Sąd Okręgowy w Rzeszowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 91/18
Data wyroku: 2018-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Guniewska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: ustawa FUS
Teza: przyznaje prawo do emerytury.

Sygn. aktIV U 91/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Guniewska
Protokolant: st. sekr. sądowy Magdalena Rykała-Płodzień
po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. w Rzeszowie
sprawy z wnioskuW. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaW. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 24/11/2017 r. znak(...)

I

zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 24/11/2017 r. znak:(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyW. K.prawo do emerytury poczynając od dnia 16 grudnia 2017r. oraz ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.-

II

zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.na rzecz wnioskodawcyW. K.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV U 91/18

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 28 marca 2018r.
Decyzją z dnia 24.11.2017r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku z dnia 16.11.2017r. odmówił wnioskodawcyW. K.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że wnioskodawca legitymuje się stażem ogólnym w wymiarze 26 lat, 6 miesięcy i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych, a także stażem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 7 lat, 6 miesięcy i 11 dni.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłW. K.domagając się zmiany zaskarżonej decyzji przez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że w okresie od 29.10. 1976 r. do 20.06.1991 r. był zatrudniony w(...)S.(...)(obecnie(...)Transport wT.) na stanowisku mechanika samochodowego.
Odmowa organu rentowego oparta jest na braku udowodnienia wymaganego 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, a wynika z faktu, że stanowisko , na którym został formalnie zatrudniony w(...)S.M.. (obecnie(...)Transport wT.) tj. jako blacharz napraw pojazdów samochodowych wynikało tylko i wyłącznie z posiadanego zawodu wyuczonego jaki zdobył w szkole zawodowej ( blacharz karoseryjny). Stanowisko, które mu powierzono nie determinowało jednak i nie ograniczało zakresy czynności , które wykonywał faktycznie. Kluczowe dowody w ww. zakresie tj. jakie czynności i rodzaje prac faktycznie były mu zlecane i jakie wykonywał, stanowić miały zeznania świadków, w tym bezpośredniego przełożonegoA. B.oraz współpracownikaJ. N., o których przesłuchanie wniósł wnioskodawca.
W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o
oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
W. K.urodził się (...)W dniu 16.11.2017 r. złożył wniosek o emeryturę, jednakże z powodu braku dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia i staż pracy w szczególnych warunkach, uzyskał decyzję odmowną z dnia 24.11.2017r. Wnioskodawca w chwili złożenia wniosku nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego.
Okolicznością bezsporną jest, że wnioskodawcaW. K.legitymuje się stażem ogólnym w wymiarze 26 lat, 1 miesiąca i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych, a także stażem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 7 lat, 6 miesięcy i 11 dni.
W celu udowodnienia okresów zatrudnienia, w tym stażu pracy w szczególnych warunkach wnioskodawca załączył do wniosku o emeryturę, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 17.10.2017r., w którym stwierdzono, że był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wT.od 29.10.1976r. do nadal. Przedsiębiorstwo to nosiło kolejno nazwy wynikające przekształcenia tj.: -Przedsiębiorstwo Państwowej (...)wR.Oddział (...)wM., - Krajowa Państwowa Komunikacja Samochodowa Oddział wS.M.., -Przedsiębiorstwo Państwowej (...)wS., -Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o., -Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.,- (...) Sp. z o.o.
W okresie zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 15.03.1991r. do 27.09.2000r. wykonywał prace wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43) : wykaz A, dz. XIV , poz. 16 pkt 2 - prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych na stanowiskach wymienionych w Zarządzeniu Ministra Komunikacji Nr 64 z dnia 29.06.1983r. w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz.Urz. Ministerstwa Komunikacji z 1983r. Nr 10, poz. 77) mechanik napraw pojazdów samochodowych.
Sąd Okręgowy ustalił, że odwołującyW. K.jest zatrudniony w(...)wS., którego następcą prawnym jest(...) Sp. z o.o.wT.do chwili obecnej w pełnym wymiarze czasu pracy.
W umowie o pracę z dnia 28.10.1976r. dookreślono stanowisko pracy wnioskodawcy tj. blacharz napraw pojazdów samochodowych. Prace blacharskie nie były wykonywane w zakładzie, ale na Wydziale Remontowym wŁ.. Warsztat wyposażony był w cztery kanały remontowe. Naprawiano autobusy, samochody ciężarowe. Było wówczas 90 autobusów, 40 samochodów ciężarowych i ok. 15 przyczep. Wnioskodawca pomimo określenia jego stanowiska pracy jako mechanik samochodowy, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace mechaników kanałowych, tzn. wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie autobusów i samochodów ciężarowych. W kanałach remontowych, z uwagi na budowę samochodów ciężarowych, autobusów, naprawiał sprzęgła, hamulce, linki licznika, koła, skrzynie biegów, układ zasilania, pompy wtryskowe.
Wnioskodawca nie wykonywał innych czynności, w szczególności nie dokonywał napraw poza kanałem. Była to jego jedyna praca, którą świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Narażony był na kontakt z olejami, smarami i ropą, na hali było zadymienie i huk.
(dowód: świadectwo pracy, akta emerytalne ZUS, akta osobowe, zeznania świadków:A. B.,J. N., zeznania wnioskodawcy)
Sąd Okręgowy dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie wskazanych dowodów. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów, albowiem zostały sporządzone przez powołane do tego osoby, w zakresie przyznanych im kompetencji i w przepisanej formie, a ich autentyczność i treść nie budziła wątpliwości sądu.
Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom świadków, gdyż zeznania ich są jasne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Należy wskazać, że powołani świadkowie w spornym okresie czasu pracowali razem z wnioskodawcą u danego pracodawcy i byli bezpośrednimi świadkami tego jakiego rodzaju pracę oraz w jakim charakterze świadczył wnioskodawca. Jednoznacznie wskazali, że w spornym okresie zatrudnienia wnioskodawca pracował w warsztacie samochodowym i do jego obowiązków należała naprawa autobusów i samochodów ciężarowych będących na stanie zakładu pracy. Wnioskodawca powyższe naprawy wykonywał wyłącznie w kanale remontowym. Powyższe obowiązki świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Odwołanie jest zasadne.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie są uprawnienia wnioskodawcy do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w jego brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa do emerytury, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku określonego w art. 32 ustawy emerytalnej, jeżeli w dniu wejścia ustawy w życie, tj. na dzień 1 stycznia 1999 r. osiągnęli oni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn, mają 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego oraz nie przystąpili do Otwartego Funduszu Emerytalnego.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego i pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, określają niższy wiek emerytalny, rodzaje prac i stanowisk oraz warunki na podstawie których przysługuje prawo do emerytury. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Te okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Stosowanie do § 4 ust. 1 tegoż rozporządzenia mężczyzna, który wykonywał prace w warunkach szczególnych, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Z powyższych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, iż podstawową przesłanką przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym jest wykazanie przez wnioskodawcę co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Należy zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 9 kwietnia 2009 r. (sygn. I UK 316/08, LEX nr 707858) w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że pracownik albo ubezpieczony ubiegający się o świadczenie z ubezpieczenia społecznego może w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych wszelkimi dowodami wykazywać okoliczności, od których zależą jego uprawnienia z tytułu ubezpieczenia - także wówczas, gdy z dokumentu (np. zaświadczenia o zatrudnieniu) wynika co innego (art. 473 k.p.c.). O tym czy praca była wykonywana w szczególnych warunkach decyduje nie stanowisko, lecz wykonywane czynności. Ustalenie zatem jakie prace wnioskodawca faktycznie wykonywał, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia (z uzasad. wyroku SN z dnia 21.04.2004, II UK 337/03, OSNP 2004/22/392).
W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny udowodnił, iż w spornym okresie pracując w(...)wS.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych, która to praca wymieniona jest w wykazie A, dziale XIV, poz. 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Podsumowując powyższe rozważania należy wskazać, że wnioskodawca legitymuje się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym, a także co najmniej 15 letnim stażem pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca posiada ukończone 60 lat życia oraz nie jest członkiem OFE.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714 § 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 24.11.2017r. i przyznałW. K.prawo do emerytury od dnia 16 grudnia 2013 r.
Dodać jeszcze potrzeba, że zasady przyznawania i wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych regulujeustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 118 ust. 1 tej ustawy, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, przy czym w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego (ust. 1a). W niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż opóźnienie w przyznaniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność. Chociaż bowiem orzeczenie w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter ustalający i prawo wnioskodawcy do emerytury istniało również w dacie wydania przez ZUS decyzji odmownej, to obowiązek świadczenia po stronie organu rentowego powstał dopiero od chwili ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Odpowiednie dowody przesądzenia kwestii stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach zostały zgromadzone dopiero w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem zmieniającym zaskarżoną decyzję. Za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.