Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 219/18
Data wyroku: 2018-10-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Maciej Piankowski, Tomasz Koronowski, Daria Stanek
Słowa kluczowe: Uchybienie i przywrócenie terminu
Podstawa prawna: art. 130 § 1 zd. 2 kpc

Sygn. akt III AUz 219/18

POSTANOWIENIE
Dnia 17 października 2018r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSA Daria Stanek
Sędziowie:  SA Maciej Piankowski
SO del. Tomasz Koronowski (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym
sprawyK. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o prawo do emerytury
na skutek zażaleniaK. S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 czerwca 2018r., sygn. akt IV U 122/18

postanawia:
umorzyć postępowanie zażaleniowe.
SSA Maciej Piankowski SSA Daria Stanek SSO del. Tomasz Koronowski
Sygn. akt III AUz 219/18

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018r. Sąd Okręgowy w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił - jako spóźnione – zażalenie ubezpieczonego z dnia 16 czerwca 2018r.
Sąd I instancji wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2018r. oddalono odwołanieK. S.. W dniu 6 kwietnia 2018r. ubezpieczony złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie i o doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony dorosłemu domownikowi –E. S.w dniu 26 kwietnia 2018r. W dniu 14 maja 2018r.K. S.złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 5 kwietnia 2018r. Postanowieniem z dnia 30 maja 2018r. apelacja została odrzucona jako spóźniona. Postanowienie o odrzuceniu apelacji zostało doręczone 4 czerwca 2018r.E. S., dorosłemu domownikowi. Zażalenie zostało wniesione 18 czerwca 2018r.
W myślart. 394 § 2 kpctermin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie – od ogłoszenia postanowienia. Zażalenie zatem zostało wniesione po terminie i dlatego należało je odrzucić. Stosownie doart. 370 kpcsąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym -art. 397 § 2 kpc
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł odwołujący wskazując, że jest chory na stwardnienie rozsiane, ma dyskopatię kręgosłupa, nie jest więc w stanie napisać apelacji bądź odwołania. Wszystkie pisma dotyczące emerytury pisała żona skarżącego. W dniu 10 kwietnia 2018r. żona miała dość groźny wypadek samochodowy, na skutek czego doznała stłuczenia żeber, skręcenia kręgosłupa szyjnego i prawego nadgarstka. Ponadto zachwiania równowagi i zawroty głowy, z którymi zgłaszała się do lekarza, doprowadziły do tego, iż spadła ze schodów, w wyniku czego doszło do złamania kręgosłupa dolnego i stłuczenia biodra. Dokumentację dotyczącą leczenia ubezpieczony złożył z zażaleniem na postanowienie odrzucające apelację. Skarżący twierdził, że z uwagi na zaistniałe okoliczności nie był w stanie złożyć apelacji w terminie, gdyż ból z jakim zmagała się moja żona ograniczał nie tylko poruszanie się, sen i z tym związany wysiłek umysłowy. Był to już drugi wypadek samochodowy żony odwołującego prawie w tym samym miejscu, na skutek czego doznała ona urazu psychicznego, leczy się w poradni psychiatrycznej i zażywa leki. Zebranie dokumentacji medycznej dotyczącej wypadku oraz leczenia żony miało wpływ na to, iż zażalenie nie wpłynęło w terminie. Bardzo trudno jest poruszać się z potłuczonymi żebrami, złamanym kręgosłupem dolnym, skręconym kręgosłupem szyjnym. Często żona skarżącego nie wstawała z łóżka, gdyż było to niemożliwe z uwagi na silny ból. Wobec tego ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w sprawie odrzucenia zażalenia, jak również w sprawie wcześniejszego odrzucenia apelacji.
Organ rentowy nie odniósł się do zażalenia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Postępowanie zażaleniowe podlegało umorzeniu.
Przystępując do analizy wywiedzionego przez wnioskodawcę zażalenia, w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie zart. 130 § 1 zdanie drugie kpcmylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Nadanie biegu i rozpoznanie we „właściwym” trybie polega na zignorowaniu błędnego oznaczenia (zatytułowania) pisma i innych oczywistych niedokładności i kierowaniu się przez sąd rzeczywistą intencją wnoszącego pismo i dającym się z niego odczytać sensem. Sens pisma i intencja autora nie zawsze są jasne do odczytania, zwłaszcza, gdy pismo wnosi osoba nie będąca prawnikiem. Wątpliwości w zakresie intencji wnoszącego powinny być usunięte poprzez zażądanie wyjaśnień lub uzupełnień.
Sąd Apelacyjny podkreśla, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy (zażalenie) na odrzucenie pisma procesowego z powodu uchybienia terminu dokonania czynności – wykluczają się wzajemnie. Jeżeli bowiem strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, iż uchybiła terminowi, to powinna wnieść zażalenie. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu jest natomiast aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002r. I CZ 120/02 LEX nr 74409 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2001r. I CZ 116/01 LEX nr 52578 i postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999r., I CKN 386/99 – niepublikowane).
Sąd Apelacyjny – odmiennie niż Sąd Okręgowy – uznał, że w rozpoznawanej sprawie treść pisma ubezpieczonego, które zostało złożone w dniu 6 lipca 2018r. (k.80), nie wskazuje na zamiar zaskarżenia postanowienia z dnia 26 czerwca 2018r. w przedmiocie odrzucenia pisma pt. „Zażalenie”, złożonego w dniu 18 czerwca 2018r. (k.54). Ubezpieczony nie kwestionuje przecież faktu, że nie zaskarżył postanowienia z dnia 30 maja 2018r. w ustawowym terminie, wskazując jednocześnie, iż uchybił terminowi z powodu stanu zdrowia własnego i pomagającej mu w toku postępowaniu żony, podobnie jak wcześniej z tożsamych przyczyn uchybił terminowi do złożenia apelacji. Zdaniem Sądu Apelacyjnego pisma wnioskodawcy k.54 i 80, choć zatytułowane „Zażalenie”, stanowią de facto wnioski o przywrócenie terminu do złożenia środków zaskarżenia, jednoznacznie bowiem skarżący w żadnym z tych pism nie twierdzi, jakoby dochował terminów procesowych, a jednocześnie z obu pism należy wywodzić, że celem ubezpieczonego jest w istocie doprowadzenie do nadania biegu jego apelacji, spóźnionej z przyczyn – jak twierdzi skarżący – przez niego niezawinionych.
Pisma ubezpieczonego, w tym przedstawione Sądowi Apelacyjnemu jako zażalenie pismo k.80, należało ocenić zgodnie z jego rzeczywistą treścią, a z niej bezsprzecznie wynika, że są one wnioskami o przywrócenie uchybionego terminu. Taka konstatacja znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2015r. (I UZ 31/14, LEX nr 1683366), w którym wyjaśniono on, że jeśli treść pisma wskazuje jednoznacznie, że winno ono zastać zakwalifikowane jako wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, to sąd powinien nadać takiemu pismu znaczenie wynikające z jego treści (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 11 marca 1998 r., II UKN 551/97, OSNP 1999 Nr 6, poz. 226).
W kontekście powyższych rozważań, potraktowanie przez Sąd Okręgowy pisma ubezpieczonego jako zażalenia było bezpodstawne i dlatego postępowanie zażaleniowe należało – na podstawieart. 355 § 1w zw. zart. 397 § 2 i 391 § 1 kpc– umorzyć, o czym orzeczono w sentencji. Do Sądu Okręgowego będzie należało podjęcie czynności zmierzających do rozpoznania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia środków zaskarżenia.
SSA Maciej Piankowski SSA Daria Stanek SSO del. Tomasz Koronowski