Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 600/16
Data wyroku: 2018-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mariusz Kubiczek

Sygn. aktI Ns 600/16

POSTANOWIENIE
Dnia 29 maja 2018 r.
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w Wydziale I Cywilnym, w składzie:
Przewodniczący:  SSR Mariusz Kubiczek
Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Bieniek
po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018r. w Tomaszowie Mazowieckim
przy udziale -------------------------------------
na rozprawie
sprawy z wniosku –K. P.,P. P.,E. Z.
z udziałem-A. B.,J. Z. (1),
o dział spadku

postanawia;

1/ustalić, że przedmiotem działu spadku poF. Z.zmarłym dnia 29 maja 1982 roku oraz poJ. Z. (2)zmarłej dnia 20 lipca 1984 roku jest nieruchomość gruntowa położona wS., gminaU., o powierzchni0,44 hai składająca się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami34, 78, dla której to nieruchomości prowadzona jestksięga wieczysta nr (...),
2/dokonać działu spadku poF. Z.zmarłym dnia 29 maja 1982 roku oraz poJ. Z. (2)zmarłej dnia 20 lipca 1984 roku, opisanego w punkcie pierwszym sentencji postanowienia w ten sposób, żedziałkę numer (...)podzielić na dwie działki, a mianowicie nadziałkę nr (...)o powierzchni 0,1570 ha oraz nadziałkę nr (...)o powierzchni 0,1570 ha, w sposób przedstawiony na mapie podziału sporządzonej w dniu 17 stycznia 2018 roku przez biegłego sądowegoU. B.i po takim wydzieleniu;
a)wnioskodawczyniomK. P.P. P.iE. Z.przyznać w równych częściach na współwłasnośćdziałkę nr (...)orazdziałkę nr (...),
b)uczestniczceA. B.przyznać na wyłączną własnośćdziałkę nr (...), bez obowiązku wzajemnych dopłat,
3/wartość przedmiotu zniesienia współwłasności ustalić na kwotę76.880,00 złotych,
4/ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie,
5/nakazać ściągnąć rzecz Skarbu Państwa /Sądu Rejonowego/ odA. B.kwotę 2.900,00 zł (dwa tysiące dziewięćset złotych), odE. Z.,K. P.iP. P.kwoty po 900,00 zł (dziewięćset złotych), od każdego z nich tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych w postaci wydatków poniesionych w sprawie.

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 8 sierpnia 2014 rokuE. Z.– opiekun prawny ubezwłasnowolnionegoA. Z., zastąpiona przez adwokata, wniosła o dokonanie działu spadku poJ. Z. (2)i zniesienie współwłasności pomiędzy wnioskodawcą aA. B.iJ. Z. (1)nieruchomości gruntowej położonej w miejscowościS., składającej się zdziałek nr (...)o powierzchni 0,14 ha, nr 78 o powierzchni 0,30 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), poprzez przyznaniedziałki nr (...)na rzeczA. Z., zaś na rzeczA. B.działki nr (...)z obowiązkiem spłaty na rzecz wnioskodawcy /k-4/.
WnioskodawcaA. Z.zmarł w dniu 3 maja 2015 roku /k-49/, a do udziału w sprawie w jego miejsce wezwani zostali jego spadkobiercy – żonaE. Z., córkiK. P.iP. P./k-58 odwrót/. Nowo wezwani uczestnicy postępowania, zastąpieni przez adwokata, wnieśli o przyznanie na rzeczA. B.działki nr (...), natomiast na rzeczE. Z.,K. P.iP. P.działki nr (...)ze spłatą na ich rzecz /k-46/.
W dniu 17 maja 2013 rokuA. B., zastąpiona przez adwokata, złożyła w tutejszym Sądzie wniosek o stwierdzenie, że z dniem 1 stycznia 2013 roku nabyła ona przez zasiedzenie udział wynoszący 2/3 części we własności nieruchomości położonej wS., gm.U., oznaczonej w ewidencji gruntów numeramidziałek (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)/k-82/.
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 roku /k-25 odwrót/ zarządzono połączenie rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku o zasiedzenie /sprawa(...))13/ ze sprawą niniejszą.
Uczestniczki postępowaniaE. Z.,K. P.iP. P., zastąpieni przez adwokata, wnieśli oddalenie wniosku o zasiedzenie nieruchomości, przyznaniedziałek (...)na ich rzecz wraz z odpowiednimi dopłatami oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania /k-227/.
UczestniczkaA. B., zastąpiona przez adwokata, wniosła o przyznanie spadkowej nieruchomości na jej rzecz /zasiedzenie/ /k-187/.
UczestnikJ. Z. (1)nie był zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, otrzymał od rodziców stosowną spłatę /k-25 do k-25 odwrót/.
Sąd ustalił, następujący stan faktyczny :
Wksiędze wieczystej nr (...), założonej dla nieruchomości gruntowej położonej we wsiS., gminaU.o powierzchni 0,44 ha i składającej się z działek o numerach ewidencyjnych; 34 oraz 78,F. Z.iJ. Z. (2)ujawnieni zostali jako właściciele na prawach wspólności ustawowej. Własność nieruchomości uzyskali na podstawie decyzji Naczelnika powiatu wB.z dnia 25 lutego 1975 roku – akt własności ziemi.
/dowód; odpis księgi wieczystej, mapa k-87 koperta, akt własności ziemi k-34/.
F. Z.synW.iJ.zmarł dnia 29 maja 1982 roku wU., ostatnio stale zamieszkiwał wS.. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli ; żonaJ. Z. (2)oraz dzieciJ. Z. (1),A. Z.iA. B.po 1/4 części każdy z nich. Wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone wS.odziedziczyła na podstawie ustawy w całości żonaJ. Z. (2).
/dowód; akta sprawy I Ns 363/83 – postanowienie/.
J. Z. (2)córkaJ.iZ.zmarła dnia 20 lipca 1984 roku wW., ostatnio stale zamieszkiwała wS.. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyły dzieci ;A. B.,J. Z. (1)iA. Z.po 1/3 części każdy z nich.
/dowód; postanowienie w sprawie sygn. akt I Ns 769/12, k-87 koperta/.
A. Z.synF.iJ.zmarł w dniu 3 maja 2015 roku wT., ostatnio stale zamieszkiwał naOsiedlu (...). Spadek po nim na podstawie ustawy nabyła żonaE. Z.oraz córkiK. P.iP. P.po 1/3 części każda z nich.
/dowód; postanowienie w sprawie sygn. akt I Ns 1389/15, k-14/.
Postanowieniem z dnia 24 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. ubezwłasnowolnił całkowicieA. Z.z powodu zaburzeń psychicznych.
/dowód; postanowienie k-30/.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2014 roku Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. ustanowił opiekę prawną dla całkowicie ubezwłasnowolnionegoA. Z.. Na opiekuna prawnego powołałE. Z..
/dowód; postanowienie k-32, zaświadczenie k-15/.
Biegły psychiatra określił czasokres pozostawaniaA. Z.w stanie uzasadniającym ubezwłasnowolnienie całkowite od dnia 3 kwietnia 2009 roku do chwili śmierci, tj. do dnia 3 maja 2015 roku.
/dowód; opinia biegłegoB. J.k-71 do k-73/.
Działka nr (...)zawiera obszar 0,14 ha, jest w kształcie prostokąta o wymiarach 15 m x 102 m / 96 m od strony północnej/. Działka ta jest porośnięta samosiejkami sosny i brzozy.Działka nr (...)ma kształt wydłużonego prostokąta o wymiarach 14 m x 233 m. krótszymi bokami przylega do dróg o nawierzchni asfaltowej. W części północnej jest zabudowana domem mieszkalnym, budynkiem gospodarczym, budynkiem ustępu suchego. Od północy /od strony drogi powiatowej/ nieruchomość jest ogrodzona ogrodzeniem z siatki metalowej na słupkach, z furtką i bramą /podobnie od strony południowej. Po bokach nieruchomość ogrodzona jest ogrodzeniem z płyt betonowych /ogrodzenie nieruchomości sąsiadujących/. Poza zabudowaną częściądziałka nr (...)w części południowej nie jest zagospodarowana i od dawna nie jest użytkowana rolniczo. Rosną tu wysokie trawy, chwasty i samosiejki różnych drzew.
Biegły geodeta potwierdził dopuszczalność podziałudziałki nr (...)na dwie części, a mianowicie północną wraz z zabudowaniami, tj.działka nr (...)o powierzchni 0,1570 ha oraz część południową niezagospodarowaną –działka nr (...)o powierzchni 0,1570 ha. Obie tak wydzielone nieruchomości posiadają dostęp do dróg publicznych.
Biegły w dziedzinie szacowania nieruchomości określił wartośćdziałki nr (...)na kwotę 23.700,00 złotych,działki (...)na kwotę 207.500,00 złotych (wartość ta obejmuje wartość gruntu /ok. 29.700,00 złotych k-142/ i naniesień budowlanych),działki nr (...)na kwotę 26.590,00 złotych. Budynek mieszkalny nadziałce nr (...)zbudowany został w latach 1978-79 i wykończony w latach 1982-83.
/dowód; opinia biegłegoS. G.k-131 do k-161, opinia uzupełniająca k-210 odwrót, opinia biegłejU. B.k-178 do k-181, k- 200 mapa podziału - zaewidencjonowana/.
Budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy, usytuowane w części północnejdziałki nr (...)zostały wzniesione przez uczestniczkę postępowaniaA. B.. Zamieszkuje ona w tej części nieruchomości do chwili obecnej.
/okoliczność bezsporna między uczestnikami postępowania k-25 odwrót, k-83/.

Sąd zważył, co następuje:

Dokonując ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia wartości spadkowych nieruchomości Sąd oparł się na pisemnej opinii biegłegoS. G./k-131do k-161, k-210 odwrót/. Zarówno wybór podejścia, metody i techniki szacowania wartości przedmiotowej nieruchomości nie budzą wątpliwości. Ponadto opinia nie była kwestionowana przez pełnomocników stron.
Podobne uwagi odnieść należy do opinii biegłej geodetyU. B.w zakresie dopuszczalności i możliwości podziału nieruchomości/k-178 do k-181, k-200/.
Nie została zakwestionowana przez strony opinia biegłego psychiatryB. J./k-71 do k-73/, dowód dopuszczony na okoliczność okresu pozostawania przezA. Z.w stanie uzasadniającym ubezwłasnowolnienie całkowite. Dowód powyższy miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia żądania uczestniczkiA. B.zasiedzenia spadkowej nieruchomości /art. 618 § 1 k.p.c.w związku zart.685 i art. 688 k.p.c./
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że żądanie zasiedzenia spadkowej nieruchomości przezA. B.uwzględnione zostać nie może. Jeżeli bowiem przyjąć za prawdziwe twierdzenia uczestniczkiA. B./k-83/, że rozpoczęła ona samoistne posiadanie nieruchomości spadkowej /z wyłączeniem innych spadkobiercówF. Z./ po śmierci ojca /29 maja 1982 roku/, czyli od dnia 30 maja 1982 roku, to termin zasiedzenia upływałby w dniu 30 maja 2012 roku.
Stosownie do dyspozycji przepisuart. 172 § 1 k.c.posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze /zasiedzenie/. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze /§ 2 art. 172 k.c./.
Przepisart. 172 k.c.w cytowanym brzmieniu wprowadzony został przez ustawę z dnia 28 lipca 1990 roku /Dz. U. nr 55, poz. 321/ zmieniającą m.in.ustawę kodeks cywilnyz dniem 1 października 1990 roku.
W poprzednim brzmieniu przepisart. 172 k.c.stanowił, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze /zasiedzenie/. Po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze /§ 2 art. 172 k.c./.
Oznacza to w praktyce, że jeżeli rozpoczęty bieg zasiedzenia nieruchomości, odpowiedni w dobrej wierze / 10 lat/, w złej wierze / 20 lat/ nie zakończył się przed dniem 1 października 1990 roku, to dotychczasowe terminy zasiedzenia ulegają automatycznemu przedłużeniu o okres potrzebny do zasiedzenia w dobrej wierze / 20 lat/, w złej wierze /30 lat/.
Powyższe przypomnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgłoszonego żądania zasiedzenia nieruchomości spadkowej, a to przede wszystkim z uwagi na sytuację zmarłego spadkobiercyA. Z./ubezwłasnowolnionego całkowicie postanowieniem z dnia 24 marca 2014 roku k-30/. Z treści opinii biegłego psychiatry /k-73/ wynika bowiem, że stanA. Z.uzasadniający ubezwłasnowolnienie całkowite datuje się od dnia 3 kwietnia 2009 roku. z dyspozycjiart. 175 k.c.wynika, że do biegu zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia. Przepisart. 122 § 1 k.c.stanowi z kolei, że przedawnienie względem osoby, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie może skończyć się wcześniej niż przed upływem lat dwóch od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio do biegu przedawnienia przeciwko osobie, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia /§ 3 art. 122 k.c./.
W świetle powyższych rozważań uczestniczkaA. B.nie spełniła jednej z dwóch istotnych przesłanek do stwierdzenia zasiedzenia, a mianowicie upływu czasu określonego wart. 172 k.c.potrzebnego do przedawnienia czyjegoś prawa własności. Ponieważ dyspozycjaart. 618 § 1 k.p.c.nie nakazuje lecz daje możliwość sądowi wydania w tym względzie postanowienia, Sąd nie uwzględniając zgłoszonego żądania zasiedzenia /k-82/, dał wyraz w punkcie pierwszym sentencji postanowienia /ustalić, że przedmiotem działu spadku … jest/.
W razie braku podstaw do wydania postanowienia działowego na podstawie zgodnego wniosku uczestników, dział spadku będzie rozpoznany według przepisów poniższych ( tj.art.688 k.p.c.według którego do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególnościart. 618 § 2 i 3 k.p.c.) – poruszaart.687 k.p.c.
W sprawie niniejszej dział spadku nastąpił w oparciu o wniosek uczestników postępowania oraz opinie biegłych, w szczególności geodety, co do możliwości podziału nieruchomości spadkowej.
Na podstawie powołanych przepisów dokonał Sąd działu spadku poF. Z.iJ. Z. (2), orzekając o dokonaniu działu spadku jak w sentencji postanowienia.
Nie zasądził, zgodnie z oczekiwaniem pełnomocnika wnioskodawców, tytułem wyrównania udziału w majątku spadkowym podlegającemu działowi dopłat /k-227/, uznając że wartość przyznanych nieruchomości, nakładów równoważy udziały każdego z uczestników w tym majątku. Chodzi tu przede wszystkim o nakład uczestniczkiA. B.w postaci wzniesienia budynku mieszkalnego nadziałce nr (...).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisuart. 520 §1 k.p.c.
O kosztach sądowych orzeczono  na podstawieart. 113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( Dz.U. nr 167, poz. 1398 ze zmianami).