Sąd Rejonowy w Legionowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 848/16
Data wyroku: 2018-06-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Woźniak
Słowa kluczowe: Wyrok, Oszustwo
Podstawa prawna: art. 280 § 1 kk

Sygn. akt II K 848/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 czerwca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Legionowie w II Wydziale Karnym
w składzie:
Przewodniczący: S.S.R. Grzegorz Woźniak
Protokolant: Arleta Agata
przy udziale Prokurator Agaty Kowalskiej
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8.06., 6.07., 12.09.2017 r., 1.02., 9.04., 15.05. i 21.06.2018 r.
sprawy przeciwko
1)M. J.urodz. (...)
wP.
synaR.iW.z d.T.,
2)G. K. (1)urodz. (...)
wM.
synaE.iM. z d. G.
oskarżonych o to, że: I. w okresie od dnia 22 września 2014 roku do dnia 25 września 2014 r. w msc.B., woj.(...), a miejsce ujawnienia wW., powiatL.działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili(...) im. (...)z/s wG.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy kwocie 19.000 zł, w ten sposób, że za pośrednictwemfirmy Usługi (...)zawarliumowę pożyczki nr (...)w ten sposób, iż przedłożyli istotny dla udzielenia kredytu poświadczającego nieprawdę dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 17.09.2014 roku stwierdzający zatrudnienieM. J.wfirmie (...)od dnia 1 września 2013 roku wypisany przezG. K. (1)i uzyskali ww. kwotę wprowadzając przedstawicieli pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania,
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
II. w okresie od dnia 10 września 2014 roku do dnia 11 września 2014 r. wW.iB., woj.(...), a miejsce ujawnienia wW., powiatL.działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziliBank (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w postaci pieniędzy kwocie 96.370,91 zł, w ten sposób, że zawarliumowę pożyczki nr (...)w ten sposób, iż przedłożyli istotny dla udzielenia kredytu poświadczającego nieprawdę dokument w postaci rozliczenia PIT-11 za rok 2013 i uzyskali ww. kwotę wprowadzając przedstawicieli pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania,
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
III. w dniu 17 lipca 2014 r. w m.B., woj.(...), a miejsce ujawnienia wW., powiatL.działając wspólnie i w porozumieniu w celu uzyskania pożyczki w kwocie 19.000 złotych w(...) im. (...)z/s wG.za pośrednictwemfirmy Usługi (...)przedłożyli istotny dla udzielenia kredytu poświadczającego nieprawdę dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 11.07.2014 roku stwierdzający zatrudnienie go wfirmie (...)od dnia 1.03.2013 roku wypisany przezG. K. (1), w wyniku czego uzyskali pożyczkę w kwocie 19.000 złotych,
tj. o przestępstwo zart. 297 § 1 k.k.,
a nadto przeciwkoG. K. (1)
oskarżonego o to, że: IV. w dniu 16 grudnia 2014 r. w m.B.iZ., woj.(...), a miejsce ujawnienia wW., powiatL.działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną dotychczas osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłowali doprowadzić(...) im. (...)z/s wG.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w postaci pieniędzy kwocie 19.000 zł, w ten sposób, iż przekazali nierzetelne zaświadczenie o zatrudnieniuM. J.z dnia 11.12.2014 r. stwierdzające zatrudnienie ww. wfirmie (...)od dnia 1.03.2013 roku wprowadzając przedstawicieli pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania,
tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

orzeka
I. Na mocyart. 4 § 1 k.k.stosuje wobec oskarżonychM. J.iG. K. (1)Kodeks Karnyw brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianieustawy Kodeks Karnyi innych ustaw (Dz. U. poz. 396), zwany dalej „k.k.”.
II. Uznaje oskarżonychM. J.iG. K. (1)za winnych popełnienia zarzucanego im w punkcie I aktu oskarżenia czynu, stanowiącego przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzaM. J.karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a oskarżonemuG. K. (1)karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności.
III. Uznaje oskarżonychM. J.iG. K. (1)za winnych popełnienia zarzucanego im w punkcie II aktu oskarżenia czynu, przy czym przyjmuje, że umowa dotyczyła kredytu (pożyczki) w kwocie 66.370,91 zł, stanowiącego przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzaM. J.karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a oskarżonemuG. K. (1)karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności.
IV. Uznaje oskarżonychM. J.iG. K. (1)za winnych popełnienia zarzucanego im w punkcie III aktu oskarżenia czynu, stanowiącego przestępstwo zart. 297 § 1 k.k.i za to na mocy powołanego przepisu wymierzaM. J.karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, a oskarżonemuG. K. (1)karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności.
V. Uznaje oskarżonegoG. K. (1)za winnego popełnienia zarzucanego mu w punkcie IV aktu oskarżenia czynu, przy czym uzupełnia opis czynu o to, że oskarżony tego czynu nie dokonał z uwagi na weryfikację dokonaną przez pokrzywdzoną instytucję, stanowiącego przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierza mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności.
VI. Na mocyart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.kary wymierzone oskarżonemuM. J.w punktach II – IV wyroku łączy i orzeka karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności.
VII. Na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie kary łącznej orzeczonej wobec oskarżonegoM. J.w punkcie VI wyroku warunkowo zawiesza na okres 2 (dwóch) lat próby.
VIII. Na mocyart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.kary wymierzone oskarżonemuG. K. (1)w punktach II – V wyroku łączy i orzeka karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności.
IX. Na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie kary łącznej orzeczonej wobec oskarżonegoG. K. (1)w punkcie VIII wyroku warunkowo zawiesza na okres 3 (trzech) lat próby.
X. Na mocyart. 73 § 1 k.k.oddaje obu oskarżonych pod dozór kuratorów sądowych.
XI. Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. z art. 17 ust. 1 Ustawy o kosztach w sprawach karnych zwalnia oskarżonych z obowiązku zwrotu kosztów sądowych i przejmuje je na rzecz Skarbu Państwa.
Sygn. akt II K 848/16

UZASADNIENIE WYROKU

z dnia 21 czerwca 2018 r.
Sąd, na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego podczas rozprawy głównej, ustalił następujący stan faktyczny:
OskarżonyM. J.około czerwca 2014 r. poszukiwał pracy, jego znajomy polecił go oskarżonemuG. K. (1). OskarżonyG. K. (1)zaproponowałM. J.fikcyjne zatrudnienie wfirmie (...)wW.i zawarcie umowy pożyczki bankowej. Pieniądze z tej pożyczki miały być przeznaczone na wsparcie finansowe firmy prowadzonej przez oskarżonego,M. J.miał otrzymać część należności i podjąć pracę w firmie oskarżonego. W dniu 17 lipca 2014 r. oskarżonyM. J.udał się doAgencji (...), gdzie zawarłumowę pożyczki nr (...). Przedmiotem pożyczki była kwota 19.000 złotych, którą oskarżonyM. J.zobowiązał się zwrócić wraz z odsetkami i kosztami do dnia 17.07.2018 r. Przy zawarciu tej umowy oskarżony przedstawił stwierdzające nieprawdę zaświadczenie o jego zatrudnieniu wfirmie (...)z dnia 1.03.2014 r., które dostarczył mu oskarżonyG. K. (1).
Dowód:
- wyjaśnieniaM. J.(k.74-78,172,277,305,419v-420),
- częściowo wyjaśnieniaG. K. (1)(k.271,310,382-383),
- zeznaniaA. Z.(k.79v-80,192,383-384),
- umowa pożyczki (k.69).
OskarżonyG. K. (1)nakłonił następnie oskarżonegoM. J.na zawarcie drugiej umowy pożyczki, z której miał spłacić pożyczkę w(...)-u i uzyskać część pieniędzy na swoje potrzeby. OskarżonyM. J.zgodził się i w dniu 10 września 2014 r. zgłosił się do(...) Banku (...) S.A.wW.przyul. (...), gdzie złożył wniosek o udzielenie pożyczki. Do wniosku oskarżony złożył poświadczający nieprawdę dokument w postaci rozliczenia PIT-11 za 2013 r. Na podstawie tych dokumentówBank (...) S.A.zawarł z oskarżonymM. J.w dniu 11 września 2014 r.umowę pożyczki nr (...), przedmiotem której było uzyskanie przez pożyczkobiorcę kwoty 66.370,91 złotych, z których kwota 31.000 złotych miała być przelana na poczet spłaty pożyczki zaciągniętej w SKOS-u nr(...). OskarżonyM. J.miał spłacić pożyczkodawcy kwotę 96.050,65 zł w zmiennych ratach, początkowa kwota raty miesięcznej wynosiła 1.375,70 zł. Oskarżeni wiedzieli, żeM. J.przy swojej sytuacji majątkowej i życiowej nie był w stanie spłacić tej pożyczki.
Dowód:
- wyjaśnieniaM. J.(k.74-78,172,277,305,419v-420),
- częściowo wyjaśnieniaG. K. (1)(k.271,310,382-383),
- zeznaniaM. P.(k.57,384),
- umowa pożyczki (k.71).
OskarżonyM. J.postanowił spłacić część pożyczki wobec(...) S.A.kolejną pożyczką bankową, w tym celu udał się doAgencji (...)wB.w dniu 22 września 2014 r., gdzie złożył wniosek o zawarcie umowy pożyczki kwoty 19.000 złotych. OskarżonyG. K. (2)doręczył mu poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu wfirmie (...). Oskarżeni wiedzieli, żeM. J.w jego sytuacji majątkowej i życiowej nie będzie mógł spłacić pożyczki zaciągniętej u pożyczkodawcy i działali w celu osiągniecia korzyści majątkowej dla siebie. W dniu 25 września 2014 r. oskarżonyM. J.zawarłumowę pożyczki nr (...), zgodnie z którą(...)udzielił mu pożyczki gotówkowej w kwocie 19.000 złotych, a on miał spłacić łącznie 26.748,67 złotych w ratach po 531,85 złotych do dnia 25.09.2018 r.
Dowód:
- wyjaśnieniaM. J.(k.74-78,172,277,305,419v-420),
- częściowo wyjaśnieniaG. K. (1)(k.271,310,382-383),
- zeznaniaA. Z.(k.79v-80,192,383-384),
- umowa pożyczki (k.69).
OskarżonyM. J.zaczął się niepokoić koniecznością spłat rat pożyczek wobec(...), oskarżonyG. K. (1)namawiał go na jeszcze jedną pożyczkę, aleM. J.się nie zgodził. W dniu 16 grudnia 2014 r. oskarżonyG. K. (1)przedstawił umowę o rzekomym zatrudnieniuM. J.wfirmie (...)i wspólnie z nieustalonymi osobami złożył wniosek o udzielenie pożyczkiM. J.w(...)wB.w kwocie 19.000 złotych. Umowa ta nie została zawarta, ze względu na negatywne zweryfikowanie wniosku.
Dowód:
- wyjaśnieniaM. J.(k.74-78,172,277,305,419v-420),
- częściowo wyjaśnieniaG. K. (1)(k.271,310,382-383),
- zeznaniaA. Z.(k.79v-80,192,383-384),
- wniosek o pożyczkę (k.198),
- opinia biegłego (k.215-250).
Wysokość niespłaconej należności(...)wobec oskarżonegoM. J.na dzień 1.06.2018 r. wynosiła 18.356,87 złotych. Pożyczkodawca wystąpił na drogę sądową i uzyskał prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. NależnośćBanku (...)wobecM. J.na dzień 19.06.2018 r. wynosiła 88.502,55 złotych. Wierzyciel wystąpił o zasądzenie należności na drodze sądowej, uzyskał tytuł wykonawczy i wszczął postępowanie egzekucyjne, które jednak było bezskuteczne.
Dowód:
- pismo(...)(k.573),
- pismo(...)(k.577).
OskarżonyM. J.nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu w trakcie pierwszego przesłuchania i złożył wyjaśnień (k.74-78). Stwierdził, żeM. D.poprosił go o pomoc w wyciągnięciu z długów, zgodził się pod warunkiem, że nie miało to wiązać się z kłopotami dla niego.M. D.zapewnił, że nie spowoduje to kłopotów dla niego i poznał go zG. K. (1).G. K. (1)stwierdził, że zatrudni go w jego firmie i zaświadczy, że pracował u niego już od marca 2014 r., choć był wówczas czerwiec 2014 r.G. K. (1)wskazał mu, że go zatrudni, tylko potrzebuje pieniędzy na rozwinięcie działalności i chciał uzyskać te pieniądze w ramach kredytu bankowego. Zgodził się zawrzeć taką umowę na siebie, choć było to dla niego zastawiające, ale nie pytał o spłatę kredytu. Umówili się zB. S., która miała ułatwić uzyskanie takiego kredytu i pojechali doB.. WB.udali się do siedziby(...), tam podpisał umowę, odebrał w gotówce 17.000 złotych. Z pieniędzy tych 2.000 złotych zapłaciłB. S., 6.000 złotych wręczyłG. K. (1)na ubezpieczenie go i wypłatę,M. D.przekazał 5.000 złotych.B. S.dzwoniła do niego i umówiła się na spotkanie, wskazała mu możliwość uzyskania kredytu konsolidacyjnego w(...),G. K. (1)twierdził, że z uzyskanych pieniędzy uruchomi działalność gospodarczą, przez co będzie mógł go zatrudnić. Udał się do siedziby(...), ale bał się i wyszedł z Banku.B. S.wpływała na niego, by zawarł umowę pożyczki, twierdziła, że została ona załatwiona. Zgodził się i pojechali w dniu 20 września 2014 r. do Oddziału(...)naW.wW.. W Banku był razem zB. S., podpisał przedstawione dokumenty we wskazanych miejscach, odebrał 31.000 złotych. Z odebranych pieniędzy wypłacił 3.500 złotychB. S.,G. K. (1)wręczył 12.000 złotych na jego ubezpieczenie. Nie miał pieniędzy na spłatę kredytu w(...)i zapytałB. S.czy mogła załatwić jeszcze jeden kredyt. Ona wskazała, że mógł wziąć jeszcze jeden kredyt w(...), zgodził się, pojechali doB., tam podpisał umowę na pożyczkę kwoty 17.000 złotych.G. K. (1)otrzymał od niego 6.000 złotych z tej pożyczki i zapewnił go, że spłaci kredyt. Zadzwonił doBanku (...), przedstawił swoją sytuację, pracownica Banku poradziła mu by zgłosił zdarzenie na Policję.G. K. (1)nie spłacał jego kredytów i postanowił zawiadomić Policję. Stwierdził, że nie wystąpił o kolejną pożyczkę w(...)w grudniu 2014 r. Podczas kolejnego przesłuchania (k.172) uzupełniająco wyjaśnił, że od listopada 2014 r. do lutego 2015 r. prowadził sklep mięsny, ale nie przynosił on dochodów i go zamknął. Od listopada 2014 r. do stycznia 2015 r. wynajmował mieszkanie wL., w tym czasie pracował wW.. Na otwarcie sklepu nie brał żadnych kredytów, pożyczył od ojca 25.000 złotych. W trakcie kolejnych dwóch przesłuchań przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, odmówił złożenia wyjaśnień i podtrzymał wcześniejsze (k.277,305). Podczas rozprawy podtrzymał wcześniejsze wyjaśnienia, odmówił złożenia wyjaśnień (k.419-420). Odpowiadając na pytania, podał, że wziął kredyt, pojechali doBanku (...)przelał na jego konto kwotę 3.500 zł. Nie podpisał żadnego pokwitowania odbioru pieniędzy od niego, otrzymał od niego umowę o pracę i świadectwo pracy.G. K. (1)nie wchodził z nim do żadnego Banku. Zawarł umowy o pożyczki wskazane w akcie oskarżenia, gdyż chciał pomócM. D..
Sąd dał wiarę wyjaśnieniom tego oskarżonego, gdyż są logiczne, rzeczowe oraz znajdują potwierdzenie w treści umów (k.69,71), wniosku kredytowym (k.198), zeznaniachA. Z.(k.79v-80,192,383-384),M. P.(k.57,384) i pismach ZUS (k.59,429). Wyjaśnienia oskarżonegoM. J.znajdują również potwierdzenie w wyjaśnieniachG. K. (1), w części w której przyznał się on do popełnienia zarzucanego mu czynu.
OskarżonyG. K. (1)podczas pierwszego przesłuchania przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił złożenia wyjaśnień (k.271). Podczas kolejnego przesłuchania również przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił złożenia wyjaśnień (k.310). Podczas rozprawy nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, złożył wyjaśnienia (k.382-383). Stwierdził, że zatrudniałM. J., płacił za niego składki ZUS, wystawił mu świadectwo pracy i na jego wniosek zaświadczenia o zatrudnieniu. Zaświadczenia te potwierdzały faktyczne zatrudnienieM. J., nie był z nim w żadnym Banku, nie otrzymał od niego żadnych korzyści za wypisanie tych zaświadczeń.
Wyjaśnienia oskarżonegoG. K. (1)zasługują na wiarę w części, w której podał, że wystawił 4 zaświadczenia dlaM. J.w celu uzyskania przez niego pożyczek bankowych. Ta część wyjaśnień tego oskarżonego jest zgodna z wyjaśnieniami oskarżonegoM. J.i treścią umów pożyczek (k.69,71) i wniosku kredytowego (k.198). Należy wskazać, że oskarżony w postępowaniu przygotowawczym przyznał się i to dwukrotnie do popełnienia zarzucanego mu czynu, a przedmiotem zarzutu było współdziałanie w bezprawnym uzyskaniu pożyczek bankowych (k.255,296), a nie wystawienie zaświadczeń o zatrudnieniu pracownika. GdybyM. J.był faktycznie zatrudniony wfirmie (...), to ten nie powinien przyznać się do popełnienia zarzucanych my czynów. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonegoG. K. (1)w części, w której stwierdził, że nie uzyskiwał korzyści majątkowych w związku z uzyskaniem przezM. J.kolejnych pożyczek bankowych i faktycznie zatrudniał go w swojej firmie. Zgodnie z pismem ZUS z dnia 16.04.2015 r. (k.59)M. J.był zarejestrowany jako pracownikfirmy (...), czyliC. (...)(por. k. 69) od dnia 1.03.2014 r. do dnia 14.01.2015 r. Zatem wystawione rozliczenie PIT-11 za 2013 r. zawierało nieprawdę co do tego zatrudnienia (k.71).
M. P.zeznała w postępowaniu przygotowawczym (k.57), że Agencja pośrednicząca w zawieraniu umów z(...) S.A.wW.przyul. (...)przekazała wniosek o zawarcie umowy pożyczki. Te dokumenty nie budziły wątpliwości odnośnie autentyczności i stały się podstawą zawarcia umowy pożyczki. Pożyczkobiorca poinformował ją w późniejszym terminie, że zawarł umowę pod wpływem namowy pracodawcy i miała być przeznaczona na poratowanie firmy, a on miał uzyskać korzyść majątkową. Podczas rozprawy zeznała (k.384), że dostali wniosek z agencji pośredniczącej w zawieraniu umów pożyczek. Klient został zaproszony na podpisanie wniosku i została wypłacona pożyczka. To była pożyczka gotówka w kwocie chyba około 80.000 złotych. Pamięta sytuację, że kredytobiorca zadzwonił do niej po jakimś czasie informując ją, że rezygnuje z tego kredytu i powiedział, że pieniądze z kredytu oddał komuś innemu.
Sąd dał wiarę zeznaniom tego świadka, gdyż są logiczne, rzeczowe oraz znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniachM. J., wiarygodnej części wyjaśnień oskarżonegoG. K. (1)oraz dokumentacji związanej z udzieleniem przedmiotowej pożyczki (k.71).
ŚwiadekA. Z.zeznała w postępowaniu przygotowawczym (k.79v-80), że prowadziła Placówkę Partnerską(...)wB.. ZM. J.zostały zawarte w tejP.dwie umowy pożyczki. Wnioski po ich wstępnym zweryfikowaniu przesyłane są do Centrali(...)wG..M. J.pierwszą pożyczkę spłacił w ramach konsolidacji kredytów w innym Banku, drugiej pożyczki nie spłacał. Windykacją należności zajmuje się Centrala(...). Podczas kolejnego przesłuchania (k.192) zeznała, że wniosek o kredyt z dnia 16 grudnia 2014 r. został odrzucony przez analityka z powodu braku zaświadczenia ZUS o odprowadzanych składkach. Podpis pod wnioskiem w miejscu klienta został złożony przez niego, sprawdziła jego dane z dowodem osobistym. Podczas rozprawy zeznała (k.383-384), iż prowadziła działalność gospodarczą i w ramach tej działalności prowadziła placówkę partnerską(...)wB.. Zajmowała się przyjmowaniem wniosków, wnioski przesyłali do Centrali(...). KredytobiorcaJ.kojarzy się jej z jednym z pierwszym klientów, który nie spłacił pożyczki.
Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są logiczne, rzeczowe i znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniachM. J., wiarygodnej części wyjaśnień oskarżonegoG. K. (1)oraz dokumentacji związanej z udzieleniem przedmiotowej pożyczki (k.69).
ŚwiadekB. S.zeznała w postępowaniu przygotowawczym (k.125-126), że prowadziła działalność gospodarczą, zajmowała się pośrednictwem w uzyskaniu kredytów bankowych. W 2014 r. poznałaM. J., jako pracownikaG. K. (1). Pomogła mu przygotować wniosek kredytowy,M. J.uzyskał kredyt w(...)w kwocie około 25.000 złotych, a później kredyt w(...)na kwotę około 50.000 złotych. Miał otworzyć sklep, ale wyjechał na wakacje i szukał możliwości uzyskania kolejnych kredytów. Gdy nie pomogła mu w tym zaczął ją niepokoić telefonami, sms-ami i opisywał ją niekorzystnie na stronie internetowej, zerwała z nim kontakt. Stwierdziła, że nie wiedziała, że zatrudnienieM. J.wfirmie (...)było fikcyjne i sądziła, żefirma (...)była wypłacalna. Podczas rozprawy zeznała (k.548v-549), że oskarżeni byli klientami jej biura. Zajmowała się oddłużaniem firm oraz kredytami inwestycyjnymi dla firm. OskarżonyG. K. (1)zgłosił się do niej już dawno temu, natomiastM. J.był jej klientem krótko i szybko się go pozbyła do franczyzyBanku (...) S.A.OskarżonyG. K. (1)chciał aby pomogła mu załatwić dotacje unijne dla jego firmy, nie składała w jego imieniu żadnych dokumentów, ponieważ nie było wówczas pieniędzy na dofinansowanie jego działalności gospodarczej. OskarżonyM. J.wziął pieniądze na sklep, który następnie okazał się niewypałem. Z nim współpracowali pracownicy franczyzyBanku (...) S.A.Odpowiadając na pytania, podała, że oskarżonyM. J.był bardzo operatywną osobą i wskazywał jej, które Banki były bardziej korzystne i przychylne dla klientów. Skontaktowała go z franczyząBanku (...) S.A.Nie otrzymała od niego żadnych pieniędzy i zakończyła z nim współpracę, gdy wydzwaniał do niej w godzinach nocnych. Sprawdziła zaświadczenie o zatrudnieniu oskarżonegoM. J.i wszystko się zgadzało, on stwierdził, że był zatrudniony u oskarżonegoG. K. (1).
Należy wspomnieć, żeB. S.w niniejszej sprawie miała status świadka i nie zostały jej przedstawione żadne zarzuty, choć z wyjaśnieńM. J.wynika, że uczestniczyła w bezprawnym uzyskaniu kolejnych pożyczek bankowych. UdziałB. S.w takich czynach należy uznać zatem jedynie za przypuszczalny i prawdopodobny, gdyż nie został stwierdzony prawomocnym wyrokiem. Jednak ten udział jest wysoce prawdopodobny, gdyżM. J.nie miał doświadczenia w uzyskiwaniu wsparcia finansowego, jego wiedza mogła wynikać z porównania ofert Banków i instytucji o zbliżonym charakterze. Nie miał natomiast doświadczenia w składaniu takich wniosków i przygotowaniu stosownej dokumentacji. Gdyby był w tym doświadczony to nie korzystałby z jej pośrednictwa, za które musiał przecież płacił, i to niemałe pieniądze, bo kwoty po 2.000 złotych od pożyczki (por. k.75 i 75).
Uwzględniając powyższe należy uznać, że zeznaniaB. S.nie są wiarygodne, gdyż pozostają one w sprzeczności z wyjaśnieniamiM. J.. Należy również uwzględnić, że świadekM. P.zeznała (k.57,384), że przy zawarciu umowy przez oskarżonegoM. J.była obecna kobieta, która zadawała pytania i była zorientowana w procedurze, a pożyczkobiorca o nic nie pytał. Świadek ta miała osobisty interes, by przedstawićM. J.jako pomysłodawcę i wykonawcę złożenia wniosków o pożyczkę, gdyż wiedziała, żeM. J.obciążył ją współudziałem w tych czynach. Świadek zatem chciała uniknąć potwierdzenia swego udziału w przestępstwach, gdyż mogło to spowodować postawienie jej zarzutów.
M. D.zeznał w postępowaniu przygotowawczym (k.141-142), iż około maja 2014 r. spotkał kolegęM. J., ten żalił się na swą trudną sytuację finansową. Wskazał mu, że znałG. K. (1), który mógł mu pomóc, bo szukał ludzi do pracy. Umówił ich na spotkanie i pojechał na nie zM., był obecny podczas ich rozmowy, ale w niej nie uczestniczył. Oskarżeni ustalali między sobą podjęcie zatrudnienia, wskazał, że miał zarabiać około 3.000 – 4.000 złotych miesięcznie. Później nie widział się z nim przez około 2 miesiące, około dwa miesiące po tym spotkaniu zadzwonił do niegoG. K. (1)i powiedział mu, żeM. J.nabrał kredytów w Bankach i opowiadał, że były to kredyty dlaG. K. (1). Zaprzeczył jakoby otrzymał odM. J.jakiekolwiek pieniądze za załatwienie pracy. Stwierdził, że nie wiedział, żeM. J.zawierał umowy pożyczki. Podczas rozprawy zeznał (k.384-385), że poznałM. J.zG. K. (1),M.miał podjąć pracę uG. K. (1), potem stracili kontakt.M.mówił mu, że chciał pracować, bo zamierzał ubiegać się o kredyt. Nie pojechał z nim doB.i nie wiedział, że zawarł umowę pożyczki ze(...)-iem, nie otrzymywał pieniędzy od niego, nie znaB. S..
Zeznania te nie zasługują na wiarę, gdyż są sprzeczne z wyjaśnieniami oskarżonegoM. J.oraz treścią umów bankowych (k.69,71) oraz wnioskiem o pożyczkę (k.198).M. J.jak wynika z bezpośrednich obserwacji Sądu z rozprawy nie jest był człowiekiem operatywnym, sprytnym życiowo i zaradnym. Gdyby był zaradny życiowo to nie występowałby o pożyczki w znacznych kwotach, a później pieniędzy z tych umów nie przekazywałby innym osobom. Osoba doświadczona i zaradna życiowa od razu by domyśliła się, że po wzięciu kredytu na swoje nazwisko należy go spłacić, a deklaracje osób, które przejęły pieniądze z umów mogą pozostać bez pokrycia. Oskarżony nie miał żadnej gwarancji, poza zapewnieniamiG. K. (1), że będzie on spłacał pożyczki. Wystąpienie przezM. J.o udzielenie mu tych kredytów na warunkachG. K. (1)wynikało zatem z jego niedoświadczenia życiowego i lekkomyślności co do możliwego zagrożenia braku spłaty pożyczek przezG. K. (1). W tej sytuacji logicznym jest, żeM. J.uwikłał się w zaciągnięcie trzech pożyczek pod wpływem przekonania, że faktyczny pożyczkobiorca spłaci zaciągnięte zobowiązania finansowe. W niniejszym postępowaniuM. D.nie miał postawionych zarzutów i jego wina nie była stwierdzona żadnym wyrokiem sądowym, stąd o jego udziale w zdarzeniach nie można przesądzać. Ale logicznym jest, że jeśli brał udział w bezprawnych zdarzeniach będących przedmiotem sprawy to wolał nie wspominać o swoim w nich udziale, choćby po to, by nie zostały mu przedstawione zarzuty popełnienia przestępstw.
Opinia biegłego z dziedziny porównania pisma ręcznego i badań dokumentów (k.215-250) jest jasna i pełna, sporządził ją specjalista z dziedziny pisma ręcznego i nie była kwestionowana przez strony, stąd stała się podstawą ustalenia stanu faktycznego.
Opinia biegłych psychiatrów z k. 555-557 jest jasna i pełna, sporządziły ją biegłe dysponujące fachową wiedzą z dziedziny zdrowia psychicznego i jego zaburzeń, nie była kwestionowana przez strony. Z tych powodów, opinia ta stała się podstawą ustalenia poczytalności oskarżonegoG. K. (1).
Zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentów wymienionych na k. 549v i 581, poza wnioskami o udzielenie pożyczek i zaświadczeń o zatrudnieniuM. J.został sporządzony przez powołane do tego osoby, poszczególne dokumenty były sporządzone obiektywnie i nie zachodzą wątpliwości odnośnie ich autentyczności. Wyżej wskazane zaświadczenia o zatrudnieniuM. J.i wnioski o udzielenie mu pożyczek zostały sporządzone w celu uzyskania nienależnego wsparcia finansowego i niewątpliwie zostały sfałszowane.
Ustalony stan faktyczny tworzy spójną, logiczną całość, poszczególne wiarygodne dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają. Na podstawie tego stanu faktycznego wina i okoliczności popełnienia przestępstw przypisanych oskarżonym nie budzą wątpliwości.
Sąd zważył, co następuje:
Oskarżeni postanowili uzyskać nienależne im wsparcie finansowe z(...). W tym celuM. J.złożył w dniu 17 lipca 2014 r. wniosek o udzielenie pożyczki w kwocie 19.000 złotych, do dokumentu tego dołączył zaświadczenie o rzekomym zatrudnieniu wfirmie (...), wystawione przez oskarżonegoG. K. (1). OskarżonyM. J.nie pracował w tej firmie i złożone zaświadczenie poświadczało nieprawdę. Zaświadczenie to miało istotne znaczenie dla udzielenia przedmiotowego wsparcia majątkowego, gdyż wynikało z niego, że pożyczkobiorca miał stabilną sytuację finansową i możliwości spłaty należności. Nie może zatem budzić wątpliwości, że oskarżeni składając przedmiotowy wniosek i poświadczające nieprawdę zaświadczenie, dopuścili się popełnienia czynu określonego wart. 297 § 1 k.k.
Następnie oskarżeni postanowili uzyskać pożyczkę na spłatę pożyczki zaciągniętej w(...), zamierzali zaciągnąć pożyczkę w(...) S.A., spłacić wcześniejszą pożyczkę, a pozostałe pieniądze przeznaczyć na własne potrzeby. Nie może budzić wątpliwości, że celem pożyczkodawcy było uzyskanie należności od pożyczkobiorcy wraz z odsetkami i opłatami, przy zabezpieczeniu interesów, by ewentualne zaniechanie płatności rat pożyczki prowadziło do skutecznej egzekucji.Bank (...) S.A.zabezpieczył się zatem poprzez wymóg, by pożyczkobiorca określił swój stan majątkowy na wystarczający do spłaty należności. OskarżonyM. J.we wniosku z dnia 10 września 2014 r. wskazał, że zamierzał się wywiązać z przyjętego zobowiązania, a oskarżonyG. K. (1)współdziałał z nim i wystawił mu deklarację podatkową PIT-11 za 2013 r., z której wynikało, żeM. J.pracował wfirmie (...)w 2013 r. Oskarżeni nie zamierzali wywiązać się z zobowiązania wobec pokrzywdzonego, byli zainteresowani wyłącznie uzyskaniem pożyczki w kwocie 66.370,91 złotych. Oskarżeni wprowadzili w błąd pokrzywdzoną firmę, czyli podjęli podstępne zabiegi w celu wzbudzenia w przedstawicielach pokrzywdzonej firmy mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Oskarżeni działali z chęci uzyskania korzyści majątkowej i w ten sposób doprowadzili pokrzywdzoną instytucję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 66.370,91 złotych.
Czyn oskarżonych należy zatem zakwalifikować jako przestępstwo określone wart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k., popełnione w ramach zbiegu przepisów określonego wart. 11 § 2 k.k.
Oskarżeni postanowili uzyskać kolejną pożyczkę w(...), zamierzali spłacić wcześniejszą pożyczkę, a pozostałe pieniądze przeznaczyć na własne potrzeby. Nie może budzić wątpliwości, że celem pożyczkodawcy był zarobek na odsetkach i opłatach, przy zabezpieczeniu interesów, by możliwe i skuteczne było odzyskanie należności.(...)zabezpieczył się zatem poprzez wymóg, by pożyczkobiorca określił swój stan majątkowy na wystarczający do spłaty należności. OskarżonyM. J.wskazał we wniosku z dnia 22 września 2014 r., że zamierzał się wywiązać z przyjętego zobowiązania, a oskarżonyG. K. (1)współdziałał z nim i wystawił mu zaświadczenie o zatrudnieniu go wfirmie (...). Oskarżeni nie zamierzali wywiązać się z zobowiązania wobec pokrzywdzonego, byli zainteresowani wyłącznie uzyskaniem pożyczki w kwocie 19.000 złotych. Oskarżeni wprowadzili w błąd pokrzywdzoną firmę, czyli podjęli podstępne zabiegi w celu wzbudzenia w przedstawicielach pokrzywdzonej firmy mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Oskarżeni działali z chęci uzyskania korzyści majątkowej i w ten sposób doprowadzili pokrzywdzoną instytucję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 19.000 złotych.
Czyn oskarżonych należy zatem zakwalifikować jako przestępstwo określone wart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k., popełnione w ramach zbiegu przepisów określonego wart. 11 § 2 k.k.
Ponadto oskarżonyG. K. (1)przekazał nieustalonej osobie kolejne zaświadczenie o zatrudnieniuM. J.wfirmie (...)do wniosku o uzyskanie kredytu w(...)wB.z dnia 16 grudnia 2014 r. OskarżonyG. K. (1)współdziałał przy tym czynie z nieustalonymi osobami, jego działanie polegało na chęci uzyskania kolejnego nienależnego mu wsparcia finansowego, poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru spłaty pożyczki, przy wykorzystaniu sfałszowanego zaświadczenia. Zamierzonego celu oskarżony nie uzyskał, ze względu na negatywną weryfikację złożonego wniosku. Nie może natomiast budzić wątpliwości, że oskarżony podjął wszelkie niezbędne działania prowadzące do uzyskania nienależnego mu wsparcia finansowego, co nie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Uznać zatem należy, że oskarżony usiłował dopuścić się oszustwa na szkodę pokrzywdzonej instytucji, używając sfałszowanych dokumentów w tym celu. Nie może zatem budzić wątpliwości, że czyn ten należy uznać za występek określony wart. 13 § 1 k.k.wart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw.art. 11 § 2 k.k.
Oskarżeni działając celowo i umyślnie doprowadzili(...)w dniu 17 lipca 2014 r. do przelania na rzeczM. J.kwoty stanowiącej około 9 krotność najniższego wynagrodzenia, przedstawili przy tym sfałszowane zaświadczenie o zatrudnieniu. W dniu 11 września 2014 r. uzyskali pożyczkę z(...) S.A.w kwocie stanowiącej około 33-krotności najniższego wynagrodzenia, a w dniu 25 września 2014 r. ponownie około 9-krotności najniższego wynagrodzenia ze(...), oskarżonyG. K. (1)usiłował uzyskać ponadto kolejny raz kwotę stanowiącą 9-krotność najniższego wynagrodzenia, składając wniosek z dnia 16 grudnia 2014 r. Oskarżeni nie mieli zamiaru podjęcia starań o wywiązanie się z zobowiązania, poza pierwszą pożyczką, którą spłacili z pieniędzy uzyskanych z drugiej pożyczki, celem ich działania było wyłącznie uzyskanie nienależnych korzyści majątkowych.
Stopień społecznej szkodliwości wszystkich czynów był znaczny, ze względu na dużą wartość bezprawnie uzyskanych korzyści majątkowych przez oskarżonych i brak efektywnych starań by naprawić wyrządzone szkody. Znaczny był również stopień winy oskarżonych, ze względu na umyślne działanie i celowe wprowadzenie w błąd pokrzywdzonych instytucji co do woli wywiązania się z zawartych umów. Przedstawiony stan faktyczny wskazuje na inicjatorską rolę oskarżonegoG. K. (1)i drugorzędną rolęM. J., co przemawia za wymierzeniem temu pierwszemu odpowiednio surowszych kar.
Kara powinna przekonać oskarżonego i ogół społeczeństwa, że popełnianie przestępstw nie jest opłacalne i zamiast spodziewanych korzyści przynosi dolegliwości i ewentualnie konieczność naprawienia wyrządzonej szkody. Celem kary jest również kształtowanie w społeczeństwie szacunku dla norm prawnych i słusznych interesów innych osób oraz wskazywanie, że reguły współżycia społecznego wykluczają doprowadzanie innych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a także posługiwanie się sfałszowanymi dokumentami w celu uzyskania nienależnych korzyści majątkowych.
OskarżonyG. K. (1)ma 71 lat, jest rozwodnikiem, nie ma nikogo na utrzymaniu, zdobył wykształcenie podstawowe, pracował dorywczo i zarabiał około 500 złotych miesięcznie (oświadczenie z k.271), był 4 razy karany, w tym 3 razy za podobne czyny (k.465), leczył się niedawno na gruźlicę, co przy tej chorobie może powodować poważne konsekwencje zdrowotne (k. 470-471).
OskarżonyM. J.ma 37 lat, jest żonaty, ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, pracuje i zarabia około 720 złotych miesięcznie (oświadczenie z k.419v), nie był karany (k.464).
Biorąc pod uwagę powyżej wymienione okoliczności wymiaru kary Sąd uznał, że karami adekwatnymi do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów oraz zdolnymi spełnić swe cele prewencji indywidualnej i generalnej powinny być wobec oskarżonych:
- za czyn pierwszy z aktu oskarżenia wobecM. J.kara 6 miesięcy pozbawienia wolności, wobecG. K. (1)kara 8 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn drugi z aktu oskarżenia wobecM. J.kara 6 miesięcy pozbawienia wolności, wobecG. K. (1)kara 8 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn trzeci z aktu oskarżenia wobecM. J.kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, wobecG. K. (1)kara 5 miesięcy pozbawienia wolności,
- za czyn czwarty z aktu oskarżenia wobecG. K. (1)kara 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd brał pod uwagę zmianęustawy Kodeks Karnyw okresie od popełnienia przypisanego oskarżonego czynu do daty wydania wyroku, w kontekście wyboru ustawy względniejszej dla oskarżonego na podstawieart. 4 § 1 k.k.Ustawy obowiązujące w trakcie popełnienia przestępstwa jak i obowiązująca w czasie wyrokowania przewidywały takie samy kary, nie zmieniły się znamiona przestępstw. Zmianie uległy przesłanki przemawiające za warunkowym zawieszeniem wykonania kary i koniecznością orzeczenia środków probacyjnych przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary. Zgodnie bowiem z treściąart. 69 § 1 k.k.obowiązującego do dnia 1 lipca 2015 r. można było zawiesić wykonanie kary do 2 lat pozbawienia wolności, jeśli zachodziły przesłanki wskazujące na to, że sprawca nie popełni kolejnego przestępstwa. Od dnia 1 lipca 2015 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy kodeks karny z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. poz. 396), zgodnie z którą możliwe było warunkowe zawieszenie wykonania kary nieprzekraczającej 1 roku pozbawienia wolności, jeśli oskarżony nie był uprzednio karany na karę pozbawienia wolności i jest to wystraczające do osiągnięcia celów kary. Możliwości warunkowego zawieszenia wykonania kary zostały zatem z dniem 1 lipca 2015 r. znacznie ograniczone. Zgodnie natomiast z treściąart. 72 § 1 k.k.obecnie obowiązującego, Sąd przy zawieszeniu wykonania kary orzeka jeden ze środków probacyjnych, chyba że orzekł środek karny. Takie rozwiązanie nie było znane przed 1 lipca 2015 r.
OskarżonyG. K. (1)był wcześniej 4 razy karany, w tym 3 razy za podobne czyny (k.465), ale uwzględniając jego wiek i stan zdrowia (k.471-472) wymierzenie mu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia wykonania kary byłoby zbyt surowe i nieadekwatne do okoliczności zdarzeń. Stąd uznać należy, że względniejszy wobec niego jestKodeks Karnyw brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. Natomiast wobecM. J.nie budzi wątpliwości zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia kary, a orzeczenie obowiązku probacyjnego jest wobec niego surowsze, choćby z tego względu, że uchylanie się od wykonywania tego obowiązku spowoduje zarządzenie wykonania kary. Stąd należy wobec obu oskarżonych zastosowaćart. 4 § 1 k.k.i zastosować wobec nichKodeks Karnyw brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r.
OskarżonemuG. K. (1)wymierzono kary pozbawienia wolności, których suma wynosi 29 miesięcy, aM. J.15 miesięcy. Przy orzeczeniu kar łącznych, Sąd zastosował znaczną absorpcję kar, ze względu na podobny charakter czynów, ich bliski związek przedmiotowy i podobny sposób działania sprawców. Kary łączne 10 miesięcy pozbawienia wolności wobecM. J.i 1 roku pozbawienia wolności wobecG. K. (1)będą adekwatne do wielości popełnionych przestępstw i odzwierciedlają udział oskarżonych w przypisanych im przestępstwach.
Jak wskazano wyżej wykonanie kar łącznych nie jest konieczne, by przekonać oskarżonych do przestrzegania porządku prawnego w przyszłości. Warunkowe zawieszenie kar łącznych będzie wystarczające do przekonania ich o nieopłacalności naruszenia porządku prawnego. Okres 2 lat próby wobecM. J.i 3 lat próby wobecG. K. (1)będzie wystarczającym okresem do weryfikacji prognozy kryminalnej wobec oskarżonych. Dozór kuratorów powinien zabezpieczyć prawidłowy przebieg okresów próby.
Uwzględniając, że wierzyciele uzyskali tytułu wykonawcze (k.573,577) nie można zobowiązać oskarżonych do naprawienia szkody, zgodnie z treściąart. 415 § 1 k.p.k.
Oskarżeni utrzymują się z niewielkich zarobków,M. J.ma dwójkę dzieci na utrzymaniu, a oskarżonyG. K. (1)zmaga się z poważną chorobą (k.471). Uznać zatem należy, że uiszczenie kosztów sądowych przez nich byłoby zbyt trudne i Sąd zwolnił ich z tego obowiązku.