Sąd Okręgowy w Płocku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 260/18
Data wyroku: 2018-09-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Katarzyna Mirek-Kwaśnicka, Małgorzata Szeromska, Renata Wanecka
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt IV Ca 260/18

POSTANOWIENIE
Dnia 5 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Katarzyna Mirek-Kwaśnicka
Sędziowie: SSO Małgorzata Szeromska (spr.)
SSO Renata Wanecka
Protokolant: Katarzyna Lewandowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r.
sprawy z wnioskuJ. W.
z udziałemA. W. (1),A. W. (2),A. G.,S. W. (1)iW. M.
o zasiedzenie
na skutek apelacjiA. W. (2)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Sierpcu z 26 września 2017 r.
sygn. akt I Ns 161/16
p o s t a n a w i a:

1
oddalić apelację;

2
przyznać adw.M. S.ze Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Sierpcu) kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł powiększoną o podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzęduJ.iA.małż.W.w II instancji.

Sygn. akt IV Ca 260/18

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Sierpcu postanowieniem z 26 września 2017 r. stwierdził, iżJ. W.iA. W. (1)naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej nabyli z dniem 1 listopada 2012 r. przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej wB.gm.Z.jakodziałki nr (...)o powierzchni 4,13 ha,(...)o powierzchni 3,02 ha,(...)o powierzchni 2,23 ha i(...)o powierzchni 1,28 ha. Sąd stwierdził także, żeA. W. (2)iS. W. (1)naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej nabyli z dniem 1 stycznia 2004 r. przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej wB.gm.Z.oznaczonych jakodziałki nr (...)o powierzchni 2,02 ha i(...)o powierzchni 0,86 ha.
Istotne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia były następujące:
Właścicielami nieruchomości położonych wB.gminaZ., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jakodziałki nr (...)oraz nieruchomości położonych w miejscowościB.gminaZ., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jakodziałki (...)byliF.iS.małżonkowieW.. MałżonkowieW.mieli troje dzieci :J.,W.iA., przy czym dwoje z nich, to jestJ.iA.po zawarciu związków małżeńskich wyprowadziło się z domu rodzinnego. Po śmierciF. W., wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym nabyli żonaS. W. (2)oraz córkiW. W. (3)iA. W. (2)po 1/3 każda z nich. Umową sporządzoną w dniu 20 października 1980 rokuS. W. (2)przekazała własność i posiadanie powyżej opisanego gospodarstwa rolnego w części, to jest w 4/6 na rzecz jednej ze swoich córek –W. W. (3)- obecnieM.. W dniu 16 października 1982 rokuW. M.wyszła za mąż i kilka dni później wyprowadziła się do miejscowościZ.. Na terenie gospodarstwa rolnego pozostała matkaS. W. (2)oraz bratJ., któremu gospodarstwo przekazała do poprowadzeniaW. M.i matka. Między stronami postępowania nigdy nie była zawarta żadna umowa użyczenia, aJ. W.miał prowadzić gospodarstwo rolne jako właściciel. W kwietniu następnego roku matka stron wyprowadziła się do córkiW.. Nadziałce nr (...)znajduje się dom mieszkalny, który od 1982 roku był remontowany przez wnioskodawcę i jego żonę. W budynku mieszkalnym zostały wymienione okna, drzwi, została zrobiona łazienka. Wnioskodawca pobudował garaż i wymienił okna w oborze. Posesja została ogrodzona, został założony ogródek. Żadne z tych prac nie były uzgadniane z którąkolwiek z sióstr, albowiem wnioskodawca traktował posiadaną nieruchomość za własną. Wnioskodawca hodował zwierzęta, kupił ciągnik. Podatki od całego gospodarstwa za wyjątkiemdziałki nr (...), opłacałJ. W., przy czym nakazy płatnicze były wystawione na nazwiskoW. M..J. W.obrabiał wszystkie działki położone wB.. W 2001 roku rozpoczął pracę wW.i przyjeżdżał do domu na weekendy. W tym czasie prowadzeniem gospodarstwa zajmowała się jego żona. W ramach wynagrodzeniaJ. W.oddal do użytkowaniaG. A.działkę nr (...). Powyższe nie było uzgadniane zW. M..Działki nr (...), podobnie jak idziałkę nr (...)położone wB.od początku trwania małżeństwa czyli od 1973 roku, posiadali i użytkowali w całości małżonkowieW..
W ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawca i jego żona władali nieruchomością wB.jak właściciele, objęcie w posiadanie przez małżonkówW.nastąpiło po zawarciu związku małżeńskiego przez siostręW. M.w październiku 1982 roku. Nie mając precyzyjnej daty w miesiącu, Sąd przyjął, iż z całą pewnością od l listopada 1982 roku wnioskodawcy użytkowali nieruchomość położoną wB.jak właściciele.
Apelację od tego orzeczenia złożyła uczestniczkaA. W. (2), zaskarżając postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości przezJ.iA.małż.W.i zarzucając wadliwe przyjęcie, żeJ. W.iA. W. (1)byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości i legitymowali się 30 letnim, nieprzerwanym okresem zasiedzenia w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że w okresie od 1 listopada 1982 r. do 31 sierpnia 2015 r. byli posiadaczami zależnymi (ustna umowa użyczenia), a nadto w okresie od jesieni 2001 r. do jesieni 2002 r. nastąpiła przerwa w posiadaniu tej nieruchomości przez wnioskodawców.
Apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w pkt. 1 i oddalenie wniosku o zasiedzenie nieruchomości przez wnioskodawców.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i uznaje je za własne.
W rozpoznawanej sprawie w zasadzie jedyną sporną kwestią jest charakter posiadania przedmiotowej nieruchomości przez wnioskodawcę i jego żonę: a mianowicie czy było to posiadanie samoistne, czy też zależne, wynikające z umowy użyczenia. Gospodarstwo rolne stanowiło własnośćW. M.w 5/6 części iA. W. (2)w 1/6 części, uznać należy, że siostry podzieliły je między sobą do użytkowania,A. W. (2)użytkowała jego część położoną wB.,W. M.wB.. Poza sporem jest, że wnioskodawca wraz z żoną prowadzili część gospodarstwa położonego wB.co najmniej od listopada 1982 r., kiedy toW. M.wyszła za mąż i wyprowadziła się, nie była bowiem zainteresowana dalszym prowadzeniem tego gospodarstwa. Od tego czasu wnioskodawca nie doznawał żadnych przeszkód w posiadaniu nieruchomości, nikt nie zakłócał jego posiadania, ani też uprawnienia do posiadania nieruchomości przez wnioskodawcę nikt nie kwestionował; wnioskodawca nie miał też żadnych ograniczeń co do sposobu użytkowania nieruchomości, swobodnie decydował o charakterze upraw rolnych, inwestował w gospodarstwo: kupił ciągnik, czynił remonty: wymienił okna, drzwi, urządził łazienkę, pobudował garaż, ogrodził siedlisko. Od 1983 r. nieprzerwanie płacił podatki z nieruchomości. SiostraW. M.nie interesowała się więcej gospodarstwem, nie ingerowała w posiadanie wnioskodawcy w jakikolwiek sposób. Również nie czyniła tego druga współwłaścicielkaA. W. (2). Takie posiadanie niewątpliwie nosi cechy posiadania samoistnego.
Sporna w sprawie była kwestia przerwy w posiadaniu nieruchomości przez wnioskodawcę: w 2001 r. podjął on pracę wW.i przez rok przyjeżdżał do gospodarstwa tylko w weekendy. Nie ma jednak podstaw do przyjęcia – jak twierdzi uczestniczkaA. W. (2)– że brat oddał jej wtedy gospodarstwo, a następnie wziął je od niej z powrotem po roku. Taka wersja była potwierdzona jedynie przez świadków., którzy są osobami bliskimi dla uczestniczki, natomiast pozostały materiał dowodowy pozostaje z tymi twierdzeniami w sprzeczności. W sprawie szczególnie istotne są zeznania świadka – sąsiadaG. A. (2), który zeznał, że wnioskodawca wyjeżdżając do pracy wW.poprosił go o pomoc w obróbce ziemi, dając mu w zamian do użytkowaniadziałkę nr (...)(k-120). Co jednak najbardziej istotne, na gospodarstwie pozostała żona wnioskodawcyA. W. (1), która gospodarstwo to prowadziła z pomocąG. A. (2). Istotnie, wnioskodawca miał roczną przerwę w opłacaniu składek KRUS, ale to dlatego, że został w tym czasie zatrudniony wW.i pracodawca opłacał składki do ZUS. Natomiast jego żonaA. W. (1)przez cały czas była ubezpieczona w KRUS, co wprost wynika z treści zaświadczenia na k-137. Nadto, w okresie pracy wW.wnioskodawca odstawiał mleko w okresie od lutego 2001 r. do października 2002 r. w ilości 6851 litrów (zaświadczenie k-136). Nie może być zatem mowy o przerwie w posiadaniu nieruchomości, skoro gospodarstwo w tym czasie normalnie funkcjonowało, prowadziła je żona wnioskodawcy z pomocą sąsiada. Skoro wnioskodawca w zamian za tę pomoc oddał do użytkowania sąsiadowi jedną z działek, czyli czuł się on uprawniony do rozporządzania nieruchomością, to świadczy to niewątpliwie, iż wnioskodawca miał poczucie, że posiada nieruchomość jak właściciel. Dla oceny charakteru posiadania istotne jest odczucie (animus) posiadacza, a nie właściciela.
Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, ocena ta jest jasna, logiczna i pozbawiona wad w rozumowaniu. Fakt, że apelująca ocenia materiał dowodowy odmiennie nie może skutkować ustaleniem innego stanu faktycznego.
Chybiony jest zarzut, że posiadanie nieruchomości obciążonej służebnością osobistą nie może prowadzić do zasiedzenia; nie ma podstaw do naruszeniaart. 304 k.c.Przepis ten stanowi, że służebności osobistej nie można nabyć przez zasiedzenie, natomiast nie dotyczy on nieruchomości obciążonej służebnością osobistą; nie ma żadnych przeszkód do nabycia takiej nieruchomości w drodze zasiedzenia, bowiem uprawniony z tytułu służebności nie włada nieruchomością jak właściciel i nie jest jej posiadaczem samoistnym. Dlatego też nie ma podstaw do wyłączenia czasu trwania służebności osobistej dla matki wnioskodawcy i uczestniczek z okresu posiadania prowadzącego do zasiedzenia.
Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.pc.