Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 414/17
Data wyroku: 2018-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kimel
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art.110a ustawy o rentach i emeryturach z FUS

Sygn. aktVIII U 414/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 stycznia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Magdalena Kimel

Protokolant:

Justyna Jarzombek

po rozpoznaniu w dniu10 stycznia 2018 r. w Gliwicach
sprawyS. S.(S.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emerytury
na skutek odwołaniaS. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia22 stycznia 2017  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuS. S.prawo do ustalenia wysokości emerytury zgodnie zartykułem 110a ustawyz dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poczynając od dnia 1 stycznia 2017r.
(-) SSR del. Magdalena Kimel
Sygn. akt VIII U 414/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 stycznia 2017 r., znak: KGE/362949/15, organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuS. S.prawa do ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawieart. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wskazał, że o nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru był niższy niż 250% i wyniósł zaledwie 136,67%.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony podniósł, że spełnia warunki do przeliczenia świadczenia. Domagał się przeliczenia świadczenia w oparciu o art. 110 a ustawy emerytalnej.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że za okresy nieudokumentowane, tj.: od 8 lipca 1954 r. do 30 listopada 1962 r., od 6 grudnia 1962 r. do 31 grudnia 1975 r. przyjął wynagrodzenie minimalne.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyS. S.urodził się (...)
Ubezpieczony uzyskał prawo do emerytury górniczej od 1 stycznia 1987 r. Podstawę wymiaru świadczenia ustalono w oparciu o wynagrodzenie z okresu od maja 1986 r. do kwietnia 1987 r., a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, przed ograniczeniem do 250%, wyniósł 398,71%.
W okresie swojej aktywności zawodowej, ubezpieczony był zatrudniony wKWK (...)(od 8 lipca 1954 r. do 30 listopada 1962 r.),KWK (...)(od 6 grudnia 1962 r. do 1982 r. oraz od 19 marca 1984 r. do 31 stycznia 1986 r.),KWK (...)(od 6 lutego 1986 r. do 10 sierpnia 1988 r.). Natomiast w okresie od 17 sierpnia 1982 r. do 16 czerwca 1983 r. pobierał rentę chorobową.
Spółka (...) SA OddziałwD.nie posiada żadnej dokumentacji płacowej kolejno za lata 1954 – 1962. Nie posiada również dokumentacji płacowej(...) SAza okres sprzed 1976 r.
W dniu 10 stycznia 2017 r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie emerytury zgodnie zart. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 stycznia 2017 r., organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przeliczenia świadczenia w oparciu o art. 110 a ustawy emerytalnej, bowiem obliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie przekroczył 250%.
W toku postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowegoZ. T.na okoliczność odtworzenia wynagrodzenia odwołującego za okresy nieudokumentowane w oparciu o akta osobowe, przepisy branżowe, a także na okoliczność wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia w najkorzystniejszym wariancie w oparciu o art. 110 a ustawy emerytalnej z uwzględnieniem zarobków przypadających w części po przyznaniu świadczenia.
Za okresy nieudokumentowane, biegły w wyliczeniach wynagrodzenia uwzględnił płacę zasadniczą wynikająca z zaszeregowania określonego miesięczną stawką, wynagrodzenie z tytułu Karty Górnika, 14-tą pensję oraz deputat węglowy. Za lata 1976 -1988 (w tym także w okresie po przyznaniu emerytury) biegły uwzględnił dane z druku ZUS Rp-7. Do łącznej kwoty wynagrodzeń wliczono pełną wartość deputatów węglowych i w pełnej wysokości zasiłki chorobowe. Za lata 1959-1961 biegły uwzględnił wynagrodzenie potwierdzone wpisami do legitymacji ubezpieczeniowej.
W wyliczeniach biegły nie uwzględnił natomiast takich składników jak: indywidualne nagrody rocznie – tzw. trzynastki czy inne dodatki do pracy, takie jak np.: dodatek za pracę w nadgodzinach, dodatek za pracę w niedzielę i święta oraz w porze nocnej.
Zgodnie obliczeniami biegłego, wyliczenie podstawy wymiaru składek do przeciętego wynagrodzenia za rok kalendarzowy (w %) za cały okres pracy ubezpieczonego, przedstawia się następująco:

Rok

Wynagrodzenie (zł)

Kwota roczna przeciętnego wynagrodzenie ogłoszona za dany rok kalendarzowy (zł)

Stosunek podstawy wymiaru składek do rocznego przeciętnego wynagrodzenia (%)

1959

23 520

17 436

134,90

1960

49 385

18 720

263,81

1961

50 975

19 500

261,41

1962

40 900

20 160

202,88

1963

41 260

21 156

195,03

1964

42 880

21 792

196,77

1965

44 320

22 404

197,82

1966

46 720

23 208

201,31

1967

49 600

24 192

205,03

1968

53 560

25 272

211,93

1969

54 400

26 088

208,52

1970

61 960

26 820

231,02

1971

69 920

28 296

247,10

1972

73 520

30 108

244,19

1973

73 520

33 576

218,97

1974

104 339,35

38 220

273

1975

130 954,40

46 956

278,89

1976

81 234

51 372

158,13

1977

175 979

55 152

319,08

1978

168 759

58 644

287,77

1979

198 662

63 924

310,78

1980

203 969

72 480

281,41

1981

249 182

92 268

260,31

1982

249 528

139 572

178,78

1984

340 985

202 056

168,76

1985

583 222

240 060

242,95

1986

1 119 105

289 140

387,05

1987

1 405 346

350 208

401,29

1988

1 227 124

637 080

192,62

W najkorzystniejszej wersji, tj. z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym z uwzględnieniem części zarobków przypadających po przyznaniu świadczenia, tj.za lata od 1960 do 1961 r., od 1967 r. do 1975 r., od 1977 do 1981 oraz od 1985 r. do 1988r., wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł266,36% , zatem były wyższy od wymaganego 250 %.
Powyższy stan faktyczny, który był w zasadzie bezsporny, Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego, pismo(...) SAz dnia 4 maja 2017 r. (k.13), pismo(...) SAz dnia 5 maja 2017 r.(k.14), opinię biegłego sądowego z zakresu rent i emeryturyZ. T.z dnia 29 września 2017 r. (k.25-69).
Organ rentowy nie zakwestionował opinii biegłego sądowego.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a przez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoS. S.zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa.
W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony spełnia warunki do przeliczenia emerytury górniczej na podstawieart.110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.2017.1383 j.t.).
Zgodnie z powołanym przepisem wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art.15, z uwzględnieniem art.110 ust.3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia:
- z kolejnych 10 lat kalendarzowych przypadających w ostatnich 20 latach kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wnioseko ponowne ustalenie emerytury od przeliczonej podstawy,
- dowolnie wybranych przez emeryta 20 lat kalendarzowych, w których podlegał ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art.15 ust.5, jest wyższy niż 250%.
Ustalenie wysokości emerytury w sposób wskazany powyżej może nastąpić tylko raz.
Szczegółowe zasady postępowania w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe określarozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r.w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011r. nr 237, poz. 1412). Rozporządzenie to w § 21 pkt 1 przewiduje, iż środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.
Powyższy przepis zakłada istnienie optymalnych warunków, tj. wymaga, by zachowała się dokumentacja płacowa pracodawcy. Natomiast w sytuacji, gdy nie zachowała się stosowna dokumentacja płacowa, wysokość zarobków może być ustalona na podstawie dokumentacji zastępczej z akt osobowych pracownika ( np. umów o pracę, angaży, wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej oraz innych pism dotyczących zatrudnienia, które zawierają informacje o wynagrodzeniu), a także zeznań świadków.
W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Wysokość zarobków, której pochodną jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, jest faktem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.), który w postępowaniu przed sądem może być udowadniany wszelkimi środkami dowodowymi(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997r., sygn. akt II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2006r., sygn. akt I UK 115/06, OSNP 2007/17-18/257).Niemniej jednaj zarobki za poszczególne lata muszą być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, w ściśle określonej kwotowo wysokości. Nie jest natomiast możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o hipotetyczne lub uśrednione wysokości zarobków. Zatem – jak już to wskazano wcześniej - kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać udowodniona w sposób bezwzględny, a tylko dokumentacja stanowi precyzyjny dowód w zakresie wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowym.
W niniejszym postępowaniu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rent i emeryturZ. K., który miał odtworzyć wysokości osiągane przez ubezpieczonego wynagrodzenia za okresy nieudokumentowane w oparciu o akta osobowe, przepisy branżowe, a także na okoliczność wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia w najkorzystniejszym wariancie w oparciu o art. 110 a ustawy emerytalnej z uwzględnieniem zarobków przypadających w części po przyznaniu świadczenia. Z opinii tej wynika, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 najkorzystniejszych dla ubezpieczonego lat z całego okresu zatrudnienia wynosi 266,36 %. Tym samym jest on wyższy od wymaganego przepisami 250%. Organ rentowy nie wniósł do powyższej opinii żadnych zastrzeżeń.
Reasumując, skoro wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy niż 250%, to ubezpieczonemu przysługuje prawo do ponownego przeliczenia pobieranej przez niego emerytury górniczej z zastosowaniem art.110a ustawy, to jest z uwzględnieniem podstawy wymiaru wyliczonej na nowo zgodnie z art.15 ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku i na mocyart. 47714 § 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemuS. S.prawo do ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z art. 110a ustawy emerytalnej poczynając od 1 stycznia 2017 r., tj. od początku miesiąca w którym ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie emerytury.
(-)SSR del. Magdalena Kimel