Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1249/17
Data wyroku: 2018-09-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Zajączkowski, Karol Kotyński, Mirosław Godlewski
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III AUa 1249/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 września 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski
Sędziowie: SSA Mirosław Godlewski (spr.)
del. SSO Karol Kotyński
Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Matusiak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 r. wŁ.
sprawyW. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.
o wysokość zadłużenia z tytułu składek
na skutek apelacjiW. K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII U 1853/16

1
oddala apelację;

2
zasądza odW. K.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję.

Sygn. akt III AUa 1249/17

UZASADNIENIE
Decyzją z 31 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeW. K.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 10.385,47 zł, w tym:

1
z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od maja 2015 roku do lutego 2016 roku w kwocie 6.559,47 zł, odsetek za zwłokę 299,00 zł;

2
z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od maja 2015 roku do lutego 2016 roku w kwocie 2.813,18 zł, odsetek za zwłokę 129,00 zł;

3
z tytułu składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od maja 2015 roku do lutego 2016 roku w kwocie 584,82 zł.

Uzasadniając decyzję, organ rentowy wskazał, że płatnik składekW. K.nie dopełnił obowiązku określonego wart. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychi Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy.
W odwołaniuW. K.wniósł o jej uchylenie. Motywując, że występował do organu rentowego z wnioskiem o połączenie sprawy prowadzonej przez ZUS Inspektorat wK.((...)-JRKS-295), ze sprawą prowadzoną przez ZUS II Inspektorat wŁ.((...)-RED-D-(...)-MS) i umorzenie postępowania w sprawie określenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy (obecnie prowadzonego przez ZUS Inspektorat wK.) bądź zawieszenie postępowania w sprawie określenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy (obecnie prowadzonego przez ZUS Inspektorat wK.) i wydania w tym zakresie postanowienia. Jednakże organ rentowy pomimo powyższych wniosków, nie orzekł o zawieszeniu bądź odmowie zawieszenia postępowania (a w jego ocenie winien on wydać postanowienie, na które służyłoby zażalenie), nie dokonał przeliczenia składek. Z tych względów w jego ocenie brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Dnia 12 września 2016 roku odwołujący złożył pismo wnosząc o zobowiązanie organu rentowego do złożenia umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek i przeprowadzenie dowodu z tegoż dokumentu na okoliczność umówionego określenia sposobu spłaty składek.
W piśmie z 25 października 2016 roku, odwołujący podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz podniósł, że kwestionuje wyliczenie należnych kwot jak i odsetek wskazanych w załączniku do zaskarżonej decyzji. Wniósł o uwzględnienie okoliczności, że w okresie maj/czerwiec 2015 roku był niezdolny do pracy, stąd nie był zobowiązany do uiszczenia składek (zostały zawyżone); w przypadku uznania, iż nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu w okresie maj/czerwiec 2015 roku to wniósł o uwzględnienie w rozliczeniach wszelkich nadpłaconych w okresie wcześniejszym z tego tytułu składek. Ponadto wniósł o uwzględnienie/pomniejszenie należności z tytułu składek o kwoty odpowiadające odsetkom ustawowym z tytułu opóźnienia w przekazywaniu przez organ rentowy jego składek do OFE (za cały okres) oraz o pomniejszenia składek z ubezpieczenia zdrowotnego o kwotę 3.000,00 zł. z tytułu poniesionych przez niego kosztów związanych z leczeniem i zabiegiem (łąkotka prawego kolana), którą przeszedł wO.- (...)wŁ.(pomimo, że opłacał składki, nie zostało mu zapewnione wykonanie w odpowiednim czasie zabiegu ortopedycznego w maju 2012 roku).
Organ rentowy ustosunkowując się do zarzutów wnioskodawcy w piśmie z 15 listopada 2016 roku wskazał, że decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 roku odmówiono wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 maja 2015 roku do 25 maja 2015 roku z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu chorobowemu. W związku z tym składki za ten okres są w pełni należne. Ponadto wyjaśnił, że nie ma podstaw do zaliczenia ewentualnych odsetek z tytułu opóźnienia w przekazywaniu składek do OFE na zadłużenie składkowe. Natomiast roszczenia z tytułu nieudzielania świadczeń zdrowotnych należy kierować do NFZ.
Na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 roku pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania oraz oświadczył, że decyzja pozbawiająca wnioskodawcę prawa do zasiłku chorobowego od dnia 15 maja do 25 maja 2015 roku jest prawomocna oraz, że w deklaracji za miesiąc maj 2015 roku wskazana została pełna podstawa wymiaru składek.
Odwołujący w piśmie z 7 lutego 2017 roku, podtrzymał dotychczasowe wnioski oraz załączył komplet dokumentów dotyczących przekazywania na rzecz ZUS kwot określony w dowodach transakcji przelewu za okres od października 2016 roku do stycznia 2017 roku.
Przy piśmie z dnia 10 lutego 2017 roku odwołujący dołączył kolejne dokumenty dokonanych na rzecz ZUS kwot przelewów za luty 2017 roku.
Na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 roku organ rentowy wyjaśnił, że złożone przez wnioskodawcę dowody wpłaty stanowią zapłatę zarówno należności wynikających z umowy ratalnej, jak i bieżących wpłat na ubezpieczenie społeczne.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie, przyjmując za podstawę orzekania następujące ustalenia faktyczne.
W. K.prowadził działalność gospodarczą - Kancelaria Radcy Prawnego.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadomiłW. K.o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy. Ponadto organ rentowy wezwał płatnika składek Kancelaria Radcy Prawnego w charakterze strony do złożenia w terminie 7 dni pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacenia składek, pod rygorem wydania decyzji w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy na podstawie dotychczas zgromadzonych dowodów.
Z kolei pismem z dnia 5 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadomił, że został wyznaczony stronie 7 - dniowy termin, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia, na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeW. K.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy. Organ rentowy wskazał, że płatnik składekW. K.nie dopełnił obowiązku określonego wart. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawieart.83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychwydał sporną decyzję.
Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z opinii biegłej z zakresu rachunkowości celem obliczenia, na dzień wydania przez ZUS zaskarżonej decyzji, wysokości zaległościW. K.z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od maja 2015 roku do lutego 2016 roku i ustalił, że dokonywane wpłaty przelewem nie wynikały z harmonogramu spłat będącego załącznikiem do zawartejumowy nr (...)z dnia 2 marca 2016 roku o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, ustalonych wielkości rat należności z tytułu składek i terminów spłat tych składek. Pozostała do spłacenia kwota 6.498,29 zł, z tego:

-

- z tytułu składek ubezpieczenia społecznego kwota 4.261,17 zł

- z tytułu składek ubezpieczenia zdrowotnego kwota 1.856,08 zł

- z tytułu składek na Fundusz Pracy kwota 381,04 zł

Wpłaty składek na ubezpieczenie dokonywane przezW. K.były niezgodnie z ustalonymi terminami płatności i wielkościami kwot przedstawionymi w harmonogramie spłat. Pierwsza wpłata dokonana została w dniu 7 października 2016 roku, a winna być 12 września 2016 roku zgodnie z zapisami ustalonymi w decyzji naliczone zostały odsetki za okres opóźnienia wpłaty składek. Dokonana wpłata z opóźnieniem rozliczona została na należność i odsetki. Łącznie nieopłacone składki ZUS z wszystkich tytułów, tj. ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od maja 2015 roku do lutego 2016 roku z tytułu należności głównej, odsetek zwłoki i opłaty prolongacyjnej wyniosły kwotę 2.975,56 zł (1.872,12 + 914,23 + 189,21 = 2.975,56 zł) Nieopłacone składki tytułu ubezpieczenia społecznego za okres marzec 2016 roku - maj 2016 wynoszą 2.389,05 zł, z tego: należność główna 2.140,05 zł, odsetki za zwłokę 66,00 zł, opłata prolongacyjna kwota 183,00 zł. Nieopłacone składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego za okres marzec 2016 roku - maj 2016 roku wynoszą 941,85 zł z tego: należność główna 866,85 zł, opłata prolongacyjna 75,00 zł. Nieopłacone składki na Fundusz Pracy za okres marzec 2016 roku - maj 2016 roku wynoszą 191,83 zł, z tego: należność główna kwota 178,83 zł, opłata prolongacyjna 13,00 zł. Łącznie nieopłacone składki ZUS z wszystkich tytułów za okres marzec 2016 roku - maj 2016 roku wynoszą kwotę 3.522,73 zł ( 2.389,05 + 941,85 + 178,83 = 3 522,73). Nieopłacone składki ZUS z wszystkich tytułów za okres maj 2015 roku maj 2016 roku wynoszą 6.498,29 zł (2.975,56 + 3 522,73 = 6.498,29 zł).
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 roku odmówionoW. K.prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 maja 2015 roku do 25 maja 2015 roku z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Decyzja ta jest prawomocna.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS i opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości.
Oceniając zgromadzony materiał dowodowy Sąd Okręgowy zważył, że biegły sądowy, dokonując zleconych obliczeń przyjął do nich obiektywne dane, wynikające z obowiązujących wówczas przepisów zarówno, co do wysokości podstawy wymiaru składek jak i samych składek. Nadto biegły zestawił ustaloną wysokość należnych składek z kwotami przelewów dokonanych przez wnioskodawcę tytułem należnych składek w spornych okresach. Biegły zaznaczył, że dokonywane wpłaty przelewem nie wynikały z harmonogramu spłat będącego załącznikiem do zawartejumowy nr (...)z dnia 2 marca 2016 roku o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, ustalonych wielkości rat należności z tytułu składek i terminów spłat tych składek. Zdaniem Sądu dokonane przez biegłą wyliczenia co do wysokości zadłużenia za sporny okres są poprawne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Sądu biegła dokonując zestawienia wysokości należnych składek za okres od marca do maja 2016 roku z kwotami wpłaconymi z tego tytułu przez wnioskodawcę wyszła ponad tezę dowodową zakreśloną przez Sąd. Zestawienie to zmierzało do wykazania stanu zaległości wnioskodawcy z tytułu składek za dalszy okres objętyumową nr (...)z dnia 2 września 2016 roku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania jest ustalenie zadłużenia za okres wskazany w decyzji, a nie ustalanie ewentualnego także przyszłego zadłużenia. Sąd zatem uznał wartość dowodową opinii biegłego w zakresie w jakim ustala wysokości zadłużenia za okres od maja 2015 roku do lutego 2016 roku. Sąd stwierdził, że zarzuty wnioskodawcy wobec przywołanej opinii nie są zasadne i stanowią li tylko polemikę z wnioskami biegłego, nie zawierają natomiast merytorycznych podstaw do jej zakwestionowania. Opinia ta jest wyczerpująca, sporządzona zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym jej przedmiot.
W konsekwencji powyższych ustaleń i wniosków Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.
Odwołując się do treści przepisówart. 6 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 i 4, art. 36 ust. 1, art. 48, art. 31, art. 32, art. 83 i art. 23 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził fakt, że kwoty zadłużenia za sporny okres, tj. od maja 2015 roku do lutego 2016 roku zostały prawidłowo przez ZUS określone, zarówno kwota zadłużenia, odsetki jak i opłata prolongacyjna. Natomiast wpłaty składek na ubezpieczenie dokonywane przezW. K.były niezgodnie z ustalonymi terminami płatności i wielkościami kwot przedstawionymi w harmonogramie spłat. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 roku odmówiono wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 maja 2015 roku do 25 maja 2015 roku z uwagi na niepodleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Co istotne wskazana decyzja jest prawomocna. W związku z tym składki za ten okres są w pełni należne. Ponadto nie ma podstaw do zaliczenia ewentualnych odsetek z tytułu opóźnienia w przekazywaniu składek do OFE na zadłużenie składkowe. Nie ma podstawy prawnej na takie przenoszenie środków. Natomiast roszczenia z tytułu nieudzielania świadczeń zdrowotnych należy kierować do NFZ, nie zaś do ZUS.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie.
Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył ubezpieczony, apelacją w całości, zarzucając:

-

wadliwe ustalenie stanu faktycznego i wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego (tym samym naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego), poprzez uznanie, że ubezpieczony nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od maja 2015 r. do lutego 2016 r.; a także za okres od marca 2016 r. do maja 2016 r.

sprzeczność rozstrzygnięcia z ustaleniami dokonanymi przez Sąd a wskazanymi w uzasadnieniu decyzji; Sąd dał wiarę opinii biegłej, z której wynikało, że ubezpieczony częściowo uiścił składki, a pomimo tego Sąd nie zmienił zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie opłaconych składek, a tym samym zmniejszenie zadłużenia objętego zaskarżoną decyzją;

rozstrzygnięcie ponad przedmiot zaskarżenia - zaskarżona decyzja dotyczyła składek za okres maj 2015 r. do luty 2016 r., a pomimo tego Sąd orzekał (pomimo, iż brak było w tym zakresie rozstrzygnięcia decyzji organu rentowego) o okresie marzec - maj 2016 r.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzjiZakładu (...)z dnia 31 maja 2016 roku znak(...)-RKS-295 ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zmianę decyzjiZakładu (...)z dnia 31 maja 2016 roku znak(...)-RKS-295 w zakresie zadłużenia - poprzez jego pomniejszenie o wpłaty dokonane przez ubezpieczonego wynikające z opinii biegłej (według ustaleń Sądu opartych na opinii biegłej zadłużenie na dzień wyrokowania za okres objęty decyzją maj 2015 - luty 2016 wynosiło nie 10.385,47 zł a 2.975,56 zł, a także złożone przez ubezpieczonego - poprzez ustalenie, ż wynosi ono kwotę 2.975,56 zł. (a nie 10.385,47 zł.); ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W piśmie procesowym z dnia 13 września 2018r. (data wpływu pisma do Sądu Apelacyjnego) apelujący, w oparciu oart. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.w zw. zart. 47713k.p.c., wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania wszczętego na skutek jego wniosku, a prowadzonego przez organ rentowy w sprawie uchylenia w całości decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 maja 2016r. znak(...)-RKS-295 wobec spełnienia w całości świadczenia objętego w/w decyzją.
Apelujący wniósł również o dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do pisma w postaci dowodu spłaty składek na ubezpieczenia na kwotę 1163,93 zł, na okoliczność spłaty zaległości wobec organu rentowego. Podtrzymał również wnioski dowodowe wskazane w uprzednim piśmie procesowym z 3 sierpnia 2018r., tj. o dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów w postaci spłaty składek na ubezpieczenia na łączną kwotę 3.443,59 zł – na okoliczność spłaty zaległości wobec organu rentowego;
- dopuszczenie  dowodu z uzupełniającej opinii biegłego celem uwzględnienia wysokości zobowiązania/zaległości za okres objęty decyzją, tj. od maja 2015r. do lutego 2016r., przy uwzględnieniu w/w wpłat.
W piśmie procesowym z 14 września 2018r. apelujący wniósł o odroczenie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na 14 września 2018r., godz. 8:30, z uwagi na okoliczność, że nie jest on w stanie wziąć udziału w rozprawie z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, a nadto z uwagi na prowadzone przed organem rentowym postępowanie dotyczące rozłożenia zaległości na raty. Ponadto, apelujący podtrzymał zgłoszone wcześniej wnioski (w tym o zawieszenie postępowania). Dodatkowo apelujący podniósł, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje wprawdzie zasada oceny prawidłowości decyzji według stanu istniejącego w dacie jej wydania, jednakże przyjmuje się, że odstępstwo od tej zasady jest dopuszczalne i uzasadnione w niektórych wyjątkowych wypadkach. W ocenie apelującego takowy wypadek występuje w niniejszej sprawie, co uzasadnia wnioski apelacji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zgłoszony w piśmie procesowym z dnia 14 września 2018r. wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na konieczność sprawowania przez apelującego opieki nad dzieckiem oraz prowadzone przed organem rentowym postępowanie dotyczące rozłożenia zaległości na raty, podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Zgodnie bowiem zart. 214 § 1 k.p.c.rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania, albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Przy czym usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników i innych uczestników postępowania, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego (art. 214 1 § 1 k.p.c.). W sprawie nie zachodzi żadna w wyżej wymienionych przesłanek uzasadniających odroczenie rozprawy. Konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem nie została potwierdzona stosownym zaświadczeniem lekarskim. Również fakt prowadzenia postępowania w przedmiocie rozłożenia spłaty zadłużenia na raty nie uzasadnia odroczenia rozprawy.
Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu . Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawnych.
Przede wszystkim wskazać należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 4779i art. 47714k.p.c.) i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności (por. postanowienie SN z 22 lutego 2012r., II UK 275/11, publik. LEX nr 1215286), postanowienie SN z 13 maja 1999 r. II UZ 52/99 OSNP 2000/15/601, wyrok SN z 11 listopada 1999 r., II UKN 204/99, OSNAPiUS 2001, Nr 5, poz. 169; postanowienie SN z 22 lipca 2008 r. II UK 346/07, Lex nr 818591; wyrok SN z 25 lutego 2009 r. II UK 221/08, OSNP 2010/19-20/242). W dominującym orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie obowiązuje zasada wyartykułowana wart. 316 § 1 k.p.c.orzekania według stanu rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy, lecz oceny prawidłowości i legalności decyzji dokonuje się według stanu rzeczy z chwili jej wydania, od czego z kolei dopuszcza się pewne wyjątki (por. np.: wyroki SN: z 10 marca 1998 r., II UKN 555/97, OSNAPiUS 1999 Nr 5, poz. 181, z 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 Nr 3, poz. 43, z 17 lipca 2008 r. II UK 348/07 LEX nr 447252; oraz uzasadnienie uchwały 7 sędziów SN z 24 stycznia 2007 r. III UZP 4/06, OSNP 2007/15-16/226). Przy czym każdorazowo należy rozważyć, czy odstępstwo takie nie prowadzi do wypaczenia charakteru postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i całkowitego pozbawienia znaczenia postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowe (por. wyrok SN z dnia 3 grudnia 2014 r., II UK 76/14, Lex nr 1777882). Na podstawieart. 316 § 1 k.p.c.sąd ubezpieczeń społecznych - kierując się względami ekonomii procesowej - może wyjątkowo zmienić decyzję organu rentowego i przyznać prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, jeżeli podstawą odmowy przyznania świadczenia w postępowaniu przed organem rentowym było niespełnienie któregoś z wymaganych prawem warunków, a w toku postępowania sądowego warunek ten został niewątpliwie spełniony (np. wnioskodawca ubiegający się o emeryturę osiągnął wiek emerytalny po wniesieniu odwołania do sądu). O naruszeniuart. 316 § 1 k.p.c.w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych można więc mówić tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że przy zastosowaniu procedury obowiązującej w tych sprawach świadczenie bez żadnych wątpliwości zostałoby przyznane. W innych przypadkach obowiązuje zasada oceny prawidłowości decyzji według stanu istniejącego w dacie jej wydania. Mimo że sąd ubezpieczeń społecznych rozpoznaje sprawę merytorycznie na nowo, to jednak jako organ kontrolny wobec organu rentowego ma obowiązek odniesienia się do stanu rzeczy istniejącego w dacie wydania decyzji. Z tej przyczyny obowiązująca w „klasycznym” procesie cywilnym reguła wyrażona wart. 316 § 1 k.p.c.doznaje wyjątku w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, ze względu na jego szczególny, odwoławczy charakter. Wyjątek od reguły zart. 316 § 1 k.p.c., czyli orzekanie według stanu z chwili wydania decyzji, dotyczy w szczególności spraw, których przedmiotem nie jest przyznanie świadczenia z ubezpieczenia społecznego. W niniejszej sprawie poza sporem było, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji była kwestia zadłużenia ubezpieczonego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Decyzją z dnia 31 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeW. K.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wyniosło łącznie 10.385,47 zł. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się zatem na kwestii podstaw istnienia i wysokości określonego w zaskarżonej decyzji zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za okres od maja 2015 r. do lutego 2016 r. i w tak wskazanym zakresie zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu ubezpieczeń społecznych pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności. Wobec powyższego niedopuszczalne jest w niniejszej sprawie uwzględnienie faktu późniejszego (w toku postępowania sądowego) spłacania przez ubezpieczonego zadłużenia wobec ZUS, jako wykraczające poza zakres wyznaczony treścią zaskarżonej decyzji, a ponadto zmierzające w istocie do wypaczenia charakteru postępowania w sprawie i pozbawienia znaczenia postępowania administracyjnego.
Z treści apelacji wynika zarzut naruszenia prawa procesowego, a w szczególnościart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe daje podstawy do stwierdzenia, że wysokość zadłużenia odwołującego się wobec ZUS została ustalona w zaskarżonej decyzji prawidłowo.
Skuteczne postawienie zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń ze zgromadzonymi dowodami lub naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego lub nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonania swobodnej oceny dowodów (por. wyrok SN z 13 października 2004r., III CK 245/04, publik. LEX nr 174185). Do naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie jest wystarczające przekonania apelujących o innej, niż przyjęta wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez Sąd.
W ocenie Sądu II instancji apelujący nie zdołał wykazać wadliwości rozumowania Sądu Okręgowego z punktu widzenia zaprezentowanych powyżej kryteriów. Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne. Opinia biegłej z zakresu księgowości i rachunkowości wydana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stanowi w ocenie Sądu Apelacyjnego miarodajny i rzeczowy materiał dowodowy, została sporządzona przez biegłą o specjalności adekwatnej dla wypowiedzenia się, co do określonej w spornej decyzji należności. Przedmiotowa opinia została uzasadniona w sposób rzetelny i wnikliwy, z wyczerpującym odniesieniem się do wszystkich kwestii będących przedmiotem zlecenia jej opracowania. Zamieszczone w opinii wnioski końcowe zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, brak jest w tym zakresie niejasności czy sprzeczności.
Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że określona w decyzji z dnia 31 maja 2016r. kwota zadłużeniaW. K.z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od maja 2015 r. do lutego 2016 r. wraz z odsetkami, określona ogółem na kwotę 10.385,47 zł, jest prawidłowa.
Wbrew twierdzeniom apelacji , Sąd pierwszej instancji oddalając odwołanie od decyzji nie mógł i nie wyszedł poza granice kognicji wyznaczone treścią decyzji od której wniesiono odwołanie. Wyraźnie też w motywach , wyjaśnił , że istota rozpoznania sprowadzała się do określenia stanu zaległości na dzień wydania decyzji wobec czego dywagacje zawarte w opinii biegłej rozliczającej także dalszy okres , wychodziły poza tezę dowodową i nie były przydatne do rozstrzygnięcia.
W tym stanie, wskazany zarzut, jest wręcz niezrozumiały.
W tym stanie rzeczy, wniesiona apelacja podległa oddaleniu na zasadzieart. 385 k.p.c..
O kosztach procesu za drugą instancję (w istocie kosztach zastępstwa prawnego) orzeczono na zasadzieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.i w zw. § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.).