Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 891/17
Data wyroku: 2017-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko zdrowiu
Podstawa prawna: art. 159 kk

Sygn. akt VI Ka 891/17

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 czerwca 2017 roku sygn. akt III K 1219/15:

1
uznał oskarżonegoI. B.za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia czynu, czym wyczerpał znamiona występku zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkprzy zastosowaniuart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkskazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności;

2
uznał oskarżonegoI. B.za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia czynu, czym wyczerpał znamiona występku zart. 278 § 1 kkprzy zastosowaniuart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 278 § 1 kkskazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności;

3
na mocyart. 85 kkiart. 86 § 1 kkwymierzył oskarżonemuI. B.karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;

4
na mocyart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonemuI. B.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania w sprawie od 28 listopada 2011r. do 8 grudnia 2011r., przy czym jeden dzień tymczasowego aresztowania równy jest jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

5
uznał oskarżonegoG. J.za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia czynu, czym wyczerpał znamiona występku zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na mocyart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkskazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności;

6
uznał oskarżonegoG. J.za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia czynu, czym wyczerpał znamiona występku zart. 278 § 1 kki za to na mocyart. 278 § 1 kkskazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

7
na mocyart. 85 kkiart. 86 § 1 kkwymierzył oskarżonemuG. J.karę łączną 1 roku pozbawienia wolności;

8
na mocyart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonemuG. J.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania w sprawie od 25 stycznia 2012r. do 26 listopada 2012r., przy czym jeden dzień tymczasowego aresztowania równy jest jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

9
na mocyart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonychI. B.iG. J.solidarnie obowiązek naprawienia w całości szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoM. W. (1)kwoty 10.000 złotych oraz obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoB. W.kwoty 8.000 złotych;

10
na mocyart. 627 kpkzasądził od oskarżonychI. B.iG. J.na rzecz oskarżycieli posiłkowychM. W. (1)iB. W.zwrot poniesionych przez nich wydatków postępowania w kwocie 3780 zł (trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt złotych);

11
na mocyart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych.

Od w/w wyroku wniesiono trzy apelacje.
Pierwszą wywiódł asesor Prokuratury RejonowejG.wG., na podstawieart. 427 § 1 kpk, art. 438 pkt 1 i 2 wyrokowi zarzucając:

I
obrazę przepisu materialnegoart. 11 § 3 kkpoprzez nieprawidłowe zastosowanie i wskazanie w punkcie 1 sentencji wyroku jako podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej w stosunku doI. B.przepisuart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kk, podczas gdy oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona występku zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkprzy zastosowaniuart. 64 § 1 kk, co z uwagi na kumulatywną kwalifikację przypisanego oskarżonemu czynu, obligowało Sąd do przyjęcia jako podstawy prawnej wymiaru kary przepisu przewidującego karę najsurowszą, tj.art. 159 kkw zw. zart. 11 § 3 kk,

II
obrazę przepisu materialnegoart. 11 § 3 kkpoprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wskazanie w punkcie 5 sentencji wyroku jako podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej w stosunku doG. J.przepisuart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kk, podczas gdy oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona występku zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkco z uwagi na kumulatywną kwalifikację przypisanego oskarżonemu czynu, obligowało Sąd do przyjęcia jako podstawy prawnej wymiaru kary przepisu przewidującego karę najsurowszą, tj.art. 159 kkw zw. zart. 11 § 3 kk,

III
obrazę przepisu postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj.art. 413 § 1 pkt 6 kpkpoprzez wskazanie w punkcie 3 sentencji wyroku jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia o karze łącznej przepisuart. 85 kkw zw. zart. 86 § 1 kk, podczas gdy prawidłową podstawą orzeczenia o karze łącznej z uwagi na zbieg przestępstw popełnionych przez oskarżonegoI. B.winien być przepisart. 85 § 1 kkw zw. zart. 86 § 1 kk,

IV
obrazę przepisu postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj.art. 413 § 1 pkt 6 kpkpoprzez wskazanie w punkcie 7 sentencji wyroku jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia o karze łącznej przepisuart. 85 kkw zw. zart. 86 § 1 kk, podczas gdy prawidłową podstawą orzeczenia o karze łącznej z uwagi na zbieg przestępstw popełnionych przez oskarżonegoG. J.winien być przepisart. 85 § 1 kkw zw. zart. 86 § 1 kk,

Podnosząc powyższe zarzuty na podstawieart. 427 § 1 kpkiart. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- przyjęcie jako podstawy prawnej wymiaru kary 2 lat pozbawienia wolności za przypisany oskarżonemuI. B.występek zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkprzy zastosowaniuart. 64 § 1 kkprzepisuart. 159 kkw zw. zart. 11 § 3 kk,
- przyjęcie jako podstawy prawnej wymiaru kary 1 roku pozbawienia wolności za przypisany oskarżonemuG. J.występek zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkprzepisuart. 159 kkw zw. zart. 11 § 3 kk,
-przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia o karze łącznej 2 lat pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemuI. B.przepisuart. 85 § 1 kkw zw. zart. 86 § 1 kk,
- przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia o karze łącznej 1 roku pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemuG. J.przepisuart. 85 § 1 kkw zw. zart. 86 § 1 kk,
-utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy w pozostałym zakresie.
Kolejną apelację wniósł pełnomocnik oskarżycieli posiłkowychB. W.iM. W. (1).
Na zasadzieart. 427 § 1 i 2 kpk,art. 438 pkt 1, 3 i 4 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I
naruszenie przepisów prawa materialnego,a toart.46 § 1 kk,poprzez:

- niezasądzenie od oskarżonychG. J.orazI. B.zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonegoM. W. (2), mimo tego, iż pokrzywdzony zgłosił wniosek w tym zakresie;

II
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść,polegający na:

- nieprawidłowym ustaleniu kwoty zasądzonej na rzecz pokrzywdzonegoB. W.z tytułu obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę skutkującą uznaniem, że kwota 8.000 złotych zasądzona solidarnie od oskarżonychG. J.iI. B.tytułem naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia jest odpowiednia, mając na względzie krzywdy zarówno fizyczne, jak i psychiczne doznane przez pokrzywdzonego w wyniku zdarzenia z dnia 25 listopada 2011 r.,

III
rażącą niewspółmierność kary,polegającą na:

- wymierzeniu oskarżonemuI. B.za czyn zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkkary 2 lat pozbawienia wolności i za czyn zart. 278 § 1 kkkary 1 roku pozbawienia wolności, a w konsekwencji wymierzenie kary łącznej
2 lat pozbawienia wolności,
- wymierzeniu oskarżonemuG. J.za czyn zart. 159 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkkary 1 roku pozbawienia wolności oraz za czyn zart. 278 § 1 kkkary 10 miesięcy pozbawienia wolności, a w konsekwencji wymierzenie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności;
podczas gdy okoliczności przedmiotowe i podmiotowe sprawy, a zwłaszcza wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów zarzucanych oskarżonym, w tym poziom brutalności i bezwzględności działania oskarżonych, warunki i właściwości osobiste oskarżonych, takie jak uprzednia karalność oraz ich motywacja, a także cele z zakresu prewencji ogólnej i szczególnej przemawiają za wymierzeniem im surowszej kary pozbawienia wolności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, na zasadzieart. 427 § 1 kpkw zw. zart. 437 § 1 i 2 kpk, pełnomocnik wniósł o zmianę wyroku poprzez:
- wymierzenie oskarżonym surowszych bezwzględnych kar pozbawienia wolności jednostkowych i łącznych;
-zasądzenie od oskarżonychG. J.orazI. B.tytułem zadośćuczynienia na rzeczM. W. (1)kwoty zgodnie z wnioskiem oskarżyciela posiłkowego;
-zasądzenie od oskarżonychG. J.orazI. B.tytułem naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia na rzeczB. W.kwoty zgodnie z wnioskiem oskarżyciela posiłkowego.
Jednocześnie wniósł o zasądzenie od każdego z oskarżonych na rzecz każdego z oskarżycieli posiłkowych zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym, według norm przepisanych.
Ostatnią z apelacji wywiódł obrońca oskarżonych. Na podstawieart. 438 pkt 2 kpkzarzucił obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to:

1
art. 413 § 2 pkt 1 kpkw zw. zart. 424 § 1 kpkpolegającą na sprzeczności ustaleń pomiędzy tymi zawartymi w punkcie 5 części dyspozytywnej wyroku, a wskazanymi w części motywacyjnej wyroku, poprzez przyjęcie w punkcie 5 części dyspozytywnej, że oskarżonyG. J.„napierał na niego (B. W.– przyp. W. Sz.) przygniatając do biurka, powodując przewrócenie się pokrzywdzonego przez biurko”, przy jednoczesnym ustaleniu w części motywacyjnej, że oskarżonyG. J.uderzałB. W.pięścią w twarz, aż pokrzywdzony upadł za biurko, co w konsekwencji doprowadziło do niedających się usunąć wątpliwości dotyczących tego, za jakie właściwie zachowanie Sąd skazał oskarżonego;

2
art. 2 § 2 kpk,art. 4 kpk,art. 7 kpk,art. 410 kpkpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w postaci dokonania pobieżnej i błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wyprowadzania wniosków nieznajdujących w materiale tym oparcia i sprzecznych ze wskazaniami doświadczenia życiowego, konsekwencją czego było poczynienie następujących błędów w ustaleniach faktycznych:

a
przyjęcie, że oskarżeni do komisu wG.udali się z zamiarem pobicia pokrzywdzonych, podczas gdy wzgląd na przyczynę „wizyty” oskarżonych w salonie, a także fakt, że oskarżonyG. J.umyślnie nie spowodował żadnego obrażenia ciała pokrzywdzonegoB. W.wskazują, że oskarżeni nie planowali pobicia pokrzywdzonych;

b
przyjęcie, że oskarżonyI. B.uderzał pokrzywdzonegoM. W. (1)kastetem i krzesłem, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana w świetle zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego nie pozwala wyprowadzić takiego wniosku;

c
przyjęcie, że kastet, którego rzekomo podczas pobicia miał używać oskarżonyB., stanowił przedmiot niebezpieczny w stopniu analogicznym do broni palnej i noża, podczas gdy – w wersji przyjętej przez Sąd – użycie tego kastetu spowodowało u pokrzywdzonegoM. W. (1)„ranę kącika i wargi” ewentualnie „otarcie naskórka okolicy skroniowej” (opis przyjęty w punkcie 1 wyroku za aktem oskarżenia) skutkującą rozstrojem zdrowia pokrzywdzonego na okres poniżej 7 dni, a zatem ten rzekomy kastet nie był podobnie do broni palnej i noża niebezpieczny, gdyż użycie tych dwóch ostatnich przedmiotów spowodowałoby dalece poważniejsze obrażenia;

d
przyjęcie, że oskarżonyI. B.swym zachowaniem wypełnił znamiona występku określonego w przepisieart. 157 § 1 kk, podczas gdy nie budzi w sprawie wątpliwości, że oskarżonyB.nie dotknął nawet pokrzywdzonegoB. W., nie może zatem odpowiadać zart. 157 § 1 kk, bowiem występek ten można przypisać tylko tej osoby, która spowodowała konkretne obrażenia skutkujące rozstrojem zdrowia na okres powyżej 7 dni;

e
przyjęcie, że oskarżonyG. J.swym zachowaniem zrealizował znamiona występku stypizowanego wart. 159 kk, podczas gdy na podstawie wskazanego przepisu odpowiada tylko ten spośród uczestników bójki lub pobicia, który biorąc udział w takim zajściu używa broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, inni natomiast, którzy biorą udział w bójce lub pobiciu nie używają takich przedmiotów – odpowiadają na podstawieart. 158 § 1 kk;

f
przyjęcie, że oskarżonyG. J.swym zachowaniem wypełnił znamiona występku określonego w przepisieart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kk, podczas gdy, po pierwsze, prawidłowa ocena zachowania oskarżonego, a także mechanizmu powstania obrażenia ciałaB. W.w postaci skręcenia barku będącego skutkiem upadku pokrzywdzonego, wyprowadzić pozwala wniosek, iż obrażenie pokrzywdzonego stanowi anormalny skutek niefortunnego upadku i oskarżony nie powinien za skutek tego odpowiadać, po wtóre, oskarżonyG. J.nie dotknął nawet pokrzywdzonegoM. W. (1), nie może zatem odpowiadać zart. 157 § 2 kk, bowiem występek ten można przypisać tylko tej osobie, która spowodowała konkretne obrażenia skutkujące rozstrojem zdrowia poniżej 7 dni;

g
przyjęcie, że oskarżeni zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 10.000 zł, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana w świetle zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego nie pozwala przypisać oskarżonym sprawstwa występku określonego w przepisieart. 278 § 1 kk;

3
art. 391 § 1 i 3 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez pominięcie przez Sąd I instancji protokołów zeznań pokrzywdzonychB.iM. W. (1), jakie składali oni podczas eksperymentów procesowych w dniu 9 maja 2012 roku (k. 285-286, k. 281- 282) skutkujące zaniechaniem odczytania na rozprawie zeznań pokrzywdzonych złożonych do wskazanych protokołów i uniemożliwienie odniesienie się do nich, a w konsekwencji oparcie zaskarżonego orzeczenia na niekompletnym materiale dowodowym;

4
art. 389 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez pominięcie przez Sąd I instancji wyjaśnień oskarżonych złożonych do protokołów eksperymentów procesowych z dnia 9 maja 2012 roku, w których oskarżeni obszernie wyjaśnili na temat przebiegu zdarzenia, uniemożliwianie w związku z tym oskarżonym wypowiedzenia się co do treści protokołu, pominięcie tych protokołów w rozważaniach i w konsekwencji oparcie zaskarżonego orzeczenia na niekompletnym materiale dowodowym i poczynienie błędów w ustaleniach faktycznych.

Wskazując na powyższe uchybienia na podstawieart. 437 § 1 kpkobrońca wniósł o:

a
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonych od przypisanych im czynów i zasądzenie na rzecz oskarżonych poniesionych przez nich kosztów obrony w obu instancjach;

ewentualnie

b
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się zasadna wyłącznie w zakresie zarzutu z punktu I, zaś środek odwoławczy pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych został uwzględniony w przeważającej części w zakresie wszystkich zarzutów z zastrzeżeniem, że żądanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonych w kwotach po 20.000 złotych okazało się zbyt wygórowane, zaś co do kary pozbawienia wolności zmiany wymagały punkty 3, 5 i 7 zaskarżonego wyroku. Co się zaś tyczy apelacji obrońcy, to zasadne okazały się zarzuty z punktu 2 podpunkty d) i e) w całości a z podpunktu f) odnośnie twierdzenia, że oskarżonyG. J.nie może odpowiadać za obrażenia doznane przezM. W. (1), jeśli podczas zdarzenia nie miał kontaktu z tym ostatnim. W pozostałym zakresie wywiedzione środki odwoławcze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Najdalej idąca jest apelacja obrońcy. Dlatego jej zarzuty i wnioski należało w pierwszej kolejności rozważyć.
Sąd Rejonowy nie dopuścił się błędu ustalając, że oskarżeniG. J.iI. B.w dniu 25 listopada 2011 roku około godziny 15:30 udali się do komisu samochodowegoW.wG.z zamiarem pobicia pokrzywdzonychB. W.iM. W. (1). Wątpliwości nie budzi również ustalenie, że do pobicia doszło, oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu, przy czym rozdzielili się i każdy bił jednego z pokrzywdzonych, a nadtoI. B.używał kastetu. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął również i to, że wprawdzie pieniądze, które podczas pobicia wypadły z kieszeniM. W. (1)zabrałG. J., to z uwagi na okoliczności kradzieży na równi za ich zabór w celu przywłaszczenia odpowiadaI. B.. Przedstawione ustalenia faktyczne są wynikiem prawidłowej, zgodnej z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, oceny materiału dowodowego. Sąd odwoławczy nie miał najmniejszej wątpliwości co do wiarygodności zeznań pokrzywdzonych, które są konsekwentne, między sobą zbieżne i logiczne. Nadto mają oparcie w zeznaniachK. D., dokumentacji medycznej i opiniach sądowo-lekarskich. W przeciwieństwie do tych relacji wyjaśnienia oskarżonych od początku były nastawione na uniknięcie odpowiedzialności, a nadto zmieniały się w toku postępowania. Przypomnieć trzeba, że oskarżeni początkowo zaprzeczyli jakiemukolwiek udziałowi w zdarzeniu. OskarżonyI. B.przedstawił alibi, z którego wynikało, że nie mógł być na miejscu zdarzenia. Ostatecznie, jeszcze w postępowaniu przygotowawczym, zmienili wyjaśnienia. Przyznali się do pobicia pokrzywdzonych. Zaprzeczyli zaborowi pieniędzy oraz posiadaniu i użyciu kastetu przez jednego z nich.
Wobec treści wyroku (punkty I i 5) nie ma żadnej wątpliwości, że oskarżonyG. J.został skazany za uderzanie pięścią w twarzB. W., napieranie na niego przygniatanie do biurka, co spowodowało przewrócenie się pokrzywdzonego przez biurko. Nawet jeśli w tej części opis zachowaniaG. J.zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieznacznie odbiega od treści zarzutu (brak w uzasadnieniu zapisu o napieraniu, co doprowadziło do przewrócenia się pokrzywdzonego przez biurko), to zapisy wyroku przesądzają o przypisanym temu oskarżonemu zachowaniu. Nie może zatem być wątpliwości za jakie zachowanie Sąd Rejonowy skazał oskarżonegoG. J.i za co wymierzył mu karę. Z całą pewnością Sąd I instancji nie uchybił normie zart.413 § 2 pkt 1 kpk. Zawarł bowiem w wyroku dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu. W tym zakresie w pełni oparł się na zeznaniach pokrzywdzonych, którzy tak właśnie opisali zachowanieG. J.wobecB. W.. Natomiast nieprecyzyjne w tej części uzasadnienie zaskarżonego wyroku, jako wtórne wobec samego orzeczenia, czyni niewykazanym jaki wpływ mogłoby mieć wskazywane w punkcie 1 apelacji naruszenie prawa procesowego na treść zapadłego wyroku. Mankamenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie mogły stanowić o zasadności apelacji obrońcy. Zgodnie zart.455a kpknie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych wart.424 kpk.
Mechanizm upadkuB. W.nie budzi wątpliwości. Skoro biurko wywróciło się razem z pokrzywdzonym w wyniku uprzedniego napierania naB. W.przezG. J., to ustalenie to odpowiada mniej więcej zapisowi zarzutu o przewróceniu się pokrzywdzonego przez biurko, za czym poszło wywrócenie się i tego mebla. W konsekwencji nie czyni zarzutu aktu oskarżenia błędnym. Oczywiście możliwa byłaby większa precyzja przy opisie czynu, ale zastrzec trzeba, że obrażenia pokrzywdzonego należy wiązać z jego upadkiem na podłoże, a nie z przewróceniem się biurka.
Przytoczone zachowanie oskarżonegoG. J.nie sposób uznać za charakteryzujące się nieumyślnością. Okładanie pięściami pokrzywdzonego z jednoczesnym napieraniem na niego i przygniataniem, które nie skończyło się wcale z momentem oparcia się przez pokrzywdzonego o biurko, musiało rodzić po stronie oskarżonego przewidywanie, że pokrzywdzony, jeśli nawet nie przewróci się wraz z biurkiem, to na pewno wpadnie za nie, zaś z upadkiem mogą się wiązać różnego rodzaju obrażenia, które nie muszą należeć do lekkich. Przypomnieć trzeba, że obrażeniaB. W.w postaci uszkodzenia barku były wynikiem upadku na podłogę, a nie napierania czy przygniatania. Dodać jeszcze należy, o czym zapomina obrońca, żeG. J.wyjaśnił: „wszedłem za to biurko i go uderzyłem, nie w twarz, bo on się zasłaniał rękami, upadł na to biurko, ja go zepchałem na dół, wyszedłem zza tej lady …” (k.246). Wykluczone zatem jest kwalifikowanie zachowaniaG. J.zart.157 § 3 kkw miejsceart.157 § 1 kk.
Odnośnie obrażeń doznanych przezB. W.zauważyć trzeba, że pokrzywdzony ten nie miał śladów pobicia na twarzy. Co jeszcze nie znaczy, że napastnik nie zadawał mu uderzeń w okolicę głowy. Odesłać trzeba obrońcę do powyżej przytoczonych wyjaśnieńG. J., z których jasno wynika, że pokrzywdzony zasłaniał się rękami. Tak samo zeznałB. W.. Podał, że ciosy były kierowane w twarz, ale on próbował się bronić, osłaniać głowę i łapać napastnika za ręce (k.2v.).
Dla Sądu odwoławczego jest oczywiste, że oskarżeni do komisu przyjechali w celu pobiciaB. W.oraz innej osoby, która by z nim była. Wynika to z zachowania oskarżonych opisanego przez pokrzywdzonych. Nie ma mowy o tym, by oskarżeni chcieli sprawę wyjaśnić, porozmawiać, czy załatwić polubownie. Po wejściu do pomieszczenia od razu rozdzielili się i zaatakowali pokrzywdzonych, każdy jednego z nich.M. W. (1)zeznał, że bez słowa został uderzony w twarz (k.14v.). Natomiast w stronęB. W.przed użyciem siły kilka razy padło sformułowanie, które na pewno nie było zachętą do rozmowy (k.2v. wers 11 od góry). Nie można też pominąć wyjaśnieńI. B., który wcześniej mówiłG. B., żeW.trzeba „normalnie pobić”. Ma to być nauczka, „nie ma sensu na przykład jakiś aut im palić, bo i tak wszystko ubezpieczone” (k.253). Jeśli nawetG. J.próbował umniejszyć udziałI. B.w zdarzeniu wyjaśniając, żeB.pojechał z nim, ale o nic nie pytał, co nie przekonuje w świetle zachowania sprawców, to ten drugi do tej linii obrony nie dostosował się, o czym świadczą przytoczone wyjaśnieniaI. B.. Dodać trzeba, żeG. J.nie przypadkiem wziął ze sobą pomocnika. Wyjaśnił, że wiedział, iż bracia razem prowadzą komis, więc może ich być dwóch (k.245). Wobec przytoczonych dowodów należało zgodzić się z Sądem Rejonowym, że oskarżeni wspólnie zaplanowali i zrealizowali pobicie pokrzywdzonych. Nie do przyjęcia są twierdzenia obrony, oderwane od dowodów zebranych w sprawie i niewytrzymujące krytyki w świetle zasad doświadczenia życiowego, żeG. J.nie spowodował umyślnie żadnego obrażenia u pokrzywdzonegoB. W.. Naiwne i oderwane od realiów sprawy jest twierdzenie obrony, że skoroG. J.znał pokrzywdzonych od dzieciństwa to ich nie pobiłby, obawiałby się bowiem zgłoszenia zdarzenia na Policję. Sposób rozumowania sprawców dobitnie ukazują wyjaśnieniaG. J.. „Ja się nie zastanawiałem, czy oni to zgłoszą czy nie. Mnie się wydawało, że za dwa uderzenia w twarz nie siedzi się w więzieniu” (k.246). Zauważyć trzeba, że identyczny argument o znajomości z pokrzywdzonymi jakiego używa obrońca podniósł w postępowaniu przygotowawczymG. J., by uzasadnić niemożność popełnienia nie przestępstwa pobicia, ale rozboju (k.246). Dodał, że nie zabrał pieniędzy, pojechał tylko uderzyć pokrzywdzonego i powiedzieć „żeby tak nie mówił”.
Analizując argumenty obrony nie sposób oprzeć się wrażeniu, że są one oderwane nie tylko od materiału dowodowego niekorzystnego dla oskarżonych, ale również wyjaśnień samych oskarżonych. Dla obrońcy jest nielogiczne, by oskarżeni mieli zamiar pobić pokrzywdzonych i ryzykować w ten sposób pozbawienie wolności tylko dlatego, że jeden z pokrzywdzonych niepochlebnie wypowiadał się w dzielnicyS.o oskarżonymG. J.. Rzecz jednak w tym, że tak właśnie obaj oskarżeni tłumaczyli atak na pokrzywdzonych.I. B.wyjaśnił, że „wjeżdżał’” na ambicjęG. J., by ten coś z tym zrobił. Poza tym sugerował mu, że zaraz do niego zapuka Policja. Dobrze charakteryzuje jego sposób myślenia, pewnie podobny do rozumowaniaG. J., twierdzenie: „Ja taki jestem, że jakby ktoś na mnie mówił to sam bym tam poszedł do niego i go sprał” (k.252).
Sąd odwoławczy nie znalazł powodów, by przyjąć za błędne ustalenie, że oskarżeni zabrali pieniądze, które wypadły podczas bicia z kieszeniM. W. (1). Zgodni od samego początku w swych relacjach i co do tego są pokrzywdzeni oraz świadekK. D.. W pewnym zakresie wspiera te relacjeJ. W.. W przeciwieństwie do nich oskarżeni dostosowywali swoje wyjaśnienia do toku postępowania. Ostatecznie, zasadnie, nie przypisano im popełnienia przestępstwa rozboju, co nie zmienia faktu, że ze strony pokrzywdzonych nigdy takie sugestie nie padły. Opisali oni stanowczo, że sprawcy nie żądali pieniędzy, pojawiły się one na podłodze przypadkiem (wypadły z kieszeni), a po ich zabraniu napastnicy wyszli z pomieszczenia komisu. Prawidłowo zatem zakwalifikowano to zachowanie zart.278 § 1 kk. Zasadnie również przypisano je obu oskarżonym, chociaż tylko jeden z nich pieniądze zabrał. Z relacji pokrzywdzonych i oskarżonych wynika, że zdarzenie rozegrało się w niewielkim pomieszczeniu (potwierdzają to nagrania z eksperymentu procesowego). Uczestnicy zrelacjonowali nie tylko własne zachowanie, ale i pozostałych osób. Tak więc pokrzywdzeni widzieli co robią obaj oskarżeni i odwrotnie. Jeśli zatemM. W. (1)był bity przezI. B.i wówczas z kieszeni pokrzywdzonego wypadły pieniądze, które zabrałG. J., to ma rację Sąd Rejonowy twierdząc, żeI. B.nie mógł nie zauważyć, że pokrzywdzonemu z kieszeni wypadł gruby plik banknotów. Widział też, że pieniądze zabrałG. J.i fakt ten zaakceptował. Po zabraniu pieniędzy obaj oskarżeni bez słowa wyszli z biura (k.2v.).
W świetle konsekwentnych relacji pokrzywdzonych nie może być mowy i o tym, by błędne było ustalenie co do użycia przezI. B.w trakcie pobicia kastetu. Przytoczona przez obrońcę opinia sądowo-lekarska nie wyklucza ani tego, by obrażenia w postaci rany tłuczonej okolicy kącika ust i przedsionka jamy ustnej powstały w wyniku ciosu zadanego pięścią uzbrojoną w metalowy kastet, jak i tego, że obrażenie to powstało w wyniku ciosu zadanego sama pięścią ze znaczną siłą. W takiej sytuacji kwestię tę rozstrzygają zeznania pokrzywdzonych, którym, jak to już wskazano powyżej, nie sposób odmówić wiarygodności. Argumentów przeciwko zeznaniom pokrzywdzonych nie naprowadza obrońca. Dzięki odtworzeniu na rozprawie apelacyjnej nagrań z eksperymentu procesowego (k.1131v.) można jeszcze dobitniej przekonać się o szczerości relacji pokrzywdzonych, którzy mimo upływu ponad sześciu miesięcy od zdarzenia nadal je przeżywali i potrafili szczegółowo opisać.
Ma rację obrońca, że nie ma bliższych danych dotyczących użytego kastetu. Nie ulega jednak wątpliwości, wbrew wywodom apelującego, że był to metalowy przedmiot. Wspomniał o tymM. W. (1)podczas eksperymentu procesowego (k.281v.). Jednocześnie nie można pominąć zeznań tego pokrzywdzonego, że po otrzymaniu uderzenia w twarz ręką uzbrojoną w kastet od razu upadł na tapczan, a z tapczanu na podłogę. Nie było zatem tak, by użyte przezI. B.narzędzie było bliżej nieokreślonym przedmiotem, a także by przedmiot ten – metalowy kastet – nie był podobnie niebezpieczny jak nóż czy broń palna. Jego użycie stwarzało dla życia i zdrowia pokrzywdzonegoM. W. (1)niebezpieczeństwo podobne do użycia noża lub broni palnej. Nie można zapominać, że pokrzywdzony już po jednym ciosie się przewrócił. Nadto, o czym wspominałM. W. (1), po przewróceniu się otrzymał jeszcze dwa ciosy lewą ręką (k.531). Zatem uszkodzenie lewej ręki u oskarżonegoI. B.nie wyklucza wcale zadania ciosu prawą ręką uzbrojoną w kastet. Do obrażeń pokrzywdzonego po stronie lewej twarzy pasuje również zadanie ciosu prawą ręką.
Zgodzić się trzeba z obrońcą, że odpowiedzialność zart.159 kkponosi osoba, która w trakcie bójki lub pobicia używa broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu. Nie może zatem z tego przepisu odpowiadać oskarżonyG. J.. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie i nie budzące zastrzeżeń. „Do skazania zart. 159 kknie wystarcza ustalenie, że tylko jeden lub dwóch spośród trzech uczestników pobicia używało niebezpiecznego narzędzia. Na podstawieart. 159 kkmoże zostać skazany tylko ten uczestnik pobicia, który danego przedmiotu niebezpiecznego faktycznie używał. Pozostali odpowiadają na podstawieart. 158 § 1 kk” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 lipca 2012 roku, II AKa 208/12; takie samo stanowisko zawarto w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 roku, II AKa 436/13).
Wątpliwości nie budzi także stanowisko obrońcy, że występek zart.157 § 1 kkczy zart.157 § 2 kkmożna przypisać tylko tej osobie, która swoim działaniem spowodowała konkretne obrażenia powodujące naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż siedem dni bądź do siedmiu dni. Jeśli oskarżonyG. J.uderzał jedynieB. W., zaś oskarżonyI. B.bił tylkoM. W. (1), to jest jasne kto i jakie spowodował uszkodzenia ciała.G. J.te zart.157 § 1 kk, zaśI. B.te zart.157 § 2 kk. Dzięki tej konkretyzacji możliwe było przywołanie obok przepisu zart.158 § 1 kk–art.157 § 1 kk(oskarżonyB. W.), zaś przyart.159 kk–art.157 § 2 kk(oskarżonyI. B.) w kumulatywnej kwalifikacji. W sytuacji pobicia czy też bójki, gdy nie jest możliwe ustalenie, który ze sprawców spowodował konkretne obrażenia mające przełożenie na dodatkową kwalifikację odnoszącą się do okresu naruszenia czynności narządów ciała lub rozstroju zdrowia, pozostaje zakwalifikowanie takiego zachowania wyłącznie zart.158 § 1 kkbądź zart.159 kk. „Nie zachodzi zbieg kumulatywny pomiędzyart. 157 § 1 i art.158 § 1w sytuacji, gdy żadnemu ze sprawców bójki lub pobicia nie można przypisać spowodowania skutku opisanego wart. 157 § 1. W takim wypadku czyn należy kwalifikować zart. 158 § 1” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 lutego 2006 r., II AKa 15/06, Prok. i Pr. 2006 nr 1, poz. 20, dodatek).
Dlatego Sąd I instancji wadliwie za aktem oskarżenia przyjął kwalifikację prawną przestępstwa pobicia przypisanego oskarżonym. Błędnie także zastosował regułę zart.11 § 3 kk, ale wyłącznie przy wymiarze kary w punkcie 1 zaskarżonego wyroku. Ponieważ w tej części apelację wywiódł oskarżyciel publiczny, w dalszej kolejności omawiając ten środek zaskarżenia Sąd odwoławczy szczegółowo odniesie się do tego zagadnienia. Podkreślić przy tym trzeba, że opis czynu z aktu oskarżenia, przyjęty w całości przez Sąd I instancji jest prawidłowy.
Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast zarzutów z punktów 3 i 4 apelacji obrońcy oskarżonych. Przypomnieć trzeba, że skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania zależy od wykazania, iż obraza ta mogła mieć wpływ na treść orzeczenia. W środku odwoławczym obrońca nie wykazał wpływu tego uchybienia na treść zapadłego orzeczenia. Sąd odwoławczy uznał, że przywołane w apelacji uchybienie norm zart.391 kpki zart.389 kpknie miało wpływu na treść zapadłego wyroku. Wyjaśnienia oskarżonych i zeznania pokrzywdzonych, te złożone lub ujawnione w toku postępowania sądowego nie odbiegają, a nawet są tożsame z wyjaśnieniami i zeznaniami składanymi podczas eksperymentu procesowego. Można zasadnie stwierdzić, że relacje te się dublują. Wyłącznie na podstawie wyjaśnień i zeznań odczytanych i złożonych w ponownym postępowaniu sądowym było możliwe przypisanie oskarżonym sprawstwa w zakresie obu przestępstw.
Kwestia przeprowadzonego eksperymentu procesowego wymaga jeszcze kilku dodatkowych uwag. Z eksperymentu procesowego sporządzono protokoły, w których skrótowo zapisano zeznania pokrzywdzonych i wyjaśnienia oskarżonych, ale również przebieg tej czynności, który dodatkowo nagrano. W takim wypadku eksperyment procesowy ma podwójny charakter (art.212 kpk). Protokoły z eksperymentu procesowego zawierają zatem również odtworzenie przebiegu zdarzeń stanowiących przedmiot rozpoznania. W akcie oskarżenia protokoły te (k.279-286) oskarżyciel publiczny zawnioskował do odczytania (k.351). Sąd Rejonowy - prawdopodobnie - ujawnił je przed zamknięciem przewodu sądowego (k.1060v. – brak wskazania co konkretnie ujawniono i na jakiej podstawie prawnej), a następnie powołał się na nie w uzasadnieniu wyroku (k.1074). Mógł tak zrobić w zakresie odtworzenia przebiegu zdarzenia. Ponieważ jednak w tej części zachodzi pewna wątpliwość Sąd odwoławczy ujawnił protokoły z k.279-286 w trybieart.394 § 2 kpk, a nadto odtworzył nagrania z eksperymentu procesowego (k.1131v.).
Przechodząc do omówienia apelacji oskarżyciela publicznego zauważyć trzeba, że zasadny okazał się tylko pierwszy z zarzutów tego środka odwoławczego. W czasie orzekania obowiązywała inna ustawa niż w czasie popełnienia przestępstwa. Stąd konieczne było rozważenie czy ustawa obowiązująca poprzednio nie jest dla oskarżonych względniejsza. Mając na uwadze treść zmienionegoart.63 kkSąd odwoławczy uznał, że względniejsze dla oskarżonych są przepisyKodeksu karnegow brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku. Po tej dacie zaliczeniu na poczet kary pozbawienia wolności podlega bowiem rzeczywiste pozbawienie wolności w sprawie przy przyjęciu za dzień okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności. Uprzednio natomiast każdy kalendarzowy dzień rzeczywistego pozbawienia wolności traktowano za pełny dzień bez względu na to, ile godzin w ciągu doby sprawca był faktycznie pozbawiony wolności. Oznacza to, żeart.63 § 5 kk(obowiązujący od 1 lipca 2015 roku) w mniej korzystny sposób kształtuje zasady zaliczenia.
Przyjęcie za podstawę prawną rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym wyroku przepisówKodeksu karnegow brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku skutkowało bezzasadnością zarzutów apelacji prokuratora z punktów III i IV. Przed 1 lipca 2015 rokuart.85 kknie miał paragrafów. Zatem Sąd Rejonowy wskazując jako podstawę prawną kary łącznej z punktu 3 i 7 -art.85 kkiart.86 § 1 kk, z zastrzeżeniem, że chodzi o przepisy w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 roku, nie dopuścił się obrazyart.413 § 1 pkt 6 kpk.
Kolejne zmiany wyroku niezbędne z uwagi na zasadne twierdzenia obrony, o czym było powyżej, to eliminacjaart.157 § 1 kkz czynu przypisanego oskarżonemuI. B.wpunkcie 1. W tym zakresie zasadnie prokurator, jak i obrońca, podnieśli naruszenieart.11 § 3 kk. ZachowanieI. B.wyczerpało znamiona przestępstwa zart.159 kkiart.157 § 2 kkw zw. zart.11 § 2 kk. W takiej sytuacji, zgodnie zart.11 § 3 kk, podstawą wymiaru kary jest przepis przewidujący najsurowszą karę. Jest toart.159 kk(zagrożenie od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności) a nieart.157 § 2 kk(zagrożenie grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do 2 lat). Tak byłoby i wówczas, gdyby, teoretycznie rzecz ujmując, przyjąć za Sądem Rejonowym dodatkowo kwalifikację zart.157 § 1(zagrożenie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat). Dlatego Sąd odwoławczy przyjął za podstawę wymiaru karyart.159 kkw zw. zart.11 § 3 kk. Tym samym uwzględnił końcowy fragment pierwszego wniosku apelacji prokuratora. Dodać trzeba, że zasadnie, co nie jest kwestionowane, przyjęto, że obu przypisanych czynów oskarżonyI. B.dopuścił się w warunkach zart.64 § 1 kk.
Nie zgodził się Sąd odwoławczy z drugim zarzutem apelacji oskarżyciela publicznego. Jednocześnie z przyczyn już wskazanych zachowanie oskarżonegoG. J.zakwalifikował zart.158 § 1 kkiart.157 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk(punkt 5 zaskarżonego wyroku). W takiej sytuacji podstawa wymiaru kary zart.157 § 1 kkw zw. zart.11 § 3 kkjest prawidłowa. Surowiej zagrożone jest przestępstwo zart.157 § 1 kkniż zart.158 § 1 kk(to ostatnie karą do 3 lat pozbawienia wolności).
Ostatnia do omówienia apelacja - pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych – została wywiedziona co do kary i środków kompensacyjnych na niekorzyść oskarżonych (pojęcie środków kompensacyjnych wprowadziła nowelaKodeksu karnegoobowiązująca od 1 lipca 2015 roku, wcześniej obowiązek zart.46 § 1 kkokreślany był mianem środka karnego).
Sąd odwoławczy nie podzielił twierdzeń pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, by kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone wobecI. B.były nieadekwatne do popełnionych przez tego oskarżonego przestępstw. Nie sposób uznać, by kary 2 lat i 1 roku pozbawienia wolności były skrajnie niskie i niewspółmierne do stopnia społecznej szkodliwości czynów. Są to kary, które należycie uwzględniają stopień zawinienia i społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemuI. B.przestępstw. Kary te właściwie uwzględniają również rodzaj dóbr zaatakowanych przez tego oskarżonego, niekorzystne następstwa jego czynów, motywację sprawcy, a także sylwetkęI. B., który był już karany, a obu przestępstw dopuścił się w warunkach recydywy zart.64 § 1 kk, krótko po opuszczeniu zakładu karnego.
Inaczej rzecz się ma w odniesieniu do kary jednostkowej pozbawienia wolności orzeczonej wobecG. J.za przestępstwo zart.158 § 1 kkiart.157 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk. Kara ta w wymiarze 1 roku cechuje się rażącą niewspółmiernością jeśli uwzględnić stopień zawinienia oskarżonego i społeczną szkodliwości jego czynu. Nie można pominąć, że toG. J.chciał „załatwić” sprawę z pokrzywdzonymB. W.. Motywacja ta była wysoce naganna. Ten ostatni miał rozpowiadać, żeG. J.dokonuje kradzieży samochodów wS.. Jego działania spowodowały poważniejsze skutki dlaB. W.niż doznane obrażenia przezM. W. (1)bitego przezI. B.. Trafnie pełnomocnik powołuje się na długotrwałe negatywne następstwa dlaB. W.również w sferze psychiki. Wprawdzie oskarżonyG. J.nie popełnił przestępstwa w warunkach zart.64 § 1 kk, ale uprzednio i następczo był karany. Zatem karą za przestępstwoart.158 § 1 kk, adekwatną do wskazanych okoliczności, jest kara 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Stąd do tej wysokości podwyższył ją Sąd odwoławczy. Jednocześnie nie stwierdził powodów do orzeczenia wobecG. J.wyższej kary pozbawienia wolności za przestępstwo kradzieży. Kara 10 miesięcy pozbawienia wolności zasługuje na pełną akceptację. Zresztą w apelacji pełnomocnika brak jest argumentów odnoszących się do oceny tego występku w kontekście jakiś szczególnych okoliczności, tak zasadnie podnoszonych, gdy chodzi o przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu. OskarżonyG. J.zabrał pieniądze, które wypadły z kieszeniM. W. (1). Zatem to on bezpośrednio wszedł w ich posiadanie. NatomiastI. B., współdziałającego zG. J., obciąża recydywa i większa ilość skazań za przestępstwa przeciwko mieniu.
Sąd Okręgowy zgodził się z pełnomocnikiem, że poważne wątpliwości budzi orzeczenie przez Sąd I instancji kar łącznych w najmniejszym możliwym wymiarze – zastosowanie zasady absorpcji. Przestępstwa oskarżonych łączy popełnienie ich w tym samym dniu. Jednocześnie były one skierowane przeciwko różnym dobrom chronionym prawem. Ma też rację pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, że popełnienie kilku przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej, niż wynikałoby to z dyrektywy absorpcji. Ważne jest także przy wymiarze kary łącznej uwzględnienie celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma odnieść w stosunku do oskarżonych. Cele te również przemawiają przeciwko absorpcji. Dlatego Sąd odwoławczy ukształtował kary łączne pozbawienia wolności na zasadzie asperacji. Wypośrodkował je i podwyższyłI. B.karę łączną pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy, zaśG. J.do 2 lat i 1 miesiąca.
Kary w takim wymiarze uwzględniają należycie związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy przestępstwami oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do oskarżonych, osób niepoprawnych i zdemoralizowanych, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymiar kar łącznych, w świetle przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2015 roku, wyklucza rozważania o warunkowym zawieszeniu ich wykonania.
Sąd Rejonowy naruszył równieżart.46 § 1 kknie zasądzając na rzecz pokrzywdzonegoM. W. (1)zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, mimo tego, iż pełnomocnik w imieniu obu pokrzywdzonych zgłosił wniosek w tym zakresie (k.496). Zażądał zadośćuczynienia w kwotach po 20.000 złotych na rzecz obu pokrzywdzonych oraz naprawienia szkody w kwocie 10.000 złotych na rzeczM. W. (1)w związku z kradzieżą pieniędzy. Sąd I instancji uwzględnił żądanie zasądzenie kwoty 10.000 złotych solidarnie od oskarżonych tytułem naprawienia szkody. To rozstrzygnięcie nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie zart.46 § 1 kkw brzmieniu obowiązującym od 8 czerwca 2010 roku orzeczenie obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości albo w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest obowiązkowe w razie złożenia wniosku
przez pokrzywdzonego lub innej uprawnionej osoby. Pozostało zatem do rozważenia – w związku z przestępstwem pobicia i uszkodzenia ciała - w jakiej wysokości i tytułem czego stosowna kwota ma być zasądzona.
Sąd odwoławczy uznał, że konieczne jest uchylenie rozstrzygnięcia z punktu 9 w zakresie obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia orzeczonego na rzeczB. W.. Błędem było zasądzanie na rzecz tego oskarżonego obowiązku naprawienia szkody, gdy szkoda nie została wykazana. Nie ma w aktach potwierdzenia wydania przezB. W.kwoty 14.000 złotych na operację. Zresztą musiał być tego świadomy pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych skoro pierwotnie żądał po 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (k.496). OdnośnieM. W. (1)pełnomocnik ograniczył się do żądania przywołanej kwoty wyłącznie tytułem zadośćuczynienia. Dlatego Sąd Okręgowy zdecydował o zasądzeniu w trybieart.46 § 1 kkwyłącznie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Niezasadne jest przy tym żądanie, by zadośćuczynienie zasądzić od obu oskarżonych na rzecz każdego z pokrzywdzonych. Wynika to z podziału ról w trakcie zajścia i wiąże się z możliwością przypisania powstania obrażeń danego pokrzywdzonego w wyniku działania tylko jednego z oskarżonych, w konsekwencji czego powstała konkretna krzywda. Jeśli zatemM. W. (1)biłI. B., to tylko ten oskarżony winien być obciążony zadośćuczynieniem na rzeczM. W. (1). To samo dotyczyG. J., który bił wyłącznieB. W.. Dlatego Sąd odwoławczy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę zasądził od oskarżonegoG. J.na rzeczB. W.kwotę 15.000 złotych, a od oskarżonegoI. B.na rzeczM. W. (1)kwotę 10.000 złotych. Wysokość zasądzonych kwot jest adekwatna do krzywd fizycznych i psychicznych doznanych przez pokrzywdzonych. Zróżnicowanie wynika z faktu doznania poważniejszych obrażeń przezB. W.. Pokrzywdzeni bardzo mocno przeżyli całe zajście. DodatkowoB. W.korzystał z pomocy psychiatry w związku z poważnymi lękami o bezpieczeństwo swoje i rodziny. Nie mógł ujść uwadze i ten argument pełnomocnika, że stan permanentnego zagrożenia, w którym przebywali pokrzywdzeni, doprowadził do ich rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej, zmiany miejsca zamieszkania oraz trybu życia. Dobrze obrazuje siłę negatywnych przeżyć doznanych przez pokrzywdzonych ich zachowanie podczas eksperymentu procesowego przeprowadzonego kilka miesięcy po zdarzeniu. Jednocześnie żądanie kwot po 20.000 złotych byłoby w tych okolicznościach zbytnio wygórowane.
Podstaw do innych zmian zaskarżonego wyroku Sąd odwoławczy nie stwierdził i stąd w pozostałym zakresie wyrok ten utrzymał w mocy.
Konsekwencją nieuwzględnienia najdalej idącej apelacji obrońcy oraz zmiany wyroku na niekorzyść oskarżonych jest obciążenieG. J.iI. B.kwotami po 420 złotych na rzecz każdego z oskarżycieli posiłkowych tytułem zwrotu wydatków na ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, a nadto zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa wydatków po 10 złotych za II instancję oraz wymierzenie opłaty za obie instancje po 400 złotych.