Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 400/18
Data wyroku: 2018-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosława Molenda-Migdalewicz
Słowa kluczowe: Dodatki do emerytur i rent
Podstawa prawna: art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 965 ze zm.)

Sygn. aktV U 400/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia29 października 2018 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz
po rozpoznaniu w dniu29 października 2018 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuR. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach
na skutek odwołaniaR. N.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia12 kwietnia 2018 r.
znak(...)

oddala odwołanie

SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Sygn. akt V U 400/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 września 2017 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyR. N.prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS Oddział wL.wskazał , że wnioskodawca udowodnił przed 01 stycznia 2009r. jedynie 01 rok, 04 miesiące i 11dni pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wobec wymaganych 15 lat.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.podał, iż nie zaliczył do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach zatrudnienia wnioskodawcy:
- wPrzedsiębiorstwie (...)wB.w okresie od 01 marca 1981r. do 31 maja 1990r. – na podstawie świadectwa pracy z dnia 23 stycznia 2014r. , ponieważ dokument wystawiony został przez archiwum zajmujące się przechowywaniem akt , a nie przez zakład pracy ,
- od 10 kwietnia 1991r. do 31 grudni 2005r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. dotyczą wyłącznie osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy tj. pracowników świadczących pracę na podstawie umowy o pracę .
Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jemu prawa do rekompensaty z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych .
W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca podał, iż posiada wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze .
Wnioskodawca domagał się ponadto zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej - na podstawie Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. , sygn. akt IIUZP 6/13 . Ponadto wskazał ,że w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej od 13 grudnia 1974r. do 22 maja 1975r. w jednostce specjalnej ONZ wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego oraz operatora dźwigu.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie .
W uzasadnieniu podtrzymano argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .
Dodatkowo wskazano , że brak podstaw prawnych do zaliczenia okresu służby wojskowej do okresu pracy w warunkach szczególnych , wymaganego do nabycia prawa do rekompensaty, określonej wart. 21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych.
Ponadto , zdaniem organu rentowego , zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. , sygn. akt IIUZP 6/13, czas odbywania zasadniczej służby wojskowej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej– zalicza się na warunkach wynikających z tego przepisu- do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury na podstawieart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie prawa do rekompensaty .

Sąd ustalił stan faktyczny sprawy :
WnioskodawcaR. N.ur. (...)wiek 65 lat osiągnął w dniu(...)
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2018r.- znak(...)- Zakład Ubezpieczeń społecznych Oddział wL.przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 01 lutego 2018r. tj. od miesiąca złożenia wniosku o emeryturę .
Przebieg zatrudnienia wnioskodawcy - na dzień 1 stycznia 2009r.:
1. od 1 września 1969r. do 24 czerwca 1972r. – był uczniem praktycznej nauki zawodu w(...)Oddział wL.,
2. od 2 sierpnia 1972r. do 28 września 1972r. był zatrudniony w(...)Spółdzielni(...)Oddział wL., na stanowisku kierowcy, (brak dokumentu, że była to praca w szczególnych warunkach),
3. od 4 października 1972r. do 30 października 1976r. pracował wZakładzie (...)wL., jako kierowca i w tym czasie od 24 października 1973r. do 15 października 1975r. odbywał zasadniczą służbę wojskową,
4. od 1 grudnia 1976r. do 30 września 1980r. prowadził działalność transportową – taksówka bagażowa,
5.od 12 września 1980r. do 28 lutego 1981r. pracował w(...)Przedsiębiorstwie(...)wL., jako kierowca autobusu ( okres ten jest uznany jako zatrudnienie w szczególnych warunkach),
6. od 1 marca 1981r. do 31 maja 1990r. wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...) S.A., jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony oraz kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15,
7. od 11 czerwca 1990r. do 2 maja 1991r. pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wL., jako kierowca konduktor ( okres ten jest uznany jako zatrudnienie w szczególnych warunkach),
8. od 1 maja 1991r, do 31 grudnia 2005r. wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą Przewozy(...). W okresie prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca wykonywał prace kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15.
dowód:
-akta emerytalne tom II k.17-23, tom III k.2-9 , akta kapitału początkowego ,
- akta rentowe – karta przebiegu zatrudnienia k.27 tom I.

Sąd zważył co następuje
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. nr 237, póz. 1656 ze zm.) rekompensata - oznacza odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Natomiast zgodnie z art. 21 ww. ustawy rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.Celem rekompensaty jak i emerytury pomostowej jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników ur. po 31 grudnia 1948r., zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. l ustawy pomostowej formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty: 1) nie spełnienie warunków do nabycia prawa do emerytury pomostowej, 2) udokumentowanie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. W świetle powyższego rekompensata przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust, l i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nie uznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lubo szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. l i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z przepisami§ 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.: "2. Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym wg wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie §1 ust.2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy" w którym ma określić :rodzaj pracy ściśle według wykazu, działu i pozycjirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.;stanowisko pracy w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego lub uchwały właściwego ministra ;okres, w którym praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Wnioskodawca nie ma prawa do rekompensaty , ponieważ- w ocenie sądu- nie posiada wymaganego, powołanymi powyżej przepisami , stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wynoszącym 15 lat.
Okoliczność ta była sporna w niniejszej sprawie .
Zdaniem Sądu zaliczeniu może podlegać okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.od 1 marca 1981r. do 31 maja 1990r., w którym to wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i autobusów o liczbie miejsc powyżej 15. Charakter pracy poświadczony został przez pracodawcę , a za błędy w świadectwie negatywnych konsekwencji nie może, zdaniem Sądu, ponosić ubezpieczony. Okres ten wynosi 9 lat i 3 miesiące.
Razem z okresami uznanymi przez ZUS Odział wL.jako zatrudnienie w szczególnych warunkach - w łącznym wymiarze - 01 rok 04 miesiące i 11 dni ( od 12 września 1980r. do 28 lutego 1981r. - 5 miesięcy i 19 dni oraz od 11 czerwca 1990r. do 2 maja 1991r. – 10 miesięcy i 22 dni) okresy pracyR. N.w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wynosił 10 lat 07 miesięcy i 11 dni .
Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu rentowego w zakresie nie zaliczenia do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 24 października 1973r. do 15 października 1975r.
Powołana przez wnioskodawcę Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. , sygn. akt IIUZP 6/13, dotyczyła prawa do emerytury na podstawieart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie prawa do rekompensaty przyznawanej na podstawieart. 21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych.
Ponadto - w ocenie Sądu - ZUS Oddział wL.prawidłowo nie zaliczył wnioskodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu od 01 maja 1991r. do 31 grudnia 2005r. tj. okresu prowadzenia przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej.
Przedstawione w art. 32 ustawy ograniczenia prawa do wcześniejszej emerytury jedynie do wypadków świadczenia pracy w charakterze pracownika nie jest niezgodne konstytucyjną zasadą równego traktowania. Z tej przyczyny prawo do emerytury w niższym wieku przysługuje wyłącznie pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a nie przysługuje ubezpieczonym z tytułu zatrudnienia na podstawie innych stosunków prawnych, choćby wykonywali zatrudnienie w szczególnych warunkach. Z tych powodów Sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność potwierdzenie charakteru wykonywanej przez ubezpieczonego pracy w tym okresie.
Reasumując sąd uznał ,że wnioskodawca nie ma prawa do emerytury z rekompensatą , ponieważ nie posiada wymaganego powołanymi powyżej przepisami 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze .
Z powyższych względów, Sąd –na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.– oddalił odwołanie , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu .