Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1608/17
Data wyroku: 2017-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSO  Elżbieta Pietrzak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt.

VI U 1608/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

29 listopada 2017r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Elżbieta Pietrzak

Protokolant:

st. sekr. sądowy Marzena Sobiecka

po rozpoznaniu w dniu

29 listopada 2017r.

w Bydgoszczy

odwołania

B. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

z dnia

29 września 2017r.

Nr

(...)

w sprawie

B. K.

przeciwko:

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

o emeryturę

1
zmienia zaskarżoną decyzję organu rentowego, w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuB. K.prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 września 2017 roku,

2
stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sygn. akt VIU 1608/17

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówił ubezpieczonemuB. K.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ubezpieczony nie spełnił jedynie warunku posiadania 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego, bowiem nie zaliczono do takich okresów okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 21 lipca 1970 r. do 4 lipca 1974 r.
Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 4 miesięcy i 21 dni; składkowe w wymiarze 24 lat i 21 dni tj. łącznie w wymiarze 24 lat, 5 miesięcy i 12 dni, w tym w szczególnych warunkach w wymiarze 17 lat i 5 dni.
W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawcaB. K.wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury z uwagi na to, że w spornym okresie od 21 lipca 1970 r. do 4 lipca 1974 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Wyjaśnił, iż wprawdzie w tym czasie uczęszczał do szkoły, jednak po powrocie do domu około godziny 15:00 przystępował do pracy w gospodarstwie. Wykonywał prace związane z uprawą ziemi oraz hodowlą zwierząt. W okresie od wiosny do jesieni wykonywał pracę w polu, a po ich zakończeniu zajmował się zwierzętami, natomiast w okresie zimowym pracował przy obrządku zwierząt. Prace te zajmowały mu około 5-6 godzin dziennie, w okresie ferii i wakacji nawet kilkanaście godzin dziennie. Dodatkowo
%
wskazał, iż gospodarstwo nie było zmechanizowane, w związku z tym większość prac wykonywana była przy pomocy konia oraz narzędzi ręcznych.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
UbezpieczonyB. K.w dniu 25 września 2017 r. złożył w prganie rentowym wniosek o przyznanie prawa do emerytury z uwzględnieniem zatrudnienia w gospodarstwie rolnym rodziców. Ubezpieczony udokumentował łączny okres zatrudnienia wynoszący 24 lata, 5 miesięcy i 12 dni, natomiast okres zatrudnienia w warunkach szczególnych wyniósł 17 lat i 5 dni. Organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy zatrudnienia ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym jego rodziców w okresie od 21 lipca 1970 r. do 4 lipca 1974 r. Ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
-okoliczności bezsporne.
W niniejszej sprawie sporną pozostawała okoliczność, czy ubezpieczony w zakwestionowanym przez organ rentowy okresie stale wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.
Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe, na podstawie którego ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyB. K.urodził się (...)wJ.. Matka wnioskodawcy była dwukrotnie zamężna. W 1968 r. wnioskodawca wraz z rodzicami przeprowadził się do miejscowościP..
W momencie ukończenia 16 roku życia wnioskodawca uczęszczał do Szkoły Podstawowej im. DrF. C.wP., następnie w okresie od 1 września 1971 r. do 20 czerwca 1974 r. do(...) Szkoły ZawodowejwŚ., oddalonej od miejsca zamieszkania o około 13 km. Do szkoły wnioskodawca dojeżdżał autobusem(...). Podróż trwała około 20 min. Wracał do domu ze szkoły pomiędzy godziną 14:00, a 16:00.
Rodzice ubezpieczonegoD.iL. K.byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego wP.o powierzchni 12,09 hektarów. Wnioskodawca miał dwóch braci, którzy nie pracowali w gospodarstwie. Ubezpieczony pracował w spornym okresie tj. od 21 lipca 1970 r. do 4 lipca 1974 r. co najmniej 4 godziny dziennie mimo, że chodził do szkoły podstawowej, a następnie jeździł do szkoły zawodowej, gdzie się uczył. Co do zasady prace w gospodarstwie ubezpieczony wykonywał zaraz po powrocie ze szkoły. Lekcje przeważnie odrabiał wieczorem po zakończeniu pracy w gospodarstwie. Natomiast w okresie ferii i wakacji pracował od rana do świtu. Gospodarstwo nie było zmechanizowane, prace w nim wykonywano tprzy użyciu prostych narzędzi oraz konia. Uprawiano w nim zboża, buraki, ziemniaki, łubin dla zwierząt, hodowano zwierzęta: krowy, cielaki, około 20 sztuk trzody oraz drób. Ubezpieczony wykonywał pracę w gospodarstwie w zależności od pory roku. W okresie wiosenno - jesiennym były to prace polowe (sianie, orka, zbiór zbóż, ziemniaków, buraków), w okresie zimowym głównie zajmował się obrządkiem zwierząt. Praca w gospodarstwie spoczywała głównie na ubezpieczonym i jego rodzicach.
Dowód:
- zeznania świadków :A. J., k. 17-18,
M. P.k. 18-19,
- zeznania ubezpieczonego, k. 19,
- dokumenty znajdujące się w aktach sądowych i aktach rentowych ZUS.
Powyższy stan faktyczny Sąd* ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c, a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
» Nadto, podstawą dokonanych ustaleń były zeznania świadkówA. J.iM. P.oraz samego ubezpieczonego, które jako logiczne, spójne i korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym, Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Świadkowie na co dzień widywali ubezpieczonego przy pracy stąd ich zeznania stanowiły miarodajny dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie dowód. Zeznania ubezpieczonego jako zgodne z zeznaniami świadków i znajdujące potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach z dokumentów również zasługiwały na wiarę.
Sąd zważył, co następuje:
, Zgodnie z treściąart. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym
charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do
emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięciu sądowemu podlegała wyłącznie kwestia osiągnięcia przez ubezpieczonego wymaganego 25 - letniego stażu pracy.
Zgodnie z treścią przepisu art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983 r. przesądza wystąpienie dwóch okoliczności, po pierwsze wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej „domownika" zart. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi po drugie - czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie (tak też wyrok SA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 1996 r., III AUr 833/95 OSA 1998, z. 4, poz. 15 i wyrok SN: z dnia 28 lutego 1997 r., II UKN 96/96 (OSNAPiUS 1997, nr 23, poz. 473). W powyższych orzeczeniach kładzie się nacisk na stałość wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co nie musi jeszcze oznaczać codziennego wykonywania czynności rolniczych, ale gotowość (dyspozycyjność) do podjęcia pracy rolniczej, z czym wiąże się też wymóg zamieszkiwania osoby bliskiej rolnikowi, co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego.
W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczonyB. K.bez wątpliwości spełnia wszystkie przesłanki wymagane do uwzględnienia jego pracy w gospodarstwie rolnym przy ustaleniu prawa do świadczenia emerytalnego. Zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, w szczególności uznane za wiarygodne zeznania świadków i ubezpieczonego wykazał, iż ubezpieczony pracował i zamieszkiwał w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w okresie od 21 lipca 1970 r. do 4 lipca 1974 r. Odnośnie charakteru tej pracy i jej rozmiarów czasowych, zeznania świadków jak i zeznania ubezpieczonego wskazują, iż ubezpieczony wykonywał w nim wszelkiego rodzaju prace gospodarskie odpowiednie do pory roku. Prace ubezpieczonego w gospodarstwie, pomimo uczęszczania do szkoły, należało traktować jako stałą pracę w gospodarstwie rolnym w rozmiarze, który powoduje zwiększenie stażu ubezpieczeniowego i podlega tym samym zaliczeniu do okresów pracy, których udowodnienie uprawnia do uzyskania uprawnień emerytalnych na warunkach określonych w art. 32 ustawy emerytalnej.
Poczynione wyżej ustalenia pozwalają stwierdzić, że w okresie do końca 1998 r. ubezpieczony posiada wymagalny 25 - letni okres składkowy i nieskładkowy uzupełniony okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. »
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawieart. 47714 § 2 k.p.c.zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od dnia 1 września 2017 r., a więc od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek.
W punkcie 2 wyroku Sąd stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania wyroku, albowiem przed organem rentowym obowiązują ograniczenia dowodowe, które uniemożliwiają prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to uczynił Sąd, co uniemożliwiało organowi rentowemu wydanie decyzji takiej, jak rozstrzygniecie Sądu.
SSO Elżbieta Pietrzak