Sąd Okręgowy w Radomiu
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 397/18
Data wyroku: 2018-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO Grzegorz Wójtowicz, SSO Anna Glin, SSO Joanna Kaczmarek-Kęsik
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 kc
Teza: Po zakończeniu postępowania scaleniowego nie może być sporu w zakresie granicy nieruchomości. W tym zakresie orzeczenie komasacyjne nie podlega kontroli sądu.

Sygn. akt IV Ca 397/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 roku Sąd Rejonowy w Przysusze dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonej wK., gminaK., oznaczonej jakodziałka ewidencyjna numer (...), dla której Sąd Rejonowy w Przysusze prowadziksięgę wieczystą numer (...)z nieruchomością położoną wK., gminaK., oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Przysusze prowadziksięgę wieczystą nr (...), w ten sposób że przebieg wspólnej granicy tych nieruchomości wyznaczył według linii przerywanej koloru zielonego oznaczonej punktami: 42-2b-5b oraz według linii ciągłej koloru różowego oznaczonej punktami: 5b-68-69-70-71, przedstawionych na mapie sporządzonej przez biegłego sądowegoJ. Z., wpisanej do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę(...)w dniu 2 sierpnia 2017 roku za numerem P.(...).2017.666 oraz nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Przysusze solidarnie odK. I.iT. I.kwotę 1.752,47 złotych i solidarnie odH. B.,M. B.iK. M.kwotę 3.152,47 złotych tytułem tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa kosztów postępowania. Ponadto ustalił, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Nieruchomość składająca się zdziałki nr (...)o powierzchni 0,28 ha oraz nieruchomość składająca się zdziałki nr (...)o powierzchni 0,09 ha została wydzielona w wyniku scalenia wsiK.wykonanego w latach 1975 - 1976 i zatwierdzonego decyzją Wojewody(...)z dnia 23 października 1976 roku nr 114/76. Nieruchomość składająca się zdziałki nr (...)powstała ze scaleniadziałek nr (...). Nadziałkę nr (...)w dniu 6 lutego 1976 roku został wydany dlaC. P.i jego żonyD. A.Własności Ziemi nr(...)451-43/183/76.C. P.działkę nr (...)nabył w 1950 roku na podstawie nieformalnej umowy kupna-sprzedaży odS. Ł.. Działka ta była zabudowana budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. W wyniku przeprowadzonego scalenia właścicielemdziałki nr (...)byliC.iD.małżonkowieP.. W dniu 3 września 1990 rokuC.iD.małżonkowieP.przenieśli nieodpłatnie własność gospodarstwa rolnego, w tym własnośćdziałki nr (...), na rzecz swojej następczyni – córkiM. R.. W dniu 29 września 2008 rokuM. R.na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości, stanowiącej wykonanie zawartej w dniu 25 lipca 2008 roku warunkowej umowy sprzedaży, przeniosła na rzeczK.iT.małż.I.własność zabudowanejdziałki nr (...)o powierzchni 0,28 ha położonej we wsiK.gminaK.. Nieruchomość składająca się zdziałki nr (...)powstała ze scaleniadziałki nr (...), której właścicielem byłaM. K. (1). Naczelnik Gminy wK.przejął na własność Skarbu Państwa w zamian za rentę gospodarstwo rolne stanowiące własnośćM. K. (1), w tymdziałkę nr (...). Po dokonanym scaleniu właścicielemdziałki nr (...)był Skarb Państwa – Państwowy Fundusz Ziemi. Na podstawie decyzji z dnia 23 sierpnia 1995 roku nr GG.III-(...)wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego wP.współwłaścicielami z mocy samego prawadziałki nr (...)stali się:S. K.iM. G.po 4/12 części orazM. K. (2),Z. K.,S. K.iW. K.po 1/12 części. W dniu 22 marca 1996 rokuM. G.,S. K.orazM. K. (2)działając w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzeczZ. K.,W. K.iS. K.na podstawie zawartej umowy sprzedaży przenieśli na rzeczH.iJ.małż.B.własność swoich udziałów w zabudowanejdziałce nr (...)o powierzchni 0,09 ha położonej we wsiK.gminaK..(...)składające się obecnie zdziałek nr (...)od południa posiadają części siedliskowe zabudowane budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, które powstały przed II Wojną Światową. Na przedmiotowych działach istnieje dom mieszkalny bliźniak posiadający wspólny korytarz, z którego prowadziły drzwi wejściowe do każdego z domów. W latach 70-tych XX wieku małżonkowieP.wybudowali za domem w kierunku północnym przybudówkę. W 2014 rokuK.iT.małżonkowieI.dostawili do przybudówki i domu budynek mieszkalny oraz zamurowali wejście do ich domu z korytarza. Nadziałce nr (...)za budynkiem mieszkalnym w kierunku północnym znajduje się obora. W dalszej północnej częścidziałek nr (...)znajduje się wspólna stodoła, która jest przedzielona na dwie części. Budynki obory i stodoły również powstały przed II Wojną Światową. W latach 60-tych XX wieku za budynkiem mieszkalnym tzw. bliźniakiem została wybudowana studnia, z której korzystali wszyscy domownicy obu domów. Pomiędzy nieruchomościami w części siedliskowej nie ma żadnego ogrodzenia, czy bruzdy wyznaczających przebieg granicy, która wyznaczałaby odrębność posiadania. Granica pomiędzydziałkami nr (...)przebiega według linii przerywanej koloru zielonego przez punkty 42-2b-5b i dalej według linii ciągłej koloru różowego przez punkty 5b-68-69-70-71. W ocenie Sądu Rejonowego wniosek o rozgraniczeniedziałek nr (...)zasługiwał na uwzględnienie co do zasady. Sporna część granicy znajdowała się w części siedliskowej obu nieruchomości, tj. od budynku stodoły dalej na południe w kierunkuul. (...). W pozostałym zakresie wnioskodawcy i uczestnicy zgodnie wskazywali na przebieg granicy, tj. przez budynek stodoły i dalej w kierunku północnym. Postępowanie sądowe w przedmiocie rozgraniczenia jest w konsekwencją nie zakończonego pomyślnie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie regulacjiart. 29-39 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne

    (Dz. U. z 2017 roku poz. 2101)oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz(...)z dnia 14 kwietnia 1999 roku w sprawie rozgraniczenia nieruchomości

    (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Przedmiotem rozpoznania przez Sąd było ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działką należącą do wnioskodawców o(...), a działką sąsiednią należącą do uczestników postępowania o(...). Sąd rozpoznawał sprawę o rozgraniczenie w takim zakresie, w jakim została ona przekazana do Sądu. Występująca różnica w powierzchni obu nieruchomości, powstała na skutek przeprowadzonego rozgraniczenia według granicy prawnej ustalonej przez biegłego sądowego w toku postępowania i wynika z przesunięć linii granicznych w innych miejscach, na co uwagę zwrócił biegły w opinii uzupełniającej. Sąd Rejonowy ocenił, że stan faktyczny sprawy umożliwia ustalenie granic nieruchomości w oparciu o stan prawny, tj. stan jaki istniał w dacie wejścia w życie ustawy z 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – w dniu 4 listopada 1971 roku. Biegły geodetaJ. Z.sporządził opinię pisemną wraz z mapą do celów sądowych oraz opinię ustną uzupełniającą. Wskazał on, że faktyczny przebieg granicy spornych działek można odtworzyć na podstawie ewidencji gruntów, której podstawę ustalenia granic stanowił operat scaleniowy nr 212/4/96/78 z uwzględnieniem poprawek wynikających z dokładniejszych pomiarów. Ustalona w postępowaniu scaleniowym granica została zatwierdzona przez Wojewodę(...)decyzją z dnia 23 października 1976 roku nr 114/76. Obliczeń dokonywano w oparciu o bezpośrednie pomiary granic w nawiązaniu do odnalezionych punktów geodezyjnych z okresu scalenia, jak również istniejących w tamtym czasie budynków, które stoją po dziś dzień. Ponadto poprzednicy prawni wnioskodawców na działkę sprzed scalenia nr(...), która graniczyła zdziałką nr (...), obecnie(...), posiadali akt własności ziemi nr(...)451-43/183/76. Biegły w opinii ustnej uzupełniającej wskazał zaś, że granica z uwłaszczeń pozostała niezmieniona w wyniku przeprowadzonego scalenia, chociaż istnieją niewielkie różnice, które mieszczą się w granicach błędu wynikających z ówczesnej technologii pomiaru. Dotychczasowi właściciele spornych nieruchomości nie kwestionowali przyjętego w wyniku scaleniu przebiegu granic. Biegły w swojej opinii uzupełniającej zwrócił uwagę, że wskazania wnioskodawców o poprowadzenie granicy przez punkt 56 nie uzasadniają żadne okoliczności, w tym brak jakichkolwiek śladów użytkowania. Ponadto linia graniczna wnioskowana przez wnioskodawców praktycznie pokrywa się z linią biegłego przedstawiającą prawny przebieg granicy. Z kolei co do wskazań uczestników postępowania, to one również w części pokrywają się z granicą prawną odtworzoną przez biegłego, zaś rozgraniczenie nieruchomości przez środek studni, tj. punkt 11, jest sprzeczne z zagospodarowaniem nieruchomości. W okresie postępowania scaleniowego na obu nieruchomościach istniały już budynki, a więc granica nie mogła być przeprowadzona praktycznie przez środek budynku mieszkalnego stojącego nadziałce nr (...). Ponadto sprzeczne by to było z zeznaniami świadkaM. G., która zeznała, że: „Nie było granicy, była umówiona granica, przez środek podwórka szła granica. Było przejście wspólne korytarzem i wspólny był wjazd na posesje, tak to było od pokoleń.”, z kolei wcześniej zeznała: „Była współwłaścicielką jednej działki od wschodu, nie pamiętam jaki miała ona numer. Działka dotykającaulicy (...). Przede mną rodzice posiadali tę działkę. W 1971 r. była połowa budynku mieszkalnego całego, za nim budynek gospodarczy, szopa, a dalej była niewielka przestrzeń i stodoła.”. Powyższe dowodzi, że nadziałce nr (...)znajdowała się jedna połowa domu mieszkalnego, a nie więcej. Sąd Rejonowy uznał, że zasadnym jest rozgraniczenie nieruchomości nr(...)położonych we wsiK.gm.K.według odtworzonego stanu prawnego przez biegłego geodetęJ. Z., tj. według linii zielonej przerywanej oznaczonej punktami 42-2b-5b, co do której przebiegu nie było sporu, a linia ta pokrywa się mniej więcej z granicą według ewidencji gruntów, następnie według linii różowej oznaczonej punktami 5b-68-69-70-71. Punkty te zostały zaznaczone na mapie zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym wP.w dniu 2 sierpnia 2017 roku za nr P.(...).2017.666.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał przepisart. 153 k.c.O kosztach postępowania orzekł na podstawieart. 520 § 1 i 2 k.p.c.
Apelacje od powyższego rozstrzygnięcia wniosłyH. B.iK. M..
K. M.zaskarżyła postanowienie w całości. Zarzuciła:
- naruszenieart. 153 k.c.poprzez legalizację przez Sąd budynku dobudowanego bezprawnie do starego budynku w 2014 roku, czego dowodem jest wydana w dniu 10 marca 2017 roku decyzja Wojewody(...)WI-R.78.40.36.7.2015KG, podtrzymana przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 grudnia 2017 roku(...).192.2017.JOO;
- niezgodnie ze stanem prawnym wytyczenie granic przez biegłegoJ. Z., bowiem nowy budynek został pominięty przy wyznaczeniu granic i bezkrytycznie przyjęty przez Sąd.
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
H. B.zaskarżyła powyższe postanowienie w całości. Zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 153 k.c.;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a)art. 277 k.p.c.poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego na dzień zawarcia umowy kupna sprzedaży nieruchomości przez uczestniczkęH. B., mające istotne znaczenie;
b)art. 232 k.p.c.poprzez pominięcie dowodów przedstawionych przez uczestników, na odparcie twierdzeń wnioskodawców;
c)art. 233 k.p.c.polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez pominięcie map i dokumentów zksięgi wieczystej nr (...)na dzień 22 marca 1996 roku – sporządzenia umowy kupna sprzedaży nieruchomości –działki nr (...), co doprowadziło do sprzeczności istotnych ustaleń Sądu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i ustalenie, że granica odtworzonego przez biegłego geodetęJ. Z.stanu prawnego pomiędzydziałkami nr (...)pokrywa się mniej więcej z granicą według ewidencji gruntów – według linii różowej oznaczonej punktami 5b-68-69-7-71 oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz dowolną jego ocenę sprzeczną z zasadami wiedzy i logicznego rozumowania.
Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienie w ten sposób, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami w nim opisanymi ustalić według linii przerywanej oznaczonej kolorem pomarańczowym punktami 5b,11,72 zaznaczonej na mapie zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym wP.w dniu 2 sierpnia 2017 roku za numerem P.(...).2017.666 ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Obie apelacje są bezzasadne.
Orzeczenie Sądu Rejonowego odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zawarte w apelacjach zarzuty naruszenia prawa procesowego, zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych Sądu I instancji, ponieważ ocena zasadności naruszenia prawa materialnego może być dokonana dopiero po stwierdzeniu, że ustalenia stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia dokonane zostały zgodnie z przepisami prawa procesowego.
W ocenie Sądu Okręgowego, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego nie są zasadne.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji dlatego nie ma potrzeby ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2008 r. CSK 240/07, Lex nr 515708).
W świetle utrwalonych poglądów judykatury podstawa apelacji oparta na zarzucie naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może być uznana za zasadną jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy też w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego. Dla skuteczności zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.skarżący musi wykazać, jakich dowodów Sąd nie ocenił, jakie fakty pominął i jaki wpływ pominięcie faktów czy dowodów miało na treść orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2002 r., sygn. akt II CKW 916/00). Jeśli tylko z materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy jest zgodna z zasadami logicznego rozumowania i zasadami doświadczenia życiowego. Prawidłowo Sąd Rejonowy dał wiarę opinii biegłego geodetyJ. Z.. Opinia została sporządzona na podstawie dokumentacji zawartej w operatach geodezyjnych, tj.: operacie scaleniowym wsiK.nr 212/4/96/78, operacie technicznym geodetyJ. L. (1)z rozgraniczenia prowadzonego przez Wójta GminyK., pomiarze własnym. Biegły dokonał pomiaru budynków i ogrodzeń znajdujących się na rozgraniczanych nieruchomościach, pomiarów znaków granicznych wskazanych przez wnioskodawców, uczestników i właścicieli gruntów sąsiednich, pomiaru zewnętrznych granic użytkowania rozgraniczanych nieruchomości, pomiaru przebiegu spornej granicy. Opinia ta została sporządzona przez geodetę uprawnionego, specjalistę w tej dziedzinie. Jest ona szczegółowa, a wnioski w niej zawarte są logiczne. Opinia ta została potwierdzona i uzupełniona na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 roku (k. 503-504 verte) podczas składania przez biegłego szczegółowych ustnych wyjaśnień, które rozwiały wszelkie wątpliwości co do przebiegu granicy. Biegły wskazał bowiem, że przedmiotowe nieruchomości były przedmiotem scalenia, które zostało zakończone w 1978 roku. Jest to okoliczność doniosła z punktu widzenia ustalenia granic według stanu prawnego.Działki (...)wydzielono podczas scalenia gruntów wsiK.. Granica między nieruchomościami została przyjęta i zatwierdzona podczas postępowania scaleniowego wsiK.decyzją Wojewody(...)nr 114/76 w dniu 22 października 1976 roku w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsiK.iK.gminaK.. Biegły odtworzył granicę między nieruchomościami wynikającą z operatu scaleniowego nr 212/4/96/78. Na nieruchomościach istnieją graniczniki ze scalenia w punktach 42, 45, 42a, 51. Biegły stwierdził, że północna część granicy rozgraniczanych nieruchomosci od pkt 42 do punktu 2b i do punktu 5b nie jest sporna. Punkt 42 stanowi słupek graniczny umieszczony w trakcie prac scaleniowych. Punkty 68, 69, 70 i 71 biegły wyliczył na podstawie miar zawartych na szkicach w operacie scaleniowym. Z opinii biegłego wynika, że w wyniku scalenia granica z uwłaszczeń pozostała niezmieniona. Między granicą ewidencyjną a granicą ze scalenia są różnice, które mieszczą się w granicach błędu przy uwzględnieniu ówczesnej technologii pomiaru (k.440-442, k. 503 verte-504 verte). Brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania opinii biegłegoJ. Z.. Opinia ta, w szczególności w zakresie ustaleń dotyczących scalenia gruntów, znajduje potwierdzenie w ustaleniach biegłego geodetyJ. L. (2)wynikających ze sporządzonego przez tego geodetę operatu technicznego (k. 4-25), zeznaniach świadków:J. K. (1), k. 223,J. L. (2), k. 281-282.
Niezasadny jest zarzut naruszeniaart. 277 k.p.c.przez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego na dzień zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości przezH. B., tj. 22 marca 1996 roku, z uwzględnieniem stanu prawnego określonego na mapie nr 212/4/96/78.
BiegłyJ. Z.wyjaśnił, iż mapa zaewidencjonowana za nr 212/4/96/78 jest to mapa stanowiąca operat scaleniowy, na podstawie którego została sporządzona jego opinia w tej sprawie, która ustala przebieg granicy w oparciu o zatwierdzony przez Wojewodę(...)operat scaleniowy (k.505). Wynika to również z dokumentów znajdujących się w aktachksięgi wieczystej nr (...)oraz aktachksięgi wieczystej nr (...). Wskazać należy, iż mapa znajdująca się dokumentachksięgi wieczystej nr (...), na podstawie której założono tę księgę wieczystą, a która przedstawia działkę nr ew.(...)jest to wyrys z operatu scaleniowego wpisanego do ewidencji w Urzędzie Gminy wK.za nr 212/4/96/78 (k. 5 akt Kw nr(...)Nieruchomość w granicach przedstawionych na tej mapie była przedmiotem czynności prawnej - umowy sprzedaży zawartej w dniu 22 marca 1996 roku, na podstawie którejH.iJ.małżonkowieB.nabyli tę nieruchomość, co wynika wprost z treści aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemJ. S.za nr rep. A 1454/96 (kopia aktu notarialnego, k. 137-139). Ta sama mapa odnośnie działki nr ew. 925 stanowiła podstawę założeniaksięgi wieczystej Kw (...), z której na skutek umowy sprzedaży zawartej w dniu 22 marca 1996 roku wyłączono działkę nr ew.(...)i założono dla niejksięgę wieczystą nr (...)(por. mapa wraz z rejestrem pomiarowym k. 4 akt Kw nr(...)Nadto wskazać należy, iż reprezentowana przez fachowego pełnomocnika uczestniczkaH. B.po oddaleniu jej wniosku o uzupełnienie opinii przez biegłego geodetę nie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu rozprawy w trybieart. 162 k.p.c.Wobec powyższego nie może się obecnie powoływać na uchybienie przepisom postępowania w tym zakresie (protokół rozprawy z dnia 9 stycznia 2018 roku, k. 505 verte-506).
Niezasadny jest zarzut pominięcia przez Sąd I instancji dowodów przedstawionych przez uczestników, tj. decyzji administracyjnych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na rozbudowę i zmianę konstrukcji dachu budynku mieszkalnego na działce nr ew.(...). Dokumenty w postaci postanowienia Wojewody(...)z dnia 3 marca 2017 roku, decyzji Wojewody(...)z dnia 10 marca 2017 roku (k. 453-457, 479-483), decyzji Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia 21 grudnia 2017 roku (k. 494-496) nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Nie są to dokumenty, w oparciu o które można dokonywać ustaleń co do przebiegu granicy między nieruchomościami. Wymienione wyżej decyzje zostały wydane w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem była ocena kwestii związanych z zatwierdzeniem projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na rozbudowę i zmiany konstrukcji dachu budynku mieszkalnego na działce nr ew.(...), a nie przebieg granicy między nieruchomościami. Treść tych dokumentów w żaden sposób nie może wpływać na ustalenia Sądu w przedmiocie stanu prawnego nieruchomości co do przebiegu granicy czy też innych kryteriów uwzględnianych przy rozgraniczeniu. Z treści wymienionych dokumentów wynika jedynie, że w dniu 3 marca 2017 roku wstrzymano wykonanie decyzji Starosty(...)z dnia 27 września 2013 roku nr AB.6740.2.177.2013 zatwierdzającej projekt budowlany, udzielającej pozwolenia na rozbudowę i zmianę konstrukcji dachu budynku mieszkalnego na działce nr ew.(...), w dniu 10 marca 2017 roku Wojewoda(...)stwierdził nieważność decyzji Starosty(...)z dnia 27 września 2013 roku nr AB.6740.2.177.2013 zaś w dniu 21 grudnia 2017 roku utrzymano w mocy decyzję Wojewody(...)z dnia 10 marca 2017 roku. Podstawą materialnoprawną wydania powyższych decyzji administracyjnych były przepisy aktów prawnych regulujących proces budowlany:ustawy Prawo budowlanei rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać mają budynki i ich usytuowanie. Wbrew twierdzeniom skarżących, wydane w sprawie niniejszej orzeczenie w żaden sposób nie wpływa na kwestię dotyczącą procesu budowlanego na działce nr ew.(...)i legalności tego procesu budowlanego. Również okoliczność faktycznej rozbudowy budynku nadziałce nr (...)w 2013 roku nie wpływa w żaden sposób na stan prawny przy ustalaniu granicy między nieruchomościami.
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.art. 153 k.c.Mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia odpowiada ono prawu, bowiem ustalona przez Sąd pierwszej instancji granica wynika ze stanu prawnego nieruchomości.
Kognicja sądu w postępowaniu rozgraniczeniowym obejmuje ustalenia przebiegu granicy według kryteriów określonych wart. 153 k.c.Jeżeli granica stała się sporna, to sąd może sięgnąć do dalszych kryteriów rozgraniczania tylko wówczas, gdy nie można ustalić stanu prawnego. Tymczasem w sprawie niniejszej stan prawny wynika z decyzji o scaleniu gruntów. Rację ma skarżącaH. B.wskazując, iż wobec scalenia gruntów, na skutek którego powstały przedmiotowe nieruchomości Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że decydującym w sprawie niniejszej jest stan prawny na dzień 4 listopada 1971 roku. Wbrew tej ocenie, decydującym w sprawie niniejszej jest fakt, iż działki nr ew.(...)zostały wydzielone podczas scalenia gruntów w oparciu o operat scaleniowy nr 212/4/96/78 zatwierdzony decyzją Wojewody(...)z dnia 23 października 1976 roku nr 114/96. Sąd Okręgowy podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd prawny, zgodnie z którym po zakończeniu postępowania scaleniowego może być prowadzony spór sądowy jedynie w znaczeniu podmiotowym, tj. spór o to, kto jest właścicielem nowej działki. Nie może natomiast być takiego sporu w znaczeniu przedmiotowym, a więc czy nowa działka ma prawidłowy obszar, kształt i granice. W tym zakresie orzeczenie komasacyjne nie podlega kontroli sądu. Założeniem komasacji jest bowiem stworzenie nowej, bardziej racjonalnej konfiguracji gruntów. Powstanie nowych nieruchomosci o określonych granicach i powierzchni jest skutkiem konstytutywnym decyzji zatwierdzającej projekt scalenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015r., III CSK 301/14, Lex nr 1712818, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1971r., II CR 94/71, OSPiKA 1972, nr 6, poz. 104). Wskazać należy, iż postępowanie scaleniowe zgodnie zart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów(Dz.U. nr 3, poz. 13 ze zm.) kończyło się ostateczną decyzją wojewody o zatwierdzeniu projektu scalenia. Sąd jest związany tą decyzją, dopóki nie zostanie ona podważona w trybie nadzorczym (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2007 roku, III CZP 47/07, OSNC 2008, nr 3, poz.30). Zatem decydującym dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest stan prawny nieruchomości wynikający z decyzji Wojewody(...)23 października 1976 roku nr 114/96, mocą której zatwierdzono projekt scalenia gruntów wsiK.iK.gminaK.. Granica między nieruchomościami stanowiącymi działki o nr ew.(...)ustalona w zaskarżonym postanowieniu, jak to wynika z opinii biegłego geodety uprawnionegoJ. Z., odpowiada granicy między tymi nieruchomościami ustalonej w zatwierdzonym decyzją Wojewody(...)operacie scaleniowym nr 212/4/96/78.
Jednocześnie podnieść należy, iż z przebiegu postępowania w sprawie niniejszej wynika, że brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających przebieg spornej granicy według wersji przedstawionej przez skarżące. Według skarżących granica powinna przebiegać ukośnie przez niemal środek pomieszczeń znajdujących się w domu mieszkalnym położonym na nieruchomosci nr ew.(...)a dalej przez środek studni (mapa, k. 443). Tymczasem z zeznań świadkówJ. K. (1)(k. 223) iM. G.(k.407) wynika, że poprzednicy prawni wnioskodawców i uczestników korzystali każdy z budynku mieszkalnego znajdującego się na jego nieruchomości. Budynki te zostały wybudowane w tym samym czasie ok. 1920 roku i miały jedynie wspólną sień. Poprzednicy właścicielidziałki nr (...)nie korzystali z innych pomieszczeń budynku znajdującego się według mapy ze scalenia gruntów nadziałce (...). Okoliczność ta wynika również z wyjaśnieńM. B.(k.161).
Mając powyższe na uwadze należało uznać obie apelacje za pozbawione podstaw faktycznych oraz prawnych i oddalić je, o czym Sąd Okręgowy orzekł zgodnie zart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania za instancję odwoławczą orzeczono na postawieart. 520 § 2 k.p.c.wobec tego, że w postępowaniu odwoławczym interesy wnioskodawców i uczestników były sprzeczne. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawców ustalono na podstawie§10 ust. 1 pkt 1w zw. z§ 5 pkt 2w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 r., poz.1800 ze zm.).
SSOJ. K.SSOG. W.SSOA. G.