Sąd Okręgowy w Poznaniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 278/18
Data wyroku: 2018-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Wieczorek
Słowa kluczowe: Poręczenie
Podstawa prawna: art. 861 kc

Sygn. akt I.C 278/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie :
Przewodniczący:  SSO Agnieszka Wieczorek
Protokolant:  st.prot.sąd. Agnieszka Krzyżaniak
po rozpoznaniu w dniu 19 września 2018 r. w Poznaniu
sprawy z powództwa(...) Bank S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoA. M. (1)
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoA. M. (1)na rzecz powoda(...) Bank S.A.z siedzibą wW.kwotę 114.660,57 zł ( słownie: sto czternaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt złotych pięćdziesiąt siedem groszy ) wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności kredytu lombardowego NBP nie więcej niż wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 97.600,00 zł od dnia 24.11.2017 r. do dnia zapłaty;

2
kosztami postępowania obciąża pozwanego w całości i zasądza od niego na rzecz powoda kwotę 11.151,00 zł.

A
Wieczorek

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 24 listopada 2017 roku wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód(...) Bank S.A.z siedzibą wW.domagał się zasądzenia od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.iA. M. (1)kwoty 114 660,57 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od 24 listopada 2017 roku do dnia zapłaty od kwoty 97 600 zł oraz zwrotu kosztów sądowych w wysokości 1 434 zł.
Uzasadniając swoje stanowisko powód wskazał, że zawarł z pozwaną spółką umowę kredytu obrotowego, która została poręczona przezA. M. (1). Pozwani nie wywiązali się ze zobowiązania, w związku z czym powód skierował do nich oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, a roszczenie stało się wymagalne w dniu 29 października 2016 roku. Wysokość zadłużenia stwierdzona jest przez Bank wyciągiem z ksiąg idea Bank na kwotę 114 660,57 zł. Powód wielokrotnie podjął próby kontaktu z pozwanymi, jednak nie doprowadziło to do polubownego zakończenia sporu.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 roku Referendarz Sądowy przy Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty (k. 10).
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 19 marca 2018 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 93).
Sprzeciw od powyższego nakazu pismem z dnia 17 kwietnia 0218 roku (k. 105) wniósł pozwanyA. M. (1), który domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem pozwanego, żądanie nie zostało wykazane co do zasady, jak i co do wysokości. Zakwestionował, by spółka zalegała ze spłatą kredytu w podanych przez powoda kwotach lub by z tytułu zawartej ugody wpłacił wyłącznie dwie raty, gdyż w jego ocenie rat tych było znacznie więcej. Powodowa spółka w sposób nieprawidłowy i bezpodstawny ustaliła wysokość odsetek umownych od dłużnej sumy.
Pozwany zakwestionował ponadto, by w niniejszym stanie faktycznym zaktualizowały się przesłanki odpowiedzialności poręczyciela – zgodnie z § 4 umowy poręczenia z dnia 30 grudnia 2014 roku w wypadku opóźnienia dłużnika w wykonaniu zobowiązania wobec banku wynikających z umowy kredytu Bank prześle dłużnikowi wezwanie do zapłaty w formie pisemnej pod rygorem nieważności i zawiadomi o tym fakcie w formie pisemnej poręczyciela. Po bezskutecznym upływie terminu bank może żądać od poręczyciela spełnienia świadczenia w całości. Pismem z dnia 1 sierpnia 2016 roku powód wezwał pozwanych do zapały, jednak warunkiem aktualizacji żądania zapłaty było uprzednie, pisemne wezwanie dłużnika głównego do zapłaty i wyznaczenie mu w tym celu dodatkowego terminu, pisemne zawiadomienie poręczyciela o fakcie niespełnienia świadczenia przez dłużnika oraz bezskuteczny upływ terminu zapłaty wyznaczonego dłużnikowi.
Nakaz zapłaty w stosunku do pozwanej spółki uprawomocnił się w dniu 6 maja 2018 roku (k. 124).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 31 grudnia 2014 rokuspółka (...) sp. z o.o.z siedzibą wP.zawarła z(...) Bank S.Az siedzibą wW.umowę kredytu obrotowego w rachunku bieżącym o numerze(...)na kwotę 100 000 zł na okres 12 miesięcy od dnia udostępnienia limitu na rachunku bieżącym. Systemem spłaty rat kredytu była linia kredytowa, oprocentowanie kredytu było zmienne, stanowiło sumę marży banku i indeksu WIBOR 12M i wynosiło 10 % w skali roku. Ponadto, zgodnie z § 5 pkt 6 części ogólnej umowy kredytu każdorazowo oprocentowanie umowy kredytu nie może powodować wzrostu ponad obowiązujące na bieżąco oprocentowanie maksymalne określone wart. 359 § 2(
    1)kc.
Pozwany –spółka (...)zobowiązany był do zawarcia i utrzymania umowy o rachunek bieżący oraz umowy ramowej przez cały okres trwania umowy kredytu oraz do comiesięcznej spłaty rat kredytu każdego ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego zgodnie z punktem VII postanowienia dodatkowe ust. 8 części szczególnej umowy kredytu.

Dowód

: wydruk KRS powoda (k. 26-33), kopia umowy kredytu (k. 34-36), harmonogram spłat, potwierdzenie przelania środków, historia rachunku (k. 55-75), dane umowy (k. 76-78), tabela opłat i prowizji (k. 85-91).
W celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności z tytułu umowy kredytu pomiędzy(...) Bank S.A.aA. M. (2)jako poręczycielem została zawarta w dniu 31 grudnia 2014 roku umowa poręczenia numer(...), zgodnie z którą poręczyciel nieodwołalnie i bezwarunkowo zobowiązał się względem banku wykonać wszelkie zobowiązania za dłużnika wynikające z umowy kredytu w przypadku, gdy dłużnik nie wykona ciążących na nim zobowiązań w terminie i na warunkach określonych w umowie.
Poręczyciel,A. M. (1), jako prezes spółki, poręczył za zobowiązania bezterminowo i całym swoim majątkiem. W 2016 roku spółka została sprzedana i nie miał on już wglądu do dokumentów, otrzymał jedynie zapewnienie od nowego prezesa, ze kredyt będzie spłacany, sam jednak nie zawiadomił banku o sprzedaży spółki.

Dowód:

kopia umowy poręczenia (k. 37), zeznania pozwanego (k. 142)
Pozwana spółka w ostatnich miesiącach kredytowania wpłacała raty odsetkowe kredytu w kwotach i terminach odbiegających od przyjętego przez strony harmonogramu spłaty. W związku z powyższym powód wezwał pozwana do dobrowolnej spłaty zaległych należności i w dniu 1 sierpnia 2016 roku wystosował do niej wezwanie do zapłaty. Pismem z dnia 14 września 2016 roku powód skierował do pozwanej wypowiedzenie umowy, z uwagi na niewykonanie lub nieterminowe regulowanie przez kredytobiorcę zobowiązań wobec banku, w szczególności w wypadku, gdy kredytobiorca zalega w całości lub w części z zapłatą dwóch rat kredytu i mimo wezwania do zapłaty nie spłaci zaległości w terminie wskazanym w term wezwaniu (§ 8 ust. 1 lit. b umowy).
Roszczenie powoda stało się wymagalne w dniu 29 października 2016 roku, w dniu 28 listopada 2016 roku powód wezwał pozwaną spółkę do natychmiastowej spłaty całości zadłużenia z tytułu umowy kredytu, jednak pozwana nie dokonała spłat. Równocześnie bank kierował do poręczycielaA. M. (1)korespondencję związaną z wypowiedzeniem umowy i wezwaniem do uregulowania zaległości względem banku.

Dowód:

kopia wypowiedzenia umowy kredytowej (k. 41-46), kopia wezwania do zapłaty (k. 47-54).
W dniu 14 grudnia 2016 roku Bank i pozwanyA. M. (1)zawarł umowę ugody, w ramach której pozwany uznał zadłużenie, przyznał, że na dzień 16 grudnia 2016 roku zadłużenie wynosi 107 752,16 zł i zobowiązał się do jego spłaty w 12 miesięcznych ratach, 11 z nich w kwocie po 1 200 zł, a ostatnia rata w wysokości pozostałej spłaty. Poznany dokonał jedynie 2 wpłat w kwocie po 1 200 zł tytułem ugody – w dniach 16 grudnia 2016 roku i 13 stycznia 2017 roku, w związku z czym, zgodnie z § 5 ust 3 ugody przestała ona obowiązywać.

Dowód

: kopia umowy ugody potwierdzona za zgodność z oryginałem (k. 78-79), raport dekretów (k. 80).
Na kwotę zaległości składa się: 114 660,57 zł. Zaległość z tytułu niespłaconego kapitału w kwocie 97 600 zł, odsetki w kwocie 16 530,56 zł, odsetki kapitałowe w kwocie 5 888,82 zł, odsetki umowne za opóźnienie w kwocie 10 641,74 zł oraz koszty w kwocie 530,01 zł, na którą składają się: opłaty za wysyłane wezwania do zapłaty.

Dowód:

wyciąg z ksiąg banku (k. 53), historia rachunku bankowego (k. 57-71)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów, a także na podstawie zeznań pozwanegoA. M. (2).
Wiarygodność i autentyczność dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Sąd zwraca przy tym uwagę, że waloru dokumentu urzędowego nie należy przypisywać wyciągowi z ksiąg rachunkowych powodowego banku. Niemniej jednak powyższy dokument Sąd uznał za wiarygodny materiał dowodowy. W szczególności został on podpisany przez osobę do tego upoważnioną i zaopatrzony pieczęcią banku. W tej sytuacji dokumentu tego nie można pozbawiać mocy dowodowej i należy poddać go ocenie. Dane w zawarte w dokumencie pozostają natomiast w zgodzie z pozostałymi dowodami, wobec czego Sąd uznał omawiany wyciąg za w pełni wiarygodny. Pozwany natomiast nie przedstawił żadnego dowodu, który podważałby prawdziwość danych zawartych w tym dokumencie.
Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanego, w całości bowiem znajdowały one odzwierciedlenie w pozostałym zebranym materiale dowodowym.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się zasadne, i jako takie podlegało uwzględnieniu.
Na podstawieart. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankoweprzez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z koleiart. 75 ust. 1 prawa bankowegoprecyzuje, że w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu bank może wypowiedzieć umowę kredytu. Z treściart. 861 § 1 kci881 kcwynika natomiast, że przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Odpowiedzialność dłużnika i poręczyciela jest solidarna.
W niniejszej sprawie pozwany przyznał, że zawarł z powodowym bankiem umowę poręczenia, której przedmiotem było zobowiązaniespółki (...)z tytułu umowy kredytu obrotowego na rachunku bieżącym. W ocenie pozwanego świadczenie, którego zapłaty dochodzi bank nie zostało wykazane zarówno co do zasady, jak i co do wysokości, powoływał się przy tym na okoliczność, ze zgodnie zart. 95 ustawy Prawo Bankowewyciągi z ksiąg banku nie mają waloru dokumentu urzędowego, a jedynie dokumentu prywatnego i pozwany zakwestionował, by pozwana spółka zalegała ze spłatą kredytu w podanych przez powoda kwotach.
Istotnie, zgodnie z treściąart. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankoweksięgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Zgodnie jednakże z ust. 1a powołanego wyżej przepisu moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa wust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym.
W niniejszym przypadku wyciąg z ksiąg banku traktować więc należy jako dokument prywatny, a zgodnie zart. 245 kpcdokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W myślart. 233 § 1 kpcSąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zabranego materiału.
W judykaturze podnosi się, iż dokument prywatny jest jednym z dowodów wymienionych wkodeksie postępowania cywilnegoi podlega ocenie tak, jak wszystkie inne dowody, a zatem może stanowić podstawę ustaleń faktycznychi wyrokowania. Na zasadzieart. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Wobec tego, co do zasady, to powód musi udowodnić istnienie dochodzonej wierzytelności, okoliczności jej powstania oraz wysokość.
Powód do akt sprawy dołączył nie tylko wyciąg z ksiąg banku, ale także historię odsetek, wyciąg z historii operacji dokonywanych przez dłużną spółkę, mające na podstawieart. 773kcwalor dokumentu, z których wynikało, w jaki sposób wyliczane było zadłużenie, a pozwany, poza zakwestionowaniem wyciągu z ksiąg bankowych nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej, nie naprowadził okoliczności, które wskazywałyby, że kredyt obrotowy był spłacany i nie zaistniały podstawy do jego wypowiedzenia. Z dokumentacji akt niniejszej sprawy wynika jednak, że pozwany był informowany o zadłużeniu spółki, a wezwania do zapłaty i wypowiedzenie umowy odbierał osobiście (k. 46) i wówczas nie zgłaszał zastrzeżeń do wysokości zadłużenia.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pozwanego, jakoby nie zaktualizowały się przesłanki poręczyciela za zapłatę umowy kredytu, bowiem zgodnie z § 4 umowy poręczenia z dnia 30 grudnia 2014 toku w wypadku opóźnienia dłużnika w wykonaniu zobowiązań wobec banku wynikających z umowy kredytu bank prześle dłużnikowi wezwanie do zapłaty w formie pisemnej pod rygorem nieważności i zawiadomi o tym fakcie w formie pisemnej poręczyciela. Pozwany wywodził, że warunkiem aktualizacji żądania zapłaty względem poręczyciela było uprzednie pisemne wezwanie dłużnika głównego do zapłaty i wyznaczenie mu w tym celu dodatkowego terminu, zawiadomienie poręczyciela o fakcie niespełnienia świadczenia przez dłużnika oraz bezskuteczny upływ terminu zapłaty wyznaczonego dłużnikowi. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Zgodnie zart. 880 kcjeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel powinien zawiadomić o tym niezwłocznie poręczyciela, jednak z poglądów doktryny wynika, że samo opóźnienie wierzyciela w zawiadomieniu poręczyciela o opóźnieniu się dłużnika głównego ze spełnieniem świadczenia, czy nawet brak takiego zawiadomienia, nie wyłącza obowiązku wykonania zobowiązania przez poręczyciela (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2003 roku, II CK 84/02, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 stycznia 2004 roku, I ACa 401/03).
Okoliczność, czy powód prawidłowo poinformował pozwanego o zadłużeniu spółki – jeszcze przed wypowiedzeniem umowy kredytu - nie ma znaczenia tym bardziej w sytuacji, w której pozwany uznał zadłużenie i zawarł z powodem umowę ugody, na podstawie której zobowiązał się do spłaty należności (k. 78 i n.).
W toku postępowania (k. 142) pozwany przyznał, że zawarł z powodem umowę ugody oraz że nie spłacił należności z niej wynikających, nie zakwestionował także skutecznie prawdziwości twierdzeń powoda, w szczególności zasadności wypowiedzenia umowy czy wysokości roszczenia, zaś z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy – w szczególności z wyciągu z ksiąg banku, historii rachunku bankowego, wezwań do zapłaty, potwierdzeń odbioru korespondencji czy ugody zawartej między powodem a pozwanym wynika, że roszczenie powoda jest uzasadnione zarówno co do zasady, jak i co do wysokości.
Podkreślenia wymaga też fakt, iż mimo podniesienia w sprzeciwie tego, iż z ugody pozwany zapłacił więcej niż dwie raty, podczas przesłuchania pozwany nie był już tego pewien i ostatecznie fakty zapłaty tylko dwóch rat nie kwestionował.
Z uwagi na powyższe Sąd w punkcie 1 wyroku zasądził od pozwanegoA. M. (2)na rzecz powoda kwotę 114 660,57 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności kredytu lombardowego NBP nie więcej niż wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 97 600 zł od dnia 24 listopada 2017 roku do dnia zapłaty.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpci z uwagi na fakt, że pozwany przegrał proces obciążono go nimi w całości. Z tego tytułu zasądzono od niego na rzecz powoda kwotę 11 151 zł, na którą składały się: opłata od pozwu w wysokości 5 734 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5 400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17zł.
SSO Agnieszka Wieczorek