Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1985/18
Data wyroku: 2018-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Nowakowski, Alicja Kolonko, Jolanta Ansion

Sygn. akt III AUa 1985/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 listopada 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Ansion (spr.)

Sędziowie

SSA Alicja Kolonko
SSA Witold Nowakowski

Protokolant

Michał Eksterowicz

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaB. W.(B. W.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonejB. W.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
z dnia 17 lipca 2018 r. sygn. akt IV U 502/18

oddala apelację.
/-/SSA A.Kolonko /-/SSA J.Ansion /-/SSA W.Nowakowski

Sędzia  Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt III AUa 1985/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 marca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwS.odmówiłB. W.przyznania prawa do emerytury.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że ubezpieczona na dzień1 stycznia 1999 roku nie wykazała wymaganego 15-letniego okresu pracyw szczególnych warunkach.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczonaB. W.zakwestionowała powyższą decyzję, wnosząc o rzetelne przeliczenie lat jej pracy, albowiem organ rentowy zrobił to źle. Dodała, iż wcześniej jej staż emerytalny wyliczony zostałw wymiarze 23 lat, 3 miesięcy i 14 dni okresów składkowych oraz 2 lat, 8 miesięcyi 19 dni okresów nieskładkowych, a obecnie wyliczony został w wymiarze 20 lat,1 miesiąca i 6 dni. Zakład nie doliczył jej okresu zarejestrowania w Urzędzie PracywZ.bez prawa do zasiłku, jak również nie wyszczególnił okresów pracyw szczególnych warunkach.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział wS.wniósł o oddalenie odwołania wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lipca 2018 roku, sygn. akt IV U 502/18, Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił odwołanie.
Sąd I instancji ustalił, żeB. W.urodziła się (...).
W dniu 26 lipca 2016 roku ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do wcześniejszej emerytury, co załatwione zostało odmownie decyzją z dnia22 września 2016 roku, z uwagi na niewykazanie wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
W tym samym dniu ubezpieczona złożyła także wniosek o przyznanie jej prawa do emerytury pomostowej. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, wydana została decyzja z dnia 5 października 2016 roku odmawiająca jej prawa do żądanego świadczenia.B. W.nie zgodziła się z powyższą decyzją i zaskarżyła ją do Sądu Okręgowego w Częstochowie, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 roku, w sprawie sygn. akt IV U 1461/16 oddalił jej odwołanie, z uwagi na niewykazanie wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
W dniu 19 lutego 2018 roku ubezpieczona złożyła kolejny wnioseko emeryturę.
Na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawczyni wykazała staż emerytalnyw wymiarze 17 lat, 7 miesięcy i 6 dni okresów składkowych oraz 2 lat i 6 miesięcy okresów nieskładkowych.
W Hucie (...) S.A.wZ.ubezpieczona zatrudniona byław okresie od 4 września 1978 roku do 15 września 1997 roku na stanowiskach:
-  ucznia przyzakładowej Zawodowej Szkoły Zasadniczej w okresie od 4 września 1978 roku do 30 czerwca 1981 roku oraz
-  operatora suwnicy od 1 września 1981 roku do 26 listopada 1985 roku,;
-  operatora ciągu walcowego w okresie od 1 lutego 1988 roku do 31 maja1995 roku;
-  wagowej w okresie od 1 czerwca 1995 roku do 11 sierpnia 1996 roku oraz
-  wartownika w okresie od 12 sierpnia 1996 roku do 15 września 1997 roku.
Na urlopie wychowawczym przebywała w okresie od 27 listopada 1985 rokudo 31 stycznia 1988 roku.
Od 15 września 1997 roku do 30 kwietnia 1998 roku ubezpieczona zatrudniona była wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wB.na stanowisku pracownika ochrony.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że odwołanienie zasługuje na uwzględnienie.
Powołując treść regulacjiart. 184 ust. 1 i 2, art. 27, art. 32 ust. 1, 2 i 4 oraz § 1 ust. 1 i 2, § 2- 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze, Sąd I instancji stwierdził, że na dzień 1 stycznia1999 roku ubezpieczona wykazała wymagany 20-letni staż emerytalny. Spornym pozostało jedynie ustalenie, czyB. W.przepracowała na ten dzień 15 lat w warunkach szczególnych.
Ubezpieczona w celu wykazania wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach przedłożyła świadectwo pracy zHuty (...)wZ.z adnotacją o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach w okresachod 1 września 1981 roku do 27 listopada 1985 roku na stanowisku operatora suwnicy, od 1 lutego 1988 roku do 31 maja 1995 roku na stanowisku operatora urządzeń ciągu walcowniczego oraz od 1 czerwca 1995 roku do 11 sierpnia 1996 roku na stanowisku wagowej.
Organ rentowy odmówił uznania powyższego okresu zatrudnienia, z uwagina brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach.
Okresy pracy w warunkach szczególnych wskazane w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach mogą być wykazywane przez zainteresowanego przed sądem wszelkimi środkami dowodowymi, a przewidzianymi przezKodeks postępowania cywilnego, a w szczególności dokumentami z osobowych akt pracowniczych, zeznaniami świadków, przesłuchaniem stron. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków przed organem rentowym nie jest dopuszczalne(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 roku, III UZP 5/85,Lex nr 14635, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku,III UZP48/84, Lex nr 14630, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84 Lex nr 14625).
Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że w obecnym stanie prawnym zarządzenia resortowe zawierające uściślenia dokonane w innym okresie przez właściwych ministrów, polegające na ustaleniu wykazów stanowisk, powołane w świadectwach wykonywania prac w warunkach szczególnych zakwestionowanych przez organ rentowy nie mają wartości normatywnych lecz jedynie informacyjną. „W państwie prawnym nie jest dopuszczalne zamieszczanie w rozporządzeniu jako akcie wykonawczym upoważnienia do podejmowania określonych działań przez inny podmiot i wyposażanie go w kompetencje wykonawcze. W świetleKonstytucji z 1997 rokurozporządzenie jako akt wykonawczy oparty na ustawienie może zawierać subdelegacji. W konsekwencji, przedmiotem wykładni są wyłącznie przepisy ustawy i wydane na jej podstawie akty wykonawcze (...).W rezultacie zatem o spełnieniu przesłanki „praca w szczególnychwarunkach” przesądza wykonywanie pracy wymienionej w załącznikach A i Bdo rozporządzenia z 7 lutego 1983 roku, które stanowią integralną część rozporządzenia jako aktu wykonawczego, niezależnie od tego, w jakimzakładzie praca taka była (lub jest) wykonywana.” (por. glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 roku, III RN 25/99 T. Bińczyckiej-MajewskiejOSP 2002/4/48 t. 2).
Zdaniem Sądu, ubezpieczona nie wykazała, iż pracowała w warunkach szczególnych przez wymagany okres 15 lat. Ubezpieczona już kilkukrotnie domagała się przyznania jej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach i każdorazowo jej wnioski załatwiane były odmownie, z uwagi na niewykazanie 15-letniegookresu tej pracy. Powyższe wyjaśnione zostało szczegółowo w uzasadnieniuwyroku z dnia 24 stycznia 2017 roku, w sprawie sygn. akt IV U 1461/16, w którym Sąd wskazał, iż uwzględnienie wszystkich okresów jej pracy przypadającychprzed 1 stycznia 1999 roku nie daB. W.wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Okres jej pracy wHucie (...),z wyłączeniem okresu praktycznej nauki zawodu oraz urlopu wychowawczego,to zalewie 12 lat, 9 miesięcy i 8 dni. Doliczenie do tego okresów jej pracyod 15 września 1997 roku do 30 kwietnia 1998 roku wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wB.na stanowisku pracownikaochrony w łącznym wymiarze 6 miesięcy i 15 dni da odwołującej jedynie 13 lat,3 miesiące i 23 dni.
Sąd I instancji zaznaczył również, iż istota decyzji organu rentowego polegana rozstrzygnięciu o prawie do konkretnego świadczenia (lub o jego wysokości) jako całości, a nie o poszczególnych elementach składających się na to prawo. Sąd stwierdzający spełnienie przez ubezpieczonego jednego lub więcej warunków powstania prawa do świadczenia, nie może ustalić tego w sentencji wyroku,przy jednoczesnym oddaleniu odwołania ubezpieczonego od niekorzystnej dla niego decyzji organu rentowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2000 roku, sygn. akt II UKN 147/00, OSNP 2002/16/389).
Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W związku z powyższym sąd rozpoznając odwołanie od takich decyzji orzeka o ich zasadności pod kątem prawado wnioskowanego świadczenia. W sytuacji braku możliwości wykazania 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych nawet ustalenie, iż w poszczególnych okresach pracy ubezpieczona wykonywała pracę w warunkach szczególnych, skutkowałoby oddaleniem odwołania. W związku z powyższym, Sąd nie przeprowadzał szerszego postępowania dowodowego w celu ustalenia charakteru pracy ubezpieczonej w tych okresach, bowiem w tej sytuacji byłaby to okoliczność nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, czy organ rentowy uwzględnił ubezpieczonej wszystkie okresy do ogólnego stażu pracy. Nie ma to bowiem znaczenia pod kątem prawa do wcześniejszej emerytury, gdyż w tym zakresie odwołująca legitymuje się wymaganym stażem. Różnica w wysokości ustalonego stażu emerytalnego w zaskarżonej decyzji w łącznym wymiarze 20 lat, 1 miesiącai 6 dni oraz w decyzji z dnia 5 października 2016 roku, gdzie staż ten ustalonyzostał w łącznym wymiarze 26 lat i 3 dni wynika z faktu, iż w decyzji z dnia9 marca 2018 roku staż ten liczony jest na dzień 1 stycznia 1999 roku,natomiast w decyzji z dnia 5 października 2016 roku liczony był na dzieńzłożenia wniosku o emeryturę, a więc uwzględniał także okresu przypadającepo 31 grudnia 1998 roku. Za chybione należało także uznać żądanieubezpieczonej doliczenia do stażu emerytalnego okresu zarejestrowaniaw Urzędzie Pracy wZ.bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych,albowiem zgodnie z art. 6 i 7 ustawy nie są to ani okresy składkowe,ani nieskładkowe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku,na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Apelację od wyroku wniosła ubezpieczona.
Apelująca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc, że pracaw hutnictwie jest pracą w warunkach szczególnych, o czym świadczy adnotacjaw angażach, wskazująca na dodatek szkodliwy.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne i argumentację prawną Sądu I instancji, uznając je za własne, co czyni zbędnym ponowne szczegółowe powoływanie się na prezentowane w motywach zaskarżonego wyroku stanowisko Sądu Okręgowego.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy ubezpieczona spełnia warunki nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawieart. 184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2018 roku, poz. 1270 j.t.), zwanej ustawą emerytalną, a w szczególności, czy legitymuje się 15-letnim okresem pracyw warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, w rozumieniutej ustawy.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, prawidłowo uznał Sąd I instancji,że ubezpieczona nie legitymuje się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych.
Staż pracy ubezpieczonej wHucie (...)- z pominięciem okresu praktycznej nauki zawodu oraz urlopu wychowawczego - wynosi 12 lat, 9 miesięcyi 8 dni. Doliczenie okresu zatrudnienia współce (...)powoduje, że łączny staż pracy skarżącej wynosi jedynie 13 lat, 3 miesiące i 23 dni.
Nawet gdyby hipotetycznie uwzględnić wskazane okresy zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach, to nie jest to okres 15 lat pracy o kwalifikowanym charakterze, jak tego wymaga art. 184 ustawy emerytalnej. Tym samym,zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego na tę okoliczność. SłusznieSąd I instancji przywołał również rozstrzygnięcie w sprawie IV U 1461/16 Sądu Okręgowego w Częstochowie i okoliczność ta powinna wsposób ostatecznywyjaśnić, że ubezpieczona nie może wykazać na dzień 31 grudnia 1998r.wymaganego stażu pracy nie ogólnego, alew warunkach szczególnych,tj. 15 lat.
W tych okolicznościach, Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację ubezpieczonej, jako pozbawioną słusznych podstaw.
/-/SSA A.Kolonko /-/SSA J.Ansion /-/SSA W.Nowakowski

Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR