Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII P 619/17
Data wyroku: 2018-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt VIII P 619/17

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 roku
W pozwie z dnia 10 lipca 2017 roku powódkaB. W.wniosła za pośrednictwem swojego pełnomocnika przeciwko Ministerstwu(...)z siedzibą wW.o zasądzenie kwoty 21.720,99 złotych tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy – stosunku delegacji na czas nieokreślony bez zachowania okresu wypowiedzenia, a względnie uprzedzenia. Wniosła też o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu podniesione zostało, że powódka będąc sądowym kuratorem zawodowym została oddelegowana od dnia 1 maja 2007 roku do pracy w Ministerstwie(...). W dniu 9 maja 2017 roku otrzymała akt odwołania jej z delegacji „z dnia na dzień”, co było niezgodne z przepisami ogólnymi prawa pracy (art. 8 k.p.), a także podstawowymi zasadami prawa pracy (art. 111k.p.,art. 18 § 1 i 2 k.p.), a przede wszystkim z przepisamiKonstytucji RP(art. 32 ust. 1 i 2). Zwrócono uwagę, że istnieje możliwość delegowania do Ministerstwa Sprawiedliwości sędziego, referendarza sądowego, asystenta sędziego, a także urzędnika sądu lub prokuratury i odwołanie ich wszystkich obwarowane jest okresem uprzedzenia.
W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanego wniósł za pośrednictwem swojego pełnomocnika o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu zaakcentowano, że jedynym przepisem regulującym problematykę delegowania, jak i odwoływania z delegacji kuratora sądowego, jest przepisart. 31 ustawy o kuratorach sądowych. Zwrócono nadto uwagę na to, że kurator zawodowy w Ministerstwie(...)„pełni czynności”, co oznacza, że jego dotychczasowy stosunek pracy nie wygasa, a jedynie ulega zmianie charakter powierzonych obowiązków, toteż odwołanie delegacji nie jest równoznaczne, powodując powrót kuratora do poprzednio wykonywanych czynności służbowych. Dodano, że żaden z przepisów nie uzasadnia stosowania względem kuratorów np. przepisów dotyczących odwołania sędziego z delegacji.
W piśmie procesowym z dnia 30 września 2017 roku pełnomocnik powoda rozszerzył powództwo, wnosząc o zasądzenie od pozwanego sumy 21.981,24 złotych (k. 72v).
Do zamknięcia rozprawy strony podtrzymywały zaprezentowane wyżej stanowiska procesowe.
Sąd Rejonowy – Sąd Pracy ustalił następujący stan faktyczny.

B. W.jest kuratorem sądowym w Sądzie(...)od 1999 roku. Z dniem 22 lipca 2008 roku została mianowana na stanowisko kuratora specjalisty w tym Sądzie. Od dnia 1 maja 2007 roku była delegowana do pełnienia czynności w Ministerstwie(...), przy czym decyzją Ministra(...)z dnia 11 lutego 2011 roku,B. W.została na podstawieart. 31 ust. 1 ustawy o kuratorach sądowychdelegowana do pełnienia czynności w tym Ministerstwie na czas nieokreślony.
/fakty bezsporne, podnoszone przez strony k. 3v-4, k. 39, akt mianowania k. 12, decyzja w rozdziale I akt osobowych/
Zgodnie z ostatnio obowiązującym ją zakresem czynności w Ministerstwie(...), świadczyła powierzone czynności w Departamencie(...)na stanowiskach: koordynatora ds. przeciwdziałania narkomanii, koordynatora działań kuratorskiej służby sądowej przy wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego i głównego specjalisty.
/zakres czynności k. 20-22/
W rozumieniu obowiązującego w Ministerstwie(...)regulaminu pracy, „pracownikiem” jest osoba zatrudniona w Ministerstwie(...), ale także delegowana do tegoż Ministerstwa.
/regulamin pracy k. 57-65/
Decyzją Ministra(...)z dnia 28 kwietnia 2017 rokuB. W.została z dniem 1 maja 2017 roku odwołana z delegowania czynności w Ministerstwie(...)i z dniem 2 maja 2017 roku wstrzymano jej wypłatę dodatku zadaniowego.
/odwołanie z delegacji w rozdziale I akt osobowych, odpis k. 13/
W dniu 10 maja 2017 roku Prezes Sądu(...)udzieliłB. W., na jej wniosek z tego samego dnia, urlopu bezpłatnego od dnia 10 maja 2017 roku do dnia 10 sierpnia 2017 roku.
/pismo k. 16/
Pismem z dnia 30 maja 2017 rokuB. W.zwróciła się do Komisji Pojednawczej przy Ministrze(...)o przeprowadzenie postępowania pojednawczego.
/pismo k. 17/
W związku z wnioskiemB. W.o umożliwienie rozliczenia stanowiska pracy z Ministerstwem(...), dyrektor Departamentu(...)zwrócił się do prezesa Sądu(...)o oddelegowanieB. W.doW.w celu rozliczenia się po zakończeniu delegacji.B. W.dokonała rozliczenia w dniu 28 czerwca 2017 roku.
/pisma k. 23, k. 24, karta obiegowa k. 26/
Wynagrodzenie bruttoB. W.z tytułu zatrudnienia w Sądzie(...)za okres od 1 lutego 2017 roku do 30 kwietnia 2017 roku, liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, wynosiło 7.327,08 złotych.
/zaświadczenie k. 78/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy i dołączonych aktach osobowych powódki, a wymienionych powyżej. Ich autentyczność ani wiarygodność nie były kwestionowane przez strony i nie budzą wątpliwości Sądu Rejonowego.
Podkreślenia wymaga, że stan faktyczny nie jest sporny, natomiast różna jest przedstawiana przez strony jego interpretacja prawna.
Sąd Rejonowy – Sąd Pracy zważył, co następuje.
Powództwo nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie doustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o kuratorach sądowych, a dokładniej jejart. 31, Minister(...)może delegować kuratora zawodowego, za jego zgodą, do pełnienia czynności w Ministerstwie(...), związanych z nadzorem nad pracą kuratorów (ust. 1). Kuratorowi delegowanemu do pełnienia czynności w Ministerstwie(...)mogą być powierzone obowiązki na stanowiskach pracy należących do służby cywilnej, z wyłączeniem stanowiska dyrektora generalnego urzędu. W razie powierzenia kuratorowi delegowanemu obowiązków na stanowisku pracy należącym do służby cywilnej, stanowisko to uważa się za obsadzone (ust. 2). Kurator delegowany do pełnienia czynności w Ministerstwie(...)ma prawo do wynagrodzenia zasadniczego przysługującego mu na zajmowanym stanowisku kuratorskim oraz dodatku za długoletnią pracę. W okresie delegacji kurator otrzymuje takie dodatki do wynagrodzenia, jakie przysługują pracownikom Ministerstwa(...)zatrudnionym na stanowiskach pracy, których zakres obowiązków został powierzony kuratorowi (ust. 3).
Kuratorzy sądowi są jedną z kilku grup zawodowych, której przedstawiciele mogą zostać delegowani przez Ministra(...)do pełnienia czynności w Ministerstwie(...). Poza kuratorami taka możliwość została przewidziana np. w przypadku sędziów sądów powszechnych (art. 77 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, dalej: „u.s.p.”), referendarzy sądowych (art. 151a § 5 pkt 2u.s.p.), asystentów (art. 155e § 2 pkt 2u.s.p.), czy urzędników sądowych (art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o pracownikach sądów i prokuratury).
W wypadku wszystkich wymienionych grup zawodowych, z wyjątkiem kuratorów, przewidziany został, w związku z odwołaniem nieokreślonej w czasie delegacji, okres 3-miesięcznego uprzedzenia (art. 77 § 4u.s.p.,art. 151a § 7w zw. zart. 77 § 4u.s.p.,art. 155e § 4w zw. zart. 77 § 4u.s.p.,art. 11a ust. 7 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury).
Stosownie do treści art. art. 147 § 2 u.s.p., w sądach działają kuratorzy sądowi (kuratorzy rodzinni i kuratorzy dla dorosłych), którzy stanowią służbę kuratorską i wykonują czynności o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym i profilaktycznym oraz inne czynności określone w przepisach szczególnych.
Zgodnie z art. 154 § 1 i 2 u.s.p., kuratorzy sądowi pełnią swoje czynności zawodowo (kuratorzy zawodowi) albo społecznie (kuratorzy społeczni), a zasady organizacji służby kuratorskiej i wykonywania obowiązków przez kuratorów sądowych oraz status kuratorów sądowych określa odrębna ustawa.
Ustawą tą jestustawa z dnia 27 lipca 2001 roku o kuratorach sądowych.
Podobnie w wypadku urzędników sądowych i innych pracowników sądowych, u.s.p. wart. 156, w zakresie zasad, obowiązków i praw odsyła do odrębnych przepisów (ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o pracownikach sądów i prokuratury).
Co się zaś tyczyustawy o kuratorach sądowych, to art. 105 tej ustawy stanowi, że  w sprawach nieuregulowanych w ustawie do kuratorów zawodowych oraz aplikantów kuratorskich stosuje się przepisyKodeksu pracy.
Takie odesłanie doKodeksu pracyma miejsce także w odniesieniu do urzędników sądowych i innych pracowników sądowych (art. 18 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury).
Nie ulega wątpliwości, że z samej istoty delegowania określonego pracownika sądowego, w tym kuratora do pełnienia czynności w Ministerstwie(...)wynika możliwość też jego odwołania z delegacji przez Ministra(...). Jest to zresztą poza sporem w tej sprawie. Pełnomocnik powódki zaznaczył w uzasadnieniu pozwu, że nie kwestionuje zasady uprawnienia pozwanego do jednostronnego zakończenia z kuratorem stosunku prawnego delegowania (k. 5).
Sporną jest natomiast kwestia, czy Minister(...)mógł odwołać powódkę z delegacji bez okresu wypowiedzenia (uprzedzenia).
Stwierdzić należy, że żaden obowiązujący przepis prawa nie przewiduje obowiązku odwoływania delegacji kuratora z okresem wypowiedzenia czy uprzedzenia. W tej więc sytuacji nie sposób skonstatować niezgodność z prawem decyzji Ministra(...)o odwołaniu powódki z dniem 1 maja 2017 roku z delegowania czynności w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Strona powodowa podała w pozwie jako jeden z argumentów prawnych, mających przemawiać za zasadnością powództwa, treśćart. 8 k.p.. Jednakże już to w uzasadnieniu pozwu, już to w dalszych pismach procesowych, nie uzasadniła tego stanowiska. W późniejszych pismach procesowych zresztą nie powoływała się już nawet na ówart. 8 k.p., stosowanie którego jest co do zasady wyłączone, dopuszczalne jedynie wyjątkowo i po dokonaniu oceny całokształtu okoliczności danego wypadku, w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. Nawet nie powołała się na naruszenie przez pracodawcę zasad współżycia społecznego, a gdyby nawet się powołała, to powinna wskazać, jaka konkretnie zasada została naruszona, a ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, winna wskazać pełną treść powoływanej zasady.
Ostatecznie strona powodowa w piśmie z dnia 29 marca 2018 roku główny nacisk kładła, jako argument uzasadniający zasadność powództwa, na treśćart. 18 § 3 Kodeksu pracy, do którego odsyłaustawa o kuratorach sądowychwart. 105. Zgodnie zaś z tym przepisem, postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne. Zamiast takich postanowień stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku takich przepisów – postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego.
Powołując się na ten przepis strona powodowa wywodziła, że przepisart. 18 § 3 k.p.nakazuje także do kuratorów stosować regulacje analogiczne jak wobec wszystkich grup zawodowych (sędziowie, referendarze sądowi etc).
Tyle tylko, że przepisart. 18 § 3 k.p.odnosi się, i to explicite, nie do aktów powszechnie obowiązującego prawa (przede wszystkim ustaw), mogących abstrakcyjnie naruszać zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ale do konkretnych aktów, na podstawie których nawiązuje się stosunek prawny (stosunek pracy), przede wszystkim umów o pracę. Jeśli więc w umowie o pracę, spółdzielczej umowie o pracę, akcie mianowania itd. istnieje zapis (postanowienie), naruszający zasadę równego traktowania w zatrudnieniu – jest on nieważny, a zamiast niego stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku takich przepisów – postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego.
W związku z powyższym, mając na względzie, że odwołanie powódki z delegacji nie było niezgodne z prawem, nie może być mowy o roszczeniu odszkodowawczym z tytułu tego odwołania.
W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba szczegółowego odnoszenia się do innych spornych kwestii.
Wskazać jedynie ogólnie trzeba na wątpliwości odnoszące się do legitymacji biernej Ministra(...)w sprawie, w której strona powodowa jako podstawę uzasadniającą ową legitymację procesową podała stosowany odpowiednioart. 69 k.p.w zw. zart. 45 § 1 k.p.. Nie ulega bowiem wątpliwości, że delegowany do czynności w Ministerstwie(...)kurator pozostaje w stosunku pracy z jednostką, z której jest delegowany (w tej sprawie – z Sądem(...)). Sam pełnomocnik powódki w uzasadnieniu pozwu wskazał, że delegowanie zbliża jedynie ów stosunek prawny do stosunku pracy. W regulaminie pracy w Ministerstwie(...)osoby delegowane do czynności w Ministerstwie(...)nazywane są „pracownikami”, ale z wyraźnym zaznaczeniem w § 2 regulaminu, że w rozumieniu tegoż aktu, „pracownikiem” jest zarówno osoba zatrudniona w Ministerstwie(...), jak również (nie zatrudniona), ale delegowana do tegoż Ministerstwa.
Dodać trzeba, że owe wątpliwości co do legitymacji procesowej odnosić należy do powództwa z powołaniem się naart. 69 k.p.w zw. zart. 45 § 1 k.p.. Brak było natomiast podstaw do konstatacji, że Ministerstwo(...)nie może być w ogólności pozwanym w tej sprawie, w związku z zakwestionowanym odwołaniem powódki z delegacji, mając na względzie ogólną zasadę prawa do sądu i dość pojemny zakres znaczeniowy definicji „spraw z zakresu prawa pracy” (art. 476 § 1 k.p.c.). O czym jednak była już mowa, wobec braku niezgodności dokonanego odwołania z delegacji z przepisami prawa, powództwo to nie zasłużyło na uwzględnienie. Na marginesie zaś wskazać trzeba, że nawet przy hipotetycznym założeniu zasadności takiego powództwa, nie sposób byłoby zasądzić odszkodowania w żądanej wysokości, odnoszącej się do trzykrotności wynagrodzenia z uwzględnieniem płacy, której obowiązkiem wypłaty obciążone było nie Ministerstwo(...), lecz pracodawca powódki, tj. Sąd(...). W zamyśle strony powodowej swoistą subsydiarną podstawę do wypłaty odszkodowania w takiej właśnie wysokości miał stanowić 3-miesięczny urlop bezpłatny, który został udzielony powódce przez pracodawcę na jej wniosek. W ustalonym stanie faktycznym jednak, w świetle obiektywnie jednoznacznej treści odwołania z delegacji, wystąpienie z wnioskiem o taki urlop nie było zabiegiem wymuszonym przez Ministerstwo(...), czy też spowodowane działaniem tegoż Ministerstwa, za które zasadnym jest uczynić go odpowiedzialnym cywilnie, lecz niewymuszonym i dobrowolnym działaniem powódki. Co się zaś tyczy podnoszonych rozliczeń z Ministerstwem, to jak wynika z akta sprawy, karta obiegowa została sporządzona w jednym dniu i w dodatku przyjazd powódki w tym celu doW.odbył się tytułem delegacji służbowej.
Wobec zatem bezzasadności powództwa należało je oddalić (punkt I wyroku).
O kosztach Sąd Rejonowy – Sąd Pracy orzekł w punkcie II wyroku na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na treśćart. 98 § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.oraz fakt reprezentowania pozwanej przez radcę prawnego, uwzględniono koszty zastępstwa procesowego, obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 180 złotych, ustalonej na podstawie § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 roku (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.). W ocenie Sądu Rejonowego, w tej sprawie należało zastosować, przy wymiarze wysokości kwoty podlegającej zasądzeniu od powódki na rzecz pozwanego, niezależnie od ww. wątpliwości co do charakteru prawnego stosunku delegacji i samej sprawy w ogólności, właśnie ów powołany przepis, który wedle ugruntowanego orzecznictwa, przyjmuje się w wypadku żądania odszkodowania w wyniku odwołania od wypowiedzenia stosunku pracy bądź jego rozwiązania bez wypowiedzenia. Jest to rozwiązanie zastosowane per analogiam, podyktowane wyborem, w razie istniejących wątpliwości, ewentualności korzystniejszej dla powódki.
Mając to wszystko na względzie, Sąd Rejonowy – Sąd Pracy orzekł jak w sentencji wyroku.