Sąd Rejonowy w Krośnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 208/17
Data wyroku: 2018-06-15 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Kukla

Sygn. akt: I C 208/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 czerwca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Krośnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Krzysztof Kukla

Protokolant:

Sek. sądowy Anna Guzik

po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r.
sprawy z powództwaN. M.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę 15000 zł

I
zasądza od pozwanego(...) SAwW.na rzecz powódkiN. M.kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie płatnymi od dnia 23 kwietnia 2016 do dnia zapłaty;

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III
zasądza od pozwanego(...) SAwW.na rzecz powódkiN. M.kwotę 2348,86 zł (dwa tysiące trzysta czterdzieści osiem złotych 86/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania;

IV
nakazuje kasie Sądu Rejonowego w Krośnie zwrócić powódceN. M.kwotę 43,71 zł (czterdzieści trzy złote 71/100) tytułem nadpłaconej zaliczki na biegłego.

Sygn. akt I C 208/17

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 15 czerwca 2018 r.
PowódkaN. M.wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego(...) Zakładu (...)wW.kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć dziadka wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 23.04.2016 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.
W uzasadnieniu powódka podniosła, że w dniu 23 czerwca 2006 r. w miejscowości(...)J. L.kierując pojazdem m-kiO. (...)nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że przystępując do wyprzedzania motoroweru w miejscu niedozwolonym, doprowadził do zderzenia z motocyklistą. Kierujący motorowerem - dziadek powódki,J. K. (1), na skutek doznanych obrażeń ciała poniósł śmierć. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej. Pozwany odmówił powódce zapłaty jakiejkolwiek kwoty tytułem zadośćuczynienia.
Zdaniem powódki odmowa przyznania zadośćuczynienia jest krzywdząca. Powódka wskazała, iż strata dziadka była dla niej olbrzymią tragedią i niepowetowaną stratą, z jaką nie pogodzi się do końca życia. Między powódką a zmarłym istniała silna więź rodzinna i emocjonalna, wspólne pasje.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22.12.2016 r. Sąd Rejonowy w Krośnie nakazał zapłacić pozwanemu(...) Zakładowi (...)wW., na rzecz strony powodowej kwotę 15.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23.04.2016r. do dnia zapłaty oraz koszty postępowania.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 55-57) pozwany domagał się oddalenia powództwa i zasądzenia od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania. Pozwany w sprzeciwie zarzucił, iż od czasu zdarzenia, w którym zginął dziadek powódki upłynęło 10 lat. Nie może ulegać wątpliwości, że charakter aktualnych uczuć powódki związanych z tym zdarzeniem jest zasadniczo odmienny od tych sprzed wielu lat.N. M.w chwili śmierci dziadka miał 13 lat, a jak uczy doświadczenie życiowe dziecko w tym wieku przede wszystkim przebywa w szkole, a wolny czas spędza w grupie rówieśników. Najbliższe otoczenie dziecka to jego rodzice, rodzeństwo, o kolegach – rówieśnikach nie wspominając.
Wskazał również, iż w chwili śmierciJ. K. (1)miał 77 lat i nie może ulegać wątpliwości, że z racji jego wieku najbliżsi musieli zakładać możliwość dość rychłego jego odejścia. Powódka po śmierci dziadka nie została sama, była otoczona najbliższą rodziną. Z racji jej i dziadka wieku, niewątpliwie strata, jakiej doznała nie miała takiego wymiaru, jak chociażby strata małżonka, dziecka czy jedynego z rodzeństwa.
Pozwany także wyraził pogląd, iż zasądzenie odsetek zgodnie z żądaniem pozwu prowadziłoby do bezpodstawnego przysporzenia w majątku powódki kosztem pozwanego.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
W dniu 23.06.2006 r. w miejscowościR.kierujący samochodem markiO. (...)J. L., któremu ochronę ubezpieczeniową w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych udzieliła strona pozwana, nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że przystępując do wyprzedzania motoroweru w miejscu niedozwolonym, doprowadził do zderzenia z motocyklistą. Kierujący motorowerem - dziadek powódki,J. K. (1), na skutek doznanych obrażeń ciała poniósł śmierć. Powódka zgłosiła roszczenie odszkodowawcze pozwanemu. Pozwany w procesie likwidacji szkody odmówił jej wypłaty tytułem zadośćuczynienia po stracie bliskiej osoby.
Powódka bardzo przeżyła śmierć swojego dziadka. Mieszkali oni w jednym domu. Jej rodzice pracowali zawodowo i toJ. K. (1)zajmował się powódką , zwłaszcza, że ojciec, jako kierowca często wyjeżdżał w delegacje. Wspólnie spędzali dużo czasu, odwoził powódkę do szkoły i przywoził ze szkoły, pomagał w nauce matematyki, finansował korepetycje powódki z matematyki i języka angielskiego, uczył wnuki piosenek.
Nagła i niespodziewana śmierć dziadka była dla powódki doświadczeniem szczególnie przykrym, silnie stresogennym, obciążającym psychicznie i emocjonalnie. Powódka straciła osobę mu bliską, pozytywnie wpisaną w zakres jej życiowych doświadczeń. Wspólne mieszkanie i wynikające z niego codzienna bliskość sprzyjały swobodnemu kształtowaniu emocjonalnego przywiązania, a łączące ich wzajemnie więzi uczuciowe należy uznać za dodatnie, typowe dla relacji panujących pomiędzy dziadkiem a wnuczką. Doświadczona strata osoby bliskiej skutkowała procesem żałoby, któremu towarzyszyło uczucie smutku, przygnębienia, żalu, pustki, niesprawiedliwości i krzywdy.
Dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, sąd uznał za wiarygodne w pełni zeznania powódki. Dotyczyły onezwiązku (...)z jej dziadkiem od dzieciństwa oraz krzywdy, bólu i cierpienia, jakich doznała po jego śmierci w tak tragicznych i nieoczekiwanych okolicznościach. Opis relacji łączącej powódkę z dziadkiem z jej perspektywy oraz z zeznań świadków dały podstawę do twierdzenia, że nie są one wyolbrzymione, ale w pełni obiektywne, odpowiednie do wieku powódki w chwili śmierci jej dziadka – 13 lat. Sąd przeprowadził także dowód z dokumentów w postaci akt szkodowych, autentyczność dokumentów nie była kwestionowana przez strony.
Dowody:

1
zeznania powódki - k. 88;

2
zeznania świadków :

⚫

J. K. (2)- k. 86-87,

J. K. (3)- k. 87,

B. C.- k. 87,

J. C.– k. 87-88,

3
opinia biegłejM. N.- k.89-91;

Wszystkie dowody sąd uznał za wiarygodne, bowiem są wewnętrznie spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Opinia biegłej jest dodatkowo fachowa i rzetelna oraz nie była kwestionowana przez strony, w imieniu których działali profesjonalni pełnomocnicy.
Zgodnie z przepisemart. 822 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Natomiast stosownie do przepisuart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychz ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.
Artykuł 446 § 4 k.c.określa kwestię możliwości przyznania najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Należy podkreślić, iż celem instytucji zadośćuczynienia jest naprawienie szkody niemajątkowej, która wyraża się w doznanej krzywdzie zarówno w postaci cierpienia fizycznego, jak i psychicznego. Negatywne przeżycia są jeszcze silniejsze, gdy mamy do czynienia z utratą osoby najbliższej, np. członka rodziny, partnera.
Naprawienie szkody następuje poprzez przyznanie przez sąd odpowiedniej rekompensaty pieniężnej, uwzględniającej całokształt okoliczności dotyczących oznaczonej osoby.
Przedmiotem ochrony wyrażonym wart. 446 k.c.są więzi rodzinne zerwane w wyniku czynu niedozwolonego, będące podstawą jej funkcjonowania. Więź emocjonalna, która istnieje pomiędzy członkami rodziny pozostaje pod ochroną przewidzianą wart. 23 oraz art. 24 k.c.
Zadośćuczynienie przewidziane w przepisieart. 446 § 4 k.c.nie jest zależne od pogorszenia sytuacji materialnej osoby uprawnionej i poniesionych przez nią szkód majątkowych. Celem tego zadośćuczynienia jest kompensacja krzywdy (złagodzenie cierpień psychicznych) doznanej na skutek śmierci najbliższej osoby. Należy wskazać, iż w przypadku zdarzeń nagłych, niespodziewanych, np. w postaci śmiertelnego wypadku komunikacyjnego, jak w przedmiotowej sprawie, ból po stracie osoby bliskiej jest dużo większy. Spowodowane jest to niemożnością przygotowania się na odejście bliskiej osoby, pożegnania się z nią oraz często występujący szok, czy też niedowierzanie u osób najbliższych.
Przywołany przepisart. 446 § 4 k.c.nie wymienia kryteriów, którymi powinien kierować się sąd ustalając wysokość takiego zadośćuczynienia. Ustawodawca wskazał tylko, że ma to być „odpowiednia” suma (kwota). Kryteria te zostały wypracowane w orzecznictwie oraz w piśmiennictwie. Do kryteriów tych zalicza się: charakter więzów rodzinnych i stopień pokrewieństwa między zmarłym a osobą występującą z roszczeniem, rolę jaką w rodzinie pełniła osoba zmarła, osobisty żal, ból, poczucie osamotnienia i pustki po śmierci osoby najbliższej, dramatyzm doznań osoby bliskiej zmarłemu, która występuje z roszczeniem, wiek zmarłego oraz wiek osoby bliskiej i jej sytuacja życiowa, stopień, w jakim pokrzywdzony (osoba występująca z roszczeniem) będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i zdolność do jej zaakceptowania, skorzystanie z fachowej pomocy w czasie radzenia sobie w trudnej sytuacji i proces leczenia doznanej traumy, brak wsparcia i opieki członka rodziny, stany depresyjne i zaburzenia adaptacyjne, aktualna sytuacja rodzinna pokrzywdzonego, który dochodzi roszczenia.
Wysokość zadośćuczynienia powinna uwzględniać aktualne warunki i stopę życiową społeczeństwa, wśród którego mieszka poszkodowany. Bez znaczenia jest natomiast status społeczny i materialny poszkodowanego (zob.: wyr. SN z 14.02.2008 r., II CSK 536/07, OSP 2010/5/47; wyr. SN z 3.(...)., III CSK 279/10, Legalis nr 442095).
Zważywszy na rozmiar krzywdy doznanej przez powódkę w wyniku zachowania osoby ubezpieczonej u strony pozwanej sąd uznał, że odpowiednią kwotą zadośćuczynienia przysługującego powódce będzie kwota 10.000 zł.
Przeprowadzone w sprawie dowody, w tym zeznania świadków, dają podstawę do stwierdzenia, że w dacie śmierci dziadka powódki pomimo posiadania przez nią bliższej rodziny był osobą bardzo ważną, od dziecka stanowiącą oparcie. Wiek powódki - 13 lat nie jest przesłanką świadczącą o tym, iż fakt śmierci dziadka nie ma znamion traumy, a co dopiero w tak tragicznych okolicznościach jak w niniejszej sprawie. Powódkę łączyła z dziadkiem szczególna więź, był wsparciem, pomagał we wszystkich sprawach, problemach wieku dziecięcego. Mimo swojego wiekuJ. K. (1)był osobą aktywną. Nie ma znaczenia fakt, że w chwili śmierci zmarły miał już 77 lat i rodzina mogła z racji wieku przewidywać nieodległy zgon dziadka powódki. Czym innym jest, bowiem śmierć z przyczyn naturalnych, a czym innym jest śmierć nagła, której powódka się nie spodziewała i która wywarła na niej piętno, utrzymujące się do dnia dzisiejszego.
W świetle powyższego sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 10.0000 zł (pkt I), uznając ją za w pełni adekwatną do rozmiaru cierpień i krzywdy, jakiej doznała powódka na skutek śmierci osoby najbliższej, w pozostałym zakresie oddalił powództwo (pkt II).
W ocenie sądu zadośćuczynienie, o którym mowa wart. 446 § 4 k.c., ma charakter całościowy, jednorazowy i nie jest dopuszczalne jego dzielenie i dochodzenie częściami (zob. wyr. SA w Łodzi z 8.08.2014 r., I ACa 216/14 LEX nr 1506247). Ustalając wysokość zasądzanego świadczenia sąd wziął pod uwagę wszystkie ujawnione okoliczności (zob. R.K.: Zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą wskutek śmierci najbliższego członka rodziny, Mon. Prawn. 2012/2, str. 79) oraz elementy krzywdy, które- w oparciu o znane już okoliczności- mogą ujawnić się w przyszłości (Zob. A. Daszewski: Miarkowanie zadośćuczynienia dla najbliższych członków rodziny z art. 446 § 4 k.c., Mon. Ubezpieczeniowy 2011/45; wyr. SA w Łodzi z 6.07.2015 r., I ACa 67/15, OSA 2015/11/80-91).
Zasądzona kwota zadośćuczynienia jest właściwa i nie ma zdaniem sądu orzekającego znamion kwoty rażąco wygórowanej ani też rażąco niskiej.
Odsetki ustawowe zostały zasądzone na podstawieart. 481 § 1 k.c.od 23.04.2016 r., czyli zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwany ostateczną decyzją z dnia 22.04.2016 r. odmówił wypłaty zadośćuczynienia i odsetki liczone są od dnia następnego.
O kosztach jak w punkcie III wyroku sąd orzekł na podstawie przepisuart. 100 kpc, oraz przepis § 2 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych rozdzielając stosunkowo koszty postępowania.
Strona powodowa poniosła następujące koszty procesu:
- 4.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (wg przepisów obowiązujących w dniu wniesienia pozwu),
- 750 zł tytułem opłaty od pozwu,
- 356,29 zł tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, co daje łączną kwotę 5923,29 zł.
Strona pozwana poniosła koszty procesu w wysokości 4.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Powódka dochodziła kwoty 15.000 zł, a zasądzono na jej rzecz kwotę 10.000 zł; zatem wygrała sprawę w 2/3 części, a przegrała w 1/3 części. 2/3 kosztów powódki to 3948,86 zł (2/3 x 5923,29 zł). Natomiast pozwany wygrał sprawę w 1/3 części, 1/3 kosztów pozwanego to 1600 zł (1/3 x 4800 zł).
Mając powyższe na uwadze, zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2348,86 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania (pkt III) ((...),86 – 1600).
O kosztach jak w punkcie IV wyroku sąd orzekł na podstawie przepisuart. 84 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

ZARZĄDZENIE
1.(...)
-(...)
-(...)
2.(...)