Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 490/18
Data wyroku: 2018-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Olejniczak - Kosiara
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art 477 § 1 kpc w związxku z art 19 i 20 ustawy z 20.12.1990 r.o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt VIII U 490/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 grudnia 2017 roku - znak(...)/20/GE - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, po rozpatrzeniu z urzędu na podstawieart. 145 § 1 pkt.5, art.150 i art.151 § 1 pkt 2 k.p.a.orazart. 2 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 roku(Dz. U. z 2017 roku, poz. 2336) uchylił decyzję z dnia 23 marca 2015 roku znak(...)-2 o przyznaniuM. S.emerytury rolniczej. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzją z dnia 23 marca 2015 roku przyznanoM. S.prawo do emerytury rolniczej. Do ustalenia prawa został uwzględniony okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 2 kwietnia 1972 roku do dnia 10 listopada 1974 roku oraz pracy we własnym gospodarstwie rolnym od dnia 1 października 1985 roku do dnia 3 marca 2015 roku. W dniu 11 września 2017 roku pozyskano informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że w okresie objętym zeznaniami świadków na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, ubezpieczona podlegała ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia. Ponieważ domownikiem jest osoba, która ukończyła 16 lat, pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów i praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania, przyjęte do ustalenia prawa do emerytury rolniczej, okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegają weryfikacji.
/decyzja - k. 87/
Decyzją z dnia 28 grudnia 2017 roku - znak(...)/GE - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówiłM. S.prawa do emerytury rolniczej w okresie od dnia 4 marca 2015 roku do dnia 31 maja 2017 roku. W uzasadnieniu podniesiono, że w związku z ujawnieniem nowych okoliczności, tj. pozyskaniem kserokopii świadectwa pracy za okres zatrudnienia wGminnej Spółdzielni (...)wS.od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku przeprowadzono weryfikację okresów podlegania ubezpieczeniu rolniczemu przyjętych do ustalenia prawa do emerytury rolniczej. Z posiadanych dokumentów wynika, żeM. S.legitymuje się stażem pracy w rolnictwie w ilości 29 lat 6 miesięcy i 29 dni w następujących okresach: od dnia 15 września 1974 roku do dnia 10 listopada 1974 roku, od dnia 1 października 1985 roku do dnia 3 marca 2015 roku. Okresy pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik mogą być zaliczone przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej pod warunkiem, że osoba zainteresowana pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania. Nie uznano ubezpieczonej okresów pracy jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 2 kwietnia 1972 roku do dnia 14 września 1974 roku, od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 4 lipca 1975 roku, ponieważ w tym czasie była zatrudniona. Pomimo ukończenia 55 lat życia i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej – na dzień 4 marca 2015 roku nie spełniła warunków do przyznania emerytury rolniczej, ponieważ nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez wymagany okres co najmniej 30 lat – udokumentowała staż pracy w ilości 29 lata 6 miesięcy i 29 dni. Nie zaliczono okresów zatrudnienia od dnia1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku, od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 31 grudnia 1985 roku oraz okresu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 1 kwietnia 1986 roku do dnia 30 listopada 1988 roku, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (art.20 ust.1 pkt.3 i ust.3), ponieważ ubezpieczona urodziła się po dniu 31 grudnia 1948 roku. Jednocześnie podniesiono, że w dniu 1 czerwca 2017 rokuM. S.spełniła warunki niezbędne do nabycia prawa do emerytury rolniczej, tj. osiągnęła wiek emerytalny oraz udowodniła okres 25 lat pracy w gospodarstwie rolnym i podlegania ubezpieczeniu rolniczemu, zatem przysługuje jej prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 czerwca 2017 roku.
/decyzja - k. 88-88 v/
Odwołania od ww. decyzji złożyła w dniu 31 stycznia 2018 rokuM. S., wnosząc o ich zmianę i stwierdzenie, że przysługiwało jej prawo do emerytury rolniczej od dnia 4 marca 2015 roku. Zarzuciła decyzjom:

1
obrazęart.20 ust.2 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia20 grudnia 1990 roku, w szczególności przez przyjęcie, że w okresie objętym zeznaniami świadków na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców ubezpieczona podlegała ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia, w sytuacji, gdy dokładnie w tym czasie uczyła się w szkole dziennej(...) Szkole Zawodowej nr (...)wS.i odbywała praktyki zawodowe wGminnej Spółdzielni (...)„ wS.dwa dni w tygodniu, do której dojeżdżała zeS.autobusem (około 15 km), a po szkole codziennie pomagała rodzicom już do wieczora w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, rano przed wyjazdem do szkoły także pomagała w obejściu, bo takie były realia życia na wsi wiejskich dzieci na początku lat 70 XX wieku;

2
naruszenie przepisów postępowania, w szczególnościart. 7 i art. 8 k.p.a.poprzez wydanie decyzji w sposób rażący godzącej w słuszny interes strony i nieuzasadnionej ochroną interesu publicznego;

3
naruszenie przepisów postępowania, w szczególnościart. 77 § 1 k.p.a.polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności braku ustaleń dotyczących okresu pobierania przez nią nauki w trzyletniej(...) Szkole Zawodowej nr (...)wS.(bez internatu) wykonywania w tym czasie praktyk zawodowych wGminnej Spółdzielni (...), ich ilości oraz godzin w każdym dniu tygodnia, a także braku ustaleń w zakresie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 2 kwietnia 1972 roku do dnia 10 listopada 1974 roku jako uczące się dziecko od 16 roku życia.

W uzasadnieniu odwołań podniosła, że okres od dnia 1 września 1971 roku do dnia14 września 1974 roku nie jest w rzeczywistości okresem zatrudnienia wGminnej Spółdzielni (...), tylko okresem odbywania praktyk szkolnych.
/odwołanie - k- 3-6; odwołanie – k.-6 akt VIII U 491/18/
W odpowiedzi na odwołania Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o ich oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonych decyzji.
/odpowiedź na odwołanie - k. 12 -13; odpowiedź na odwołanie - k. 12 -13 akt VIII U 491/18 /
W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 roku wnioskodawczyni poparła odwołania. Pełnomocnik KRUS wniósł o ich oddalenie.
/stanowiska stron - e-protokół z dnia 20 czerwca 2018 roku - 00:01:04 -00:01:34 - płyta - k. 22/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniM. S.urodziła się w dniu (...).
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek - k. 1 - 1 verte akt KRUS/
W dniu 12 marca 2015 roku wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o emeryturę rolniczą.
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek - k. 37 -37 v akt KRUS/
Decyzją z dnia 23 marca 2015 roku znak(...)-2 - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał wnioskodawczyni – po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 marca 2015 roku prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej od dnia4 marca 2015 roku.
/decyzja – k.61 – 61 v/
Ustalając prawo do świadczenia emerytalnego zaliczono okresy pracy w gospodarstwie rolnym oraz okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników:
- od dnia 2 kwietnia 1972 roku do dnia 10 listopada 1974 roku – okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców,
- od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 3 marca 2015 roku – okres pracy i podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników we własnym gospodarstwie rolnym./raport ustalenia uprawnień do świadczenia – k.60 akt KRUS/
Decyzją z dnia 2 października 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., po rozpatrzeniu wnioskuM. S.z dnia 24 lipca 2017 roku przyznał jej emeryturę od dnia 1 lipca 2017 roku, tj. od dnia, w którym zgłoszono wniosek.
/decyzja – k.76 – 77 akt KRUS/
W dniu 11 września 2017 roku wpłynęło do KRUS pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.informujące, że przy ustalaniu dlaM. S.prawa do emerytury pracowniczej uwzględniono okresy:
- od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku –Gminna Spółdzielnia (...),
- od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 31 grudnia 1985 roku –Instytut (...)wS.,
- od dnia 1 kwietnia 1986 roku do dnia 30 listopada 1988 roku – prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej./pismo ZUS – k.70/
W świadectwie pracy z dnia 15 kwietnia 2004 rokuGminna Spółdzielnia (...)wS.wskazała, żeM. S.w okresie od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku była zatrudniona wGminnej Spółdzielni (...)wL.i wM., następnie wS.w wyniku połączenia Spółdzielni, w tym w okresie od dnia 1 września 1971 roku do dnia 30 czerwca 1974 roku jako uczeń praktycznej nauki zawodu, a następnie pomoc kuchni w pełnym wymiarze czasu pracy.
/świadectwo pracy – k.79 akt KRUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 grudnia 2017 roku - znak(...)/20/GE - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, po rozpatrzeniu z urzędu na podstawieart. 145 § 1 pkt.5, art.150 i art.151 § 1 pkt 2 kpaorazart. 2 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 roku(Dz. U. z 2017 roku, poz. 2336) uchylił decyzję z dnia 23 marca 2015 roku znak(...)-2 o przyznaniu emerytury rolniczej. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzją z dnia 23 marca 2015 roku przyznanoM. S.prawo do emerytury rolniczej. Do ustalenia prawa został uwzględniony okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 2 kwietnia 1972 roku do dnia 10 listopada 1974 roku oraz pracy we własnym gospodarstwie rolnym od dnia 1 października 1985 roku do dnia 3 marca 2015 roku. W dniu 11 września 2017 roku pozyskano informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że w okresie objętym zeznaniami świadków na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców ubezpieczona podlegała ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia. Ponieważ domownikiem jest osoba, która ukończyła 16 lat, pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów i praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania, przyjęte do ustalenia prawa do emerytury rolniczej, okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegają weryfikacji.
/decyzja - k. 87/
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 grudnia 2017 roku - znak(...)/GE - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówiłM. S.prawa do emerytury rolniczej w okresie od dnia 4 marca 2015 roku do dnia 31 maja 2017 roku. W uzasadnieniu podniesiono, że w związku z ujawnieniem nowych okoliczności, tj. pozyskaniem kserokopii świadectwa pracy za okres zatrudnienia wGminnej Spółdzielni (...)wS.od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku przeprowadzono weryfikację okresów podlegania ubezpieczeniu rolniczemu przyjętych do ustalenia prawa do emerytury rolniczej. Z posiadanych dokumentów wynika, żeM. S.legitymuje się stażem pracy w rolnictwie w ilości29 lat 6 miesięcy i 29 dniw następujących okresach: od dnia 15 września 1974 roku do dnia 10 listopada 1974 roku, od dnia 1 października 1985 roku do dnia 3 marca 2015 roku. Okresy pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik mogą być zaliczone przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej pod warunkiem, że osoba zainteresowana pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania. Nie uznano ubezpieczonej okresów pracy jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 2 kwietnia 1972 roku do dnia 14 września 1974 roku od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 4 lipca 1975 roku, ponieważ w tym czasie była zatrudniona. Pomimo ukończenia 55 lat życia i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej – na dzień 4 marca 2015 roku nie spełniła warunków do przyznania emerytury rolniczej, ponieważ nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez wymagany okres co najmniej 30 lat – udokumentowała staż pracy w ilości 29 lata 6 miesięcy i 29 dni. Nie zaliczono okresów zatrudnienia od dnia1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku, od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 31 grudnia 1985 roku oraz okresu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej d dnia 1 kwietnia 1986 roku do dnia 30 listopada 1988 roku, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (art.20 ust.1 pkt.3 i ust.3), ponieważ ubezpieczona urodziła się po dniu 31 grudnia 19848 roku. Jednocześnie podniesiono, że w dniu 1 czerwca 2017 rokuM. S.spełniła warunki niezbędne do nabycia prawa do emerytury rolniczej, tj. osiągnęła wiek emerytalny oraz udowodniła okres 25 lat pracy w gospodarstwie rolnym i podlegania ubezpieczeniu rolniczemu, zatem przysługuje jej prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 czerwca 2017 roku.
/decyzja - k. 878-88 v/
Od dnia 1 czerwca 2017 roku wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę rolniczą w związku z ukończeniem wieku (61 lat i 2 miesiące) oraz udowodnienia okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu wynoszącemu co najmniej 25 lat./bezsporne/
Tak ustalony stan faktyczny nie był sporny pomiędzy stronami. Szczegółowych ustaleń Sąd dokonał na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy, w tym w aktach KRUS.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołania nie są zasadne i jako takie podlegają oddaleniu.
Zgodnie zart. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia20 grudnia 1990 roku(Dz. U. z 2017 roku, poz. 2336) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny określony w ust. 1a i 1b (w przypadku wnioskodawczyni to 61 lat i 2 miesiące);
2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat,z uwzględnieniem art. 20.
Stosownie zaś do art. 19 ust. 2 powołanej ustawy emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną;
2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat;
3) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 3 przywołanej ustawy, do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy:

1
podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990;

2
prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.;

3
od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi.

Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku (art. 20 ust 3).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu było, czy wnioskodawczyni spełniła w dniu 4 marca 2015 roku przesłanki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury określone wart. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 roku. Przesłanki określone w powołanym przepisie muszą być spełnione łącznie.
Organ rentowy podniósł, że po uprawomocnieniu się decyzji z dnia 23 marca 2015 roku przyznającejM. S.emeryturę rolniczą na podstawie art.19 ust.2 powyższej ustawy – ujawniono nowe okoliczności, które miały wpływ na prawo do tego świadczenia. Wnioskodawczyni nie poinformowała bowiem wcześniej KRUS – u, że podlegała ubezpieczeniom społecznym w ZUS w związku z zatrudnieniem wGminnej Spółdzielni (...)wS.. Ze złożonego zaś świadectwa pracy z dnia15 kwietnia 2004 roku wynika, że w okresie od dnia 1 września 1971 roku do dnia14 września 1974 rokuM. S.był zatrudniona wGminnej Spółdzielni (...)wL.i wM., następnie wS.w wyniku połączenia Spółdzielni, w tym w okresie od dnia 1 września 1971 roku do dnia 30 czerwca 1974 roku jako uczeń praktycznej nauki zawodu, a następnie pomoc kuchni w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższy okres zatrudnienia przypadał na uwzględniony przez KRUS do ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury - okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców odwołującej, tj. od dnia 2 kwietnia 1972 roku do 10 listopada 1974 roku. Kasa podniosła, że domownikiem była zaś osoba, która ukończyła 16 lat, pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym,nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeniana podstawie innych przepisów i praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania. Przyjęte do ustalenia prawa do emerytury rolniczej, okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegały więc weryfikacji. W konsekwencji KRUS uznał, żeM. S.legitymuje się stażem pracy w rolnictwie w wymiarze29 lat, 6 miesięcy i 29 dni, do którego zaliczono okresy: od dnia 15 września 1974 roku do dnia 10 listopada 1974 roku oraz od dnia1 października 1985 roku do dnia 3 marca 2015 roku.
W tym miejscu podnieść należy, że z prawnego punktu widzenia w okresie spornym domownik nie podlegał ubezpieczeniu rolniczemu (podobnie jak osoba prowadząca gospodarstwo rolne) w związku z brakiem regulacji prawnych. Pojawiły się one dopiero na podstawieustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin(Dz.U. Nr 32, poz. 140) i dotyczyły rolników. Ustawa ta nie objęła jednak domowników, w stosunku do których podleganie ubezpieczeniu rolniczemu wprowadziła dopieroustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin(Dz.U. Nr 40, poz. 268). Co istotne, druga z wymienionych ustaw zawierała definicję domownika, który objęty został ubezpieczeniem rolniczym. Art. 2 pkt 2 stanowił, że za domownika uważa się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat,nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów,a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Warunki te musi także spełniać osoba, która chce doliczyć do ubezpieczenia rolniczego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownik przed wejściem w życie tej ustawy. Pozostawanie w tym czasie w stosunku pracy i podlegania z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu automatycznie wyłącza możliwość zaliczenia równoległego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do rolniczego stażu ubezpieczeniowego. Należy przy tym zaznaczyć, że także obecnie obowiązująca cytowana jużustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników(cytowana wyżej) na podstawieart. 16 ust. 3wyłącza ubezpieczenie rolnicze w przypadku podlegania innemu ubezpieczeniu.
Powyższe stanowisko podzielił również Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 31 lipca 2013 roku wydanym w sprawie o sygn. akt III AUa 1513/12 (legalis 736521).
Wnioskodawczyni podniosła natomiast, że okres od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku nie jest w rzeczywistości okresem zatrudnienia wGminnej Spółdzielni (...)– podlegającym obowiązkowi ubezpieczenia społecznemu, tylko okresem odbywania praktyk szkolnych.
Z powyższym stanowiskiem odwołującej nie można się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawczyni w okresie od dnia 1 września 1971 roku do dnia30 czerwca 1974 roku w pełnym wymiarze czasu pracy odbywała praktyczną naukę zawodu wGminnej Spółdzielni (...), a następnie do dnia 14 września 1974 roku była tam zatrudniona na stanowisku pomocy kuchni.
W tym miejscu wskazać należy, że status osoby, która zawarła umowę o praktyczną naukę zawodu nie odpowiada sytuacji ucznia, który kontynuując naukę, odbywa jedynie praktyki w zakładzie pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2016 roku, sygn. akt II UK 269/15). Mamy tu bowiem do czynienie z zatrudnieniem młodocianego na podstawie ustawy z dnia 2 lipca 1958 roku o nauce zawodu (Dz.U. 1958 nr 45 poz. 226), którego celem było przede wszystkim wykonywanie określonej pracy, a dodatkowo osoba taka mogła się dokształcać.
Przywołać w tym miejscu należy jeszcze treść regulującego wówczas tę kwestięRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania(Dz.U. 1974 nr 37 poz. 219). Zgodnie z § 1 pkt 1 Rozporządzenia przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników zwanychw dalszym ciągu "młodocianymi", może odbywać się w zakładach pracy jako nauka zawodu, bądź przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Zakład pracy był obowiązany zawrzeć z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, która powinna określać:1. rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy), 2. czas trwania przygotowania zawodowego, 3. sposób dokształcania teoretycznego młodocianego, 4. wysokość wynagrodzenia.
Podobna regulacja zawarta została w obowiązującejustawie z dnia 2 lipca 1958 roku o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy(Dz. U. z 1958r. Nr 45,poz. 226), obowiązującej przed wejściem w życieKodeksu pracy.
Zgodnie z art. 3 tej ustawy młodociani mogli być zatrudniani przez zakłady pracy tylko w celu: nauki zawodu, przyuczenia do określonej pracy, odbycia wstępnego stażu pracy. Jak stanowił art. 4 ust. 1 nauka zawodu trwała od 2 do 4 lat. Zakład pracy przyjmując młodocianego na naukę zawodu, w celu przyuczenia do określonej pracy oraz odbycia wstępnego stażu pracy był obowiązany zawrzeć z nim na piśmie umowę określającą zawód albo rodzaj pracy, w jakim młodociany będzie szkolony, czas trwania nauki zawodu, przyuczenia do określonej pracy lub wstępnego stażu pracy oraz zasadnicze obowiązki i uprawnienia młodocianego (art. 9 ust. 1).
Co istotne, zgodnie z art. 10, okresy nauki zawodu, przyuczenia do określonej pracy oraz wstępnego stażu pracy są okresami zatrudnienia.
Według art. 12 ust. 1 młodociani zatrudnieni przez zakłady pracy obowiązani byli do dokształcania się do czasu ukończenia 18 lat życia. Jeżeli młodociany nie zakończył nauki zawodu przewidzianej w art. 4 ust. 1 do ukończenia 18 lat życia, obowiązek dokształcania się jego mógł być przedłużony nie więcej niż o 1 rok, o ile dokształcanie dotyczyło obranego zawodu. Młodociani przyjęci do pracy, do przyuczania do określonej pracy lub do odbycia wstępnego stażu pracy po przyuczeniu do określonej pracy byli obowiązani, jeżeli ukończyli 8 klas szkoły podstawowej - do dokształcania się zawodowego lub ogólnokształcącego (ust. 2). Według art. 13 ustawy czas pracy młodocianych w wieku od lat 15 do 16 wynosił 6 godzin na dobę i 36 godzin tygodniowo, a młodocianych w wieku powyżej lat 16 obowiązywał normalny czas pracy stosowany w zakładzie pracy. Do czasu pracy młodocianych (ust. 1 i 2) wlicza się czas dokształcania określonego w art. 12 ust. 2 i 3 bez względu na to, czy nauka odbywa się w godzinach pracy, czy poza godzinami pracy, jednakże w wymiarze nie większym niż 18 godzin tygodniowo.
Z powyższych przepisów wynika, że przyjmowano do pracy młodocianych między innymi w celu nauki zawodu. Dodatkowym obowiązkiem młodocianego pracownika było dokształcanie się, a czas nauki w szkole był wliczany do czasu pracy.
M. S.pozostawała zatem w zatrudnieniu w okresie od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku i w tym okresie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia.
Słusznie zatem podniósł KRUS, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika mogą być uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej pod warunkiem, że osoba zainteresowana pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania, ale także pod warunkiem, żenie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów. Wnioskodawczyni nie spełnia zaś tych warunków, ponieważ w okresie od dnia1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku, który wnosiła o zaliczenie do okresów ubezpieczenia w rolnictwie, podlegała innemu ubezpieczeniu.
Ponadto mając na uwadze, żeM. S.jest osobą urodzoną po dniu 31 grudnia 1948 roku – stosownie do treści art. 20 ust. 3 - brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia przy ustalaniu jej prawa do emerytury rolniczej okresów zatrudnienia: od dnia 1 września 1971 roku do dnia 14 września 1974 roku wGminnej Spółdzielni (...), od dnia 11 listopada 1974 roku do dnia 31 grudnia 1985 roku wInstytucie (...)wS.oraz od dnia 1 kwietnia 1986 roku do dnia 30 listopada 1988 roku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Podsumowując uznać należy, że wnioskodawczyni na dzień 4 marca 2015 roku nie spełniła warunków do przyznania emerytury rolniczej, ponieważ nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez wymagany okres co najmniej 30 lat – udokumentowała staż pracy w ilości 29 lata 6 miesięcy i 29 dni.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Łodzi, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania wnioskodawczyni, potwierdzając tym samym prawidłowość zaskarżonych decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji.
30 lipca 2018 roku