Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 119/18
Data wyroku: 2018-06-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Karol Skocki, Agata Wilczewska –, Anna Klimas

Sygn. akt II Ka 119/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 czerwca 2018r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Agata Wilczewska – spr.
Sędziowie: SSO Karol Skocki
SSO Anna Klimas
Protokolant : st. sekr. sąd. Irena Bąk
przy udziale Agnieszki Renz Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Koniniedel. do Prokuratury Okręgowej w Koninie
po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018r.
sprawyT. Ż.
oskarżonego z art.231§2k.k. w zw. z art.18§2k.k. w zw. z art.18§2k.k. w zw.z art.233§1k.k. i art.11§2k.k. i innych
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora oraz przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoD. K.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole
z dnia 6 lutego 2018r. sygn. akt II K 905/16

I
Uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i sprawę w tej części przekazuje Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.

II
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części.

III
Kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w części uniewinniającej obciąża Skarb Państwa.

Anna Klimas Agata Wilczewska Karol Skocki

Sygn. akt: II Ka 119/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w Kole, sygn. akt II K 905/16, na podstawieart. 1 § 2 k.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k.umorzył wobec oskarżonegoT. Ż.postępowanie karne o pięć odrębnych czynów zart. 231 § 1 k.k.oraz o jeden czyn zart. 231 § 1 i 2 k.k.iart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełnionych w okresie od dnia 28 listopada 2012 r. do dnia 12 kwietnia 2013 r.,a polegających na tym, że:

1
w dniu 28 listopada 2012 r. w miejscowościB., powiat(...)jako funkcjonariuszzespołu (...)wB.posiadając – w związku z pełnioną funkcją i dotyczącym go zakresem czynności służbowych - dostęp do policyjnych systemów informatycznychi teleinformatycznych, przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa w 16 §ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach, w § 11 ust. 3, w § 30 i w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r.w sprawie przetwarzania informacji przez Policję oraz w art. 58 ust. 1 w zw.zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że działając na prośbę swej siostryA. G.przekazaną mu telefonicznie,w policyjnym systemie informatycznym NOE pozyskał informacje dotyczące pobytu w Zakładzie Karnym wW.osobyD. K.– podmiotu sprawy postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w KoleJ. F.o sygn. akt(...)- na potrzeby nie związane z realizacją zadań służbowych, po czym przekazał je osobie nieuprawnionej tj. siostrzeA. G.– pracownicy w/w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kole, czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów policji, jak i interesu prywatnegoD. K.dotyczącego ochrony w/opisanych danych osobowych tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k.(pkt. I.1 wyroku),

2
w dniu 19 grudnia 2012 r. w miejscowościB., powiat(...), jako funkcjonariuszzespołu (...)wB., posiadając – w związku z pełnioną funkcją i dotyczącym go zakresem czynności służbowych – dostęp do policyjnych systemów informatycznychi teleinformatycznych, w tym do elektronicznej książki służby dyżurnego /(...)/ – działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasowych oraz w celu osiągnięcia korzyści osobistej dlaT. S., a zarazem na szkodę interesu publicznego postaci zaufania obywateli do organów policji oraz na szkodę wymiaru sprawiedliwości, przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa wart. 58 ust. 1w zw. zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.o Policji, w ten sposób, że po powzięciu wiadomości z bazy(...)o zainicjowaniu przezM.iS.małżonkówŁ.postępowania przygotowawczego w sprawie popełnionego na ich szkodę przezT. S.przestępstwa przynajmniej przeciwko wolności,w rozmowach telefonicznych ujawnił wpierwM. R. (1), a następnie sprawcy tegoż przestępstwa –T. S.wiadomości z tegoż postępowania, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Kole pod sygn. akt(...)jednocześnie instruując w/wymienionego sprawcę co do sposobu zachowania umożliwiającego mu uniknięcie odpowiedzialności karnej za jego popełnienie, w tym chcąc abyT. S.iW. S.dokonali czynu zabronionego nakłaniał ich do podżeganiaM.iS.małżonkówŁ.do składania fałszywych zeznańw tymże zainicjowanym przez nich postępowaniu przygotowawczym tj. o czyn zart. 231 § 1 i 2 k.k.iart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.(pkt. I.2 wyroku),

3
w dniu 5 stycznia 2013 r. w miejscowościB., jako funkcjonariuszzespołu (...)wB.posiadając – w związku z pełnioną funkcją i dotyczącym go zakresem czynności służbowych - dostęp do policyjnych systemów informatycznych i teleinformatycznych, przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa w 16 §ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach, w § 11 ust. 3, w § 30 i w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznychz dnia 31 grudnia 2012 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję oraz w art. 58 ust. 1 w zw. zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że w policyjnym systemie teleinformatycznym(...)pozyskał za pośrednictwem asp. sztab.G. B.na potrzeby nie związanez realizacją zadań służbowych – informacje dotyczące pojazdu markiP. (...)onr rej. (...)oraz dane osobowe jego właścicieli w postaci imieniai nazwiska oraz adresu zamieszkaniaA. K. (2), a nadto imieniai nazwiska oraz adresu zamieszkaniaR. K., po czym przekazał je w rozmowie telefonicznej osobie nieuprawnionej - swemu znajomemuE. S., czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów policji, jaki interesu prywatnego na szkodęA. K. (2)iR. K.dotyczącego ochrony w/opisanych danych osobowych tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k.(pkt. I.3 wyroku),

4
w dniu 4 lutego 2013 r. w miejscowościB., powiat(...)jako funkcjonariuszzespołu (...)wB.posiadając – w związku z pełnioną funkcją i dotyczącym go zakresem czynności służbowych - dostęp do wiadomości z postępowań procesowych przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa wart. 58 ust. 1w zw. zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że w rozmowie telefonicznej ujawnił swemu znajomemuM. R. (1)wiadomości z postępowania wyjaśniającego prowadzonego przezKPP.o sygn.(...)w postaci faktu procesowego poszukiwania brata w/wymienionego –M. R. (2)oraz charakteru zdarzenia w związku z którym w/w był poszukiwany, po ich wcześniejszym uzyskaniu w związku z toczącymi w KPP wK.czynnościami służbowymi, czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów policji oraz na szkodę wymiaru sprawiedliwości tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k.(pkt. I.4 wyroku),

5
w dniu 21 lutego 2013 r. w miejscowościB., powiat(...)jako funkcjonariuszzespołu (...)wB.posiadając – w związku z pełnioną funkcją i dotyczącym go zakresem czynności służbowych - dostęp do policyjnych systemów informatycznychi teleinformatycznych, przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa w 16 §ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach, w § 11 ust. 3, w § 30 i w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r.w sprawie przetwarzania informacji przez Policję oraz w art. 58 ust. 1 w zw.zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że działając na prośbę swej siostryA. G.przekazaną mu telefonicznie,w policyjnym systemie teleinformatycznym NOE pozyskał informacje dotyczące pobytu w Zakładzie Karnym wC.osobyD. N.oraz numeru PESEL i pobytu w Areszcie Śledczym wO.osobyM. M. (2)- podmiotów spraw postępowania egzekucyjnego prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w KoleJ. F.odpowiednio o sygn. akt(...)- na potrzeby nie związane z realizacją zadań służbowych, po czym przekazał je osobie nieuprawnionej tj. siostrzeA. G.– pracownicy w/w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kole, czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów policji, jak i interesu prywatnegoD. N.iM. M. (2)dotyczącego ochrony w/opisanych danych osobowych tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k.(pkt. I.5 wyroku),

6
w dniu 12 kwietnia 2013 r. w miejscowościB., powiat(...)jako funkcjonariuszzespołu (...)wB.posiadając – w związku z pełnioną funkcją i dotyczącym go zakresem czynności służbowych - dostęp do policyjnych systemów informatycznychi teleinformatycznych, przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa w 16 §ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach, w § 11 ust. 3, w § 30 i w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r.w sprawie przetwarzania informacji przez Policję oraz w art. 58 ust. 1 w zw.zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że działając na prośbę swej siostryA. G.przekazaną mu telefonicznie,w policyjnym systemie teleinformatycznym NOE pozyskał informacje dotyczące pobytu w Areszcie Śledczym wO.osobyA. J.- podmiotu sprawy postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w KoleJ. F.o sygn. akt(...)- na potrzeby nie związane z realizacją zadań służbowych, po czym przekazał osobie nieuprawnionej tj. siostrzeA. G.– pracownicy w/w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kole, czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego w postaci zaufania obywateli do organów policji, jaki interesu prywatnyA. J.dotyczącego ochrony w/opisanych danych osobowych tj. o czyn zart. 231 § 1 k.k.(pkt. I.6 wyroku),

wobec stwierdzenia znikomego stopnia społecznej szkodliwości każdego z tych czynów.
Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonegoT. Ż.od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 231 § 1 k.k.polegającego na tym, że w dniu 3 grudnia 2012 r. w miejscowościB., powiat(...), jako funkcjonariuszzespołu (...)wB., posiadający –w związku z pełnioną funkcją i wykonywaniem czynności służbowych - dostęp do policyjnych systemów informatycznych i teleinformatycznych, w tym do elektronicznej książki służby dyżurnego przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił obowiązków, o których mowa zwłaszcza w 16 §ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach, w § 11 ust. 3, w § 30 i w § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję oraz w art. 58 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy a dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że w policyjnym systemie informatycznym CEL pozyskał informacje /dane osobowe/ dotyczące osobyS. K.na potrzeby nie związane z realizacją zadań służbowych, po czym przekazał je osobie nieuprawnionejA. G., czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego, w tym wymiaru sprawiedliwości oraz zaufania obywateli do organów państwowych /Policji/, jak i interesu prywatnegoS. K.(pkt. II wyroku).
Nadto, tym samym wyrkiem Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonegoT. Ż.od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 231 § 1 k.k.polegającego na tym, że w dniu 19 grudnia 2012 roku w miejscowościB., powiat(...), jako funkcjonariuszzespołu (...)wB., posiadając –w związku z pełnioną funkcją i wykonywaniem czynności służbowych – dostęp do policyjnych systemów informatycznych i teleinformatycznych, w tym do elektronicznej książki służby dyżurnego, przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił swoich obowiązków, o których mowa zwłaszcza wart. 58 ust. 1w zw. zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w ten sposób, że po powzięciu wiadomości /po ich wcześniejszym uzyskaniu w związku z wykonywaniem czynności służbowych/ dotyczących postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Kole pod sygn. akt.(...)ujawnił funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji wK.M. G.wiadomości z tegoż postępowania, czym działał na szkodę prawnie chronionego interesu publicznego,w tym wymiaru sprawiedliwości oraz zaufania obywateli do organów państwowych /Policji/ (pkt. III wyroku).
Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoD. K..
Prokurator zaskarżył wyrok w całości na niekorzyśćT. Ż.. Na podstawieart. 438 pkt. 1 i 3 k.p.k.orzeczeniu zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na bezpodstawnym wyeliminowaniu przez Sąd z opisu czynu przypisanego oskarżonemuT. Ż.w pkt I.2 sentencji wyroku stwierdzenia, iż postępując w sposób przypisany mu przez Sąd utrudnił prowadzenie postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w Kole w sprawie(...), co było m.in. podstawą przyjęcia przez Sąd znikomej społecznej szkodliwości tego czynu, podczas gdy prawidłowa oraz wnikliwa analiza dowodów, a zwłaszcza treść rozmów telefonicznych zarejestrowanych pomiędzy oskarżonym aT. S.,W. S.,M. R. (1)iM. G., a także dowód z akt sprawy(...)Prokuratury Rejonowej w Kole, prowadzi do wniosku przeciwnego,

2
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na błędnym uznaniu przez Sąd, iż czyny popełnione przezT. Ż., a opisane w pkt I zaskarżonego wyroku zawierają w sobie znikomy stopień społecznej szkodliwości społecznej, wynikający w szczególności z nieuwzględnienia przez Sąd wielości popełnionych czynów, pobudek działania oskarżonego oraz rodzaju naruszonych przez niego dóbr, które to w ocenie oskarżyciela publicznego prowadzą do wniosku przeciwnego,

3
obrazę przepisu prawa materialnego -art. 12 k.k.poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że oskarżony pozyskując w policyjnych systemach informatycznych i teleinformatycznych informacje dotyczące określonych osób na potrzeby niezwiązane z realizacją zadań służbowych i przekazując je osobom nieuprawnionym oraz ujawniając osobom nieuprawnionym wiadomościz postępowań procesowych, nie działał w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, podczas gdy z prawidłowej analizy dowodów wynika, że zachowania oskarżonego należało potraktować jako jeden czyn zabroniony popełniony przy wykorzystaniu trwałej sposobnościi zajmowanego stanowiska,

4
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia uniewinniającegoT. Ż.od popełnienia zarzucanego mu czynuzart. 231 § 1 k.k.opisanego w pkt II części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, polegający na uznaniu, że całokształt zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnia uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa oraz wnikliwa analiza dowodów i poszlak,a w szczególności prawidłowo oceniane konsekwentne, logiczne i korelujące ze sobą zeznania świadków - asesora komorniczego -M. M. (3)i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kole -J. F.oraz dowód z akt komorniczych o sygn. akt(...)prowadzi do wniosku przeciwnego,

5
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia uniewinniającegoT. Ż.od popełnienia zarzucanego mu czynuzart. 231 § 1 k.k.opisanego w pkt III części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, polegający na uznaniu, że całokształt zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnia uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, będący efektem dowolnej oceny przez Sąd I instancji, iżM. G.- jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji wK.był osobą uprawnioną do zapoznania się ze szczegółami dotyczącymi prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Kole postępowania przygotowawczego(...), podczas gdy prawidłowa oraz wnikliwa analiza dowodów,a w szczególności treść zarejestrowanej w dniu 19 grudnia 2012 r. w ramach kontroli operacyjnej rozmowy telefonicznej pomiędzy oskarżonym aM. G.w powiązaniu z treścią zakresu obowiązków oskarżonego określonych w karcie opisu jego stanowiska pracy, prowadzi do wniosku przeciwnego.

Stawiając te zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrokuw całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoD. K.zaskarżył wyrokw części przypisanego oskarżonemu czynu z art.231§1k.k. popełnionego na szkodęD. K.. Pełnomocnik zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wina i społeczna szkodliwość zachowań oskarżonego wobec oskarżyciela są znikome. Zarzucił naruszenie prawa materialnego – art.115§2k.k. oraz naruszenie przepisów postępowania – art.7k.p.k. Zarzucił też naruszenie prawa materialnego - art.46§1k.k. i nie orzeczenie zadośćuczynienia na rzecz oskarżyciela posiłkowego.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.
Sąd odwoławczy zważył co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się częściowo zasadna i doprowadziła do uchylenia pkt. I wyroku oraz przekazania sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania. Częściowo zasadna okazała się też apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego.
Na wstępie należy zauważyć, że prokurator zaskarżonemu wyrokowi zarzucił niezasadne wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemuT. Ż.w pkt. I.2 wyroku stwierdzenia, że swoim zachowaniem utrudnił prowadzenie postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w Kole, sygn. akt(...). Zarzut ten okazał się jednak chybiony.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przestępstwa opisane wart. 231 § 1 i 2 k.k.orazart. 233 § 1 k.k.nie zawierają w swoich znamionach skutku w postaci "utrudnienia prowadzenia postępowania przygotowawczego" (czy też jakiegokolwiek innego postępowania), a w konsekwencji ustalenie powyższego nie jest warunkiem koniecznym dla ich przypisania sprawcy. Jednocześnie słusznie Sąd Rejonowy ustalił, że zamiarem oskarżonego objęte były przede wszystkim działania mające na celu osiągnięcie korzyści osobistejT. S.w postaci uniknięcia odpowiedzialności karnej, nie zaś utrudnianie prowadzonego postępowania karnego (s. 24 uzasadnienia).
Sąd odwoławczy podziela również rozważania Sądu I instancji w których poddając analizie przebieg postępowania w sprawie(...)nadzorowanej przez Prokuraturę Rejonową w Kole ustalił, iż działania oskarżonego w istocie nie utrudniły jego prowadzenia organom ścigania (k. 159-194). Przypomnieć należy, że postępowanie toczyło się z zawiadomienia o przestępstwie złożonego w dniu 19 grudnia 2012 r. o godz. 10.23 przezM. Ł. (1). Tego samego dnia zeznania analogicznej treści złożył równieżS. Ł.. W dniu 19 grudnia 2012 r. o godz. godz. 12.48 oskarżony mając dostęp do elektronicznej książki służby dyżurnego ((...)) powziął wiadomość o zawiadomieniu złożonym przezM. Ł. (1). Jeszcze tego samego dnia poinstruowałT. S.o krokach, które ten powinien podjąć by uniknąć odpowiedzialności za swoje zachowanie. Zauważyć jednak trzeba, żeT. S.udając się do pokrzywdzonych przeprosił ich za swoje zachowanie i wyjaśnił, iż było spowodowane kradzieżą dokonaną na jego szkodę. W dniu 20 grudnia 2012 r.M. Ł. (2)składając kolejne zeznania w sprawie(...)podała, że nie czuje się już zagrożenia ze stronyT. S.albowiem ten przeprosił ją oraz męża i wyjaśnił przyczyny swojego zachowania. W żadnym fragmencie protokołu pokrzywdzona nie odwołała wcześniej złożonych zeznań. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. funkcjonariusz KPP wK.umorzył śledztwo na podstawieart. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k.wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (aart. 282 k.k.). W dniu 21 grudnia 2012 r. Asesor Prokuratury Rejonowej w Kole zatwierdził powyższe postanowienie. Nie więc treść zeznań pokrzywdzonej z dnia 20 grudnia 2012 r. stałą się przyczyną umorzenia postępowania, ale prawnokarna ocena zachowaniaT. S..
Wbrew zarzutowi prokuratora Sąd Rejonowy zasadnie uniewinnił oskarżonego od popełnienia przestępstwa polegającego zart. 231 § 1 k.k.opisanego w pkt. II zaskarżonego wyroku. W powyższym zakresie wypowiadał się już Sąd OkręgowywK.rozpoznając sprawęT. Ż.po raz pierwszy (sygn. akt: II Ka 247/16). Pomimo ponownego rozpoznania sprawy, zgromadzony materiał w zakresie powyższego czynu nie został uzupełniony o nowe dowody, a w konsekwencji brak było możliwości poczynienia pełniejszych ustaleń. Przypomnieć więc należy, że istotnie oskarżony w dniu 3 grudnia 2012 r. korzystając z systemu NOE dokonał wprowadzenia danych osobowych(...). Po uzyskaniu szeregu wyników dokonał ich przeglądu, przy czym ostatnim z przeglądanych wyników wyszukiwania byłS. K.zam. wG.przyul. (...)(k. 241-242, 468-469). Nie ulega również wątpliwości, że wobec w/w osoby komornik przy Sądzie RejonowymJ. F.prowadził od dnia 18 kwietnia 2012 r. czynności egzekucyjne (k. 497, 571-572). Niemniej jednak brak jakichkolwiek jest dowodów bezpośrednich czy choćby poszlak, wskazujących, że oskarżony dokonywał sprawdzenia danychS. K.w sposób formalny bądź też nieformalny na potrzeby prowadzonej egzekucji komorniczej. W szczególności zaś, by weryfikacja informacji odnośnie w/w osoby wykonana była na prośbęA. G.– siostry oskarżonego, która zatrudniona była w kancelarii komornika. Skoro bowiem materiał dowodowy nie wskazuje na jakąkolwiek aktywność w powyższym zakresieA. G., to nie można niejako z góry przyjąć, że kontaktowała sięz oskarżonym w analogiczny sposób, jaki miał miejsce przy sprawdzaniu danychD. K.,D. N.,M. M. (2)iA. J.. W tej sytuacji Sąd zobowiązany był do zastosowania przepisart. 5 § 2 k.p.k.nakazującego rozstrzyganie nieusuwalnych wątpliwości na korzyść oskarżonego. Zasadnie Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego także od czynu opisanego w pkt. III wyroku. Sąd odwoławczy w pełni akceptuje rozważania poczynione przez Sąd I instancji,w których wyjaśnił motywy jakimi się kierował dokonując takich ustaleń i uznaje je za wyczerpujące oraz trafne. W szczególności prawidłowo Sąd Rejonowy wskazuje, że skoroM. G.w dniu 19 grudnia 2012 r. pozostawał funkcjonariuszem Policji wykonującym zadania dla KPP wK., to tym samym nie można uznać iż jest on osobą nieuprawnioną do zasięgania informacji o postępowaniu prowadzonymz zawiadomieniaM. Ł. (1)i złożonego w w/w jednostce Policji. Przeciwne twierdzenia oskarżyciela są nieprzekonujące.
Niesłuszny okazał się również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 12 k.k.poprzez jego niezastosowanie wobec czynów oskarżonego polegających na pozyskiwaniu danych w policyjnych informatycznych oraz teleinformatycznych bazach danych. W uzasadnieniu podniesionego zarzutu oskarżyciel nie przedstawił żadnych przekonujących argumentów, które pozwoliłby na ustalenie, żeT. Ż.działał z góry powziętym zamiarem. Przypomnieć należy, że "z góry powzięty zamiar" w rozumieniuart. 12 k.k.musi być interpretowany w świetleart. 9 § 1 k.k., co oznacza, że sprawca musi sobie uświadamiać w sposób konkretny owe przyszłe zachowania, które mają stanowić czyn ciągły, przynajmniej w tych ich elementach, które mają znaczenie dla przyjęcia realizacji znamion danego typu czynu zabronionego (post. SN z 15.05.2014 r., IV KK 8/14, LEX 1491137).W przedmiotowej sprawie oskarżony nie wiedząc czy wystąpi kolejna potrzeba uzyskania w bazach określonych danych, kto ją zgłosi, czego będzie dotyczyła nie mógł obejmować swoim zamiarem kolejnych rzeczywiście podjętych zachowań.
Zasadnie natomiast prokurator wskazuje, iż czyny oskarżonego opisane w pkt. I.1-6 cechują się wyższą społeczną szkodliwością aniżeli znikomą. Także w tej kwestii – choć pokrótce, wypowiadał się już Sąd Okręgowy rozpoznając sprawę oskarżonego po raz pierwszy. Wprost jednak wskazał, że już choćby z uwagi na wielość zachowańT. Ż.i zasługującą na potępienie motywację podejmowanych działań, łączna ujemna zawartość jego czynów, z punktu widzenia społecznej szkodliwości, nie może być oceniona jako nie będąca znaczną. Powyższe wskazówki niezasadnie zostały pominięte przez Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
W pierwszej kolejności zauważyć jednak trzeba, że stopień zawinienia oskarżonego jest wysoki, jest on osobą dostatecznie dojrzałą, nie zachodzą w jego przypadku żadne okoliczności wyłączające winę, czy też ją umniejszające, a ponadto miał on zdolność rozpoznania obowiązujących w społeczeństwie norm i pełną świadomość, co do podejmowanych zachowań. Świadomość ta winna być tym większa, żeT. Ż.pozostawał zatrudniony w służbie zajmującej się ściganiem sprawców przestępstw. Wykonując czynności służbowe oraz współdziałając z innymi funkcjonariuszami tym bardziej rozważnie i roztropnie powinien podchodzić do nałożonych na niego obowiązków i szczególnie przestrzegać swoich uprawnień.
Zgodnie zart. 115 § 2 k.k.na ocenę społecznej szkodliwości wpływ mają: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, postać zamiaru, motywacja sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Pamiętać również należy, że w sytuacji gdy czyn zabroniony stanowi zamach na dwa lub więcej dobra chronione prawem, to zwiększa się jego stopień społecznej szkodliwości (wyr. SN z 11.04.2011 r., IV KK 382/10).
Sąd odwoławczy zauważa również, że czyny opisane wart. 231 § 1 i 2 k.k.są przestępstwami formalnymi, które zostają popełnione już z podjęciem lub zaniechaniem czynności, potencjalnie powodującym zagrożenie interesu publicznego lub prywatnego. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy są to czyny należące do kategorii przestępstw abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo, przy czym działanie na szkodę interesu publicznego nie jest charakterystyką skutku, lecz zachowania się sprawcy. Samo zaś powstanie bezpośredniego niebezpieczeństwa szkody nie jest znamieniem tego typu czynu zabronionego (post. SN z 25.02.2003 r., WK 3/03; wyr. SN z 02.12.2002 r., IV KKN 273/01; wyr. SN z 19.11.2004 r., III KK 81/04). W tej sytuacji Sąd I instancji winien szczególną uwagę zwrócić na postać zamiaru oskarżonego, motywację oraz wagę naruszonych obowiązków w dalszej zaś na skutki jego działań.
Zauważyć więc trzeba, że przedmiotem ochronyart. 231 k.k.jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego (główny przedmiot ochrony) oraz interes publiczny i prywatny (dodatkowy przedmiot ochrony). Interes publiczny lub prywatny indywidualizowany jest dopiero w konkretnej sprawie przy czym, jak prawidłowo ustalił Sąd w niniejszej oskarżony popełniając czyny opisanewpkt. I.1, 3, 5-6 działał zarówno na szkodę interesu publicznego jak i prywatnego. W przypadku czynu opisanego wpkt. I.2działał na szkodę interesu publicznego zaś opisanego wpkt. I.4na szkodę publicznego oraz wymiaru sprawiedliwości. Nie można także zapominać, że czyn oskarżonego opisany wpkt. I.2wypełnia również znamiona przestępstwa opisanego wart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 233 § 1 k.k., którego przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz wydanie w konkretnej sprawie prawdziwego orzeczenia. Już tylko zakres szeroki dóbr chronionych prawnie, w które swoim działaniem godził oskarżony, mając jednocześnie na uwadze, że miały one miejsce w stosunkowo krótkim okresie czasu tj. od 28 listopada 2012 r. do 12 kwietnia 2013 r., sprzeciwia się uznaniu, że cechowała je znikoma społeczna szkodliwość.
Nie można także uznać, by działania oskarżonego opisane w pkt. I.1-6 wyroku były podyktowane zasługującymi na jakąkolwiek aprobatę pobudkami. Jak słusznie zauważył prokurator podżeganie do nakłaniania do składania fałszywych zeznań, informowanie brata poszukiwanego o podejmowanych przez organy ścigania czynnościach mających na celu jego ujęcie, ułatwianie pracy zawodowej siostrze przez bezprawne pozyskiwanie danych informatycznych dotyczących określonych osóbw celu skuteczniejszego prowadzenia czynności egzekucyjnych czy w końcu ułatwianie znajomemu podjęcia decyzji co do zakupu pojazdu, w żadnej mierze nie mogą być ocenione pozytywnie. Obowiązki naruszone przez oskarżonego były przy tym fundamentalne.T. Ż.piastował takie stanowisko, że szczególnie skrupulatnie powinien dbać o działanie w ramach prawa i na podstawie przepisów prawa. Powinien też z racji stażu służbowego oraz posiadanego stopnia dawać przykład innym funkcjonariuszom. Tymczasem angażował ich np.G. B.(pkt. I.3 wyroku) do popełniania czynów zabronionych. Waga naruszonych przez oskarżonego w tym zakresie obowiązków jest duża tym bardziej, jeśli się weźmie pod uwagę szeroki zakres podejmowanych działań. Zwraca również uwagę fakt, że oskarżony przekraczając swoje uprawnienia oraz nie dopełniając ciążących na nim obowiązków czuł się niezwykle pewnie za nic mając obowiązujące procedury oraz charakter wykonywanej pracy. Nie był choćby usilnie namawiany do podejmowania określonych działań oraz nie odczuwał żadnych oporów przed niezwłocznym spełnianiem próśbE. S.orazA. G.. Co więcej odnośnieT. S.orazM. R. (2)kierując się źle rozumianą koleżeńskością działał z własnej inicjatywy.
Z moralnego punktu widzenia szczególnie naganne i mające wpływ na wysoki stopień społecznej szkodliwości było działanie oskarżonego polegające na podżeganiuT. S.do nakłaniania pokrzywdzonych do składania fałszywych zeznań. Zaistniała bowiem sytuacja, w której oskarżony pracujący w służbie mającej na celu ściganie sprawców przestępstw, mając w zamiarze włączenie w swój plan osób trzecich (pokrzywdzonych czynemT. S.), podejmuje działania, które przecież wypełniają znamiona czynu zabronionego. Stanowi to sprzeniewierzenie celów służby do której należy. Analogicznie należy ocenić poinformowanie brata osoby pozostającej w kręgu zainteresowania organów ścigania o podjętych czynnościach mających na celu ujęcie osoby poszukiwanej. Przypomnieć należy, że przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie zgodnie z którym, zobowiązuje się strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej art. 27 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. –O policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017, poz. 2067).
Jeżeli mowa o ujemnych następstwach przestępstwa to nie sposób nie wspomnieć, że skutkiem działania oskarżonego było podważenie zaufania obywateli do państwa, którego funkcjonariusz działał niezgodnie z prawem. Indywidualne dobra poszczególnych osób tj.D. K.,A. K. (2),R. K.,D. N.,M. M. (2)orazA. J., także zostały naruszone na skutek działania oskarżonego. Sąd dostrzega bowiem, że zachowaniaT. Ż.pozostające poza formalnymi, zgodnymi z przepisami prawa, działaniami stron czy to postępowania czy też określonych stosunków społecznych i prawnych, realnie narażają konkretne osoby na szkodę prywatną oraz wystawiają na szwank zaufanie obywateli nie tylko do organów ścigania, ale w tej konkretnej sprawie również do organów egzekucyjnych. Przypomnieć należy, że z zapytaniami do oskarżonego nie zwracał się komornikJ. F., lecz pracownik jego kancelarii czyniąc to w sposób całkowicie nieformalny, wręcz prywatny. Tego typu nieprzepisowe działania, nie mogą w konsekwencji być oceniane pozytywnie. Zawsze bowiem osoby zainteresowane oraz uprawnione mają wyznaczoną przez ustawodawcę drogę prawną, przy wykorzystaniu której mogą uzyskać niezbędne informacje czy też skorzystać z przysługujących im uprawnień. Na powyższą okoliczność zwracał już uwagę Sąd odwoławczy uchylając wyrok Sądu Rejonowego i przekazując sprawę oskarżonego do ponownego rozpoznania.
Mając zatem na względzie treśćart. 454 § 1 k.p.k.oraz konieczność dokonania ponownej, wszechstronnej i uwzględniającej powyższe uwagi oceny stopnia społecznej szkodliwości czynów oskarżonego opisanych w zaskarżonym orzeczeniu w pkt. I.1-6, Sąd odwoławczy na podstawie 437§ 1 i 2 k.p.k., uchylił wyrok w pkt. Ii sprawę w tej części przekazał Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania. W pozostałej zaś części, na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.wyrok utrzymał w mocy.
Na podstawieart. 632 pkt. 2 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.Sąd Okręgowy kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w części uniewinniającejT. Ż.obciążył Skarb Państwa.
Anna Klimas Agata Wilczewska Karol Skocki