Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 495/18
Data wyroku: 2018-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Arkadiusz Łata, Piotr Mika, Małgorzata Peteja-Żak
Słowa kluczowe: Kara łączna
Podstawa prawna: art. 85 kk

Sygnatura akt VI Ka 495/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia19 czerwca 2018r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Arkadiusz Łata
Sędziowie SO Małgorzata Peteja-Żak
SO Piotr Mika (spr.)
Protokolant Monika Dąbek
przy udziale Donaty Janickiej Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.

po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r.
sprawy skazanegoS. M.ur. (...)wG.
synaW.iT.
w przedmiocie wydania wyroku łącznego
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 21 lutego 2018 r. sygnatura akt IX K 726/17
na mocyart. 437 kpkiart. 438 kpk
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 495/18

UZASADNIENIE
S. M.skazany został prawomocnymi wyrokami:
I. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 17 marca 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 1473/14 za występek zart. 278 § 1 kkpopełniony w dniu 4.10.2014 r. na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, którą to karę skazany wykonał w całości do dnia 9.01.2017 r.;
II. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 679/15 za występek zart. 278 § 1 kkpopełniony w dniu 12.04.2014 r. na karę grzywny 60 stawek dziennych po 10 zł każda;
III. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 8 października 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 550/15 za występek zart. 278 § 1 kkpopełniony w dniu 27.08.2014 r. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lat, dozór kuratora i obowiązek naprawienia szkody, kary pozbawienia wolności nie zarządzono do wykonania;
IV. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 15 marca 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 1181/15 za występek zart. 288 § 1 kkpopełniony w dniu 9/10.05.2015 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lat, dozór kuratora i obowiązek naprawienia szkody, kary pozbawienia wolności nie zarządzono do wykonania;
V. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 219/16 za ciąg przestępstw zart. 279 § 1 kkpopełniony w okresie od dnia 4.08.2015 r. do dnia 19.08.2015 r. na jedną karę 1 roku pozbawienia wolności, za przestępstwo zart. 279 § 1 kk,art. 275 § 1 kk,art. 276 kk,art. 278 § 1 i 5 kkw zw. zart. 11 § 2 kkpopełnione w dniu 8.08.2015 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności, oraz za przestępstwo zart. 291 § 1 kkpopełnione w dniu 22.04.2015 r. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wskazanym wyrokiem wymierzono skazanemu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lat, dozór kuratora i obowiązek naprawienia szkody, kary pozbawienia wolności nie zarządzono do wykonania;
VI. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 459/16 za występek zart. 190 § 1 kkpopełniony w dniu 24.12.2014 r. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonych, kara pozbawienia wolności została wykonana w całości do dnia 21.06.2017 r.;
VII. Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 199/16 za ciąg przestępstw zart. 279 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkpopełniony w dniu 4.08.2015 r. na jedną karę 1 roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lat, dozór kuratora i informowanie kuratora o przebiegu okresu próby, kary pozbawienia wolności nie zarządzono do wykonania.
Wyrokiem łącznym z dnia 21 lutego 2018 r. w sprawie o sygnaturze akt IX K 726/17 Sąd Rejonowy w Gliwicach:
1. na mocyart. 91 § 2 k.k.iart. 86 § 1 i 4 k.k.orzeczone wyrokami opisanymi wyżej w pkt III, IV, V i VII części wstępnej wyroku łącznego jednostkowe kary pozbawienia wolności i karę łączną pozbawienia wolności połączył i jako karę łączną orzekł wobec skazanegoS. M.karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności;
2. na mocyart. 89 § 1 i 3 k.k.w zw. zart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 2 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. wykonanie orzeczonej skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności, o której mowa w pkt 1 części dyspozytywnej wyroku łącznego warunkowo zawiesił na okres 4 lat próby;
3. na mocyart. 73 § 2 k.k.w zw. zart. 89 § 3 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. oddał skazanego w okresie próby pod dozór kuratora;
4. na mocyart. 572 k.p.k.umorzył postępowanie w zakresie połączenia wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności, kary ograniczenia wolności i kary grzywny orzeczonych wyrokami opisanymi wyżej w pkt I, II i VI części wstępnej wyroku łącznego, wobec braku warunków do wydania wyroku łącznego w tym zakresie.
Apelację od wyroku łącznego wywiódł prokurator, który zaskarżając orzeczenie w całości na niekorzyść skazanego zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015, poz. 396) polegającą na zastosowaniu zarówno przepisówrozdziału IX ustawy – Kodeks karnyw brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 roku, jak i w brzmieniu nowym nadanym ww. ustawą w jednym wyroku łącznym, podczas gdy przepis ten nie przewiduje takiej możliwości.
W oparciu o tak postawiony zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora jest zasadna.
Sąd Rejonowy orzekając w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że prawomocne skazania dotyczyły wyroków i czynów, które miały miejsce zarówno przed, jak i po 1 lipca 2015 roku, a więc datą wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, uznał za względniejsze dla skazanego regulacjerozdziału IX ustawy – Kodeks karnyw brzmieniu obowiązującym po 1 lipca 2015 roku. Mimo podstawą zastosowania wobec skazanego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności na mocyart. 89 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 roku, które pozwalało na warunkowego zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności w przypadku spełnienia warunków zart. 69 k.k., co doprowadziło sąd do zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności przekraczającej wymiar 1 roku. Dokonany przez sąd zabieg w istocie doprowadził do zastosowania do orzeczenia o karze łącznej dwóch stanów prawnych: zarówno tego obowiązującego po 1 lipca 2015 roku, jak i przed 1 lipca 2015 roku. Podstaw prawnych do opisanego zabiegu próżno jednak szukać w przepisachrozdziału IX ustawy – Kodeks karnyw brzmieniu po 1 lipca 2015 roku , jak też pozostałych rozdziałach tego kodeksu. Podstawą taką nie mógł być w szczególności powołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisart. 4 § 1 k.k., skoro zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury, jak i doktryny wskazana regulacja zobowiązując sąd do stosowania ustawy względniejszej, zmusza sąd do dokonania wyboru między konkurującymi ustawami i zastosowania całościowo jednej z nich tj. tej, którain concretojest względniejsza dla sprawcy. (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 lipca 2001 r., V KKN 346/99, LEX nr 51679, czy z dnia 4 stycznia 2002 r., II KKN 303/99, LEX nr 54973, ostatnio z z dnia 17 listopada 2016 r. II KK 351/16) . Tym samym sąd I instancji decydując się na zastosowanie w niniejszej sprawie przepisówrozdziału IX ustawy – Kodeks karnyw brzmieniu po 1 lipca 2015 roku nie mógł warunkowo zawiesić wykonania kary łącznej w wymiarze przekraczającym 1 rok pozbawienia wolności, gdyż prowadziło to do naruszenia prawa materialnego, tj.art. 69 § 1 k.k.
Niezależnie jednak od powyższych rozważań, wbrew tezie zawartej w apelacji prokuratora za uchybienie nie może być uznane co do zasady zastosowanie w wyrok łącznym, zarówno przepisówrozdziału IX ustawy – Kodeks karnyw brzmieniu zarówno przed, jak i po 1 lipca 2015 roku. Zakazu takiego nie sposób doczytać się w treści art. 19 ust. 1 powołanej ustawy nowelizującej, skoro w przepisie tym mowa nie o wyroku łącznym a o karach łącznych. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy dostrzec można teoretyczną możliwość wymierzenia w sprawie dwóch kar łącznych:
- jednej na gruncie regulacjirozdziału IX ustawy – Kodeks karnyw brzmieniu przed 1 lipca 2015 roku obejmującej zbiegające się przestępstwa popełnione przed 1 lipca 2015 roku i tworzące zbieg w rozumieniuart. 85 k.k.w jego dawnym brzmieniu – chodzi o skazania wyrokami opisanymi w punktach I, II i VI (wykonanie kar z wyroków punktu II i VI na gruncie poprzedniej regulacji nie było przeszkodą dla objęcia ich węzłem kary łącznej),
- drugiej na gruncie regulacji aktualnie obowiązującej przy objęciu karą łączną skazań z wyroków IV, V i VII.
Mając na uwadze powyższe wywody, jak też okoliczność, że w sprawie o wydanie wyroku łącznego, toczącej się w trybieart. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na konieczność zagwarantowania skazanemu konstytucyjnego prawa do zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, a także do realizowania prawa do obrony przed sądem odwoławczym, wyłączona jest, co do zasady, możliwość wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia co do kary łącznej w sytuacji procesowej, w której sąd pierwszej instancji nie orzekł w przedmiocie kary łącznej obejmującej kary wymierzone za określone przestępstwa prawomocnymi wyrokami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2017 r. III KK 420/16) zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Sąd rejonowy ponownie rozpoznając sprawę będzie musiał w pierwszej kolejności ocenić, czyin concretomożliwość wymierzenia skazanemu dwóch kar łącznych zgodnie ze wskazanym wyżej zapatrywaniem sądu odwoławczego będzie dla skazanego względniejsze. Dopiero po rozstrzygnięciu awizowanej kwestii właściwie ukształtuje rozstrzygnięcie.