Sąd Okręgowy w Płocku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 76/18
Data wyroku: 2018-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Świerczakowska, Katarzyna Mirek – Kwaśnicka, Renata Wanecka
Słowa kluczowe: Powództwo przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 § 1 kc

Sygn. akt IV Ca 76/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
28 marca 2018r.
Sąd Okręgowy w Płocku, IV Wydział Cywilny - Odwoławczy
w składzie:
Przewodnicząca  SSO Renata Wanecka (spr.)
Sędziowie:  SO Katarzyna Mirek – Kwaśnicka
SO Joanna Świerczakowska
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Bałdyga
po rozpoznaniu na rozprawie 28 marca 2018r. wP.
sprawy z powództwaT. L.
przeciwkoTowarzystwu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąspółce komandytowo – akcyjnej z siedzibą wG.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Gostyninie z 21 listopada 2017r.
sygn. akt I C 85/17

1
oddala apelację;

2
zasądza odT. L.na rzeczTowarzystwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółce komandytowo – akcyjnej z siedzibą wG.1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za II instancję.

Sygn. akt IV Ca 76/18

UZASADNIENIE
T. L.7 lutego 2017r. złożył do Sądu Rejonowego w Gostyninie pozew przeciwkoTowarzystwu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąspółce komandytowo – akcyjnej wG.o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Gostyninie 1 sierpnia 2006r. w sprawie I Nc 316/06, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności 19 września 2006r., któremu Sąd Rejonowy w Gostyninie w sprawie I Co 980/15 8 stycznia 2016r. nadał klauzulę wykonalności na rzecz następcy prawnego, którym jest pozwana spółka.
W uzasadnieniu powód twierdził, że pozwana nie mogła nabyć wierzytelności od dotychczasowego wierzyciela, tj. odSpółdzielczej (...)wG., ponieważ z treści postanowienia z 18 lutego 2013r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w OstrołęceI. Z., wynika że wierzycielem jest(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwS..T. L.z treści postanowienia Komornika wywiódł, że wcześniej doszło do nabycia wierzytelności przez(...) spółkę z o.o., zatem to ten podmiot mógłby dokonać dalszego zbycia na rzeczTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. Wskazał, że podstawą prawną żądania jestart. 840 § 1 pkt. 2 kpc.
Towarzystwo (...) spółka z o.o., spółka k. a. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając aby miała miejsce umowa cesji wierzytelności międzySpółdzielczą (...)wG., a(...) spółką z o.o.Omyłka komornika w postanowieniu nie oznacza, że taki przelew miał miejsce.
Wyrokiem z 21 listopada 2017r. Sąd Rejonowy w Gostyninie oddalił powództwo oraz zasądził odT. L.na rzeczTowarzystwa (...) spółki z o.o.wG.kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił:
Sąd Rejonowy w Gostyninie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 1 sierpnia 2006r., wydanym w sprawie I Nc 316/06, zasądził odT. L.na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo -Kredytowej im. F.S.wG.kwotę 4.897,40zł wraz z odsetkami i kosztami oraz w postępowaniu klauzulowym nadał mu klauzulę wykonalności.
Postanowieniem z 8 stycznia 2016r. w sprawie I Co 980/15 Sąd Rejonowy w Gostyninie nadał temu tytułowi klauzulę wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, pozwanegoTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. z siedzibą wG.. Niniejszy tytuł wykonawczy stał się podstawą wszczęcia przeciwkoT. L.postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w GostyninieI. M., prowadzonego pod sygnaturą Km 1064/16.
Sąd I instancji dokonał następującej oceny prawnej:
Powództwo opozycyjne o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności pozwala na zakwestionowanie wykonalności tytułu wykonawczego w drodze badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tym tytułem, ale może być oparte wyłącznie na przyczynach wymienionych wart. 840 § 1 kpc.
Powód w swoich twierdzeniach faktycznych zakwestionował, że nastąpiło skuteczne przejście obowiązku objętego przedmiotowym nakazem zapłaty ze Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. F.S.wG.na rzeczTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. wG., na podstawie cesji z 11 grudnia 2014r., ponieważ wierzyciel pierwotny już wcześniej zbył tę wierzytelność na rzecz(...) spółki z o.o.wS.. Byłoby to więc zdarzenie, o jakim mowa w pkt.1 in fineart. 840 § 1 kpc. Jednak w dalszej części uzasadnienia pozwu powód podał jako podstawę prawną żądaniapkt. 2 art. 840 § 1 kpc. Ten z kolei przepis pozwala dłużnikowi powołać się na zdarzenia występujące po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub po zamknięciu rozprawy oraz zarzucie spełnienia świadczenia, jeśli jego podniesienie było niedopuszczalne w sprawie. Powód nie przywołał żadnego zdarzenia, które można tak zakwalifikować.
T. L.nie dowiódł, że Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo -Kredytowej im.S.wG.nie mogła zbyć skutecznie przedmiotowej wierzytelności na rzeczTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. wG.. Oparł bowiem to twierdzenie jedynie na treści dokumentów otrzymywanych od KomornikaI. Z.w sprawie Km 1740/11, w których pierwotnie występująca w charakterze wierzyciela Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowej im. F.S.wG.została zastąpiona przez(...) spółkę z o.o.wS.. Powód uznał, że musiało dojść do przejścia dochodzonej wierzytelności między tymi wierzycielami. Tymczasem była to tylko pomyłka Komornika, który wyjaśnił to w piśmie z 4 października 2017r. i sprostował w tym zakresie postanowienie o umorzeniu postępowania w tej sprawie, a wierzycielem w tej sprawie była cały czas Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa im.S.wG..
Powód podniósł ponadto zarzut przedawnienia odsetek naliczonych 8 lutego 2016r, czyli upływem 3 lat od dnia wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie KomornikaI. Z.w sprawie Km 1740/11. Taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do częściowego pozbawienia wykonalności przedmiotowego tytułu wykonawczego, jednak zarzut ten jest niezasadny. Prawomocne zakończenie postępowania w tej sprawie nastąpiło później niż 18 lutego 2013r., ponieważ postanowienie uprawomocniło się dopiero po jego doręczeniu. Z kolei już 30 listopada 2015r. pozwany, jako nowy wierzyciel złożył wniosek o nadanie na swoją rzecz klauzuli wykonalności w sprawie Co 980/15 i przed 19 lutego 2016r. złożył wniosek o egzekucję do Komornika Sądowego wS.M. S.. Między prawomocnym zakończeniem poprzedniego postępowania egzekucyjnego, a dokonaniem przez nowego wierzyciela następnych czynności, przerywających bieg przedawnienia, nie upłynął zatem okres 3 lat, nawet jeśli przyjąć założenie, że odsetki przedawniają się niezależnie od roszczenia głównego.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że powód nie wykazał zaistnienia żadnej z przesłanek określonych wart. 840 § 1 kpci powództwo podlega oddaleniu w całości.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpc.
Apelację od wyroku złożyłT. L., zaskarżając go w całości i zarzucił naruszenie:
-art. 840 § 1 kpcpoprzez uznanie, iż powód nie wykazał zaistnienia żadnej z przesłanek określonych w ww. przepisie, podczas gdy z załączonych przez niego do pozwu dokumentów wynikało zaistnienie zdarzenia wskazanego w pkt 1 powołanego przepisu, które zezwalało na wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia żądania pozwu;
-art. 98 kpcpoprzez obciążenie powoda jako stronę przegrywającą proces kosztami procesu, podczas gdy powód, dysponując dokumentami uzyskanymi z Sądu oraz od Komornika Sądowego mógł być przekonany o słuszności wytoczenia przedmiotowego powództwa, zaś dopiero w toku postępowania okazało się, że to Komornik Sądowy popełnił błąd skutkujący wniesieniem pozwu przez powoda, zatem w tej sytuacji Sąd winien zastosować wobec niego zasadę słuszności wyrażoną wart. 102 kpci nie obciążać go obowiązkiem zwrotu kosztów procesu;
-art. 102 kpcpoprzez nieodstąpienie od obciążenia powoda kosztami procesu, podczas gdy w niniejszej sprawie wystąpił przypadek szczególnie uzasadniony, umożliwiający Sądowi skorzystanie z zasady słuszności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Gostyninie w postępowaniu upominawczym w 1 sierpnia 2006r., sygn. akt l Nc 316/06, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności 19 września 2006r., któremu postanowieniem Sądu Rejonowego w Gostyninie z 8 stycznia 2016r. w sprawie I Co 980/15 została nadana klauzula wykonalności na skutek przejścia uprawnień na rzecz wierzycielaTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. wG., na którego przeszły uprawnienia dotychczasowego wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo -Kredytowej im.S.z siedzibą wG.oraz nieobciążanie powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania stronie pozwanej.
W odpowiedzi na apelacjęTowarzystwo (...) spółka z o.o.spółka k. a. wG.wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu za II instancję.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Sąd II instancji podziela pogląd Sądu Rejonowego, że powód nie wykazał żadnej z przesłanek, o jakich mowa wart. 840 kpc, w szczególnościart. 840 § 1 pkt. 2 kpc, na który powołuje się w uzasadnieniu pozwu, a który przewiduje, że dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne. Twierdzenia faktyczne powoda wskazują na to, że bardziej odwołuje się on do punktu 1 powołanego wyżej przepisu. Stanowi on, że dłużnik może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście.
W ocenie Sądu Okręgowego,T. L.zbyt pochopnie zdecydował się na wytoczenie powództwa. Swoje przekonanie o braku uprawnienia Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.S.wG.do zbycia wierzytelnościTowarzystwu (...) spółce z o.o.spółce k. a. powód oparł wyłącznie na treści postanowienia komornika o umorzeniu postępowania. Nie ma wątpliwości, że funkcjonariusz publiczny, jakim jest komornik sądowy, powinien ze szczególną starannością przygotowywać wszelkie dokumenty, które wysyła do stron postępowania egzekucyjnego, zatem wpisanie w miejsce(...) im. (...)w(...) spółki z o.o.wS., świadczy o niedbalstwie. Jak się okazało, takie działanie było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, która podlega sprostowaniu. Strona powodowa, która korzysta z pomocy zawodowego pełnomocnika, nie powinna konstruować pozwu tylko i wyłącznie na podstawie własnych domysłów. Przed złożeniem pozwu pełnomocnik dłużnika powinien się upewnić, czy kiedykolwiek doszło do nadania klauzuli wykonalności na rzecz(...) spółki z o.o.wS.w miejsce dotychczasowego wierzyciela –(...) im. (...)wG., a jeśli tak, to w jakiej sprawie i ewentualnie przeanalizować treść umowy cesji. Zapoznanie się z aktami egzekucyjnymi w sprawie Km 1740/11, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrołęce –I. Z.uchroniłoby powoda przed wytoczeniem oczywiście bezzasadnego powództwa.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że Sąd Rejonowy nie uchybił treściart. 840 § 1 kpc.
Sąd I instancji co do zasady prawidłowo rozstrzygnął o kosztach procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik (art. 98 kpc). Nie było podstaw do zastosowaniaart. 102 kpc. Mimo wyjaśnienia w toku postępowania nieporozumienia, które doprowadziło powoda do błędnego przekonania, iż nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności na rzeczTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. wG.,T. L.nie zdecydował się na cofnięcie pozwu opartego na kwestionowaniu podstaw do nadania klauzuli wykonalności. Korekty wymagało natomiast określenie wysokości kosztów procesu na rzecz pozwanej, co nastąpiło w wyniku rozpoznania zażaleniaTowarzystwa (...) spółki z o.o.spółki k. a. w sprawie IV Cz 105/18.
Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 kpc.
O kosztach procesu za II instancję Sąd również orzekł zgodnie zart. 98 kpc. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej została ustalona zgodnie z§ 10 ust. 1 pkt. 1w zw. z § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego.
Nie ma bowiem racji Sąd Rejonowy, że wartość przedmiotu sporu w tej sprawie powinna być ustalona na 5.000 zł. Zgodnie zart. 20 kpc, do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Wysokość należności głównej, której dochodziła(...) im. (...)wG.w sprawie I Nc 316/06 wynosiła 4.897,40 zł, zatem niezrozumiałe jest, na jakiej podstawie Sąd przyjął wartość przedmiotu sporu na 5.000 zł.
Ponadto należy zauważyć, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego jest sposobem obrony merytorycznej przed prowadzoną egzekucją, pozwalającym na pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeżeli prowadzenie egzekucji na podstawie tego tytułu narusza prawa podmiotowe dłużnika wynikające z prawa materialnego. Zmierza ono do odmiennego, niż to wynika z tytułu wykonawczego, ukształtowania prawa. Jest to zatem powództwo niezależne od podstawy roszczenia i rozstrzygnięcia objętego tytułem wykonawczym, zmierza bowiem do pozbawienia wykonalności tego tytułu nie dlatego, że tytuł egzekucyjny nie odpowiadał prawu w dacie jego powstania (wydania orzeczenia), lecz dlatego, że bądź nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności, bądź też nastąpiły - po powstaniu tytułu - zdarzenia, które wyłączają dopuszczalność egzekucji. W związku z tym wysokość wynagrodzenia pełnomocnika w przypadku powództwa zart. 840 kpcokreśla nie wartość przedmiotu sporu, którego rozstrzygnięcie znalazło wyraz w danym tytule wykonawczym, lecz ta wartość przedmiotu sporu, którą stosownie doart. 19 § 2 kpcpoda dłużnik, względnie, którą sąd skoryguje w trybieart. 25 kpc(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 24 stycznia 2013r., sygn. I Acz 107/13, LEX nr 1264406).