Sąd Okręgowy w Warszawie
XII Wydział Karny
Sygnatura akt: XII Kp 834/17
Data wyroku: 2017-12-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Wysokińska-Walczak

Sygn. akt XII Kp 834/17

POSTANOWIENIE
Dnia 15 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karnyw składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Wysokińska-Walczak
Protokolant: Tobiasz Deja
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 15.12.2017 r.
wniosku Prokuratoraz dnia 5 lipca 2017 r.
w przedmiociewyrażenia zgody na wykorzystanie dokumentów zawierających tajemnicę zawodową oraz zwolnienie radców prawnych i adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej
na podstawieart. 180 § 2 k.p.k.,art. 225 § 1 k.p.k.,art. 226 k.p.k.
postanawia:

I
wniosek uwzględnić w części i wyrazić zgodę na wykorzystanie w postępowaniu przygotowawczym dokumentów: wykazu środków trwałych(...)sp. z o.o. – (...)(3 karty) oraz wykazu pełnomocnictw udzielonych przez spółkę(...)sp. z o.o. wraz z pełnomocnictwem z dn. 16 lutego 2015 r. dlaM. S. (1)(pkt II 4 i 5 wniosku);

II
w pozostałym zakresie wniosku nie uwzględnić

UZASADNIENIE
(...)Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej weW.prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwkoT. S.i innym, podejrzanym o czyny zart. 296 § 1, 2 i 3 k.k.,art. 299 § 1,5 i 6 k.k.i inne.
W dniu 5 lipca 2017 r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek Prokuratora o wyrażenie zgody na wykorzystanie dokumentów zawierających tajemnicę zawodową oraz zwolnienie radców prawnych i adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej.
We wniosku Prokurator wnosił o:

I
wyrażenie zgody na wykorzystanie w postępowaniu(...):

1
dokumentów i danych zawartych na nośnikach informatycznych, wytworzonych w związku z działalnością(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.przyulicy (...), zabezpieczonych w siedzibie spółki, w toku przeszukania przeprowadzanego w dn. 10.04.2017 r., w postaci:

1
kopii binarnej plików służbowej skrzynki pocztowej r.pr.F. C. (1)z programu pocztowegoO., znajdujących się na dysku twardymmarki H. (...), sporządzonej w wyniku przeszukania w dn. 10.04.2017 r. pomieszczeńkancelarii (...) sp. z o.o.z siedzibą wW..

2
dokumentacji dot. spółki prawa(...)(...) LTD.

3
dokumentacji dot. spółki prawa(...)(...) LTD.

4
dokumentacji dot. spółki prawa(...)(...) LTD.

5
dokumentacji dot. spółki prawa(...)(...) sp. z o.o.;

II
dokumentów wytworzonych w związku z działalnością radcy prawnegoA. S., zabezpieczonych podczas przeszukania w dn. 10.04.2017 r., przeprowadzonego wW., przyul. (...)lok.(...), w postaci:

1) umowy o świadczenie usług doradztwa prawnego zawartej w dn. 01.09.2015 r. pomiędzy(...)E.aKancelarią (...)sp.k.,
2) zestawienia czynności zrealizowanych przez ww.Kancelarię (...)na rzecz(...),(...)E.oraz(...)Sp. z o.o. w likwidacji (dotyczy okresu od 05.10.2016 r.-25.10.2016 r.,
3) umowy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartą w dn. 11.10.2016 r. pomiędzyR. K., jako sprzedającym aA. S., jako kupującym (dotyczy udziałów w(...)E.),
4) wykazu środków trwałych(...)sp. z o.o. - (...)(3 karty),
5) wykazu pełnomocnictw udzielonych przez spółkę(...)Sp. z o.o. wraz z pełnomocnictwem z dn. 16.02.2015 r. dlaM. S. (1);

III
danych zawartych na nośniku informatycznym zabezpieczonym w dn. 10.04.2017 r. w miejscu zamieszkania radcy prawnegoA. S.wW., przyul. (...)w postaci kopii binarnej dysku twardego z laptopa markiH.model(...)seria nr(...);

IV
zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy radcowskiejF. C. (1),A. S.i adw.N. C.w celu ich przesłuchania na okoliczności wskazania osób faktycznie podejmujących decyzję oraz będących rzeczywistymi beneficjentami działalności prowadzonej przezspółki (...) LTD.,(...) LTD.,(...)sp. z o.o. oraz(...) sp. z o.o.

Powyższy wniosek został przez Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. (sygn. akt XII Kp 611/17) niemalże w całości uwzględniony. Sąd nie uwzględnił wniosku jedynie w zakresie dot. zwolnienia z tajemnicy adwokackiejN. C., wskazując na okoliczność wykonywania przezeń funkcji obrończych wobec podejrzanegoT. S..
Powyższe postanowienie zaskarżyli r.pr.F. C. (1)iA. S.. Postanowienia w zakresie nieuwzględniającym wniosku, Prokurator nie zaskarżył. Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II AKz 605/17, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek Prokuratora zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części wskazanej w sentencji postanowienia.
Zważyć bowiem należy, że do tego, aby móc zwolnić z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej radcy prawnego lub adwokata konieczne jest spełnienie dwu warunków: dowód z przesłuchania profesjonalnego pełnomocnika prawnego musi stanowić dowód niezbędny dla dobra wymiaru sprawiedliwości oraz, że danych okoliczności nie można ustalić na podstawie innego dowodu.
W niniejszej sprawie nie sposób mówić, aby została spełniona przesłanka niemożności ustalenia ważnych dla sprawy okoliczności na podstawie innych dowodów. Prokurator we wniosku z dnia 5 lipca 2017 r. wskazywał sam, że ustalenia niezbędnych dla sprawy okoliczności na temat roli i sposobu działania(...) sp. z o.o.oraz podmiotów(...), których dotyczą dokumenty wskazane w pkt I pkt 1 wniosku Prokuratora, wymagałyby przeprowadzenia czynności związanych z międzynarodową pomocą prawną, lecz że nie przyniosłyby one spodziewanych efektów. W ocenie Sądu nie sposób mówić o tym, że czynności te nie dałyby spodziewanych efektów, skoro organy ścigania nie podjęły nawet próby uzyskania takich informacji ze strony władzC.lub osób stale tam przebywających.
Wskazać należy, że uzyskanie dokumentów, o których mowa w pkt I 2-5 wniosku Prokuratora, nie powinno nastręczać znaczących problemów. Dokumenty te powinny znajdować się we władaniu odpowiednich spółek(...), bowiem stanowią one istotne z punktu widzenia działalności tych spółek dokumenty służące ich działalności. Po drugie, dokumenty wskazujące kto, w jaki sposób i na jakiej podstawie działał w ich imieniu winny znajdować się nie tylko w siedzibie spółki, lecz również powinny znajdować się w posiadaniu odpowiednich(...)organów publicznych (np.: sądów rejestrowych). Tym samym, w tym zakresie Prokurator winien w pierwszej kolejności zwrócić się do tych podmiotów w drodze międzynarodowej pomocy prawnej o uzyskanie takich dokumentów, a dopiero później podnosić okoliczność niemożności uzyskania informacji niezbędnych dla śledztwa. Tym bardziej, że dokumenty te zostały uzyskane w drodze przeszukaniaspółki (...) sp. z o.o., która prowadziła również obsługę prawną wymienionych w pkt 2-5 spółek(...).
Podobny argument należy odnieść do wskazania Prokuratora co do podniesionej przez Prokuratora okoliczności przesłuchania w ramach międzynarodowej pomocy prawnej osób, ujawnionych w rejestrach(...)reprezentantów poszczególnych spółek. Z tego też powodu nie sposób uwzględnić wniosku Prokuratora o zwolnienie r. pr.F. C. (1)iA. S.na temat okoliczności związanych z działalnościąspółki (...) Ltd.i (...) Ltd., a w konsekwencji(...)sp. z o.o. i (...)sp. z o.o. (...)też Sąd nie widział podstaw do tego, aby uwzględnić wniosek Prokuratora wskazany w pkt IV wniosku z dnia 5 lipca 2017 r. Sąd nie pominął przy tym również informacji o tym, że r. pr.F. C. (2)jest również obrońcą podejrzanejM. B., co dodatkowo uniemożliwia – bez dokładnego wyszczególnienia przez Prokuratora okoliczności, na które miałby zeznawać ww. pełnomocnik – ocenę zasadności wniosku.
Odnosząc się zaś do dokumentów, o których mowa w pkt II wniosku Prokuratora, należy zważyć, co następuje. Co do dwóch pierwszych dokumentów (pkt 1 i 2) Sąd nie miał wątpliwości, że stanowią dokumenty objęte tajemnicą zawodową. Podobnie Sąd uznał trzeci (pkt 3) z dokumentów, tj. umowę sprzedaży udziałów w spółce, bowiem w charakterze strony umowy występuje nieA. S.jako osoba fizyczna, lecz jako radca prawnyA. S.. Zatem przy tak skonstruowanej umowie nie sposób uznać bezsprzecznie, że dokument ten jest nie związany z działalnością radcy prawnego. Jednakże, Prokurator w uzasadnieniu swojego wniosku w żadnym wypadku nie uzasadnił niemożności uzyskania informacji wynikających z tych dokumentów z innych źródeł dowodowych, które nie wymagają naruszenia tajemnicy zawodowej szczególnie chronionej, przez co pozbawił Sąd możliwości oceny zasadności wniosku w tym zakresie.
Odnośnie zaś dwu kolejnych dokumentów (pkt 4 i 5), tj. wykazu środków trwałych(...)sp. z o.o. – (...)(3 karty) oraz wykazu pełnomocnictw udzielonych przez spółkę(...)sp. z o.o. wraz z pełnomocnictwem z dn. 16 lutego 2015 r. dlaM. S. (2)(pkt II 4 i 5 wniosku), Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do uznania, iż stanowią one dokumenty objęte tajemnicą zawodową radcy prawnego. Co prawda w petitum wniosku, Prokurator wskazał, że dokumenty te zostały wytworzone w związku z działalności zawodowąA. S., co wespół z brakiem uzasadnienia konieczności naruszenia tajemnicy radcowskiej w tym zakresie, skutkowałoby koniecznością nieuwzględnienia wniosku. Jednakże Sąd wziął pod uwagę także treść uzasadnienia wniosku, z którego wynikało, że r. pr.A. S.przesłuchany w charakterze świadka, oświadczył, że dokumenty zabezpieczone w lokalu przyul. (...)lok.(...)wW., są objęte tajemnicą zawodową. Analiza ich treści w ocenie Sądu wskazuje jednak, że tak nie jest.
Wskazać należy, że wykaz środków trwałych(...)sp. z o.o. – (...)(3 karty) nie zawiera żadnych informacji, które dawałaby choćby nikłą sugestię, że zostały wytworzone w ramach działalnościA. S., ani aby zawierały informacje, objęte tajemnicą zawodową szczególnie chronioną. Podobnie należy uznać wykaz pełnomocnictw wraz z egzemplarzem umocowania dlaT. S.. Dlatego też Sąd uznał, że zasadne jest zezwolenie na wykorzystanie tychże dokumentów w toku postępowania i włączenie ich do akt śledztwa. Nie zmienia tego stanowiska okoliczność, że dokumenty te zostały zabezpieczone wkancelarii (...), bowiem nie każdy dokument znajdujący się w siedzibie radcy prawnego czy adwokata musi z tego tylko faktu stanowić dokument wytworzony w związku z prowadzoną działalnością objętą tajemnicą zawodową.
Wreszcie, należy wskazać również dlaczego Sąd nie uwzględnił wniosku Prokuratora w zakresie wykorzystania kopii zawartości obu dysków twardych, o których mowa w pkt I. 1 oraz pkt III wniosku. Pomijając już okoliczność niewyjaśnienia przez Prokuratora powodów, dla których dane te są niezbędne dla akt postępowania oraz braku możliwości uzyskania tych informacji w inny, niewymagający naruszenia tajemnicy radcowskiej, sposób, Prokurator nawet nie wskazał o jakie konkretnie pliki wnioskuje, co dodatkowo uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Analiza bowiem plików na dysku twardym komputeraA. S., wskazuje, że znajdują się tam zarówno dokumenty prywatne (zdjęcia i arkusze programu word) oraz służbowe, z których znaczna część (w folderze „pobrane” oraz „pulpit”) dotyczą spraw zawodowych innych klientów. Podobnie jest w przypadku dysku z korespondencjąF. C. (2)– zachowana korespondencja dotyczy nie tylko współpracy ze spółkami i osobami, co do których prowadzone jest śledztwo, lecz również klientów niezwiązanych w żaden sposób ze sprawą. Tym samym, bez dokładnego określenia przez Prokuratora o jakie dokładnie pliki wnioskuje, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku w zakresie całej zawartości obu dysków. Uwzględnienie wniosku Prokuratora w jego obecnym brzmieniu prowadziłaby bowiem do naruszenia nie tylko prawa do prywatności, lecz również do naruszenia szczególnie chronionej tajemnicy zawodowej w zakresie klientów niezwiązanych ze sprawą, która to tajemnica stanowi istotę wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata.
Podsumowując powyższe rozważania i okoliczności, Sąd mógł uwzględnić wniosek Prokuratora jedynie w niewielkim zakresie wskazanym wyżej. Nie oznacza to jednak, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie w przyszłości. Dopiero podjęcie przez organy ścigania działań, o których mowa wyżej, oraz sprecyzowanie okoliczności dot. przesłuchania ww. świadków czy plików z zabezpieczonych dysków twardych, zwłaszcza radcy prawnegoF. C. (2), pozwoli Sądowi na powtórną analizę wniosku i potencjalne stwierdzenie jego zasadności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.