Sąd Okręgowy w Warszawie
XX Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XX GC 230/17
Data wyroku: 2018-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Grzegorzewska

Sygn. aktXX GC 230/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Iwona Grzegorzewska

Protokolant:

sekr.sądowy Paulina Ogorzałek

po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. Ż.
przeciwko(...) sp. z o.o.wW.
o uchylenie/stwierdzenie nieważności uchwały
orzeka:

1
oddala powództwo w całości;

2
ustala, że przegrywającym sprawę w 100% jest powód, a szczegółowe rozliczenie kosztów pozostawia referendarzowi sądowemu.

SSO Iwona Grzegorzewska
Sygn. akt XX GC 230/17

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 23 marca 2017 roku

J. Ż.
(dalej: powód) wniósł pozew przeciwko

(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
(dalej: pozwana,spółki (...)) o ustalenie nieistnienia uchwały Nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki pozwanej, w przedmiocie powołania na funkcję prezesa zarząduJ. Ż..
W uzasadnieniu powód wskazał, że pełnomocnictwo udzieloneJ. S.do udziału, w imieniuspółki (...) S.A.(jedynego wspólnika spółki(...)) w Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników oraz do m.in. powoływania i odwoływania członków zarząduspółki (...)zostało udzielone z naruszeniem zasad reprezentacjispółki (...). Powód wskazał, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez dwóch członków zarządu, przy czym jeden z nich –P. J.– skazany wyrokiem karnym 14/07/2006 roku, zgodnie zart. 18 § 2 k.s.h.nie mógł pełnić funkcji członka zarządu, a w konsekwencji nie mógł udzielić – wspólnie z drugim członkiem zarządu – pełnomocnictwaJ. S.do działania w imieniuspółki (...). Podjęcie uchwały przez NZWspółki (...)przezJ. S.działającego w imieniu jedynego(...) spółki (...)nie było możliwe, a uchwała Nr 2 – nieistniejąca.
W odpowiedzi na pozew(...) sp. z o.o.wW.wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że do udzielenia pełnomocnictwaJ. S.nie doszło z naruszeniem zasad reprezentacji, o której mowa w art. 22 Statutuspółki (...) S.A.jak również podniósł brak interesu prawnego po stronie powoda.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Jedynym wspólnikiem spółki(...)sp. z o.o. wW.jest(...) spółka akcyjnawW..
Wyrokiem z dnia 24/07/2006 roku Sądu Rejonowego(...)–(...)wG., Wydział II Karny -P. J.został skazany za popełnienie dwóch czynów zabronionych zart. 299 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 12 k.k.orazart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.P. J.wymierzono m.in. karę łączną 4 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono warunkowo na okres 10 lat. Wyrok uprawomocnił się 01/08/2006 roku.
(kopia wyroku k. 11-12, akta karne)
(...) S.A.została zawiązana 09/09/2010 roku przezP. J.iA. T..
Zgodnie z art. 20 pkt 1 Statutu(...):Zarząd spółki składa się z 1 (jednego) do 5 (pięciu) członków, na czele z prezesem Zarządu.Zgodnie z art. 22 pkt 1 i 2w przypadku Zarządu jednoosobowego, przy składaniu oświadczeń i podpisywaniu w imieniu Spółki Spółkę reprezentuje jedyny członek Zarządu; W przypadku gdy Zarząd będzie wieloosobowy, do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków Zarządu albo jednego członka Zarządu łącznie z prokurentem.
(akt notarialny k. 13 – 17 oraz k. 57)
09/09/2010 rokuP. J.został powołany na funkcję prezesa zarządu spółki(...).
W dniu 30/09/2011 rokuP. J.jako przez zarządu(...)orazM. A.jako członek zarządu złożyli oświadczenie o udzieleniu pełnomocnictwaJ. S.m.in. do brania udziału z prawem głosu na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólnikówspółki (...) sp. z o.o.wW.w dniu 01/10/2011 roku, a w szczególności do odwoływania i powoływania członków zarząduspółki (...).
(pełnomocnictwo k. 19)
W dniu 01/10/2011 roku odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólnikówspółki (...), na którym została podjęta Uchwała Nr 1 odwołująca z funkcji prezesa zarząduspółki (...)L. T.oraz Uchwała Nr 2 powołująca na funkcję prezesa zarząduspółki (...)J. Ż.. Obydwie uchwały podjęto jednogłośnie, przez jedynego(...) spółki (...)–spółkę (...)reprezentowaną przezJ. S..
(protokół k. 20 – 22, lista obecności k. 22)
Powyższy stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny – wszystkie okoliczności wynikały z niespornych twierdzeń stron jak również znalazły potwierdzenie w załączonych przez strony kopiach i odpisach dokumentów prywatnych i urzędowych. Żadna ze stron nie kwestionowała tych dokumentów pod względem autentyczności oraz zgodności treści z rzeczywistym stanem rzeczy, a Sąd nie znalazł podstaw do czynienia tego z urzędu. Rozstrzygnięcie sprawy zależało wyłącznie od oceny prawnej opisanych wyżej okoliczności faktycznych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Powództwo zostało oddalone w całości jako niezasadne.
Istotą sprawy było rozstrzygnięcie, czy pełnomocnictwo udzieloneJ. S.w dniu 30/09/2011 roku do reprezentowaniaspółki (...), jedynego wspólnikaspółki (...), na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników w dniu 01/10/2011 roku, w szczególności do odwoływania i powoływania zarządu spółki(...)było udzielone zgodne z zasadami reprezentacji, a więc ważne i skuteczne.
Nie jest sporne, żeP. J.został prawomocnie skazany za przestępstwa określone wrozdziałach XXXIII-XXXVII Kodeksu Karnego, wyrokiem z dnia 24/07/2006 roku, prawomocnym od 01/08/2006 roku. Zgodnie zart. 18 § 2 k.s.h.nie może być członkiem zarządu (…) osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisachrozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego;zgodnie z § 3zakaz, o którym mowa w§ 2, ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary.
Zgodnie zart. 75 § 4 k.k.wykonanie kary warunkowo zawieszonej w niniejszej sprawie można było zarządzić do dnia 01/02/2017 roku. Niemniej wykonanie kary nie zostało zarządzone. Niezależnie od interpretacji daty końcowej obowiązywania zakazu zart. 18 k.s.h.jest oczywiste, że zakaz pełnienia funkcji członka zarządu dlaP. J.trwał minimum do 01/08/2011 roku. Regulacjaart. 18 § 2 k.s.h.stanowi negatywną przesłankę dopuszczalności skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w§ 2 art. 18 k.s.h.wyłączając zdolność do ich pełnienia. Powołanie osoby skazanej za przestępstwa wymienione tym przepisie jest nieważne wobec sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. W konsekwencji akt powołaniaP. J.na prezesa zarządu spółki(...)w dniu 09/09/2010 roku był nieważny i nie odniósł zamierzonych skutków prawnych.P. J.w dniu 30/09/2011 roku, tj. w dniu udzielania pełnomocnictwaJ. S.nie był członkiem/prezesem zarządu spółki(...).
W konsekwencji uznać należy, że w dniu 30/09/2010 roku jedynym członkiem zarząduspółki (...)byłM. A.. W świetle Statutuspółki (...), a w szczególności art. 20 pkt 1 i art. 22 pkt 1 i 2 zarząd spółki może być jedno albo wieloosobowy (od 1 do 5 osób). W przypadku zarządu jednoosobowego, przy składaniu oświadczeń i podpisywaniu w imieniu spółki, spółkę reprezentuje jedyny członek zarządu, a w przypadku gdy zarząd będzie wieloosobowy, do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
W ocenie Sądu przepisy statutu wyraźnie wskazują, że zarząd spółki(...)może działać zarówno gdy jest jednoosobowy jak i wieloosobowy. Dla każdej z tych sytuacji jest przewidziany sposób reprezentacji. PonieważP. J.nie mógł być członkiem zarządu, zarząd w dniu 30/09/2011 roku był jednoosobowy. Nie miała miejsca sytuacja, że z powodu braku osób w zarządzie spółka nie mogła działać, czemu służyło widełkowe (od 1 do 5) określenie liczby członków zarządu. W konsekwencji pełnomocnictwo udzieloneJ. S.było ważne i skuteczne. Tylko w sytuacji sztywnego określenia liczby członków zarządu, wygaśnięcie mandatu jednego bądź nieważność powołania jednego z nich prowadzi do braku organu w spółce.
Reasumując – skoro pełnomocnictwo udzieloneJ. S.było ważne i skuteczne, to brak jest podstaw to ustaleń, że uchwały Nr 1 i Nr 2 na NZW w dniu 01/10/2011 roku są nieistniejące. Już z tego powodu powództwo podlegało oddaleniu.
Wskazać trzeba, że powód oparł powództwo naart. 189 k.p.c.albowiem w dniu wytoczenia powództwa wygasł termin do zaskarżenia przedmiotowych uchwał w trybieart. 249 § 1 k.s.h.iart. 252 § 1 k.s.h., co nie było sporne.
Zgodnie zart. 189 k.p.c.Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
O interesie prawnym w rozumieniuart. 189 k.p.c.można mówić wówczas, gdy występuje stan niepewności, co do istnienia prawa lub stosunku prawnego, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia tej niejasności i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc trwający spór.
Sąd Najwyższy w wyroku z 27 czerwca 2001 roku (IICKN 898/00) podkreślił, że interes prawny jako przesłanka merytoryczna uwzględnienia powództwa o ustalenie (art. 189 k.p.c.) musi być zgodny z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz celem, któremu ma służyćart. 189 k.p.c.
Przesłankami materialnoprawnymi powództwa opartego naart. 189 k.p.c.są: istnienie interesu prawnego w ustaleniu istnienia albo nieistnienia określonego stosunku prawnego lub prawa (przesłanka skuteczności powództwa o ustalenie) oraz istnienie albo nieistnienie określonego stosunku prawnego lub prawa (przesłanka zasadności powództwa o ustalenie).
Wskazać trzeba, że Sąd ma obowiązek badania istnienia interesu prawnego w każdym stanie sprawy. Interes prawny to obiektywna – w świetle obowiązujących przepisów prawnych, to jest wywołana rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem określonej strefy prawnej, potrzeba uzyskania określonej treści wyroku. Taki interes powinien rzecz jasna występować w dacie zamknięcia rozprawy (zasada aktualności).
Skuteczne powołanie się na interes prawny wymaga wykazania, ze oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie, których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powoda. Wydane orzeczenie ma na celu zakończyć istniejący spór lub prewencyjnie zapobiec jego powstaniu, przy czym powództwo o ustalenie musi być jedynym i niezbędnym środkiem ochrony praw. W przypadku, gdy ochrona może być zapewniona przez innego rodzaju środki prawne, interes prawny nie istnieje. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, a nie jedynie hipotetycznie.
Powód nie wykazał tak rozumianego interesu prawnego. Powód nie podał przyczyn, dla których stwierdzenie nieistnienia przedmiotowej uchwały ma oddziaływać w jego sferze prawnej. Zauważyć należy, że uchwała została podjęta 6 lat przed wytoczeniem tego powództwa. Przyczyna, na jaką powoływał się powód istniała i była znana od chwili podjęcia uchwały albowiem wyrok skazującyP. J.zapadł już w 2006 roku. Ewentualne, hipotetyczne procesy wobec powoda w trybie przykładowoart. 299 k.s.h.nie mogą wskazywać na istnienie po stronie powoda interesu prawnego. Powództwo zart. 189 k.p.c.nie może zmierzać do rozstrzygania jedynie hipotetycznych sporów. Nadto jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 7 lutego 2014 roku (I ACa 409/13) postępowanie o ustalenie nie może służyć do weryfikowania prawomocnych rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach.
Również i z tego względu powództwo zasługiwało na oddalenie.
W punkcie II wyroku Sąd na podstawieart. 98 k.p.c.ustalił, że stroną przegrywającą w 100% jest powód, a szczegółowe rozliczenie pozostawił Referendarzowi Sądowemu.
Iwona Grzegorzewska
(...)