Sąd Rejonowy w Łowiczu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III Nsm 116/18
Data wyroku: 2018-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Honorata Wójcik
Teza: zagrożenie zapłatą  określoonej kwoty z pwoodu niewykonania lub naruszenia postanowień Sądu w przedmiocie kontaktów z małoletnimi dziećmi.

Sygn. akt III Nsm 116/18

POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2018 roku
Sąd Rejonowy w Łowiczu w Wydziale III Rodzinnym i Nieletnich
w składzie:
Przewodnicząca:SSR Honorata Wójcik
Protokolant:st. sekr. sąd. Barbara Salamondra
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 roku
sprawy z wnioskuM. S. (1)
z udziałemD. S.
oraz z wnioskuD. S.
z udziałemM. S. (1)
o wykonanie kontaktów z dziećmi

p o s t a n a w i a:

1
ZagrozićM. S. (1)zapłatą na rzeczD. S.kwoty w wysokości 200 (dwieście ) złotych za każde naruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14.02.2018 r. w sprawieI. N.326/16 w zakresie ustalonych kontaktówD. S.z małoletnimiK.iN. S.;

2
ZagrozićD. S.zapłatą na rzeczM. S. (1)kwoty w wysokości 200 (dwieście ) złotych za każde naruszenie pkt. 6 postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14.02.2018 r. w sprawieI. N.326/16 w zakresie ustalonych kontaktówD. S.z małoletnimiK.iN. S.;

3
ustalić, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt III Nsm 116/18

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 26 marca 2018 rokuM. S. (1)wniósł do Sądu Rejonowego w Łowiczu o wykonywanie kontaktów z jej małoletnimi dziećmiN. S.iK. S.zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r. wydanym w sprawieI. N.326/16 przez ich babkę ojczystaD. S., a w szczególności w zakresie przestrzegania zakazu udostępniania kontaktu małoletnim dzieciom z ich ojcemA. S.. W uzasadnieniu wskazała, żeD. S.prowadzi rozmowy telefoniczne z synemA. S.w ten sposób, abyN. S.słyszała ojca i wiedziała co do niej mówi.
(wniosek – k. 2)
Sąd Rejonowy w Łowiczu połączył sprawę niniejszą ze sprawą o sygn. akt III Nsm 124/18 z wnioskuD. S.z udziałemM. S. (1)o wykonywanie kontaktów z małoletnim do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, jako że sprawy te toczą się w tym samym trybie postępowania i mogą być objęte jednym postępowaniem.
(zarządzenie – k. 5)
D. S.w sprawieI. N.124/18 wystąpiła o wykonywanie kontaktów z małoletnimi wnukamiN. S.iK. S.ustalonych z w postanowieniu Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2016 r. wydanym w sprawieI. N.326/16. Argumentowała swój wniosek tym, że matka małoletniM. S. (1)uniemożliwia jej realizowanie kontaktów ustalonych sądownie, m.in. poprzez nie wyprowadzanie z domu do samochoduK. S.a od 2 kwietnia 2018 r. brak kontaktów także z małoletniąN. S..
(wniosek – k. 2-3 z akt sprawyI. N.124/18)
Na rozprawie dnia 23 maja 2018 roku wnioskodawczyni w sprawie 116/18M. S. (1)poparła swój wniosek, wnosząc o oddalenie wnioskuD. S..D. S.nie uznała wnioskuM. S. (1), poparła swój wniosek(e-protokół - k. 9).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Sąd Rejonowy w Łowiczu postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 roku w sprawieI. N.326/16 ustalił kontaktyD. S.z jej małoletnimi wnukamiK. S.,ur. (...)orazN. S.ur. (...), w ten sposób, że odbywać się one będą:

1
w drugą i czwartą niedzielę miesiąca w godzinach od 14.00 do 17.00 poza miejscem zamieszkania małoletnich dzieci z możliwością wyjazdu dzieci do kina, bajkolandu, pizzerii, muzeum poczynając od dnia 24 lutego 2018 r.,

2
w każdy pierwszy i trzeci poniedziałek miesiąca od godziny 13.00 do godziny 18.00 poza miejscem zamieszkania małoletnich dzieci z możliwością wyjazdu dzieci do kina, bajkolandu, pizzerii, muzeum poczynając od dnia 1 maja 2018 r.,

3
w każdy drugi dzień świąt Bożego Narodzenia i w drugi dzień Świąt Wielkiej Nocy w godzinach od 11.00 do 18.00 poza miejscem zamieszkania małoletnich;

4
w zakresie realizacji punktu 1 i 3 Sąd zobowiązałD. S.do odbioru i odwiezienia małoletnich dzieci pojazdem przystosowanym do przewozu dzieci spod domu, w którym dzieci mają miejsce zamieszkania aM. S. (1)zobowiązać do wyprowadzania i odbierania dzieci do i z tego pojazdu;

5
w zakresie realizacji punktu 2 Sąd zobowiązał do odbioru małoletnich dzieci pojazdem przystosowanym do przewozu dzieci ze szkoły i przedszkola i odwiezienia do miejsca zamieszkania małoletnich dzieci;

6
zakazaćD. S.udostępniania kontaktu małoletnim dzieciom z ich ojcemA. S..

(dowód: postanowienie z dnia 14 lutego 2018 r. Sądu Rejonowego w Łowiczu – k. 8)
D. S.nie wywiązuje się z obowiązku nałożonego na nią przez Sąd Rejonowy w Łowiczu postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 roku. Podczas wykonywania kontaktów z małoletniąN. S.nawiązała kontakt telefoniczny z ojcem małoletniejA. S.. Podczas pierwszego kontaktuD. S.rozmawiała z synem i powtarzała małoletniej wnuczce to co mówi jej ojciec. Podczas drugiego kontaktu również telefoniczne skontaktowała się z synem, tym razem przełączył aparat telefoniczny na tryb głośnomówiący, aby wnuczka słyszałaA. S.i mogła z nim rozmawiać. MałoletniaN.ostatni raz była na kontakcie u babci 25 marca 2018 r.
(dowód: zeznaniaM. S. (1)e-protokół z dnia 23.05.2018 r. 00:02:09 w zw. z 00:08:05 – k. 9-10, zeznaniaD. S.e-protokół z dnia 23.05.2018 r. 00:04:31 w zw. z 00:18:38 – k. 9-10)
M. S. (1)nie wywiązuje się z obowiązku nałożonego na nią przez Sąd Rejonowy w Łowiczu postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 roku. Nie wyprowadza małoletniegoK. S.na kontakty do pojazdu, którym przyjeżdżaD. S.. Nie próbowała przekonać syna do tych kontaktów, relacjonowała mu przebieg spraw sądowych pomiędzy nią aA. S..
Babka ojczysta przyjeżdża systematycznie do małoletnich wnuków, aleK. S.nie chce wyjść do babci i jechać z nią na kontakty.D. S.nie próbowała nawiązać kontaktu w wnukiem za pośrednictwemF.czy telefonicznie. TelefonM. S. (1)jest zastrzeżony a babka ojczysta nie ma do niej innego numeru telefonu.
(dowód: zeznaniaM. S. (1)e-protokół z dnia 23.05.2018 r. 00:02:09 w zw. z 00:08:05 – k. 9-10, zeznaniaD. S.e-protokół z dnia 23.05.2018 r. 00:04:31 w zw. z 00:18:38 – k. 9-10)
Sąd dokonał uznał za wiarygodne przedstawione w niniejszej sprawie dowody z dokumentów urzędowych. Wiarygodnością obdarzył również zeznania stron co do przebiegu kontaktów z małoletnimiN.iK., które w tym zakresie były spójne, sprzeczność dotyczyła przyczyn nie realizowania kontaktów.
Sąd zważył, co następuje:
Nie budzi wątpliwości prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów między rodzicami a dziećmi określone m.in. wart. 113 kro, przysługująceD. S.względem jej małoletnich wnukówN. S.iK. S.. Paragraf 2 przytoczonego przepisu określa podstawowe zasady sposobu utrzymywania kontaktów.
Nie budzi wątpliwości Sądu prawo i obowiązek babci do utrzymywania kontaktów z wnukami wynikające z dyspozycjiart. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczegow związku zart. 1136.
Art. 113(6)stanowi o odpowiednim stosowaniu wspomnianych przepisów do innych osób sprawujących pieczę nad dzieckiem, w tym do dziadków. Zagadnieniem tym zajmował się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 czerwca 1988 r. (III CZP 42/88, OSNCP 1989, nr 10, poz. 156), wyjaśniając, że dziadkowie mogą żądać uregulowania osobistych kontaktów z wnukami, jeżeli leży to w interesie dzieci, motywując w następujący sposób:skoro rodzice mają obowiązek dbałości o rozwój dziecka w imię jego dobra, to powinni dla pełnego rozwoju osobowości dziecka umożliwić mu kontaktowanie się z jego krewnymi przy właściwej ich postawie i korzystnym wpływie na dziecko. Kontakty te, wnikające z silnych więzów emocjonalnych (dotyczy to zwłaszcza dziadków i wnuków), mogą wpływać na lepsze wychowanie i rozwój duchowy dziecka. Sprzyjają także kontynuowaniu więzów wielopokoleniowej rodziny. Zachowanie dziadków przejawiające się w okazywaniu przywiązania i dbałości o wnuki nie tylko nie kłóci się z dobrem dziecka, ale pozostaje w zgodności z jego dobrem.
Sąd zagroził zarównoD. S., jak iM. S. (1)nakazaniem zapłaty na rzecz odpowiednioM. S. (1), jak iD. S.kwoty 200 złotych w razie dalszego niewywiązywania sięz obowiązków każdej z uczestniczek wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r. wydanego w sprawieI. N.326/16 na podstawieart. 59815– 59818Kodeksu postępowania cywilnego.
Zgodnie zart. 59815§ 1 k.p.c.jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikającez orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Paragraf 3 tegoż artykuły stanowi, że na postanowienia sądu, o których mowa powyżej przysługuje zażalenie.
Pierwszy etap postępowania mającego na celu wykonanie orzeczenia lub ugody dotyczących kontaktu z dzieckiem. Ten etap postępowania wykonawczego polega na zagrożeniu nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej i skierowany jest do dwóch grup podmiotów: 1) osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, która nie wykonuje (albo niewłaściwie wykonuje) obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem (art. 59815§ 1 k.p.c.); 2) osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem albo osoby, której tego kontaktu zakazano, naruszających obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem (art. 59815§ 2 k.p.c.).
W pierwszej sytuacji, rozważanej w niniejszym postępowaniu, określona kwota pieniężna trafia do osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem, w drugiej – osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, a więc do osób, których prawo zostało naruszone. W obu przypadkach wysokość sumy pieniężnej oznaczana jest przez sąd opiekuńczy z uwzględnieniem sytuacji majątkowej osób zobowiązanych do wykonywania obowiązków. Wydaje się jednak, że określenie wysokości kwoty pieniężnej powinno być także uzależnione od rodzaju naruszenia obowiązku i okoliczności sprawy (J. Bodio, Komentarz aktualizowany do art. 59815k.p.c., Lex, stan prawny na dzień 23.10.2011 r.).
Celem regulacji jest przymuszenie osoby zobowiązanej, do realizacji obowiązku. Postępowanie nie może natomiast prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia uprawnionego. Przepis nie ustanawia dolnej ani górnej granicy sumy, nakazaniem zapłaty, którą zagraża sąd. Suma pieniężna powinna uwzględniać sytuację majątkową osoby, pod której pieczą pozostaje dziecko, a która nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki dotyczące kontaktów z dzieckiem. Jej wysokość powinna stanowić istotną dolegliwość dla zobowiązanego tak, aby gwarantowała skuteczność prawidłowego wykonywania kontaktów.
Wymuszenie świadczenia o charakterze niepieniężnym będzie zatem następowało przez zagrożenie koniecznością spełnienia świadczenia o charakterze pieniężnym, podobnie jak wart. 1050 i 1051 k.p.c.(I. K.,Opinia na temat komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (druk nr(...)) oraz rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (druk nr(...)),(...)Przepis nie przewiduje jednak możliwości zamiany określonej sumy pieniężnej na areszt w przypadku jej niezapłacenia. Zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej dotyczy naruszenia tylko takich obowiązków (w zakresie kontaktów z dzieckiem), które określone zostały w orzeczeniu lub ugodzie. Pomocny w sformułowaniu rozstrzygnięcia sądowego w tym przedmiocie jestart. 113 § 2 k.r.o.Powołany artykuł zawiera otwarty katalog kontaktów z dzieckiem, co oznacza, że możliwe są kontakty realizowane w innych – niż określone w tym przepisie – formach (J. Bodio, Komentarz aktualizowany do art. 59815k.p.c., Lex, stan prawny na dzień 23.10.2011 r.).
Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie nie było badanie zasadności ustalenia takiej a nie innej formy kontaktów pomiędzyD. S.a jej małoletnimi wnukami. Zadaniem Sądu było ustalenie czyD. S.dysponuje tytułem wykonawczym do dochodzenia owych kontaktów i takowy został Sądowi przedstawiony w postaci prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r., jak również ustalenie czy obie uczestniczki wywiązują się z nałożonych na nie tym postanowieniem obowiązków.
Bezspornym w sprawie był fakt, żeD. S.naruszyła zakaz kontaktowania małoletniejN.z ojcemA. S., jak również to, że nie może wykonywać ustalonych postanowień co do kontaktów zawartych w postanowieniu Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r. z małoletnim wnukiemK.a po 25 marca 2018 r. wnuczkąN., z uwagi na nie wywiązywanie się przezM. S. (1)z obowiązków nałożonych tymże samym wyrokiem przez Sąd.M. S. (1)nie zaprzeczała, że uniemożliwiała zabranie małoletniej syna, a córką po dniu 25 marca 2018 r. przez babkę na kontakty poza miejsce ich zamieszkania. Tłumaczyła się tym, że syn nie chce jechać zD. S.. Natomiast powodem nie wykonywania kontaktów przez oboje jej małoletnich dzieci z babką po 25 marca 2018 r. według niej była zawisłość niniejszej sprawy. Nie starała się wytłumaczyć małoletnim, a zwłaszczaK.zaistniałej sytuacji.
Swoim zachowaniemD. S.niewątpliwie naruszyła dwukrotnie pkt 6 postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r. Nie miała bowiem prawa informować małoletniejN.o tym co mówi jej syn, ani nastawiać trybu głośnomówiącego, w celu nawiązania kontaktu telefonicznego ojca z córką. Jednocześnie bezsporne między stronami było to, żeM. S. (1)nie wywiązuje się z obowiązków nałożonych na nią w pkt 4 w zakresie wyprowadzania i dzieci do pojazduD. S..M. S. (1)nie wnosiła sprawy o zmianę kontaktów małoletniegoK.z babką. Obecnie zarównoN., jak iK.mają obowiązek spotykania się zD. S..
Ustalając wysokość kwoty, której nakazaniem zapłaty zagroziłD. S.Sąd wziął pod uwagę jej sytuację majątkową, to, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma 53 lata z zawodu jest instruktorem i przyjął kwotę 200 złotych za każde naruszenie sposobu realizacji kontaktów na przestrzeni jednego miesiąca.
Ustalając wysokość kwoty, której nakazaniem zapłaty zagroziłM. S. (1)Sąd wziął pod uwagę jej sytuację majątkową, to, że zarabia najniższą krajową pensję korzysta z pomocy społecznej oraz otrzymuje alimenty w wysokości 900 zł, nie posiada oszczędności, remontuje dom i przyjął kwotę 200 złotych za każde naruszenie sposobu realizacji kontaktów na przestrzeni jednego miesiąca.
W ocenie Sądu kwota 200 złotych jest na tyle dolegliwa dla uczestniczek, że winny one podporządkować się postanowieniom Sądu Rejonowego w Łowiczu w zakresie realizacji kontaktów, a jednocześnie – w razie dalszego niewłaściwego ich wykonywania – nie spowoduje nadmiernego wzbogacenia przeciwniczki procesowej po ewentualnej jej zapłacie.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd zagroziłM. S. (1)zapłatą na rzeczD. S.kwoty w wysokości 200 złotych za każde naruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r. w sprawieI. N.326/16, jak również zagroziłD. S.zapłatą na rzeczM. S. (2)kwoty w wysokości 200 złotych za każde naruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 14 lutego 2018 r. w sprawieI. N.326/16, ustalając jednocześnie, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.