Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 258/15
Data wyroku: 2017-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art. 924, 925 i 931 kc

Sygn. akt I Ns 258/15

POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2017 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodnic 
z
         ący SSR Marzena Studzińska
Protokolant : p.o. prot. sąd. Kamila Kupiec
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 roku w Kłodzku
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. C.
przy udzialeZ. O.,E. S.,A. S.,J. G.,D. G.,M. W.,S. W.,E. K. (1)iJ. W.
o stwierdzenie nabycia spadku poE. B. (1),H. B. (1),K. B.,T. B.
postanawia:

I
stwierdzić, że spadek poE. B. (1), zd.W.

zmarłej w dniu 25 lutego 1951 roku wK.
ostatnio stale zamieszkałej wB.
na podstawie ustawy nabyły jej dzieci:M. S., zd.B.,
córkaE.iS.,A. W. (1), zd.B.,
córkaE.iS.orazK. B., synE.
iS.– każdy po 1/3 części spadku;

II
stwierdzić, że wchodzący w skład spadku poE. B. (1)udział

w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy nabyły jej dzieciM. S., zd.B., córkaE.iS.orazK. B., synE.iS.– każdy po 1/2 części;

III
stwierdzić, że spadek poH. B. (1), zd.N.

zmarłej w dniu 27 marca 1990 roku wK.
ostatnio stale zamieszkałej wB.
na podstawie ustawy nabyły jej dzieci:T. B., synK.iH.,K. B., synK.iH.,S. B., synK.iH.orazA. C., zd.B., córkaK.iH.– każdy po 1/4 części spadku;

IV
stwierdzić, że wchodzący w skład spadku poH. B. (1)udział

w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy nabył w całości jej synT. B., synK.iH.;

V
stwierdzić, że spadek poK. B.

zmarłym w dniu 17 kwietnia 2001 roku wB.,
ostatnio stale zamieszkałym  wB.
na podstawie ustawy nabyli jego siostraA. C., zd.B., córkaK.iH.oraz jego bratT. B., synK.iH.– każdy po 1/2 części spadku;

VI
stwierdzić, że spadek poT. B.

zmarłym w dniu 5 września 2014 roku wB.
ostatnio stale zamieszkałym wB.
na podstawie ustawy nabyła w całości jego siostraA. C., zd.B., córkaK.iH.;

VII
koszty postępowania między stronami wzajemnie znieść;

VIII
nieuiszczone dotychczas koszty postępowania zaliczyć na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE
Wnioskiem z 6 lutego 2015 rokuwnioskodawczyniA. C.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po jej babceE. B. (1), jej ojcuK. B., jej matceH. B. (1)oraz jej braciaK. B.iT. B.. W uzasadnieniu wskazała, że spadkodawczyniE. B. (1)zmarła 25 lutego 1951 roku wB., w chwili śmierci była wdową i posiadała jedno dziecko – synaK. B.. Podała, że jej ojciecK. B.zmarł 27 marca 1990 roku weW., a przed śmiercią stale zamieszkiwał wP.. W chwili śmierciK. B.był żonaty zH. B. (1)oraz posiadał czworo dzieci, tj.S. B.,K. B.,A. C.iT. B.. Wnioskodawczyni podała także, iż jej matkaH. B. (1)zmarła 27 marca 1990 roku wK., a przed śmiercią stale zamieszkiwała wB.. W chwili śmierciH. B. (1)była wdową i posiadała czworo dzieci, tj.S. B.,K. B.,A. C.iT. B.. Wskazała, że jej bratS. B.zmarł 15 stycznia 1993 roku, w chwili śmierci miał żonęW. B.(która zmarła po mężu) oraz synaŁ. B.(który zmarł w 2000 roku). Następnie podała, żeK. B.zmarł 17 kwietnia 2001 roku, przed śmiercią zamieszkiwał wB..K. B.w chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. Spadkobiercami ww. jest więc rodzeństwo, które dożyło otwarcia spadku po nim, tj.T. B.orazA. C.. Wskazała również, iż jej bratT. B.zmarł 5 września 2014 roku, przed śmiercią zamieszkiwał wB.. W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci. Jego jedyną spadkobierczynią jest wnioskodawczyniA. C..
Postanowieniem z 9 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wyłączył z niniejszej sprawy wniosek w części dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym 23 września 1982 rokuK. B.i przekazał w tym zakresie sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubinie.
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał spadkobierców ustawowychM. S.poprzez dokonanie ogłoszenia w prasie, budynku Sądu Rejonowego w Kłodzku i lokalu Urzędu Miejskiego wK., a by w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia zgłosili i udowodnili prawa do spadku po wyżej wymienionej, gdyż w przeciwnym razie mogą zostać pominięci w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku.
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowaniaZ. N..
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaE. S.,A. S.,J. G.iD. G..
Postanowieniem z dnia 25 maja 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaM. W.orazS. W..
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowaniaE. K. (1).
Postanowieniem z dnia 19 października 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaJ. W..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
SpadkodawczyniE. B. (2) z domu W.zmarła 25 lutego 1951 roku wK., a przed śmiercią stale zamieszkiwała wB.. W chwili śmierci była wdową. Spadkodawczyni raz zawierała związek małżeński. Z małżeństwa posiadała troje dzieci –K. B.,M. S.iA. W. (1). Spadkodawczyni nie posiadała dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych.E. B. (1)nie pozostawiła testamentu.
SynE. K. (2)B.zmarłK. B.zmarł 27 marca 1990 roku weW., a przed śmiercią stale zamieszkiwał wP.. W chwili śmierciK. B.był żonaty zH. B. (1)oraz posiadał czworo dzieci, tj.S. B.,K. B., wnioskodawczynięA. C.iT. B..
M. S.zd.B.zmarła 24 października 2000 roku wK., przed śmiercią stale zamieszkiwała wK.. W chwili śmierci była wdową. Posiadała pięcioro dzieciE. S.,A. S.,J. G.,D. G.iM. W..
A. W. (1)zd.B.zmarła 7 marca 1975 roku wW.. W chwili śmierci była wdową. Posiadała troje dzieci -S. W.,A. W. (2)iE. K. (1). SynA. A.W.zmarł 15 września 2011 roku wM.. W chwili śmierci był rozwiedziony. Posiadał dwoje dzieci –R. W.iJ. W.. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 5 marca 2012 roku spadek poA. W. (2)nabył w całości – na podstawie testamentu notarialnego – jego synJ. W..

/dowód:

odpis skrócony aktu zgonuE. B. (1), k 8. odpis skrócony aktu zgonuK. B., k. 9; odpis skrócony aktu zgonuM. S., k. 32; odpis skrócony aktu zgonuA. W. (1)k. 219; wyciąg z aktu małżeństwaD. G., k. 114; odpis skrócony aktu małżeństwaD. G., k. 208; postanowienie Sądu Powiatowego wK.z 18 marca 1955 roku, k. 147;odpis skrócony aktu małżeństwaA. S., k. 152;wyciąg z aktu małżeństwaJ. G.,k.155; odpis skrócony aktu małżeństwaJ. G., k. 209; odpis skrócony aktu małżeństwaM. W., k. 210; odpis skrócony aktu małżeństwaE. K. (1), k. 170; odpis skrócony aktu urodzeniaS. W., k. 218; odpis skrócony aktu zgonuA. W. (2), k. 182; akt poświadczenia dziedziczenia, k. 193-194; odpis skrócony aktu urodzeniaJ. W., k. 192; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyniA. C., k. 24v-25/
W skład spadku poE. B. (1)wchodzi gospodarstwo rolne położone wB.o powierzchni 3,62 ha. W chwili śmierciE. B. (1)w gospodarstwie tym stale pracował jej synK. B.wraz z żonąH.. W lipcu 1963 roku w ww. gospodarstwie nadal pracowaliK.iH. B. (1). W tym czasieM. S.prowadziła własne gospodarstwo rolne, położone wB.D..A. W. (1)nie posiadała wykształcenia rolniczego, nie prowadziła gospodarstwa rolnego, a w lipcu 1963 roku była zdolna do pracy.A. W. (1)nie składała też oświadczenia o gotowości prowadzenia gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem spadku.
/

dowód:

zaświadczenie Urzędu GminyK., k. 31; zeznania wnioskodawczyni, k. 128v-129/
SpadkodawczyniH. B. (2) z domu N.zmarła 27 marca 1990 roku wK., a przed śmiercią stale zamieszkiwała wB.. W chwili śmierci była wdową. Spadkodawczyni raz zawierała związek małżeński –zK. B.. Z małżeństwa posiadała czworo dzieci –S. B.,K. B.,A. C.iT. B.. Spadkodawczyni nie posiadała dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych.H. B. (1)nie pozostawiła testamentu.

/dowód:

odpis skrócony aktu zgonuH. B. (1), k 10; odpis skrócony aktu zgonuS. B., k. 11; odpis skrócony aktu zgonuK. B., k. 12; odpis skrócony aktu zgonuT. B., k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwaA. C., k. 22; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyniA. C., k. 24v-25/
SynH. S.J. B.zmarł 15 stycznia 1993 roku weW., przed śmiercią stale zamieszkiwał weW.. W chwili śmierci był rozwiedziony. Związek małżeński zawierał raz - zW. B.. Ze związku tego pochodzi synŁ. B..S. B.nie posiadał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych.
SynS. Ł.B.zmarł 10 stycznia 1999 roku. W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci.
MatkaŁ. W.P.z domuC.zmarła 4 października 2010 roku. W chwili śmierci była wdową. RodziceW. P.(L.C.orazW. C.) zmarli przed nią. Jej jedyną spadkobierczynią jest jej siostra – uczestniczka postępowaniaZ. O..

/dowód:

odpis skrócony aktu zgonuS. B., k 11; odpis skrócony aktu zgonuŁ. B., k. 35; odpis skrócony aktu zgonuW. P., k. 34; odpis skrócony aktu małżeństwaZ. O.,k. 126; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyniA. C., k. 24v-25/
W skład spadku poH. B. (1)wchodzi udział w gospodarstwie rolnym, położonym wB.. W chwili śmierciH. B. (1)w gospodarstwie tym stale pracował jej synT. B.. W tym czasieS. B.,K. B.iA. C.byli pełnoletni, nie pobierali nauki, nie byli też trwale niezdolni do pracy. Nie posiadali oni również przygotowania zawodowego do prowadzenia produkcji rolnej, ani nie pracowali bezpośrednio przy produkcji rolnej.
/

dowód:

zeznania wnioskodawczyni, k. 128v-129/
SpadkodawcaK. B.zmarł 17 kwietnia 2001 roku, przed śmiercią zamieszkiwał wB.. W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci.K. B.nie pozostawił testamentu.
RodziceK. B.zmarli przed nim. W chwili otwarcia spadku po spadkodawcy żył jego bratT. B.oraz siostra – wnioskodawczyniA. C..

/dowód:

odpis skrócony aktu zgonuK. B., k. 12; odpis skrócony aktu zgonuT. B., k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwaA. C., k. 22; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyniA. C., k. 24v-25/
SpadkodawcaT. B.zmarł 5 września 2014 roku, przed śmiercią zamieszkiwał wB.. W chwili śmierci był kawalerem, nie miał dzieci.T. B.nie pozostawił testamentu.
RodziceT. B.zmarli przed nim. W chwili otwarcia spadku po spadkodawcy żyła wyłącznie jego siostra – wnioskodawczyniA. C..

/dowód:

odpis skrócony aktu zgonuT. B., k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwaA. C., k. 22; zapewnienie spadkowe wnioskodawczyniA. C., k. 24v-25/
Sąd zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie w części dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku poE. B. (1)zastosowanie znajdują przepisydekretu z dnia 8 października 1946 roku – Prawo spadkowe. Zgodnie z art. 3 § 1 tegoż dekretu z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku. Do spadku powołane są przede wszystkim dzieci spadkodawcy, które dziedziczą w częściach równych (art. 17 § 1 dekretu).
W przedmiotowej sprawie spadkodawczyniE. B. (1)nie pozostawiła testamentu, w chwili śmierci była wdową. Wobec czego do spadku po niej powołani zostali spadkobiercy ustawowi, tj. jej dzieciK. B.,M. S.iA. W. (1). Bacząc na przepis art. 17 § 1 ww. dekretu udział spadkowy przypadający spadkobiercomE. B. (1)wynosi po 1/3 części spadku.
Przepisydekretu - Prawo spadkowez 1946 nie regulowały kwestii związanych z dziedziczeniem gospodarstw rolnych. Szczególne uregulowanie dziedziczenia gospodarstw rolnych nastąpiło dopiero wustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych(Dz. U. Nr 28, poz. 168), której rozwiązania, z modyfikacjami, zostały włączone dokodeksu cywilnegoi zamieszczone w tytule X księgi IV „Przepisy szczególne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych”. W zakresie przewidzianym w art. LV - LVIII przepisów wprowadzających kodeks cywilny, unormowaniom o szczególnych zasadach dziedziczenia gospodarstw rolnych (art. 1058 - 1088 k.c.) nadano moc wsteczną i objęto nim spadki otwarte przed wejściem w życiekodeksu cywilnego. Mocą tych przepisów ustanowiony wkodeksie cywilnymreżim dziedziczenia gospodarstw rolnych został odniesiony do spadków otwartych przed dniem jego wejścia w życie. Oznaczało to, że jeżeli w skład spadku otwartego wcześniej, do którego w zakresie ogólnych reguł dziedziczenia miały (nadal) zastosowanie poprzednio obowiązujące przepisy, wchodziło gospodarstwo rolne, to następowało wsteczne objęcie go szczególnymi zasadami dziedziczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz treśćart. 1059 kcw brzmieniu obowiązującym dniu wejścia w życieKodeksu cywilnego, stwierdzić należy, iż uprawnienia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego poE. B. (1)posiadali wyłącznieK. B.iM. S., a udział każdego z nich wynosi 1/2 część.
Zgodnie z ogólnymi zasadamiprawa spadkowegospadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku tj. z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.iart. 925 k.c.). Natomiast zart. 926 § 1 i § 2 k.c.wynika, że powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy.
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (art. 931 § 1 k.c.). W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym (art. 932 § 3, § 4 i §5 k.c.).
Natomiast zgodnie z przepisemart. 941 k.c.rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.
W myśl przepisuart. 1015 § 1 k.c.oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
W przedmiotowej sprawie spadkodawczyniH. B. (1)nie pozostawiła testamentu, w chwili śmierci była wdową. Wobec czego do spadku po niej powołani zostali spadkobiercy ustawowi, tj. jej dzieciS. B.,K. B.,A. C.iT. B.. Bacząc na przepisart. 931 k.c.udział spadkowy przypadający spadkobiercomH. B. (1)wynosi po 1/4 części spadku. Ponadto w toku niniejszego postępowania Sądu ustalił (w oparciu o zeznania wnioskodawczyniA. C.), że jedynieT. B.posiadał uprawnienia, opisane wart. 1059 kcw brzmieniu obowiązującym dniu otwarcia spadku, do dziedziczenia udziału w gospodarstwie rolnym, wchodzącym w skład spadku poH. B. (1)albowiem w chwili otwarcia spadku po spadkodawczyni pracował w tym gospodarstwie rolnym.
SpadkodawcaK. B.również nie pozostawił testamentu, w chwili śmierci był kawalerem. Rodzice spadkodawcy zmarli przed nim. Wobec czego do spadku po nim powołani zostali jego siostraA. C.oraz jego bratT. B.. Bacząc na przepisart. 931 k.c.udział spadkowy przypadający spadkobiercomK. B.wynosi po 1/2 części spadku.
SpadkodawcaT. B.także nie pozostawił testamentu, w chwili śmierci był kawalerem. Rodzice spadkodawcy zmarli przed nim. Wobec czego do spadku po nim powołana została w całości jego siostraA. C..