Sąd Okręgowy w Częstochowie
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ca 814/18
Data wyroku: 2018-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Halina Garus, Hanna Morejska, Aleksandra Korusiewicz
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 232 kpc, 6 kc i art. 34 i art. 43 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm.)

Sygn. akt VI Ca 814/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2018r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSO Halina Garus
Sędzia:  SSO Hanna Morejska (spr.)
Sędzia:   SSR del. Aleksandra Korusiewicz
Protokolant:  st. sekr. sąd. Agnieszka Iwańczak
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018r. w Częstochowie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki AkcyjnejwW.
przeciwkoM. O.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda(...) Spółki AkcyjnejwW.
od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2018r.
sygn. akt XII C 2523/17

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu apelacyjnego.

VICa 814/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 Sąd Rejonowy w Częstochowie oddalił powództwo(...) SAwW.wobec pozwanegoM. O.o zapłatę .
Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje ;
W dniu 15.04.2014r. wN.gm.K.doszło do wypadku : samochód markiA.kierowany przezD. R. (1)zderzył się czołowo z motocyklemS.nr rej. (...), kierowanym przez pozwanegoM. O..
Pozwany nie posiadał uprawnień do kierowania motocyklem jest to okoliczność bezsporna.
W wynik wypadku samochód markiA.został uszkodzony zaś kierujący nimD. R. (1)został wskazany w notatce policyjnej jako sprawca kolizji .
Kierowany przez pozwanego pojazd motocyklS.był objęty ochrona ubezpieczeniową było to obowiązkowe ubezpieczenie w powodowym(...)od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych .
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 16.09.2015r. sygn.. XI K(...)D. R. (1)został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, polegającego na nieumyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowych odnośnie opisanego wyżej wypadku.
Do powoda zgłoszono szkodę powstałą w pojeździeA.. Powód prowadził l postępowanie likwidacyjne i uznał swoją odpowiedzialność za ww.szkodę , wyliczył koszt naprawy samochodu , zakwalifikował szkodę jako tzw. szkodę całkowitą na kwotę 8700 zł., przyjął 50% przyczynienie się poszkodowanego i wypłacił tytułem odszkodowania kwotę 4350 zł.
Sąd zważył, że powód wywodzi swoje roszczenie z art. 43 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych . Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm. )
Zgodnie z art. 43. Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:
1) wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;
2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;
3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa;
4) zbiegł z miejsca zdarzenia.
Zatem niewątpliwie konieczną przesłanką do powstania prawa regresu w stosunku do kierującego jest wypłacenie przez zakład ubezpieczeń świadczeń na rzecz poszkodowanych. Z tym momentem – z mocy samego prawa – powstaje prawo zwrotnego dochodzenia roszczenia, które z tą samą chwilą staje się wymagalne. Ta przesłanka została spełniona.
Bezsporne jest także pozwany nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem. Przyjmuje się w doktrynie, że spośród okoliczności wymienionych wpkt 1-4jedynie między rozmyślnym działaniem (pkt 1)kierującego a szkodą musi zachodzić adekwatny związek przyczynowy (art. 361 kc]
W odniesieniu do pozostałych stanów faktycznych bez znaczenia jest istnienie związku przyczynowego między okolicznościami wymienionymi w tym przepisie a powstaniem szkody .[ Stosownie bowiem do treści art. 34 ust 1 ww. ustawy z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są zobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest m.in. uszkodzenie mienia. ]
Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, zgodnie z ust. 36 ust 1 ustawy. w przypadku zderzenia pojazdów mechanicznych będących w ruchu można żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych – odpowiedzialność opiera się zatem na zasadzie winy (art. 436 § 2 kc).
Dla ustalenia, że pozwany zobowiązany jest zwrócić(...)wypłaconą kwotę , należało zatem w pierwszym rzędzie wykazać, że pozwany ponosi winę za spowodowanie wypadku, z którego szkoda wynikła.
Ciężar dowodu w tym zakresie obciążał powoda z mocyart. 6 kc .
Powód tymczasem nie przytoczył dowodów na poparcie twierdzenia, że pozwany ponosi za spowodowanie wypadku. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że: nie wynika to z notatki policyjnej, także wyrok uniewinniający wobec drugiego uczestnika wypadku też w żaden sposób nie wskazuje na winę pozwanego, - nie wskazano, by przeciwko pozwanemu toczyło się jakiekolwiek postępowanie karne związane z ww. zdarzeniem, sam fakt, że powód przyjął swoją odpowiedzialność wobec posiadacza samochoduS.(przy przyjęciu jego 50% przyczynienia) nie przesądzą o odpowiedzialności pozwanego. Rozmiar szkody również wymagał udowodnienia.
Apelację od wyroku złożyła strona powodowa zarzucając ;
1 naruszenie przepisów to jest art., 415kpcprzez dokonanie wybiorczej oceny materiału dowodowego sprzecznej z zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz całością zgromadzonego materiału dowodowego,
2. Naruszenie przepisów, tj.art. 232 zdanie pierwsze kpc, poprzez błędne uznanie, iż Powódka zaprezentowała materiału dowodowego na potwierdzenie swych twierdzeń .
Dlatego powódka wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa, poprzez zasadzenie na rzecz powódki od pozwanego kwoty 4.350,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie .
W uzasadnieniu apelacji podnosiła że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu Rejonowego w Częstochowie, iż posiadaczowi pojazdu mechanicznego który poniósł szkodę na osobie lub mieniu w wyniku zderzenia pojazdów przysługuje odszkodowanie, o ile udowodni mą drugiego w rozumieniuart. 415 kc.Nie ulega wątpliwości, że działania Pozwanego, który podjął decyzję o kierowaniu pojazdem mechanicznym bez wymaganych do tego uprawnień było bezprawne w rozumieniu powołanego na wstępie przepisuart. 415 k.c.Na podstawie natomiast analizy dokumentacji i opinii biegłych wynika natomiast że obaj kierowcy popełnili błędy i dlatego doszło do wypadku .
Sąd Okręgowy stwierdza że apelacja nie jest zasadna z przyczyn następujących .
W istocie przedmiotem sporu na obecnym etapie postępowania nie jest kwesta interpretacji przepisów prawa lecz okoliczności faktyczne .
Mianowicie obie strony zgodnie przyznają co następuje .
Z mocy art. 34. 1. ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych . Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm. )
Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.
Natomiast z mocy art. art. 43 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych . Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 2060 ze zm. )
Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:
1) wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;
2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;
3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa;
4) zbiegł z miejsca zdarzenia.
Czyli w przedmiotowej sprawie strona powodowa powinna udowodnić przede wszystkim że zgodnie z wyżej cytowanym art. 34 w/w ustawy pozwanyM. O.jest obowiązany do odszkodowania za szkodę jakiej doznałD. R. (1)w wyniku wypadku w dniu 15.04. 2014 .
Jednak w tym zakresie strona powodowa nie przedstawiła w istocie jakiegokolwiek dowodu.
W apelacji zaś powołuje się na dowody w postaci „ analizy dokumentacji ’’ , wgląd w aktach sprawy sądowej „ oraz opinię biegłych „
Nie wiadomo jednak jakie akta i jakiej sprawy sądowej powód ma na myśli , jaką dokumentację i jakie opinie biegłych . Jedyne bowiem dowody przedstawione przez powoda to wyrok uniewinniającyD. R. (1)od popełnienia czynu zart. 177par.1 kk, opinia biegłegoM. S.odnośnie wysokości szkody w samochodzieA.. , zgłoszenie szkody przezD. R..
Nigdy strona powodowa z przyczyn znanych tylko sobie nie wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy winy pozwanego , czy przyczynienia się do skutków wypadku . nigdy nie wnosiła nawet o dopuszczenie dowodu z dokumentów zawartych w aktach sprawy karnej .
Kwestię ciężaru dowodu regulujeart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.W procesie ciężar dowodu stanowi wymaganie dostarczenia sądowi dowodów potwierdzających przytoczone fakty pod rygorem przegrania procesu. W sprawie III CKN 244/97 Sąd Najwyższy przyjął, że możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu niewskazanego przez strony nie oznacza, że sąd jest obowiązany zastąpić własnym działaniem bezczynność strony. Jedynie w szczególnych sytuacjach procesowych o wyjątkowym charakterze sąd powinien skorzystać ze swojego uprawnienia do podjęcia inicjatywy dowodowej . sytuacja taka na pewno nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie gdy powód jest profesjonalną firmą ubezpieczeniową .
Fakt że jeden z uczestników wypadku drogowego został uniewinniony od popełnienia czynu zart. 177 kk, w jakikolwiek sposób nie przesądza że za skutki wypadku miałby ponosić odpowiedzialność drugi uczestnik kolizji , jak zda się uważać strona powodowa , nie przedstawiając na te okoliczności jak wyżej wykazano jakiegokolwiek dowodu . Tok rozumowania autora apelacji jest w zasadzie całkowicie niezrozumiały a uzasadnienie sprowadza się do abstrakcyjnych rozważań odnośnie kwestii pojęcia winy czy czynu niedozwolonego w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego , jednak bez odesłania do istniejącego w sprawie stanu faktycznego .
Niezrozumiały jest zarzut naruszeniaart. 415 kpcgdyż przepis ten dotyczy skutków wznowienia postępowania .
Dlatego z mocyart. 385 kpcapelację oddalono a kosztami postępowania obciążono z mocyart. 98 kpcpowoda jako stronę przegrywającą.