Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 476/18
Data wyroku: 2018-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt IV U 476/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2018r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2018r. wS.
odwołaniaA. M. (1)

od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 30 kwietnia 2018 r. Nr(...)
w sprawieA. M. (1)
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemuA. M. (1)przysługuje prawo do emerytury rolniczej od 02 grudnia 2016r.
Sygn. akt IV U 476/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 30 kwietnia 2018r. Nr(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart. 19 ust. 2 i 2a oraz art. 28 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówodmówiłA. M. (1)prawa do emerytury rolniczej wskazując, że ubezpieczony nie wykazał, że do 31 grudnia 2017r. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, gdyż dopiero w dniu 8 lutego 2018 r. umową darowizny wyzbył się gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,63 ha (decyzja z 30 kwietnia 2018r. k.73 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczonyA. M. (1)wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje mu prawo do emerytury rolniczej. Wskazał, że był współwłaścicielem gruntu rolnego o powierzchni 1,63 ha położonego w gminie(...), jednakże nigdy go nie użytkował. Wyjaśnił, że nieruchomość tę od wielu lat uprawia jego szwagierB. K.(odwołanie k.2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyA. M. (1)ur. (...), w dniu 13 grudnia 2016r. wystąpił do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą (wniosek o emeryturę rolniczą k.1 akt emerytalnych). Do wniosku dołączył umowę dzierżawy z dnia 2 grudnia 2016r. Umową dzierżawyA. M. (1)wydzierżawił synowiK. M.gospodarstwo rolne o powierzchni 8,5994 ha składające się z działek o nr ewid.(...). Umowa dzierżawy została zawarta na okres 10 lat (kopia umowy dzierżawy k. 21 akt emerytalnych). Z dniem oddania gruntów rolnych w dzierżawę tj. z dniem 2 grudnia 2016r.A. M. (1)zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego (zeznania ubezpieczonego k. 8v).A. M. (1)nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego zK. M.(oświadczenia k. 24-30 akt emerytalnych).
Decyzją z 19 grudnia 2016r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznałA. M. (1)prawo do emerytury rolniczej od 2 grudnia 2016r. Z powodu nieosiągnięcia pełnego wieku emerytalnego ubezpieczonemu przysługiwało świadczenie w niepełnej wysokość (decyzja z 19 grudnia 2016r. k.39 akt emerytalnych).
Dnia 8 lutego 2018r. umową darowiznyA.iA.małż.M.przekazali gospodarstwo rolne synowiK. M.. W akcie notarialnym(...)ubezpieczony oświadczył, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z gruntów rolnych składających się z działek położonych wK.gm.(...)o nr ewid.(...)o łącznej powierzchni 8,5994 ha, a także współwłaścicielem działek o nr ewid.(...)o łącznej powierzchni 1.63 ha położonych w miejscowościW.gm.(...)(kopia umowy darowizny z 8 lutego 2018r. k.53-56 akt emerytalnych).
Wnioskiem z 8 marca 2018r.A. M. (1)zwrócił się do organu rentowego o wypłatę świadczenia emerytalnego w pełnej wysokości w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego w całości. Do wniosku tego ubezpieczony dołączył umowę darowizny z 8 lutego 2018r. (wniosek ubezpieczonego k.50 akt emerytalnych).
Rozpoznając powyższy wniosek, organ rentowy postanowieniem z 24 kwietnia 2018r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z 19 grudnia 2016r. (postanowienie z 24 kwietnia 2018r. k.71 akt emerytalnych).
Organ rentowy, mając na uwadze nowe okoliczności nieznane przed przyznaniem ubezpieczonemu prawa do emerytury rolniczej, decyzją z 25 kwietnia 2018r. uchylił poprzednią decyzję z 19 grudnia 2016r. (decyzja z 25 kwietnia 20018 r. k.72 akt emerytalnych).
W konsekwencji, organ rentowy ponownie rozpoznał wniosekA. M. (1)z 13 grudnia 2016r. o emeryturę rolniczą. Zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2018r. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury rolniczej wskazując, że do 31 grudnia 2017r. nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (decyzja k. 73 akt emerytalnych).

A.iA.małż.M.w okresie do 7 lutego 2018r. byli współwłaścicielami gruntu rolnego o powierzchni 1,63 ha położonego w miejscowościW.gm.(...). Od wielu lat nieruchomość tę stanowiła łąka, którą początkowo uprawiał teść ubezpieczonego, następnie jego szwagierB. K., zaś obecnie synK. M.. Z uwagi, iż nieruchomość ta była oddalona o 20 km od miejsca zamieszkania małż.M.nigdy z niej nie korzystali i nie wchodziła ona w skład ich gospodarstwa rolnego (informacja Urzędu Gminy(...)k.64 akt emerytalnych, zeznania ubezpieczonego k.8v akt sprawy oraz zeznania świadkaB. K.k.10v akt sprawy).

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. M. (1)jest zasadne i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie zart.19 ust.2 i ust.2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz.U. z 2017r., poz.2336) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który do 31 grudnia 2017r. spełnił łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący w przypadku mężczyzn 60 lat,

2
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat,

3
zaprzestał działalności rolniczej.

Powodem dla wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją organu rentowego z 19 grudnia 2016r. przyznającą ubezpieczonemu prawo do emerytury rolniczej była umowa darowizny z 8 lutego 2018r., gdzie oprócz gruntów wymienionych w umowie dzierżawy z 2 grudnia 2016r. położonych w obrębieK.została również ujęta nieruchomość o powierzchni 1,63 ha w miejscowościW.gm.(...). Okoliczność ta stanowiła podstawę do wznowienia postępowania i uznania przez organ rentowy, żeA. M. (2)nie spełnił przesłanek zart. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2017r., Dz. U. z Dz.U. 2016r. poz. 277). Organ rentowy stanął bowiem na stanowisku, że skoro ubezpieczony dopiero w dniu 8 lutego 2018r. umową darowizny wyzbył się gospodarstwa rolnego razem z nieruchomością o powierzchni 1,63 ha położoną w miejscowościW., to nie można uznać, że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej przed tą datą.
W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego jest błędne. Organ rentowy dokonał bowiem błędnej wykładni przepisuart.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi doszedł do niewłaściwego wniosku, że ubezpieczony nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Wynikało to z przyjęcia przez organ rentowy założenia, że samo posiadanie gruntu rolnego o powierzchni 1,63 ha w miejscowościW.równoznaczne jest z prowadzeniem na niej działalności rolniczej. Podkreślić jednak należy, że powyższy przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że ubezpieczony zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, kiedy należy uznać, że określona osoba nie prowadzi działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż ubezpieczony był współwłaścicielem gruntów rolnych to uzasadnione jest przyjęcie, że nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy dana osoba prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą - pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389). Tymczasem jak wynika z ustaleń Sądu opartych o obiektywne dowody z dokumentów oraz spójne zeznania świadkaB. K.i zeznaniaA. M. (1), ubezpieczony był jedynie współwłaścicielem nieruchomości rolnej w miejscowościW., ale nigdy z niej nie korzystał, nie pracował na tej nieruchomości i nie wchodziła ona w skład jego gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że grunty te były oddalone o 20 km od miejsca zamieszkania ubezpieczonego. Od lat nieruchomość tę stanowiła łąka, którą początkowo użytkował teść ubezpieczonego, następnie jego szwagierB. K., a obecnie synK. M.. Od 2 grudnia 2016r., tj. od chwili przekazania synowi nieruchomości rolnych umową dzierżawy, ubezpieczony nie prowadzi działalności rolniczej. Mimo, że ubezpieczony był współwłaścicielem łąki o powierzchni 1,63 ha, to grunty te nigdy nie wchodziły w skład jego gospodarstwa rolnego i ani po 2 grudnia 2016 r., ani przed tą datą nie użytkował rolniczo nieruchomości położnej w miejscowościW.. Zgodnie z zeznaniami świadkaB. K.on dzierżawił te grunty na podstawie ustnej umowy (k. 10v) i w związku z tym niniejsze grunty nie zostały ujęte w umowie dzierżawy z dnia 2 grudnia 2016r. zawartej zK. M..
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeA. M. (1)przysługuje prawo do emerytury rolniczej od 2 grudnia 2016r., tj. zawarcia umowy dzierżawy zK. M., jako faktycznego dnia zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.