Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 223/18
Data wyroku: 2018-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Powództwo o ustalenie
Podstawa prawna: art. 1 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1231/10 oraz art. 13.1 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 883/2014

Sygn. akt IV U 223/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2018 r. wS.
odwołaniaC. Z.iD. Z.wspólników(...) S.C.C. Z.,D. Z.z siedzibą wZ.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 6 lutego 2018 r. Nr(...)
w sprawie z wnioskuC. Z.iD. Z.wspólników(...) S.C.C. Z.,D. Z.z siedzibą wZ.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
z udziałemO.F.
o ustalenie właściwego ustawodawstwa

    zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż w okresie od dnia 06 grudnia 2017 roku do dnia 28 czerwca 2018 roku wobec obywatelaU.O.F.mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29.04.2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 roku dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.do wydania dla obywatelaU.O.F.zaświadczenia A1 na okres od dnia 06 grudnia 2017 roku do dnia 28 czerwca 2018 roku.

Sygn. akt: IV U 223/18

UZASADNIENIE

Decyzją nr (...)z 6 lutego 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart. 83 ust.1 pkt 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.) oraz art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)z 24 listopada 2010r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo ustalił, że w okresie od 6 grudnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. wobec obywatelaU.O.F.nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 oraz odmówił wydania dla obywatelaU.O.F.zaświadczenia A1 na okres od 6 grudnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnicy składek – wspólnicy(...) S.C.z siedzibą wZ.wystąpili do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zastosowanie polskich przepisów w zakresie ustawodawstwa właściwego na podstawie art.13.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)dla pracownika najemnegoO.F.obywatelaU.w związku z wykonywaniem pracy na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich Unii Europejskiej w okresie od 6 grudnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. Organ rentowy w oparciu o art.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)stwierdził, że Polska nie jest państwem, w którym zwykle zamieszkujeO. F.w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie można bowiem uznać, że miejscem, w którym znajduje się centrum interesów życiowychO.F.mającego rodzinę w kraju pochodzenia, jest terytorium Polski. Organ rentowy powołał się w tym zakresie na kryteria służące ustaleniu miejsca zamieszkania określone w art.11.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009. Wskazując na powyższe organ rentowy stwierdził, że Polska nie jest miejscem zamieszkaniaO.F., a jedynie miejscem pobytu w kraju zatrudnienia i dlatego przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 nie mogą mieć do niego zastosowania (decyzja z 6 lutego 2019r. k.43-47 akt organu rentowego).
Odwołanie od w/w decyzji złożyli płatnicy składekC. Z.iD. Z.wspólnicy(...) S.C.z siedzibą w miejscowościZ.zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie, że ubezpieczonyO. F.spełnia przesłanki do wydania zaświadczenia o właściwym ustawodawstwie (A1) w okresie od 6 grudnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. Wskazali, że w/w zaświadczenie jest wymagane przy wykonywaniu przewozów m.in. do Niemiec, Francji,W.i Belgii. Odmawiając wydania przedmiotowego zaświadczenia organ rentowy nie uwzględnił interesów pracodawcy, który terminowo i sumiennie reguluje składki za zatrudnionych pracowników. Skarżący nie zakwestionowali, że konieczne jest spełnienie przez zatrudnionego pracownika obywatelaU.warunku legalnego zamieszkiwania w Polsce i wskazali, żeO. F.warunek ten spełnia. Legalnie bowiem pracuje w Polsce i legalnie tu zamieszkuje, a ponadto swoją przyszłość wiąże z Polską, jednakże sprowadzenie rodziny do Polski nie jest kwestią, którą można zorganizować w ciągu tygodnia. Podjęcie i kontynuowanie pracy od wielu miesięcy oraz najem lokalu mieszkalnego w Polsce potwierdza zamiarO.F.zamieszkiwania w Polsce (odwołanie k.2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy powołał się na przepisy prawa i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podkreślił, że zgromadzone dowody nie dają podstaw do ustalenia, żeO. F.posiada ośrodek interesów życiowych na terenie Polski i tym samym jego miejscem zamieszkania jest terytorium Polski. Do ustalenia takiego nie jest wystarczające legalne przebywanie i zatrudnienie na terenie Polski (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-6 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
(...) S.C.C. Z.,D. Z.z siedzibą w miejscowościZ., powiatM.prowadzi działalność transportową, w tym świadczy usługi z zakresu przewozów międzynarodowych (licencja Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydana(...) Spółki (...)na okres od 5 grudnia 2017r. do 4 grudnia 2022r. k.29 akt organu rentowego).
UbezpieczonyO. F.jest obywatelemU..Urodził się w dniu (...)w obwodzie chmielnickim na Ukrainie. Ubezpieczony jest żonaty, jego żona pracuje w Polsce. Na Ukrainie ubezpieczony nie posiada własnego domu, przed zamieszkaniem w Polsce ubezpieczony mieszkał z teściami w ich domu (oświadczenie ubezpieczonego k.7 akt organu rentowego). Od 2017r. ubezpieczony leganie przebywa i pracuje na terenie Polski (wiza uprawniająca do pobytu na terenie Polski wydana na okres od 17 sierpnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. k.9 akt organu rentowego). W dniu 28 czerwca 2017r. Wojewoda(...)udzielił zezwolenia na pracę ubezpieczonego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na okres od 28 czerwca 2017r. do 28 czerwca 2018r. (zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium RP z 28 czerwca 2017r. k.11 akt organu rentowego).
W dniu 24 styczni 2017r. ubezpieczony i(...) Spółki (...)zawarli umowę o pracę, na mocy której ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku kierowcy ciągnika siodłowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano teren całej Europy (umowa o pracę z 24 stycznia 2017r. k.9-13 akt organu rentowego).
Od chwili zatrudnienia u płatników składek ubezpieczony zamieszkuje w lokalu mieszkalnym znajdującym się w budynku na nieruchomości w miejscowości(...). W dniu 22 listopada 2017r. ubezpieczony zawarł z płatnikiem składekC. Z.umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w budynku na w/w nieruchomości o powierzchni 32 metrów kwadratowych składającego się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienki. Czynsz najmu ustalono na kwotę 100 złotych miesięcznie (umowa najmu lokalu mieszkalnego z 22 listopada 2017r. k.39-41 akt organu rentowego). W lokalu tym ubezpieczony spędza czas wolny między zleceniami przewozów. Ubezpieczony wykonuje przewozy międzynarodowe, w związku z tym 10% czasu pracy przypada na pracę na terenie Polski, a 90% na pracę w pozostałych krajachU. E.–N.,F.,A.,H.,B.,W.,H.,S.,S.,D.,W.(informacja z 6 grudnia 2017r. w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym k.1-3 akt organu rentowego).
W 2017r. ubezpieczony rozliczył się z podatku wP.składając do Urzędu Skarbowego wM.zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego wM.z 27 sierpnia 2018r. - w kopercie na k.33 akt sprawy).

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie płatników składekC. Z.iD. Z.wspólników(...) S.C.z siedzibą w miejscowościZ.okazało się uzasadnione.
Jak wynika z akt organu rentowego, w dniu 7 grudnia 2017r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.wniosek płatników składek o wydanie zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla pracownikaO.F.– obywatelaU.wykonującego dla płatników składek pracę w charakterze kierowcy w transporcie międzynarodowym na okres od 6 grudnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. Wnioskodawcy wskazali, że w/w pracownik świadczy pracę, która w 10% jest wykonywana wP., a w pozostałych 90% na terenie innych państw Unii Europejskiej. Jako podstawę wniosku wskazano regulację art.13.1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L z 30 kwietnia 2004r. ze zm.). Zgodnie z tym uregulowaniem osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:
a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub jeżeli jest zatrudniona przez różne przedsiębiorstwa lub przez różnych pracodawców, którzy mają siedzibę lub miejsce wykonywania działalności w różnych Państwach Członkowskich lub
b) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się siedziba lub miejsce wykonywania działalności zatrudniającego ją przedsiębiorstwa, jeżeli osoba ta nie wykonuje znacznej części swojej pracy w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania.
Z uwagi na to, żeO. F.jest obywatelemU.rozstrzygnięcie wniosku płatników składek wymagało uprzedniej oceny, czy w/w pracownik zamieszkuje legalnie na terenie Polski jako członka Unii Europejskiej. Zgodnie bowiem z art.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z dnia 24 listopada 2010r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, w/w rozporządzenia (WE) nr 883/2004r. i nr(...)mają zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, jak również do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu po ich śmierci, pod warunkiem że zamieszkują oni legalnie na terytorium państwa członkowskiego i znajdują się w sytuacji, która pod każdym względem dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego.
Organ rentowy odmawiając ustalenia, że wobecO.F.w okresie objętym wnioskiem płatników składek ,tj. w okresie od 6 grudnia 2017r. do 28 czerwca 2018r. znajduje zastosowanie ustawodawstwo polskie ustalone na podstawie art.13.1 pkt b rozporządzenia (WE) nr 883/2004 jako ustawodawstwo państwa, w którym znajduje się siedziba pracodawcy i co za tym idzie wydania ubezpieczonemu zaświadczenia A1 podniósł, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do ustalenia, że w Polsce znajduje się centrum interesów życiowych ubezpieczonego i miejsce jego zamieszkania. Ustalając, czy ubezpieczony zamieszkuje w Polsce organ rentowy odwołał się do uregulowania zawartego w art.11.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W myśl tego uregulowania do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, należy ustalić ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować, w stosownych przypadkach: czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich, sytuację danej osoby, w tym: charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę, jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały, państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Stosując się do powyższej regulacji organ rentowy stwierdził, żeO. F.jedynie tymczasowo przebywa w Polsce jako kraju zatrudnienia, a centrum jego interesów życiowych, determinowane m.in. przez fakt posiadania rodziny na Ukrainie, znajduje się właśnie na Ukrainie.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego w kwestii miejsca zamieszkaniaO.F.jest błędne. Wskazać należy, że zastosowany przez organ rentowy w/w przepis art.11.1 rozporządzenia wykonawczego (WE) nr 987/2009 ma zastosowanie w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma natomiast sporu między instytucjami państw członkowskich. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy w pełni uzasadnione jest stwierdzenie, żeO. F.zamieszkuje legalnie na terenie Polski. Przedstawione przez płatników składek dokumenty w postaci wizy wydanej ubezpieczonemu oraz decyzji Wojewody(...)o zezwoleniu na pracę wydane w stosunku doO.F.nie pozostawiają wątpliwości, że ubezpieczony legalnie przebywa na terenie RP oraz legalnie wykonuje pracę w charakterze kierowcy w transporcie międzynarodowym. Z ustaleń Sądu wynika, że ubezpieczony posiada w Polsce – w miejscowościZ.prawo najmu lokalu mieszkalnego, w którym przebywa w czasie wolnym od pracy. Okoliczność, że lokal ten znajduje się na nieruchomości, na której znajduje się siedzibaspółki (...)oraz, że w tym samym budynku zamieszkują również inni pracownicy tej spółki, nie może być powoływana jako argument przeciwko ustaleniu, że ubezpieczony zamieszkuje na terenie Polski. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że zamieszkiwanie ubezpieczonego na terenie Polski ma swoje źródło w fakcie wykonywania pracy na rzecz polskiego pracodawcy. Zatrudnienie jest jednak doniosłym motywem w wyborze miejsca zamieszkania. Bezsporne jest, że ubezpieczony ma na Ukraine rodzinę, przy czym jego żona pracuje obecnie w Polsce. Posiadanie rodziny na terenieU.jest okolicznością, która wiąże ubezpieczonego z jego ojczystym krajem. Nie jest to jednak okoliczność niwecząca ustalenie, że ubezpieczony, który od dłuższego czasu pracuje i przebywa w Polsce oraz co istotne, a co pomija organ rentowy, za miniony rok rozliczył podatek w Polsce, zamieszkuje legalnie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Reasumując, wobec ustalenia, żeO. F.zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego UE, Sąd stwierdził, że zachodzą podstawy do wydania przez organ rentowy zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla ubezpieczonego jako osoby, która wykonuje pracę najemną w dwóch lub kilku Państwach Członkowskich UE na postawie art. 13.1 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 883/2004. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawieart.47714§2 kpc, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.