Sąd Rejonowy w Grudziądzu
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 79/17
Data wyroku: 2018-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kinga Grünberg-Bartkowska
Podstawa prawna: art. 189 kpc w zw. z art. 300 kp

Sygn. akt IV P 79/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 lipca 2018 roku
Sąd Rejonowy w Grudziądzu IV Wydział Pracy
w składzie:

Przewodniczący:

SSR Kinga Grünberg-Bartkowska

Protokolant:

Dominika Janta-Lipińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 roku
sprawy z powództwaE. S.
przeciwkoŁ. L.prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą BiuroT.(...)M.(...)Ł. L.
o ustalenie wypadku przy pracy

O R Z E K Ł:

1
Oddala powództwo.

2
Nie obciąża powódki kosztami zastępstwa procesowego.

3
Opłatą od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona, obciąża Skarb Państwa.

4
Nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu na rzecz radcy prawnegoP. S. (1)kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych), powiększoną o kwotę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.

Sygn. akt IV P 79/17

UZASADNIENIE
PowódkaE. S.wniosła do tutejszego Sądu pozew przeciwkoŁ. L.prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą BiuroT.(...)M.(...)o ustalenie wypadku przy pracy.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, iż z uwagi na różnice pomiędzy kartą wypadku otrzymaną od pozwanego a postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Nakle nad Notecią wnosi o wyjaśnienie i ustalenie przyczyn wypadku samochodowego z dnia 2 października 2016 roku, w wyniku którego śmierć poniósł jej mążW. S. (1).
W odpowiedzi na pozew /k. 49-52 akt/ pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pozwany wskazał, iż zdarzenie z dnia 2 października 2016 roku, w którym śmierć poniósłW. S. (1)nie może być uznany za wypadek przy pracy. PodróżW. S. (1)w dniu 2 października 2016 roku z kierunkuB.doN.nie mieściła się w zakresie wykonywania przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przedłożonego, nie była wykonywana na rzecz pozwanego, nawet bez jego polecenia oraz nie odbywała się w ramach pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy, a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy, a ponadto nie była podróżą służbową.W. S. (1)był kierowcą taksówki o numerze bocznym 208, a wszelkie kursy które wykonywał były mu zlecane przez dyspozytorów z bazy. Pozwany podkreślił, iż kierowcy wykonujący zlecenia dla pozwanego nie mogą wykonywać innych kursów niż te, które zostały im zlecone przez dyspozytornię. Nie mogą sami pozyskiwać zleceń ani przewozić pasażerów, którzy nie zamówili kursu przez infolinię. Podniósł ponadto, że w dniu 2 października 2016 roku ostatni kurs, który zostałW. S.zlecony odbył się zhotelu (...)wG.ul. (...), a jego miejscem docelowym byłaul. (...). Zamawiającym byłD. E.. Po wykonaniu ostatniego kursu – czyli po zakończeniu pracyW. S.w sposób nieuprawniony użył należącego do pozwanego pojazdu, aby wyruszyć w podróż w sobie tylko znanym celu, czym naraził pozwanego na szkodę w wysokości równej co najmniej wartości zużytego paliwa. Podróż z kierunkuB.doN.nie byłaW. S.zlecana, odbyła się również poza godzinami jego pracy. Pozwany podkreślił również, iż jak ustalono w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Nakle nad Notecią, bezpośrednią przyczyną zgonuW. S.była ostra sercopochodna niewydolność krążenia z cechami obrzęku płuc. Wypadek, w trakcie którego w miejscowościS., w ciągudrogi krajowej nr (...), kierujący pojazdem zjechał na przeciwległy pas ruchu i wjechał do rowu doprowadzając do przewrócenia pojazdu na dach był skutkiem tejże niewydolności, a nie przyczyną zgonu.
Sąd ustalił, co następuje:
W. S. (1)zatrudniony był w BiurzeT.(...)M.(...)należącym doŁ. L.na umowę o pracę jako kierowca taksówki. Korzystał z pojazdu markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...)i numerze bocznym 208 stanowiącym własność pozwanego.
Kierowcy w firmie pozwanego mają pojazdy do swojej dyspozycji przez całą dobę, nie muszą po zakończonej pracy zostawiać ich w firmie. Kierowcy taksówek zabierają klientów z postoju taksówek lub otrzymują zlecenie od dyspozytora. Gdy do taksówki stojącej na postoju wsiada klient, kierowca informuje o tym fakcie dyspozytornię, odnotowując to na terminalu i wpisując strefę, gdzie znajduje się miejsce docelowe kursu. Kurs zarejestrowany na terminalu jest widoczny na(...)w dyspozytorni.
Kierowcy mają zakaz realizowania prywatnych kursów poza zleceniami z firmy. W regulaminie pracy została przewidziana za takie postępowanie, kara finansowa.
W dniu 2 października 2016 rokuW. S. (1)miał nocną zmianę od godziny 22,00 do 6,00. Ostatni kurs, który zostałW. S. (1)zlecony odbył się zhotelu (...)wG.ul. (...), a jego miejscem docelowym byłaul. (...). Było to około godziny 5.08. Po zakończeniu pracyW. S. (1)pojechał poA. C., która wcześniej dzwoniła do niego na numer prywatny i prosiła o zawiezienie jej do miejscowościS.zaB..A. C.już wcześniej korzystała zusług (...). Trzy lub cztery razy odbywała z nim taki kurs. Było uzgodnione, iżA. C.płaci za kurs 200 zł iW. S. (1)nie włączał wówczas licznika.
Podczas kursu w dniu 2 października 2016 roku około godz. 8.00 w miejscowościS.W. S. (1)zjechał na przeciwległy pas ruchu, a następnie do rowu gdzie samochód przewrócił się na dach. W wyniku wypadkuW. S. (1)poniósł śmierć na miejscu.A. C.nie odniosła żadnych obrażeń ciała. Podczas kursu terminal rejestrujący jazdę taksówki był wyłączony.
W toku śledztwa została przeprowadzona opinia sądowo-lekarska, w której ustalono, że bezpośrednią przyczyną zgonuW. S. (1)była ostra sercopochodna niewydolność krążenia z cechami obrzęku płuc.
(okoliczności bezsporne;
dowód:akt zgonu k. 7 akt,
wydruk z historii zleceń pojazd nr 208 k. 53 akt,
akta śledztwa o sygnaturze I Ds. 972/16,
zeznania świadkaA. C.k. 68 akt,
przesłuchanie powódkiE. S.k. 73 akt,
przesłuchanie pozwanegoŁ. L.k. 73 akt)
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach śledztwa o sygnaturze I Ds. 972/16, zeznań świadkaA. C., a także na podstawie zeznań stronE. S.iŁ. L..
W tym miejscu należy zauważyć, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miały zeznaniaA. C., która była naocznym świadkiem wypadku w wyniku, którego śmierć poniósłW. S. (1). Świadek złożyła wyczerpując zeznania, z których jednoznacznie wynika, iżW. S. (1)nie pierwszy raz odbywał ze świadkiem kursy pozaG., które nie były zlecane przez firmę pozwanego i o których dyspozytor nie wiedział. Świadek zeznała, iż zamawiając kurs nie dzwoniła na infolinięT.(...)M.(...), tylko na prywatny numer telefonuW. S. (1). Umawiała się wówczas z nim na konkretną kwotę pieniędzy za odbyty kurs. Nie był wtedy włączany licznik, a po zakończeniu kursu świadek nie otrzymywała paragonu. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż kursy odbywane zA. C.nie były wykonywane w ramach świadczenia pracy u pozwanego. Sąd nie znalazł żadnych powodów do kwestionowania zeznań tego świadka.A. C.jest osobą obcą zarówno dla pozwanego, jak i powódki. Ponadto jej zeznania znajdują potwierdzenie w wydruku z historii zleceń pojazdu nr 208, a więc pojazdu, z którego korzystałW. S. (1). Z wydruku wynika, iż ostatni kurs, który zostałW. S. (1)zlecony odbył się zhotelu (...)wG.ul. (...), a jego miejscem docelowym byłaul. (...). Było to około godziny 5.08. Dalej nie były zlecane żadne kursy. Zatem kurs odbyty zA. C.musiał odbyć się poza zleceniem od firmy pozwanego.
Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania pozwanegoŁ. L., gdyż były one jasne, logiczne i konsekwentne. Ponadto znajdowały potwierdzenie w zeznaniach świadkaA. C., a także w dokumentach - wydruku z historii zleceń pojazd nr 208. Pozwany opisał cały proces realizacji zleceń dla kierowców taksówek i brak było podstaw do kwestionowania tych zeznań. Ponadto wyraźnie podkreślił, iż nie było jego zgody na realizowanie kursów poza zleceniami z dyspozytorni. W ocenie Sądu stanowisko takie jest zrozumiałe i logiczne, gdyż każdy kurs poza zleceniem z dyspozytorni jest pozbawieniem dochodu firmy, a więc stanowi jej stratę.
Sąd dał zasadniczo wiarę zeznaniom powódkiE. S., chociaż jej zeznania nie miały większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Powódka bowiem wskazała, iż nie wie czy kurs w dniu 2 października 2016 roku, był realizowany przez firmę pozwanego. Co prawda wskazała, iż według niej to musiało być realizowane przez firmę pozwanego, gdyż inaczej jej mąż nie wyjechałby poza graniceG.. W tym zakresie Sąd nie dał wiary powódce. Po pierwsze powódka nie posiadała wiedzy, co sama przyznała, w jaki sposób realizowany był przedmiotowy kurs. Wypowiadała się jedynie o swoich przypuszczeniach, że kurs ten musiał być realizowane przez firmę pozwanego, gdyż inaczej jej mąż nie wyjechałby poza graniceG.. Po drugie to twierdzenie jest całkowicie sprzeczne z zeznaniami świadkaA. C., która zeznała, że już nie raz korzystała z takichusług (...)i zawsze kursy te były realizowane poza firmą pozwanego. Oceniając zeznania powódki podkreślenia wymaga fakt, iż sama powódka stwierdziła, iż jej mąż miał zmianę nocną od godziny 22,00 do 6,00, natomiast do wypadku doszło, jak wskazała powódka między godziną 7,00 – 8,00. Zatem sama powódka w ten sposób potwierdziła, iż wypadek ten był poza godzinami pracy jej męża.
Sąd nie przesłuchał świadkaD. E., gdyż pozwany cofnął wniosek o przesłuchanie tego świadka.
Sąd uznał za wiarygodne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Prawdziwość dokumentów nie budziła bowiem wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony.
Przechodząc do rozważań prawnych w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż podstawę prawną dochodzonego przez powódkę roszczenia stanowiart. 189 k.p.c.w myśl którego, powódka może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że powództwo o ustalenie, że konkretne zdarzenie było wypadkiem przy pracy w rozumieniu art. 3 ustawy wypadkowej, jest dopuszczalne na podstawieart. 189 kpci to niezależnie od możliwości dochodzenia przez poszkodowanego pracownika świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2006 r., II PZP 14/2005, OSNP 2006/15-16 poz. 228 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2007 r., I UK 8/07, OSNP 2008/15-16/228i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie, powódce jako żonie zmarłego pracownika przysługiwały wszystkie prawa majątkowe wynikające ze stosunku pracy (art. 631§ 2 kp). Należało zatem przyjąć, iż miała również interes prawny w ustaleniu czy wypadek jakiemu uległ jej mąż, był wypadkiem przy pracy.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia było, czy zdarzenie z dnia 2 października 2016 roku, w wyniku którego śmierć poniósłW. S. (1), jest wypadkiem przy pracy. Zgodnie zart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2015 r., poz. 1242) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:
1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy, a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. Natomiast w art. 3 ust. 2 wskazano, iż na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:
1) w czasie podróży służbowej, w okolicznościach innych niż określone w ust. 1, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań;
2) podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
3) przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu nie ma najmniejszej wątpliwości, iż zdarzenie z dnia 2 października 2016 roku, w wyniku którego śmierć poniósł mąż powódki, nie było wypadkiem przy pracy.W. S. (1)w dniu 2 października 2016 roku zakończył już pracę. Zmianę miał bowiem do godziny 6.00. Następnie wykonał kurs, który nie był zlecony przez firmę pozwanego. Wykonał go niejako „na boku”, o czym świadczą przede wszystkim zeznania świadkaA. C., która już nie raz korzystała z takichusług (...). Z firmą pozwanego wiązało się to jedynie, iż kurs ten był wykonywany pojazdem należącym do pozwanego. Pozwany jednak nic o tym nie wiedział, co więcej w firmie pozwanego istnieje zakaz wykonywania kursów poza zleceniami z firmy. Kierowcy za złamanie tego zakazu obciążani są karami finansowymi. Tak więc należało uznać, iżW. S. (1)wykonał przedmiotowy kurs nie tylko nie na zlecenie pozwanego, ale nawet bez jego wiedzy i wbrew wyraźnemu zakazowi. Podkreślić należy, iż Sąd nie miał również wątpliwości, iż przedmiotowy kurs nie rozpoczął się nawet w godzinach pracyW. S. (1).W. S. (1)zakończył pracę o 6.00. Natomiast wypadek, jak wynika z akt śledztwa miał miejsce około godziny 8.00 w miejscowościS., która jest oddalona odG.o około 1,5 godziny jazdy samochodem. Zatem z powyższego wynika, iżW. S. (1)rozpoczął ten kurs już po godzinie 6.00, a więc po zakończeniu swojej zmiany.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2014 roku, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela. Sąd Najwyższy wskazał, iż czasowy i miejscowy związek wypadku z pracą oznacza, że pracownik doznał uszczerbku na zdrowiu w miejscu i czasie, kiedy pozostawał w sferze interesów pracodawcy. Wypadkiem przy pracy jest zdarzenie pozostające w czasowym lub miejscowym związku z pracą. Związek pomiędzy wypadkiem a pracą, sprowadza się do związku czasowego (tj. zdarzenie będące przyczyną wypadku nastąpiło w czasie pracy - nie tylko w czasie efektywnego świadczenia pracy, ale również w czasie pozostawania do dyspozycji pracodawcy) lub miejscowego (tj. zdarzenie będące przyczyną wypadku nastąpiło w miejscu wykonywania pracy lub w miejscu zakreślonym strefą zagrożenia stwarzanego przez pracę). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, pomiędzy wypadkiem, w jakim zginął mąż powódki, a jego pracą nie zachodził żaden związek ani czasowy ani miejscowy. Jedynie co łączyło ten wypadek w pracą powoda na rzecz pozwanego to, jak zostało już wskazane, okoliczności, iż przedmiotowy kurs wykonany był pojazdem, należącym do pozwanego. Jednakże użycie tego pojazdu, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nastąpiło bez wiedzy i zgody pozwanego, a więc w sposób bezprawny.
Z uwagi na to, że Sąd uznał, iż zdarzenie w wyniku którego śmierć poniósł mąż powódki, nie pozostawał w związku z pracą wykonywaną na rzecz pozwanego, Sąd nie zajmował się ustaleniem, czy zostało ono wywołane przyczyną zewnętrzną powodującą śmierć.
Z uwagi na powyższe powództwo podlegało oddaleniu.
W myślart. 102 kpc, Sąd nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego, poniesionymi przez stronę pozwaną, uznając, iż sprawa miał skomplikowany charakter, a powódka wnosząc sprawę kierowała się subiektywnie pojętym poczuciem krzywdy. Z tego samego względu, kosztami sądowymi, od uiszczenia których powódka była zwolniona, Sąd obciążył Skarb Państwa na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. zart. 102 kpc.
W punkcie 4 wyroku Sąd nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Grudziądzu na rzecz radcy prawnegoP. S. (2)kwotę 240 zł, powiększoną o kwotę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu. Wysokość stawki występujących w sprawie radców prawnych określono na podstawie § 15 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku (Dz.U. z 2016, poz. 1715) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować w kontrolce uzasadnień;

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć:

- pełn. powódki,

3
za 14 dni lub z apelacją.

G., 23.07.2018 r.