Sąd Okręgowy w Częstochowie
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ca 511/18
Data wyroku: 2018-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janina Ignasiak, Hanna Morejska, Aleksandra Korusiewicz
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art.153 kc

Sygn. akt VI Ca 511/18

POSTANOWIENIE
Dnia 14 listopada 2018r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym :
Przewodniczący-Sędzia SO Janina Ignasiak
Sędziowie   SSO Hanna Morejska (spr.)
del. SSR Aleksandra Korusiewicz
Protokolant   st. sekr. sądowy Ilona Idzikowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018r.
sprawy z wnioskuW. S.
z udziałemB. B.,J. B.,K. W. (1),Gminy M.C.,J. S.
o rozgraniczenie
na skutek apelacji uczestnikaK. W. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 21 listopada 2017r.
sygn. akt II Ns 2243/16
postanawia:oddalić apelację.
VICa 511/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Częstochowie postanowił rozgraniczyć działkę oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)położoną wC.przyulicy (...)stanowiącą własnośćW. S., dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego wC.prowadzona jestksięga wieczysta numer (...)z
działką oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)położoną wC.przyulicy (...)stanowiącą współwłasność:K. W. (1)w 11/12 częściach i Skarbu Państwa w 1/12 części, dla :której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego wC.prowadzona jestksięga wieczysta numer (...)wg. Linii oznaczonej punktami:(...)koloru niebieskiego przedstawionej na mapie wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego identyfikator P.(...)sporządzonej przez biegłegoA. S..
Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje ; Działka oznaczonanumerem geodezyjnym (...)położona jest wC.przyulicy (...). Zabudowana jest domem mieszkalnym. Dla nieruchomości prowadzona jest w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego wC.księga wieczysta (...)w której jako współwłaściciele wpisani sąK. W. (1)w 11/12 częściach i Skarb Państwa w 1/12.,
Działka oznaczonanumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 0,0350 ha położona jest wC.przyulicy (...). Także zabudowana jest domem mieszkalnym. Postanowieniem z dnia 10 marca 2015 roku Sąd Rejonowy wC.dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), którą na wyłączną własność otrzymałW. S.. Dom mieszkalny znajdujący się na działce pochodzi z 1900 roku.
Pierwotnie nieruchomości stanowiły jedną całość składającą się z dwóch działek placowych. Działki o powierzchni 390m2 i działki o powierzchni 3025m2. Na skutek zniesienia współwłasności w 1960 roku działki zostały rozdzielone i dla działki o powierzchni 390 m 2 została założona odrębna księga wieczysta. Już wówczas na obu działkach istniały obecne zabudowania, powstałe w 1900 roku.
Działka (...)stanowiąca własnośćW. S.usytuowana przyulicy (...)znajduje się na wzniesieniu, które na jej końcu przechodzi w skarpę zabezpieczoną murem oporowym, z której prowadzą betonowe schody do działki uczestniczki postępowania/k-214/. Schody kończą się przy metalowej furtce, od której w stronę zabudowań uczestniczki biegnie stary płot z siatki na słupkach metalowych. Po drugiej stronie furtki biegnie murek z pustaków na podmurówce, który znajduje się w odległości około metra od muru oporowego. Obie działki rozdzielał płot drewniany. Gdy płot ten się zniszczył poprzedni właścicielS.w latach 60-tych postawił płot z siatki oraz podmurówkę. Płot ten biegł do rogu sionki drewnianej, która uległa zniszczeniu i w jej miejsce wybudowana była dobudówka z pustaków.
Nieruchomości objęte wnioskiem mogą być rozgraniczone według stanu prawnego wynikającego z tytułów własności. Linia ta oznaczona na mapie kolorem czerwonym podświetlonym kolorem żółtym przebiega pomiędzy punktami(...)do(...)i przecina budynek uczestniczki postępowania. Granica wynikająca z danych ewidencyjnych oznaczona jest kolorem zielonym i biegnie poprzez punkty(...)i przecina budynek uczestniczki postępowania. Linia niebieska pomiędzy punktami(...)biegnie po starym ogrodzeniu i ścianie budynku uczestniczki postępowania. Linia zaznaczona kolorem pomarańczowym pomiędzy punktami(...)przebiega po stary murze oporowym, który zapobiegał osuwaniu się ziemi.
Sąd dokonuje rozgraniczenia nieruchomości według kryteriów wyraźnie wskazanych w treściart. 153 kc.W pierwszej kolejności Sąd dokonuje ustaleń odnośnie stanu prawnego badając dokumenty kształtujące bądź stwierdzające nabycie własności i sięgając w tym celu do map i rejestrów urzędowych dokumentujących przebieg linii granicznych. Dopiero, gdy ujawnienie stanu prawnego nie jest możliwe Sąd sięga po kolejne z kryteriów w postaci ostatniego spokojnego stanu posiadania, a gdy także i ono nie da efektów, może dokonać rozgraniczenia „z uwzględnieniem wszelkich okoliczności”. Oznacza to, że następne kryterium sąd bierze pod uwagę dopiero wówczas, gdy poprzednie nie dało dostatecznych podstaw do rozgraniczenia. Kryteria te wyłączają się wzajemnie, dlatego też sąd nie może korygować stanu prawnego poprzez ustalenie granicy według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a tego ostatniego poprzez uwzględnienie wszelkich okoliczności .
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego zdaniem Sądu wynika ,że granicę pomiędzydziałkami (...)wyznaczała linia oznaczona na mapie kolorem czerwonym podświetlonym kolorem żółtym przebiegająca pomiędzy punktami(...)do(...)i przecinająca budynek uczestniczki postępowania. Linia ta jest granicą stanu prawnego wynikającą z aktów notarialnych.
Pojęcie stanu prawnego obejmuje stan nieruchomości aktualny w chwili orzekania uwzględniający wszystkie czynniki, mające nań wpływ. Jednym ze zdarzeń rzutujących na stan prawny powodujących skutki ex lege jest upływ terminu zasiedzenia. Także więc zmiany zakresu prawa własności spowodowane zasiedzeniem sąd obowiązany jest uwzględnić w ramach pierwszej podstawy zart. 153 kc./postanowienie Sądu Najwyższego II CSK 386/16/ Tak ukształtowany stan prawny uległ modyfikacji na skutek posiadania samoistnego pasa gruntu do linii niebieskiej przez poprzedników uczestniczki postępowania jak i ją samą. Ponieważ okres samoistnego posiadania trwał od 1960 roku i trwa do dzisiaj nastąpiło zasiedzenie już 1981 roku pasa gruntu pomiędzy linią stanu prawnego i linią niebieską. Ta linia stanowi teraz stan prawny rozgraniczanych nieruchomości.
Uczestniczka postępowania nie wykazała samoistnego posiadania pasa gruntu do linii pomarańczowej według której domagała się rozgraniczenia. Zeznając sama przyznała, że gdy jej rodzice nabyli nieruchomość to płot z siatki już stał i istniał też murek-podmurówka na którym później wnioskodawca postawił mur z pustaków.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawieart. 153 kc.O kosztach orzeczono na mocyart. 520 kpci rozdzielono je po połowie pomiędzy stronami.
Apelację od postanowienia złożyła uczestniczka postępowaniaK. W. (2)wnosząc o rozgraniczenie nieruchomości według zapisu aktu notarialnego z podziału gruntów i mapy z 1960 roku i podnoszą że według tych zapisów granica powinna przebiegał w odległości 2 metrów od jej budynku .
W czasie postępowania między instancyjnego wnioskodawca zbyłdziałkę (...)i do udziału w sprawie wezwano nabywcówB. B.i jej mężaJ. B..
Sąd Okręgowy stwierdza że apelacja nie jest zasadna z przyczyn następujących
Sąd Rejonowy w przedmiotowej sprawie przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe i dokonał wnikliwej analizy zebranego materiału dowodowego , dlatego ustalenia Sądu Rejonowego Sąd Okręgowy przyjmuje za własne .
Jak wynika zart. 153 k.c.oraz przepisówart. 29do 39ustawy z 17.V.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne(Dz. U. nr 30, poz. 163 ze zm.), kolejność czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym jest tego rodzaju, iż w pierwszym rzędzie podjąć należy próbę odtworzenia stanu prawnego graniczących ze sobą nieruchomości celem odtworzenia prawnej granicy na gruncie. Z samego pojęcia spornych granic wymienionego wart. 153 k.c.wynika, iż z punktu widzenia prawa istotne jest odtworzenie przedmiotu tego prawa własności, to jest zasięgu nieruchomości podlegających rozgraniczeniu. Przez stan prawny zatem, wymieniony również w przepisach wykonawczych doprawa geodezyjnego i kartograficznego, rozumieć należy stan przedmiotu prawa własności. Wymienione przez te przepisy dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości to takie, które określają zasięg, obszar, położenie itp. nieruchomości. ( tak NSA w sprawie IISA(...)) . Istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadza się do sporu czy w sprawie o rozgraniczenie można dokonać rozgraniczenia w granicach w jakich strony nabyły grunt na skutek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu . Jak słusznie uznał Sąd Rejonowy w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się jednolicie, że stan prawny wyznaczający przebieg granic może wynikać także z zasiedzenia przygranicznych pa-sów gruntu ( tak SN w orzeczeniach w sprawach III CR 424/66, III CRN 186/73,, III CRN 324)73, ., C 741/50, i IIICSK 279/16 ) W orzeczeniach tych Sad Najwyższy wyjaśnia że przez przygraniczny pas gruntu należy w tym wypadku rozumieć wąskie zazwyczaj pasmo ziemi przylegające do geodezyjnej - katastralnej lub ewidencyjnej - granicy nieruchomości, posiadane przez właściciela nieruchomości sąsiedniej z naruszeniem tej granicy w sposób prowadzący do nabycia własności tego pasma przez zasiedzenie (art. 172 i nast. k.c.) i swoiste-go przyłączenia go do tej nieruchomości. W praktyce niejednokrotnie pasmo to bywa wyraźnie oznaczone na gruncie widocznymi znakami, np. ogrodzeniem, naturalnym ukształtowaniem terenu, uprawami, zabudowaniami Z sytuacją taką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie . Wnioskodawczyni w istocie nie neguje ustaleń Sądu Rejonowego w tym zakresie tylko ma wątpliwości czy jest to stan prawny . Jednak w świetle cytowanych wyżej orzeczeń Sądu Najwyższego stanowisko Sadu Rejonowego jest prawidłowe . Dlatego z mocyart. 385 kpcapelację oddalono .