Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 178/18
Data wyroku: 2018-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Justyna Dołhy
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 7 kpk

Warszawa, dnia 8 listopada 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 178/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSR del. Justyna Dołhy
protokolant: protokolant sądowy stażysta Paulina Sobota
przy udziale prokuratora Ewy Gołębiowskiej
po rozpoznaniu dnia 8 listopada 2018 r.
sprawyB. M., synaD.iE.,ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwa zart. 158 § 1 k.k.,art. 157 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 27 października 2017 r.    sygn. akt II K 953/14
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zwalnia oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych w II instancji, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.
Sygn. akt VI Ka 178/18

UZASADNIENIE

B. M.wyrokiem Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 27 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt II K 953/14 został uznany za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. 1 aktu oskarżenia tj. tego, że w dniu 23 sierpnia 2014 r. około godz. 21:00 na chodniku wW.na skrzyżowaniuul. (...)pow.(...), woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonymi osobami brał udział w pobiciuP. B. (1), w ten sposób, że bili pokrzywdzonego kijami po całym ciele, a w szczególności po głowie, plecach, nogach, czym narazili pokrzywdzonego na spowodowanie u niego naruszenia czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni, tj. na nastąpienie skutku określonego wart. 157 § 1 kk, przez co pokrzywdzony doznał obrażeń w postaci powierzchownego urazu głowy – stłuczenia, rany tłuczonej głowy okolicy potylicy, stłuczenia kolana prawego, tj. przestępstwa zart. 158 § 1 kk, za który to występek Sąd przy zastosowaniuart. 4 § 1 kkna podstawieart. 158 § 1 kkwymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto Sąd uznał oskarżonego w ramach czynu zarzucanego mu w pkt. 2 aktu oskarżenia za winnego tego, że w dniu 23 sierpnia 2014 r. około godz. 21:00 na skrzyżowaniuul. (...)wW., w powiecie(...), województwie(...)naruszył nietykalność cielesnąV. Ś. (1)uderzając ją pięścią w twarz w okolice nasady nosa, tj. przestępstwa zart. 217 § 1 kk, za który to występek Sąd wymierzył oskarżonemu przy zastosowaniuart. 4 § 1 kkna podstawieart. 217 § 1 kkkarę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy połączył wskazane wyżej kary pozbawienia wolności wymierzając oskarżonemu karę łączną roku pozbawienia wolności. Na podstawieart. 46 § 2 kkSąd zasądził od oskarżonego nawiązki na rzecz pokrzywdzonych tj.P. B. (1)w wysokości 800 zł iV. Ś. (1)w wysokości 400 zł. Oskarżony został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych.
Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który na podstawieart. 425 kpkorazart. 444 kpkzaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego.
Obrońca wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisówart. 2 § 2 kpk,art. 5 kpk,art. 7 kpkiart. 410 kpkpoprzez przypisanie winy oskarżonemu, podczas gdy pokrzywdzeni w swoich pierwszych wypowiedziach nie wskazywali na osobęB. M.; poprzez uznanie za wiarygodne zeznańW. M.w zakresie opisu przebiegu zdarzenia, ale odmówienie im wiarygodności w zakresie relacji dotyczącej zadawania obrażeń przezP. B. (1)F. N., a także zmarginalizowanie starcia jakie miało miejsce pomiędzy pokrzywdzonymi aF. N.iE. Ś., które to zdarzenie miało niewątpliwie wpływ na obrażenia ciała jakich doznały te osoby – co wpłynęło na treść orzeczenia,

2
błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego czynu, podczas gdy pokrzywdzeni w swoich pierwszych relacjach nie wskazywali na osobęB. M., także z zeznań córek pokrzywdzonych wynika, że rodzice nie znali napastników zaś z zeznań pokrzywdzonej wynika, że została pobita przez swojego ojca, a z zeznańE. Ś.wynika, że została pobita przez pokrzywdzonych.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Na rozprawie obrońca podniósł dodatkowo zarzut związany z brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela odnośnie czynu z pkt. 2 aktu oskarżenia, w oparciu oart. 17 § 1 pkt 9 lub 11 kpk.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia wykazała, iż Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie. Ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, ocenionego w sposób skrupulatny, wszechstronny, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Sąd wywiódł prawidłowy wniosek w przedmiocie winy oskarżonego, brak również podstaw do zakwestionowania wymiaru orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności.
Jak wielokrotnie podkreślano w doktrynie i orzecznictwie, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 kpkwtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk), jest wyczerpujące i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 KPK). Akcentuje to szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych (por. wyrok SN z 3.09.1998 r. sygn. V KKN 104/98 – Prokuratura i Prawo rok 1999, nr 2, poz. 6; a także wyrok SA w Łodzi z 20.03.2002 r. sygn. II AKa 49/02 – Prokuratura i Prawo rok 2004, nr 6, poz. 29). Wszystkim tym wymogom Sąd Rejonowy w Wołominie sprostał.
Przede wszystkim należy odnieść się do zarzutu zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej poniesionego na rozprawie przez skarżącego, który należało ocenić jako niesłuszny. Jak wynika z akt sprawy, pokrzywdzonaV. Ś. (1)złożyła zawiadomienie o popełnionych przestępstwach w dniu 25 sierpnia 2014 r. składając jednocześnie wniosek o ściganie. Należy zauważyć, że to nie od pokrzywdzonego zależy prawna ocena zdarzenia i prawidłowe zakwalifikowanie czynu pod kątem zaistnienia znamion danego przestępstwa, ale od organów ścigania, a ostatecznie od sądu. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r., po uzyskaniu opinii sądowo – lekarskich odnośnie charakteru obrażeń ciała doznanych przez pokrzywdzonych, prokurator objął ściganiem z urzędu czyn prywatnoskargowy polegający na naruszeniu czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, tj. przestępstwo zart. 157 § 2 kk. Bez znaczenia pozostaje przy tym podnoszona przez obrońcę okoliczność, że nastąpiło to dopiero w grudniu. Objęcie ściganiem przestępstwa prywatnoskargowego przez oskarżyciela publicznego może bowiem nastąpić do czasu zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej. W niniejszej sprawie, Sąd doszedł słusznie do wniosku, że czyn zarzucany oskarżonemu w pkt. 2 aktu oskarżenia stanowi występek zart. 217 § 1 kki przed zamknięciem przewodu sądowego w trybieart. 399 § 1 kpkuprzedził obecne strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej. Sąd w tej sytuacji nie musiał już uzyskiwać ponownego oświadczenia od oskarżyciela publicznego o objęciu ściganiem z urzędu tego przestępstwa, ponieważ prokurator uczynił to już wcześniej obejmując ściganiem czyn kwalifikowany przez siebie zart. 157 § 2 kk, a więc w sposób jednoznaczny wyraził swoją wolę w myślart. 60 § 1 kpk. Odmienna sytuacja wystąpiłaby wtedy, gdyby na rozprawie doszło do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z zarzucanego jako przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego na takie, które ścigane jest z oskarżenia prywatnego. Wtedy oświadczenie prokuratora byłoby niezbędne (vide wyrok Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie II KK 311/17).
Przechodząc do kolejnych zarzutów postawionych w środku odwoławczym stwierdzić należy, że wbrew stanowisku obrońcy, Sąd oceniając materiał dowodowy nie naruszył przepisów wskazanych w apelacji. Trzeba zarazem podkreślić, iż Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący, dążąc do pełnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Stanowisko skarżącego sprowadza się w istocie rzeczy do polemiki z prawidłowo przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji oceną dowodów i wyprowadzonymi na jej podstawie ustaleniami faktycznymi, polemiki opartej na wybiórczym podejściu do ujawnionych okoliczności sprawy i rozpatrywaniu poszczególnych faktów w oderwaniu od pozostałych.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego dowolnej oceny przez Sąd I instancji materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonych stwierdzić trzeba, że jest on zupełnie chybiony. Obrońca podniósł, iżV. Ś. (1)w swoich pierwszych zeznaniach najpierw opisywała sprawcę używając słowa „kierowca”, a dopiero w dalszej ich części powiedziała, że był to oskarżony. Analiza treści zeznań pokrzywdzonej nie wskazuje, aby były one nieprawdziwe lub dotknięte jakąkolwiek wadą powodującą uznanie ich za niewiarygodne. Idąc tokiem rozumowania skarżącego należałoby stwierdzić, że przecież w protokole z dnia 25 sierpnia 2014 r. na jego stronie 2 są wskazane dane identyfikujące sprawcę, gdzie wpisano „(...)”, a dopiero na stronie 3 jest treść wypowiedzi świadka, zatem jeszcze przed opisem przebiegu zdarzenia pokrzywdzona wskazała dane sprawcy. Nie w tym jednak rzecz, ponieważ całościowa analiza wypowiedziV. Ś. (1)wskazuje na to, że była ona od początku zorientowana kim był napastnik. Wypowiedź świadka zawarta w protokole z dnia 25 sierpnia 2014 r. jest całkowicie naturalna, bowiem najpierw świadek opisuje sprawcę jako „kierowca”, a następnie wskazuje, że od razu jak podjechał samochód to rozpoznała, że jego kierowcą jest synE. Ś.tj.B. Ś.. O prawdziwości zeznań pokrzywdzonej świadczy również fakt, że nie wiedziała, iż oskarżony nie nosi nazwiska matki, a inne, a więc składała te zeznania spontanicznie, nie przygotowując się wcześniej do ich złożenia i nie zbierając informacji o oskarżonym. Przeciwko tezie skarżącego, jakoby oskarżony został niesłusznie obciążony z powodu konfliktu pomiędzy pokrzywdzoną a jej ojcem i matką oskarżonego świadczy również fakt, że drugi pokrzywdzony –P. B. (1), który pozostaje w bliskich relacjach zV. Ś. (1), jednoznacznie stwierdził, że on nie zna oskarżonego, nie rozpoznałby go i o tym, że to synE. Ś.wie odV. Ś. (1). Treść zeznańP. B. (1)w tym zakresie świadczy o ich obiektywizmie i braku jakichkolwiek uzgodnień co do ich treści. Wreszcie należy stwierdzić, że ocena zeznań pokrzywdzonej nie może pozostawać w oderwaniu od treści zeznańW. M., która wskazała oskarżonego jako sprawcę podczas okazania jej zdjęć i nie miała co do tego wskazania żadnych wątpliwości. Odnosząc się zaś do relacji przedstawionej przez córki pokrzywdzonych stwierdzić trzeba, żeP. B. (2), która rozmawiała z rodzicami zaraz po zajściu, ponieważ przyjechała po nich na miejsce zdarzenia wraz ze swoim chłopakiem, jednoznacznie wskazała podczas składania swoich pierwszych zeznań, że rodzice powiedzieli jej, że zostali zaatakowani przez kilku chłopaków, wśród których był oskarżony, przy czym jej matkę uderzył tylko oskarżony zaś ojca bili wszyscy napastnicy. Przed Sądem PaulinaB.nie pamiętała już dokładnie okoliczności, jednak po odczytaniu jej zeznań z postępowania przygotowawczego stwierdziła, że podtrzymuje je, zaś z uwagi na upływ 3 lat od zdarzenia pewnych kwestii nie pamiętała, co należy uznać za w pełni naturalną konsekwencję upływu czasu. Z koleiP. B. (3)w swoich pierwszych zeznaniach stwierdziła, że w chwili zdarzenia była na dyskotece i dopiero następnego dnia po południu dowiedziała się o nim jak i wskazała, że nie wie kto pobił jej rodziców zaś przed Sądem wskazała, iż później od matki dowiedziała się, że jednym z nich był oskarżony. Treść zeznań tych świadków została uznana słusznie przez Sąd I instancji za wiarygodną, obiektywną jak i należy stwierdzić, że relacja córek pokrzywdzonych świadczy o samodzielności ich spostrzeżeń i braku jakichkolwiek uzgodnień co do ich treści. Wskazanych wyżej dowodów z treści zeznań świadków nie można oceniać w oderwaniu od pozostałych, ale kompleksowo, tak jak to uczynił Sąd I instancji, gdyż tylko taka analiza prowadzi do prawidłowych wniosków, zgodnych z treściąart. 7 kpk. W pełni należy również podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji w zakresie opisywanego przez pokrzywdzonych orazW. M.przebiegu zdarzenia z udziałemF. N.iE. Ś.. Nie jest sprzeczne z treściąart. 7 kpkjak i nie jest niczym nadzwyczajnym danie wiary świadkom co do części zeznań i uznanie ich w innej części za niewiarygodne. Sąd I instancji w sposób w pełni prawidłowy uznał, że nie tylko zeznaniaF. N.iE. Ś., ale również treść dokumentacji lekarskiej jak i opinii sądowo – lekarskiej świadczą o tym, żeF. N.został uderzony przezP. B. (1), zaś zeznaniaP. B. (1),V. Ś. (2)iW. M.składane są w celu uniknięcia odpowiedzialności przezP. B. (1)za popełniony czyn. Ocenę Sądu I instancji w tym zakresie należy w pełni podzielić.
Nie można również uznać za trafny zarzutu skarżącego, iż Sąd I instancji zmarginalizował zdarzenie z udziałem pokrzywdzonych orazF. N.iE. Ś.poprzedzające zajście będące przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy. Otóż z treści wyroku jak i pisemnego uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż Sąd uznając, że opisanych w opinii sądowo-lekarskiej obrażeń ciała pokrzywdzonaV. Ś. (1)mogła doznać w trakcie starcia zE. Ś.właśnie dlatego przypisał oskarżonemu naruszenie nietykalności cielesnej pokrzywdzonej poprzez uderzenie jej pięścią w twarz w okolicę nasady nosa, a nie spowodowanie obrażeń ciała wskazanych w opisie czynu mu zarzucanego. W tym zakresie Sąd drobiazgowo ustalił stan faktyczny sprawy jak i rzeczowo uzasadnił swoje stanowisko, z którym należy się w pełni zgodzić. Już chociażby to, że oskarżonemu zarzucano spowodowanie m. in. obrażenia przedramienia lewegoV. Ś. (1)w powiązaniu z jej zeznaniami, że została ugryziona przezE. Ś.w to miejsce, w sposób jednoznaczny świadczy o tym, że obrażenia tego nie mógł spowodować oskarżony. Nie jest natomiast możliwe uznanie, że obrażenia ciała stwierdzone uP. B. (1)zostały spowodowane przezF. N., ponieważ żaden ze świadków, w tym samF. N.orazE. Ś.nie wskazywali, abyF. N.atakował fizycznieP. B. (1).
Nie można również, w ocenie Sądu Okręgowego, podzielić stanowiska obrońcy oskarżonego co do błędnej oceny materiału dowodowego w zakresie uznania sprawstwaB. M.w sytuacji, gdy nie ma on prawa jazdy. Sąd I instancji szczegółowo wypowiedział się odnośnie tej okoliczności w pisemnym uzasadnieniu wyroku i ocenę tę należy w pełni podzielić oraz podkreślić jeszcze raz, że fakt, iżB. M.nie posiada formalnych uprawnień do kierowania samochodem w postaci prawa jazdy (co jednoznacznie wynika z informacji Wydziału Komunikacji) nie świadczy o tym, iż nie posiada praktycznych umiejętności prowadzenia samochodu.
Z kolei przeciwko tezie skarżącego zawartej na ostatniej stronie apelacji jakobyV. Ś. (1)celowo chciała oskarżyćB. M.iF. N.świadczy fakt, iż składając zawiadomienie w niniejszej sprawieV. Ś. (1)po opisaniu przebiegu zdarzenia z udziałem swojego ojca iE. Ś.stwierdziła, że nie chce wnosić o ich ściganie.
Mając na uwadze powyższe, nie podzielając żadnego z zarzutów apelacyjnych, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy stwierdzając ponadto, że nie jest on dotknięty innymi wadami, które powinny być brane pod uwagę przez sąd odwoławczy z urzędu. Orzeczona kara jest karą współmierną do wagi popełnionych przestępstw, nie przekracza stopnia zawinienia, uwzględnia w sposób właściwy zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowość oskarżonego - w społecznym odczuciu jest karą sprawiedliwą, spełniającą stawiane przed karą cele zarówno w zakresie indywidualnego oddziaływania na sprawcę, jak i w zakresie prewencji generalnej. To samo należy odnieść do zasądzonych od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonych nawiązek.
Uwzględniając sytuację materialną oskarżonego, który nie posiada majątku i odbywa karę pozbawienia wolności, Sąd zwolnił go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze wydatkami obciążając Skarb Państwa.
SSR del. Justyna Dołhy