Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 63/18
Data wyroku: 2018-07-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zenon Węcławik
Słowa kluczowe: Oświadczenie spadkowe
Podstawa prawna: art. 1019 kc

Sygnatura akt I Ns 63/18

POSTANOWIENIE
Dnia 18 lipca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący SSR Zenon Węcławik
Protokolant: Magdalena Mastej
po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. w Kamiennej Górze na rozprawie
sprawy z wnioskuM. G. (1)iL. P. (1)
o odebranie oświadczenia w przedmiocie uchylenia się od niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie i przyjęcia oświadczenia spadkowego
postanawia:
na podstawieart. 1019 § 3 k.c.zatwierdzić uchylenie się przezM. G. (1)iL. P. (1)od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczeń spadkowych poP. W., zmarłym dnia 24.05.2016 r. wK.i stwierdzić, żeM. G. (1)iL. P. (1)odrzucili spadek poP. W..
sygn. aktI Ns 63/18

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 20 lutego 2018 r.,M. G. (2)działająca w imieniu swoich małoletnich dzieci -M. G. (1)iL. P. (1), wniosła o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczeń spadkowych i złożenie oświadczeń o odrzuceniu spadku po zmarłymP. W., zmarłym dnia 24.05.2016 r. wK..
Sąd ustalił, co następuje:
SpadkodawcaP. W., ostatnio stale zamieszkały wK., zmarł w dniu 24.05.2016 roku wK.jako bezdzietny kawaler nie pozostawiając testamentu.
Dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 19 akt, zeznania świadkaK. P.e-protokół rozprawy z 18.07.2018 r. od 00:11:06 do 00:00:34.
M. G. (2)odrzuciła spadek w dniu 8 sierpnia 2016 r. UstanowiłaK. P.pełnomocnikiem do złożenia wniosku o zezwolenie na odrzucenie w imieniu jej małoletnich dzieci spadku poP. W.. W dniu 26 września 2016 r.M. G. (2)złożyła wniosek do sądu rodzinnego o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu jej dzieciM. G. (1)iL. P. (1).
Dowody: wnioski o odrzucenie spadku w imieniu dzieci k. 3 i 5 akt, pełnomocnictwo k. 8-10.
Sąd zezwoliłM. G. (2)na odrzucenie w imieniu jej dzieci spadku poP. W.– w dniu 22 grudnia 2016 r. w imieniu jej małoletniego synaM. G. (1)i w dniu 7 marca 2017 r. w imieniu jej małoletniej córkiL. P. (1).
Dowody: postanowienia Sądu Rejonowego wJ. G.k. 4 i 6 akt.
M. G. (2)mieszka wN.od 18 lat. Do Polski przyjeżdża średnio raz do roku. Sprawy spadkowe po zmarłymP. W.załatwiała w kraju w jej imieniuK. P.. Zezwolenia Sądu rodzinnego na odrzucenia spadku poP. W.przezM. G. (2)w imieniu jej dzieci przyszły na adres zamieszkaniaK. P., która uznała, że sprawa jest zakończona. Orzeczenia te schowała u siebie w domu i powiadomiła córkę o pozytywnym załatwieniu sprawy. O potrzebie złożenia oświadczeń o odrzuceniu spadku w imieniu małoletnichM. G. (1)iL. P. (1),M. G. (2)dowiedziała się gdy skończyła się sprawa spadkowa i powołano ich do dziedziczenia.
Dowód: zeznania świadkaK. P.e-protokół rozprawy z 18.07.2018 r. od 00:11:06 do 00:00:34.
K. P.jako pełnomocnikM.K. G.– w imieniu małoletnichM. G. (1)iL. P. (2)w dniu 18 lipca 2018 r. przed sądem oświadczyła, że odrzuca spadek poP. W..
Dowody: oświadczenia z 18.07.2018 r. k. 33 i 34 akt.
Sąd zważył, co następuje:
Poczynione w sprawie ustalenia znajdują podstawę w szczerych, spontanicznych i niebudzących wątpliwości co do wiarygodności zeznaniach świadkaK. P., a także w dowodach z dokumentów – m.in. odpisie aktu stanu cywilnego, wniosków oraz orzeczeniach sądu rodzinnego co do zgody dlaM. G.na odrzucenie spadku. Autentyczność przedłożonych dowodów z dokumentów nie budziła wątpliwości co do autentyczności.
W myślart. 924 k.c.spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Dalejkodeks cywilnywart. 925stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Otwarcie spadku po zmarłymP. W.nastąpiło w dniu 24.05.2016 r. Dochodziło do dziedziczenia ustawowego, gdyżP. W.nie pozostawił testamentu.
Zgodnie zart. 1015 § 1 k.c.oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkodawca dowiedział się o tytule swego powołania. Dalej w myśl § 2 cyt. artykułu brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W odniesieniu do spadkobierców małoletnich dziedziczących po swoich rodzicach po odrzuceniu przez nich spadku, termin do złożenia oświadczenia biegnie od daty odrzucenia spadku przez ich rodziców. Z uwagi na to, że taka czynność jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem przedstawiciel ustawowy musi uzyskać zgodę sądu opiekuńczego (zob.art. 101 § 3 k.r.o.).M. G. (2)takie zezwolenia otrzymała w dniu 22.12.2016 r. wobecM. G. (1)i w dniu 7.03.2017 r. wobecL. P. (1). Na czas złożenia wniosku do sądu rodzinnego termin zawity przewidziany wart. 1015 § 1 k.c.ulega zawieszeniu (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28.09.2016 r., III CSK 329/15). Jest przy tym oczywiste, że samo zezwolenie sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego nie zastępuje takiego oświadczenia – daje jedynie rodzicowi uprawnienie na dokonanie takiej czynności w imieniu dziecka.
Zgodnie z przepisemart. 1019 k.c.jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczeń woli ze zmianami polegającymi na tym, że uchylenie powinno nastąpić przed sądem, a spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Spadkobierca, który pod wpływem błędu nie złożył żadnego oświadczenia może uchylić od skutków prawnych niezachowania terminu. Stosownie doart. 84 k.c.błąd dający podstawę do uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli musi dotyczyć treści czynności prawnej i być istotny, czyli uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie nie działał pod wpływem błędu i oceniał rzecz rozsądnie nie złożyłby oświadczenia tej treści, czyli w sytuacji braku oświadczenia spadkowego - gdyby znał prawdziwy stan rzeczy złożyłby oświadczenie o odrzuceniu spadku.
W realiach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że upłynął 6 miesięczny termin zart. 1015 § 1 k.c.na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Niemniej jednak należało uznać, żeM. G. (4)nie złożyła przedmiotowego oświadczenia, gdyż działała pod wpływem błędu. Nie sposób przedstawicielowi ustawowemu postawić zarzutu niedołożenia należytej staranności.M. G. (2)od wielu lat przebywa głównie wN., gdzie znajduje się jej centrum życiowe. Do Polski przyjeżdża sporadycznie – raz w roku. W kraju ustanowiła swoją matkę pełnomocnikiem do złożenia oświadczeń spadkowych w imieniu swoich dzieci.K. P.po uzyskaniu zezwoleń sądu rodzinnego poinformowałaM. G. (2)o pozytywnym załatwieniu sprawy. Z powodu takich zapewnieńM. G. (2)nie przypuszczała, że należało jeszcze złożyć stosowne oświadczenia. Takie przekonanieM. G.należało uznać za usprawiedliwione. Nie dysponowała ona treścią orzeczeń sądu opiekuńczego, nie uczestniczyła czynnie w postępowaniu. Niepełne i nieprawdziwe informacje przekazywane jej przez matkę wywołały u niej błąd. Należało również uznać, że gdyby nie błąd,M. G. (2)złożyłaby oświadczenia w przepisanym terminie. Jednocześnie należy podkreślić, że nadmierny rygoryzm i formalizm w ocenie przesłanek uzasadniających niezachowanie terminu do złożenia oświadczenia spadkowego w świetle przepisuart. 1015§ 2 k.c.jest nieuzasadniony, gdyż dzieci wnioskodawczyni nabyły spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
W tych warunkach sąd przychylił się do wniosku - odebrał oświadczenia spadkowe i zatwierdził uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczeń spadkowych, co znajduje wyraz w sentencji postanowienia.