Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 1302/17
Data wyroku: 2018-04-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V Ka 1302/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 20 lipca 2017 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt IV K 470/17 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi co doK. K.skazanego prawomocnymi wyrokami:

I
Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 16 czerwca 2015 roku, prawomocnego od dnia 6 lipca 2015 roku, w sprawie V K 1244/14 na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 (trzech) lat tytułem próby, której wykonanie zarządzono w dniu 28 lutego 2017 roku, a którą skazany będzie odbywał w okresie od dnia 1 czerwca 2018 roku do dnia 31 maja 2019 roku, za przestępstwo zart. 279 § 1 kkpopełnione z 3 na 4 czerwca 2014 roku;

II
Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 21 grudnia 2015 roku, prawomocnego od dnia 5 lutego 2016 roku, w sprawie V K 1052/14 na karę 1 (jednego) roku ograniczenia wolności w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym, którą skazany odbywa w formie zastępczej kary pozbawienia wolności w okresie od dnia 4 czerwca 2017 roku do dnia 2 grudnia 2017 roku, za przestępstwo zart. 288 § 1 kkpopełnione w dniu 23 maja 2014 roku;

III
Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 21 grudnia 2015 roku, prawomocnego od dnia 12 lutego 2016 roku, w sprawie V K 1272/14 na karę 1 (jednego) roku ograniczenia wolności w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym, którą skazany wykonywać będzie w formie zastępczej kary pozbawienia wolności w okresie od dnia 2 grudnia 2017 roku do dnia 1 czerwca 2018 roku, za przestępstwo zart. 278 § 1 kkpopełnione w dniu 12 sierpnia 2014 roku;

IV
Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 11 lutego 2016 roku, prawomocnego od dnia 18 marca 2016 roku, w sprawie IV K 14/16 na karę 10 (dziesięciu) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym, za przestępstwo zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 283 kkpopełnione w nocy z 24 na 25 kwietnia 2015 roku;

orzekł:

1
na podstawieart. 85 § 1 i § 2 kk,art. 86 § 1 kkiart. 87 § 1 kkw miejsce jednostkowej kary pozbawienia wolności wymierzonej w wyroku opisanym w punkcie I. (V K 1244/14) oraz jednostkowych kar ograniczenia wolności wymierzonych w wyrokach opisanych w punktach II. (V K 1052/14) , III. (V K 1272/14) oraz IV. (IV K 14/16) orzekł wobec skazanegoK. K.karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 577 kpkna poczet orzeczonej wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawach podlegających łączeniu, tj. w dniu 15 września 2015 roku (ze sprawy V K 1272/14), w dniu 13 maja 2015 roku (ze sprawy IV K 14/16), a także w dniu 23 maja 2014 roku oraz od dnia 4 czerwca 2017 roku (ze sprawy V K 1052/14);

3
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.O. K.kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu;

4
zwolnił skazanego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Powyższy wyrok na podstawieart. 425 § 1 i 2 kpk,art. 427 § 1 i 2 kpk,art. 444 kpkiart. 447 § 2 kpkzaskarżył w całości na korzyść skazanego obrońca skazanegoK. K.zarzucając na podstawieart. 438 pkt 4 kpkrażącą niewspółmierność kary polegającą na niedostatecznym rozważeniu okoliczności przemawiających na korzyść skazanego umożliwiających wymierzenie skazanemu kary z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji.
W konkluzji obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie skazanemu kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, ewentualnie wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy skazanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd II instancji nie podzielił argumentacji zawartej w apelacji obrońcy mającej świadczyć o wymierzeniuK. K.kary rażąco surowej.
W pierwszej kolejności należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądumeriti, iż zastosowanie w niniejszej sprawie, w zakresie warunków i możliwości wydania wyroku łącznego, miały przepisyKodeksu karnegow brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2015 roku – o zmianieustawy Kodeks karnyoraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 roku poz. 396), albowiem wszystkie wyroki skazujące w stosunku doK. K.uprawomocniły się po dniu 1 lipca 2015 roku, a zatem po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Przy rozpatrywaniu warunków wydania wyroku łącznego Sąd I instancji słusznie zauważył, iż zaistniały podstawy do połączenia kar orzeczonych wszystkimi wyrokami. Sąd orzekający przy objęciu wyrokiem łącznym tychże kar kierował się zasadą określoną wart. 85 § 1 kk, zgodnie z którą jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną. W myślart. 85 § 2 kkpodstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniemart. 89 kk, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w§ 1tego przepisu. W sprawie zachodziły podstawy do połączenia poszczególnych kar wymierzonych wobec skazanego wymienionymi wyrokami, gdyż na dzień wydawania wyroku łącznego, tj. 20 lipca 2017 roku wykonaniu w części podlegała zastępcza kara pozbawienia wolności orzeczona w zamian za karę ograniczenia wolności w sprawie V K 1052/14 (którą skazany rozpoczął odbywać od dnia 4 czerwca 2017 roku) oraz w całości zastępcza kara pozbawienia wolności orzeczona w zamian za karę ograniczenia wolności w sprawie V K 1272/14, kara pozbawienia wolności orzeczona w sprawie V K 1244/14 i kara ograniczenia wolności orzeczona w sprawie IV K 14/16 (która obecnie podlega już wykonaniu w formie zastępczej kary pozbawienia wolności). Wymierzając karę łączną Sąd I instancji zastosował zasadę asperacji zbliżoną ku zasadzie kumulacji kierując się zarówno dyrektywami wskazanymi wart. 85a kk, jak i mając na uwadze związek przedmiotowo-podmiotowy popełnionych przez skazanego przestępstw przypisanych wyrokami wydanymi w w/w sprawach.
Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem obrońcy jakoby Sądmeritiprzy wymiarze kary łącznej nie wziął w dostatecznym stopniu pod uwagę okoliczności przemawiających na korzyść skazanego, które umożliwiałyby wymierzenie skazanemu kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji. Łącząc karę pozbawienia wolności orzeczoną w sprawie V K 1244/14 oraz kary ograniczenia wolności orzeczone w sprawach V K 1052/14, V K 1272/14 i IV K 14/16 Sąd oscylował, zgodnie z treściąart. 86 § 1 kkw granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa, tj. od 1 roku pozbawienia wolności, do ich sumy, tj. do 2 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności przy uwzględnieniu dyspozycjiart. 87 § 1 kk, zgodnie z którą w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności sąd wymiarze karę łączną pozbawienia wolności przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności. Orzeczona wobecK. K.kara łączna w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności jest wyrazem prawidłowej oceny wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wymiar kary łącznej, które nie uzasadniały zastosowania zasady pełnej absorpcji. W szczególności zauważyć należy, że zastosowanie zasady pełnej absorpcji, podobnie jak stosowanie zasady pełnej kumulacji, należy traktować jako rozwiązanie skrajne, stosowane wyjątkowo i wymagające szczególnego uzasadnienia (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2012 r., sygn. II AKa 51/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. II AKa 16/13). Wyrok łączny nie może ponadto wiązać się wyłącznie z korzyścią dla skazanego, o czym świadczy ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, iż złagodzenie sytuacji skazanego w porównaniu z odrębnym wykonywaniem kar jednostkowych jest tylko możliwością, jaką otwiera kara łączna i nie może stanowić dyrektywy jej wymiaru (Kodeks karny. Komentarz pod. red. A. Grześkowiak i K. Wiaka, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 437, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2012 r., sygn. IV KK 184/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. II AKa 198/08, Prok. i Pr. 2009, Nr 9, poz. 36, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2007 r., sygn. II AKa 301/07, KZS 2011, Nr 5A, poz. 52). Kara łączna winna być postrzegana jako swoiste podsumowanie całokształtu działalności przestępczej sprawcy i popełnienie większej liczby przestępstw przemawia za orzeczeniem surowszej kary łącznej (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2001 r., sygn. II AKa 154/01, Prok. i Pr. 2002, Nr 4, poz. 26, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. II AKa 404/07). Sąd I instancji właściwie ocenił fakt, iż w niniejszej sprawie łączeniu podlegały kary orzeczone wobecK. K.za 4 przestępstwa, co przemawia przeciwko zastosowaniu zasady pełnej absorpcji. Dostrzegając jednak związek przedmiotowo-podmiotowy popełnionych przez skazanego przestępstw wiążący się z relatywnie niedługim czasokresem przestępczej działalności (przestępstwa zostały popełnione na przestrzeni niespełna roku – od maja 2014 r. do kwietnia 2015 r.) oraz z podobieństwem czynów, które skierowane były przeciwko temu samemu dobru prawnemu, jakim jest mienie, Sądmeritiprzy wymiarze kary łącznej sięgnął do zasady asperacji zbliżonej jedynie ku zasadzie kumulacji. Szczególnego uwypuklenia wymaga jeden z argumentów, który w ocenie Sądu orzekającego przemawiał za ukształtowaniem kary łącznej na powyższej zasadzie, jakim jest prognoza kryminologiczna wobec skazanego oceniana przez pryzmat zachowaniaK. K.w zakładzie karnym. Prognoza kryminologiczna została oceniona przez Sąd I instancji negatywnie z racji wynikającego z opinii o skazanym z dnia 27 czerwca 2017 r. bezkrytycznego stosunkuK. K.do dotychczasowego trybu życia i popełnionych przestępstw, pomimo pozytywnych przejawów jego ówczesnego zachowania – udziału w zajęciach ko i właściwego zachowania wobec przełożonych. Sąd orzekający zwrócił przy tym uwagę na niedługi czas trwania izolacji penitencjarnejK. K., który w trakcie sporządzania opinii przebywał w jednostce penitencjarnej zaledwie od 3 tygodni, co wpłynęło na ocenę, iż cele kary nie zostały jeszcze wobec skazanego spełnione. Słuszność dokonanej wówczas oceny w pełni potwierdza aktualna opinia o skazanym sporządzona przez Areszt Śledczy wŁ.w dniu 2 stycznia 2018 r. Opinia sporządzona została na podstawie trwającego wówczas od 7 miesięcy pobytuK. K.w jednostce penitencjarnej i wynika z niej, że zachowanie skazanego jest oceniane jako naganne.K. K.był w tym okresie wielokrotnie karany dyscyplinarnie. Nie był nagradzany. Prezentuje niewłaściwe zachowania w stosunku do przełożonych m. in. wulgarnie komentując wydawane polecenia. Skazany deklaruje przynależność do podkultury przestępczej. Nie jest zainteresowany zatrudnieniem w warunkach izolacji penitencjarnej, choć ciąży na nim obowiązek naprawienia szkody nałożony w sprawie V K 1052/14 w wysokości ponad 16.000 zł (solidarnie ze współskazanym), z którego dotychczas się nie wywiązał. Mimo młodego wieku (aktualnie skazany ma 21 lat) oraz motywowania nie jest również zainteresowany kształceniem. Skazany, jako młodociany, odbywa karę w systemie programowanego oddziaływania (art. 95 § 1 kkw), jednakże nie zrealizował zadań wynikających z indywidualnego programu oddziaływania, do czego prezentuje bezkrytyczny stosunek. Jest zatem negatywnie ustosunkowany do oddziaływań wychowawczych ukierunkowanych na realizację celów kary.K. K.w dalszym ciągu jest także bezkrytyczny w stosunku do dotychczasowego trybu życia i popełnionych przestępstw, jak również wobec zachowania prezentowanego podczas pobytu w izolacji penitencjarnej. Prognoza kryminologiczna wobec skazanego w dalszym ciągu musi być zatem oceniona negatywnie.
W świetle powyżej wskazanych okoliczności brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że kara łączna wymierzonaK. K.jest karą niewspółmiernie surową. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną) (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2007 r.,(...)75/07). Nie każda więc różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności, przewidzianej wart. 438 pkt 4 kpk, ale tylko taka, która ma charakter zasadniczy, a więc jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. W niniejszej sprawie tego rodzaju dysproporcja w oczywisty sposób nie zachodzi, a wymierzonaK. K.kara łączna 2 lat pozbawienia wolności, w obliczu dyrektyw wymiaru kary łącznej wskazanych wart. 85a kk, to jest celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, nie tylko nie może być uznana za nadmiernie surową w rozumieniuart. 438 pkt 4 kpk, ale jest karą właściwą i zasadną.
Reasumując, należy zauważyć, iż zarzut i argumenty podnoszone w apelacji stanowią w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami i rozstrzygnięciem Sądu I instancji. Nie znajdując zatem żadnych podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd odwoławczy na podstawieart. 437 § 1 kpkutrzymał w mocy zaskarżony wyrok łączny.
PonieważK. K.w toku postępowania przed Sądem II instancji korzystał z pomocy obrońcy wyznaczonego z urzędu, na podstawie § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw.O. K.kwotę 147,60 zł tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym uwzględniając kwotę należnego podatku od towarów i usług
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart. 624 § 1 kpkzwalniającK. K.od ich ponoszenia. Powyższe jest skutkiem uznania, iż uiszczenie kosztów sądowych przez skazanego z uwagi na jego aktualną sytuację materialną z racji pobytu w jednostce penitencjarnej, w której nie jest zatrudniony, byłoby dla niego zbyt uciążliwe.