Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 994/18
Data wyroku: 2019-01-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Splitt
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 222kc i 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych
Teza: brak

Sygn. akt: I C 994/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
G., dnia 25 stycznia 2019 roku
Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny
Przewodniczący: SSR Sławomir Splitt
Protokolant: Jolanta Migot
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 roku
sprawy z powództwaAgencji Mienia Wojskowego z siedzibą wW.
przeciwkoM. Z.,K. Z.iL. Z.
z udziałemGminy M.G.jako interwenienta ubocznego po stronie powodowej
o eksmisję

I
nakazuje pozwanymM. Z.,K. Z.iL. Z., aby opuścili, opróżnili z rzeczy reprezentujących ich prawa i wydali powodowi Agencji Mienia Wojskowego z siedzibą wW.lokalmieszkalny oznaczony nr (...)położony wG.przyulicy (...)kl. II;

II
orzeka, że pozwanymM. Z.,K. Z.iL. Z.przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego;

III
wstrzymuje wykonanie punktu I. wyroku do czasu przedstawienia pozwanymM. Z.,K. Z.iL. Z.przezGminę M.G.oferty najmu lokalu socjalnego;

IV
odstępuje od obciążania pozwanych kosztami procesu na rzecz powodaAgencji Mienia Wojskowego z siedzibą wW.i na rzecz interwenienta ubocznego po stronie powodowejGminy M.G.

Dnia 14 grudnia 2020 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucjiw zakresie pkt. I.na rzecz wierzycielaAgencji Mienia Wojskowego z siedzibą wW.(NIP(...))przeciwko dłużnikomM. Z.(PESEL (...)),K. Z.(PESEL (...)) iL. Z.(PESEL (...))oraz poleca wszystkim organom, urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane udzieliły pomocy. Koszty postępowania klauzulowego należne wierzycielowi oddłużników solidarniewynoszą 120zł (słownie sto dwadzieścia złotych).
Orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne od dnia 23 marca 2019r.
Sędzia
Sławomir Splitt
Tytuł wykonawczy wydano pełnomocnikowi wierzyciela r. pr.A. D.
Sygn. akt:I C 994/18

UZASADNIENIE
Powódka Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą wW.wniosła o nakazanie pozwanymM. Z.,K. Z.oraz małoletniejL. Z.opuszczenia, opróżnienia i wydania powódcelokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG.przyul. (...), orzeczenie o uprawnieniu pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego i zasądzenie od nich na rzecz powódki kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że przedmiotowy lokal został przydzielony decyzją z dnia 2 lutego 2016 rokuM. Z.z prawem stałego zamieszkiwania pozostałych pozwanych. Z związku z brakiem wnoszenia pełnych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu jego zajmowania powódka wezwała pozwanego do uregulowania zaległości. Wobec bezskuteczności wezwania powódka zawiadomiła pozwanych o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o utracie prawa do zakwaterowania, a pismem z dnia 19 kwietnia 2018 roku powódka zawiadomiła pozwanych, że na mocy decyzji z dnia 30 maja 2018 roku pozwany utracił prawo do zakwaterowania w miejscowościG.przez czas pełnienia służby w tej miejscowości. Decyzja została doręczona pozwanemu dnia 5 czerwca 2018 roku i stała się ostateczna z dniem 20 czerwca 2018 roku. Dnia 20 lipca 2018 roku upłynął 30-dniowy termin do opuszczenia lokalu przez pozwanych. Pismem z dnia 23 lipca 2018 roku pozwany został wezwany, aby opuścił ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami do ostatecznego opuszczenia, opróżnienia i przekazania zajmowanego lokalu w związku z utratą prawa do zakwaterowania na czas pełnienia służby wG.w terminie 30 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone dnia 30 lipca 2018 roku. Powódka ustaliła, że lokal zajmuje małoletniaL. Z., co warunkuje, że pozwanym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Pozwani nadal zajmują przedmiotowy lokal.
(pozew – k. 3-7, pismo z dnia 16.10.2018r. – k. 56)
Pismem z dnia 29 października 2018 roku interwencję uboczną po stronie powodowej zgłosiłaGmina M.G., wnosząc o uwzględnienie powództwa, nie orzekanie o prawie do lokalu socjalnego oraz zasądzenie kosztów procesu.
(interwencja uboczna – k. 73)
W odpowiedzi na pozew pozwanaK. Z.podniosła, że pozwani znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Podała, że jest osobą bezrobotną i leczy się z powodu złego stanu psychicznego. Natomiast wynagrodzenieM. Z.obciążone jest zajęciem komorniczym.
Pozwani wnieśli o przyznanie im lokalu socjalnego.
(protokół rozprawy – k. 62, 63 płyta CD – k. 65)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją nr(...).4300.(...).(...)-320 z dnia 20 listopada 2013 roku DyrektorOddziału (...)Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wG.przyznano pozwanemuM. Z.prawo do zakwaterowania wlokalu mieszkalnym nr (...)położonym w budynku przyul. (...)wG.na czas pełnienia służby wG..
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o decyzję z dnia 20.11.2013r. – k. 15-16v.)
Decyzją nr(...).4300.67.2016/1-29 z dnia 02 lutego 2016 roku uchylono powyższą decyzję i przyznano pozwanemuM. Z.prawo do zakwaterowania wlokalu mieszkalnym nr (...)położonym w budynku przyul. (...)wG.na czas pełnienia służby wG..
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o decyzję z dnia 02.02.2016r. – k. 17-18.)
Wezwaniem z dnia 4 sierpnia 2016 roku pozwaniM. Z.orazK. Z.wezwani zostali do uregulowania powstałych zaległości za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich, które na dzień 31 lipca 2016 roku wynosiły łącznie 2.838,30 zł.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o: wezwanie z dnia 04.08.2016r. – k. 23-23v. wraz z potwierdzeniami odbioru – k. 24-24v.)
Pozwani zalegali z płatnościami za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o: kartoteki finansowe – k. 26, 51 umowy z dnia 06.06.2017r. – k. 42-43, 45-46 wraz z harmonogramami – k. 44, 47, pismo z dnia 20.03.2018r. – k. 48
Pismem z dnia 24 maja 2017 roku pozwaniM. Z.orazK. Z.zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie wydania decyzji o utracie prawa do zakwaterowania w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę przez czas pełnienia tej służby. Do zawiadomienia dołączono kartotekę finansową, wskazującą, że łączna zaległość pozwanegoM. Z.tytułem utrzymania przedmiotowego lokalu i opłat z tym związanych wynosiła łącznie 7.412,91 zł, z czego z tytułu opłaty za lokal 7.042,14 zł, odpisu za fundusz remontowy 236,04 zł oraz odsetek 134,73 zł.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o: zawiadomienie z dnia 24.05.2017r. – k. 25-25v., kartotekę finansową – k. 26, potwierdzenia odbioru – k. 27-27v.)
Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 roku pozwaniM. Z.orazK. Z.zostali zawiadomieni o zakończeniu postępowania dowodowego w powyższym postępowaniu administracyjnym. Wskazano, że na dzień 18 kwietnia 2018 roku łączna zaległość wyniosła 8.807,76 zł.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o: zawiadomienie z dnia 19.04.2018r. – k. 28-28v. wraz z potwierdzeniami odbioru – k. 29-29v.)
Decyzją nr OG-DW.(...).(...).(...)z dnia 30 maja 2018 roku DyrektorOddziału (...)Agencji Mienia Wojskowego wG.na podstawieart. 21 ust. 9w zw. zart. 21 ust. 8 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiejorzekł o utracie przez pozwanegoM. Z.prawa do zakwaterowania wG.przez czas pełnienia służby wG.. Decyzja została doręczona pozwanemuM. Z.dnia 05 czerwca 2018 roku.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o decyzję z dnia 30.05.2018r. – k. 30-31 wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 32-32v.)
Pismem z dnia 23 lipca 2018 roku pozwanyM. Z.wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami wezwany został do ostatecznego opuszczenia, opróżnienia i przekazania w stanie wolnym dotychczas zajmowanegolokalu mieszkalnego nr (...)usytuowanego wbudynku nr (...)przyul. (...)wG.w związku z utratą prawa do zakwaterowania na czas pełnienia służby wG.. Wezwanie zostało doręczone pozwanymM. Z.orazK. Z.dnia 30 lipca 2018 roku.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o: wezwanie z dnia 23.07.2018r. – k. 33-34 wraz z potwierdzeniami odbioru – k. 35-35v.)
Obecnie sporny lokal zajmują pozwani, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
(okoliczność bezsporna)
PozwanyM. Z.ma 34 lata i pełni zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr(...), z czego osiąga dochód wysokości około 3.000 zł netto. Kwota ta obciążona jest jednak zajęciem komorniczym z tytułu alimentów na pierwszą córkę w wysokości 450 zł oraz z tytułu wierzytelności wobec instytucji kredytowych w wysokości około 950 zł.
PozwanaK. Z.ma 38 lat. Nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych. Leczy się psychiatrycznie z powodu stanów lękowych i depresji. Nadto zdiagnozowano u niej guzy na tarczycy. Osiąga nieregularne dochody z prac dorywczych w kwocie około 50-200 zł netto.
PozwanaL. Z.jest małoletnia (ur. (...)). Jest ona córkąK. Z.i pasierbicąM. Z..
Pozwani nie mają w okolicy najbliższej rodziny.
(okoliczność bezsporna ustalona w oparciu o: kontrakt z dnia 25.10.2017r. – k. 13, rozkaz personalny nr 32 z dnia 23.10.2017r. – k. 14, zawiadomienie komornika z dnia 06.04.2016r. – k. 49, zaświadczenie PUPG.z dnia 23.10.2018r. – k. 71, przesłuchanie pozwanegoM. Z.– k. 94-95, płyta CD – k. 98, odpis skrócony aktu zgonu – k. 4, przesłuchanie pozwanejK. Z.– k. 95, płyta CD – k. 98)
Pozwani nie korzystali z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
(okoliczność ustalona w oparciu o: pismo MOPSG.z dnia 30.10.2018r. – k. 70)

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez stronę powodową oraz wezwane do tego organy i instytucje oraz na podstawie dowodu z przesłuchania pozwanychM. Z.orazK. Z.. Wskazane powyżej dowody z dokumentów nie budzą wątpliwości co do swej prawdziwości oraz wiarygodności i brak było podstaw do odmowy im wiary i mocy dowodowej. Podobnie w przypadku zeznań pozwanego Sąd nie doszukał się żadnych okoliczności, które wzbudzałyby wątpliwości co do ich wiarygodności i zgodności z prawdą. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, zeznania pozwanych były szczere, spójne, a nadto nie były kwestionowane przez stronę przeciwną.
Przechodząc do rozważań merytorycznych podnieść należy, że spornylokal mieszkalny nr (...)przyul. (...)wG.znajduje się w zasobach Agencji Mienia Wojskowego (poprzednio Wojskowej Agencji Mieszkaniowej), toteż w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisyustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej(Dz.U. 1995r., Nr 86, poz. 433 ze zm.). Jednocześnie z uwagi na treśćart. 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego(tekst jednolity Dz.U.2014.150) nie znajdą zastosowania przepisy tej ustawy.
Podstawę prawną żądania wydania przedmiotowego lokalu mieszkalnego stanowić będą przepisyart. 41 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiejw zw. zart. 222 § 1 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela prawo do władania rzeczą.
Jak stanowi art. 41 ust. 1 pkt 5 żołnierz zawodowy wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej, jeżeli utracił prawo do zakwaterowania na podstawie art. 21 ust. 9 tej ustawy.
Natomiast stosownie do art. 41 ust. 2 ustawy żołnierz zawodowy, który utracił prawo do zakwaterowania, jest obowiązany opróżnić lokal mieszkalny, miejsce w internacie albo kwaterze internatowej wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi, w terminie 30 dni od dnia utraty prawa do zakwaterowania.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, że pozwanym nie przysługuje aktualnie żaden tytuł prawny do przedmiotowego lokalu.
Decyzją nr OG-DW.(...).(...).(...)z dnia 30 maja 2018 roku DyrektorOddziału (...)Agencji Mienia Wojskowego wG.na podstawieart. 21 ust. 9w zw. zart. 21 ust. 8 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiejorzekł o utracie przez pozwanegoM. Z.prawa do zakwaterowania wG.przez czas pełnienia służby wG.. Nie było sporne, że pozwani zajmowali przydzielony lokal mieszkalny, nie uiszczając pełnych opłat za używanie kwatery i pełnych opłat pośrednich z tytułu zajmowania kwatery przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące, co wynika również z kartotek finansowych.
Decyzja została doręczona pozwanemuM. Z.dnia 05 czerwca 2018 roku. Od tego dnia rozpoczął się 30-dniowy termin na wykonanie przez pozwanych dyspozycji wynikającej z art. 41 ust. 2 ustawy, tj. wydania, opróżnienia i opuszczenia lokalu.
Wobec tego stosownie do art. 41 ust. 4 ustawy dyrektor oddziału regionalnego wezwał pozwanych do opróżnienia lokalu mieszkalnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania, co nastąpiło dnia 30 lipca 2018 roku.
Pomimo upływu powyższego terminu, pozwani nadal zamieszkują przedmiotowy lokal.
W ocenie Sądu nie sposób uznać, aby żądanie zgłoszone przez powódkę stanowiło nadużycie prawa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za utrwalony można uznać obecnie pogląd, zgodnie z którym możliwość nieuwzględnienia roszczenia windykacyjnego na podstawieart. 5 k.c.może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych. Oddalenie powództwa na podstawieart. 5 k.c.oznacza bowiem pozbawienie właściciela ochrony przysługującego mu prawa własności, którego ochrona jest zasadą konstytucyjną. Istotą prawa cywilnego jest strzeżenie praw podmiotowych, a zatem wszelkie rozstrzygnięcia prowadzące do redukcji bądź unicestwienia tych praw wymagają z jednej strony ostrożności, a z drugiej bardzo wnikliwego rozważenia wszystkich aspektów rozpoznawanego wypadku. Zasady współżycia społecznego w rozumieniuart. 5 k.c.są bowiem pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowaniaart. 5 k.c.konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym (por. wyrok SN z dnia 22 listopada 1994 r., II CRN 127/94, LEX nr 82293). Oczywiście z możliwości jaką stwarzaart. 5 k.c.można korzystać w zupełnie wyjątkowych wypadkach i z niezwykłą ostrożnością, gdyż oddalenie powództwa windykacyjnego oznacza odmówienie ochrony prawu własności. Nie sposób natomiast a priori przyjmować, że stosowanieart. 5 k.c.przy powództwie windykacyjnym jest niedopuszczalne. Nie można bowiem przewidzieć wszystkich sytuacji faktycznych i uwarunkowań prawnych jakie mogą wystąpić w określonej sprawie, które spowodują, że w konkretnych okolicznościach danej sprawy zastosowanieart. 5 k.c.będzie wyjątkowo dopuszczalne (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2010 r., I ACa 578/10 LEX nr 756672). Sąd Najwyższy również dopuszcza w wyjątkowych wypadkach możliwość oddalenia powództwa windykacyjnego na podstawieart. 5 k.c.(por. orzeczenie z dn. 10 grudnia 1993 r. I CRN 200/93, niepubl.). Niemniej – zdaniem Sądu orzekającego – brak jest jakichkolwiek podstaw, aby sytuację pozwanych uznać za szczególną czy wyjątkową, co prowadziłoby do oddalenia powództwa jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwani posiadają stały dochód pozwalający im na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjonalnych, nie są w podeszłym wieku, nie są obłożnie chorzy i posiadają zdolność do pracy.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, iż skoro pozwanym nie przysługuje uprawnienie do władania rzeczą, żądanie powódki nakazania pozwanym opuszczenia przedmiotowego lokalu i wydania go powódce, zasługuje na uwzględnienie i na podstawieart. 222 § 1 k.c.w zw. z art.art. 41 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej(Dz.U. 1995r., Nr 86, poz. 433 ze zm.) orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.
W myśl art. 45 ust. 3 ustawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 133 t.j.) do opróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwatery internatowej przez:

1
kobietę w ciąży,

2
małoletniego,

3
osobę niepełnosprawną w rozumieniu przepisówustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.) lub ubezwłasnowolnioną,

4
obłożnie chorego - osobę, która dysponuje dokumentem urzędowym lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, a w szczególności nie jest zdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż miesiąc przed wykonywaniem przymusowego wykwaterowania,

5
emeryta i rencistę

- wraz z osobami wspólnie z nimi zamieszkującymi, nie wydaje się decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego kieruje do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w postępowaniu gminy oraz zasądzenie odszkodowania.
Zważywszy, iż dwójka pozwanaL. Z.(ur. (...)) jest osobą małoletnią, na mocy powyższego przepisu (pkt 2) Sąd był zobligowany do ustalenia wszystkim pozwanym prawa do lokalu socjalnego. Jak bowiem podnosi się w judykaturze stosowanie przewidzianego wart. 45 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiejtrybu przymusowego wykwaterowania jest wyłączone również w stosunku do osób sprawujących nad małoletnim władzę rodzicielską (opiekę) i wspólnie z nim zamieszkałych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 21 marca 2007r.,(...) SA/Wa(...), Legalis nr 89526).
Wobec powyższego, skoro pozwani spełniają przesłankę o jakiej mowa w art. 45 ust. 3 pkt 2 ustawy, to Sąd zobowiązany był do ustalenia im uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego (punkt II. wyroku) i nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanym przezGminę M.G.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (punkt III. wyroku).
Sąd w punkcie IV. wyroku na podstawieart. 102 k.p.c.w oparciu o zasadę słuszności odstąpił od obciążania pozwanych kosztami procesu.
Zważyć należy, iż nieskonkretyzowanie w tym przepisie „wypadków szczególnie uzasadnionych” oznacza, że to sądowi rozstrzygającemu sprawę została pozostawiona ocena, czy całokształt okoliczności pozwala na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, przemawiający za nieobciążaniem strony przegrywającej spór kosztami procesu w całości lub w części. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie. W wyroku z dnia 02 października 2015 roku o sygn. I ACa 2058/14 (LEX nr 1820933) Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, że sposób skorzystania z przepisuart. 102 k.p.c.jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór. Ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w postanowieniu z dnia 22 lutego 2011r. II PZ 1/11 (LEX nr 852550) trudna sytuacja życiowa, majątkowa, zdrowotna, osobista, która uniemożliwia pokrycie przez stronę kosztów procesu należnych przeciwnikowi, należy do okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady wyrażonej wart. 98 § 1 k.p.c.Dokonując tej oceny sąd orzekający winien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości, a podważenie oceny tego sądu wymaga wykazania że jest ona wadliwa.
Sąd miał na uwadze, że średni dochód na osobę w gospodarstwie domowym pozwanych wynosi około 530 zł, nie uwzględniając kosztów utrzymania, w szczególności chociażby zakupu żywności. Sąd miał na uwadze również dolegliwości zdrowotne pozwanejK. Z., a także fakt, że pozwanaL. Z.jest osobą małoletnią. Nadto pozwani posiadają zaległości finansowe, również względem powódki.
W tych okolicznościach – zdaniem Sądu – sytuacja osobista, zdrowotna i majątkowa pozwanych w pełni uzasadnia skorzystanie z dobrodziejstwa określonego wart. 102 k.p.c.