Sąd Okręgowy w Koninie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1053/17
Data wyroku: 2018-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Majewska

Sygnatura akt III U 1053/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 12 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Elżbieta Majewska
Protokolant: sekr.sąd. Konrad Gajdziński
po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. w Koninie
sprawyP. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
o emeryturę górniczą
na skutek odwołaniaP. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
z dnia 9 października 2017 r.  znak:(...)

I
Oddala odwołanie.

II
Zasądza od odwołującego na rzecz pozwanego kwotę 180 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Elżbieta Majewska
Sygn. akt III U 1053 / 17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 09 października 2017 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.odmówiłP. P.prawa do emerytury górniczej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie udokumentował co najmniej 25 letniego okresu pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą. ZUS uznał, że ubezpieczony udowodnił jedynie 11 lat, 6 miesięcy i 2 dni okresów pracy górniczej , do której zaliczył okres zatrudnienia od 15.11.1989 r. do 30.09.2001 r. z wyłączeniem okresów zasiłkowych. Organ rentowy nie uznał jako pracy górniczej okresu od 01.10.2001 r. do 14.04.2003 r. na stanowisku toromistrz i robotnik torowy na odkrywce oraz okresu od 15.04.2003 r. do 13.06.2017 r. na stanowisku maszynista kolei górniczych na odkrywce i jego pomocnik bowiem praca na tych stanowiskach była wykonywana w ciągu technologicznym odstawy węgla , na otwartej przestrzeni(...). W tych więc okresach ubezpieczony nie wykonywał pracy górniczej o jakiej mowa w art. 50 c ust. 1 pkt c ustawy emerytalnej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyłP. P.domagając się zmiany decyzji i przyznania prawa do emerytury górniczej. zgodnie z wnioskiem ubezpieczonego. Odwołujący podniósł, iż jego stanowisko w spornym okresie zostało wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23.12.1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty , a jego praca byłą wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

P. P.
,ur. (...), złożył w dniu 21.06.2017 r. wniosek o przyznanie prawa do emerytury górniczej. We wniosku oświadczył, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Do wniosku ubezpieczony dołączył świadectwo wykonywania pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą z dnia 13.06.2017 r. wystawione przez(...)
(...)w którym pracodawca potwierdził, żeP. P.jest tam zatrudniony od 15.11.1989 r. do nadal ( od 01.09.2014 r. przejęty na podstawieart. 23(

    1)Kpz(...), w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą określoną wart. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, na stanowiskach według rozporządzenia MP iPSdnia 23.12.1994 r. :
- od 15.11.1989 r. do 30.11.1996 r. - rzemieślnicy i inni robotnicy zatrudnieni stale
na odkrywce przy wykonywaniu bieżących robót montażowych,
konserwacyjnych i remontowych : ślusarze, spawacze, elektrycy,
mechanicy, monterzy, wulkanizatorzy, automatycy , cieśle
-zał. Nr 2 pkt 32 ,
- od 01.12.1996 r. do 28.02.1999 r. – spawacz maszyn i urządzeń górniczych na
odkrywce oraz spawacz zatrudniony w stałej grupie remontowej na
odkrywce i jego pomocnik -zał. Nr 2 pkt 26,
- od 01.03.1999 r. do 30.09.2001 r. - operator przenośników taśmowych na
odkrywce i jego pomocnik -zał. Nr 2, pkt 13,
-od 01.10.2001 r. do 14.04.2003 r. - toromistrz i robotnik torowy na odkrywce
- zał. Nr 2 pkt 28,
- od 15.04.2003 r. do nadal - maszynista kolei górniczej na odkrywce
-zał. Nr 2 pkt 9 .
Ponadto wnioskodawca dołączył także zaświadczenie o zatrudnieniu i
wynagrodzeniu na druku ZUS Rp-7 i kartę zasiłkową .
Pismem z dnia 17.07.2017 r. organ rentowy zwrócił się do pracodawcy
ubezpieczonego o dodatkowe wyjaśnienia oraz dołączenie dokumentów
potwierdzających zatrudnienie na danym stanowisku oraz zmianę stanowiska pracy.
W odpowiedzi na pismo pracodawca wnioskodawcy wyjaśnił, żeP. P.nie stawał przed(...), pracował w oddziałach(...) – Oddział(...)(...),(...) – Oddział(...)(...)OdkrywkiW.i(...) – Oddział(...), oddziały te znajdowały się na odkrywce i w ciągu technologicznym odstawy węgla z odkrywek(...)(...)Ponadto pracodawca dołączył też kopie angaży z akt osobowych pracownika.
W kolejnym piśmie z dnia 30.08.2017 r. organ rentowy ponownie zwrócił się do pracodawcy o nadesłanie charakterystyki stanowiska pracy robotnika torowego i maszynisty kolei górniczych oraz wyjaśnienie czy praca na tych stanowiskach była wykonywana na odkrywce czy też poza odkrywką. W odpowiedzi na to pismo(...)wyjaśniła pismem z dnia 12.09.2017 r., że praca na stanowiskach robotnik torowy i maszynista kolei górniczej na odkrywce była wykonywana w ciągu technologicznym odstawy węgla , w tym również na otwartej przestrzeni w(...)
Po nadesłaniu dokumentów i wyjaśnień przez pracodawcę oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ rentowy uwzględnił wnioskodawcy jako okres pracy górniczej okres zatrudnienia : od(...)(rzemieślnicy i inni robotnicy zatrudnieni stale na odkrywce),(...)( spawacz maszyn i urządzeń górniczych na odkrywce),(...)( operator przenośników taśmowych) w wymiarze pojedynczym, z wyłączeniem okresów zasiłków chorobowych co dało łącznie 11 lat , 6 miesięcy i 2 dni. Nie uwzględnił natomiast okresu(...)jako robotnik torowy, od(...)do nadal maszynista kolei górniczej z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.
Okolicznością sporną w przedmiotowej sprawie było więc to czy ubezpieczony posiada wymagany okres pracy górniczej w wymiarze co najmniej 25 lat, w szczególności, czy wykonywał pracę górniczą w okresie od dnia 01.10.2001 r. do nadal.
W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił, że tym spornym okresieP. P.został przeniesiony do pracy w oddziale kolei górniczej (oddział(...)) . W tym czasie odwołujący był pracownikiem(...), a oddział kolei górniczych zajmował się załadunkiem węgla , transportem węgla z odkrywek do elektrowni oraz wyładunkiem węgla w elektrowni. Linia kolejowa służąca do transportu węgla do elektrowni rozpoczynała się w załadowni, do załadowni natomiast węgiel był transportowany z odkrywek za pomocą przenośników taśmowych. Także na terenie poszczególnych odkrywek węgiel był transportowany przenośnikami taśmowymi.

P. P.w oddziale kolei górniczych został początkowo zatrudniony na stanowisku robotnik torowy na odkrywce. Na tym stanowisku zajmował się utrzymaniem prawidłowego stanu tras węglowych, czyszczeniem torów, wymianą podkładów, czyszczeniem wagonów, utrzymaniem w sprawności rozjazdów kolejowych w okresie zimy. Obowiązki te wykonywał na całym obszarze kolei górniczych, które wówczas były prowadzone z 3 odkrywek(...)
(...). Jako robotnik torowy odwołujący pracował do dnia(...)Następnie z dniem(...)został przeniesiony na stanowisko pomocnika maszynisty kolei górniczej na odkrywce. Wówczas został skierowany na kurs maszynisty i pomagał maszyniście przy wykonywaniu jego obowiązków. Następnie, po ukończeniu kursu i zdobyciu niezbędnego doświadczenia pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko maszynisty kolei górniczej na odkrywce. Jako maszynista odwołujący kierował składem kolejowym, którym transportowany był węgiel do elektrowni. Załadunek odbywał się w załadowni danej odkrywki, tam wnioskodawca podjeżdżał swoim składem kolejowym w celu załadunku węgla , a następnie po załadowaniu odwołujący torami kolejowymi przemieszczał węgiel do elektrowni. Tam następował wyładunek węgla i odwołujący wracał do załadowni, gdzie dyspozytor przydzielał mu kolejny załadunek. Długość drogi transportu pomiędzy załadownią a elektrownią była różna i wyniosła: z odkrywki(...)ok. 3 – 3,5 km, z odkrywki(...)km, z odkrywki(...)km. Czas przejazdu w zależności od odkrywki wahał się od 10 do 30 minut i był również uzależniony od wystąpienia ewentualnych ograniczeń (awarii, itp.). W trakcie jednej zmiany maszynista dokonywał kilku przejazdów z odkrywki do elektrowni.
Jako maszynista kolei górniczych odwołujący pracował do dnia złożenia wniosku o emeryturę, a rodzaj jego obowiązków nie ulegał zmianie, zmieniła się jedynie liczba odkrywek, z których dokonywano transportu węgla bowiem w ostatnim czasie funkcjonuje tylko jedna odkrywka.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego, dokumentów z akt osobowych odwołującego, na podstawie zeznań świadkówP. B. (1),J. K. (1),S. W. (1)iK. K. (1)oraz na podstawie opinii biegłego z dziedziny górnictwaM. B. (1).
W ocenie Sądu treść dokumentów znajdujących się w aktach osobowych nie budziła wątpliwości co do swojej wiarygodności i rzetelności. Z angaży i pism kierowanych do pracownika wynika jednoznacznie jakie stanowiska w spornym okresie oraz jaki był jego zakres obowiązków.
Również zeznania świadków(...),(...)(...)Sąd uznał za wiarygodne bowiem były one spójne i zgodne z dokumentami w aktach osobowych. Jedynie zeznania świadkaK. K. (2)okazały się w mniejszym stopniu przydatne do rozstrzygnięcia bowiem świadek nie znała dokładnie zakresu obowiązków odwołującego, a przy wystawianiu świadectwa pracy górniczej kierowała się wyłącznie nazwą stanowiska pracy, nie analizując charakteru i rodzaju powierzonych pracownikowi obowiązków.
Za wiarygodną Sąd uznał także opinię biegłego z dziedziny górnictwaM. B.bowiem była ona stanowcza, jasna, logiczna i w sposób obrazowy wyjaśniła zagadnienie transportu węgla , przy której prace wykonywał odwołujący.
Sąd oddalił wniosek pozwanego o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z dziedziny górnictwa gdyż dotychczasowa opinia była jasna i przekonywująca, a okoliczność , że w innej sprawie biegły wyraził opinię odmienną nie pozbawia przedmiotowej opinii wiarygodności i fachowości. Poza tym biegły(...)w opinii uzupełniającej odniósł się do opinii(...), a argumenty i analiza jakiej biegły w tym zakresie dokonał jest przekonywująca i uwzględnia ustawową definicję pracy górniczej, a nie jedynie usytuowanie określonego stanowiska w załącznika do rozporządzenia wykonawczego.
Sąd oddalił także wniosek pełnomocnika odwołującego się dotyczący wystąpienia do(...)w(...)o ustalenie według jakich przepisów funkcjonuje kolej górnicza w(...)(...)bowiem okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny charakteru pracy wnioskodawcy i nie zmienia rodzaju prac, które faktycznie odwołujący wykonywał. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że oddział kolei górniczej, w której odwołujący był zatrudniony w spornym okresie zajmował się transportem węgla z odkrywek do elektrowni , natomiast nie zajmował się transportem węgla na odkrywce bowiem tam węgiel był transportowany do załadowni przenośnikami taśmowymi.
Zgodnie z treściąart. 50a ust. 1ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.2017.1383 – j.t) górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) ukończył 55 lat życia;
2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;
3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Wust. 2powołanego przepisu stwierdza się, że wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi50 lat.
W przedmiotowej sprawie sporne było to czy odwołujący spełnił przesłanki do nabycia prawa do emerytury górniczej, w szczególności czy legitymuje się okresem pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą wynoszącym co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy , o której mowa w art. 50 c ust. 1.
Zgodnie natomiast z treścią powołanego przepisuart. 50c ust. 1 pkt 4ustawy za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw gospodarki złożami kopalin.
Na podstawie powyższego przepisu do chwili obecnej nie zostało wydane stosowne rozporządzenie dlatego też , zgodnie z treścią art. 194 ustawy w tym zakresie nadal znajduje zastosowanie rozporządzenie wydane na podstawie delegacji zawartej w poprzednio obowiązujących przepisach tj.rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty(Dz.U. z 1995r. Nr 2 poz.8).
W załączniku nr 2 tego rozporządzenia określone są stanowiska, na których zatrudnienie na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego ( a także przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących prace górnicze dla kopalń węgla brunatnego) uważa się za pracę górniczą. Wśród tych stanowisk pod pozycją 28 wymienione jest stanowisko – toromistrz i robotnik torowy na odkrywce , a w punkcie 9 wymieniono stanowisko maszynista kolei górniczej na odkrywce i jego pomocnik.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym praca wykonywana na stanowisku wymienionym w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 dorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty(Dz.U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8) stanowi pracę górniczą uprawniającą do emerytury górniczejtylko wówczas, gdy odpowiada rodzajowi pracy określonemu wart. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 lutego 2012 r. I UK 290/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 listopada 2012 r. III AUa 2657/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w łodzi z dnia 17 stycznia 2018 r. III AUa 248/17). Jak wynika z powyższego do zakwalifikowania danej pracy jako pracy górniczej nie wystarczy ustalenie, że pracownikowi powierzono stanowisko, które jest wymienione w załączniku nr 2 dorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23.12.1994 r., lecz praca ta musi spełniać kryterium charakteru określonego w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. W zakresie oceny charakteru pracy ubezpieczonego nie mogą mieć też decydującego znaczenia ani zakładowe wykazy stanowisk, ani protokoły komisji weryfikacyjnej, kwalifikujące określone zatrudnienie, jako pracę górniczą taka możliwość nie została bowiem w przepisach tych przewidziana. Podkreśla się natomiast w orzecznictwie, że przepisy normujące nabywanie prawa do emerytury górniczej muszą być wykładane ściśle.
W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że w okresie od dnia 01.10.2001 r.
do 14.04.2003 r. powierzono odwołującemu stanowisko robotnik torowy, a w okresie
od 15.04.2003 r. stanowisko pomocnik maszynisty i maszynista kolei górniczych i
stanowiska te są wymienione w powołanym załączniku nr 2 do rozporządzenia MPiPS
z dnia 23.12.1994 r. to jednak praca, jaką wykonywał wówczas odwołujący nie
odpowiada definicji pracy górniczej zawartej w art. 50 c. Jako robotnik torowy
odwołujący zajmował się utrzymanie stanu dróg kolejowych, które przebiegają poza
terenem odkrywek , a jako maszynista kolei górniczych pracował przy przewozie
złoża z odkrywek do elektrowni. Nie zajmował się więc transportem czy załadunkiem
złoża na odkrywce i nie wykonywał pracy , o której mowa w powołanym przepisie.
Trasy węglowe , po których ten transport się odbywał przebiegają poza terenem
odkrywek i prowadzą do(...), gdzie węgiel był rozładowywany na
estakadach węglowych , celem tego transportu było zapewnienie nieprzerwanych
dostaw węgla na potrzeby(...)Tego rodzaju praca w ocenie Sądu nie
ma charakteru pracy górniczej, o jakiej mowa w art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy i brak
było podstaw do zaliczenia tego spornego okresu do okresu pracy górniczej.
W konsekwencji Sąd – na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.– oddalił odwołanie
jako nieuzasadnione i orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w zw. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015. 1804 ze zm.).
SSO Elżbieta Majewska