Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pz 155/18
Data wyroku: 2019-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Andrzejewska, Grażyna Łazowska, Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt VIII Pz 155/18

POSTANOWIENIE

Dnia 9 stycznia 2019r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Grażyna Łazowska (spr.)
Sędziowie: SSO Teresa Kalinka
SSO Małgorzata Andrzejewska
po rozpoznaniu w dniu9 stycznia 2019r. w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawyK. R.
przeciwkoSpółce (...) S.A.wB.
oprzyznanie świadczenia rekompensacyjnego
na skutek zażaleniapozwanej
od postanowieniezawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 11 października 2018r. sygn. akt IV P 534/18
postanawia
oddalić zażalenie.
(-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) (-) SSO Małgorzata Andrzejewska
Sędzia Przewodniczący Sędzia
VIII Pz 155/18

UZASADNIENIE
Powódka domagała się przyznania świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wskazując, że powódka jako wdowa po zmarłym pracowniku nie jest osobą uprawnioną do rekompensaty albowiem uprawnienie to posiadają wyłącznie wdowy po zmarłych emerytach i rencistach.
Wyrokiem z 11 października 2018r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo i na podstawieart. 102 k.p.c., z uwagi na trudną sytuację życiową odstąpił od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.
Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego wniosła pozwana zarzucając naruszenieart. 98 i 102 k.p.c.poprzez odstąpienie od obciążania powódki kosztami postępowania pomimo przegrania przez powódkę sprawy, a także pomimo niezaistnienia przesłanek, o których mowa wart. 102 k.p.c.tj. wypadków szczególnie uzasadnionych. Domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu, zawartego w wyroku i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.350zł oraz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Powódka w niniejszej sprawie domagała się zasądzenia kwoty 10.000zł z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz.U. z 2017r., poz. 1971). Powódka otrzymywała deputat węglowy jako wdowa po zmarłym pracowniku Kopalni.
Zgodnie zart. 102 kpcw wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami . Przepis ten nie konkretyzuje pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, sądowi.
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwaliła się wykładnia, zgodnie z którą zastosowanie przez sądart. 102 k.p.c.powinno być oceniane z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego w całokształcie okoliczności, które uzasadniają odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane, jak również niezwiązane z przebiegiem procesu, (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1974 r., sygn. akt II CZ 223/73, nie publ.).
Do pierwszych zaliczane są między innymi: podstawa oddalenia żądania, zgodność zamiarów stron w sprawach dotyczących stosunku prawnego, który może być ukształtowany tylko wyrokiem, szczególna zawiłość lub precedensowy charakter sprawy albo subiektywne przekonanie powoda co do zasadności zgłoszonego roszczenia - trudne do zweryfikowania a limine, a ponadto sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą albo niesumienne lub oczywiście niewłaściwe postępowanie strony wygrywającej, która w ten sposób wywołała proces i koszty połączone z jego prowadzeniem. Zalicza się do nich także okoliczność, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło na podstawie faktów ustalonych na podstawie dowodów dopuszczonych przez sąd z urzędu, jak również niewspółmierność wysokości kosztów pomocy prawnej poniesionych przez stronę wygrywającą proces do stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy pełnomocnika. Drugą grupę okoliczności wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2011 r., II UZ 19/11, LEX nr 1068050 i uzasadnienie postanowienia TrybunałuK.dnia 17 października 2007 r., P 29/07, OTK-A 2007, Nr 9, poz. 116 oraz powołane tam orzecznictwo).
Skorzystanie zart. 102 k.p.c.jest zatem suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i to do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie: uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie od generalnej zasady (art. 98 § 1 k.p.c.) obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (zob.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 17 marca 2010 r., II CZ 105/09, niepubl.; 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, LEX 564753;
Mając powyższe na uwadze oraz całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Sąd II instancji podziela rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego, że zachodzi określony wart. 102 kpc. wypadek szczególnie uzasadniający odstąpienie od obciążenia powódki kosztami postępowania w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie, nie można pominąć okoliczności, że na skutek nowelizacji ustawy z dnia 23 listopada 2018r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego – data wejścia w życie 22 stycznia 2019r. - wdowy po pracownikach kopalni nabyły prawo do rekompensaty.
Mając na względzie powyższe, na mocyart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wniesione przez stronę pozwaną jako bezzasadne.
(-) SSO Teresa Kalinka (-) SSO Grażyna Łazowska (spr.) (-) SSO Małgorzata Andrzejewska
Sędzia Przewodniczący Sędzia