Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1437/17
Data wyroku: 2018-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Broda, Teresa Strojnowska, Barbara Dziewięcka
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art.435 kc, art.444 kc, art 445 kc, art.822 kc

Sygn. akt II Ca 1437/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2018 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Broda
Sędziowie: SSO Barbara Dziewięcka (spr.)
SSO Teresa Strojnowska
Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Banaszek
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 roku w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwaP. W.
przeciwko(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powodaP. W.
od wyroku Sądu Rejonowego w Jędrzejowie
z dnia 25 sierpnia 2017 r. sygn. I C 334/16

I
zmienia zaskarżony wyrok:

1
w punkcie II (drugim), w całości i zasądza od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.na rzeczP. W.kwotę 5000 (pięć tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2017 roku do dnia zapłaty;

2
w punkcie III (trzecim) w całości i zasądza od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.na rzeczP. W.kwotę(...)(dwa tysiące sześćset czterdzieści dwa) złote tytułem kosztów procesu;

3
w punkcie IV (czwartym) poprzez uchylenie zawartego w nim rozstrzygnięcia;

4
w punkcie V (piątym) w ten sposób, że kwotę 191,09 (sto dziewięćdziesiąt jeden złotych 09/100) złotych zastępuje kwotą 830,79 (osiemset trzydzieści 79/100) złotych;

II
zasądza od(...) Spółki Akcyjnejz

siedzibą wW.na rzeczP. W.kwotę 700 (siedemset ) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
II Ca 1437/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Jędrzejowie zasądzi od(...) SAwW.kwotę 1500 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2017 roku (pkt 1), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt II), zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 983,93 zł tytułem kosztów procesu (pkt III), nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jędrzejowie 400 zł tytułem kosztów sądowych (pkt IV), nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jędrzejowie 191, 09 zł tytułem kosztów sądowych.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał:
W dniu 9 marca 2015 roku pracownicyFabryki (...) SAwS.Z. W.iH. K.otrzymali od przełożonegoP. K.wykonanie drewnianych podpór wg dokumentacji. Pracę wykonywano w stolarni. Pracownicy rozdzieli pomiędzy siebie zadania, ustalając, żeZ. W.iP. W.mają jedynie zbijać podpory, tymczasemH. K.będzie przygotowywał deski, w razie potrzeby korzystając z maszyn. Powód, chcąc wyrównać przygotowaną deskę, ustalił odpowiednią część obrabiarki na odpowiednią grubość. Deska posiadała sęki, które wg powoda nie dyskwalifikowały ją do obróbki. Po włączeniu maszyny położył deskę na stole i stojąc z boku, przesuwał ją oburącz w kierunku nieosłoniętego wału nożowego dłonią W pewnym momencie utracił kontrolę nad deską i prawa dłoń, spadając z deski, dostała się pomiędzy stół a wał nożowy. Na miejsce przybyło pogotowie ratunkowe, został przewieziony do szpitala, gdzie zdecydowano , że paliczek palca III musi zostać amputowany. Powód w trakcie rehabilitacji w okresie od 1.09. 2015 roku do 9. 11. 2015 roku otrzymywał zabiegi terapeutyczne. Na skutek zdarzeniaP. W.doznał amputacji urazowej paliczka środkowego palca III ręki prawej, rany paliczka IV z uszkodzeniem części paznokcia i płytki paznokciowej ręki prawej, rany paliczka dystalnego wskaziciela ręki prawej, co doprowadziło m.in. do ograniczenia zgięcia w stawie międzypaliczkowym bliższym palca III do 40 stopni, powstania nerwiaka w obrębie blizny palca III, zniekształcenie paliczka dystalnego palca IV z niewielką blizną, blizny paliczka dystalnego wskaziciela.
W dniu 14 marca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją przyznał jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w wysokości 4.542 zł.
Decyzją z dnia 15 czerwca 2016 roku(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.przyznał na rzecz powoda kwotę 7.500 zł, przyjmując jednocześnie przyczynienie się powoda do zaistniałego zdarzenia na poziomie 50 %.
Strugarko-wyrównarka używana przez powoda posiadała nieosłonięty, będący w ruchu wałek nożowy. Tolerowanie przez zakład pracy używania maszyny nie spełniającej wymagań bezpieczeństwa naruszało przepisart. 215 ust. 1 kodeksu pracyi zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie sposób zatem przypisać całej winy powodowi.
Obrażenia te skutkują powstaniem u powoda długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, które biegły określił na 6%. Zakres kalectwa powoda nie jest duży i może on wykonywać większych czynności spotykanych w życiu codziennym i w pracy. Trudności występują jedynie przy wykonywaniu prac precyzyjnych. Zdarzenie doprowadziło do utrudnień w życiu codziennym, które mogły trwać do 8 tygodni. Powód przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, prowadził rehabilitację. Z materiału dowodowego nie wynikało, aby powstały u powoda istotne negatywne następstwa psychiczne. Powód nie jest osobą bardzo młodą, oszpecenie z powodu utraty paliczka nie może w jego przypadku odgrywać znaczącej roli. Mając to na uwadze Sąd uznał, że zasadnym będzie przyznanieP. W.zadośćuczynienia w wysokości 12.000 zł.
Niewątpliwie dla wysokości zasądzonego roszczenia znaczenie ma przyczynienie sięP. W.do zaistnienia zdarzenia. Zgodnie zart. 362 k.c.jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy obu stron.
Sposób prowadzenia pracy przez powoda na strugarko-wyrówniarce związanej z obróbką deski nie był zgodny z przepisami BHP. W związku z brakiem osłony powód nie powinien operować dłonią prawej ręki nad wałkiem nożowym, a więc w strefie bezpośredniego zagrożenia.P. W.posiadał wymagane kwalifikacje w zawodzie stolarza, udokumentowane świadectwem ukończenia szkoły oraz świadectwem czeladniczym. Przy tego rodzaju pracy powinien używać popychacza. Ponadto jak wynika z zeznań świadków prace na maszynach miał wykonywać jedynieH. K.. Pracownicy podzielili się bowiem zadaniami. Podjęcie działań na strugarko-wyrówniarce było samowolnym działaniem powoda. Wszystko to powoduje, że zasadnym było przyjęcie 50% przyczynienia sięP. W.do zaistnienia zdarzenia.
Zdarzenie skutkujące powstaniem u powoda krzywdy miało charakter wypadku przy pracy. Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy powinno być wzięte pod uwagę przy określeniu wysokości zadośćuczynienia, co nie jest jednoznaczne z mechanicznym zmniejszeniem zadośćuczynienia o kwotę tego odszkodowania. Sąd wysokość zadośćuczynienia ustalił, mając na uwadze, że część krzywdy niewątpliwie została odszkodowaniem wypadkowym zaspokojona. Nie można było jej jednak odliczyć w całości.
Strona pozwana wypłaciła powodowi z tytułu zadośćuczynienia kwotę 3.500 zł.
Mając to wszystko na uwadze, należało zasądzić na rzeczP. W.kwotę 1.500 zł (12.000x50% przyczynienia=6.000 zł, 6000 zł-3500 zł wypłaconego zadośćuczynienia =2500 zł, obniżone w związku z wypłatą kwoty z ZUS).
W pozostałym zakresie powództwo należało oddalić.
Powyższy wyrok w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach (pkt II,III,IV), zaskarżył powód, zarzucając mu:
- obrazęart. 233 par. 1 k.p.c.poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do uznania, iż powód przyczynił się do zaistniałego zdarzenia w 50%,
- naruszenieart. 445 par. 1 k.c.poprzez błędną jego wykładnię, a to uznanie, że suma 12.000 zł będzie sumą odpowiednią w rozumieniu tego przepisu, co w odniesieniu do bólu, cierpienia i rokowań na przyszłość, nie jest uzasadnione.
Skarżący wnosił o:
- przesłuchanie na okoliczność obecnego stanu zdrowia, radzenia sobie z zaistniałym kalectwem, trudności we władaniu dłonią przy wykonywaniu czynności dnia codziennego,
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na jego rzecz kwoty 6500 zamiast kwoty 1500 zł, w istocie zatem dalszej kwoty 5000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty,
bądź
- uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania,
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy poczynił – co do zasady – prawidłowe ustalenia w sprawie. Są one wynikiem oceny dowodów przeprowadzonej w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Z ustaleń tych Sąd I instancji wyprowadził nie do końca trafne wnioski, co spowodowało naruszenieart. 362 k.c.iart. 445 par. 1 k.c.
W szczególności – w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy – nie można zgodzić się z wnioskiem Sądu I instancji, że powód przyczynił się w 50 % do powstania krzywdy.
Zasadniczą winę za zdarzenie, w wyniku którego powód doznał obrażeń ciała, ponosi jego pracodawca.
Strugarko-wyrówniarka używana przez powoda w dniu 9.03.2015 roku nie odpowiadała co do wymogów bezpieczeństwa obowiązującym w tym zakresie przepisom oraz zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy. Posiadała bowiem nieosłonięty, będący w ruchu wałek nożowy. Pracodawca miał obowiązek zapewnić, aby stosowane maszyny zabezpieczały pracownika przed urazami w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn, mogącymi powodować wypadki. Podczas zatem wykonywania przez powoda w dniu 9 marca 2015 roku pracy doszło ze strony pracodawcy do naruszenia przepisów i zasad bhp poprzez tolerowanie przez osobę sprawującą nadzór odstępstw od tych przepisów i zasad. Naruszenie przepisów i zasad bhp polegało na dopuszczeniu do pracy pracowników z wykorzystaniem strugarko-wyrówniarki nie spełniającej wymagań w zakresie bhp tj. nieposiadania osłony wałka nożowego.
W tych warunkach zachowanie powoda związane z obróbką deski na maszynie nie odpowiadającej wymogom bhp należy ocenić jako przyczynienie się z jego strony do powstania zdarzenia i jego skutków w 25%. Powód posiadał bowiem wymagane kwalifikacje w zawodzie stolarza. Znał zatem zagrożenia występujące przy wykonywaniu pracy związanej z obróbką deski na strugarko-wyrówniarce, która nie posiadała osłony wałka nożowego. Powód nie powinien wykonywać obróbki deski na takim urządzeniu – przy ręcznym posuwie i nieosłoniętym wałku nożowym.
Przyjęta przez Sąd Rejonowy wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia – w ustalonych okolicznościach sprawy – jest w sposób istotny zaniżona.
Uraz, jakiego doznał powód dotyczy prawej ręki, spowodował on uszczerbek na jego zdrowiu, wynoszący 6%. Powód z powodu doznanych obrażeń przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, był poddawany rehabilitacji. Obecnie – jak wynika z opinii biegłego – może wykonywać większość czynności spotykanych w życiu codziennym. Z powyższego wynika zatem, że niektórych z takich czynności nie może wykonywać, w szczególności ruchów precyzyjnych z użyciem palca III ze względu na możliwość wytworzenia nerwiaka w bliźnie palca III i ograniczenia zgięcia tego palca w stawie paliczkowym bliższym.
Mając na względzie zatem czas trwania dolegliwości bólowych, okres leczenia, rehabilitacji, trwałe skutki urazu oraz nieprzyjemne doznania psychiczne z tym związane, w ocenie Sądu Okręgowego należne powodowi zadośćuczynienie powinno wynosić 15.000 zł.
Ponieważ powód przyczynił się do zdarzenia w 25%, zadośćuczynienie to odpowiada kwocie 11.250 zł (15.000 x 75%). Powodowi z tego tytułu została wypłacona przez stronę pozwaną kwota 3500 zł. Brakująca kwota zadośćuczynienia wynosi więc 7750 zł. Tak ustalone zadośćuczynienie należało obniżyć do kwoty 6500 zł, a zatem dochodzonej pozwem, z uwagi na wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy (co trafnie podniósł – co do zasady – Sąd Rejonowy).
Ponieważ Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1500 zł, apelacja okazała się zasadna w całości.
W związku z powyższym Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 sierpnia 2017 roku (data wydania przez Sąd Rejonowy wyroku).
Uwzględnienie apelacji w całości, a w konsekwencji i powództwa, skutkowało zmianą rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów (pkt III, IV).
Kosztami procesu poniesionym przez powoda na mocyart. 98 k.p.c.należało w całości obciążyć pozwanego. W postępowaniu przed Sądem I instancji powód poniósł koszty procesu w kwocie 2642 zł (325 zł opłata od pozwu, 1800 zł wynagrodzenie pełnomocnika, 17 zł opłata od pełnomocnictwa, 500 zł zaliczka na biegłego).
Z tej samej przyczyny (z powodu przegrania sporu) także wszystkie nieuiszczone koszty sądowe w kwocie 830,79 zł obowiązany jest ponieść pozwany.
Z przyczyn wyżej przytoczonych Sąd Okręgowy na mocyart. 386 par. 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok w sposób określony w sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na mocyart. 98 k.p.c.
Ponieważ apelacja została uwzględniona w całości, należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda poniesione przez niego koszty postępowania apelacyjnego (250 zł – opłata od apelacji, 450 koszty zastępstwa procesowego).
SSO Barbara Dziewięcka SSO Mariusz Broda SSO Teresa Strojnowska