Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 3959/14
Data wyroku: 2018-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: I. Matyjas
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 3959/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 września 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat wP., na podstawieart. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 r., poz. 1442), stwierdził żeT. P.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 32.571,48 zł, w tym z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od lipca 2004 roku do maja 2012 roku w kwocie 19.218,48 zł oraz z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie 13.353,00 zł.
Jednocześnie na podstawie art. 23 ust. 1 ww. ustawy ZUS wskazał, ze odsetki będą naliczane nadal do dnia zapłaty, włącznie z tym dniem, na zasadach i w wysokości określonych wustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja Podatkowa(Dz. U. z 2012 r., poz. 749).
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, żeT. P.jako płatnik składek nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 46 ust. 1 ustawy systemowej- obliczania składek, potrącania ich z dochodów ubezpieczonych, rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Organ rentowy działając na podstawie art. 83 ust. 1 powołanej ustawy określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz zastrzegł także, że brak uregulowania określonego decyzją zobowiązania wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w terminie miesiąca od otrzymania decyzji spowoduje przymusowe ściągnięcie należności w trybie przepisówustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracjilub egzekucji sądowej w trybie przepisówkodeksu postępowania cywilnego. Do decyzji organ rentowy załączył szczegółowe zestawienie należności.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył płatnik składek –T. P., podnosząc że nie zgadza się z jej treścią wnosząc o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż w spornym okresie świadczył pracę na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia i z tych tytułów podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a płatnikiem składek był odpowiednio pracodawca oraz zleceniodawca. Tym samym wnioskodawca podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, iż podlega on obowiązkowi zapłaty składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, przywołana w zaskarżonej decyzji podstawa prawna nie dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego, dlatego nie może ona stanowić przesłanki do wydania przedmiotowej decyzji.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy wskazał, że zgodnie z przepisamiustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnymobowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznych.
We wskazanym okresie wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą oraz nie uiścił składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika zustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Ponadto, Narodowy Fundusz Zdrowia,(...)Oddział Wojewódzki wŁ., decyzją z dnia 20 grudnia 2013 roku potwierdził, żeT. P.podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 18 maja 2012 roku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie zart. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychdo składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty stosuje się przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
W piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2015 roku wnioskodawca podkreślił, że od 19 września 1980 roku do 1989 roku prowadził działalność gospodarczą jednakże z nieznanych mu powodów po 1989 roku nadal figurował w ewidencji działalności gospodarczej. Odwołujący zaznaczył, że poza wykonywaniem umowy zlecenia oraz świadczenia pracy na podstawie umowy o pracę nie prowadził działalności gospodarczej, zatem nie występował obowiązek uiszczania składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny
T. P.w okresie od 19 września 1980 roku do 18 maja 2012 roku prowadził działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem działalności było wykonywanie instalacji elektrycznych. Ponadto, w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 18 maja 2012 roku wnioskodawca opłacał zryczałtowany podatek dochodowy w ramach prowadzonej działalności oraz do 2011 roku składał zeznania roczne PIT-37, w których dodatkowo wykazał dochody ze stosunku pracy.
(wniosek o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców – k. 3 akta ZUS, informacja z(...)k. 5 akta ZUS, informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego wP.– k. 11 akta ZUS)
W okresie od 1 lipca 2007 roku do 21 maja 2010 rokuT. P.był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a jednocześnie był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako pracownik przez płatnika składekS. M.. W okresie od 1 stycznia 2011 rokuS. M.dokonał zgłoszeniaT. P.do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia.
(informacja z ZUS – k. 28, świadectwo pracy i umowa zlecenia – k. 38 akta osobowe wnioskodawcy, zeznania świadkaS. M.– e – protokół rozprawy z dnia 9 czerwca 2015 roku – 00:08:11 – 00:10:17 – k. 42, płyta CD)
Decyzją z dnia 20 grudnia 2013 roku (decyzja nr (...)) Dyrektor(...)Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, żeT. P.podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 18 maja 2012 roku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że dla wyznaczenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Z uwagi na aktywny wpis w ewidencji działalności gospodarczej na wnioskodawcy spoczywał obowiązek uiszczania składki na ubezpieczenie zdrowotne, który istnieje niezależnie od posiadania innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, od którego odprowadzane były składki.
(decyzja z dnia 20 grudnia 2013 roku – k. 25 – 35 akta ZUS)
Decyzja Dyrektora(...)Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, z dnia 20 grudnia 2013 roku (decyzja nr (...)), stała się ostateczna i nie podlega zaskarżeniu z uwagi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2017 roku (sygn. akt II GSK 436/16).
(wyrok wraz z uzasadnieniem – k. 78 – 80, akta sprawy(...)436/16)
Wnioskodawca nie opłacił należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od lipca 2004 roku do 5 maja 2012 roku. Tym samym na koncie płatnika składek powstała niedopłata z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, naliczonymi na dzień wydania decyzji przez organ rentowy, wynosi łącznie 32.571,48 zł, w tym z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 19.218,48 oraz z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie 13.353,00 zł.
(decyzja z dnia 12 września 2014 roku – k. 65 akta ZUS)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Odwołanie wnioskodawcy jest niezasadne i skutkuje jego oddaleniem.
Zgodnie zart. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778) do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Na mocy art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
Okres podlegania obowiązkowi ubezpieczeń określa przepis art. 13 pkt 4 zgodniez którym osoby prowadzące pozarolniczą działalność obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
Na mocy art. 46 ust. 1 płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
Natomiast w myśl art. 83 ust. 1 pkt 3 Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Na podstawie art. 66 ust. 1c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1939) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi,z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Natomiast zgodnie z art. 69 wyżej wymienionej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasaw terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Na podstawie art. 109 ust. 1 Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Zgodnie z ust. 2 wskazanego powyżej artykułu do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
Jak wynika ze wskazanych powyżej przepisów, kompetencje w zakresie kwestii ubezpieczeń zdrowotnych zostały rozdzielone między dwa organy – Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu należy do kognicji Narodowego Funduszu Zdrowia. Z tego też względu decyzją z dnia 20 grudnia 2013 roku (decyzja nr (...)) Dyrektor(...)Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, żeT. P.podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 18 maja 2012 roku z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna i nie podlega zaskarżeniu. Natomiast sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, dlatego w konsekwencji, organ rentowy decyzją z dnia 12 września 2014 roku stwierdził, żeT. P.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w świetle przedstawionej powyżej podstawy prawnej organ rentowy był uprawniony do wydania decyzji dotyczącej określenia wysokości zadłużenia, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy.
Należy podkreślić, że wnioskodawca nie zakwestionował wysokości zadłużeniaz tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznycha jedynie samą okoliczność podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec okoliczności, iż decyzja w zakresie podlegania, została wydana przez inny organ niż organ rentowy, tj. Dyrektora(...)Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, i stała się ostateczna,a przedmiotowe postępowanie dotyczyło wyłącznie kwestii wysokości zadłużenia z tego tytułu, brak było podstaw do uwzględnienia argumentacji przedstawionej przez odwołującego.
Ponadto,T. P.nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich racji mimo spoczywającym na nim ciężarze dowodowym. Analiza dostępnej w aktach sprawy dokumentacji, tj. wpis w centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej oraz informacja udzielona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wP., prowadzi do wniosku, że wnioskodawca bezsprzecznie w spornym okresie prowadził działalność gospodarczą, co zostało stwierdzone w decyzji z dnia 20 grudnia 2013 roku (decyzja nr (...)). Z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawca jednocześnie był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z innych tytułów ciążył na nim obowiązek ubezpieczeniowy wyłącznie w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego przedsiębiorcy powstaje z mocy prawa, a ustawa nakłada na tego przedsiębiorcę obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą, spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, ma obowiązek zgłosić się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego sama (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 16 maja 2017 roku, III AUa 8/17, Legalis nr: 1657934).
Reasumując, wobec wydania ostatecznej decyzji w zakresie podlegania ubezpieczeniom zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz nie zakwestionowania wysokości powstałego z tego tytułu zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odwołanie wnioskodawcy od decyzji wymiarowej organu rentowego nie zasługiwało na uwzględnienie.
Z tych względów, na podstawieart. 47714§ 1 k. p. c., Sąd oddalił odwołanie.
(K. J.)

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy, z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie złożenia apelacji.
29 maja 2018 roku