Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 273/18
Data wyroku: 2018-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Rafał Lila, Agnieszka Woźniak, Anna Budzyńska
Słowa kluczowe: Klauzula wykonalności
Podstawa prawna: art. 777 kpc w zw. z art. 359 § 1 kpc

Sygnatura aktVIII Gz 273/18

POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2018 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie, Wydział VIII Gospodarczy,
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Woźniak
Sędziowie: SO Anna Budzyńska
SR del. Rafał Lila (sprawozdawca)
po rozpoznaniu 27 listopada 2018 roku wS.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...)(...) spółki akcyjnejwW.
przeciwkoE. S.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z 27 marca 2018 roku, sygn. akt X GNc 2493/09,
postanawia:
oddalić zażalenie.

SSO Anna Budzyńska SSO Agnieszka Woźniak SSR del. Rafał Lila

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 marca 2018 r. (sygn. akt X GNc 2493/09) Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, na podstawieart. 359 § 1 k.p.c., uchylił postanowienie z dnia 25 lutego 2010 r. o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum w Szczecinie z 23 października 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że 23 października 2009 r. referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty, który został doręczony pozwanemu na adres:(...),P.. Zarządzeniem z 22 lutego 2010 r. stwierdzono prawomocność nakazu zapłaty, a postanowieniem z 25 lutego 2010 r. nakazowi nadano klauzulę wykonalności z urzędu na podstawie ówcześnie obowiązującegoart. 782 § 2 k.p.c.Tymczasem 29 grudnia 2017 r. pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty podnosząc, że w chwili wydania nakazu zapłaty nie mieszkał pod powyższym adresem, lecz zamieszkiwał za granicą.
Postanowieniem z 15 marca 2018 r. Sąd pierwszej instancji uchylił zarządzenie z 22 lutego 2010 r. o stwierdzeniu prawomocności nakazu zapłat.
Powyższe postanowienie zaskarżyła w całości powódka, która zażądała jego uchylenia i zasądzenia kosztów procesu oraz rozpoznania, w trybieart. 380 k.p.c., postanowienia Sądu pierwszej instancji z 15 marca 2018 r. w przedmiocie uchylenia prawomocności nakazu zapłaty i uchylenie tego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu powódka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

-

art. 358 k.p.c.,art. 363 § 1 k.p.c.orazart. 365 § 1 k.p.c.poprzez ich pominięcie i prowadzenie postępowania w sprawie prawomocnie zakończonej;

art. 795 § 1 k.p.c.poprzez pominięcie ustanowionego w nim trybu zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności;

art. 359 k.p.c.poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu wywodziła, że pozwany nie podważył postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności w drodze zażalenia na podstawieart. 795 § 1 k.p.c.i uchylenie tego postanowienia na podstawieart. 359 § 1 k.p.c.nie było prawidłowe.
W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o odrzucenie zażalenia, ewentualnie jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu. Wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie wydane 15 marca 2018 r. zostało wniesione przez powódkę z przekroczeniem tygodniowego terminu i powinno podlegać odrzuceniu. Odnośnie do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania wyjaśnił, że nadanie klauzuli wykonalności nie było prawidłowe, bowiem nakaz zapłaty nie był prawomocny i nie można było mu nadać klauzuli wykonalności (art. 777 k.p.c.).
Sąd zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Odnosząc się do kwestii dopuszczalności rozpoznawanego zażalenia należy zwięźle wyjaśnić, że było ono dopuszczalne. Na uwagę zasługuje, że zaskarżeniu podlega postanowienie Sądu pierwszej instancji z 27 marca 2018 r., doręczone stronie powodowej 16 kwietnia 2018 r. Zażalenie zostało wniesione 23 kwietnia 2018 r., a zatem z zachowaniem tygodniowego terminu (art. 394 § 2 k.p.c.). Powódka nie wniosła zażalenia zatem, jak wydaje się sugerować strona pozwana, na postanowienie wydane 15 marca 2018 r. w przedmiocie uchylenia zarządzenia o stwierdzeniu prawomocności. Z osnowy rozpoznawanego zażalenie jednoznacznie wynika, że powódka wniosła o zbadanie prawidłowości tej czynności procesowej w trybieart. 380 k.p.c.Taki wniosek powódki był słuszny, bowiem na zarządzenie w przedmiocie stwierdzenia prawomocności, którego nie można mylić z postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności w trybieart. 364 k.p.c., nie jest objęty zakresemart. 394 § 1 pkt 42k.p.c., a zatem nie jest to zarządzenie zaskarżalne i podlega weryfikacji właśnie w trybieart. 380 k.p.c.
Zgodzić należy się przy tym ze stanowiskiem powoda, że zaskarżone postanowienie (wydane w trybieart. 359 § 1 k.p.c.wobec orzeczenie wydanego na podstawieart. 782 § 2 k.p.c.w brzmieniu relewantnym dla wydania uchylonego postanowienia) podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia. Uchylenie klauzuli wykonalności nadanej z urzędu nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym na skutek uznania prawidłowego wniesienia sprzeciwu (wobec nieprawidłowości doręczenia nakazu zapłaty) można zakwalifikować jako swoiste orzeczenie kasatoryjne, które podlega zaskarżeniu zażaleniem (postanowienie SN z 20 lutego 2013 r., sygn. akt I CZ 22/13).
Odnosząc się domeritumsprawy należy stwierdzić, że słuszne jest zapatrywanie pozwanego, iż uchylenie postanowienia o nadaniu z urzędu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty (art. 782 § 2 k.p.c.w uprzednim brzmieniu) może podlegać uchyleniu w trybieart. 359 § 1 k.p.c.(wskazywany przez powodaart. 358 k.p.c.nie stoi na przeszkodzie, aby postanowienie uchylić w trybieart. 359 § 1 k.p.c.). Postanowienie to nie jest orzeczeniem kończącym sprawę, bowiem nie rozstrzyga o przedmiocie sporu, lecz jest wydawane na skutek stwierdzenia, że orzeczenie kończące – w tym przypadku nakaz zapłaty – jest prawomocne. Przyjąć należy, że tego rodzaju postanowienie może zostać wydane, bez konieczności złożenia zażalenia (art. 795 § 1 k.p.c.) na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności.
Kognicja sądu w tym zakresie ogranicza się do badania, czy w świetle okoliczności sprawy orzeczenie, któremu nadaje się klauzulę wykonalności, jest prawomocne (art. 777 § 1 pkt 11k.p.c.). Od nakazu zapłaty z 23 października 2009 r. pozwanemu przysługiwał sprzeciw, który pozwany mógł wnieść w terminie 2 tygodni od jego doręczenia (art. 502 § 1 k.p.c.). Dopiero jego prawidłowe doręczenie oraz brak wniesienia sprzeciwu powoduje prawomocność nakazu zapłaty, a prawomocność następujeex lege, gdy stronie nie przysługuje środek zaskarżenia (art. 363 § 1 k.p.c.).
W przedmiotowej sprawie odpis nakazu zapłaty nie został pozwanemu doręczony faktycznie, ale uznano go za doręczony w trybie przyjęcia tzw. fikcji doręczenia po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (art. 139 k.p.c.). Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty 29 grudnia 2017 r. i wyjaśnił, że odpis nakazu zapłaty nie został mu doręczony, bowiem wówczas już nie mieszkał w Polsce pod adresem, na który odpis został wysłany, ani w ogóle nie zamieszkiwał w Polsce, nie pozostawał również w kraju zameldowany. Tych okoliczności, jak wynika z rozpoznawanego zażalenia, powódka nie kwestionuje, a brak jest podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji przyjął wyjaśnienia pozwanego w tym zakresie za prawdziwe w sposób nieuzasadniony. Przedstawione wyjaśnienia i dowody potwierdzały twierdzenia pozwanego, że doręczenie z zastosowaniem fikcji doręczenia nie mogło być w niniejszej sprawie przyjęte. Brak doręczenia pozwanemu nakazu zapłaty skutkował oceną, że termin na wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty nie rozpoczął biegu. Skoro tak, to nakaz zapłaty nie uprawomocnił się i w świetleart. 777 § 1 pkt 11k.p.c.nie było podstaw do nadania mu klauzuli wykonalności.
Mając powyższe na uwadze nie sposób podzielić zgłoszonych przez powoda zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zwłaszczaart. 365 k.p.c., bowiem nakaz zapłaty wydany w sprawie nie stał się prawomocny, a przepis ten, statuujący związanie prawomocnym rozstrzygnięciem, dotyczy prawomocnościex lege. Jak wyjaśniono powyżej, w niniejszej sprawie do prawomocności nakazu zapłaty nie doszło, a postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności mogło po takiej ocenie podlegać uchyleniu w trybieart. 359 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że zgłaszane przez powoda zarzuty nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku, a zaskarżone postanowienie było prawidłowe. W konsekwencji zażalenie należało oddalić na podstawieart. 385w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.

SSO Anna Budzyńska SSO Agnieszka Woźniak SSR del. Rafał Lila
Sygn. akt VIII Gz 273/18

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

-(...)
-(...)

3
(...)

(...)

KARTA KWALIFIKACYJNA ORZECZENIA
(...)
(...)
(...)
(...)
(...)
(...)
………………………………………………………………………………