Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 134/18
Data wyroku: 2018-06-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wilczewska

Sygn. akt II Ka 134/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 czerwca 2018r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Agata Wilczewska
Protokolant : st. sekr. sąd. Irena Bąk
przy udziale asp. szt.T. J.z Komendy Powiatowej weW.
po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018r.
sprawyH. S. (1)
obwinionego z art.156§1k.w.
na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Słupcy
z dnia 15 marca 2018r. sygn. akt II W285/17

I
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.

II
Zwalnia obwinionego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Agata Wilczewska
Sygn. akt: II Ka 134/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Słupcy, sygn. aktII W 285/17, obwinionegoH. S. (1)uznał za winnego tego, że w czasie od dnia 12 czerwca 2017 r. do dnia 15 czerwca 2017 r. wP., gminaP.woj.(...), nadziałce nr (...), na nienależącym do niego gruncie,w nieustalony sposób, dokonał zniszczenia uprawy kukurydzy na powierzchni 1000 m2, powodując schnięcie roślin, wyrządzając straty w wysokości 287 zł na szkodęM. Z.iH. Z.tj. popełnienia wykroczenia z art. 156 § 1 k.w. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę nagany.
Na podstawie art. 156 § 3 k.w. Sąd orzekł od obwinionego nawiązkęw wysokości 287 zł na rzeczM. Z.iH. Z..
Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy uniewinnił obwinionegoH. S. (1)od popełnienia wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. polegającego na tym, żew czasie od dnia 23 czerwca 2017 r. do dnia 26 czerwca 2017 r. wP., gminaP.woj.(...), nadziałce nr (...), z terenuo powierzchni 0,5 hektara dokonał kradzieży siana wartości 500 zł na szkodęM. Z.iH. Z..
Apelację od powyższego wyroku wniósł obwinionyH. S. (1).
Wyrokowi zarzucił naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego określonej wart. 2 Konstytucji RP, przez wydanie niesłusznego orzeczenia represyjnego za ten sam czyn, penalizowany w wyroku karnym Sądu RejonowegowS., nieprawomocnym – wskutek wniesienia apelacji, a także dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do stanu dzierżawnego posiadania nieruchomości rolnej.
Nadto wyrokowi zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 10 § 1 k.w.
Stawiając ten zarzut obwiniony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie od zarzucanego mu czynu.
Sąd odwoławczy zważył co następuje:
Apelacja wniesiona przezH. S. (1)okazała się bezzasadna
Analiza wyjaśnień obwinionego wskazuje, iż na żadnym etapie nie kwestionował okoliczności, iż to on osobiście w dniach od 12 do 15 czerwca 2017 r. dokonał zniszczenia kukurydzy zasianej na polu będącymdziałką rolną nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadzi Księgę Wieczystą KW o nr(...)oraz że współwłaścicielami tej działki sąM. Z.iH. Z.. Analiza akt niniejszego postępowania, jak i akt sprawy II K 218/17 (z których Sąd Rejonowy przeprowadził dowód) wskazuje także, żeH. S. (1)miał świadomość, iżM. Z.dwukrotnie, albowiem najpierw pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r., a następnie pismem z dnia 1 października 2014 r. dokonał wypowiedzenia umowy dzierżawy w/w działki, na podstawie której uprawnionym do jej dzierżawy byłM. S.(syn obwinionego). Pokrzywdzony podjął decyzję o ponownym wypowiedzeniu umowy z tego względu, iż pierwsze pismo z dnia 19 sierpnia 2013 r. zostało wysłane przed uprawomocnieniem się postanowienia Sadu Rejonowego w Koninie VII Zamiejscowy Wydział Cywilny wS.z dnia 13 czerwca 2013 r. (sygn. akt. VII Co 113/13)o przysądzeniu na rzecz pokrzywdzonego własności nieruchomości m. in. przedmiotowej działki, a zatem było bezskuteczne.
Skoro zatemH. S. (1)stoi na stanowisku, iż wypowiedzenie umowy dzierżawy dokonane pismem z dnia 1 października 2014 r. także było bezskuteczne, winien wskazać synowiM. S.na celowość skierowania sprawy na drogę postępowania cywilnego. Analogicznie jak to miało miejsce odnośnie wypowiedzenia dokonanego pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. (w kwestii tej wypowiedział się Sąd Rejonowy w Słupcy w postanowieniu z dnia 12.01.2015 r., sygn. akt I C 58/15; k. 13-20), ewentualnie podjąć inne środki ochrony posesoryjnej. Oceny tej nie zmienia treść wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I 1 Ca 366/17 albowiem nie zapadł on w przedmiocie skuteczności dokonanego wypowiedzenia, czy choćby tego, kto i w jakim okresie był posiadaczemdziałki nr (...)(k. 53).
Zadaniem sądu karnego nie jest rozstrzyganie, czy umowa dzierżawy została skutecznie wypowiedziana przezM. Z.czy też nie. Z uwagi jednak na postawę obwinionego należy poczynić kilka uwag w przedmiocie dozwolonej samopomocy przewidzianej przezart. 343 § 1 i 2 k.c.W przypadku bowiem gdyby obwiniony działał w jej granicach mogłoby dojść do uchylenia bezprawności jego zachowania. Przepis§ 1stanowi, że posiadacz może zastosować obronę konieczną, ażeby odeprzeć samowolne naruszenie posiadania. Zgodnie natomiast z§ 2posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni; nie wolno mu jednak stosować przy tym przemocy względem osób.
Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny) –art. 336 k.c.
Z treści zeznańM. Z.wynika, że sporne pole zaczął uprawiać jesienią 2016 r. (k. 3-4,10-11, 56 oraz k. 7-7v akt II K 218/17). Przygotowując ziemię do uprawy wykonywał prace polowe, dokonywał jej nawożenia, a także obsiewania kukurydzą. W ocenie Sądu Okręgowego uznać więc należy, że od jesieni 2016 r.M. S.przestał być posiadaczemdziałki nr (...)albowiem nie podejmował już żadnych czynności w związku z uprawą przedmiotowego pola. Wszystkie te czynności wykonywał jej właścicielM. Z.. Skoro zaśM. S.przestał być posiadaczem, to działający z jego upoważnienia obwiniony nie mógł skorzystać z uprawnienia przewidzianego przezart. 343 § 1 i 2 k.c.Co więcej, przepis§ 2zezwala na samowolne odparcie naruszenia posiadania wyłącznie wówczas, gdy następuje to "niezwłocznie" po jego naruszeniu. Skoro zatemM. Z.zaczął uprawiać ziemię jeszcze jesienią 2016 r., to działania podjęte od 12 do 15 czerwca 2017 r. należy ocenić za istotnie spóźnione. Nie sposób również działań polegających na użyciu środka skutkującego schnięciem roślin za mających na celu przywrócenie stanu poprzedniego.
W tej sytuacji prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił, żeH. S. (1)wypełnił wszystkie znamiona wykroczenia stypizowanego w art. 156 § 1 k.w. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obwiniony zniszczył znajdujący się na polu zasiew, którym w tym przypadku były rośliny kukurydzy o różnej wysokości. Pole, na którym działał obwiniony nie stanowiło jego własności albowiem należy ono doM.iH. Z.i od jesieni 2016 r. nieprzerwanie znajduje się w ich posiadaniu. Odnośnie zaś strony podmiotowej wykroczenia,H. S. (2)działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Chcąc bowiem zniszczyć rośliny kukurydzy na nienależącym do niego polu, wiedząc że nie dokonywał jego obsiania, a nadto że pismem z dnia 1 października 2014 r.M. Z.dokonał wypowiedzenia umowy dzierżawy w/w działki i od jesieni 2016 r. ją uprawiał, użył środka powodującego ich schnięcie.
W sprawie nie doszło jednocześnie do naruszeniaart. 5 § 1 pkt. 8 k.p.w.zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało już prawomocnie zakończonej lub wcześniej wszczęte.
Zauważyć bowiem należy, że postępowanie w sprawie II K 218/17 (a także II Ka 106/18 Sądu Okręgowego w Koninie) dotyczyło czynu obwinionego polegającego na tym, że w dniu 25 maja 2017 r. wP., na działce rolnej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...), przy użyciu ciągnika rolniczegomarki U. (...)z podczepionym pługiem, dokonał zniszczenia 4 ha uprawy kukurydzy poprzez ich zaoranie.
W niniejszym postępowaniu obwiniony stanął zaś pod zarzutem popełnienia wykroczenia z art. 156 § 1 k.w. polegającego na tym, że w czasie od 12 do 15 czerwca 2017 r. wP., nadziałce nr (...), na nienależącym do niego gruncie, w nieustalony sposób dokonał zniszczenia uprawy kukurydzy na powierzchni 1000 m2powodując schnięcie roślin, czym działał na szkodęM.iH. Z..
Zauważyć w tym miejscu należy, że z zeznańM. Z.wynika, iż po dokonaniu zaorania pola przez obwinionego (który to czyn stał się podstawą osądu w sprawie II K 218/17), dokonał ponownego zasiewu kukurydzy (k. 56). To właśnie nowo wzeszłe rośliny oraz wcześniej nie zaorane, obwiniony zniszczyłw nieustalony sposób, jednakże powodujący ich schnięcie.
W każdym postępowaniu ocenie sądu poddane jest pewne zdarzenie historyczne objęte skargą oskarżyciela publicznego. Za elementy wyznaczające tożsamość owego "zdarzenia historycznego" należy przyjąć: identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych (obwinionych) o udziałw zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też zachowanie choćby części wspólnych znamion w opisie czynu zarzuconego i przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny. O jedności czynu, jako jednego impulsu woli, świadczy nadto jedność zamiaru (lub planu) sprawcy przestępstwa (wykroczenia).
Wskazać więc trzeba, że jakkolwiek obie sprawy - II K 218/17 i II W 285/17 dotyczą działań obwinionegoH. S. (1), podjętych wobec zasiewów wykonanych przezM. Z.na należącym do niego polu (działka nr (...)), to jednak zostały one podjęte w różnych okresach czasu – 25 maja 2017 r. oraz od 12 do 15 czerwca 2017 r. i skierowane były wobec różnych zasiewów kukurydzy. Nie wystąpiła zatem żadna z negatywnych przesłanek procesowych wymienionychwart. 5 § 1 pkt. 8 k.p.k.Dotyczą one bowiem jednego z postępowań zakończonych lub toczących się wobec tej samej osoby, co do tego samego czynu, nie zaś takiego samego lub wykazującego jedynie pewną zbieżność.
Odnośnie zaś podniesionego zarzutu obrazy art. 10 § 1 k.w. wskazać należy, że działanie obwinionego z okresu od 12 do 15 czerwca 2017 r. nie było objęte odrębnym postępowaniem karnym. Z tego też powodu nie mogło dojść do obrazy art. 10 § 1 k.w.
Kierunek apelacji obwinionego obligował Sąd odwoławczy do kontroli zaskarżonego orzeczenia, także co do orzeczonej wobec niego kary (art. 447 § 1 k.p.k.w zw. zart. 109 k.p.w.).
Mając na uwadze dyrektywy sądowego wymiaru kary (art. 33 k.w.), okoliczności przedmiotowe i podmiotowe czynuH. S. (1), które trafnie wyeksponował Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jak również jego właściwości i warunki osobiste, karę nagany należy uznać za adekwatnąi sprawiedliwą reakcję na zachowanie obwinionego. Jednocześnie, skoro kara ta jest karą najłagodniejszego rodzaju spośród kar wymienionych w art. 18 k.w., to tym bardziej nie można uznać jej za nadmiernie dolegliwą dla obwinionego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy – nie znajdując przy tym uchybień określonych wart. 104 k.p.w.aniart. 440 k.p.k.w zw. zart. 109 § 2 k.p.w., podlegających uwzględnieniu z urzędui powodujących konieczność zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 109 § 2 k.p.w.orzekł jak w wyroku.
Sąd na podstawieart. 119 k.p.w.w zw. zart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.zwolnił obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze kierując się jego trudną sytuacją majątkową.
SSO Agata Wilczewska