Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 463/18
Data wyroku: 2018-08-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Paweł Hochman, w SO Stanisław Łęgosz, Lucyna Szafrańska
Słowa kluczowe: Odrzucenie pozwu
Podstawa prawna: 199 kpc

Sygn. akt II Ca 463/18

POSTANOWIENIE
Dnia 23 sierpnia 2018 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Paweł Hochman (spr.)

Sędziowie

SSA w SO Stanisław Łęgosz
SSR del. Lucyna Szafrańska

Protokolant

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaA. C.
przeciwkoM. K.iB. H.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku
z dnia 27 marca 2018 roku, sygn. akt I C 27/15
postanawia:

1
uchylić zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym sentencji i odrzucić pozew;

2
przyznać na rzecz adwokatJ. J. (1)prowadzącej indywidualną kancelarię adwokacką wR.tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódceA. C.z urzędu kwotę 4.428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych w tym podatek VAT, którą wypłacić z środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomsku.

SSO Paweł Hochman
SSA w SO Stanisław Łęgosz SSR del. Lucyna Szafrańska
Sygn. akt II Ca 463/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 27 marca 2018 roku, wydanym w sprawie sygn. akt I C 27/15, Sąd Rejonowy w Radomsku oddalił powództwoA. C.przeciwkoM. K.iB. H.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (pkt 1), nie obciążył powódki kosztami postępowania (pkt 2) oraz nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomsku na rzecz adwokatJ. J. (1)prowadzącej indywidualną kancelarię wR.wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 7.200 złotych wraz z należnym podatkiem VAT w wysokości 23% (pkt 3).
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego:
Z poświadczonego odpisu z księgi hipotecznej tłumaczenia z języka starorosyjskiego aktu notarialnego zawartego w kancelarii notarialnejP. G. (1)w dniu 18 listopada/1 grudnia 1909 roku wynika, że stawili się właściciele majątkuS.i jedyni udziałowcy spółki pod nazwą „Ś.i S- ka” i oznajmili, że po sprzedaniu tego majątku przy poparciu RolnegoBanku (...)w postaci zaliczek od niżej wymienionych osób otrzymali określone sumy i po otrzymaniu ogólnej sumy 32217 rubli wyrazili „zgodę na zabezpieczenie zaliczek w czwartym rozdziale indeksu hipotecznego tej księgi wieczystej, z tym, że niniejsze zaliczki wraz z dokonaniem (sporządzeniem) aktu notarialnego kupna - sprzedaży tego majątku podlegają wyłączeniu z indeksu hipotecznego po jednostronnym zgłoszeniu właścicieli majątku.
W akcie tym w rozdziale VI kolumna 16 wskazane zostało, żeS. N.(obok wpisano(...)) wpłacił tytułem zaliczki kwotę 1.000 rubli na kupno majątku.
.S.lit. A na mocy aktu sporządzonego dnia(...)roku za nr(...)przed notariuszemK.wP.od poprzedniego właściciela podfirmą K.Ś.i S-ka", przy pomocyBanku (...), tytuł własności ustalono i mocą decyzji Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w Piotrkowie przepisano między innymi numer kolejny(...):J. T. (1), synI.jako nabywcadziałki Nr (...)o powierzchni 10 dziesięcin 1039 prętów kwadratowych za 3054 ruble.
Na karcie 3+36 księgi hipotecznej pod Nr(...)według rejestru Nr(...)znajduje się akt z dnia 29 grudnia 1911 /11 stycznia 1912 roku, w którym na karcie 24 pod Nr(...)wymieniony jestJ. T. (1)jako nabywcadziałki Nr (...)o powierzchni 10 dziesięcin 1039 prętów kwadratowych za 3054 ruble. Na karcie 36 są podpisy nabywców, w tym podpisJ. T. (1). W powyższym akcie nie został wymienionyS. N..
Dziadek powódkiS. N.zmarł w dniu(...)roku. Po jego śmierci jego żonaJ.wyprowadziła się doP., a w 1948 roku wyjechała zP.doR.kołoD..
Na mocy aktu własności ziemi z dnia 26 stycznia 1978 roku nr(...)właścicielami nieruchomości położonej w miejscowościS., gminaM., oznaczonej w ewidencji gruntów numeramidziałek (...)o łącznej powierzchni 21,80 zostaliJ.iG.małżonkowieT..
Obecnedziałki ewidencyjne znaczone numerami (...)o ogólnej powierzchni 6,12 ha nie odpowiadajądziałce Nr (...)nabytej przezJ. T. (1). Tymczasemdziałki oznaczone numerami (...)o łącznej powierzchni 4,72 ha, dla których obecnie jest prowadzonaksięga wieczysta (...), odpowiadają dawnejdziałce Nr (...), ujawnionej w rep. Hip.(...)K.S., lit. A. Różnica pomiędzy ogólną powierzchniądziałki numer (...), wynoszącą 12,1965 ha, a sumą aktualnych powierzchni ewidencyjnychdziałek (...), która wynosi 10,84 ha wynika z założenia ewidencji gruntów wsiS.w 1967 roku oraz wyłączenia dróg z powierzchni działek oraz rowów.
Aktem notarialnym z dnia 7 listopada 1991 rokuJ.iG.małżonkowieT.podarowali swoje gospodarstwo rolne pozwanejB. H., która następnie założyła dla niegoksięgę wieczystą (...)i została ujawniona w niej jako właściciel tego gospodarstwa.
W dniu 27 marca 2000 roku matka powódkiM. G.wystąpiła do tutejszego Sądu w sprawie 1 C 63/00 przeciwkoB. H.o uzgodnienie treściksięgi wieczystej (...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale drugim jako właścicielaS. N.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 grudnia 2000 roku ( pomimo wniesienia apelacji przez powódkę ) powództwo zostało oddalone.
Kolejnym pozwem z dnia 8 czerwca 2001 roku matka powódkiM. G.wystąpiła do tutejszego Sądu w sprawie I C 130/01 przeciwko Starostwu Powiatowemu wR.o wydanie nieruchomości będących przedmiotem sporu lub o odszkodowanie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 września 2001 roku powództwo zostało oddalone.
Następnie matka powódkiM. G.złożyła do tutejszego Sądu Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis własności w dziale IIksięgi wieczystej (...)S. N.. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2002 roku wniosekM. G.został oddalony.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2009 roku Sąd Rejonowy w Strzelcach Krajeńskich w sprawie I Ns 510/09 stwierdził, że spadek poM. G., córceS. N., na podstawie testamentu nabyła córkaA. C.z dobrodziejstwem inwentarza.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2009 roku Starostwo(...)poinformowałoA. C., że od 1966 roku, tj. od daty założenia ewidencji gruntów dla obrębuS.w rejestrach gruntów nie zostali ujawnieniuS.iJ. N.( dziadkowie powódki ) orazM. G.(matka powódki), jako właściciele, czy też osoby władające nieruchomością położoną w granicach obrębuS..
Pismem z dnia 16 października 2014 roku Starostwo(...)poinformowało, że od 1966 roku, tj. od daty założenia ewidencji gruntów dla obrębuS.w rejestrach gruntów jako właścicieldziałek (...)o powierzchni 6,75 ha figurowałJ. T. (2).
Na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 1 lutego 2012 roku Repertorium(...)pozwanaB. H.przekazała nieodpłatnie w drodze darowizny na rzecz swego siostrzeńcaM. K.część gospodarstwa rolnego objętego pozwem, a mianowiciedziałki (...)o powierzchni 12,1965 ha. Na tej podstawie pozwanyM. K.dla wskazanych działek założył nowąksięgę wieczystą nr (...)i został ujawniony w niej jako właściciel darowanych działek.
Poprzednicy prawni powódki nie byli właścicielami żadnych gruntów opisanych w księdze hipotecznej(...)S.lit. A. Akt notarialny kupna-sprzedaży gruntów, których dotyczył wcześniejszy akt notarialny nr(...)( który należy traktować jako umowę przedwstępną ) został sporządzony dopiero w dniu 29 grudnia 1911/11 stycznia 1912 roku za Nr(...)i stroną tego aktu nie był poprzednik prawny powódki, dziadekS. N.. Do aktu notarialnego nr(...)roku stanęło 45 potencjalnych nabywców z obszaruS.lit.A, natomiast mocą późniejszego aktu Nr(...)z dnia 29 grudnia 1911/11 stycznia 1912 roku faktycznymi nabywcami zostało tylko 27 osób. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy mógł być brak możliwości kredytowych ( w tym np.S. N.) lub rezygnacja niektórych osób z kupna gruntów.
Wpisy w działach 1ksiąg wieczystych (...)dotyczą nieruchomości będącej przedmiotem sporu. Wpisy w działach I powyższych ksiąg wynikają ze zmienionego akt własności ziemi nr(...)z dnia 26 stycznia 1978 roku i uprawomocnionego w dniu 28 lutego 1978 roku wydanego przez Naczelnika GminyM.na rzeczJ.iG.małżonkówT.na nieruchomości o łącznej powierzchni 21,80 ha położone wS.Małych nr(...). Niektóre z działek objętych w/w aktem własności ziemi (działki (...)o ogólnej powierzchni 4,72 ha orazdziałki (...)o powierzchni 6,12 ha stanowiły wcześniej własnośćJ. T. (1), ojcaJ. T. (2)– odpowiadają one gruntom uregulowanym w rep.(...)pS.litera A, oznaczonym na planie jakodziałka (...)).
Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom powódki, jakoby jej dziadekS. N.kupił gospodarstwo rolne, będące przedmiotem sporu w 1909 roku. Jak wynika z opinii biegłej z zakresu geodezji oraz tłumaczenia aktu notarialnego z języka starorosyjskiego nabywcą tegoż gospodarstwa byłJ. T. (1), ojciecJ. T. (2). Wynika to wprost z aktu notarialnego z dnia 29 grudnia 1911/11 stycznia 1912 roku za Nr(...). W akcie tym, w żadnym z wersów nie został wymienionyS. N., zatem nie był stroną tej czynności prawnej. Za w pełni wiarygodne, spójne i logiczne Sąd I instancji uznał opinie biegłej z zakresu geodezji, które bardzo precyzyjnie opisały stan prawny i historię gospodarstwa rolnego objętego sporem. Jako wiarygodne uznał również zeznania pozwanych, którzy zaprzeczyli, jakoby kiedykolwiekS. N.był właścicielem gospodarstwa rolnego, które należało do ich poprzedników prawnych.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Motywując powyższe wskazał, że powództwo znajduje swoją podstawę wart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece(tekst jedn. Dz. U. 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), który stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Legitymację czynną w tym zakresie posiada osoba, której prawo nie jest wpisane w księdze wieczystej. Żądanie pozwu powinno zatem być ujęte w ten sposób, że w miejsce osoby wpisanej jako właściciel – niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym – powinien być wpisany powód, gdyż dopiero w wyniku takiego wpisu nastąpi uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Roszczenie o uzgodnienie treści działu II księgi wieczystej oparte na twierdzeniu, że osobie wpisanej prawo własności nie przysługiwało powinno obejmować nie tylko żądanie wykreślenia wpisu istniejącego, ale także żądanie jednoczesnego dokonania wpisu nowego i to pod rygorem niedopuszczalności uwzględnienia powództwa już tylko z tej racji, że nie jest ono roszczeniem o usunięcie niezgodności, o jakim mowa wart. 10ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Zgodnie zart. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotecedomniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to jest konsekwencją zasady jawności formalnej ksiąg wieczystych. Jest ono domniemaniem wzruszalnym i może być obalone poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia, w tym także w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
Obalenie domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 ww. ustawy w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być dokonane jedynie na wniosek strony zainteresowanej. Niedopuszczalne jest wzięcie przez sąd pod rozwagę z urzędu zarzutu niezgodności wpisu w księdze wieczystej zmierzającego do obalenia tegoż domniemania.
Powódka w niniejszej sprawie podnosiła, iż ujawniony w księdze wieczystej wpis dotyczący prawa własności jest niezgodny z istniejącym stanem prawnym, ponieważ na podstawie aktu notarialnego z dnia 18 listopada/1 grudnia 1909 roku jej dziadekS. N.nabył gospodarstwo rolne za 1.000 rubli w złocie położone wS.Małych. Z aktu tego natomiast wynika, że stawili się właściciele majątkuS.i jedyni udziałowcy spółki pod nazwą „Ś.i S-ka” i oznajmili, że po sprzedaniu tego majątku przy poparciu RolnegoBanku (...)w postaci zaliczek od niżej wymienionych osób otrzymali określone sumy i po otrzymaniu ogólnej sumy(...)rubli wyrazili „zgodę na zabezpieczenie zaliczek w czwartym rozdziale indeksu hipotecznego tej księgi wieczystej, z tym że niniejsze zaliczki wraz z dokonaniem ( sporządzeniem ) aktu notarialnego kupna - sprzedaży tego majątku podlegają wyłączeniu z indeksu hipotecznego po jednostronnym zgłoszeniu właścicieli majątku. W akcie tym w rozdziale VI kolumna 16 wskazane zostało, żeS. N.(obok wpisano(...)) wpłacił tytułem zaliczki kwotę 1.000 rubli na kupno majątku. Akt należy traktować jedynie jako umowę przedwstępną, gdyż na jego podstawie nie doszło do przeniesienia własności żadnej nieruchomości. Do aktu tego stawili się okoliczni chłopi, którzy jedynie wpłacili zaliczki na poczet przyszłej transakcji.
Jak to wynika z opinii biegłej z zakresu geodezji poprzednicy prawni powódki nie byli właścicielami żadnych gruntów opisanych w księdze hipotecznej(...)pS.lit. A. Akt notarialny kupna - sprzedaży gruntów ( których dotyczył wcześniejszy akt notarialny nr(...)roku, który należy traktować jako umowę przedwstępną ) został sporządzony dopiero w dniu 29 grudnia 1911/ 11 stycznia 1912 roku za Nr(...)i stroną tego aktu nie był poprzednik prawny powódki, dziadekS. N.. Do aktu notarialnego nr(...)roku stanęło 45 potencjalnych nabywców z obszaruS.lit.A, natomiast mocą późniejszego aktu(...)z dnia 29 grudnia 1911/11 stycznia 1912 roku faktycznymi nabywcami zostało tylko 27 osób. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy mógł być brak możliwości kredytowych (w tym np.S. N.) lub rezygnacja niektórych osób z kupna gruntów. Niewątpliwie jak to wynika z działu II rep.(...)pK..S.lit. A na mocy aktu sporządzonego dnia 29 grudnia 1911/11 stycznia 1912 roku za nr(...)przed notariuszemK.wP.od poprzedniego właściciela podfirmą K.Ś.i spółka”, przy pomocyBanku (...), tytuł własności ustalono i mocą decyzji Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w Piotrkowie przepisano między innymi numer kolejny(...):J. T. (1), synI.jako nabywcadziałki Nr (...)o powierzchni 10 dziesięcin(...)prętów kwadratowych za(...)ruble.
Na karcie 3-6 księgi hipotecznej pod Nr(...)według rejestru Nr(...)znajduje się akt z dnia 29 grudnia 1911 /11 stycznia 1912 roku, w którym na k. 24 pod Nr(...)wymieniony jestJ. T. (1)jako nabywcadziałki Nr (...)o powierzchni 10 dziesięcin 1039 prętów kwadratowych za 3054 ruble. Na karcie 36 są podpisy nabywców, w tym podpisJ. T. (1). W powyższym akcie nie został wymienionyS. N..
ZatemS. N.nigdy nie nabył własności gospodarstwa rolnego objętego sporem.
Nadto powódka powoływała się w swoich pismach, że jej rodzice nabyli 20 mórg ziemi. Tymczasem nieruchomość będąca przedmiotem sporu jest niemal dwukrotnie większa niż nieruchomość dziadków powódki. Stan prawny, na jaki powołuje się powódka pochodzi jeszcze sprzed I wojny światowej. Tymczasem w powództwie wytoczonym w oparciu o przepisart. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotecechodzi o aktualny stan prawny, ten zaś w wypadku nieruchomości objętej żądaniem pozwu posiadającejksięgę wieczystą (...)– wyznaczaustawa z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychi decyzja administracyjna potwierdzająca nabycie przezJ.iG.małżonkówT.nieruchomości rolnej o powierzchni 21,80 ha położonej wS.. Nabycie własności nieruchomości rolnej w trybie tej ustawy następuje z mocy samego prawa i miało charakter nabycia pierwotnego, czyli niezależnego od sytuacji prawnej poprzednika. Prawo własności małżonkówT.zostało potwierdzone decyzją administracyjną. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że decyzja administracyjna wydana przez organ administracyjny w zakresie ich kompetencji stwarza stan prawny, które Sądy obowiązane są uwzględniać przy rozpatrywaniu spraw cywilnych.
Nadto zdaniem Sądu Rejonowego żądanie powódki nie mogłoby ulec uwzględnieniu chociażby z tego powodu, że jej dziadekS. N.nie żyje od 1919 roku, a zatem jedynie jego spadkobiercy mogliby podlegać ewentualnemu ujawnieniu jako właściciele nieruchomości, pod warunkiem wykazania, że przysługuje im prawo własności do tejże nieruchomości.
Jak to wyżej wskazano, dziadek powódkiS. N.nigdy jednak nie był właścicielem gospodarstwa rolnego objętego sporem, zatem mając na uwadze wskazane wyżej ustalenia i rozważania prawne powództwo zostało oddalone.
O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o§ 6 ust. 7w związku z§ 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduw związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Powyższy wyrok zaskarżyła w części oddalającej powództwo apelacją powódkaA. C..
Apelująca zarzuciła wyrokowi obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególnościart. 233 § 1 k.p.c.iart. 227 k.p.c.:
1. wobec sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego:
- w aktach sprawy zgromadzono dowody wskazujące na okoliczności podnoszone zarówno przez powódkę, jak i wynikające dokumentów prywatnych tj. zeznania jej matkiM. G.z dnia 25 czerwca 2003 roku, z których wynika, iż majątek którego powódka obecnie poszukuje w drodze kolejnych procesów został nabyty odS. W.a nie od udziałowcówspółki (...)-ka, co ustalił sąd;
- ustalenie, że nie doszło do zakupu nieruchomości położonej wS.przezS. N., pomimo nie występowania ku temu jednoznacznych dowodów, w szczególności wobec porównania zapisów aktu notarialnego z(...)roku i aktu z dnia(...)roku, Ks. Hip.(...)rej.(...)z którego wynika, że jedynie część osób, które uiściły zaliczki na poczet przyszłej umowy sprzedaży w poz. od(...)do(...)przystąpiła do aktu sprzedaży, natomiast od poz.(...)A. J.do poz.(...)J. L.nikt z wpłacających zadatek nie stanął do aktu w(...)roku, w tym dziadek powódki, co może świadczyć o tym, że akt ten, względnie akty, miał miejsce w innej dacie; czego jedynie nie udało się ustalić;
2. poprzez dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego z pominięciem zgromadzonych dowodów i zeznań w szczególności powódki i zeznania jej matkiM. G., które wskazywały na pochodzenie majątku zarówno odS. W., jak i z tytułu nabycia nieruchomości stanowiącej gospodarstwo z mocy aktu notarialnego zawartego w dniu(...)roku przed notariuszemP. G..
Wskazując na powyższe apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, bądź też o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego z tytułu zastępstwa procesowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w punkcie pierwszym i odrzuceniem pozwu.
Na wstępie wskazać należy, że ustalenie, czy orzeczenie zapadło w warunkach nieważności postępowania, która przejawia się m. in. w rozpoznaniu sprawy, w sytuacji gdy o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.) należy do obowiązku Sądu drugiej instancji, który zgodnie z treściąart. 378 § 1 k.p.c.musi brać tego typu uchybienia pod uwagę z urzędu, bez względu na charakter zarzutów apelacyjnych.
Poza sporem pozostaje, że wyrokiem z dnia 15 lutego 2001 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II Ca 60/01, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. oddalił apelacjęM. G.od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 21 grudnia 2000 roku w sprawie I C 63/00, którym to wyrokiem oddalono jej powództwo przeciwkoB. H.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Okoliczności sprawy sygn. akt II Ca 60/01 i przedmiotowej sprawy są tożsame. Podstawa prawna i faktyczna jest identyczna. Mamy do czynienia tylko i wyłącznie z różnicą podmiotową w tym znaczeniu, że proces obecny wszczęła córkaM. A.C..
W ocenie Sądu Okręgowego pomimo tej różnicy podmiotowej mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. Na potwierdzenie tego stanowiska można powołać tezę postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2018 roku w sprawie sygn. akt I CSK 645/17, Legalis Nr 1765466, zgodnie z którą o powadze rzeczy osądzonej decyduje, poza identycznością stron i identycznością przedmiotu rozstrzygnięcia, także tożsamość podstawy sporu. Tożsamość podmiotowa zachodzi zaś wtedy, gdy w obu sprawach występują te same osoby lub ich następcy prawni, chociażby w odwrotnych rolach procesowych (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2010 roku w sprawie IV CSK 552/09, Legalis Nr 392588).
Uzupełniająco wskazać należy, że konieczność odrzucenia pozwu na podstawieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., to nie tylko pewien wymóg natury procesowej, ale również konsekwencje wynikające z treściart. 366 k.p.c., który to przepis wprowadza pewną stabilizację obrotu prawnego i niewzruszalności prawomocny orzeczeń sądowych.
Nie ulega wątpliwości, że przyjęcie innej niż zaprezentowana przez Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie koncepcji musiałoby w istocie prowadzić do kontroli prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie II Ca 60/01, co jest w świetle treściart. 366 k.p.c.niedopuszczalne.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 3 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu orzeczono natomiast na podstawie § 8 pkt 6 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714 ze zm.).
SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Paweł Hochman (spr.)  SSR Lucyna Szafrańska