Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III APa 11/18
Data wyroku: 2018-10-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Pierzycka-Pająk, Jolanta Pietrzak, Marek Procek

Sygn. akt III APa 11/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 października 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Maria Pierzycka - Pająk (spr.)

Sędziowie:

SSA Marek Procek
SSA Jolanta Pietrzak

Protokolant:

Magdalena Bezak

po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018r. w Katowicach
sprawy z powództwaZ. R.(Z. R.)
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.
o zapłatę
na skutek apelacji powodaZ. R.i pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 28 października 2014r. sygn. akt IV P 6/13

1
z apelacji pozwanej zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1, 4, 5 i 6 w ten sposób, iż:

a
zasądza od pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.na rzecz powodaZ. R.kwotę 167.287,68 zł (sto sześćdziesiąt siedem tysięcy dwieście osiemdziesiąt siedem złotych sześćdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami od 15 maja 2007r., oddalając powództwo w pozostałej części,

b
nakazuje pobrać od pozwanej(...)Huty (...)z ograniczoną odpowiedzialnością wC.na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Częstochowie) kwotę 8.830 zł (osiem tysięcy osiemset trzydzieści złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony, odstępując od obciążenia powoda pozostałą częścią tej opłaty,

c
koszty procesu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym między stronami wzajemnie znosi;

2
oddala apelację pozwanej w pozostałej części;

3
oddala apelację powoda;

4
koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym i koszty sądowe przed Sądem Najwyższym między stronami wzajemnie znosi, odstępując od obciążenia powoda pozostałą częścią opłaty od skargi kasacyjnej;

5
przyznaje ze środków Skarbu Państwa (Sądu ApelacyjnegowK.) na rzecz adwokataK. O.kwoty 10.800,00 zł (dziesięć tysięcy osiemset złotych) wraz z 23% podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 367,75zł (trzysta sześćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu wydatków.

/-/ SSA J.Pietrzak /-/ SSA M.Pierzycka-Pająk /-/ SSA M.Procek

Sędzia Przewodniczący Sędzia

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 29 stycznia 2013r. powódZ. R.wniósł o zasądzenieod(...) Sp. z o.o.wC.kwoty 1.885.134,28 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2007r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania,w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zaś w przypadku uznania przedmiotowej sprawy za zawiłą, w dwukrotnej stawce minimalnej.
W uzasadnieniu podnosił, iż Związek Przemysłowy(...)zD. (...)na Ukrainie, nabywającHutę (...)wC.(Huta (...) Sp. z o.o.oraz kilkanaściespółek Grupy (...) S.A.), jako jeden z elementów uzgodnionego kontraktu, przyjął na siebie szereg obowiązków, w tym finansowych, wobec pracowników nabywanego przedsiębiorstwa. Gwarancje te zebrane zostały w podpisany przez strony Pakiet Socjalny (art.1.1Pakietu). W ich ramach Pakiet zobowiązywał m.in. do zapewnienia pracownikom zatrudnienia w okresie obowiązywania Gwarancji Zatrudnienia (art. 6Pakietu), tj. przez 120 miesięcy, licząc od dnia 28 października 2005r. Dla uczynienia tego zobowiązania realnym, strony ustaliły swego rodzaju karę umowną. Polegała ona na tym, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę w trakcie obowiązywania przewidzianej wart. 6regulacji Pakietu Socjalnego Gwarancji Zatrudnienia, pracodawca wypłaci pracownikom z tego tytułu odprawę za okres do końca upływu terminu tu określonego (art. 10.1Pakietu). Wysokość odprawy została określona jako „iloczyn liczby miesięcy pozostających do końca okresu Gwarancji Zatrudnienia liczonych od dnia rozwiązania umowy o pracę i indywidualnego wynagrodzenia miesięcznego liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy”. Zgodnie zart. 8.1 pkt b)Pakietu Socjalnego, Gwarancja Zatrudnienia nie obejmowała pracowników, z którymi umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn zawinionych przez pracownika na podstawieart. 52 k.p.Powód wskazał, iż był zatrudniony wHucie (...) Sp. z o.o.od 29 listopada 1989r.na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W okresie obowiązywania Gwarancji Zatrudnienia przepracował tylko 18 miesięcy i 17 dni. Do końca okresu jej obowiązywania pozostało mu zatem 101 miesięcy i 13 dni. W dniu 15 maja 2007r. otrzymał oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu jakoby zawinionego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Opisując przebieg postępowania sądowego obejmującego spór z pozwaną co do rozwiązania stosunku pracy, wskazał, iż ostatecznie Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 23 listopada 2011r. (sygn. IV Pa 117/11) zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie, uwzględniając powództwo, tym samym, uznając rozwiązanie z nim stosunku pracyza niezgodne z prawem. W związku z powyższym, powód podnosił, że nie utracił uprawnienia do otrzymania odprawy z tytułu wypowiedzenia umowy o pracę w okresie obowiązywania Gwarancji Zatrudnienia.
Powód wskazał, iż na kwotę dochodzoną pozwem składają się: kwota 942.567,14 zł tytułem należności podstawowej z art. 10.1 Pakietu Socjalnego oraz kwota 942.567,14 zł tytułem należności z art. 10.2 Pakietu Socjalnego. Podał, iż należność podstawowa została wyliczona, jako iloczyn 101 miesięcy i 13 dni oraz wynagrodzenia miesięcznego, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, tj. kwoty 9.293,76 zł. W zakresie odsetek przyjęto, że biegną one od ostatniego dnia zatrudnienia, tj. 15 maja 2007r. do dnia zapłaty (zgodniez art. 10.3 Pakietu).
Pozwana(...) Sp. z o.o.wC.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu,w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwana zwracała uwagę, że powód dochodzi ogromnej kwoty 1.885.134,28 zł
Wyrokiem z dnia 28 października 2015r. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził na rzecz powoda kwotę 942.567,14 zł z ustawowymi odsetkami od 15 maja 2007r., oddalając powództwo w pozostałym zakresie, orzekł o kosztach sądowych i zniósł miedzy stronami koszty zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy, w oparciu o akta sprawy VII P 1125/09 Sądu Rejonowegow Częstochowie, akta sprawy VII P 1139/08 Sądu Rejonowego w Częstochowie,akta sprawy VII P 452/09 Sądu Rejonowego w Częstochowie, akta sprawyX V Co 3907/12 Sądu Rejonowego w Częstochowie, odpis KRSspółki (...), sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz rachunki zysków i strat za kolejne okresy w latach 2007-2011, rachunek zysków i strat za 2012r., zeznania świadków:B. U.,J. P. (2), zeznania powodaZ. R., odpis KRSspółki (...), sprawozdania finansowe za lata 2011-2012, zeznania świadkaA. R., odpis KRSspółki (...), akt oskarżenia z dnia 30 czerwca 2011r.ze sprawy XI K 534/11, kserokopie akt XI K 534/11, odpowiedź prokuratora na kasację oskarżyciela posiłkowego, kserokopię części akt sprawy XI K 534/11, Pakiet Socjalnyz dnia 16 czerwca 2005r., schematy organizacyjne, angażeW. M., sprawozdania finansowe pozwanej za lata 2007-2013, zaświadczenia o zaleganiuz należnościami i wezwania do zapłaty, decyzję Prezydenta MiastaC.z dnia11 marca 2014r., zeznaniaP. P.za stronę pozwaną, umowę o pracę oraz(...)T. P.oraz wypowiedzenie umowy o pracę, decyzję PUP z dnia19 kwietnia 2011r., informację Powiatowego Urzędu Pracy wC.z dnia30 grudnia 2013r. oraz z dnia 9 października 2014r., informację ZUS O/C.z dnia 15 stycznia 2014r., zeznania świadkaT. K. (1), zeznania świadkaS. M. (1), informację pozwanej dotyczącą odejść pracowników, aneksyi porozumienia do Pakietu Socjalnego, zeznaniaP. P.słuchanego jako strona, ustalił, co następuje.

Z. R.od dnia 1 lipca 1983r. został zatrudniony wHucie im. (...)wC.na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku automatyka przemysłowego w wydziale(...). Od 1 lipca 1985r. pracował jako p.o. mistrza urządzeń elektrycznych autom. załad. w.pieca w wydziale WielkichP..Z dniem 1 grudnia 1985r. powierzono mu obowiązki mistrza urządzeń elektrycznychw wydziale WielkichP..
Sąd ustalił również, że z dniem 31 sierpnia 1986r. rozwiązano z powodem umowęo pracę, a następnie 29 listopada 1989r. został ponownie zatrudniony u pozwanejna stanowisku specjalisty ds. organizacji i normowania pracy w Dziale Organizacjii Normowania Pracy. Od 1 stycznia 2000r. powódpracował na stanowisku koordynatora zadań inwestycyjnych w Dziale Programowania Strategii i Rozwoju. Od dnia 1 lipca 2000r. powierzono mu obowiązki kierownika Działu Inwestycji w Dziale Głównego Mechanika. Następnie z dniem 1 września 2002r. powierzono mu stanowisko kierownika Działu Inżynieringu w Dziale Głównego Mechanika.
W związku z przejęciem przezHutę (...) Sp. z o.o.w organizacji wydzielonej zorganizowanej częściprzedsiębiorstwa Huty (...) S.A., z dniem17 października 2002r. doszło do zmiany pracodawcy powoda na podstawieart. 231k.p.Od dnia 1 października 2006r. pracował na stanowisku Głównego Inżyniera Inwestycji.W dniu 15 maja 2007r. wręczono powodowi pisemne oświadczenie pracodawcyo rozwiązaniu z nim umowy o pracę, bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu zawinionego i ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, polegającego na braku należytej staranności w dbaniu o dobro zakładu pracy i chronieniu mienia zakładu pracy, a w szczególności na:

1
udziale w czynnościach, efektem których było zawyżenie kosztów realizacji zadania inwestycyjnego pt.(...)o kwotę 300.000,00 zł;

2
podpisaniu dokumentu i posługiwanie się tym dokumentem świadczącymo sfałszowaniu wyniku konkursu ofert na wykonanie budynku transformatora i stacji hydraulicznej By-pas;

3
naruszeniu obowiązujących w(...) Sp. z o.o.przepisów dotyczących trybu czynności prawnych i zleceniu wykonania konstrukcji stalowych bez akceptujących Uchwał Zarządu i Zgromadzenia Wspólników(...) Sp. z o.o.oraz braku należytego nadzoru nad dokumentacją tych zleceń, przejawiającym się okazywaniem i posługiwaniem sfałszowanymi dokumentami zleceń (v. akta osobowe powoda).

Pozwem z dnia 28 maja 2007r., skierowanym przeciwko(...)Huta (...)Sp. z o.o. wC.,Z. R.domagał się przywrócenia do pracyna poprzednich warunkach. Następnie w piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2007r. zmienił roszczenie, domagając się przyznania odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem zwolnienia dyscyplinarnego w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2008r., sygn. akt VII P 506/07, Sąd Rejonowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie zasądził od pozwanej(...) Sp. z o.o.wC.na rzecz powodaZ. R.kwotę 27.881,28 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 sierpnia 2007r. do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania z powodu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, umarzając postępowanie w zakresie żądania kwoty 828,00 zł z ustawowymi odsetkamiod dnia 15 maja 2007r. i oddalając powództwo w pozostałej części. W punktach 5 i 6w/w orzeczenia Sąd orzekł o kosztach procesu.
Wyrokiem z dnia 15 października 2008r. w sprawie sygn. akt IV.1 Pa 150/08, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie oddalił apelację pozwanej(...) Sp. z o.o.wC.od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 9 czerwca 2008r.Wyrokiem z dnia 24 lipca 2009r., w sprawie sygn. akt I PK 38/09, Sąd Najwyższy,po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 15 października 2008r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 12 listopada 2009r., sygn. akt IV.1 Pa 117/09, Sąd Okręgowy -Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 9 czerwca 2008r., sygn. akt VII P 506/07 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w Częstochowie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia30 maja 2011r., wydanym w sprawie sygn. VII P 1125/09, oddalił powództwoZ. R., uznając, iż pracodawca prawidłowo i zasadnie rozwiązał z powodem stosunek pracy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu zawinionego, ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
Na skutek apelacji powoda od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy - Sąd Pracyi Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie, po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia23 listopada 2011r. (sygn. akt IV Pa 117/11) zmienił zaskarżony wyrok i zasądziłod pozwanej(...) Sp. z o.o.wC.na rzecz powoda kwotę 27.881,28 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 4 sierpnia 2007r. do dnia zapłaty. Orzekł ponadto o kosztach sądowych i kosztach zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy, wobec zebranego przez Sąd Rejonowy materiału dowodowego,dokonał oceny zasadności rozwiązania z powodem stosunku pracy w trybie dyscyplinarnymi zachowania 1-miesięcznego terminu, o którym mowa wart. 52 § 2 k.p.
W zakresie pierwszej przyczyny, stanowiącej podstawę do rozwiązania z powodem stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym, Sąd Okręgowy przyjął, iż nie udowodniono, ażeby to powód zaakceptował realizację inwestycji za kwotę 120,07 zł/m, a przez to naraził stronę pozwaną na ewentualne zawyżenie całej inwestycji na kwotę ok. 300.000,00 zł. Natomiast inne uchybienia, na które strona pozwana powoływała się w toku procesu w ramachtej przyczyny albo nie zostały udowodnione albo też informację o nich pracodawca posiadał znacznie wcześniej i przez to doszło do uchybienia terminowi określonemu wart. 52 § 2 k.p.
Odnośnie drugiej przyczyny rozwiązania z powodem stosunku pracy, zdaniem Sądu Okręgowego, działania, jakie podjął powód, nie świadczą o sfałszowaniu przez powoda konkursu ofert, nie udowodniono ażeby powód, wydając polecenie sporządzenia drugiego protokołu wyboru ofert, działał w celu wprowadzenia w błąd przełożonych.
W zakresie trzeciej przyczyny wskazanej przez pozwaną, jako podstawę do zwolnienia dyscyplinarnego powoda, Sąd Okręgowy uznał, iż doszło do naruszenia przez pracodawcę terminu określonego wart. 52 § 2 k.p.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy w oparciu oart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanej na rzecz powoda żądane odszkodowanie.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiodła pozwana(...) Sp. z o.o.wC., a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia22 października 2012r. (sygn. I PK 133/12) odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Wynagrodzenie miesięczne powoda, liczone jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, wynosi 9.293,76 zł
Pozwem z dnia 27 listopada 2008r., skierowanym przeciwko pozwanej(...) Sp. z o.o.wC., powódZ. R.wniósł o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 15 maja 2007r., poprzez zaznaczenie, iż umowa o pracę została rozwiązana na mocyart. 30 § 1 pkt 2 k.p., poprzez zmianę daty rozwiązania umowy o pracęz 15 maja 2007r. na dzień 15 sierpnia 2007r., zasądzenie odszkodowania z tytułu wydania niewłaściwego świadectwa pracy w wysokości 13.940,64 zł oraz o nałożenie na pozwaną grzywny w wysokości 30.000,00 zł na podstawieart. 282 § 1 pkt 3 k.p.
Wyrokiem z dnia 4 marca 2009r. (sygn. VII P 1139/08) Sąd Rejonowy - Sąd Pracyi Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie nakazał pozwanej(...)Hucie (...)Sp. z o.o. wC., aby w terminie 3 dni od uprawomocnienia się orzeczenia wydała powodowiZ. R.sprostowane świadectwo pracy z dnia 5 listopada 2008r., poprzez zamieszczenie w pkt 3a „stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowyo pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę -art. 30 § 1 pkt 2 k.p.”.Sąd ten jednocześnie oddalił powództwo w pozostałym zakresie, umorzył postępowaniew części objętej pkt 4 pozwu. Orzekł również o opłacie sądowej i kosztach zastępstwa procesowego.
W dniu 22 stycznia 2009r. powód wezwał pozwaną do zapłaty.
W dniu 8 maja 2009r.Z. R.skierował do Sądu Rejonowego - Sądu Pracyi Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wniosek o zawezwanie do próby ugodowej
(...) Sp. z o.o.wC., w celu uzgodnienia warunków zapłaty: kwoty 942.567,14 zł tytułem należności podstawowej z Pakietu Socjalnego; kwoty 942.567,14 zł tytułem należności z art. 10.2 Pakietu Socjalnego; odsetek ustawowych od kwot wskazanych wyżej od dnia wymagalności poszczególnych kwot miesięcznych do dnia zapłaty oraz kosztów przedmiotowego postępowania pojednawczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Ponieważ pozwana nie widziała możliwości zawarcia ugody, do zawarcia takowejnie doszło.
W dniu 8 maja 2012r. powód ponownie skierował do Sądu Rejonowegow Częstochowie wniosek o zawezwanie do próby ugodowej(...)Huty (...)Sp. z o.o. wC., w celu uzgodnienia warunków zapłaty: kwoty 942.567,14 zł tytułem należności podstawowej z Pakietu Socjalnego; kwoty 942.567,14 zł tytułem należności z art. 10.2 Pakietu Socjalnego; odsetek ustawowych od kwot wskazanych wyżejod dnia 15 maja 2007r. do dnia zapłaty oraz kosztów przedmiotowego postępowania pojednawczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Ponieważ pozwana ponownie nie widziała możliwości zawarcia ugody, nie doszłodo jej zawarcia.
Dalej Sąd ustalił, że w dniu 26 lipca 2007r. zawarto umowęspółki (...)Sp. z o.o. wC.. Wspólnikami tej spółki zostaliZ. R.,J. P. (2)iB. U.. Spółka jest firmą developerską, która zamierzała rozpocząć budowę jednorodzinnych domów mieszkalnych na zakupionym w tym celu gruncie,z zamiarem ich sprzedaży. W dniu 26 lipca 2007r. zawarta została pomiędzyZ. R., a(...) Sp. z o.o.umowa najmu na czas nieokreślony pomieszczenia biurowego w budynku mieszkalnym przyul. (...)wC.. W dniu4 września 2007r. zawarto aneks, w którym ustalono czynsz za okres od 26 lipca 2007r.do 3 września 2007r. w wysokości 100,00 zł netto, za okres od 4 września 2007r.do 31 grudnia 2007r. w wysokości 350,00 zł netto. Począwszy od 1 stycznia 2008r.,wysokość czynszu ustalono na 100,00 zł netto za miesiąc. Kapitał zakładowy spółkiwyniósł 1.200.000,00 zł. Każdemu ze wspólników przypadło 4000 udziałów o wartości 400.000,00 zł. Wkłady, jakie wnieśli udziałowcy (po 400.000,00 zł), zostały przeznaczonena zakup nieruchomości pod przyszłą zabudowę (około 100.000,00 zł), wykonanie dokumentacji projektowej osiedla domków jednorodzinnych (około 100.000,00 zł), a także zakup części materiałów budowlanych i zrobienie przyłączy. W latach 2007-2008 spółkanie osiągała żadnych przychodów ze sprzedaży. W początkowym okresie działalności zakupiła grunt i ponosiła głównie koszty związane z przygotowaniem zakupionegogruntu pod zabudowę oraz gromadzeniem niezbędnej dokumentacji. Koszty te wyniosły 234.344,71 zł. Osiągnięte przez spółkę przychody finansowe w kwocie 14.495,19 zł stanowiły uzyskane odsetki od środków zgromadzonych na rachunku bankowym Na mocy uchwały z dnia 7 kwietnia 2008r., wspólnicy zobowiązani zostali do wniesienia dopłatdo kapitału w wysokości 300.000,00 zł. Na dzień 31 grudnia 2008r. wpłacono 150.000.00 zł. Na koniec 2008r. aktywa obrotowe spółki wynosiły 1.366.611,72 zł. Kapitał własny zmniejszała wygenerowana w latach 2007/2008 strata w wysokości 4.541,22 zł.
W 2009r. spółka nie osiągała żadnych przychodów ze sprzedaży. Do końca 2009r. wspólnicy wpłacili łącznie 195.000,00 zł dopłat, do których wniesienia zobowiązanizostali uchwałą z dnia 7 kwietnia 2008r. W 2009r. spółka przyniosła stratę w wysokości 14.309,91 zł.
Do końca 2010r. wspólnicy uiścili kolejne 15.000,00 zł dopłaty wynikającejz uchwały z dnia 7 kwietnia 2008r. Do końca 2011r. wspólnicy uiścili kolejne 9.000,00 zł dopłaty wynikającej z uchwały z dnia 7 kwietnia 2008r. W tym roku spółka nie osiągała żadnych przychodów ze sprzedaży i za ten rok poniosła stratę w wysokości 14.332,46 zł.
Za 2012r. spółka osiągnęła przychody w wysokości 4,13 zł. Za ten rok poniosła stratę w wysokości 14.658,57 zł. Wspólnicy w tym roku uiścili kolejne 12.000,00 zł dopłaty(bo pozostałe kapitały rezerwowe podano na 231.000,00 zł, a poprzednio było 219.000,00 zł).
W dniu 28 czerwca 2011r. zawarto umowęspółki (...) Sp. z o.o.wK.. Przedmiotem działalności spółki jest praktyka lekarska ogólna. Kapitał zakładowy wyniósł 60.000,00 zł. 59 udziałów objąłA. R., a 1 udział był o wartości 1.000,00 zł. Po około roku od zawiązania spółki,A. R.zostawił sobie jeden udziało wartości 1.000,00 zł, a resztę sprzedał powodowi. Powód formalnie zapłacił synowiza te udziały, ale praktycznie był to zabieg czysto organizacyjny. W dniu 10 września 2012r. w KRS dokonano wpisu dotyczącego zmiany danych głównego wspólnika: dokonano wykreśleniaA. R.i wpisania na to miejsceZ. R..
Zysk w spółce w 2013r. wyniósł 3.176,00 zł. W spółce zatrudniony, w ramach stosunku pracy, jestA. R., który pracuje jako rehabilitant. Powód z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu, nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, nie uzyskał także żadnych dochodów z racji bycia wspólnikiem.
W dniu 20 czerwca 2012r. zawarto umowęspółki (...) Sp. z o.o.wC.. Przedmiotem działalności spółki jest działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej. Kapitał zakładowy wyniósł 10.000,00 zł. Udziałowcem tej spółki został powód, który objął 96 udziałów o łącznej wysokości 9.600,00 zł. Wkład ten uiścił. Pozostałe udziały objąłA. R.. Powód został prezesem zarządu tej spółki, natomiast jej prokurentemA. R..
W 2012r. spółka osiągnęła przychody w wysokości 8.340,78 zł i poniosła koszty działalności w wysokości 26.914,63 zł. Za 2012r. spółka poniosła stratę w wysokości 18.574,36 zł. Zysk w spółce w 2013r. wyniósł około 2.000 zł. Powód, z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu, nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, nie uzyskał także żadnych dochodów z racji bycia wspólnikiem.
Powód w okresie od 5 czerwca 2009r. do 28 lutego 2010r. był zarejestrowanyw Powiatowym Urzędzie Pracy wC.jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.
W dniu 1 marca 2010r.Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...)T. P.wB.zawarło z powodem mowę o pracę na czas nieokreślonyna stanowisku specjalisty ds. sprzedaży w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem w wysokości 3.000,00 zł. W dniu 23 lutego 2011r. pracodawca wypowiedział powodowi umowę o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy wskazując, iż okres wypowiedzenia upływa w dniu 24 marca 2011r.
Z dniem 18 kwietnia 2011r. powód został zarejestrowany jako osoba bezrobotnai od 26 kwietnia 2011r. przyznano mu prawo do zasiłku. Za okres od 26 kwietnia 2011r.do 25 kwietnia 2012r.Z. R.pobrał zasiłek dla bezrobotnych w łącznej kwocie 9.195,60 zł brutto (8.012,33 zł netto). Z dniem 26 kwietnia 2012r. utracił prawo do zasiłkudla bezrobotnych, z uwagi na maksymalny okres jego pobierania.
W okresie od 5 listopada 2012r. do 16 listopada 2012r.Z. R.uczestniczył w szkoleniu(...)i z tego tyłu był uprawniony do stypendium. Za okres uczestnictwa w szkoleniu otrzymał stypendium w kwocie 349,50 zł brutto (332,50 zł netto).
Powód nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych, jak również ZUS OddziałwC.nie dokonywał w stosunku do niego wypłat zasiłków.
Powód za 2007r. osiągnął dochód w wysokości 62.848,04 zł (w tym 61.648,04 złz tytułu stosunku pracy; 450,00 zł z tytułu najmu oraz 750,00 zł za prawa autorskie). Za lata 2008-2009 powód osiągnął dochód w wysokości po 1.200,00 zł za najem. Za rok 2010r.Z. R.osiągnął dochód w wysokości 31.307,93 zł (w tym: 30.013,47 zł z tytułu stosunku pracy; 94,46 zł z tytułu działalności wykonywanej osobiście oraz 1.200,00 złza najem). Za 2011r.Z. R.osiągnął dochód w wysokości 13.570,08 zł(w tym: 7.842,38 zł z tytułu stosunku pracy oraz 5.727,70 zł z tytułu innych źródeł).Za 2012r. powód osiągnął dochód w wysokości 6.217,40 zł (w tym: 2.400,00 zł za najem oraz 3.817,40 zł z tytułu innych źródeł).
Również Sąd ustalił, że po zwolnieniu przez pozwaną powód nie leczył się w związku ze swoim stanem psychicznym. Jest właścicielem domu wC.przyul. (...), w którym zamieszkuje. Z tytułu utrzymania tego domu, opłaca podatek w granicach 600,00 zł rocznie w czterech ratach, wywóz śmieci w wysokości 10,50 zł miesięcznie, wodęw wysokości 20,00 zł miesięcznie, koszty energii ok. 100,00 zł miesięcznie. Nie zaciągał żadnych kredytów, nie podpisywał żadnych zobowiązań, nie brał chwilówek. Posiada samochód markiF. (...)z 2006r. Nie jest właścicielem innych ruchomości o znacznej wartości.
W dniu 30 czerwca 2011r., m.in. przeciwkoZ. R., został skierowany akt oskarżenia, w którym został oskarżony o to, że w okresie od 23 czerwca 2005r.do 15 września 2005r. wC.będąc, jako KierownikD.I.wHucie (...) Sp. z o.o., osobą odpowiedzialną z ramienia pokrzywdzonegoza prawidłowe wykonanie inwestycji, a tym samym uprawnionym do dokonania odbioru końcowego zleconych prac, udzielił pomocyS. P.- właścicielowiZakładu Budowlanego (...)do wprowadzenia w błąd w wykonaniu z góry powziętego zamiaruw celu osiągnięcia korzyści majątkowejHuty (...) Sp. z o.o., co do faktu wykonania robót zgodnie z warunkami zawartej w dniu 17 maja 2005r.umowy nr (...)o wykonanie drogi wzdłuż hal(...)od strony wschodniej, poprzez potwierdzenie własnoręcznym podpisem nieprawdziwych wyliczeń dot. przedmiotowej inwestycji w piśmie z dnia 16 sierpnia 2005r., sporządzonym przezS. P.,iż wykonano 8.370,29 m(

    2)nawierzchni drogi w kostce betonowej, podczas, gdy faktycznie wykonano 6.256,70 m(

    2)nawierzchni w kostce betonowej i 1.280,80 m(

    2)nawierzchni asfaltowej oraz poświadczył nieprawdę w protokołach odbioru robót z dnia 23 czerwca 2005r.,28 sierpnia 2005r. oraz 15 września 2005r.. co do okoliczności mających znaczenie prawne,iż prace zostały wykonane zgodnie zumową nr (...), podczas, gdy w rzeczywistości miały miejsce w/w nieprawidłowości, czym udzielił pomocy w doprowadzeniu(...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na łączną sumę 137.991,63 zł. tj. o czyn zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 271 § 1 k.k.przy zast.art. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013r., wydanym w sprawie sygn. akt XI K 534/11,Sąd Rejonowy w Częstochowie Wydział XI Karny uniewinniłZ. R.od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu.
Ponadto Sąd ustalił, że w dniu 16 czerwca 2005r. pomiędzyZwiązkiem (...)wD.,Hutą (...) Sp. z o.o.wC.orazspółkami Grupy (...) S.A.wC.z jednej stronyi związkami zawodowymi działającymi wHucie (...) S.A.,Hucie (...) Sp. z o.o.oraz współkach Grupy (...) S.A.podpisano umowę dotyczącą gwarancji pracowniczych i socjalnych dla pracowników (Pakiet Socjalny).Zgodnie z art. 6 tego Pakietu, Inwestor Strategiczny gwarantuje, a pracodawcy zobowiązują się, że zapewnią trwałość stosunku pracy wszystkim pracownikom przez okres 120 miesięcy (Gwarancja Zatrudnienia). W szczególności oznacza to, że w spółce nie będą dokonywane zwolnienia grupowe, ani indywidualne z przyczyn niedotyczących pracowników,bez względu na zakres zmian organizacyjnych, ekonomicznych i technologicznych, dokonywanych w spółce z zastrzeżeniem postanowień niniejszego rozdziału. Inwestor Strategiczny gwarantuje, a pracodawcy zobowiązują się, że poza wyjątkami niżej przewidzianymi, jedyną formą rozwiązywania umów o pracę będzie porozumienie stron. Wedle art. 7 ust. 1 Pakietu, wypowiedzenie pracownikowi warunków pracy lub płacy jest naruszeniem Gwarancji Zatrudnienia, z wyjątkiem przypadku powierzenia pracownikowi pracy zgodnej z jego kwalifikacjami, a żaden ze składników wynagrodzenia oraz inne świadczenia ze stosunku pracy przysługujące pracownikowi nie ulegną obniżeniu, a miejsce świadczenia pracy rozumiane, jako miastoC., nie ulegnie zmianie. Wedleart. 8 ust. 1Pakietu, Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy pracowników: a) których umowa o pracę została rozwiązana na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracownika; b) których umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn zawinionych przez pracownika na podstawieart. 52 Kodeksu Pracy; c) których umowa o pracę została rozwiązana na podstawieart. 53 Kodeksu Pracy, z wyjątkiem przypadku, w którym niezdolność do pracy pracownika jest spowodowana wypadkiem przy pracy lub w drodze do pracy i z pracy, bądź chorobą zawodową; d) których umowa o pracę została rozwiązana w związku z całkowitą niezdolnością do pracy i nabyciem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy; e) których umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron z jednoczesną wypłatą odprawy, o której mowa wart. 10lub za porozumieniem zawartym na warunkach, o których mowa w regulacjilit. „h”poniżej; f) których umowa o pracę została rozwiązana w związku z osiągnięciem normalnego wieku emerytalnego i nabyciem prawa do pełnej emerytury; g) których umowa o pracę została rozwiązana na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracownika przed dniem wejściaw życie Pakietu Socjalnego; h) których umowa została rozwiązana na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub rozwiązana za porozumieniem stron, z jednoczesnym złożeniem w obu przypadkach nieodwołalnej oferty zatrudnienia w jednej ze spółek, w której obowiązują postanowienia Pakietu Socjalnego, która to oferta zawierać będzie zatrudnieniena stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, (...). Wedleust. 2 art. 8, wyłączenia z Gwarancji Zatrudnienia, o których mowa wust. 1niniejszego artykułu mają zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniulub rozwiązaniu umowy o pracę jest uzasadnione i nie narusza obowiązujących przepisów. Zgodnie zart. 10 ust. 1tego Pakietu, w przypadku rozwiązania w okresie Gwarancji Zatrudnienia umów o pracę z pracownikami za porozumieniem stron, o którym mowawart. 8, ust. 1 litera „e”, z wyjątkiem rozwiązania za porozumieniem stron, o którym mowawart. 8, ust. 1, litera „h”powyżej, spółki wypłacą wszystkim takim pracownikom odprawę, której wysokość stanowi iloczyn liczby miesięcy pozostających do końca okresu Gwarancji Zatrudnienia, liczonych od dnia rozwiązania umowy o pracę i indywidualnego wynagrodzenia miesięcznego, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Za niepełne miesiące odprawa wypłacona będzie w wysokości proporcjonalnej. W myślart. 10 ust. 2, w przypadku naruszenia Gwarancji Zatrudnienia, odprawa wypłacona zostaje jako dwukrotność odprawy, liczonej jak wust. 1. W ust. 3 powołanego artykułu określono, iż odprawy i inne należne świadczenia pieniężne, o których mowa w niniejszym artykule i/lub w ZUZP wypłacane będą w formie pieniężnej, nie później, niż w ostatnim dniu zatrudnienia. Natomiast, zgodniez ust. 4, odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę będą zmniejszone o kwoty świadczeńi odpraw wynikających z ustaw lub innych źródeł prawa pracy z tytułu rozwiązania umowyo pracę z przyczyn niedotyczących pracowników.
W dalszej części Sąd ustalił, że kiedy właściciel nabył Hutę, zatrudniała ona około 5000 pracowników. Do około października 2008r. priorytetowym zadaniem właściciela Huty było wywiązanie się z zobowiązania na rzecz Skarbu Państwa wynikającego z aktu zakupu,a dotyczącego ulokowania 300 milionów złotych w inwestycjach. Stąd też, do tej daty priorytetowym zadaniem Huty były inwestycje. Wobec powyższego, po zwolnieniu powoda dział, w którym pracował, funkcjonował nadal. Po zakończeniu inwestycji został zwolniony dyrektor ds. strategii i inwestycji, a Dział Inwestycji połączono z Centrum Rozwoju Techniki i stworzono jeden dział. Później dział ten w 2010 lub 2011 roku został włączony do Działu Dyrektora Technicznego. Te zmiany organizacyjne związane były z tym, iż brakowało środków na inwestycje, zmieniła się koniunktura na rynku stali. Huta wykonywała konstrukcje oraz produkowała blachy grube. W momencie podpisywania Pakietu Socjalnego ogólna sytuacja rynkowa była dobra i podpisanie takiego pakietu było oceniane jako racjonalne. Następnie sytuacja rynkowa uległa znacznemu pogorszeniu. Europa została „zarzucona” blachą z Chin, która jest tańsza, z uwagi na tańsze nośniki energii, siłę roboczą,a także obciążenia podatkowe. W związku z powyższym, modyfikowano postanowienia Pakietu Socjalnego, zawierając do niego aneksy oraz porozumienia.
Sąd ustalił, iżaneksem nr (...)z dnia 30 czerwca 2009r., w związku z trudną sytuacją finansową Huty, do art. 8 ust. 1 pakietu dodano lit. „i”, przewidując, iż Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy także pracowników mających uprawnienia do przejściana wcześniejszą emeryturę, których umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron do dnia 30 września 2009r., z inicjatywy pracownika złożonej w formie pisemnej,z jednoczesną wypłatą odprawy, o której mowa w art. 10 ust. l a. Jednocześnie, do art. 10 dodano ust. l a, w którym określono, iż w przypadku rozwiązania w okresie Gwarancji Zatrudnienia umów o pracę za porozumieniem stron z pracownikami, o których mowaw art. 8 ust. 1 lit. „i”, pracodawca wypłaci takim pracownikom odprawę pieniężną.Jej wysokość obliczano, jako iloczyn liczby miesięcy, jaka pozostała pracownikowi na dzień rozwiązania umowy o pracę do nabycia uprawnień emerytalnych oraz 40 % wynagrodzenia pracownika brutto, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy na dzień rozwiązania umowy o pracę, pomniejszonego o wysokość przyznanej pracownikowi przez ZUS wcześniejszej emerytury (brutto).
Następnie,aneksem nr (...)z dnia 23 października 2009r., strony Pakietu postanowiły nadać nową treść art. 8 ust. 1 lit. „f”, wskazując, iż Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy obok wskazywanych wcześniej Pracowników, których umowa o pracę została rozwiązana przez którąkolwiek ze stron stosunku pracy lub za ich porozumieniem w związku z osiągnięciem normalnego wieku emerytalnego i pełnej emerytury, także pracowników, którzy nabyli uprawnienia do przejścia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, ze względuna zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ponadto, zmieniono treść art. 8 ust. 1 lit. „i”, wskazując, iż Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy pracowników mających uprawnieniado przejścia na wcześniejszą emeryturę w trybie art. 29 ustawy o emeryturach i rentachz FUS. Na nowo określono także treść art. 10 ust. 1a. Zgodnie z tym przepisem w nowym brzmieniu, rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem wymienionym w art. 8 ust 1 lit. „f” może nastąpić m.in. w stosunku do pracowników, którzy już nabyli uprawnienia emerytalne: za wypowiedzeniem przez pracodawcę, za wypowiedzeniem przez pracownikalub za porozumieniem stron. Do art. 10 dodano także ust. 2 b, zgodnie z którym rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem wymienionym w art. 8 ust. 1 lit „i” może nastąpićz zachowaniem uprawnień wynikających z aneksu za 5-miesięcznym wypowiedzeniem przez pracodawcę lub pracownika albo za porozumieniem stron.
Pierwsze grupy pracowników, jakie odchodziły z Huty, byli to pracownicy, którzy odchodzili na emerytury. Wypłaty odpraw dla tych pracowników nie były obliczanew wysokości wielokrotności wynagrodzenia do końca obowiązywania pakietu.
Od 2010r. następowała modyfikacja wypłat odpraw, również dla tych pracowników, którzy nie przechodzili na emerytury. Huta przyjęła taką politykę, że dążyła do zmniejszenia zatrudnienia, uznając, iż ponosi zbyt duże koszty utrzymywania pracowników, aż do upływu gwarancji zatrudnienia. Pozwana wolała dokonać restrukturyzacji i zwolnień pracowników oraz wypłat im odpraw, bowiem koszty z tym związane były mniejsze, niż zatrudnianie pracownika do końca obowiązywania pakietu. Kolejnym aneksem, tj. nr 5 z dnia 5 lutego 2010r., doart. 8 ust. 1dodano lit. „j”, wskazując, iż Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy pracowników, których umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron w ramach programu dobrowolnych odejść do dnia 31 grudnia 2010r., na wniosek pracownika złożonyw formie pisemnej, z jednoczesną wypłatą odprawy z tytułuustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikówi odszkodowania, o których mowa wart. 10 ust 1 „e”. Dodany doart. 10 ust. 1 „e”, przewidywał, obok wypłaty wskazanej odprawy, wypłatę rekompensaty obliczanej jako iloczyn liczby miesięcy, jaka pozostała pracownikowi na dzień rozwiązania umowy o pracę do końca trwania Gwarancji Zatrudnienia, nie większa jednak, jak liczba miesięcy, jaka pozostała pracownikowi do osiągnięcia normalnego wieku emerytalnego, zdefiniowanegowart. 8 ust. 1 lit „f”lub wieku przewidzianego dla pracowników, którzy nabyli uprawnienia do przejścia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym, z uwagi na zatrudnieniew szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz 40 % wynagrodzenia pracownika brutto, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy na dzień rozwiązania umowy o pracę, pomniejszonego o wysokość odprawy pieniężnej, wypłaconej w wysokości odprawy z tytułu ustawy o zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracyz przyczyn niedotyczących pracowników. Jednocześnie zaznaczono, iż w przypadku rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem po dniu 30 czerwca 2010r., procent wynagrodzenia określony we wzorze wynosi 30 %.
W dniu 27 kwietnia 2010r. zawarto porozumienie o częściowym zawieszeniu stosowania postanowień ZUZP oraz zawieszeniu postanowienia Pakietu Socjalnego na okres od 1 kwietnia 2010r. do 31 marca 2011r. (art. 16 ust. 2).
W związku z sytuacją ekonomiczną w 2012r., pozwana złożyła pracownikom propozycję dobrowolnych odejść za rekompensatą finansową, która nie była związanaz zerwaniem Pakietu, lecz porozumieniem stron. Każdy pracownik podpisywał indywidualne porozumienie z pracodawcą, na mocy którego odchodził z zakładu. Taki pracownik otrzymywał rekompensatę w wysokości ustalonej w uchwale, niższej niż odprawia z Pakietu.
Również Sąd ustalił, iż w ramach programu dobrowolnych odejść, najwyższa wielokrotność odprawy, jaką przewidywał taki program, wynosiła 19-krotność indywidualnego wynagrodzenia pracownika, a pierwsze odprawy w tej wysokości wypłacane były w styczniu 2013r. Największa grupa, bo ponad 700-osobowa miała wypłaconą18-krotność indywidualnego wynagrodzenia, a dotyczyło to tych pracowników, którzy rozwiązali umowę o pracę z dniem 31 lipca 2013r.
Aneksem nr (...)z dnia 22 maja 2013r. strony Pakietu dodały do art. 8 ust. 1 literę „k”, zgodnie z którą Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy pracowników, których umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracownika. Świadczenia przysługujące tym pracownikom zostaną ustalone w indywidualnych porozumieniach albo w programie dobrowolnych odejść (PDO) po konsultacji ze związkami zawodowymi.
Aktualnie u pozwanej obowiązuje program dobrowolnych odejść, obowiązującyod czerwca 2013r.
W dniu 2 sierpnia 2013r. zawarto porozumienie w sprawie zawieszenia stosowania niektórych przepisów prawa pracy (art. 91k.p.). Zgodnie z jego postanowieniami, z uwagina sytuację finansową pracodawcy, strony zawiesiły stosowanie obowiązującegou pracodawcy Pakietu Socjalnego zawartego w dniu 16 czerwca 2005r., w zakresie, w jakim dotyczy wypowiedzeń i porozumień z przyczyn niedotyczących pracowników, w części dotyczącej Gwarancji Zatrudnienia zamieszczonej wRozdziale III- Gwarancje Zatrudnienia wraz z późniejszymi aneksami do tej części Pakietu. Wskazano, iż zawieszenie stosowania Pakietu Socjalnego następuje na okres 5 miesięcy, tj. od dnia zarejestrowania porozumienia przez Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy wK.. Przewidziano, iż w okresie obowiązywania niniejszego porozumienia, dopuszczalne będzie wypowiadanie umów o pracę z pracownikami lub zawieranie z nimi porozumień wyłączniez przyczyn niedotyczących pracowników. W innych przypadkach wypowiedzeńlub rozwiązania umowy o pracę zastosowanie znajdują wszystkie ograniczenia i reguły,jakie wynikają zRozdziału IIIPakietu Socjalnego, który w tym zakresie nie podlega zawieszeniu. Przewidziano, że zwolnieni pracownicy otrzymają łącznie z wynagrodzeniemza ostatni miesiąc zatrudnienia odprawę w wysokości określonej w załączniku do niniejszego porozumienia. Zaznaczono, iż na poczet odprawy pieniężnej została zaliczona odprawa pieniężna, o której mowa wart. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W załączniku wskazano, iż odprawia pieniężna w razie wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, w zależności od okresu wypowiedzenia i jego daty końcowej, przysługujew wysokości wynagrodzenia za 8 do 10 miesięcy. Natomiast odprawa pieniężna,w przypadku rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron, przysługiwała w zależności od terminu rozwiązania umowy o pracę. I tak, w przypadku rozwiązania do dnia 31 sierpnia 2013r. - odprawa przysługiwała za 15 miesięcy i z upływem kolejnych miesięcy stopniowo się zmniejszała, by w przypadku rozwiązania do 31 grudnia 2013r. - przysługiwaćw wysokości wynagrodzenia za 11 miesięcy. Zmiana sprowadza się do tego, że zwolnienie pracownika może nastąpić również z inicjatywy pracodawcy, a także w zakresie wysokości odprawy.
Z wprowadzeniem zmian w Pakiecie w 2013r. zbiegł się proces kompaktyzacji,na skutek którego spośród wszystkich komórek organizacyjnych Huty pozostała tylko Walcownia(...), która nazywa sięZakładem - (...). Pozwana pozbyła się dwóch zakładów - koksowni i rurowni. Powstał natomiast tzw.Zakład (...), gdzie są zatrudniani pracownicy, których, mimo likwidacjiich komórek organizacyjnych, nie można było zwolnić, gdyż byli pracownikami chronionymi.
Od lutego do czerwca 2013r., w ramach programu dobrowolnych odejść z pracy, odeszło 78 osób i łącznie wypłacono im odprawy w wysokości 6.347.143,00 zł. W okresieod lipca do grudnia 2013r., w ramach programu indywidualnych odejść, z pracy odeszło1.252 pracowników i łącznie wypłacono im odprawy w wysokości 96.249.143,68 zł.W ramach tego programu, w 2014r. do maja odeszło 166 osób i łącznie wypłaconoim odprawy w wysokości 12.486.144,63 zł. Najwyższa wypłacona odprawa została wypłacona w wysokości 19 miesięcznych pensji. U pozwanej nie doszło do żadnej wypłaty rekompensaty w wysokości wynikającej z pakietu.
Według stanu na maj 2014r., w Hucie pozostało około 1.550 pracowników. Ogółem od 2007r. do 5 czerwca 2014r. nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracyw odniesieniu do 3.662 osób.
W związku z ciężką sytuacją huty, wprowadzano także tzw. postojowe, co dotyczyło wszystkich pracowników, w tym członków zarządu. Od początku września 2014r. postojew pracy są coraz dłuższe.
Od 2008r. pogarszał się wynik finansowy pozwanej, a od 2009r. wynik ten jest ujemny, ze stratą idącą w dziesiątki lub setki milionów złotych. Spółka posiada zaległości finansowe z tytułu podatku od nieruchomości i opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z tytułu podatku od towarów i usług, z tytułu składek na FUS oraz FPiFGŚP, za dostawy energii elektrycznej i gazu. Stan finansowy spółki w ostatnich miesiącach uległ jeszcze dalszemu pogorszeniu, co ma związek z sytuacją polityczną na wschodzie Ukrainy. Główna siedziba właściciela spółki znajduje sięD., natomiast główna huta, która zaopatruje Hutę wC.we wsad znajduje się wW.i nie pracuje na skutek działań wojennych. Obecnie roczny budżet pozwanej na wynagrodzenia wynosiok. 67-70 mln złotych brutto. Zdarzają się opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń pracowniczych. Środki na fundusz socjalny, z uwagi na sytuację finansową, przekazywanesą z dużym opóźnieniem.
Dalej Sąd ustalił, że po zwolnieniu powoda dział, w którym pracował, funkcjonował nadal. Po zakończeniu inwestycji został zwolniony dyrektor ds. strategii i inwestycji, a Dział Inwestycji połączono od 2012r. zCentrum (...)i stworzono jeden dział. Później, w 2013r. dział ten został włączony do Działu Dyrektora Technicznego. Te zmiany organizacyjne związane były z tym, że brakowało środków na inwestycje, zmieniła się koniunktura na rynku stali. Po zwolnieniu powodaW. M.powierzono obowiązki Szefa Inwestycji od 21 maja 2007r. Następnie pracował on w ramachCentrum (...). Z dniem 1 marca 2014r. powierzono mu obowiązki kierownikads. realizacji inwestycji wZespole (...).
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał częściową zasadność żądania pozwu i wyrokiem z dnia 28 października 2014r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 942.567,14 z ustawowymi odsetkami od 2007r.
Sąd podkreślił, iż powód wywodził swoje uprawnienie do żądania od pozwanej kwoty 1.885.134,28 zł tytułem odprawy, z postanowień podpisanej w dniu 16 czerwca 2005r. umowy dotyczącej gwarancji pracowniczych i socjalnych dla pracowników (pakietu socjalnego), zawartej międzyZwiązkiem (...)wD.,Hutą (...) Sp. z o.o.wC.orazspółkami Grupy (...) S.A.wC.z jednej strony i związkami zawodowymi działającymiwHucie (...) S.A.,Hucie (...) Sp. z o.o.oraz współkach Grupy (...) S.A.z drugiej.
Zgodnie z zapisami tego Pakietu, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozwiązaniaz powodem stosunku pracy, Inwestor Strategiczny gwarantował, a pracodawcy zobowiązali się, że zapewnią trwałość stosunku pracy wszystkim pracownikom przez okres 120 miesięcy (Gwarancja Zatrudnienia) - art. 6.
W myślart. 7 ust. 1, wypowiedzenie pracownikowi warunków pracy lub płacy było naruszeniem Gwarancji Zatrudnienia (...). Wedleart. 8 ust. 1 lit. „b”Pakietu, Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczyła pracowników, których umowa o pracę została rozwiązanaz przyczyn zawinionych przez pracownika na podstawieart. 52 Kodeksu pracy. Zgodniezust. 2 art. 8, wyłączenia z Gwarancji Zatrudnienia, o których mowa wust. 1niniejszego artykułu miały zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy oświadczenie pracodawcyo wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę było uzasadnione i nie naruszało obowiązujących przepisów. Zgodnie zart. 10 ust. 1tego Pakietu, w przypadku rozwiązaniaw okresie Gwarancji Zatrudnienia z pracownikami za porozumieniem stron, o którym mowa wart. 8, ust. 1 litera „e”, z wyjątkiem rozwiązania za porozumieniem stron, o którym mowawart. 8, ust. 1, litera „h”powyżej, Spółki miały wypłacić wszystkim takim pracownikom odprawę, której wysokość stanowiła iloczyn liczby miesięcy pozostających do końca okresu Gwarancji Zatrudnienia, liczonych od dnia rozwiązania umowy o pracę i indywidualnego wynagrodzenia miesięcznego, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Za niepełne miesiące odprawa wypłacona miała być w wysokości proporcjonalnej. W myślart. 10 ust. 2, w przypadku naruszenia Gwarancji Zatrudnienia, odprawa wypłacana zostaje jako dwukrotność odprawy, liczonej jak wust. 1. W ust. 3 powołanego artykułu określono,iż odprawy i inne należne świadczenia pieniężne, o których mowa w niniejszym artykulei/lub w ZUZP, wypłacane będą w formie pieniężnej, nie później, niż w ostatnim dniu zatrudnienia.
Odnosząc się do zarzutu pozwanej, iż roszczenia powoda należy uznaćza przedawnione, przy uwzględnieniu 3-letniego terminu przedawnienia wynikającegozart. 291 § 1 k.p., Sąd uznał, iż brak było podstaw do uznania, iż roszczenie powodajest przedawnione.
Zgodnie zart. 291 § 1 k.p., roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniuz upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Sąd zauważył,iż odprawa dochodzona przez powoda przysługuje tylko w sytuacji naruszenia przez pracodawcę Gwarancji Zatrudnienia. Wart. 8 ust. 1Pakietu, wskazano w jakich sytuacjach przedmiotowa odprawa nie przysługuje. Jako jedną z przyczyn wskazano rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn zawinionych przez pracownika na podstawieart. 52 Kodeksu pracy. Zaznaczono przy tym, iż wyłączenia z Gwarancji Zatrudnienia mają zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę jest uzasadnionei nie narusza obowiązujących przepisów.
W ocenie Sądu, materialno-prawną podstawą żądania wypłaty odprawy jest stwierdzenie, że do rozwiązania stosunku pracy doszło w sposób nieuprawniony.
Powód, występując z odpowiednim powództwem, zakwestionował prawidłowość rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia i prawomocny korzystny dla niego wyrok zapadł w dniu 15 października 2008r. Od tej daty, w ocenie Sądu, należało liczyć bieg terminu przedawnienia. Następnie jednak w dniu 24 lipca 2009r. wskazany prawomocny wyrok Sądu Okręgowego został uchylony przez Sąd Najwyższy, co oznacza, iż powód ponownie nie miał realnej możliwości żądania zaspokojenia roszczenia. Ostatecznie prawomocny wyrok korzystny dla powoda został wydany w dniu 23 listopada 2011r.W tej sytuacji wystąpienie przez powoda z powództwem o wypłatę odprawy w dniu29 stycznia 2013r., niezależnie od innych przyczyn, zostało dokonane przed upływem3-letniego terminu przedawnienia i to zarówno w sytuacji, gdyby uznać, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2009r. przerywał, jak i zawieszał bieg terminu przedawnienia.
Niezależnie od powyższego, Sąd Okręgowy wskazał, iż zgodnie zart. 295 § 1pkt 1 k.p., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, sekwencja kolejnych zdarzeń wskazujew opinii Sądu I instancji, iż nie doszło do upływu terminu przedawnienia. W dniu 22 stycznia 2009r. nie doszło do zawezwania do próby ugodowej, ale miało miejsce wezwanie do zapłaty i okoliczność ta wprost wynika z pisma pełnomocnika pozwanej. Pierwszy wnioseko zawezwanie do próby ugodowej został złożony przezZ. R.do Sądu w dniu8 maja 2009r., co potwierdzają akta sprawy VII P 452/09 Sądu Rejonowego w Częstochowie. W tej dacie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Jednocześnie, zgodniezart. 295 § 2 k.p., po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jeżeli przerwa biegu przedawnienia nastąpiła wskutek jednej z przyczyn przewidzianych w § 1 pkt 1, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie wszczęte w celu dochodzenialub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia nie zostanie zakończone.Tym samym, bieg terminu przedawnienia zaczął biec na nowo dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie VII P 452/09, co nastąpiło w dniu 22 czerwca 2009r. Drugi wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został złożony przezZ. R.w dniu 8 maja 2012r. (v. akta sprawy XV Co 3907/12 Sądu Rejonowego w Częstochowie). Ponownie doszło zatem do przerwania biegu terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo po zakończeniu postępowania w dniu 2 sierpnia 2012r. Zaznaczyć przy tym należy, iż w obu zawezwaniach do próby ugodowej powód domagał się przyznania kwoty odprawy w podwójnej wysokości (tj. 942.567,14 zł x 2) wraz z odsetkami.
Sąd podkreślił, iż uprawnień powoda do odprawy nie można wywodzić z art. 10 ust. 1 Pakietu Socjalnego. Przepis ten przewiduje uprawnienia do odprawy jedynie dla tych pracowników, których umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron,z wyłączeniem tych pracowników, z którymi rozwiązano umowę o pracę za porozumieniem stron, z jednoczesnym złożeniem nieodwołalnej oferty zatrudnienia w jednej ze Spółek,w której obowiązują postanowienia Pakietu Socjalnego.
Z zapisów Pakietu (art. 8 ust. 2 i art. 7 ust. 1) wynika natomiast, że wyłączeniaz Gwarancji Zatrudnienia, mają zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę jest uzasadnione i nie narusza obowiązujących przepisów. W ocenie Sądu, niewątpliwie doszło w przypadku powodado naruszenia Gwarancji Zatrudnienia. Oznacza to, iż odprawy może on dochodzić jedyniena podstawie art. 10 ust. 2 Pakietu, który przewiduje w takiej sytuacji wypłacenie dwukrotności odprawy, liczonej jak w ust. 1.
Odnosząc się do merytorycznego rozpoznania pozwu, Sąd Okręgowy podkreślił,iż uprawnienie powoda do odprawy w podwójnej wysokości rozpatrywane jest na podstawie ust. 2 art. 10 Pakietu Socjalnego, odsyłającego do ust. 1 tego przepisu tylko w zakresie samego sposobu obliczenia kwoty odprawy. Nie jest przy tym między stronami sporne,że doszło w przypadku powoda do naruszenia Gwarancji Zatrudnienia, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem w sprawie VII P 1125/09.
Równocześnie biorąc pod uwagę treść postanowień Pakietu Socjalnego, Sąd I instancji stwierdził, że okoliczność, iż powód kwestionując prawidłowość rozwiązania z nim umowyo pracę, ostatecznie domagał się przyznania odszkodowania, a nie przywrócenia do pracy,nie wyłącza sama w sobie możliwości dochodzenia przez niego obecnie odprawy z tytułu naruszenia przez pracodawcę Gwarancji Zatrudnienia. Zapisu takiego nie przewidzianow powyższym Pakiecie. Sytuacja powoda różni się od sytuacji określonej w sprawieI PK 128/12 (wyrok z dnia 6 grudnia 2012r., LEX nr 1228915, na którą powoływała się strona pozwana, bowiem w tej sprawie w porozumieniu dotyczącym gwarancji zatrudnienia przewidziano odstępstwo od obowiązku wypłaty zwolnionym pracownikom dodatkowego odszkodowania w wypadku, gdy nie dochodzą oni przywrócenia do pracy. Taka sytuacjanie występuje w niniejszej sprawie.
Sąd zauważył, że odszkodowanie za naruszenie gwarancji zatrudnienia może być miarkowane, a ograniczanie odszkodowania może wynikać z naruszenia społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, z tym, że można przyjmować, iż sama normajest sprzeczna zart. 2 i 22 Konstytucji RPlub, że powód dochodząc na podstawie tejnormy świadczenia nadużywa prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2010r., sygn. I PK 126/10,LEX nr 821055).
Pakiet Socjalny, jako źródło prawa pracy, musi pozostawać w zgodnościz pozostałymi przepisami prawa pracy, jak iKonstytucją RP.
Sąd zauważył, że w sprawie niniejszej partnerzy społeczni dobrowolnie przystąpilido umowy dotyczącej gwarancji pracowniczych i socjalnych dla pracowników, określonej jako Pakiet Socjalny, a pozwana, występując jako pracodawca, dobrowolnie zobowiązała się, że każdy zatrudniony przez nią pracownik objęty zapisem Pakietu, w razie niedochowania przez Spółkę gwarantowanego okresu zatrudnienia, ma prawo do wypłaty odprawy pieniężnej.
Zdaniem Sądu, skoro pozwana dobrowolnie zgodziła się na przyjęcie w Pakiecie postanowień niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów ekonomicznychi m.in. wyrażania zgody na stosowanie 10-letniego okresu gwarancyjnego, nie może teraz powoływać się na nieskuteczność przyjętego w tym zakresie postanowienia i co do zasady uchylać się od przestrzegania postanowień Pakietu, skoro zmieniają one na korzyść pracowników powszechne regulacje chroniące ich przez rozwiązaniem stosunku pracy.
Zdaniem Sądu Okręgowego, brak było podstaw do stwierdzenia niezgodności postanowień Pakietu Socjalnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ustanowionego w nim gwarantowanego okresu zatrudnienia. Za skuteczne i legalne Sąd uznał dobrowolne zobowiązanie się przez pozwaną, że każdemu zatrudnionemu przez nią pracownikowi, w razie niedochowania gwarantowanego okresu zatrudnienia, przysługuje odprawa pieniężna.
Natomiast, jako naruszające zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażonej wart. 2 Konstytucji RP, Sąd Okręgowy uznał postanowienia Pakietu Socjalnego w zakresie, w jakim w takiej sytuacji, przy naruszeniu gwarancji zatrudnienia, przyznają prawo do odprawyw dwukrotnej wysokości.
W tym zakresie Sąd odniósł się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego,z którego wynika, iż zasada sprawiedliwości społecznej powinna być pojmowana jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie sięod kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli. W tym ujęciu sprawiedliwość społeczna jest wiązana z zasadą równości. Obie zasady w znacznym stopniu nakładają się na siebie.
Biorąc pod uwagę powyższe, można w ocenie Sądu dopatrywać się pewnego naruszenia norm konstytucyjnych (art. 2 Konstytucji RP), poprzez ustanowieniew szczególnych przepisach prawa pracy gwarancji wypłaty odprawy w podwójnej wysokości, w przypadku naruszenia wieloletnich gwarancji zatrudnienia. Ustanowienie takowego prowadzi do kreowania nieusprawiedliwionych przywilejów dla wybranej grupy obywatelii tak już znacznie uprzywilejowanej gwarancją wieloletniego zatrudnienia, bądź wypłatą odprawy za ten okres. Odprawa przewidziana w Pakiecie Socjalnym, przy naruszeniu Gwarancji Zatrudnienia, pełni niewątpliwie funkcję socjalną i też represyjną wobec pracodawcy, który nieprawidłowo rozwiązuje stosunek pracy z pracownikami. Tym niemniej, wprowadzenie przywileju otrzymania w takiej sytuacji należności w wysokości aż dwukrotnej kwoty podstawowej, kłóci się, w ocenie Sądu, z zasadą sprawiedliwości społecznej.
Sąd wskazał, że gdyby nie został podzielony pogląd o zasadności przyjęcia konstrukcji sprzeczności normy zawartej wart. 10 ust. 2Pakietu w zakresie ustanawiającym podwójną wysokość odprawy, w przypadku naruszenia Gwarancji Zatrudnienia zKonstytucją RP, do wniosku o zasadności roszczenia powoda jedynie w zakresie odprawy pojedynczej prowadzi również zbieżna z przedstawioną oceną w konkluzji i w większości argumentacji ocena w zakresie nadużycia prawa podmiotowego przez powoda (art. 8 k.p.). Analizapod tym kątem, w ocenie Sądu wskazuje, iż żądanie przez powoda w okolicznościach niniejszej sprawy odprawy w podwójnej wysokości, stanowi nadużycie prawa, będąc sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.
Sąd podkreślił, że miarkowanie wysokości odszkodowania następuje stosowniedo okoliczności, szczególnie do stopnia winy obu stron, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2012r., sygn. II PK 27/12, LEX nr 1243022).
Przyznanie ponadstandardowych lub nadzwyczajnych przywilejów pracowniczychw nienazwanych porozumieniach zbiorowych prawa pracy podlega weryfikacji sądowejz punktu widzenia społeczno-gospodarczej oceny interesów stron lub uprawnień beneficjentów oraz wymaga uwzględnienia zasad dobrej wiary, przyzwoitościw negocjowaniu i zawieraniu tych porozumień, obowiązku zachowania lojalności stroni poszanowania ich słusznych interesów, w tym dbałości o dobro pracodawcy, dobrych obyczajów w dysponowaniu jego majątkiem oraz zakazu naruszania praw osób trzecich,a także innych zasad współżycia społecznego. Żądanie zasądzenia dodatkowego odszkodowania z tytułu niedotrzymania przyrzeczenia wieloletniego zatrudnienia podlega zatem, tak jak każde roszczenie, ocenie w świetleart. 8 k.p.i może być oddalonelub zasądzone w ograniczonej wysokości, ze względu na nadużycie prawa podmiotowego,w zależności od sądowej oceny istotnych okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010r., sygn. II PK 106/10, OSNP 2012/3-4/30).
Dalej zauważył Sąd Okręgowy, że orzecznictwo Sądu Najwyższego wypracowało pewne ogólne reguły, którymi należy kierować się, ustalając wysokość odszkodowaniaw każdym konkretnym przypadku.
Sąd powołał się na uzasadnienie wyroku z dnia 3 grudnia 2010r. (sygn. I PK 126/10, LEX nr 821055), w którym Sąd Najwyższy wskazał, iż miarkując odszkodowania w prawie pracy, można zastosować analogię do normKodeksu cywilnegoodnośnie kar ustawowychi ich miarkowania (analogia doart. 485 k.c.w zw. zart. 484 § 2 k.c.). Miernikami waloryzacji ryczałtów odszkodowawczych w prawie pracy muszą być: ocena zasadności żądanychkwot z punktu widzenia gospodarczego, przeciętnej stopy życiowej, przypadkowośćsytuacji, w której znalazł się pracownik korzystający z wysokich odszkodowań ryczałtowych, charakter pracy, staż zakładowy i wreszcie stosunek ryczałtu do wysokości realnejszkody. Przy ocenie, czy dochodzone roszczenie nie jest rażąco wygórowane, należywziąć pod uwagę takie kwestie jak: rezygnacja przez powoda z roszczenia o przywróceniedo pracy, fakt uzyskania w trakcie pracy u pozwanego wysokich kwalifikacjimenedżerskich, duże bezrobocie w kraju, konieczność przerzucenia kosztów - odszkodowania na konsumentów (tj. innych pracowników).
W pierwszej kolejności Sąd zaznaczył, iż w warunkach niniejszej sprawy nie zostało wykazane, aby powód, wykonując pracę na rzecz pozwanej, rażąco naruszał swoje obowiązki. Wskazane w rozwiązaniu umowy o pracę przyczyny okazały się nieuprawnione.
Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego i zasądzając na rzecz powoda odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, dokonał pełnej, kompleksowej oceny wszystkich stawianych powodowi zarzutów. Pozwana nie wykazała także, aby powód popełnił na jej szkodę przestępstwo.
W sprawie XI K 534/11 powód został uniewinniony od popełnienia zarzucanychmu czynów, tj. tego, że w okresie od 23 czerwca 2005r. do 15 września 2005r.wC., będąc jako Kierownik Działu Inżynieringu wHucie (...)Sp. z o.o., osobą odpowiedzialną z ramienia pokrzywdzonego za prawidłowe wykonanie inwestycji, a tym samym, uprawnionym do dokonania odbioru końcowego zleconych prac, udzielił pomocyS. P.- właścicielowiZakładu Budowlanego (...)do wprowadzenia w błąd w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowejHuty (...) Sp. z o.o., co do faktu wykonania robót zgodnie z warunkami zawartej w dniu 17 maja 2005r.umowy nr (...)o wykonanie drogi wzdłuż hal Walcowni(...)od strony wschodniej, poprzez potwierdzenie własnoręcznym podpisem nieprawdziwych wyliczeń dot. przedmiotowej inwestycji w piśmie z dnia16 sierpnia 2005r. sporządzonym przezS. P., iż wykonano 8.370,29 m(

    2)nawierzchni drogi w kostce betonowej, podczas, gdy faktycznie wykonano 6.256,70 m(

    2)nawierzchni w kostce betonowej i 1.280,80 m(

    2)nawierzchni asfaltowej oraz poświadczył nieprawdę w protokołach odbioru robót z dnia 23 czerwca 2005r., 28 sierpnia 2005r.oraz 15 września 2005r., co do okoliczności mających znaczenie prawne, iż prace zostały wykonane zgodnie zumową nr (...), podczas, gdy w rzeczywistości miały miejsce w/w nieprawidłowości, czym udzielił pomocy w doprowadzeniu(...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na łączną sumę 137.991,63 zł, tj. o czynzart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 271 § 1 k.k.przy zast.art. 11 § 2 k.k.
Wyrok wydany w tej sprawie jest wyrokiem prawomocnym.
Sąd uznał w oparciu o wyroki zapadłe w sprawie powoda, że nie można mu przypisać nie tylko popełnienia przestępstwa na szkodę Huty, ale i w świetle przedstawionych okoliczności, trudno mówić o możliwości jego dyscyplinarnego zwolnienia z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, jakie według pozwanej, miałoby mieć miejsce w trakcie realizacji inwestycji w 2005r.
Odnosząc się do sytuacji finansowej powoda, Sąd podniósł, iż z przeprowadzonegow niniejszej sprawie postępowania dowodowego wynika, iż faktycznie powód,po rozwiązaniu z nim stosunku pracy przez pozwaną, został udziałowcem i jednocześnie członkiem zarządu w trzech spółkach:(...) Sp. z o.o.wC.,(...) Sp. z o.o.wK.oraz(...) Sp. z o.o.wC.. Jednakże powód, z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu w tych spółkach, nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, nie uzyskał także żadnych dochodów z racji posiadania statusu wspólnika. Spółki te nie przynosiły zysków, bądź niewielki zysk, który był przeznaczanyna pokrycie strat z lat ubiegłych. Powód, wskutek zwolnienia z pracy, nie otrzymywał stosunkowo wysokiego miesięcznego wynagrodzenia, które dotychczas było źródłem jego dochodów. W okresie od 5 czerwca 2009r. do 28 lutego 2010r. był zarejestrowanyw Powiatowym Urzędzie Pracy wC., jako osoba bezrobotna bez prawado zasiłku. W okresie od 1 marca 2010r. do 24 marca 2011r. był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)T. P.na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży, w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem w wysokości 3.000,00 zł. Natomiast za okres od 26 kwietnia 2011r. do 25 kwietnia 2012r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Jedynie za 2012r. osiągnął dochód w wysokości nieco ponad 3.800,00 złz innych źródeł.
Okoliczności dotyczące poszukiwania pracy przez powoda niewątpliwie muszą byćtu oceniane w kontekście nadużycia prawa do odprawy w podwójnej wysokości.
Rekompensata za utratę pracy nie może stanowić dla pracownika - szczególnie legitymującego się wysokimi kwalifikacjami zawodowymi - zachęty do tego, by „nie opłacało mu się poszukiwanie pracy”. Odprawa przewidziana Porozumieniem - jako świadczenie pieniężne związane z utratą zatrudnienia - co najmniej w pewnym zakresie pełni funkcję kompensacyjną (odszkodowawczą). Wysokość tej odprawy powinna być zatem adekwatnado rozmiarów szkody, jaką pracownik poniósł w wyniku naruszenia przez pracodawcę gwarancji zatrudnienia, a w każdym razie nie może być w stosunku do tej szkody nadmiernie (rażąco) wygórowana. Taka odprawa nie może dla pracownika stanowić źródła nieusprawiedliwionego wzbogacenia.
Sąd zauważył, że powód dysponował świadectwem pracy określonej treści,aC.nie jest miastem na tyle dużym, aby w branży informacje dotyczące zwolnienia powoda nie były nikomu znane, co mogło w znacznym stopniu utrudniać znalezienie pracy (zwolnienie dyscyplinarne).
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika jednak, że tworząc w dniu 26 lipca 2007r.spółkę (...), wspólnicy, w tym powód, wnieśli wkładypo 400.000,00 zł. A następnie dokonywali dopłat do kapitału w wysokości 300.000,00 zł.Na dzień 31 grudnia 2008r. wpłacono 150.000.00 zł. Ze sprawozdań za lata 2009 i następne wynika, że do końca 2009r. wspólnicy wpłacili łącznie 195.000,00 zł dopłat, do których wniesienia zostali zobowiązani uchwałą z dnia 7 kwietnia 2008r., do końca 2010r. - 210.000,00 zł, do końca 2011r. - 219.000,00 zł, a do końca 2012r. - 231.000,00 zł. Oznacza to, iż każdy ze wspólników po powstaniu spółki do końca 2012r. wniósł dopłaty w wysokości 77.000,00 zł. Ponadto, powód wykupił wkłady w utworzonych spółkach, co oznaczaw ocenie Sądu, iż powód faktycznie musiał dysponować większą ilością zasobów finansowych, niż sam to określił, aczkolwiek kwestia ta sama w sobie nie może wpływaćna miarkowanie przedmiotowej odprawy, bowiem stan posiadania powoda na dzień rozwiązania stosunku pracy i bieżące zużywanie zgromadzonych środków nie może determinować rozstrzygnięcia sprawy. Obrazuje to jednak, że sytuacja finansowa powodapo rozwiązaniu z nim umowy o pracę była nieco inna, niż ta, jaką sam przedstawia.
Sąd Okręgowy również podkreślił, że nie można pominąć okoliczności domagania się przez powoda odszkodowania, a nie restytucji stosunku pracy.
W ocenie Sądu, motywem zmiany dochodzonego roszczenia była chęć zaangażowania się w prowadzenie działalności gospodarczej w ramach spółki.
W dalszej części Sąd wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe niewątpliwie potwierdziło, że sytuacja finansowa strony pozwanej jest od pewnego momentu zła, co wynika ze sprawozdań finansowych za lata 2007-2013. Spółka posiada zaległości finansowe, m.in. z tytułu należności publicznoprawnych i opłat za media. Zdarzają się opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń pracowniczych.
Sąd odnotował, iż po tej dacie, w związku z trudną sytuacją ekonomiczną pozwanej, modyfikowano wypłatę odpraw w kierunku ograniczenia uprawnień pracowników do tych wypłat. Najpierw rozszerzono krąg osób, którym takie uprawnienia nie przysługują. Zmodyfikowano również zasady obliczenia odprawy, w niektórych okresach postanowienia Pakietu częściowo zawieszano, bądź wprowadzano programy dobrowolnych odejść. Ostatecznie dopuszczono ograniczoną możliwość wypowiadania umów o pracę przez pracodawcę. Ogółem, stan zatrudnienia u pozwanej w latach 2007-2014 zmniejszył sięo prawie 4000 pracowników.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd doszedłdo przekonania, iż powodowi należna jest odprawa w wysokości jednokrotnej, obliczonej według zasad określonych w art. 10 ust. 1 Pakietu, tj. w wysokości 942.567,14 zł.
Jak stwierdzał Sąd, ostatnio wynagrodzenie miesięczne powoda, liczone jak ekwiwalent za urlop wynosiło brutto 9.293,76 zł, co było bezsporne. Obecnie, w 2014r., minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.680,00 zł (Dz.U.2013.1074). Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013r. wyniosło 3.650,06 zł (M.P.2014.164). Przyznana kwota stanowi, przy przyjęciu przeciętnego wynagrodzenia z 2013r., równowartość wynagrodzenia za ponad 21 lat. Jest to kwota niewątpliwie bardzo znaczna i nieosiągalna dla większości pracowników. W tej kwocie zamykał się, zdaniem Sądu, cel gwarancji zatrudnienia z Pakietu Socjalnego. Pracodawca gwarantował bowiem powodowi zatrudnienie do 2015r., a przez nieprawidłowe zwolnienie go z pracy - gwarancja ta nie została zrealizowana przez 101 miesięcy i 13 dni. W ocenie Sądu, nie ma większego znaczenia,iż pozwana do tej pory wypłacała odprawy maksymalnie za okres 19 miesięcy, bowiem miało to miejsce w okresie znacznie późniejszym. Miarkując żądaną kwotę, Sąd miał na uwadze,iż pracodawca dobrowolnie przyjął na siebie określone zobowiązania i nie uwzględnił możliwości zmiany sytuacji gospodarczej, co jednak obciąża właśnie tego pracodawcę. Powód był wieloletnim pracownikiem pozwanej, z którą związał w zasadzie całą swoją karierę zawodową. Pracę u pozwanej podjął bowiem bezpośrednio po ukończeniu studiów. Na skutek zwolnienia z pracy, znacznemu obniżeniu uległa jego stopa życiowa. Jednocześnie nie wykazano, aby powód w jakikolwiek sposób swoim działaniem przyczynił siędo uszczuplenia majątku pozwanej.
W ocenie Sądu, wszystkie podniesione okoliczności związane z miarkowaniem odszkodowania, nie mogą w tej sytuacji prowadzić do przyznania powodowi rekompensaty, która miałaby jedynie symboliczny wymiar, oderwany od przyjętego na siebie zobowiązania przez pozwaną. Gwarancja zatrudnienia ma rekompensować utratę zatrudnienia,co w przypadku powoda nadal występuje.
Reasumując swoje rozważania, Sąd podkreślił, że przy uwzględnieniu wszystkich przedstawionych okoliczności, gwarancja z Pakietu, zamykająca się roszczeniem odszkodowawczym w kwocie 1.885.134,28 zł, okazała się jednak nadmierna i jako rażąco wygórowane ocenił Sąd żądanie przyznania odprawy w wysokości jej dwukrotności. Zarówno cel odszkodowawczy, jak i sanacyjny, zamyka się w tym wypadku, w ocenie Sądu, w kwocie jednokrotnej wartości odprawy. Przyznanie odprawy w wysokości dwukrotnej byłoby oderwane od realiów gospodarczych i przeciętnej stopy życiowej większości obywateli. Przyznanie dodatkowej odprawy, prowadziłoby do nieusprawiedliwionego wzbogacenia, szczególnie w sytuacji, gdy powód nie dochodził przywrócenia do pracy u pozwanej,a taki był przede wszystkim cel Gwarancji Zatrudnienia.
Postępowanie dowodowe wskazuje, iż zarówno patrząc na przepisy Pakietu przez pryzmat ich zgodności zart. 2 Konstytucji RP, jak i oceniając sprawę przy uwzględnieniu nadużycia prawa zgodnie zart. 8 k.p., wypłata odszkodowania w wysokości jej dwukrotności jest nieuzasadniona.
Za zasadne Sąd uznał również żądanie powoda zasądzenia na podstawieart. 481§ 1 i 2 k.c.w zw. zart. 300 k.p.odsetek od dnia 15 maja 2007r., tj. od daty ostatniego dnia jego zatrudnienia. Taka data wymagalności odsetek określona została wart. 10 ust. 3Pakietu Socjalnego, zgodnie z którym odprawy i inne należne świadczenia pieniężne, o których mowa w niniejszym artykule (a więc wszystkie odprawy wypłacane w przypadku naruszenia gwarancji zatrudnienia) i/lub w ZUZP, wypłacane mają być w formie pieniężnej, nie później, niż w ostatnim dniu zatrudnienia.
W myślart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. 2014r., poz. 1025), kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator,sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.
Koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz strony, której czynność spowodowała ich powstanie (ust. 2 pkt 1).
Opłata od pozwu w niniejszej sprawie, obliczona na podstawie art. 13 wskazanej ustawy wynosiła 94.257,00 zł. Strony wygrały sprawę po połowie. Zobowiązane są zatemdo uiszczenia opłaty od pozwu po 47.128,50 zł. Przy czym, powód kwotę 1.000,00 zł tytułem opłaty od pozwu uiścił przed wszczęciem procesu.
Ponieważ strony wygrały i przegrały w równych częściach na podstawieart. 100 k.p.c,. koszty zastępstwa procesowego między stronami wzajemnie zniesiono.
Apelację od wyroku w pkt 2 oraz 5 wniósł powód, zarzucając:
1.  naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez niewszechstronne rozważenie zgromadzonego  materiału dowodowego i wadliwe pominięcie przy ustalaniu wysokości przysługującej  powodowi odprawy określonej wart. 10.2. Pakietu Socjalnego, zachowania  pozwanego po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, w szczególności:  zainicjowanie postępowania karnego przeciwko powodowi po tym, jak wyrok Sądu  Rejonowego w Częstochowie (sygn. VII P 506/07), prawomocny z dniem15 października 2008r. (sygn. akt SO w Częstochowie, IV.1.Pa 150/08), uznał  rozwiązanie umowy o pracę za niezgodne z prawem, zaniechanie wykreśleniaze świadectwa pracy powoda wzmianki o dyscyplinarnym zwolnieniu, pomimo  uznania (wzmiankowanymi wyżej wyrokami) rozwiązania umowy o pracęza niezgodne z prawem, podczas, gdy niewątpliwie takie działanie pozwanego miało  wpływ na szkodę powoda, który był poddany dodatkowemu stresowi  spowodowanemu koniecznością:

-

uczestniczenia w postępowaniu karnym, kolejno w postępowaniu przygotowawczym oraz sądowym w charakterze podejrzanego (oskarżonego),

-

dochodzenia sprostowania świadectwa pracy,

co bezsprzecznie powinno wpływać na wysokość odprawy;

2
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez niewszechstronne rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwe przyjęcie, że „motywem zmiany dochodzonego roszczenia (z przywrócenia do pracy na odszkodowanie) była chęć zaangażowania się w prowadzenie działalności gospodarczej w ramach spółki”, podczas, gdy skalastawianych powodowi zarzutów i atmosfera budowana przez pozwanego wokół jego osoby wskazywała na nierealność powrotu na dotychczasowe stanowisko(k. 605 verso - 606), co skutkowało zmianą roszczenia;

2
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez niewszechstronne rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwe pominięcie okoliczności, że potencjalne obciążenia pracodawcy, wynikające z Pakietu Socjalnego, były tą częścią ceny, której nie uiścił(...)za zakupHuty (...), a zatem pozwany (członek dużego międzynarodowego holdingu) powinien mieć świadomość, że w przypadku niedotrzymania warunków określonych w Pakiecie, stanie wobec konieczności zapłaty tej „zawieszonej” części ceny i wypłaty pracownikom odpraw w wysokości określonej w art. 10.2. Pakietu;

3
naruszenie art. 233 § 1k.p.c., poprzez niewszechstronne rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwe pominięcie okoliczności, że w związkuze zwolnieniem powód nie tylko utracił dochody, z tytułu nieotrzymanegowynagrodzenia w okresie od dnia zwolnienia do końca obowiązywania PakietuSocjalnego (w zasądzonej na jego rzecz wysokości), ale poniósł również inne szkody majątkowe, bowiem, gdyby do zwolnienia nie doszło,Z. R.:

- miałby waloryzowaną corocznie wysokość wynagrodzenia za pracę o „wysokość wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanych przez GUS za poprzedni rok kalendarzowy” (art. 16.2. Pakietu Socjalnego),

-

miałby wypłacaną corocznie nagrodę świąteczno-noworoczną w wysokości 10% średniego wynagrodzenia za ostatnie 3 miesiące (art. 16.4. Pakietu Socjalnego),

- byłby uprawniony do otrzymania nagród jubileuszowych, jak również

-

pracodawca byłby zobowiązany odprowadzać za niego składki na ubezpieczeniaspołeczne, co wpłynęłoby na podwyższenie wszystkich jego świadczeńz ubezpieczenia społecznego, a następnie przyszłej emerytury,

a zatem faktyczny przychód powoda, gdyby nie utrata pracy, byłby wyższyod zasądzonej na jego rzecz kwoty;

4
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez niewszechstronne rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego i wadliwe pominięcie, że w związku z niezgodnym z prawem działaniem pozwanej, powód poniósł również szkodę niemajątkową, bowiem:

-

stres spowodowany utratą pracy oraz trwającą sprawą karną spowodował u niego rozstrój zdrowia (bezsenność, bóle żołądka) oraz rozpad jego związku małżeńskiego,

w związku z brakiem dochodów, nie mógł pomagać finansowo synom, przez comusieli oni zrezygnować z kontynuowania nauki,

a także

5
naruszenieart. 8 k.p.w zw. zart. 10.2Pakietu Socjalnego, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że żądanie przez powoda odprawy w wysokości określonej wart. 10.2. Pakietu Socjalnego stanowi nadużycie prawa podmiotowego po stronie powodai dokonanie miarkowania jej wysokości, podczas, gdy odprawa przewidzianawart. 10.2. Pakietu Socjalnego powinna mieć charakter zarówno odszkodowawczy oraz represyjny, a zatem zasądzenie na rzecz powoda jedynie utraconych zarobkówod dnia rozwiązania z nim umowy o pracę do dnia obowiązywania gwarancjizatrudnienia spełniło jedynie funkcję odszkodowawczą i w takiej sytuacji zasadnym jest również żądanie odprawy w podwójnej wysokości, bowiem pozwana, pomimo nadużycia przez nią prawa - bezpodstawnego zwolnienia dyscyplinarnegoZ. R., jak również zainicjowania przeciwko niemu w złej wierze postępowaniakarnego - nie poniosła żadnych konsekwencji takiego działania, dochodzona przez powoda wysokość odprawy nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznegoi nie stanowi nadużycia przez powoda jego prawa podmiotowego;

W oparciu o te zarzuty wniesiono o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda dodatkowo kwoty 942.567,14 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2007r. do dnia zapłaty,

1
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztówzastępstwa procesowego w toku postępowania przed Sądem I i II instancji wg norm przepisanych, zaś w przypadku uznania przedmiotowej sprawy za zawiłą(np. w rozumieniuart. 326 § 1 zd. 2 k.p.c.) - w dwukrotnej stawce minimalnej,na zasadzieart. 109 § 2 k.p.c.w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 2w zw. z § 6 pkt 7rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Apelację od wyroku wniosła również pozwana(...) Sp. z o.o., w części dotyczącej pkt 1, 3, 4, 5 i 6, zarzucając:

1
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a
art. 291 k.p.przez niewłaściwe zastosowanie do roszczenia zart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego, z uwagi na błędne uznanie, iż powód przed wniesieniem powództwanie nadużył prawa, składając dwukrotnie wnioski o zawezwanie do ugody w celu przerwania biegu przedawnienia oraz z uwagi na przyjęcie wymagalności roszczenia od dnia 15 maja 2007r. i złożenie pozwu w niniejszej sprawie po upływie 3-letniego okresu przedawnienia, liczonego od tej daty, czy jak również daty zakończeniapostępowania, co do pierwszego zawezwania czy od daty pierwszegouprawomocnienia orzeczenia w sprawie o odszkodowanie z tytułu niezgodnegoz prawem rozwiązania umowy o pracę,

b
art. 8 k.p.w zw. zart. 2 i 22 konstytucji RPorazart. 58 § 2 k.c.w zw. zart. 300 k.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie do roszczeń objętych powództwem i uznanie uwzględnionego żądania zapłaty kwoty odprawy w wysokości 942.567,14 zł, za zgodnez zasadami współżycia społecznego i obowiązującymi przepisami prawa, w kontekście dokonanej oceny zachowań i sytuacji finansowej powoda po ustaniu stosunku pracy, zmiany sytuacji ekonomicznej pozwanej spółki po zawarciu Pakietu Socjalnego, dopuszczeniu się przez powoda naruszeń obowiązków pracowniczych przed ustaniem stosunku pracy, niewypłaceniu przez pozwaną spółkę innym pracownikom wyższych odpraw na podstawie Pakietu socjalnego, niż 19 krotność wynagrodzenia, braku wykazania szkody po stronie powoda w kontekście rezygnacji z przywrócenia do pracy u pozwanej, niezastosowanie kryterium miarkowania, w szczególności z uwagi na wysokość zasądzonych odsetek,

c
art. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 300 k.c.przez niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie odsetek na podstawieart. 10 ust. 3Pakietu Socjalnego od daty ostatniego dniazatrudnienia powoda w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy przyjął, iż warunkiem wypłaty odprawy na podstawieart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego było ustaleniew prawomocnym wyroku rozwiązania umowy o pracę, dokonanego bez zachowania okresu wypowiedzenia, za niezgodne z przepisami prawa, a ponadto żądaniezasądzenia odsetek od dnia 15 maja 2007r. zostało zgłoszone przez stronę powodową po upływie 3-letniego okresu przedawnienia,

1
naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 11 k.p.c.przez dokonanie niewłaściwej oceny mocy dowodowej i wiarygodności części zebranych dowodów w sprawie, w odniesieniudo dokumentów załączonych z akt sprawy karnej oraz zeznań świadkaT. K. (1)i prezesa pozwanejspółki - (...)przez błędne uznanie, iż strona pozwana nie wykazała, iż działania powoda doprowadziły po stronie pozwanej spółki do powstania szkody i nie dawały pozwanemu pracodawcy podstaw do rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, ponadto bezpodstawnieprzyjęto ustalenia wynikające z wyroku uniewinniającego powoda w sprawie karnejza własne,

b
art. 328 § 2 k.p.c.przez niewłaściwe zastosowanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniudo zaskarżonego wyroku okoliczności, na podstawie których Sąd I instancji uznał,iż uwzględnione roszczenie, jak w pkt 1 zaskarżonego wyroku, nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniuart. 8 k.p.,

2
sprzeczność pomiędzy ustaleniami dokonanymi przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku, polegającą na:

a
błędnym ustaleniu, iż podstawa faktyczna żądania objętego zmienionym powództwem jest tożsama z podstawą faktyczną roszczeń z pozwu i prób ugodowych, z uwagi na to iż zdaniem Sądu, w każdym przypadku powód domagał się wypłacenia odprawyw podwójnej wysokości (942.567,14 zł x 2) w związku z rozwiązaniem z nimniezgodnie z prawem umów o pracę z dniem 15 maja 2007r. z powodu zawinionegoi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, gdy z analizy pism strony powodowej wynika, iż dokonała pismem z dnia 14 czerwca 2007r. zmiany powództwa, wskazując na nowe roszczenie i nową podstawę faktyczno-prawną,żądając podwójnej wysokości odprawy na podstawie art. 10.2 Pakietu Socjalnego,

b
błędnym uznaniu, iż żądanie zasądzenia kwoty w wysokości 942.567,14 zł nie stanowi nadużycia prawa w sytuacji, gdy pracownicy pozwanej uzyskali maksymalniez Pakietu Socjalnego odprawę w wysokości 19-krotności miesięcznegowynagrodzenia, a obecnie wypłacane są odprawy na poziomie 12-krotnościmiesięcznego wynagrodzenia, co potwierdza dokumentacja złożona do akt sprawy oraz zeznania świadkówT. K. (1)iS. M. (1)i w charakterze stronyP. P.,

c
błędnym uznaniu, iż powód dalej by pracował u pozwanej i brak było podstawdo przyjęcia, że chciałby dobrowolnie odejść z pracy, jak na str. 56 uzasadnieniaw sytuacji, gdy jak wynika z dokumentacji załączonej przy piśmie pozwanej z dnia22 października 2014r., stanowisko pracy powoda zostało zlikwidowane ostatecznie1 grudnia 2013r. i zapewne byłby objęty jednym z pakietów, a jego odprawanie przekroczyłaby kwoty 12-miesięcznego wynagrodzenia,

d
błędnym uznaniu, iż sytuacja finansowa powoda jest nieco inna, niż usiłowałto przedstawić, gdy, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, była ona kompletnie inna i nie miało to wpływu na miarkowanie żądania o zapłatęjednokrotnej odprawy,

e
błędnym uznaniu, iż sytuacja finansowa pozwanej spółki jest nieco inna,niż na początku, gdy obecnie jest ona diametralnie zła; spółka odnotowujekilkusetmilionowe straty, przeżywa dodatkowe problemy z uwagi na wojnęwD., co nie pozwala na realizację gwarancji zatrudnienia, zmusza pozwanądo przeprowadzania zwolnień grupowych, zawieszania postanowień PakietuSocjalnego oraz obniżania wysokości odpraw, co potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty księgowe oraz zeznania świadków:T. K.iS. M.,czy w charakterze stronyP. P., nie ma ona wpływu na miarkowanie żądaniao zapłatę jednokrotnej odprawy.

W związku z powyższym, wniesiono o zmianę wyroku w zaskarżonej części przez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wrazz kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych lub załączonej faktury VAT,w przypadku jej złożenia.
Ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 14 października 2015r. uwzględniając apelację pozwanego zmienił zaskarżony wyrok w pkt 1, 3, 4, 5, 6 i zasądził od pozwanego(...) Spółki z o.o.wC.na rzecz powodaZ. R.kwotę 9.293,76 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2007r. oddalając powództwow pozostałej części. Jednocześnie oddalił apelację pozwanej w pozostałym zakresie. Nadto Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda w całości oraz orzekł w przedmiocie kosztów procesu za postępowanie przed sądem pierwszej i drugiej instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny odwołując się do normyart. 382 k.p.c.statuującego istotę apelacji pełnej dokonał ponownej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie. Przy czym Sąd Apelacyjny przyjmując za własne ustalenia dokonane przez Sąd I instancji dokonał nieco innej oceny roszczenia z pozwu.
Na wstępie rozważań Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pozwanej dotyczący przedawnienia roszczenia i nadużywania instytucji zawezwaniado próby ugodowej.
W tym kontekście Sąd zważył, że występowanie przez powoda z zawezwaniamido prób ugodowych, skutecznie przerwało bieg przedawnienia roszczenia w trybieart. 123i 124 k.c.Dodał Sąd, że nie sposób dopatrywać się po stronie powoda nadużycia prawaw dwukrotnym wystąpieniu do Sądu z zawezwaniem do prób ugodowych, skoro przepisy prawa przewidują taką instytucję, w szczególności skoro przepisart. 123 § 1 k.c.nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie wielokrotności występowania z zawezwaniem do prób ugodowych.
W dalszym ciągu motywując swoje orzeczenie Sąd Apelacyjny wskazał,że dochodzone przez powoda odszkodowanie stanowić miało świadczenie majątkowesui generis, rekompensujące utratę zatrudnienia w okresie gwarantowanym przez pracodawcę. Dlatego też w ocenie Sądu, skoro pozwana dokonując bezprawnego rozwiązania umowyo pracę, nie dotrzymała wynikającej z Pakietu gwarancji zatrudnienia, obciążał ją obowiązek wypłaty odprawy za okres pozbawienia powoda zatrudnienia, tj. za czas, w którym nie mógł on wykonywać u niej pracy, ale tylko z przyczyn zawinionych wyłącznie przez pozwaną.Jak podkreślał Sąd, odprawa miała rekompensować utracony zarobek z okresu pozbawienia powoda pracy z przyczyn przez niego niezawinionych. Równocześnie Sąd odwoławczy podkreślił, że istotą wyrażenia „niedotrzymanie gwarancji zatrudnienia” uzasadniała wniosek, iż obowiązek wypłacenia pracownikowi odprawy, przewidziany w art. 10 Pakietu powstajew sytuacji, gdy pracodawca nie może lub nie chce dalej zatrudniać pracownika, czyli nie dotrzymuje gwarancji zatrudnienia. Natomiast zdaniem Sądu inaczej musiała wyglądać sytuacja, w której pracownik nie przejawia woli pozostawania w zatrudnieniu. Wówczas bowiem gwarancja zatrudnienia nie będzie mogła być realizowana przez pracodawcę, lecznie z przyczyn go obciążających, a żądanie uskutecznienia gwarancji zatrudnienia staje się bezprzedmiotowe wskutek braku woli kontynuowania stosunku pracy przez pracownika.
W tym kontekście Sąd Apelacyjny zauważył, że pozwana naruszyła gwarancje zatrudnienia powoda przez rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, gdyż to rozwiązanie stosunku pracy było bezprawne. Dodał Sąd, że powód odwołał się do sądu od tego sposobu rozwiązania stosunku pracy domagając się przywrócenia do pracy, jednak następnie zmienił to roszczenie na odszkodowanie, które obok naturalnej funkcji kompensacyjnej spełnia rolę swoistego zadośćuczynienia za wyrządzoną pracownikowi krzywdę, jaką zazwyczaj pociąga za sobą niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jak zaznaczał Sąd decyzja o wyborze roszczenia należy do pracownika, zaś sąd może nie uwzględnić żądania przywrócenia do pracy i w jego miejsce orzec o odszkodowaniu, tylko wówczas, gdy ustali, że przywrócenie do pracy byłoby niecelowe (art. 45 § 2 k.p.w związku zart. 56 k.p.). Powyższa konstatacja, zdaniem Sądu Apelacyjnego, dawała podstawy do przyjęcia,że zmieniając żądanie powód wyraził brak woli kontynuowania zatrudnienia. Powyższe zaś przemawia za wnioskiem, że powód zwolnił pozwaną z obowiązku dalszego zatrudniania go, do czego pozwana zobowiązała się w Pakiecie Socjalnym, albowiem w przypadku braku woli kontynuowania przez pracownika zatrudnienia, brak potencjalnych przyszłych jego zarobków nie może obciążać już pracodawcy ponieważ w sytuacji wygrania procesu, nie dojdziedo restytucji stosunku pracy. W tym zakresie Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r., I PK 128/12.
Podsumowując swoją argumentację Sąd Apelacyjny stwierdzał, że Pakiet Socjalnynie przewidywał wypłaty odprawy, czy odszkodowania za sam fakt rozwiązania umowyo pracę, a jedynie za naruszenie gwarancji zatrudnienia. Zdaniem Sądu uwzględnienie roszczenia powoda w całości stanowiłoby zapłatę nie za utratę zarobku, a byłoby swoistego rodzaju odszkodowaniem, którego nie sposób wyprowadzić z uregulowań Pakietu Socjalnego dotyczących naruszenia gwarancji zatrudnienia.
Mając na względzie, że powód z dniem 15 czerwca 2007r. zmienił żądanie przywrócenia do pracy na odszkodowanie i tym samym wyraził brak kontynuowania stosunku pracy z pozwaną Sąd Apelacyjny uznał, że zasadnym było żądanie powoda zasądzenia odprawy z tytułu gwarancji zatrudnienia jedynie za okres od 15 maja 2007r. do 15 czerwca 2007r. w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia wraz z ustawowymi odsetkamiod dnia wymagalności (tj. od ostatniego dnia zatrudnienia).
Równocześnie Sąd Apelacyjny zaaprobował stanowisko Sądu I instancji, że żądanie odprawy w podwójnej wysokości stanowi nadużycie prawa (art. 8 k.p.). W ocenie Sądu Apelacyjnego, ustanowienie w Pakiecie Socjalnym gwarancji wypłaty odprawy w podwójnej wysokości stanowiło także naruszenie norm konstytucyjnych, jako kreujące nieusprawiedliwione przywileje dla wybranej grupy osób, naruszającart. 112k.p.orazart. 183ak.p.Przy czym Sąd zaznaczył, że okoliczności te podlegają uwzględnieniu niezależnie od wysokości odprawy, gdyż w przeciwnym razie odprawa stanowiłaby dodatkowy element odszkodowawczy, niezwiązany z naruszeniem gwarancji zatrudnienia, które może przekładać się tylko na utratę zarobku.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł powód zaskarżając wyrokw punkcie 1a w zakresie oddającym powództwo ponad kwotę 9.293.76 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od tej kwoty, w punkcie 1b obciążającym go obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania, w punkcie 3 oddalającym jego apelację oraz w punkcie 4 co do kosztów postępowania apelacyjnego. W tym zakresie powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania za wszystkie instancje.
Skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego zarzucając naruszenie :

a
art. 9 § 1 k.p.w związku zart. 6Pakietu Socjalnego orazart. 8 ust. 1b i ust. 2acontrario Pakietu Socjalnego w związku zart. 10 ust. 2 i ust. 1Pakietu przez błędną wykładnię i przyjęcie, że prawo do odprawy określonej wart. 10 ust. 2 i ust. 1przysługuje wyłącznie pracownikom, którzy w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowyo pracę domagali się przed sądem przywrócenia do pracy, podczas gdy z zapisów Pakietu Socjalnego nie wynika, by warunkiem uzyskania odprawy przez pracownika, z którym rozwiązano umowę o pracę, było zgłoszenie przez niego żądania przywrócenia do pracy oraz podtrzymywanie takiego żądania przez cały czas trwania procesu o stwierdzenie bezprawności rozwiązania umowy o pracę, zgodnie zart. 6w związku zart. 8 ust. 1b i ust. 2acontrario orazart. 10 ust. 2 i ust. 1Pakietu za naruszenie gwarancji zatrudnienia uważane jest rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, które było nieuzasadnione i naruszało obowiązujące przepisy, a odmienne rozumienie zapisów Pakietu stanowi nieuprawnione przerzucanie na pracownika obowiązku żądania ponownego zatrudnienia i podtrzymywania takiego żądania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, w szczególności, gdy pracodawca rozwiązał umowę o pracę w trybieart. 52 k.p., a zarzuty przez niego stawianew procesie wskazują na niemożliwość przywrócenia pracownika do pracy,

a
art. 8 k.p.,art. 112k.p.iart. 183a§ 1-4 k.p.przez ich niezastosowanie i przyjęcie,że skarżący nie jest uprawniony do odprawy w wysokości określonej wart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego, bo nie domagał się przywrócenia do pracy w toku postępowania sądowego,a zatem nie wyrażał zgody na kontynuowanie zatrudnienia, przez co nie doszło do naruszenia gwarancji zatrudnienia, podczas gdy taka interpretacja stanowi naruszenie zasady równego traktowaniu w zatrudnieniu, bowiem pracownicy, którzy dobrowolnie rezygnowali z pracy otrzymywali odprawę w wysokości przewidzianej w Pakiecie Socjalnym, a skarżący również dobrowolnie rezygnując z zatrudnienia (zmieniając roszczenie o przywrócenie do pracyna odszkodowanie) z odprawy nie może korzystać,

b
art. 65 § 2 k.c.w związku zart. 300 k.p.,art. 2416§ 1 k.p.w związku zart. 9§ 1 k.p.orazart. 48 ust. 2 i art. 44 ust. 5Pakietu Socjalnego przez błędną wykładnięi przyjęcie, że z istoty naruszenia gwarancji zatrudnienia opisanej wart. 6,

c
Pakietu Socjalnego w związku zart. 8 ust. 1b i ust. 2acontrario orazart. 10 ust. 2i ust. 1Pakietu Socjalnego wynika, że w sytuacji, gdy pracownik nie jest zainteresowany kontynuacją zatrudnienia ujawnioną brakiem żądania przywrócenia do pracy, to nie dochodzi do naruszenia gwarancji zatrudnienia, gdyż taka postawa pracownika jest niezgodna z celem gwarancji zatrudnienia, podczas gdy z przepisów Pakietu Socjalnego nie wynika wprost dodatkowa przesłanka wystąpienia przez pracownika z żądaniem przywrócenia do pracyw celu dochodzenia odprawy za naruszenie gwarancji zatrudnienia, to interpretacja Pakietuw tym zakresie nie wymaga wykładni (clara non sunt interpretanda), a gdyby nawet przyjąć, że zapisy w powyższym zakresie są niejasne, to stosownie doart. 65 § 2 k.c.w związkuzart. 300 k.p., mając na uwadze zgodny zamiar stron i cel. ustanowienia gwarancji zatrudnienia, przez jej naruszenie należy uznać każdy przejaw działania pracodawcy, który doprowadził do niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy,

d
art. 8 k.p.,art. 112k.p.iart. 183a§ 1-4 k.p.przez ich niewłaściwe zastosowanie orazart. 44 ust. 5Pakietu Socjalnego przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zgłoszone żądanie zasądzenia odprawy w podwójnej wysokości na podstawieart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego stanowi nadużycie prawa podmiotowego i narusza zasady równego traktowaniaw zatrudnieniu w sytuacji, gdy zapisy Pakietu Socjalnego uzależniały wysokość odprawyod przyczyny ustania stosunku pracy, a tym samym możliwość domagania się przez pracownika, co do którego nastąpiło naruszenie gwarancji zatrudnienia, odprawyw podwójnej wysokości, ma charakter represyjny wobec pracodawcy, nie powodując dyskryminacji pracowników, jak również dochodzenie odprawy w wysokości wynikającejzart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego nie naruszało zasad współżycia społecznego bowiem gwarancje socjalne stanowiły składową ceny zakupuHuty (...), a skoro pozwana sama nadużywała prawa podmiotowego bezprawnie rozwiązując ze skarżącym umowęo pracę bez wypowiedzenia, odmawiając wydania sprostowanego świadectwa pracy oraz zawiadamiając organy ścigania o rzekomym popełnieniu przez niego szeregu przestępstwna jej szkodę, to nie może w toku postępowania o odprawę powoływać się na nadużycie prawa przez skarżącego.

W uzasadnieniu podstaw skargi wskazano, że z treści Pakietu Socjalnego nie wynika, by zamiarem stron było uzależnienie możliwości wypłaty odprawy od wystąpienia przez pracownika na drogę postępowania sądowego z żądaniem przywrócenia go do pracy. Skoro Pakiet Socjalny jest rodzajem porozumienia zbiorowego, mającego charakter kompensacyjny dla pracowników, to konsekwencją realizacji tej funkcji jest charakter represyjny jego postanowień w odniesieniu do pracodawcy w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem w okresie gwarancyjnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła o rozpoznanie sprawyna rozprawie i oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Prokurator Generalny wniósł o nieuwzględnienie skargi kasacyjnej, podzielającw całości stanowisko przedstawione przez pozwaną w odpowiedzi na skargę w zakresie dotyczącym oceny jej zarzutów.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2017r. Sąd Najwyższy (sygn.. akt I PK 274/16) uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1a w części oddalającej powództwo oraz w punktach 3 i 4 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach oraz do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uwzględniając skargę kasacyjną Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny dokonując wykładniart. 6, art. 8 ust. 1b i ust. 2 oraz art. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego celem ustalenia charakteru i przesłanek nabycia prawa do odprawy z tytułu naruszenia gwarancji zatrudnienia błędnie przyjął, iż należna powodowi odprawa przysługuje wyłącznie za okres, w którym domagał się on przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach, kwestionując zgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym. Podniósł przy tym Sąd Najwyższy, że z zapisów Pakietu Socjalnego nie wynika, aby warunkiem uzyskania odprawy przez pracownika, z którym pozwana rozwiązała niezgodnie z prawem umowęo pracę w trybieart. 52 § 1 pkt 1 k.p.było dochodzenie przez niego żądania przywróceniado pracy, gdyż w przeciwnym wypadku zwalnia on pozwaną z przyjętej przez nią w Pakiecie gwarancji zatrudnienia. Sąd Najwyższy argumentował, że literalna wykładniaart. 6, art. 8ust. 1b i ust. 2 oraz art. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego prowadzi do jednoznacznej konkluzji,że gwarantowana Pakietem Socjalnym odprawa przysługuje co do zasady w każdym przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę w okresie gwarantowanym. Natomiast uzyskanie przez skarżącego prawomocnego wyroku zasądzającego na jego rzecz odszkodowanie z uwagi na niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w trybieart. 52 k.p., dawało podstawy do stwierdzenia, że pozwana niezgodnie z prawem rozwiązała z nim umowę o pracę w okresie gwarancji zatrudnienia.
Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy podkreślał, że w sprawach o świadczenia z tytułu gwarancji zatrudnienia rezygnacja z roszczenia o przywrócenie do pracy może być natomiast brana pod uwagę przy miarkowaniu odprawy (odszkodowania) z tytułu gwarancji zatrudnienia przewidzianej porozumieniem czy umową społeczną.
W tym zakresie Sąd Najwyższy przytoczył wiele swoich orzeczeń takich jak: wyrokz dnia 2 sierpnia 2012r., II PK 27/12, LEX nr 1243022; z dnia 10 lutego 2012r., II PK 144/11, LEX nr 1167470; z dnia 3 grudnia 2010r., I PK 126/10, LEX nr 821055; z dnia 25 listopada 2009r., II PK 137/09, LEX nr 571929. Jak zaznaczał Sąd Najwyższy w wyżej przytoczonych judykatach stwierdzano, że odprawa (odszkodowanie) za naruszenie gwarancji zatrudnienia, do którego prawo wynika z Umowy Społecznej (Pakietu Socjalnego) traktowanej jako normatywne porozumienie (art. 9 k.p.) może podlegać miarkowaniu na podstawieart. 8 k.p.Dodał też Sąd Najwyższy, że miarkowaniu może podlegać cała kwota odprawy określonawart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego, której dochodzi skarżący w niniejszym postępowaniu, przy uwzględnieniu między innymi faktu rezygnacji powoda z roszczenia o przywróceniedo pracy.
Ostatecznie Sąd Najwyższy wskazał, że odszkodowanie ryczałtowe należne z mocy umowy społecznej z tytułu rozwiązania stosunku pracy w okresie gwarancji zatrudnienia może być ocenione jako rażąco wygórowane i podlegać miarkowaniu (art. 485 k.c.w związku zart. 484 § 2 k.c.), a miernikami tego miarkowania mogą być: ocena zasadności roszczeńz punktu widzenia przeciętnej stopy życiowej, przypadkowość sytuacji, w której znalazł się pracownik korzystający z wysokich odszkodowań ryczałtowych, charakter pracy, staż zakładowy, rezygnacja z roszczenia o przywrócenie do pracy, bezczynność w poszukiwaniu nowego zatrudnienia, konieczność przerzucenia kosztów odszkodowania na innych pracowników, a także stosunek ryczałtu do wysokości szkody -art. 8 k.p.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutu skarżącego, że pozwanaw toku postępowania o zasądzenie odprawy wynikającej z zapisów Pakietu nie może powoływać się na nadużycie przez niego prawa podmiotowego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja strony pozwanej podlega uwzględnieniu ponad kwotę 167.287,68 zł,a w pozostałym zakresie oddaleniu. Natomiast apelację powoda należało oddalić.
Tytułem wstępu należało wskazać, że sąd nie tylko stosuje obowiązujące prawo, ale do jego konstytucyjnych kompetencji należy też wymierzanie sprawiedliwości (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP– „każdy ma prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy” oraz uzasadnienie wyroku z dnia 16 listopada 2004r., I PK 36/04, OSNP 2005/12/175), a przede wszystkim konieczne jest uwzględnienie, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). „Urzeczywistnianie” zasady sprawiedliwości społecznej jest więc obowiązkiem sądu jako organu państwa przy rozpoznaniu każdej sprawy. Pojęcie tej zasady - w aspekcie dotyczącym przedmiotu rozpoznawanej sprawy - zostało syntetycznie zdefiniowane w uzasadnieniu wyroku (pełnego składu) Trybunału Konstytucyjnego z dnia12 kwietnia 2000r., K 8/98 (OTK 2000/3/87; Przegląd Sejmowy 2000r., Nr 4, s. 91, z glosą
  S. Rudnickiego). Trybunał wywiódł w nim (pkt IX.3), że „w ujęciu polskiej ustawy zasadniczej sprawiedliwość społeczna jest też celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne; nie jest demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości, przynajmniej pojmowanej jako dążeniedo zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli; wysłowiona w preambule sprawiedliwość stała się obok innych tamże powołanych wartości jedną z zasad, które wszyscy mają mieć „za niewzruszoną podstawę Rzeczypospolitej Polskiej”; poszanowanie tych zasad i wartości jest również obowiązkiem legislatywy; w tym kontekście (w zestawieniuart. 1 i art. 2 Konstytucji) chodzi przede wszystkim o zasadę sprawiedliwości pojmowaną jako czynnik prowadzącydo słusznego lub inaczej sprawiedliwego wyważenia interesu ogółu (dobra wspólnego)i interesów jednostki” (por. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2001r.,K 5/01, OTK 2001/4/87). Wynika z tego, że obowiązkiem sądu jest urzeczywistnianie zasady sprawiedliwości społecznej rozumianej (przynajmniej) jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli oraz jako czynnik prowadzący do słusznego lub inaczej sprawiedliwego wyważenia interesu ogółu (dobra wspólnego) i interesów jednostki.Takie powinno być też podejście sądu do stosowania klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego w kontekście ewentualnego nadużycia prawa podmiotowego (vide wyrok SNz dnia 14 września 2010r., II PK 67/10, LEX nr 687016).
W wyroku z 4 listopada 2010r., Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że ustanowienie w umowie społecznej powszechnej 10-letniej gwarancji trwałości stosunków pracy wszystkich pracowników objętych treścią tego porozumienia, pod rygorem zapłaty odszkodowania w wysokości stanowiącej iloczyn miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia rozwiązania stosunku pracy do końca okresu gwarancyjnego oraz wynagrodzenia miesięcznego, pozostaje w rażącej kolizji z regułami zawierania nazwanych i nienazwanych porozumień prawa pracy. Nie da się bowiem prawnie ani racjonalnie tłumaczyć lub uzasadniać stanowiska, że pracownik, wobec którego pracodawca nie dopełnił gwarancji wieloletniego zatrudnienia, nie ma obowiązku lub zostaje zwolniony z obowiązku poszukiwania pracy lub podejmowania innej działalności zarobkowej tylko dlatego,że potencjalnie przysługuje mu na podstawie normatywnych postanowień porozumienia prawa pracy nadzwyczajnie wysokie i nieekwiwalentne odszkodowanie zapewniające muza wiele lat okresu „niezagwarantowanego” zatrudnienia środki utrzymaniana dotychczasowym poziomie. Pozwala to na weryfikację zakresu i wysokości dodatkowych nadzwyczajnych przywilejów pracowniczych na podstawie klauzul generalnych zart. 8 k.p.Nie korzystają z bezwarunkowej i niczym nieograniczonej ochrony uzgodnionew nienazwanych zbiorowych porozumieniach prawa pracy (umowach społecznych lub pakietach socjalnych) gwarancje wieloletniego zatrudnienia, zabezpieczone rygorem oczywiście nadmiernie wygórowanych odszkodowań w stosunku do potencjalnych szkód pracowników, które wyniknęły z utraty gwarantowanego zatrudnienia, jeżeli ustanowione ponadstandardowe i nieekwiwalentne przywileje pracownicze naruszają racjonalne kryteria ekonomiczne i obiektywne możliwości finansowe pracodawców oraz blokują lub ograniczają prawem przewidziane mechanizmy racjonalizacji lub likwidacji zbędnego zatrudnienia(jej przerostów), z potencjalną krzywdą dla interesów pracodawcy oraz osób trzecich.
Przyznanie dodatkowych lub nadzwyczajnych przywilejów pracownikom poddaje się weryfikacji sądowej pod kątem społeczno-gospodarczego przeznaczenia tych uprawnieńz punktu widzenia interesów stron lub beneficjentów zbiorowego porozumienia prawa pracy, i wymaga uwzględnienia zasad dobrej wiary, przyzwoitości w negocjowaniu i zawieraniu nienazwanych porozumień prawa pracy, obowiązku zachowania lojalności stroni poszanowania ich słusznych interesów, w tym dbałości o dobro pracodawcy, dobrych obyczajów w dysponowaniu jego majątkiem oraz zakazu naruszania praw osób trzecich,a także innych nazwanych lub nienazwanych zasad współżycia społecznego. Żądanie zasądzenia dodatkowego odszkodowania z tytułu niedotrzymania przyrzeczenia wieloletniego zatrudnienia podlega zatem, tak jak każde roszczenie, ocenie w świetleart. 8 k.p.i może być oddalone lub zasądzone w ograniczonej wysokości ze względu na nadużycie prawa podmiotowego w zależności od sądowej oceny istotnych okoliczności konkretnej sprawy (vide II PK 106/10, LEX nr 787462).
W świetle powyższego ugruntowanego stanowiska judykatury uznać należało,że zarzut naruszeniaart. 8 k.p.podnoszony w apelacji przez pozwaną był zasadny, natomiast zarzut naruszenia tego przepisu podnoszony w apelacji powoda należy uznać za całkowicie chybiony.
Przy czym przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań w tym zakresie należy jeszcze wskazać, że w obowiązującym od szeregu lat modelu apelacji, celem postępowania apelacyjnego jest wszechstronne zbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym.Sąd II instancji jest bowiem instancją merytoryczną orzekającą na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 k.p.c.), a zatem zobowiązany jest poczynić własne, samodzielne ustalenia faktyczne, które mogą być nawet odmienne od tych, które uprzednio przyjęto przez Sąd orzekający w pierwszej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2014r., sygn. akt I CSK 497/13, Lex 1521311, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2002r. sygn. akt IV CKN 1574/00, Lex 78327).
W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny przyjmując za własne zasadnicze ustalenia Sądu I instancji, dokonał w nieco inny sposób miarkowania całej kwoty odprawy określonejw art. 10 ust. 2 Pakietu Socjalnego, której dochodzi powód w rozpoznawanej sprawie.
Wprawdzie w pierwszej kolejności należałoby się odnieść do podnoszonych przez obie strony skarżące zarzutów naruszenia prawa procesowego, jednak w przypadku apelacji pozwanej spółki, jak to wynika z uzasadnienia środka zaskarżenia zarzut ten był podnoszony w kontekście braku należytej oceny przez Sąd Okręgowy działań (zachowań) powodajak i oceny jego żądania z pozwu w kontekścieart. 8 k.p., w tym również w aspekcie zasadności roszczenia i jego zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Tak więc zarzut ten bezpośrednio łączy się z zarzutem naruszenia prawa materialnego -art. 8 k.p.i dlatego zostanie rozważony łącznie. Należy też zwrócić uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu apelacji pozwanej, pełnomocnik spółki wywodząc ją(dnia 28 września 2018r.) wyraźnie akcentował, że kwestie objęte tym zarzutem są podnoszone jako jeden z mierników miarkowania roszczenia powoda i w tym kontekście też niżej zostanie to rozważone.
Również w przypadku apelacji powoda zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wiąże się bezpośrednio z zarzutem naruszenia prawa materialnego -art. 8 k.p.w związku zart. 10 ust. 2Pakietu Socjalnego, gdyż sprowadza się do chęci wykazania błędów w ustaleniach faktycznych sprawy, które zdaniem apelującego doprowadziły Sąd I instancjido niezasadnego wniosku, iż żądanie przez niego odprawy „pakietowej” w podwójnej wysokości stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,a tym samym, że zastosowana przez ten Sąd do jego żądania odprawy „pakietowej”w podwójnej wysokości zasada miarkowania jest nieuprawniona.
Tak więc apelacja powoda skupia się na zwalczaniu zastosowanych przez Sąd I instancji mierników miarkowania jego odszkodowania ryczałtowego należnego mu z mocy umowy społecznej z tytułu rozwiązania stosunku pracy w okresie gwarancji zatrudnienia. Wszelkie zarzucane przez apelującego błędy w ustalaniu stanu faktycznego sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości oceny Sądu I instancji, iż odszkodowanie (odprawa) przez niego dochodzona jest rażąco wygórowana.
Dlatego też Sąd Apelacyjny odniesie się do poszczególnych zarzutów apelacji powoda łącznie z rozważeniem zarzutów pozwanego mając na względzie, że w realiach niniejszej sprawy zachodzi potrzeba rozważenia zasadności roszczenia powoda wyprowadzonegoz postanowień Pakietu Socjalnego w aspekcie zgodności tego roszczenia z zasadami współżycia społecznego.
W świetle stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, którym Sąd Apelacyjny jest związany na podstawieart. 39820k.p.c., trzeba ocenić czy dochodzenie roszczenia nie jest sprzeczne zart. 8 k.p., czy może być oceniane jako rażąco wygórowane i podlegać miarkowaniu przy zastosowaniu zasady miarkowania do całej kwoty odprawy określonej wart. 10 ust. 2Pakietu.
Przystępując więc do rozważań zarzutów obu apelacji należy w pierwszej kolejności zauważyć, że wobec oświadczenia pełnomocnika pozwanej na rozprawie apelacyjnej,iż podtrzymuje w całości wszystkie zarzuty apelacji trzeba stwierdzić, że Sąd Apelacyjny rozpoznający ponownie sprawę, w obecnym składzie, w całości podziela stanowisko wyrażone przez skład uprzednio rozpoznający apelację pozwanej co do bezzasadności zarzutu w zakresie przedawnienia roszczenia powoda z pozwu jak i rzekomego nadużycia instytucji zawezwania do próby ugodowej. Trzeba więc jedynie powtórzyć, że jak skrupulatniei właściwie ustalił Sąd I instancji, występowanie przez powoda z zawezwaniami do prób ugodowych, skutecznie przerwało bieg przedawnienia roszczenia w trybieart. 123 i 124 k.c.
Trudno też dopatrywać się ze strony powoda nadużycia prawa do zawezwaniado prób ugodowych, skoro przepisy prawa taką instytucję przewidują, a przepisart. 123§ 1 k.c.nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie wielokrotności występowaniaz zawezwaniem do próby ugodowej. Dlatego też powyższy zarzut apelacji nie mógł zostać uwzględniony.
Przechodząc więc do omówienia zasadności zarzutu pozwanej i powoda naruszenia prawa materialnego -art. 8 k.p., w świetle przywoływanego już stanowiska orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz uwzględniając wytyczne Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku, którym Sąd ten przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy analizując, podobnie jak sądy powszechne orzekające już w niniejszej sprawie, zapisy Pakietu Socjalnego zawartego przezZwiązek (...)ze związkiem zawodowym przy nabywaniu pozwanej spółki, stwierdził,że nie wyłącza gwarancji zatrudnienia niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracęw trybieart. 52 k.p., ponieważ nie mieści się w zamkniętym katalogu sposobów ustania stosunku pracy, który w myśl Pakietu wyłączałby prawo do odprawy „pakietowej”. Dodał też Sąd Najwyższy, że w przypadku naruszenia gwarancji zatrudnienia odprawa ustalona została w wysokości dwukrotności iloczynu liczby miesięcy pozostających do końca okresu gwarancji zatrudnienia liczonych od dnia rozwiązania stosunku pracy i indywidualnego wynagrodzenia miesięcznego, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy (art. 10ust. 1 i 2Pakietu) oraz stosownie doart. 8 ust. 3Pakietu była wymagalna w dniu rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem.
Nadto Sąd Najwyższy wyraźnie też wskazał, że postanowienia Pakietu nie uzależniają prawa odprawy za naruszenie gwarancji zatrudnienia, od żądania przywrócenia do pracyw przypadku zakwestionowania przez pracownika sposobu rozwiązania umowy o pracęw przypadkach wymienionych w art. 8 ust. 1 Pakietu, a wyłącznie od stwierdzenia,że oświadczenie woli pracodawcy o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia jest nieuzasadnione bądź narusza obowiązujące przepisy.
Jak wreszcie wskazał Sąd Najwyższy, w świetle uregulowań Pakietu wystarczającym było uzyskanie przez powoda prawomocnego wyroku zasądzającego na jego rzecz odszkodowania z uwagi na niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w trybieart. 52 k.p., bowiem dawało podstawy do stwierdzenia, że pozwana niezgodnie z prawem rozwiązała z nim umowę o pracę w okresie gwarancji zatrudnienia.
Natomiast z dalszych wytycznych Sądu Najwyższego wynika, że rezygnacjaz przywrócenia do pracy może być brana pod uwagę przy miarkowaniu odprawy.
Wreszcie Sąd Najwyższy wyraził też wprost pogląd, że miarkowaniu może podlegać cała kwota odprawy określona wart. 10 ust. 1 i 2Pakietu Socjalnego oraz, że roszczenie powoda może i powinno być oceniane przez pryzmatart. 8 k.p., to jest zarówno jako nadużycie prawa podmiotowego jak i poprzez naruszenie zasad współżycia społecznego.
Tak więc ostatecznie zdaniem Sądu odwoławczego rozpoznającego ponownie niniejszą sprawę było określenie rozmiaru odszkodowania należnego powodowi z tytułu niedotrzymania gwarancji wieloletniego zatrudnienia przysługującemu mu po myśli uregulowań Pakietu Socjalnego.
Sąd Najwyższy wypowiadał się kilkukrotnie, że odszkodowanie o charakterze ryczałtowym, należne z mocy umowy społecznej, można oceniać przez pryzmat rażącego wygórowania oraz, że odszkodowanie ryczałtowe należne z tytułu naruszenia gwarancji zatrudnienia może być miarkowane na podstawieart. 8 k.p.w związku zart. 484 § 2 k.c.w związku zart. 300 k.p.(zob. np. wyroki SN z 3 listopada 2010r., II PK 93/10, z 14 września 2010r., II PK 67/10, z 24 listopada 2004r. I PK 78/10). Zgodnie zart. 485 k.c., jeżeli przepis szczególny stanowi, że w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego dłużnik, nawet bez umownego zastrzeżenia, obowiązany jest zapłacić wierzycielowi określoną sumę, stosuje się odpowiednio przepisy o karze umownej. Trudno zaprzeczyć, że właśnie tego rodzaju zastrzeżenie zawiera przepis art. 10 ust. 1 Pakietu Socjalnego (jako źródło prawa pracy). Traktowanie odszkodowania wynikającego z Pakietu socjalnego tak jak kary umownej umożliwia zastosowanieart. 484 § 2 k.c.w związkuzart. 300 k.p., a zatem miarkowanie tej „kary ustawowej”. Powołany przepis zezwalana zmniejszenie kary wówczas, gdy jest ona rażąco wygórowana, czyli gdy w przekonaniu organu orzekającego istnieje dysproporcja między poniesioną szkodą a wysokością kary umownej; kara jest nieadekwatna w zaistniałej sytuacji. Rażące wygórowanie jako okoliczność uzasadniająca miarkowanie kary, musi być też widziane przez pryzmat rozmiaru poniesionej szkody w wyniku naruszenia zobowiązania w stosunku do wysokości zastrzeżonej kary. Jako kryterium oceny powołuje się także zachodzącą relację jej wysokości do odszkodowania należnego wierzycielowi na zasadach ogólnych. (por. Z.Gawlik: Komentarz do art. 484 Kodeksu cywilnego, [w:] A. Kidyba (red.), A. Olejniczak,
  A. Pyrzyńska, T. Sokołowski, Z. Gawlik, A. Janiak, G. Kozieł: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, LEX 2010., T. Wiśniewski: Komentarz do KC. Księga trzecia - Zobowiązania, t. 1, s. 496). Można jednak wyobrazić sobie i inne mierniki waloryzacji kary normatywnej, właściwe dla prawa pracy, a mianowicie: przypadkowość sytuacji, w której znalazł się pracownik korzystający z wysokich odszkodowań ryczałtowych, legitymowanie się niskim stażem zakładowym, charakter pracy, reguły współżycia społecznego i ocena wysokości żądanych kwot z punktu widzenia ich gospodarczej zasadności etc.
Także rozpoznając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy zwracał uwagę na to, że jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, iż odszkodowanie ryczałtowe należne z mocy umowy społecznej za naruszenie gwarancji zatrudnienia może być oceniane jako rażąco wygórowane i podlegać miarkowaniu, a miernikami tego miarkowania mogą być: ocena zasadności roszczeń z punktu widzenia przeciętnej stopy życiowej, przypadkowości sytuacji, w której znalazł się pracownik korzystający z wysokich odszkodowań ryczałtowych, charakter pracy, staż zakładowy, rezygnacja z roszczenia o przywrócenie do pracy, bezczynność w poszukiwaniu nowego zatrudnienia, konieczność przerzucenia kosztów odszkodowania na innych pracowników, a także stosunek ryczałtu do wysokości szkody.
Jednocześnie też Sąd kasacyjny zaznaczył, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, że pozwana w toku postępowania o zasądzenie odprawy wynikającej z zapisów Pakietu nie może powoływać się na nadużycie przez niego prawa podmiotowego, skoro w sposób oczywiście bezprawny rozwiązała umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, odmówiła powodowi sprostowania świadectwa pracy, a także zawiadomiła organy ścigania o popełnieniu przez niego szeregu przestępstw na szkodę pozwanej.
Niewątpliwie rażące wygórowanie kary normatywnej daje możliwość spojrzenia na jej wysokość z różnych punktów widzenia, w tym także z punktu widzenia jej celu i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa do zastosowania kary, a zatem z punktu widzeniaart. 8 k.p., którego stosowanie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu (zob. uzasadnienie wyroku SN z 3 listopada 1990r. II PK 93/10, OSNP 2012/1-2/2011). Biorąc pod uwagę powyższe poglądy orzecznictwa, tutejszy Sąd również akceptuje dopuszczalność miarkowania odszkodowania należnego z mocy Pakietu socjalnego.
Przechodząc już do okoliczności przedmiotowej sprawy należało zwrócić uwagę,że zgodnie z art. 6 tego Pakietu, Inwestor Strategiczny gwarantuje, a pracodawcy zobowiązują się, że zapewnią trwałość stosunku pracy wszystkim pracownikom przez okres 120 miesięcy (Gwarancja Zatrudnienia).
Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 tego Pakietu, w przypadku rozwiązania w okresie Gwarancji Zatrudnienia umów o pracę z pracownikami za porozumieniem stron, o którym mowa w art. 8, ust. 1 litera „e”, z wyjątkiem rozwiązania za porozumieniem stron, o którym mowa w art. 8, ust. 1, litera „h” powyżej, spółki wypłacą wszystkim takim pracownikom odprawę, której wysokość stanowi iloczyn liczby miesięcy pozostających do końca okresu Gwarancji Zatrudnienia, liczonych od dnia rozwiązania umowy o pracę i indywidualnego wynagrodzenia miesięcznego, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. W myślart. 10 ust. 2, w przypadku naruszenia Gwarancji Zatrudnienia, odprawa wypłacona zostaje jako dwukrotność odprawy, liczonej jak w ust. 1.
W oparciu o powyższe uregulowania powód dochodził kwoty 942.567,14 zł tytułem należności podstawowej z art. 10.1 Pakietu socjalnego i kwoty 942.567,14 zł tytułem należności z art. 10.2 Pakietu Socjalnego oraz należności z tytułu odsetek liczonych od dnia rozwiązania stosunku pracy (tj. od 15 maja 2007r.).
Tak określone roszczenie Sąd Apelacyjny ocenił jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wprawdzie z jednej strony należało mieć na uwadze, że powódnie miał realnego wpływu na określoną wysokość odszkodowania przewidzianą w Pakiecie socjalnym. To władze pozwanej razem z organizacjami związkowymi przewidziały takąa nie inną wysokość odszkodowania. Mechanizm ustalania odszkodowania wskazuje,że pracodawca musiał zdawać sobie sprawę, że w niektórych przypadkach kwoty odszkodowań mogą być wysokie, skoro stanowiło to iloczyn miesięcy pozostałych do końca okresu gwarancyjnego pomnożone przez miesięczne wynagrodzenie pracownika. Jednak przy ocenie stosowanych mierników miarkowania nie można było pominąć także i tej okoliczności, że kwota odszkodowania ma stanowić w pewnym zakresie także rekompensatę za krzywdę niemajątkową i nie powinna być oderwana od aktualnie występujących w Polsce realiów społeczno-gospodarczych. Zadośćuczynienie powinno być utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, co było wielokrotnie podkreślane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Kwota dochodzona przez powoda odbiega od wysokości kwot zadośćuczynienia przyznawanych osobom poszkodowanym w związku z uszkodzeniem ciała czy wywołaniem rozstroju zdrowia przyznawanych przez sądy powszechne, a w niniejszej sprawie chodzi o zasądzenie na rzecz powoda rekompensaty za samą utratę pracy. Co więcej minimalne wynagrodzeniew 2018 roku wyniosło 2.100,00 zł, natomiast przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wynosi 4.271,51 zł. Dochodzona przez powoda kwota, w wysokościnieuwzględniającej nawet dochodzonego roszczenia z tytułu odsetek, odpowiada zatem uzyskaniu wynagrodzenia w wysokości przeciętnego wynagrodzenia za pracę za okres ponad 36 lat. Co więcej nawet kwota ustalona zaskarżonym wyrokiem musi być postrzegana jako rażąco wygórowana. Wprawdzie wynika ona z uzyskiwanych przez powoda w trakcie zatrudnienia u pozwanej wysokich wynagrodzeń za pracę, niemniej w chwili orzekania przez Sąd Apelacyjny równa się wynagrodzeniu uzyskiwanemu przez osobę, osiągającą dochódw wysokości przeciętnego wynagrodzenia przez 18 lat.
Przy ocenie wysokości odszkodowania Sąd kierował się także i tym, że wysokość rekompensaty należnej pracownikowi z tytułu utraty pracy powinna być ustalona tak, aby pozwoliła mu zabezpieczyć warunki socjalno-bytowe w okresie pomiędzy utratą dotychczasowej a uzyskaniem nowej pracy na poziomie odpowiadającym jego kwalifikacjom. Rekompensata za utratę pracy nie może natomiast stanowić dla pracownika zachęty do tego, by „nie opłacało mu się poszukiwanie pracy” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.02.2012r., sygn. akt II PK 144/11). Podzielić należy także i stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 4.11.2010r. (II PK 106/10, Lex nr 787462), że nie da się prawnie ani racjonalnie tłumaczyć lub uzasadniać stanowiska, że pracownik, wobec którego pracodawca nie dopełnił gwarancji wieloletniego zatrudnienia, nie ma obowiązku lub zostaje zwolnionyz obowiązku poszukiwania pracy lub podejmowania innej działalności zarobkowej tylko dlatego, że potencjalnie przysługuje mu na podstawie normatywnych postanowień porozumienia prawa pracy nadzwyczajnie wysokie i nieekwiwalentne odszkodowanie zapewniające mu za wiele lat okresu „niezagwarantowanego” zatrudnienia środki utrzymania na dotychczasowym poziomie. Z powyższego wynika, że wysokość odszkodowaniama spełniać swoją funkcję także w zakresie zabezpieczenia warunków socjalno-bytowychpo utracie zatrudnienia i w tym kontekście należy zauważyć, że faktycznie powód,po rozwiązaniu z nim stosunku pracy przez pozwaną 15 maja 2007r., został udziałowcemi jednocześnie członkiem zarządu najpierw już od 26 lipca 2007r. współce (...) Sp. z o.o.wC., w późniejszym okresie, tj. od 28 czerwca 2011r. objął większość udziałów w(...) Sp. z o.o.wK., gdyż jego synA.objął tu tylko 1 udział, a 20 czerwca 2012r. zawarł jeszcze umowęSpółki (...) Sp. z o.o.wC.. Jednakże powód, z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu w tych spółkach, nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, nie uzyskał także żadnych dochodów z racji posiadania statusu wspólnika. Spółki te nie przynosiły zysków, bądź niewielki zysk, który był przeznaczany na pokrycie strat z lat ubiegłych. Powód, wskutek zwolnienia z pracy,nie otrzymywał stosunkowo wysokiego miesięcznego wynagrodzenia, które dotychczas było źródłem jego dochodów. W okresie od 5 czerwca 2009r. do 28 lutego 2010r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wC., jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie od 1 marca 2010r. do 24 marca 2011r. był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym (...)T. P.na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży, w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem w wysokości 3.000,00 zł. Natomiast za okres od 26 kwietnia 2011r. do 25 kwietnia 2012r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Jedynie za 2012r. osiągnął dochód w wysokości nieco ponad 3.800,00 złz innych źródeł.
Następnie, jak oświadczał, wykonywał umowy zlecenia, uzyskując dochody minimalne, a od listopada 2016r. jest zatrudniony na umowę o pracę jako automatyk - informatyk za miesięcznym wynagrodzeniem około 4.000 zł.
Co do zasady zatem podejmowane przez powoda działania w celu uzyskania źródeł dochodu oficjalnie nie przynosiło mu środków porównywalnych do uzyskanych u pozwanej. Niemniej nie można nie zauważyć, że tworząc w dniu 26 lipca 2007r.spółkę (...), wspólnicy, w tym powód, wnieśli wkłady po 400.000,00 zł, a następnie dokonywali dopłatdo kapitału w wysokości 300.000,00 zł. Na dzień 31 grudnia 2008r. wpłacono 150.000.00 zł. Ze sprawozdań za lata 2009 i następne wynika, że do końca 2009r. wspólnicy wpłacili łącznie 195.000,00 zł dopłat, do których wniesienia zostali zobowiązani uchwałą z dnia 7 kwietnia 2008r., do końca 2010r. - 210.000,00 zł, do końca 2011r. - 219.000,00 zł, a do końca 2012r. - 231.000,00 zł. Oznacza to, iż każdy ze wspólników po powstaniu spółki do końca 2012r. wniósł dopłaty w wysokości 77.000,00 zł. Ponadto, powód wykupił wkłady w utworzonych pozostałych dwóch spółkach.
W tym zakresie Sąd Apelacyjny nie mógł również pominąć, że powód dysponuje bardzo wysokimi kwalifikacjami w specyficznej gałęzi przemysłu, a nadto legitymuje się długim doświadczeniem zawodowym w zakresie szeroko pojętej działalności inwestycyjnej. Zdziwienie zatem budzi, że przez tak wiele lat nie uzyskiwał kolejnego zatrudnieniaz satysfakcjonującym go wynagrodzeniem, o ile w ogóle podejmował w tym celu jakiekolwiek działania.
Wszak jak wynika z oświadczeń składanych przez powoda w toku postępowaniao sprostowanie świadectwa pracy i odszkodowanie z tytułu wydania niewłaściwego świadectwa pracy, które toczyło się w Sądzie Rejonowym w Częstochowie pod sygn. aktVII P 1139/08, składanych na rozprawie 9 lutego 2009r. nie rejestrował się on w Urzędzie Pracy, jak i nie składał podań o pracę, ponieważ treść świadectwa pracy wydanego przez pozwaną 15 maja 2007r. urągała jego godności. Warto też zwrócić uwagę, że Sąd oddalając powództwo o odszkodowanie za wydanie wadliwego świadectwa pracy ustalił, iż brak możliwości podjęcia pracy przez powoda nie był wynikiem wydania niewłaściwego świadectwa pracy, ale skutkiem braku aktywności w poszukiwaniu pracy.
Trzeba też przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia14 września 2010r. (sygn. akt II PK 67/10, Lex 687016) zwrócił uwagę, że istotne jest,iż wysokość rekompensaty należnej pracownikowi z tytułu utraty pracy powinna być ustalona tak, aby pozwoliła zabezpieczyć warunki socjalno-bytowe w okresie pomiędzy utratą dotychczasowej, a uzyskaniem nowej pracy na poziomie odpowiadającym jego kwalifikacjom. Przy czym jak to już zaznaczono rekompensata za utratę pracy nie może stanowić dla pracownika - szczególnie legitymującego się wysokimi kwalifikacjami zawodowymi - zachęty by nie opłacało mu się poszukiwać pracy.
W dobie gospodarki rynkowej pracownicy muszą zdawać sobie sprawę z tego,że nawet oparte na podstawach normatywnych regulacje zapewniające im długotrwałe zatrudnienie, nie dają im całkowitej gwarancji kilkunastoletniego zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Do naturalnej istoty i właściwości stosunków pracy należy potrzeba zmian rozmiaru i struktury zatrudnienia pracowników, która bywa wymuszana obiektywnymi trendami rynkowymi i zmiennym zapotrzebowaniem na pracę określonego rodzaju. Wymaga to elastycznego kształtowania zatrudnienia przez pracodawców, w tym zachowania prawnych możliwości zwalniania pracowników, które nie powinny być nazbyt ograniczone, a zwłaszcza nie powinny być blokowane przez ustanawianie nieuzasadnionych lub oczywiście nieekwiwalentnych nadzwyczajnych przywilejów pracowniczych.
Ponadto rozważając roszczenie powoda nie można zapomnieć, że de lege lata każda umowa o pracę może być wypowiedziana, a maksymalna ochrona przed zwolnieniem z pracy wynosi 4 lata przed nabyciem wieku emerytalnego. W prawie pracy odszkodowanieza wadliwe rozwiązanie stosunku pracy jest co do zasady limitowane do wysokości3 miesięcznego wynagrodzenia. I wreszcie nie można zapominać, że koszt odszkodowaniaw dalszej perspektywie zostanie przerzucony także na pracowników pozwanej spółki wziąwszy pod uwagę sytuację gospodarczą i finansową, w której ona się znajduje od wielu lat wobec trwającego od wielu lat konfliktu zbrojnego wD.jak i wobec zmiany koniunktury na stal na światowych rynkach. Dodatkowo trzeba zważyć też na stopę bezrobocia w Polsce.
Wprawdzie można przyjąć za Sądem Okręgowym, że treść świadectwa pracy jakim dysponował do czerwca 2009 r., przy uwzględnieniu, żeC.nie jest miastem na tyle dużym, aby w branży hutniczej informacje dotyczące zwolnienia powoda z pracy nie były nikomu znane, co mogło utrudniać mu znalezienie pracy, jednak mimo to przy podjęciu odpowiedniej aktywności w tym zakresie z pewnością nie uniemożliwiać. Nadto nic nie stało na przeszkodzie, aby powód poszukiwał pracy pozaC., skoro w obecnej dobie wiele pracowników świadczy pracę poza miejscem swojego zamieszkania i to częstow znacznej odległości od tego miejsca, a wysokie kwalifikacje zawodowe powoda i bogate doświadczenie zawodowe z pewnością stanowiły duży atut co do atrakcyjności jego oferty pracy. Nie można też pomijać, że powód mimo długo toczącego się procesu nie przedstawił żadnych obiektywnych dowodów na fakt podejmowania odpowiedniej aktywnościw poszukiwaniu pracy odpowiadającej jego kwalifikacjom. W szczególności nie wskazał firm, do których kierował swoje CV czy podania o zatrudnienie. Nie przedstawił też np. chociażby zaświadczeń pochodzących od podmiotów, które odmówiły mu zatrudnienia, czy też potwierdzeń, że podejmował jakiekolwiek rozmowy z potencjalnymi pracodawcamiw okresie rzekomego poszukiwania zatrudnienia. Nie przedstawił też nawet chociażby jakiejkolwiek korespondencji meilowej z okresu bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy jak i z okresu późniejszego, która ewentualnie świadczyłaby o tym, że czynił krokiw kierunku znalezienia zatrudnienia odpowiadającego jego kwalifikacjom zawodowym.Brak zaangażowania powoda w wysiłki związane z poszukiwaniem pracy odpowiadającej jego kwalifikacjom przemawia także za wnioskiem, że powód, zwłaszcza w tym pierwszym okresie po utracie pracy u pozwanej, zaanagażował się w prowadzenie działalności gospodarczej w ramach nowo utworzonejspółki (...)i z tą aktywnością wiązał wówczas swoją przyszłość.
W tych okolicznościach fakt, że powód dopiero po paru latach (tj. od roku 2009) podjął pierwsze kroki w kierunku znalezienia zatrudnienia i w efekcie w 2010 roku uzyskał zatrudnienie poniżej jego kwalifikacji zawodowych i z dużo niższym zarobkiem musiał również znaleźć się w polu oceny jego roszczenia z pozwu z perspektywy nadużycia prawa jak i zasad współżycia społecznego.
W żadnym razie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem powoda zawartym w jego piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2018r., że gdyby nawet od razu po rozwiązaniu z nim stosunku pracy podjął zatrudnienie w innej firmie, to nie mógłby uzyskać zarobków zbliżonych do osiąganych u pozwanej, o czym miałby świadczyć fakt, że nawet po upływie prawie trzech lat ostatecznie został zatrudniony wfirmie (...)za wynagrodzeniem3.000 zł miesięcznie. Takie twierdzenie jest nie tylko dowolne, ale i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego, wszak na mniejszą atrakcyjność powoda musiała mieć wpływ czteroletnia przerwa w wykonywaniu zatrudnienia na poziomie kwalifikacji menadżerskichi to w dużych firmach, którą wobec skierowania przez powoda swojej aktywności w kierunku prowadzenia własnej działalności gospodarczej i wobec braku aktywności w poszukiwaniuw tym czasie pracy zgodnej z jego kwalifikacjami, nie można obarczać pozwanej.
Kolejnym miernikiem miarkowania wysokości dochodzonej przez powoda odprawy jest rezygnacja z roszczenia przywrócenia do pracy. Wprawdzie nie można co do zasady odmówić powodowi racji, że waga i rodzaj przyczyn rozwiązania z nim umowy o pracę była poważna i mogła podrywać wzajemne zaufanie obu stron stosunku pracy. Jednak na etapie,na którym powód zmienił swoje roszczenie z przywrócenia do pracy na odszkodowaniez pewnością nie można było jeszcze przekreślać realnej możliwości powrotu powodado pracy u pozwanej. W żadnym wypadku w tym czasie nie można było też mówić jeszczeo eskalacji konfliktu stron, jak to sugerował powód. Nie bez znaczenia musi pozostawać także fakt, że powód dokonał zmiany roszczenia już 15 czerwca 2007r., czyli po upływie jedynie jednego miesiąca od rozwiązania stosunku pracy, a nadto decyzję w tym zakresie podjąłi takie oświadczenie skierował do Sądu jeszcze przed doręczeniem mu odpowiedzi na pozew. Tak więc i ta okoliczność - rezygnacja z przywrócenia do pracy nie mogła zostać całkowicie wyłączona z miarkowania dochodzonego odszkodowania „pakietowego”.
W tym miejscu koniecznym jest odniesienie się do zarzutów powoda, iż przeciwko miarkowaniu w jakimkolwiek stopniu jego roszczenia miałoby przemawiać zachowanie pozwanej po rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia polegające na zainicjowaniu postępowania karnego przeciwko niemu po tym, jak Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uznający rozwiązanie z nim umowy o pracę za niezgodne z prawem, czy też zaniechanie wykreślenia ze świadectwa pracy wzmianki o dyscyplinarnym zwolnieniu pomimo uznania rozwiązania z nim umowy o pracę za niezgodne z prawem.
Nie sposób podzielić takiego stanowiska powoda, gdyż powód pomija, iż Sądy I i II instancji rozpatrując po raz pierwszy jego roszczenie o odszkodowanie za niezgodnez prawem rozwiązanie umowy o pracę nie oceniały zasadności zarzutów stawianych powodowi, ale w zakresie pierwszej i trzeciej przyczyny oparły się na wadach formalnych, stając na stanowisku, że pierwsza - najbardziej poważna przyczyna dotknięta jest brakiem konkretyzacji jak i wadą niezachowania 1-miesięcznego terminu (art. 52 § 2 k.p.), natomiast w przypadku trzeciej, pracodawca także nie dochował terminu zart. 52 § 2 k.p.
Jedynie co do drugiej przyczyny Sądy uznały, że pozwana nie wykazała jej prawdziwości. Tak więc wbrew sugestiom powoda na etapie oddalenia po raz pierwszy apelacji pozwanej w sprawie o odszkodowanie (wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowiez 15.10.2008r.) nie doszło przez żaden Sąd do rozpatrzenia merytorycznie zasadniczych zarzutów stawianych powodowi. Nadto trzeba też zwrócić uwagę, że pozwana zgłosiłado organów ścigania wniosek o podejrzeniu popełnienia czynów karalnych, a Prokuraturapo przeprowadzeniu dochodzenia wystosowała akt oskarżenia do Sądu.
Również w przypadku sporu sądowego o wydanie właściwego świadectwa pracynie można doszukać się jakichś cech „nękania” powoda przez pozwaną. Wszak po wydaniuw wyżej przytaczanej już sprawie pierwszego prawomocnego wyroku zasądzającego odszkodowanie na rzecz powoda z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, który zresztą wskutek skargi kasacyjnej został uchylony, pozwana wydała mu nowe świadectwo pracy z 5.11.2008r., w którym wprawdzie, jak potem uznały Sądy, błędnie zaznaczyła w pkt. 3a, że rozwiązano stosunek pracy: „za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę -art. 97§ 3 k.p.” jednak trudno zarzucić jej w tym zakresie chęć nękania powoda, czy celowo godzącego w jego interesy działania (działania w złej wierze), skoro uczyniła to zgodnie z obowiązującym uregulowaniem prawnym -§ 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania. Nie sposób też uznać za wykazaną przez powoda okoliczność, że to pozwana ponosi odpowiedzialność za rozpad jego małżeństwa. Powód w tym zakresie nie przedstawił żadnych dowodów, jak i nie naprowadził żadnych wniosków dowodowych.
Wreszcie także fakt uzyskania przez powoda prawomocnego odszkodowania z uwagi na niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w trybieart. 52 k.p.nie może wyłączać możliwości powoływania się pozwaną na nadużycie przez powoda prawa podmiotowego, gdy weźmie się pod uwagę wszystkie wyżej już omówione okoliczności natury faktyczneji prawnej.
Ustalenie wysokości odszkodowania pakietowego nie mogło również przebiegać bez uwzględnienia sytuacji ekonomicznej pozwanej, która w kolejnych latach uległa znacznemu pogorszeniu, co z kolei pociągnęło za sobą istotne zmiany w zakresie przysługujących pracownikom świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy.
Od 2008r. pogarszał się wynik finansowy pozwanej, a od 2009r. wynik ten jest ujemny, ze stratą idącą w dziesiątki lub setki milionów złotych. Spółka posiada zaległości finansowe z tytułu podatku od nieruchomości i opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z tytułu podatku od towarów i usług, z tytułu składek na FUS oraz FPiFGŚP, za dostawy energii elektrycznej i gazu. Roczny budżet pozwanej na wynagrodzenia w 2014r. (tj. na datę wyrokowania przez Sąd I instancji) wynosił ok. 67-70 mln złotych brutto. Zdarzały się już wtedy opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń pracowniczych. Środkina fundusz socjalny, z uwagi na sytuację finansową, przekazywane były z dużym opóźnieniem.
Według niekwestionowanych przez powoda oświadczeń pełnomocnika pozwanej sytuacja gospodarczo-finansowa pozwanej nadal jest zła i nie uległa żadnej poprawie.
W związku z przedstawioną sytuacją ekonomiczną pozwanejaneksem nr (...)z dnia30 czerwca 2009r. spod działania gwarancji zatrudnienia wyłączono pracowników posiadających uprawnienia do przejścia na wcześniejszą emeryturę. W przypadku rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem dla tych pracowników została przewidziana odprawa w wysokości stanowiącej iloczyn liczby miesięcy, jaka pozostała pracownikowina dzień rozwiązania umowy o pracę do nabycia uprawnień emerytalnych oraz 40% wynagrodzenia pracownika brutto. Kolejne ograniczenia zostały wprowadzoneaneksem nr (...)z dnia 23 października 2009r. i dotyczyły przede wszystkim pracowników, którzy nabyli prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Pierwsze grupy pracowników, jakie odchodziły z Huty, byli to pracownicy, którzy odchodzili na emerytury. Wypłaty odpraw dla tych pracowników nie były obliczane w wysokości wielokrotności wynagrodzenia do końca obowiązywania pakietu.
Od 2010r. następowała modyfikacja wypłat odpraw, również dla tych pracowników, którzy nie przechodzili na emerytury. Kolejnym aneksem, tj. nr 5 z dnia 5 lutego 2010r., doart. 8 ust. 1dodano lit. „j”, wskazując, iż Gwarancja Zatrudnienia nie dotyczy pracowników, których umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron w ramach programu dobrowolnych odejść do dnia 31 grudnia 2010r., na wniosek pracownika złożony w formie pisemnej, z jednoczesną wypłatą odprawy z tytułuustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikówi odszkodowania. Odprawa stanowiła iloczyn liczby miesięcy pozostających do uzyskania przez pracownika prawa do emerytury i 40%, a następnie 30% wynagrodzenia.
W dniu 27 kwietnia 2010r. zawarto porozumienie o częściowym zawieszeniu stosowania postanowień ZUZP oraz zawieszeniu postanowienia Pakietu Socjalnego na okresod 1 kwietnia 2010r. do 31 marca 2011r. W dalszym okresie przeprowadzono szereg kolejnych zmian w zakresie przysługujących odpraw w związku z rozwiązaniemstosunku pracy.
Na skutek restrukturyzacji w hucie pozostała jedynie Walcownia(...)oraz komórka, w której zatrudnieni są pracownicy chronieni.
Jak ustalił Sąd Okręgowy od lutego do czerwca 2013r., w ramach programu dobrowolnych odejść z pracy, odeszło 78 osób i łącznie wypłacono im odprawy w wysokości 6.347.143,00 zł. W okresie od lipca do grudnia 2013r., w ramach programu indywidualnych odejść, z pracy odeszło 1252 pracowników i łącznie wypłacono im odprawy w wysokości 96.249.143,68 zł. W ramach tego programu, w 2014r. do maja odeszło 166 osób i łącznie wypłacono im odprawy w wysokości 12.486.144,63 zł.
Największa grupa pracowników pozwanej, bo ponad 700-osobowa miała wypłaconą 18-krotność indywidualnego wynagrodzenia, a dotyczyło to pracowników, którzy rozwiązali umowy o pracę z dniem 31 lipca 2013r. U pozwanej nie doszło do żadnej wypłaty odprawyw wysokości wynikającej z Pakietu Socjalnego.
Według stanu na maj 2014r. w hucie pozostało w zatrudnieniu 1550 pracowników, przy czym ogółem od 2007r. do 5 czerwca 2014r. nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy w odniesieniu do 3662 osób.
Wobec ciężkiej sytuacji huty wprowadzono również tzw. postojowe, co obejmowało wszystkich pracowników, przy czym od września 2014r. przestoje w pracy były coraz dłuższe.
Najwyższa wypłacona odprawa kształtowała się w wysokości19-miesięcznych pensji.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności natury faktycznej i prawnej Sąd Apelacyjny uznał, że w realiach niniejszej sprawy zasadne będzie przyznanie powodowi odszkodowania w wysokości 19-krotności osiąganego przez niego wynagrodzenia w okresie zatrudnienia w pozwanej spółce. Zasądzona na jego rzecz kwota łączna 176.575,44 zł (9.293,76 + 16.7281,68 zł) i to z ustawowymi odsetkami już od 15 maja 2007r. jest w pełni adekwatna do szkody powoda w rozmiarze, w jakim powinna odpowiadać za nią pozwana jak również uzasadniona w świetle okoliczności sprawy. Przyznanie wyższej kwoty tytułem odszkodowania stanowiłoby rażące wygórowanie kary normatywnej oraz wykraczałoby poza cele gwarancji zatrudnienia, co prowadziłoby do nadmiernego wzbogacenia powoda.
Sąd odwoławczy miał przy tym na względzie także i tę okoliczność, że najwyższa kwota rekompensaty jaka została wypłacona pracownikom pozwanej z tytułu utraty zatrudnienia stanowiła 19-krotność utraconego wynagrodzenia, a i tak kwotowonie oscylowała w ogóle wobec tak wysokiej kwoty jak przyznana powodowi.
Uznając, że w sprawie nastąpiła konieczność miarkowania należnej powodowi odszkodowania (odprawy „pakietowej”), jednocześnie Sąd Apelacyjny miał na uwadze takie okoliczności jak długi staż pracy powoda u pozwanej, fakt, że pozwana negocjując uregulowania Pakietu Socjalnego winna też uwzględniać realia gospodarki rynkowej,w których popyt na konkretne produkty może ulegać zmianom powinna więc wykazać się większą dozą ostrożności przy przyjmowaniu na siebie tak długich okresów gwarancji zatrudnienia.
Z kolei przyjąwszy już na siebie taki ciężar nie może uchylać się całkowicieod wyrównania szkody powoda stojąc obecnie na stanowisku, że istnieją podstawydo zmiarkowania tej odprawy do kwoty jedynie 1-go miesięcznego wynagrodzenia. Przeciwko tak daleko idącemu miarkowaniu odprawy należnej powodowi przemawia, oprócz długiego stażu zatrudnienia powoda u pozwanej, również fakt bezprawnego rozwiązaniaz powodem stosunku pracy, był niewątpliwie zaskoczeniem dla powoda i który spowodował, że powód mógł mieć trudności w odnalezieniu się na rynku pracy. Istotnym jest też,że w sposób nagły zmniejszyły się możliwości niesienia pomocy finansowej swoim dorosłym synom.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny, uwzględniając częściowo apelację strony pozwanej, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowegow punkcie pierwszym i zasądził na rzecz powodaZ. R.od pozwanej kwotę 167.281,68 zł z ustawowymi odsetkami od 15 maja 2007r. oddalając powództwo w pozostałej części, o czym orzekł w pkt 1 sentencji. Przy czym Sąd miał na względzie, że Sąd Kasacyjny uchylając wyrok Sądu II instancji z dnia 14 października 2015r. uczynił to co do pkt 1aw części oddalającej powództwo oraz w punktach 1b a także 3 i 4.
O odsetkach orzeczono natomiast na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.w związkuzart. 300 k.p.oraz przy zastosowaniuart. 10 ust. 3Pakietu Socjalnego, tj. od ostatniego dnia zatrudnienia powoda u pozwanej.
Apelacja pozwanej skutkowała więc zmniejszeniem żądanej przez powoda odprawy. Nie mogła ona przy tym zmierzać w okolicznościach sprawy do oddalenia powództwa ponad kwotę równą jednomiesięcznemu wynagrodzeniu jakie powód uzyskiwał u pozwanej.
Pozwana bowiem wiedziała jakiej treści umowę społeczną zawiera i była świadoma jej konsekwencji. W tym stanie rzeczy Sąd II instancji na mocyart. 385 k.p.c.orzekł jakw punkcie 2 wyroku.
Jednocześnie uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności tej konkretnej sprawy, Sąd Apelacyjny uznał apelację powoda za całkowicie bezzasadną i na mocyart. 385 k.p.c.orzekł o jej oddaleniu (pkt 3 sentencji). W ocenie Sądu niewątpliwie żądanie przez powoda odprawy „pakietowej” w podwójnej kwocie w wypadku bezprawnego rozwiązania stosunku pracy, stanowi nadużycie prawa i jako naruszająceart. 8 k.p., nie zasługuje na uwzględnienie.
Jeszcze wypada podkreślić, że ocena czy w konkretnym przypadku ma zastosowanie norma 8k.p., mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego. Trzeba też ponownie zaznaczyć, że nie można twierdzić, iż wadliwe rozwiązanie stosunku pracy uniemożliwia pracodawcy remonstrowanie wysokości odszkodowania wynikającegoz gwarancji zatrudnienia. Pracodawca w sporze nie zmierza bowiem do ograniczenia ustawowego odszkodowania za wadliwe rozwiązanie stosunku pracy, lecz dążydo ograniczenia należnego z porozumienia społecznego odszkodowania za naruszenie gwarancji zatrudnienia w sytuacji, gdy pracownik nie domaga się restytucji stosunku pracy. Podobny punkt widzenia, co do możliwości ograniczenia odszkodowań z punktu socjalnego, został przyjęty przez Sąd Najwyższy w wyrokach z : 2 sierpnia 2012 r., sygn.. II PK 27/12,14 września 2010r., sygn.. II PK 67/10, z 24 listopada 2010r., I PK 78/10 czy z 3 listopada 2010 r., II PK 93/10.
Podzielając te poglądy należało uznać, że gwarancja z umowy społecznej (pakietu) zamykająca się w roszczeniu 188.5134,28 zł jest nadmierna, nie pozostająca w proporcjido szkody jak i rażąco odbiegająca od przeciętnej stopy życiowej. Ponadto rozważając roszczenie powoda nie można pomijać, że każda umowa o pracę może być wypowiedziana,a maksymalna ochrona Kodeksowa przed zwolnieniem obejmuje 4 lata przed nabyciem wieku emerytalnego.
Wreszcie należy też zauważyć, że zasada społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa wymaga również, by przeciwstawiało się ono nieuzasadnionym wypłatom na rzecz pracowników w sposób prawnie dozwolony. Tak też stało się w niniejszej sprawiei takiemu działaniu pracodawcy nie można czynić zarzutu, szczególnie opartego na nadużyciu prawa pracodawcy do kwestionowania wysokości odszkodowania, a do tego zmierza apelacja powoda.
Nie można zgodzić się też z powodem z przyczyn już szeroko wcześniej wywodzonych, że odszkodowanie (odprawa) „pakietowa” nie może być miarkowana.
Wręcz przeciwnie może i powinno być ono miarkowane przy uwzględnieniu indywidualnych okoliczności sprawy z uwagi na swe rażące wygórowanie.
Taka teza daje zaś podstawę do spojrzenia na wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie z różnych punktów widzenia w tym także przez pryzmat społeczno-gospodarczego przeznaczenia gwarancji zatrudnienia, a również przez pryzmat zasad współżycia społecznego (art. 8 k.p.).
Spojrzenie to i ta ocena prowadzi do wniosku, że powództwo ponad kwotę176.575,44 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 15 maja 2007r. wymagało oddalenia jako rażąco wygórowane.
Podsumowując, apelacja powoda okazała się być pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, co musiało skutkować jej oddaleniem w całości.
Końcowo należy jeszcze dodać, że Sąd odwoławczy uznając zgromadzony przez Sąd I instancji materiał dowodowy za kompletny i niewymagający uzupełnienia oddalił wnioski dowodowe powoda zawarte w piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2018r. i 29 sierpnia 2018r. oraz pozwanej objęte pismem procesowym z dnia 23 sierpnia 2018r.
Trzeba przy tym zauważyć, że wnioskowany przez powoda dowód z dokumentacji akt osobowych co do przebiegu jego drogi zawodowej w trakcie zatrudnienia u pozwanej został przeprowadzony w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i nie było potrzeby ponawiania tego dowodu na etapie postępowania odwoławczego. Sąd I instancji poczynił w oparciu o ten dowód szczegółowe ustalenia co do przebiegu zatrudnienia powoda u pozwanej, szczebli awansu, długości tego zatrudnienia, nabywanych kwalifikacji jak i sposobu rozwiązania stosunku pracy, a Sąd II instancji ustalenia te podzielił i przyjął za własne. Również w toku sprawy był przeprowadzony dowód z przesłuchania powoda w charakterze strony, w toku którego powód już podnosił okoliczności co do przyczyn zmiany przez niego roszczeniaz przywrócenia do pracy na odszkodowanie za bezprawne rozwiązanie stosunku pracy.Także w pismach procesowych wielokrotnie zwracał uwagę na zachowanie pozwanej Spółki po rozwiązaniu z nim stosunku pracy, które oceniał jako podejmowane w złej wierzei charakteryzujące się nękaniem jego osoby. Wyjaśniał też w nich jaki rodzaj aktywności zawodowej podejmował po rozwiązaniu z nim stosunku pracy i jakie przyczyny stałyu podstaw jego decyzji w tym przedmiocie. Wreszcie składał też wyjaśnienia co do swojej sytuacji majątkowej jak i rodzinnej.
Dlatego też zbędnym było ponowne odbieranie wyjaśnień od powoda w ramach przesłuchania w charakterze strony.
Natomiast wniosek dowodowy powoda o zwrócenie się do Ministerstwa Skarbu Państwa o przesłanie dokumentów negocjacyjnych z(...)w sprawie nabyciaprzedsiębiorstwa - Huty (...) S.A.dla ustalenia jaki wpływ na decyzję sprzedaży akcji w/w hutyna rzecz(...)miało zaoferowanie i podpisanie Pakietu Socjalnego, Sąd Apelacyjny pominął, uznając go za spóźniony. Dowód ten niewątpliwie mógł być zgłoszony na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, które toczyło się ponad 2 lata. Pozwana od początku postępowania sądowego podnosiła argumenty, iż dochodzone przez powoda roszczeniez uwagi m.in. na jego rażące wygórowanie czy też rezygnację z przywrócenia do pracy stanowi nadużycie prawa podmiotowego. Tym samym powód reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika powinien zgłaszać na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wszelkie wnioski dla odparcia stanowiska pozwanej co do nadużycia przez niego prawa podmiotowego.
Skoro pozwana opierając się o klauzule generalne dążyła do całkowitego oddalenia powództwa, to nie może powód twierdzić, że dopiero teraz po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy zaistniała potrzeba zgłoszenia powyższego wyroku dla odparcia zarzutu miarkowania dochodzonego przez niego świadczenia.
Brak również podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych obecnie przez stronę pozwaną. Wnioski te w przewadze odnoszą się do dokumentów, które miałyby obrazować sytuację majątkową powoda jak i fakt stopnia zaangażowania się przez powoda w prowadzenie spółek prawa handlowego.
Okoliczności te były już przedmiotem postępowania dowodowego prowadzonegow niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy, powód składał bowiem do akt swoje zeznania podatkowe za lata 2007-2012 (por. karty 372-400 a.s.). Składał też wyjaśnienia jako stronaco do swojej sytuacji majątkowej jak i co do prowadzonych spółek. Sąd słuchał też na te okoliczności świadków -(...) spółki (...)czy też syna powoda (A. R.), który wraz z nim jest(...) spółki (...).
Tym samym prowadzenie dalszego postępowania w tym przedmiocie prowadziłoby jedynie do zbędnego przedłużania postępowania. Ponadto wnioski te są niewątpliwie spóźnione i objęte prekluzją dowodową (art. 381 k.p.c.).
Końcowo trzeba jeszcze wskazać, że zmiana orzeczenia Sądu I instancji w zakresie należnego powodowi odszkodowania (odprawy) implikowała konieczność modyfikacji rozstrzygnięcia tego Sądu w przedmiocie kosztów postępowania przed tym Sądem.
Dlatego Sąd zmienił pkt 4 wyroku Sądu Okręgowego i obciążył pozwanąna podstawieart. 110 k.p.c.iart. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowychw sprawach cywilnych, częścią opłaty od pozwu obliczonej w stosunku do kwoty w jakiej uległa roszczeniom powoda.
Natomiast rozstrzygając w przedmiocie kosztów poniesionych dotychczas przez strony za wszystkie instancje Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że powód wygrał powództwo co do zasady, a przegrał co do wysokości roszczeń objętych pozwem. Przy czym Sąd uwzględnił, że w okolicznościach niniejszego sporu powód mógł być subiektywnie przekonany o zasadności swoich roszczeń, a rozsądzenie okoliczności dotyczących ustalenia zakresu odpowiedzialności pozwanej było skomplikowane. Wobec powyższego orzeczonoz zastosowaniemart. 100 k.p.c.
Z kolei odstępując od obciążania powoda częścią nieuiszczonych kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym Sąd odwoławczy kierował się regulacjąart. 102 k.p.c.W ocenie Sądu w sprawie wystąpiły bowiem szczególnie uzasadnione wypadki skutkujące nieobciążaniem powoda tymi kosztami.
Mianowicie charakter sprawy był skomplikowany, a nadto oddalenie w znacznej części powództwa nastąpiło z uwagi na zastosowanie w sprawie przepisuart. 8 k.p.,co uzasadnia zastosowanie względem powoda dobrodziejstwa wynikającego z przepisuart. 102 k.pc..
Ostatecznie Sąd Apelacyjny przyznał też ze środków Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w Katowicach) na rzecz adwokataK. O.kwotę 10.800,00 zł wraz z 23% podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz kwotę 367,75 zł tytułem zwrotu wydatków przy zastosowaniu § 2 ust. 2, § 3, § 4 ust. 2 oraz § 8 pkt 7w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 i § 16 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
/-/ SSA J.Pietrzak  /-/ SSA M.Pierzycka-Pająk  /-/ SSA M.Procek

Sędzia Przewodniczący Sędzia
ek