Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 24/16
Data wyroku: 2018-11-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Renta z tytułu niezdolności do pracy
Podstawa prawna: art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 24/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 listopada 2018r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2018r. wS.
odwołaniaS. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 20 listopada 2015 r. Nr(...)
w sprawieS. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy

I
oddala odwołanie

II
przyznaje i nakazuje wypłacić z sum Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach) adwokatowiG. S.kwotę 221,40 (dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy) w tym należny podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzeczS. G..

Sygn. akt IV U 24/16

UZASADNIENIE
Decyzją z 20 listopada 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówiłS. G.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ komisja lekarska ZUS nie stwierdziła u ubezpieczonego niezdolności do pracy, a ponadto w dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę ,tj. w okresie od 18 maja 1993r. do 10 września 2015r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganego okresu ubezpieczenia w ilości co najmniej 5 lat.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłS. G.wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że wbrew ustaleniom organu rentowego jest nadal niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, któremu uległ w dniu 10 września 2014r. Nadto wskazał, że spełnia wymagany okres ubezpieczenia, gdyż zgodnie zart.17 ust. 2 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychrenta z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową (odwołanie k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
S. G.ma(...)lata i posiada wykształcenie podstawowe. Dotychczas ubezpieczony pracował jako kierowca autobusu, samochodu osobowego i ciężarowego. W innym zawodzie ubezpieczony nie pracował (wyjaśnienia ubezpieczonego k.30v akt sprawy).
W okresie od 7 listopada 2000r. do 28 lutego 2013r. ubezpieczony uprawniony był do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (bezsporne, akta rentowe).
W dniu 11 września 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia (wniosek o rentę z 11 września 2015r. k.1-4 akt rentowych). Rozpoznając ten wniosek, organ rentowy skierował ubezpieczonego na badanie przez lekarza orzecznika ZUS, który w orzeczeniu z 20 października 2015r. ustalił, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy (orzeczenie lekarza orzecznika z 20 października 201 r. k.8 akt rentowych). Na skutek wniesienia przez ubezpieczonego sprzeciwu od powyższego orzeczenia, został on skierowany na badanie przez komisję lekarską ZUS, która w orzeczeniu z dnia 13 listopada 2015r. stwierdziła, ze ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy (sprzeciw ubezpieczonego od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS k.28 akt organu rentowego – tom dokumentacji medycznej i orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z 13 listopada 2015r. k.10 akt rentowych za w/w wnioskiem). Na podstawie powyższego orzeczenia, zaskarżoną decyzją z 20 listopada 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wskazując, że u ubezpieczonego nie stwierdzono niezdolności do pracy, a ponadto w dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę ,tj. w okresie od 18 maja 1993r. do 10 września 2015r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganego okresu ubezpieczenia w ilości co najmniej 5 lat, a jedynie okres w wymiarze 3 lat, 7 miesięcy i 16 dni , w tym 3 lata, 4 miesiące i 3 dni okresów składkowych oraz 3 miesiące i 13 dni okresów nieskładkowych (decyzja z 20 listopada 2015r. k.36 akt rentowych).
Ubezpieczony cierpi na zespół bólowy barku lewego i kolana lewego po urazie w 2014r., okresowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego na podłożu zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych, stan po urazie głowy ze wstrząśnieniem mózgu (w 1995r.), stan po zastarzałym zwichnięciu stawu nadgarstkowo-śródręcznego II, III i IV promienienia lewej ręki, stan po złamaniu łopatki lewej, stan po uszkodzeniu wiązadeł kolana lewego, cukrzycę typu II skojarzoną z otyłością leczoną doustnymi lekami hipoglikemizującymi, nadciśnienie tętnicze, okresowe zawroty głowy na podłożu organicznego uszkodzenia centralnego układu nerwowego oraz zaburzenia zachowania i osobowości na tle zmian organicznych mózgu. W dniu 8 marca 1999r. w wypadku komunikacyjnym ubezpieczony doznał urazu stawu nadgarstkowego i lewej kończyny górnej z upośledzeniem funkcji lewej ręki na tle zastarzałego zwichnięcia stawu nadgarstkowego - śródręcznego II, III i IV i powstaniem wtórnych zmian zwyrodnieniowych. Z powodu tego urazu skutkującego upośledzeniem chwytu precyzyjnego lewej ręki ubezpieczony od daty w/w zdarzenia  do lutego 2013r. był uznany za osobę częściowo niezdolną do pracy. W 2012 r. ubezpieczony był trzykrotnie hospitalizowany na skutek potłuczenia i ran ciętych. W dniu 10 września 2014r. ubezpieczony uległ wypadkowi komunikacyjnemu doznając uszkodzenia wiązadeł lewego kolana, stłuczenia lewego barku i skręcenia kręgosłupa szyjnego. Badania ubezpieczonego na potrzeby wydania opinii sądowych wykazały u ubezpieczonego pełną sprawność ruchową oraz czynnościową kończyn górnych i dolnych, a także niewielkie mierne ograniczenie ruchów w obrębie barku lewego (jedynie w zakresie rotacji wewnętrznej), jak również upośledzenie ruchomości w obrębie nadgarstka lewego (w zakresie zgięcia grzbietowego i dłoniowego) z towarzyszącym osłabieniem chwytu ręki lewej, które nie upośledzają istotnie funkcji narządu ruchu. Ruchomość czynna i bierna kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym w granicach normy. Nadto stwierdzono prawidłowe zakresy ruchomości kręgosłupa w odcinku szyjnym, brak objawów kompresji i dystrakcji korzeniowej. Ubezpieczony porusza się samodzielnie i prezentuje pełną sprawność narządu ruchu. Badania KT kręgosłupa C i L-S ujawniły obecność zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych oraz dyskopatycznych, będących podłożem zespołów bólowych kręgosłupa. Stopień zaawansowania zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających w obrębie kręgosłupa nie ma istotnego wpływu na ograniczenie zdolności do pracy. Zespoły bólowe kręgosłupa – jak dotąd – mają przebieg dość łagodny, przebiegają bez objawów korzeniowych i ubytkowych, ponadto nie wymagały hospitalizacji. W klinicznym badaniu nie stwierdzono objawów niewydolności krążenia mózgowego centralnego układu nerwowego, neurologicznych następstw przebytego wstrząśnienia mózgu i obecności zespołu korzeniowego kręgosłupa, ujawniono jedynie okresowe zawroty głowy na podłożu organicznego uszkodzenia układu nerwowego. Przebyty we wrześniu 2014r. wypadek komunikacyjny nie zmienił funkcji chwytnej lewej ręki, a niewielkie ograniczenie ruchów barku lewego nie rzutuje na zdolność do pracy ubezpieczonego w dotychczas wykonywanym przez niego zawodzie. Stwierdzone u ubezpieczonego nadciśnienie tętnicze jest systematycznie leczone farmakologicznie, bez udokumentowanych powikłań narządowych. Cukrzyca, na którą choruje ubezpieczony od ok.4-5 lat przebiega łagodnie, nie występują hipoglikemie oraz inne istotne kliniczne powikłania, dlatego w obecnym stadium zaawansowania choroba ta wymaga jedynie przestrzegania zaleceń dietetycznych oraz leczenia farmakologicznego. Zespół biegłych, który badał ubezpieczonego w dniu 28 listopada 2016r. wskazał w złożonej opinii, że w trakcie badania ubezpieczonego zaobserwowano u niego pojedynczy epizod zaburzenia świadomości, wymagający dalszej obserwacji i diagnostyki (również w warunkach szpitalnych), stwierdzając jednocześnie w chwili obecnej nie stanowi on przeciwskazania do wykonywania przez ubezpieczonego prostych prac fizycznych. Reasumując trzy zespoły biegłych lekarzy stwierdziły, że schorzenia, na które cierpi ubezpieczony - w obecnym stanie zaawansowania – nie powodują u ubezpieczonego niezdolności do pracy (opinia zespołu biegłych w składzie ortopedaW. P., neurologP. W.i diabetologM. T.k.12 akt sprawy, opinia drugiego zespołu biegłych w składzie ortopedaJ. S. (1), neurologA. S.oraz lekarz medycyny pracyK. Z.k.53-54 akt sprawy i uzupełniająca och samych biegłych k.71 akt sprawy, a także opinia trzeciego zespołu biegłych w składzie ortopedaK. K. (1), neurologJ. S. (2)i chirurgK. K. (2)k.227 akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoS. G.okazało się nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa – wbrew temu, co mogą sugerować zarzuty podniesione w odwołaniu, dotyczyła decyzji organu rentowego, w której organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia, a nie w związku z wypadkiem przy pracy. Podkreślić przy tym należy, że wydając zaskarżoną decyzję z 20 listopada 2015r. organ rentowy rozpoznał wniosek ubezpieczonego z 11 września 2015r., w którym ubezpieczony wnosił o przyznanie mu renty z ogólnego stanu zdrowia, a nie w związku z wypadkiem przy pracy (vide: wniosek z 11 września 2015r. k.1-2 akt rentowych). W związku z tym zarzuty ubezpieczonego dotyczące przesłanek nabycia prawa do renty w związku z wypadkiem przy pracy rozmijają się decyzją organu rentowego jeżeli chodzi o rodzaj świadczenia rentowego. Podkreślić przy tym należy, że na pierwszej rozprawie w dniu 5 lipca 2016r., po okazaniu ubezpieczonemu wniosku z 11 września 2015r., ubezpieczony oświadczył, że podtrzymuje odwołanie od decyzji 20 listopada 2015r. (protokół rozprawy k.30-31 akt sprawy).
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że zgodnie zart.57 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2016r., poz.887 ze zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała w czasie zatrudnienia, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. W myśl art.12 ust.1, 2 i 3 ustawy niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, a częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
Rozstrzygnięcie o zasadności odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wymagało ustalenia, czy ubezpieczony spełnia przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy określone w art.57 ust.1 ustawy emerytalnej, a w szczególności, czy u ubezpieczonego istnieje niezdolność do pracy, a zatem „wyjściowa” przesłanka nabycia prawa do tego świadczenia. W tym celu Sąd zasięgnął opinii trzech zespołów biegłych specjalistów z zakresu medycyny. Sporządzone na tę okoliczność opinie biegłych, wśród których byli specjaliści z zakresu ortopedii, neurologii oraz diabetologii, a także chirurgii i medycyny pracy dały podstawy do ustalenia, że stan zaawansowania schorzeń, na które cierpi ubezpieczony nie dają podstaw do stwierdzenia u niego niezdolności do pracy. Analizując przedstawione wcześniej opinie biegłych Sąd doszedł do przekonania, że stanowią one miarodajny i wiarygodny dowód w sprawie, gdyż wydane zostały przez lekarzy - specjalistów z zakresu schorzeń występujących u ubezpieczonego, a ponadto poprzedzone były analizą dokumentacji medycznej ubezpieczonego i jego badaniem. Opinie są spójne i należycie uzasadnione, a wnioski płynące z opinii trzech zespołów biegłych zbieżne.
Mając na uwadze stanowisko ubezpieczonego kwestionującego kolejne opinie biegłych, a także wątpliwości powzięte w związku ze stwierdzonym u ubezpieczonego przez drugi zespół biegłych epizodem zaburzenia świadomości (ujawnionym podczas badania przez biegłych w dniu 28 listopada 2016 r. - opinia biegłych k.53-54 akt sprawy), na wniosek ówczesnego pełnomocnika ubezpieczonego, Sąd dopuścił dowód z opiniiInstytutu (...)wW.(postanowienie dowodowe z 23 maja 2017r. k.106 akt sporawy). W wyznaczonym terminie ubezpieczony nie stawił się jednak na badanie przez Instytut (informacjaInstytutu (...)wW.z 10 kwietnia 2018r. o niestawiennictwie ubezpieczonego na badanie lekarskie k169 akt sprawy). Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018r. ubezpieczony podniósł, że nie posiadał środków finansowych na pokrycie kosztów stawiennictwa na badanie przez biegłych wW.(wyjaśnienia ubezpieczonego k.216v akt sprawy). Mając na uwadze to oświadczenie Sąd przychylił się do wniosku ubezpieczonego i dopuścił dowód z opinii zespołu biegłych w składzie obejmującym specjalistów z zakresu ortopedii, neurologii, chirurgii, psychiatrii i psychologii. Ostatecznie, uzyskano jedynie opinię biegłych z zakresu ortopedii, neurologii i chirurgii (k.227 akt sprawy). W opinii tej, biegli zgodnie wskazali o braku podstaw do ustalenia u ubezpieczonego niezdolności do pracy. W odniesieniu do opinii specjalistów z zakresu psychiatrii i psychologii ubezpieczony ponownie nie poddał się badaniu przez tych specjalistów, wskazując tym razem – w piśmie z 2 października 2018r. – że nie stawi się na badanie przez biegłych psychologa i psychiatrę, gdyż nie widzi potrzeby przeprowadzenia takiego badania (oświadczenie ubezpieczonego z 2 października 2018r. k.233 akt sprawy). W tych okolicznościach Sąd pominął dowód z opinii biegłych psychiatry i psychologa, a oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci opinii trzech zespołów biegłych i przestawioną wyżej kwestię związaną z odmową poddania się badaniu przez biegłych psychologa i psychiatrę Sąd stwierdził, że nieudowodniona została przez ubezpieczonego przesłanka istnienia u niego niezdolności do pracy. Na marginesie wskazać należy, że Sąd widział potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatry i psychologa. Z akt rentowych i akt wcześniejszej sprawy o rentę z tytułu niezdolności do pracy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Siedlcach (IV U 570/13) wynika, że ubezpieczony leczył się psychiatrycznie i diagnozowano u niego schorzenia natury psychiatrycznej.
W przedstawionych okolicznościach ,tj. wobec braku spełnienia po stronie ubezpieczonego przesłanki w postaci niezdolności do pracy Sąd na podstawieart.47714§1 kpcoddalił odwołanie ubezpieczonego.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz ubezpieczonego z urzędu Sąd orzekł zgodnie§12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. z 2013r., poz.461 ze zm.), obowiązującego w dacie wniesienia odwołania.
Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie przychylił się do wniosku pełnomocnika ubezpieczonego o odroczenie rozprawy w dniu 2 listopada 2018r. z uwagi na osadzenie ubezpieczonego w zakładzie karnym (protokół rozprawy k.241 akt sprawy) i wezwanie ubezpieczonego na kolejny termin rozprawy. Należy podkreślić, że ubezpieczony został zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 2 listopada 2018r. (vide: potwierdzenie odbioru zawiadomienia k.240 akt sprawy) i był na niej reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Ponadto w toku dwuletniego procesu ubezpieczony składał wyjaśnienia i na kolejnych terminach rozprawy prezentował swoje stanowisko.