Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 327/14
Data wyroku: 2018-02-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt I Ns 327/14

UZASADNIENIE
W dniu 22 maja 2014 roku do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim wpłynął wniosekW. I.o zasiedzenie przez niego i żonęB. I.na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej z dniem 1 marca 2006 roku prawa własności nieruchomości położonej wM.oznaczonej jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,0371 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim prowadzona jestksięga wieczysta (...).
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż nieruchomość ta była częścią nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)(wcześniej oznaczona jakodziałka nr (...)). Żona wnioskodawcyB. I.nabyła aktem własności ziemi wydanym w dniu 27 stycznia 1976 roku prawo własności nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...). Wtedy również weszła wspólnie z mężem w posiadanie nieruchomości opisanej we wniosku. Od tamtej chwili opisana we wniosku nieruchomość znajdowała się w posiadaniu wnioskodawcy i jego żony. Dbali o nią, opłacają podatki, ponoszą ciężary związane z jej utrzymaniem. Na przedmiotowej działce znajduje się postawiony przez wnioskodawcę blaszany garaż, śmietnik i wiele innych rzeczy. Poprzednia właścicielkaK. G.nie interesowała się losem przedmiotowej nieruchomości do czasu postępowania w sprawie sygn. akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Obecnie właścicielem nieruchomości wskazanej we wniosku jestM. P. (1)(k. 2 – 4).
Uczestniczka postępowaniaM. P. (1)nie uznała żądania wniosku, zaś uczestnicy postępowaniaP. I.iG. I.popierali żądanie wniosku.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Nieruchomość oznaczona obecnie jakodziałka nr (...)stanowiła na początku lat ’70 XX w. część większej nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...).(...)tą nabył w 1975 roku w wyniku nieformalnej umowy sprzedaży teść wnioskodawcyF. J., a następnie darował swoim dzieciom:J. J. (1),K. G.orazB. I., przy czymB. I.otrzymała część nieruchomości przyul. (...), środkową część otrzymałaK. G., zaś najdalej od drogi położoną część nieruchomości otrzymałJ. J. (1). Następnie każde z obdarowanych dzieci uzyskało na otrzymaną przez siebie od ojca część nieruchomości tytuł własności w postaci aktu własności ziemi.K. G.taki dokument otrzymała w dniu 27 stycznia 1976 roku na nieruchomość oznaczoną jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,066 ha. W tym samym dniu akt własności ziemi na nieruchomość oznaczoną jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,066 ha otrzymała żona wnioskodawcyB. I..
Nieruchomość nabyta przez ojcaK. G.,B. I.iJ. J. (1)została darowana dzieciom z przeznaczeniem na wybudowanie na podarowanych im działkach domów mieszkalnych. Po podarowaniu nieruchomości dzieciomF. J.rozpoczął wspólnie z synem budowę domu dlaJ. J. (1). Budowa ta zakończyła się w 1978 roku. Następnie, w 1978 roku,F. J.rozpoczął wspólnie z wnioskodawcą budowę domu piętrowego domu mieszkalnego, w którym mieli zamieszkać również rodziceB. I.. W trakcie budowy nieruchomość nabyta nieformalnie w 1975 roku przezF. J.i podarowana nieformalnie jego dzieciom została przedzielona w 1979 roku płotem, który przebiegał w poprzek nieruchomości stanowiącej własnośćK. G..F. J.uznał, iż nabyty plac jest zbyt mały dla trzech wybudowanych obok siebie domów i kupił dla córkiK. G.dwie inne nieruchomości: przyul. (...), gdzie później wybudował dla niej dom oraz drugą, którą później odK. G.wykupił Urząd Miasta wM.(...)pod budowę pływalni.
Wnioskodawca z żoną zamieszkał w wybudowanym przyul. (...)domu. W domu tym zamieszkali również teściowie wnioskodawcy – rodziceB. I., u których mieszkał do(...) synK. W.G.. Nieruchomość stanowiąca własnośćK. G.znalazła się w posiadaniuJ.iM.małżonkówJ.orazW.iB.małżonkówI., zaś granicę władania prze każdą z rodzin wyznaczał płot rozdzielający dwie posesje należące do wyżej wymienionych rodzin.
Między nieruchomością stanowiącą własnośćB. I., a oznaczoną jakodziałka nr (...)(dawniej(...)) a częścią nieruchomości stanowiącądziałkę nr (...)(dawniej(...)) nie było widocznej żadnej granicy. Częśćdziałki nr (...)znajdująca się od strony nieruchomości wnioskodawcy została włączona do jego posesji i wykorzystywana przez niego i rodzinę do zwykłego normalnego korzystania w ramach zamieszkiwania w domu jednorodzinnym. Znajdował się tam ogród warzywny, zostały posadzona drzewa owocowe oraz wnioskodawca postawił blaszany garaż.
W 2006 roku nastąpiła weryfikacja nieruchomości położonych przyul. (...)dokonanej przez organ podatkowy, w wyniku której stwierdzono, żeK. G.nie figurowała w rejestrze podatkowym Urzędu Miasta jako podatnik za nieruchomość oznaczoną jakodziałka nr (...)i podjęto czynności zmierzające do właściwego opodatkowania właściciela nieruchomości.
W 2007 roku zmarłaB. I., która jako spadkobierców pozostawiła mężaW. I.oraz dwóch synówP. I.iG. I..
Po śmierciB. I.jej mąż iJ. J. (1)zwrócili się doK. G.z wnioskiem o przeniesienie na nich prawa własności nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...).K. G.odmówiła bezpłatnego przeniesienia prawa własności nieruchomości i zaproponowała jej sprzedaż, na którą nie wyrazili zgody wnioskodawca iJ. J. (1). O tej chwili relacje między wnioskodawcą i jego rodziną aK. G.i jej rodzina popsuły się.
W dniu 4 października 2010 rokuJ.iM. J. (1)złożyli w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim wniosek o zasiedzenie części nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)położonej wM.. W postępowaniu prowadzonym na podstawie powyższego wniosku, oznaczonym sygn. akt I Ns(...)nieruchomość oznaczona jakodziałka nr (...)została podzielona geodezyjne na dwie działki o nr(...)i nr(...). Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 roku Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim stwierdził, iżJ.iM.małżonkowieJ.nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 marca 2006 roku na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej własność nieruchomości położonej wM.(...)oznaczonej jakodziałka nr (...).
Umową darowizny z dnia 18 listopada 2013 roku prawo własności nieruchomości położonej wM.oznaczonej jakodziałka nr (...)nabyła uczestniczka postępowaniaM. P. (2).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawi dowodów w postaci dokumentów: aktu własności ziemi nr(...)z dnia 27 stycznia 1976 roku (k. 7), wydruku z treściksięgi wieczystej (...)(k. 11 – 21), protokołu oględzin nieruchomości z dnia 2 kwietnia 2015 roku (k. 82 – 83), odpisu zksięgi wieczystej Kw Nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaski IV Wydział Ksiąg Wieczystych (k. 9 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim), aktu własności ziemi nr(...)z dnia 27 stycznia 1976 roku (k. 13 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim), pisma Urzędu MiastaM.z dnia 4 lutego 2011 roku (k. 49 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim), opinii biegłego geodetyT. G.(k. 79 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim), kserokopii decyzji o podatku od nieruchomości i decyzji płatniczych dotyczącychJ. J. (1)iB. I.(k. 105 – 144, 148 – 162 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim), zeznań świadkówM. J. (2)(k. 45v. – 46),J. J. (1)(k. 46 – 47, 242 – 242v.),M. J. (1)(k. 47 – 47v., 242v. – 243),W. G.(k. 87v. – 88v.),P. S.(k. 88v. – 89),A. S.(k. 89 – 89v.),T. M.(k. 89. – 90),K. G.(k. 122 – 123v., 240 – 242),A. G.(k. 130v. – 131),J. M.(k. 123v. – 124) oraz zeznań wnioskodawcyW. I.(k. 42v. – 43v., 256v. – 257v.),M. P. (1)(k. 43v. – 44, 258),P. I.(k. 44 – 44v., 257v.),G. I.(k. 44v., 257v. – 258).
Sąd pominął dowód z opinii biegłego z zakresu geodezji – kartografiiM. K.(k. 150 – 166, 204 – 205), albowiem opinia ta nie przyczyniła się w żaden sposób do ustalenia stanu faktycznego. Z opinii tej wynika, że na zdjęciach lotniczych służących do stworzenia map geodezyjnych do 1978 roku nie było widocznego żadnego ogrodzenia przebiegającego przezdziałkę (...), zaś następne zdjęcia lotnicze tego obszaru zostały wykonane w 1997 roku, na których widać już przedmiotowe ogrodzenie. Odstęp 19 lat pomiędzy tymi zdjęciami w żaden sposób nie umożliwia ustalenia kiedy w tym spornym czasie to ogrodzenie powstało, zwłaszcza, że poprzednia właścicielka nieruchomościK. G.twierdzi, iż powstało ono po 1989 roku, a zatem bezsporne było, iż w 1997 roku ogrodzenie to już istniało.
Sąd obdarzył wiarą wyżej wymienione dokumenty, gdyż są to dokumenty urzędowe, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron postępowania.
Sąd obdarzył wiarą zeznania świadkówM. J. (2)(k. 45v. – 46),P. S.(k. 88v. – 89),A. S.(k. 89 – 89v.),T. M.(k. 89. – 90), gdyż są one szczere, prawdziwe i wzajemnie się uzupełniają. Świadkowie ci nie są osobami bezpośrednio zainteresowanymi uzyskaniem rozstrzygnięcia korzystnego dla któregoś z uczestników postępowania. Również zeznania świadkówJ. J. (1)(k. 46 – 47, 242 – 242v.) iM. J. (1)(k. 47 – 47v., 242v. – 243) zasługują na wiarę. Należy zauważyć, iż świadkowie ci nie mieli żadnego interesu w złożeniu zeznań korzystnych dla wnioskodawcy, bowiem ich sprawa związana z drugą częściądziałki nr (...)została już prawomocnie zakończona w sprawie o sygn. akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Sąd dał wiarę zeznaniom uczestników postępowaniaP. I.(k. 44 – 44v., 257v.),G. I.(k. 44v., 257v. – 258) oraz częściowo wnioskodawcyW. I.(k. 42v. – 43v., 256v. – 257v.), gdyż są spójne i zgodne z zeznaniami wyżej wymienionych świadków. Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy jedynie w tej części w jakiej wskazują one na rok 1976 jako datę wejścia w samoistne posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Zeznania wnioskodawcy są w tym zakresie sprzeczne z zeznaniami świadkaJ. M., który wskazał datę wybudowania przedmiotowego płotu na rok 1979 oraz opinią biegłego geodety – kartografa.
Sąd obdarzył wiarą zeznania świadkówW. G.(k. 87v. – 88v.),K. G.(k. 122 – 123v., 240 – 242),A. G.(k. 130v. – 131) oraz uczestniczkiM. P. (1)(k. 43v. – 44, 258), za wyjątkiem twierdzeń dotyczących uzyskiwania zgody odK. G.na korzystanie przez rodzinę wnioskodawcy z przedmiotowej nieruchomości. Należy zauważyć iż świadkowie i uczestniczka postępowania są dla siebie osobami najbliższymi (matka i dzieci) i mieli oczywisty interes w złożeniu zeznań korzystnych dla uczestniczki postępowania.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
WniosekW. I.jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisemart. 172 kcprzesłankami do zasiedzenia jest samoistne posiadanie oraz upływ wymaganego przepisami prawa czasu.
Przepisart. 336 kcdefiniuje, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten kto nią włada jak właściciel. Element fizycznego władztwa nad rzeczą określany jest przez doktrynę i orzecznictwo jako corpus, zaś element psychiczny polegający na władztwie nad rzeczą jak właściciel jako animus. Zgodnie z przepisemart. 336 kcposiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Jak wynika z porównania tych dwóch rodzajów posiadania ich elementem wspólnym jest corpus – fizyczne władztwo nad rzeczą, zaś odróżniającym animus, czyli wola władania rzeczą jak właściciel przy posiadaniu samoistnym.
Drugim elementem jest upływ trzydziestoletniego okresu samoistnego posiadania nieruchomości w przypadku złej wiary posiadacza lub dwudziestoletniego okresu w przypadku dobrej wiary.
W ocenie Sądu zostały spełnione obie przesłanki zasiedzenia.
Nieruchomość położona wM.oznaczona jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,0371 ha znajdowała się w samoistnym posiadaniuB.iW.małżonkówI.od chwili wybudowania w 1979 roku płotu oddzielającego posesjeI.iJ.. Wówczas zostały określone granice władania nieruchomością należącą doK. G.. Posiadanie to w ocenie Sądu miało charakter samoistny. Z zeznań świadków, a zwłaszcza zeznańK. G.wynika w sposób jednoznaczny, iżF. J.kupił i darował nieruchomości dla swoich dzieci z zamiarem przeznaczenia ich pod zabudowę mieszkalną. Ponieważ, jak należy przypuszczać wybudowanie na nabytej i podzielonej między dzieci nieruchomości aż trzech budynków spowodowało by znaczne niedogodności zbyt gęstą zabudową, zwłaszcza, że przez nieruchomośćK. G.prowadziła droga na posesjęJ. J. (1),F. J.podjął decyzję o zakupie nieruchomości i wybudowaniu dlaK. G.domu w innym miejscu. Będąca własnościąK. G.nieruchomość oznaczona jakodziałka nr (...)została podzielona i włączona do posesjiI.iJ.. Miedzy nieruchomościąB. I.a działką oznaczoną obecnie jakodziałka nr (...)nie było żadnej widocznej granicy. Sposób gospodarowania tą nieruchomością wskazuje, iż została ona włączona gospodarczo do posesji rodzinyI.. Potwierdza to uiszczanie przez rodzinęI.podatku od nieruchomości za częśćdziałki nr (...)będącej w ich posiadaniu. Z zestawienia powierzchni podlegającej opodatkowaniu wynika niezbicie, iż do 2006 roku płaciła ona podatek od nieruchomości za powierzchnię znacznie większą od tej, która była własnościąB. I.na podstawie posiadanego przez nią tytułu własności. A zatem wobec osób trzecich uważali się i byli uważani za właścicieli tej częścidziałki nr (...).
Nie zmienia tego bezsporny fakt, że w domu rodzinyI.mieszkali teściowieW. I., u których z kolei mieszkałW. G.. Należy zauważyć, iż zarówno teściowie, jak iW. G.mieszkali uI.. Nie można zatem mówić, iż to rodzinaI.korzystała grzecznościowo z nieruchomościK. G..
Okres samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości rozpoczął się w 1979 roku, kiedy to według zeznań świadkaJ. M.zostało postawione ogrodzenie między posesjamiI.iJ.. Pewną datą jest zatem ostatni dzień 1979 roku. Trzydziestoletni okres samoistnego posiadania nieruchomości upłyną zatem w dniu 31 grudnia 2009 roku. Okresu tego nie przerwał fakt rozmów między wnioskodawcą aK. G.na temat przeniesienia prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze czynności prawnej. Wnioskodawca od samego początku wiedział, iż jest posiadaczem w złej wierze, gdyż znał właściciela nieruchomości, którą samoistnie posiadał, zaś rozmowy na temat przeniesienia własności w drodze czynności prawnej nie są okolicznością powodująca przerywająca bieg terminu zasiedzenia nieruchomości.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwa nieruchomość nabyta w drodze zasiedzenia przez jednego ze współmałżonków wchodzi do majątku wspólnego małżonków (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1978 r.; III CZP 7/78; OSNC z 1978 r., nr 9, poz.153). W dniu nabycia praw własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie żona wnioskodawcyB. I., już nie żyła, zaś spadek po niej, w skład którego wchodzi posiadanie nieruchomości, na podstawie przepisuart. 931 kcnabyli mążW. I.oraz synowieP. I.iG. I.w równych częściach po 1/3 części każdy z nich.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że prawo własności nieruchomości położonej wM., oznaczonej jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,0371 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim prowadzona jestksięga wieczysta nr (...)przez zasiedzenie w dniu 31 grudnia 2009 roku nabyli: wnioskodawcaW. I.w udziale w wysokości 5/6 części, oraz uczestnicy postepowaniaG. I.iP. I.w udziałach po 1/6 części każdy z nich.
Z uwagi na to, iż interesy uczestników postępowania były sprzeczne, zaś pełnomocnik wnioskodawcy nie wnosił o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania Sąd na podstawie przepisu art. 520§1 obciążył każdego z uczestników kosztami postępowania związanymi z jego udziałem w sprawie.
Ponieważ na wniosek uczestniczki postępowania został dopuszczony dowód z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii Sąd nakazał ściągnąć od uczestniczki postępowaniaM. P. (1)na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim) kwotę 818,96 zł tytułem kosztów postępowania poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim). Na kwotę tą składają się koszty oględzin nieruchomości w wysokości 298,33 zł (k. 85, 91) oraz koszty opinii biegłego geodety – kartografa w wysokości 520,36 zł (k. 277).
Sąd nakazał również zwrócić wnioskodawcyW. I.ze Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim) kwotę 404,96 zł tytułem niewykorzystanej zaliczki uiszczonej na koszty opinii uzupełniającej biegłego geodety – kartografa.
Z przytoczonych wyżej względów i z mocy powołanych przepisów Sąd orzekł jak w postanowieniu.