Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 813/17
Data wyroku: 2018-02-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Matusik
Słowa kluczowe: Bezwzględny powód odwoławczy
Podstawa prawna: art. 439 § 1 pkt 9 kpk

Warszawa, dnia 6 lutego 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 813/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Jacek Matusik
Protokolant: sekretarz sądowy Monika Oleksy
przy udziale oskarżyciela publicznego - starszego rachmistrzaJ. Z.działającej z upoważnienia Naczelnika(...)Urzędu Celno-Skarbowego wW.

po rozpoznaniu dnia 6 lutego 2018 r. w Warszawie
sprawyJ. R., synJ.iJ.ur. (...)wO.
oskarżonego o przestępstwo skarbowe zart. 54 § 1 i 2 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie
z dnia 6 marca 2017 r.    sygn. akt VIII K 602/15
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 kpkw zw. zart. 113 § 1 kkspostępowanie przeciwkoJ. R.umarza; wydatkami za postępowanie w sprawie obciąża Skarb Państwa; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.D. F.kwotę 516,60 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu oraz podatek VAT.
Sygn. akt VI Ka 813/17

UZASADNIENIE
Niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego, stwierdzić należy, iż w sprawie niniejszej zaistniała tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza określona wart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. z art.art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s., które to uchybienie, podlegające uwzględnieniu z urzędu przez Sąd Odwoławczy skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania przeciwkoJ. R..
W związku z powyższym, na wstępie przypomnieć należy, że od 1 lipca 2015 roku finansowy organ postępowania przygotowawczego (a takim jest m.in. Urząd Celny) nie jest już uprawniony samodzielnie wnosić akt oskarżenia w każdej sprawie, w której prowadził dochodzenie, tak jak to przewidywał do 30 czerwca 2015 roku w brzmieniu obowiązującym do tej datyart. 155 § 1 k.k.s.Zgodnie bowiem zart. 155 § 1 i 2 k.k.s.w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, akt oskarżenia sporządzony przez ten organ zatwierdza i wnosi do sądu prokurator. Jedynie w pozostałych sprawach, w których finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził dochodzenie, sporządza on akt oskarżenia i wnosi go do właściwego sądu oraz popiera przed tym sądem (por.art. 155 § 4 k.k.s.w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku). Jednocześnie, zgodnie zart. 153 § 1 k.k.s.postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe powinno być zakończone w ciągu 3 miesięcy. W razie niezakończenia postępowania w tym terminie organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, a gdy postępowanie prowadzi lub nadzoruje prokurator – prokurator bezpośrednio przełożony, mogą przedłużyć je na okres do 6 miesięcy. W realiach niniejszej sprawy, prowadzone przez organ finansowy dochodzenie trwało dłużej niż 3 miesiące i było dwukrotnie przedłużane – przez Izbę Celną wW.(k.61) oraz przez prokuratora (k.75). W tym wypadku formalnie zatem prokurator winien objąć nadzorem owo dochodzenie, zwłaszcza, że również podejmował on decyzje o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów (k.103). Przypomnieć bowiem należy, iż objęcie dochodzenia nadzorem przez prokuratora następuje nie tylko w wypadkach określonych w przepisieart. 151c § 2 k.k.s., ale również, jako równoznaczne, traktować należy przedłużenie przez właściwego prokuratora, na podstawieart. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., na okres powyżej 6 miesięcy, dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzone przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowane przez organ nadrzędny nad tym organem. Wyraźnie takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2016 roku w sprawie I KZP 13/15. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że określone w obowiązującym od 1 lipca 2015 rokuart. 151c § 2 k.k.s.przypadki, w jakich prokurator przejmuje nadzór nad dochodzeniem organów finansowych, nie są jedynymi, w których nadzór ów się realizuje i to pomimo, że jednocześnie wart. 151a § 3 k.k.s.wskazano, iż w wypadkach innych niż wymienione w jego§ 2, nadzór nad dochodzeniem prowadzonym przez organy finansowe w sprawach o przestępstwa skarbowe należy do finansowych organów nadrzędnych. Zdaniem Sądu Najwyższego, które Sąd Okręgowy w pełni podziela, nie oznacza to, że z innych przepisówkodeksu karnego skarbowegonie wynikają dodatkowe sytuacje, w których organ ów traci swoje uprawnienia nadzorcze. Przewidują one również, i odrębnie, prokuratorski nadzór w określonych w nich okolicznościach. Do takich przepisów zaliczył Sąd Najwyższy właśnie m.in.art. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., który ze swej istoty, jako regulujący kwestię przedłużania przez właściwego prokuratora dochodzenia prowadzonego przez podmioty inne niż ten organ, a więc podejmowania czynności nadzorczej, powoduje tym samym – podobnie jak to ma miejsce na gruncie powszechnej procedury karnej – że podmiot przedłużający postępowanie obejmuje je jednocześnie przez tą decyzję swoim nadzorem. Nadzór ten, mający swą podstawę we wskazanymart. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., jest zatem też nadzorem z mocy prawa. Oczywiście pojawi się tylko i wyłącznie wówczas, gdy do przedłużenia tego dojdzie. Gdyby bowiem prokurator odmówił dalszego przedłużenia dochodzenia, to owa czynność nadzorcza prokuratora musi w konsekwencji doprowadzić do zakończenia dochodzenia przez organ finansowy, co oznacza, że owo dochodzenie nie było prowadzone pod jego nadzorem, a czynność nadzorcza prokuratora doprowadziła jedynie do jego zakończenia. W konsekwencji przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia, jako powodujące, że jest ono kontynuowane już pod jego nadzorem, oznacza także, iż obecnie – stosownie doart. 155 § 1-3 k.k.s.– to do niego wówczas, a nie do organu finansowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze, należy również wnoszenie aktu oskarżenia, jak i jego surogatów wskazanych w tych przepisach.
W realiach niniejszej sprawy, dochodzenie przedłużane przez prokuratora, zakończyło się skierowaniem aktu oskarżenia w dniu 02.11.2015 roku (a zatem po dniu 1 lipca 2015 r.) dlatego też nawet pomimo tego, iż dochodzenie to wszczętego przed tą datą, wniesienie aktu oskarżenia musiało być dokonane na podstawie nowego brzmieniaart. 155 k.k.s.Czynność ta poprzedzona nawet sporządzeniem tej skargi przez finansowy organ postępowania przygotowawczego oraz jej zatwierdzeniem przez prokuratora, dokonywała się bowiem już po zakończeniu dochodzenia. Zatem nie miałby w takie sytuacji zastosowaniaart. 30stawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianieustawy - Kodeks postępowania karnegooraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247 z późn. zm), a zgodnie z art. 27 tej ustawy należało do sprawy wszczętej przed dniem 1 lipca 2015 r. stosować przepisart. 155 k.k.s.w brzmieniu obowiązującym od tej daty.
Reasumując, w niniejszej sprawie, jedynym organem właściwym do wniesienia aktu oskarżenia był prokurator, co skutkuje stwierdzeniem, że brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela, skoro akt oskarżenia wniesiony został przez finansowy organ dochodzenia, to jest Urząd Celny. Stwierdzenie tej okoliczności obligowało Sąd Okręgowy do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania karnego przeciwko oskarżonemu zgodnie zart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. z art.art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.,
O kosztach postępowania orzeczona na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.