nr(...), czym udaremniła zaspokojenie swojego wierzyciela,Przedsiębiorstwo (...)wU., to jest przestępstwo zart. 300 § 2 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesku, Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą wU.z dnia 25 października 2017 roku, sygn. akt VI K 68/17, oskarżonaM. K.została uznana za winną tego, że w dniu 19 listopada 2003r., wK., woj.(...), wiedząc o grożącej jej niewypłacalności, udaremniła zaspokojenie swojego wierzyciela w ten sposób, że zbyła nieruchomość położoną wO., pow.(...), woj.(...), składającej się zdziałek nr (...), o łącznej powierzchni 0,(...), za kwotę 320.000,00 zł, na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr(...), czym działała na szkodęPrzedsiębiorstwa (...)wU., to jest przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.
Za przypisany czy Sąd skazał oskarżoną, na podstawie powołanego przepisu, na karę 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby.
Na podstawieart. 71 § 1 k.k.Sąd orzekł wobec oskarżonej grzywnę w liczbie 250 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych.
Nadto, Sąd zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe i zwolnił ją od uiszczenia opłaty sądowej.
Powyższy wyrok, w całości, zaskarżył obrońca oskarżonej.
Apelacja zarzuciła orzeczeniu:

⚫

na zasadzieart. 439 § 1 k.p.k.zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej zart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., poprzez wydanie wyroku skazującego, podczas gdy karalność czynu przypisanego oskarżonej przez Sąd I instancji, w dacie orzekania uległa już przedawnieniu, a więc postępowanie powinno zostać umorzone,

na zasadzieart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.:

1. istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, a to:
a)art. 167 k.p.k.iart. 193 § 1 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.poprzez niedopuszczenie z urzędu przez Sąd dowodu z opinii biegłego ds. wyceny nieruchomości, celem ustalenia, jaka była wartość przedmiotowej nieruchomości na dzień 19 listopada 2003r., a więc w dniu jej zbycia przez oskarżoną, co pomogłoby ustalić, czy faktycznie mogło dojść w niniejszej sprawie do pokrzywdzenia wierzyciela,
b)art. 7 k.p.k.poprzez dowolną i pobieżną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr(...), iż wartość zbytej przez oskarżoną nieruchomości wynosiła 320.000,00 zł (wynika to pośrednio z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku), podczas gdy uznać należy, iż kwota wskazana w akcie przez strony, miała charakter dowolny, a więc niezbędne było podjęcie właściwych czynności, celem ustalenia jej rzeczywistej wartości na dzień 19 listopada 2003r. - podobna kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie cywilnej przez Sad Apelacyjny w Rzeszowie w sprawie pod sygn. akt
I ACa 362/09, gdzie wprost wskazano, iż Sąd powinien podjąć niezbędne czynności w celu ustalenia rzeczywistej wartości nieruchomości, a następnie zestawić te wartość z wysokością zadłużenia,
c)art. 4 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.poprzez:
• nieuwzględnienie w sposób właściwy zeznań świadkaL. K., który na rozprawie w dniu 13 października 2017r. zeznał, iż przed zbyciem przedmiotowej nieruchomości, wysokość długów małżonków oscylowała w graniach 500.000,00 zł, a więc nawet przy przyjęciu, iż wartość nieruchomości w momencie jej zbycia, wynosiła 320.000,00 zł, to nie może być mowy o udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia wierzyciela,
• nie przyłożenie właściwej wagi do tego faktu, iż cena uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, w całości została przeznaczona na zaspokojenie długu bankowego, który zresztą do dziś istnieje,
• zupełne pominięcie, iż nieruchomość sprzedana była obciążona hipoteką, a w takim przypadku pokrzywdzony i tak nie zostałby zaspokojony, skoro bank miał pierwszeństwo przed nim, więc zbycie nieruchomości nie miało żadnego wpływu na zaspokojenie pokrzywdzonego,
d)art. 366 § l k.p.k.poprzez niewyjaśnienie przez Sąd I instancji strony przedmiotowej zarzucanego oskarżonej czynu zabronionego, a w tym niewskazanie, na podstawie jakich okoliczności Sąd przyjął, iż w niniejszej sprawie doszło do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela - w tym zakresie Sad nie określa wartości nieruchomości w dniu jej zbycia oraz wysokości zadłużenia małżonków, co zdaniem obrony jest niezbędne do wykazania ww. okoliczności i określenia tym samym, czy rzeczywiście w wyniku zbycia nieruchomości mogło dojść do pokrzywdzenia wierzyciela, 2. błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, iż:
• oskarżonej groziła w momencie zbycia nieruchomości niewypłacalność lub upadłość (co jest przesłanką przestępstwa zart. 300 § l k.k.), podczas gdy w tym czasie o takiej groźbie nie mogło być mowy, gdyż oskarżona w chwili zbycia nieruchomości była niewypłacalna,
• w niniejszej sprawie doszło do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela, podczas gdy w momencie zbycia przedmiotowej nieruchomości przez oskarżoną, wartość długów wielokrotnie przewyższała rzeczywistą wartość nieruchomości, a więc w istocie rzeczy takie działanie oskarżonej, nie miało żadnego znaczenia z punktu widzenia zaspokojenia wierzyciela.
Obrońca wniósł o:

⚫

zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu i zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz zwrotu kosztów adwokackich wg norm taryfowych za I i II instancję, ewentualnie

uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz zwrotu kosztów adwokackich wg norm taryfowych za I i II instancję, ewentualnie

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuję:
Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów zaskarżony wyrok musiał ulec uchyleniu, a postępowania karne wobec oskarżonej musiało zostać umorzone. Zaistniała bowiem bezwzględna przesłanka odwoławcza – zaszła okoliczność wyłączająca postępowanie, określona wart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.- nastąpiło przedawnienie karalności przypisanego oskarżonej czynu.
Zgodnie z treściąart. 101 k.k.karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął określony ustawą okres. W myślart. 102 k.k., okres ten przedłuża się o kolejny, jeżeli w okresie wymienionym wart. 101 k.k., wszczęto postępowanie.
W przedmiotowej sprawie wyjaśnieniu wymaga zastosowanie właściwych przepisów prawa, albowiem od momentu popełnienia przypisanego oskarżonej czynu nastąpiła kilkukrotna zmiana przepisów w zakresie przedawnienia.
Wstępnie należy stwierdzić, że „z punktu widzenia biegu okresów przedawnienia karalności decyduje to, jakie przestępstwo oskarżony w rzeczywistości popełnił, a więc czyn przypisany, a nie o jakie przestępstwo został oskarżony - czyn zarzucany”. /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. IV KK 338/11, LEX nr 1044060/
OskarżonaM. K.została oskarżona o popełnienie przestępstwa zart. 300 § 2 k.k., który zagrożony był i jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, natomiast Sąd pierwszej instancji przypisał jej czyn zart. 300 § 1 k.k., zagrożony karą do 3 lat pozbawienia wolności. Z punktu widzenia okresu przedawnienia decydująca będzie zatem kwalifikacja przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.
Zgodnie zart. 101 § 1 pkt 4 k.k.karalność występku zagrożonego karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lata ustaje, jeżeli od jego popełnienia upłynęło 5 lat. Z kolei, w myślart. 102 k.k., jeżeli w okresie, o którym mowa wart. 101 k.k.wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych wart. 101 § 1 k.k.ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach - z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu.
Przytoczone brzmienieart. 102 k.k.obowiązuje od dnia 2 marca 2016 r., natomiast wcześniej, przed tą datą treść tego artykułu stanowiła, że „jeżeli w okresie przewidzianym, o którym mowa wart. 101wszczęto, wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa określonego w§ 1 pkt 1-3ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach - z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu”.
Zatem „zmiana treściart. 102 k.k., która weszła w życie w dniu 2 marca 2016 r., na podstawie ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r., poz. 189), istotnie zmodyfikowała dotychczasowe rozwiązania dotyczące obliczania okresów przedawnienia. … Zarazem, stosownie do dyspozycji art. 2 tej ustawy, zmiany tej nie stosuje się, gdy termin przedawnienia już upłynął”. /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2016 r., sygn. III KK 366/16, LEX nr 2123259, KZS 2016/11/16, Prok.i Pr.-wkł. 2016/11/5/
Treść przywołanych przepisów przesądza, że karalność przypisanego oskarżonejM. K.przestępstwa, zagrożonego karą do 3 lat pozbawienia wolności, popełnionego w dniu 19 listopada 2003 roku, ustała w dniu 19 listopada 2013 roku, a zatem przed dniem wejścia w życie nowelizacjiart. 102 k.k.w dniu 2 marca 2016 roku.
W konsekwencji, w dniu 9 listopada 2013 roku, w zakresie tego przestępstwa, wystąpiła negatywna przesłanka procesowa, określona wart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.Dlatego już Sąd pierwszej instancji miał obowiązek postępowanie karne w odniesieniu do tego czynu umorzyć. Taki też obowiązek, co oczywiste, ciąży na Sądzie Okręgowym.
W tej sytuacji należało uchylić zaskarżony wyrok i na podstawieart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.postępowanie karne umorzyć.
O kosztach procesu i zwrocie kosztów obrony oskarżonej rozstrzygnięto na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.