Sąd Rejonowy w Raciborzu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 344/18
Data wyroku: 2018-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Lewicki

Sygn. akt II K 344/18
PR 1 Ds 909.17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 06 listopada 2018 r.
Sąd Rejonowy w R a c i b o r z u  Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: SSR Jacek Lewicki
Protokolant: Roksana Mandera-Flisiuk
w obecności Prokuratora: ---
po rozpoznaniu w dniu: 19.06.2018 r., 10.07.2018 r., 11.09.2018 r., 16.10.2018 r. i 06.11.2018 r.
sprawy:
M. N.
s.P.iB.
ur. (...)wR.
oskarżonego o to, że:
I. w dniu 8 czerwca 2016 r. wK., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zM. P.oraz inną nieustaloną osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...) Bank S. A.w ten sposób, że w celu uzyskania kredytu w kwocie 3.000 zł., nie mając zamiaru spłaty dostarczyłM. P.uprzednio podrobione zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości osiąganych dochodów w swojejfirmie Zakład (...)M. N.z/s wK.ul. (...), gdzie w rzeczywistości nigdy nie był zatrudniony, które to zaświadczenieM. P.przedłożył jako autentyczne wM.E.wK.wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu na zakup telefonu, wprowadzając tym samym w błąd pracownika sklepu co do okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania w/w kredytu, po czym zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na negatywną weryfikację;

tj. o czyn zart. 297 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kk
II. w dniach 8 i 9 czerwca 2016 r. wK., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zI. S. (1)oraz inną nieustaloną osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...) Bank S. A.oraz(...) Bank (...) S. A.w ten sposób, że w celu uzyskania kredytu w kwocie 3.000 zł., nie mając zamiaru spłaty dostarczyłI. S. (1)uprzednio podrobione zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości osiąganych dochodów w swojejfirmie Zakład (...)M. N.z/s wK.ul. (...), gdzie w rzeczywistości nigdy nie była zatrudniona, które to zaświadczenieI. S. (1)przedłożyła jako autentyczne wsklepie (...)wK.wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu na zakup telefonu, wprowadzając tym samym w błąd pracownika sklepu co do okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania w/w kredytu, po czym zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na negatywną weryfikację;

tj. o czyn zart. 297 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kk
III. w dniu 8 czerwca 2016 r. wK., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zI. S. (1)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...) Bank (...) S. A.w ten sposób, że w celu uzyskania kredytu w kwocie 2.000 zł., nie mając zamiaru spłaty dostarczyłI. S. (1)uprzednio podrobione zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości osiąganych dochodów w swojejfirmie Zakład (...)M. N.z/s wK.ul. (...), gdzie w rzeczywistości nigdy nie była zatrudniona, które to zaświadczenieI. S. (1)przedłożyła jako autentyczne wsklepie (...)z/s wK.wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu na zakup telefonu, wprowadzając tym samym w błąd pracownika sklepu co do okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania w/w kredytu, po czym zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na negatywną weryfikację;

tj. o czyn zart. 297 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kk

1
uznaje oskarżonegoM. N.za winnego popełnienia zarzucanych mu przestępstw opisanych w punktach I - III części wstępnej wyroku przyjmując, że popełnił je w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem takiej samej sposobności i za to na podstawieart. 14 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkprzy zast.art. 91 § 1 kkwymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 624 § 1 kpkzwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych i od opłaty w sprawie.

Sędzia:
Sygn. akt II K 344/18

UZASADNIENIE
W dniu 01 lutego 2016 r.M. N.rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej pod nazwąZakład (...)M. N.z siedzibą przyul. (...)wK..
W dniu 08 czerwca 2016 r. oskarżony zaproponowałI. S. (1)orazM. P.by zakupili wsklepie (...)telefon komórkowy w systemie ratalnym. W tym celu wystawił wymienionym zaświadczenia potwierdzające ich zatrudnienie wfirmie (...).
NastępnieI. S. (1)udała się dosklepu (...)wK.przyul. (...), gdzie chciała nabyć telefon komórkowy w systemie ratalnym.I. S. (1)nie miała zamiaru spłacać ewentualnych rat zaciągniętego kredytu. Przedłożyła zaświadczenie o zatrudnieniu wfirmie (...). Równocześnie oświadczyła, iż osiąga dochód w wysokości 2500 zł.
ZachowanieI. S. (1)wzbudziło niepokój pracownicy sklepu, jednak postanowiła zweryfikować wniosek w systemie komputerowym.I. S. (1)nie uzyskała zgody na zawarcie umowy kredytowej wbanku (...) S.A.Równocześnie wniosek został zaakceptowany przez(...) S.A.Z uwagi na wątpliwości co do wiarygodnościI. S. (1)pracownica sklepu poprosiła ją by przyszła ponownie następnego dnia.
W tym czasie dosklepu (...)przyszedłM. P.. Mężczyzna również chciał zakupić telefon komórkowy w systemie ratalnym pomimo, iż nie miał zamiaru spłacać kolejnych rat. Do wniosku dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu w firmie oskarżonego. Równocześnie przedstawił zaświadczenie potwierdzające, iż osiąga dochód w wysokości 3000 zł. Po wprowadzeniu wniosku do systemu, został on negatywnie zweryfikowany przez(...) Bank S.A.
KolejnoI. S. (1)udała się dosklepu (...)wK.przyul. (...). Poinformowała pracownicę sklepu, iż chciałaby zakupić telefon komórkowy w systemie ratalnym. Przedłożyła zaświadczenie o zatrudnieniu w firmie oskarżonego. Z zaświadczenia wynikało, iżI. S. (1)jest zatrudniona od dnia 06 stycznia 2016 r.
Pracownica sklepu wprowadziła dane do systemu celem zweryfikowania wniosku w(...) Bank (...) S.A.Równocześnie zaznaczyła, iż podejrzewa próbę wyłudzenia kredytu. WniosekI. S. (1)został zweryfikowany negatywnie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:
- wyjaśnieńI. S. (1)iM. P.złożonych w sprawie o sygn.(...)(k. 8 – 20, 117 – 119, 125 – 127, 131 – 132, 133 – 134, 288)
- zeznań świadków:M. B.(k. 13 – 16, 283v.),A. M.(k. 31, 283v.) iN. W.(k. 90 – 91, 283v.)
- opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego i dokumentów (k. 194 –(...))
- wydruku z(...)(k. 11)
- pisma Prokuratury Rejonowej wK. K.(k. 252)
- odpisu wyroku (k. 254 – 255)
OskarżonyM. N.nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. W złożonych wyjaśnieniach podał, iż był przesłuchiwany w Prokuratorze Okręgowej w charakterze świadka w sprawie wystawiania faktur oraz zaświadczeń na łączną kwotę 41000000 euro. Dodał, iż w tej sprawie podejrzanym jestJ. P.. Równocześnie podkreślił, iż nie znaM. P.aniI. S. (1). Dodał, że nigdy nie wyrobił pieczątkifirmy (...).
OskarżonyM. N.był w przeszłości wielokrotnie karany sądownie, w tym za czyny zart. 288 § 1 kk.
Z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów, został on poddany badaniu przez biegłych psychiatrów. Biegli rozpoznali u oskarżonego m.in. padaczkę pourazową oraz zespół zależności od alkoholu. Równocześnie zgodnie stwierdzili, że w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów oskarżony miał zachowaną pełną zdolność rozpoznawania ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem – tym samym przesłanki zart. 31 § 1 i 2 kknie znajdują zastosowania.
Dowód:
- wyjaśnienia oskarżonegoM. N.(k. 79, 165, 283)
- karta karna (k. 249 – 251)
- opinia sądowo – psychiatryczna (k. 180 – 184)
Postawa oskarżonego, który nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów stanowi linię jego obrony i nie może zostać zaakceptowana przez Sąd. Oskarżony zaprzeczył by znałI. S. (1)iM. P.. Powołał się na postępowanie prowadzone w innej sprawie. Odpowiedzialnością chciał obciążyć inną osobę. Jak wynika z pisma Prokuratury Rejonowej wK. K., w ramach tej prokuratury nie prowadzono postępowań przeciwkoJ. P., w którychM. N.występował w charakterze świadka.
Z wyjaśnieńI. S. (1), które złożyła w postępowaniu o sygn.(...)wynika, iż na początku czerwca 2016 r. wraz zM. P.poznała oskarżonegoM. N.. Oskarżony zaproponował im „zajęcie”, które miało polegać na zakupie na raty telefonu komórkowegomarki S..I. S. (1)dodała, że informowała oskarżonego, iż jest osobą bezrobotną. Nadto ciąży na niej egzekucja komornicza. Dodała, iż początkowo wraz zM. P.nie chciała się zgodzić na propozycję oskarżonego. WtedyM. N.zażądał zapłaty kwoty 50 zł. Zaświadczenia o zatrudnieniu wystawiła kobieta przebywająca w firmie. Podbił jeM. N..I. S. (1)przyznała także, że wspólnie zM. P.iM. N.udała się dosklepu (...). Jeden z wniosków został zweryfikowany pozytywnie, jednak pracownica sklepu poinformowała, że formalności zostaną dopełnione dopiero następnego dnia. Podczas kolejnej wizyty w sklepie obsługa zawiadomiła Policję.I. S. (2)dodała, że nie miała zamiaru spłacać ewentualnego kredytu. Wniosek złożyła jedynie na polecenie oskarżonego. RównocześnieI. S. (1)rozpoznała wizerunek oskarżonegoM. N.podczas okazania.

M. P.– przesłuchany w charakterze podejrzanego w postępowaniu o sygn.(...)potwierdził informacje podane przezI. S. (1). Przyznał, iż zaświadczenie o zatrudnieniu otrzymał odM. N.. W rzeczywistości nigdy nie był zatrudniony wfirmie (...).M. N.miał mu zapłacić za zakup telefonu na kredyt.
Zdaniem Sądu okoliczności wskazane przezI. S. (1)iM. P.należy uznać za wiarygodne. Potwierdzają one ustalenia stanu faktycznego i znajdują odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie. Równocześnie należy zauważyć, iżI. S. (1)wskazała, że zaświadczenia o zatrudnieniu w firmie oskarżonego wypisywała inna osoba. Fakt ten został potwierdzony przez biegłą sądową z zakresu badania pisma ręcznego i dokumentów. Biegła stwierdziła, iż na zaświadczeniach o zatrudnieniu i wysokości zarobków na dane(...)oraz(...)wypełnienie w treści oraz podpis nie zostały dokonane przezI. S. (1),M. P.orazM. N.. Nie bez znaczenia jest fakt, iż zarównoI. S. (1), jak iM. P.wyrokiem Sądu Rejonowego wK. K.z dnia 07 lutego 2017 r., sygn. akt(...)zostali skazani za przestępstwa popełnione wspólnie i w porozumieniu zM. N..
Przesłuchane w charakterze świadków pracownicesklepów (...)oraz(...)wK.:M. B.,A. M.orazN. W.zgodnie potwierdziły, że w czerwcu 2016 r.I. S. (1)orazM. P.próbowali zakupić telefony komórkowe w systemie ratalnym. Nadto zgodnie potwierdziły, że zarównoI. S. (1), jak iM. P.posługiwali się zaświadczeniem o zatrudnieniu wfirmie (...).A. M.przyznała, że wyglądI. S. (1)zaniepokoił ją. Kobieta wyglądała niechlujnie. Jej wypowiedzi były chaotyczne. Nie kwestionowała żadnych warunków umowy kredytowej. Podobny niepokój wzbudził wygląd i zachowanieM. P.. Z koleiN. W.podała, że wprowadzając do systemu wniosekI. S. (1)(w celu dokonania weryfikacji) zaznaczyła, iż może być to próba wyłudzenia kredytu. Jej niepokój wzbudził fakt, iżI. S. (1)była zatrudniona od dnia 06 stycznia2016 r. mimo, iż firma została zarejestrowana dopiero w dniu 01 lutego 2016 r.
ZeznaniaM. B.,A. M.orazN. W.Sąd uznał za wiarygodne. Są one spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Przyznały one zgodnie, żeI. S. (1)iM. P.posługiwali się zaświadczeniami potwierdzającymi, iż są zatrudnieni wZakładzie (...)M. N., jak również potwierdzającymi wysokość osiąganego dochodu.

Sąd zważył co następuje:
M. N.został oskarżony o popełnienie czynów zabronionych zart. 297 § 1 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 3 kk.
Przepis zawarty wart. 297 § 1 kkjest nazywany w literaturze "oszustwem kredytowym", ponieważ spośród wszystkich przewidzianych w tym przepisie instytucji finansowo - gospodarczych, najczęściej wyłudzeniu podlega kredyt. W ujęciuart. 297 § 1 kkoszustwo jest przestępstwem umyślnym o charakterze kierunkowym. Sprawca bowiem musi wiedzieć, że przedkłada fałszywe lub poświadczające nieprawdę dokumenty, lub złożyć nierzetelne pisemne oświadczenie w celu uzyskania pożyczki bankowej, kredytu lub innego świadczenia, o których mowa w tym przepisie. Przepisart. 297 kkpozwala uznać za dobra prawne, podlegające ochronie przezart. 297 § 1 kk, także wymienione w tym przepisie instytucje: kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, dotacji, akredytywy, subwencji. Czynność sprawcza określona została przy użyciu syntetycznego sformułowania "przedkłada". Przez "przedkładanie" rozumieć należy wszelkie działania polegające na składaniu dokumentów lub oświadczeń, oddawaniu ich do przejrzenia lub oceny, a także na występowaniu z dokumentami lub oświadczeniami w stosunku do organu lub osoby. Dla wypełnienia znamienia ujętego jako "przedkładanie" wystarczające jest przedłożenie przez sprawcę jednego dokumentu, o którym mowa wart. 297 § 1 kk(por. wyrok SA w Krakowie z 26 lipca 2000 r., II Aka 93/00, Prok. i Pr. 2002, nr 1, s. 24). Przez pisemne oświadczenia rozumieć należy wszelkie wypowiedzi zawarte w piśmie, sporządzonym własnoręcznie przez sprawcę lub sporządzonym przez inną osobę, lecz przedkładanym przez sprawcę w toku postępowania. Oświadczeniami w rozumieniuart. 297 § 1 kkbędą zarówno pisma wymagane przez przepisy prawa w trybie postępowania prowadzącym do uzyskania jednej z instytucji wymienionych w tym przepisie, jak i oświadczenia samorzutnie składane przez sprawcę podczas postępowania prowadzonego w związku z ubieganiem się o uzyskanie kredytu, pożyczki pieniężne itp. Oświadczenia nierzetelne to zarówno takie oświadczenia, które zawierają informacje nieprawdziwe lub niepełne, jak i takie, które ze względu na sposób wypowiedzi mogą sugerować adresatowi istnienie stanu rzeczy niezgodnego z prawdą. Podstawą odpowiedzialności jest przedłożenie podrobionego, przerobionego, poświadczającego nieprawdę dokumentu lub nierzetelnego pisemnego świadczenia, mającego istotne znaczenie do uzyskania wymienionych wart. 297 § 1 kkform wsparcia finansowego, uzyskania elektronicznego instrumentu płatniczego lub zamówienia.
Oszustwo (art. 286 § 1 kk) może być popełnione jedynie umyślnie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym, obejmującym cel i sposób działania. Przestępstwo oszustwa jest przestępstwem materialnym, znamiennym skutkiem w postaci doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem co oznacza pogorszenie sytuacji majątkowej rozparzającego. Do znamion przestępstwa należy działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pod którym to pojęciem należy rozumieć wszelki pożytek i zysk majątkowy, jaki sprawca odniósł lub zamierzał odnieść z przestępstwa, a także sposób przestępczego działania polegający na wprowadzeniu w błąd, wyzyskaniu błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wprowadzenie w błąd oznacza każde zachowanie prowadzące do wywołania u pokrzywdzonego błędu z wykorzystaniem wszelkich środków i metod, które doprowadzają do powstania rozbieżności między świadomością osoby rozporządzającej mieniem, a rzeczywistym stanem rzeczy.
Zgodnie z utrwaloną w prawie polskim formułą (analogiczne było jej określenie w poprzednich kodeksach) usiłowaniem zart. 13 § 1 kkjest czyn podjęty w zamiarze popełnienia przestępstwa zmierzający bezpośrednio do dokonania, które jednak nie następuje. Brak dokonania oznacza, że zachowanie się sprawcy nie zrealizowało wszystkich znamion czynu zabronionego, w szczególności nie spowodowało skutku, do którego sprawca zmierzał.
Przepisart. 270 § 1 kkpenalizuje przestępstwo używania jako autentyczny, przerobienia lub podrobienia dokumentu. Zgodnie zart. 115 § 14 kkdokumentem jest przedmiot, z którym związane jest określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z faktem podrobienia dokumentu oraz używania jako autentycznego dokumentu podrobionego. Przez podrobienie dokumentu rozumie się sporządzenie przedmiotu (pisma, druku, umowy), który ma limitowy dokument autentyczny. Podrobienie może dotyczyć także nieistniejących części autentycznego dokumentu, np.: dopisanie treści, której autentyczny dokument nie zawiera. Orzecznictwo SN podkreśla, że z podrobieniem dokumentu mamy do czynienia, gdy nie pochodzi od tej osoby, w imieniu której został sporządzony (zob. wyrok SN z 27 listopada 2000 r., III KKN 233/98, Prz. Prok. i Pr. 2001, nr 5, poz. 4). Należy dodać, że podrobieniem będzie spreparowanie dokumentu w imieniu osoby istniejącej lub fikcyjnej, a nawet podpisanie autentycznego dokumentu cudzym nazwiskiem, chociażby za zgodą osoby zainteresowanej (por. wyrok SN z 25 października 1979 r., II KR 10/79, OSNPG 1980, nr 11, poz. 127). Ponadto dla bytu przestępstwa zart. 270 § 1 kkwystarczy popisanie się na dokumencie za osobę nieistniejącą. Dokument jest bowiem podrobiony wówczas, gdy nie pochodzi od osoby, w której imieniu został sporządzony. Podpisanie innej osoby – nawet nieistniejącej, jej nazwiskiem na dokumencie mającym znaczenie prawne, nawet za zgodą tej osoby, stanowi przestępstwo zart. 270 § 1 kk. Czyn zart. 270 § 1 kkma charakter formalny, nie jest zatem konieczne by przedstawienie sfałszowanego dokumentu innej osobie wywołało u niej przekonanie i prawdziwości tego dokumentu.
Oskarżony swoim działaniem wyczerpał znamiona wyżej opisanych przestępstw. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie pozwala uznaćM. N.za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów przy przyjęciu, iż popełnił je w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem takiej samej sposobności współdziałając m.in. zM. P.iI. S. (1).
Czyny przypisane oskarżonemu są zawinione. Można mu przypisać winę w czasie ich popełnienia, albowiem uzasadnionym było w konkretnych sytuacjach wymagać od oskarżonego zachowania zgodnego z normą prawną, a nie zachodziły jednocześnie przyczyny, które odmowę takiego zachowania uzasadniałyby. W opinii Sądu oskarżony współdziałał m.in. zI. S. (1)orazM. P.zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym. Działania oskarżonegoM. N.były dopełnione przez działaniaI. S. (1)iM. P., co w konsekwencji pozwala na przypisanie oskarżonemuM. N.czynności sprawczej.
Za czyny opisane w punktach I – III części wstępnej wyroku, przyjmując że popełnił je w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem takiej samej sposobności, Sąd na podstawieart. 14 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkprzy zast.art. 91 § 1 kkskazałM. N.na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Przy wymiarze kary Sąd wziął pod uwage dyrektywy wymiaru kary zart. 53 kk. Zdaniem Sądu taki wymiar kary jest w pełni adekwatny do stopnia zawinienia oskarżonego. Oskarżony był w przeszłości wielokrotnie karany sądownie – w tym na kary pozbawienia wolności. Już sam ten fakt czyni niemożliwym zastosowania wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności zart. 69 § 1 kk. Zdaniem Sądu jedynie bezwzględna izolacja w warunkach zakładu karnego jest w stanie odnieść zamierzony skutek resocjalizacyjny i wychowawczy.
Na podstawieart. 624 § 1 kpkSąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych i opłaty w sprawie.

Sędzia: