Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 696/17
Data wyroku: 2017-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Mokras

Sygn. akt II Cz 696/17

POSTANOWIENIE
K., dnia 12 grudnia 2017 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Barbara Mokras
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia/ 2017 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku wierzyciela Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa
przeciwko dłużnikowiR. P.
o egzekucję świadczenia pieniężnego
na skutek skargi dłużnika na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie WielkopolskimŁ. K.w sprawie Km 2090/16 z dnia 8 czerwca 2017 r. polegającej na wydaniu postanowienia o obciążeniu dłużnika kosztami postępowania egzekucyjnego
w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych
w przedmiocie zażalenia dłużnikaR. P.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim
z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I Co 1466/17
p o s t a n a w i a :

oddalić zażalenie.
SSO Barbara Mokras
Sygn. akt II Cz 696/17

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim oddalił wniosekR. P.o zwolnienie od kosztów.
Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł dłużnik, zaskarżając je w całości i domagając się w istocie jego zmiany poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy, zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan majątkowy dłużnika, jego dochody i prawidłowo ocenił, że uwzględniając wydatkiR. P.jest on w stanie ponieść koszty sądowe.
Zgodnie zart. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.) strona dokonująca czynności procesowej, od której należy pobrać opłatę sądową, co do zasady obowiązana jest ponieść te koszty, gdyż sprawy cywilne są prowadzone na koszt stron, czy też uczestników postępowania.
W sytuacjach wyjątkowych, a w stosunku do osób fizycznych, taką sytuację wyjątkową opisuje art. 102 ust. 1 cytowanej ustawy, może się ona ubiegać o zwolnienie od kosztów sądowych.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż w razie przegrania sporu przez osobę zwolnioną od kosztów sądowych - następuje to na koszt Skarbu Państwa, a więc wszystkich podatników. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego zart. 84 Konstytucji RP. Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, LEX nr 393645 oraz z dnia 31 lipca 2008 r., II FZ 297/08, LEX nr 493855).
W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraził również pogląd, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie tylko wykaże, że nie posiada bieżących dochodów, czy też jakichkolwiek oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, ale również nie jest w stanie w żaden sposób takich środków zdobyć w oparciu o majątek, którego jest właścicielem. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84).
Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/80).
Wskazać również należy, że instytucja zwolnienia od kosztów nie służy utrzymaniu dotychczasowego poziomu życia, skoro granicą określoną w art. 102 u.k.s.c. jest utrzymanie konieczne wnioskującego i jego rodziny, lecz ma uczynić realną drogę sądową, na skutek indywidualizacji opłaty sądowej.
Dłużnik w swoim oświadczeniu majątkowym pominął, iż otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie w wysokości 2439,79 zł. Należy również podkreślić, iżR. P.nie posiada środków finansowych z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętych kredytów. Obowiązek spłaty zadłużenia nie może wyprzedzać obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. W tej sytuacji dłużnik nie może korzystać z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił zażalenia, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
SSO Barbara Mokras