Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 807/18
Data wyroku: 2018-08-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kaźmierczak, Małgorzata Gulczyńska, Jacek Nowicki
Słowa kluczowe: Zażalenie

Sygn. akt I ACz 807/18

POSTANOWIENIE
Dnia 14 sierpnia 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Małgorzata Kaźmierczak

Sędziowie:

SA Małgorzata Gulczyńska

SA Jacek Nowicki

po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) sp. z o.o.wP.
przeciwkoS. R.( poprzednio:G.),A. G. (1),A. R.,K. R.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt XVIII Nc 35/18
postanawia:
1.uchylić zaskarżone postanowienie,
2. rozstrzygnięcie o kosztach postepowania zażaleniowego pozostawić orzeczeniu kończącemu postępowanie.

SSA Małgorzata Gulczyńska

SSA Małgorzata Kaźmierczak

SSA Jacek Nowicki

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach jako właściwemu miejscowo i rzeczowemu.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2017 r. w sprawie III CZP 42/17, wskazał na powinność sądu uwzględnienia z urzędu nieskuteczności powołania się przez powoda na podstawę właściwości miejscowej zart. 371§ 2 k.p.c.W ocenie Sądu Okręgowego powód nie wykazał, aby dokonana pomiędzy stronami czynność prawna była bezpośrednio związana z działalnością gospodarczą lub zawodową pozwanych. Istnieje więc podstawa do przypisania pozwanym prawnego statusu konsumentów w rozumieniuart. 221k.c.Jednocześnie Sąd pierwszej instancji odwołując się do wiedzy posiadanej z urzędu odnośnie identycznych treści oświadczeń wekslowych, zwrócił uwagę, że treść oświadczenia wekslowego nie była negocjowana przez strony indywidualnie i pozostawiała powodowi pełną swobodę w zakresie uzupełnienia weksla przez wskazanie miejsca jego płatności. Z powyższych względów Sąd Okręgowy uznał, że wprowadzenie przez powoda w sposób jednostronny zapisu wpływającego na właściwość miejscową sądu nie jest wiążące w niniejszej sprawie z uwagi na występowanie po stronie pozwanej konsumentów, którzy w dodatku zamieszkują w znacznej odległości od siedziby Sądu, co może znacznie utrudnić im prowadzenie sporu.
Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem powód, zarzucając:
- naruszenieart. 371§ 1 i 2 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że sądem wyłącznie właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Sąd Okręgowy w Gliwicach, skutkiem czego było błędne zastosowanieart. 27 k.r.o.i przekazanie sprawy do tegoż Sądu;
- naruszenieart. 202 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i uznanie się przez Sąd Okręgowy za niewłaściwy miejscowo, a w konsekwencji niesłuszne zastosowanieart. 200 § 1 k.p.c.;
- naruszenieart. 43 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe stwierdzenie swej niewłaściwości, podczas gdy nawet w razie przyjęcie właściwości Sądu Okręgowego w Gliwicach jako właściwego dla pozwanych będących poręczycielami, to niewątpliwie jednym z pozwanych jest przedsiębiorca, co wyłącza stosowanieart. 3851§ 1 k.c.wobec niego, a w konsekwencji należało uznać, iż w sprawie właściwe mogą być dwa sądy – miejsca płatności weksla i miejsca zamieszkania poręczycieli, przy czym powód miał prawo wyboru sądu;
- naruszenieart. 221k.c.poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie trojgu pozwanych należy nadać status konsumenta, skutkiem czego było uznanie się przez Sąd Okręgowy za niewłaściwy;
- naruszenieart. 3851§ 1 k.c.orazart. 3853pkt 23 k.c.w zw. zart. 371k.p.c.poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że sprawa dotyczyła umowy zawartej z konsumentem i podlegała rozpoznaniu przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy, podczas gdy powód dokonał wyboru sądu właściwego ze względu na miejsce płatności weksla, a zatem wskazywany przepis nie powinien mieć w ogóle zastosowania.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że jakkolwiek co do zasady można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy stosowanie się do niego nie znajduje uzasadnienia. Należy bowiem zauważyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie oparte zostało na błędnym założeniu, że pozwani w niniejszej sprawie posiadają status konsumenta. Mianowicie wobec przedstawionej przez powoda umowy współpracy, na którą powołano się już w pozwie, nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że roszczenie nie jest związane z prowadzeniem przez pozwanąS. R.( poprzednioG.) działalności gospodarczej. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie można również uznać za konsumentów pozwanychA. G. (1),A. R.iK. R.. PozwanyA. G. (2)był bowiem razem z pozwanąS. G.wystawcą weksla. Z kolei odpowiedzialność pozwanychA. R.iK. R.opiera się na stosunku poręczenia. Powyższe, przy uwzględnieniu charakteru zobowiązania wystawcy weksla determinuje ocenę statusu poręczycieli tego zobowiązania. Wymaga bowiem wskazania, że chociaż poręczenie wekslowe ma charakter abstrakcyjny , a zatem niezależny od stosunków kauzalnych zachodzących między stronami, to jednak poręczenie zabezpiecza zapłatę długu wekslowego, a poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten za kogo poręczył (art. 32 prawa wekslowego). Nie można przyjąć, aby osoba fizyczna, poręczająca na wekslu mającym na celu zabezpieczenie zobowiązania zaciągniętego przez przedsiębiorcę i związanego z jego działalnością gospodarczą, zaciągnęła zobowiązanie poza jakimkolwiek celem gospodarczym i tym samym posiadała status konsumenta.
Należy również wskazać, iż taka interpretacja pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w którym wyrażono pogląd, że jedynie umowy zawarte poza jakąkolwiek działalnością lub jakimkolwiek celem gospodarczym i niezależnie od nich, to jest zawarte jedynie w celu zaspokojenia własnych prywatnych potrzeb konsumpcyjnych osoby, są objęte zakresem szczególnego systemu w dziedzinie ochrony konsumenta (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości w sprawach: z dnia 3 lipca 1997 r., C-269/95 oraz z dnia 20 stycznia 2005 r., C-464/01). Wprawdzie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2017 r. wydanym w sprawie I CSK 477/16 wyraził odmienny pogląd, niemniej jednak w ocenie Sądu Apelacyjnego w tym kontekście należy zgodzić się ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W świetle powyższych rozważań tym bardziej zasługuje na aprobatę pogląd wyrażony w powołanym w zażaleniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie C-419/11.
Wobec powyższego skoro żaden z pozwanych nie posiada statusu konsumenta w rozumieniuart. 221k.c., to niezasadnie Sąd pierwszej instancji utożsamił oznaczenie w treści weksla miejsca płatności z niedozwoloną klauzulą prorogacyjną, a tym samym nie było podstaw do odmowy uznania właściwości Sądu Okręgowego w Poznaniu wynikającej zart. 371§ 2 k.p.c.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.zmienił zaskarżone postanowienie poprzez jego uchylenie.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego nastąpi w orzeczeniu końcowym w myśl zasady wyrażonej wart. 108 § 1 k.p.c.

SSA Małgorzata Gulczyńska

SSA Małgorzata Kaźmierczak

SSA Jacek Nowicki