Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 2101/14
Data wyroku: 2017-12-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

II C 2101/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 16 lipca 2014 r. powodowieI. M.,J. M.,J. G. (1)wnieśli o zasądzenie od pozwanego TUZTowarzystwa (...)wW.odpowiednio kwot 40.000 zł, 25.000 zł i 25.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty i kosztów postępowania (k. 2 – 11 pozew).
W uzasadnieniu swego żądania wskazali, że dochodzone kwoty mają stanowić zadośćuczynienie za śmierć członka rodziny.
Pozwany TUZTowarzystwo (...)wW.w odpowiedzi na pozew z dnia 24 listopada 2014 r. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania (k. 77 – 83 odpowiedz na pozew).
W uzasadnieniu podniósł, że powódceI. M.zostało już wypłacone zadośćuczynienie, które spełniło swój cel kompensacyjny, a pozostali powodowie nie wykazali by łączyła ich ze zmarłym więź uzasadniająca przyznanie zadośćuczynienia. Ponadto pozwany wskazał, że dochodzone kwoty są zawyżone i zakwestionował datę, od której powodowie domagali się odsetek.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
S. M.(syn powódkiI. M.i brat pozostałych powodów) zginął tragicznie w dniu 11 października 2011 r. wC.na skutek potrącenia go przez samochód. W dacie śmierci miał 42 lata. Sprawca wypadku został oskarżony o potrącenieS. M.i jego zgon (k. 37 – 39 akt oskarżenia).
Pozwany w toku postępowania ubezpieczeniowego decyzjami z dnia 2 marca 2012 r. przyznał powódceI. M.kwotę 10.300 zł. tytułem zadośćuczynienia za śmierć syna i odmówił rodzeństwu zmarłegoJ. M.iI. G.przyznania zadośćuczynienia argumentując brakiem wykazania przez nich bliskich więzi rodzinnych ze zmarłym (k. 41 – decyzja, k. 42 – 43 pisma).
Po odwołaniu powodów pismem z dnia 13 czerwca 2013 r. pozwany w pismach z dnia 14 i 16 lipca 2013 r. podtrzymał swoje wcześniejsze decyzje (k. 47 – 49 pisma stron).
S. M.był blisko związany z rodziną, a w szczególności ze swoją matką, obecnie 77 – letnią. Mieszkał kilkaset metrów od matki i brata, których często odwiedzał. Pomagał matce w różnych sprawach związanych z utrzymaniem domu, zawoził do lekarzy, pomagał finansowo. Pomagał także bratuJ.w pracach w gospodarstwie oraz w różnych sprawach technicznych, z zawodu był hydraulikiem. Bracia wzajemnie sobie pomagali.
Z siostrąJ. G. (1)kontakty zmarłego były rzadsze, gdyż siostra mieszkała w innej miejscowości oddalonej o ok. 50 km. Nie mniej jednak rodzeństwo utrzymywało regularne kontakty, zmarły był chrzestnym syna siostry. Zmarły pomagał siostrze także w różnych sprawach, a przede wszystkim przy budowie jej domu zajmował się hydrauliką. Rodzeństwo nawzajem się wspierało.
Powodowie i zmarły byli zżytą, kochającą się rodziną, spędzali wspólnie święta, razem obchodzili uroczystości rodzinne, imieniny, urodziny.
O wypadku syna pierwsza dowiedziała się matka i jego brat. Natychmiast pojawili się na miejscu zdarzenia, które było kilkaset metrów od ich domu. Wypadek był szokiem dlaI. M., do której także trzeba było wezwać karetkę i zapewnić pomoc lekarską. Przez kilka dni po wypadku musiała brać leki uspakajające.
Matka długo opłakiwała śmierć syna i nigdy nie pogodziła się z jego stratą, podobnie jak rodzeństwo. Nikt z powodów nie korzystał z pomocy psychologicznej po tym zdarzeniu, po okresie żałoby musieli powrócić do codziennego życia i obowiązków.
Od czasu śmierciS. M.rodzina kultywuje pamięć o nim, zamawiają msze w jego intencji, odwiedzają grób, wspominają go.
Matka zmarłego ma 77 lat, utrzymuje się z renty poniżej tysiąca złotych, żyje skromnie, mieszka wraz z drugim synem, który przejął na siebie wszystkie obowiązki związane z pomocą matce. Brat zmarłegoJ.z zawodu jest rolnikiem i prowadzi gospodarstwo, z tego tytułu uzyskuje dochody rzędu 500 zł, a z prac dorywczych ok. 1000 zł miesięcznie. Uzyskuje także dotację unijną na prowadzenie gospodarstwa w wysokości 3500 zł rocznie. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, która z umowy o pracę uzyskuje dochód ok. 1300 zł. Mają dwoje niepełnoletnich dzieci. Siostra zmarłegoJ. G. (1)ma troje dzieci, w tym jedno pełnoletnie. Ona i jej mąż utrzymują się z pracy, gdzie zarabiają po ok. 1200 zł
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przesłuchania świadków:J. G. (2)(k. 141 – 142),B. M.(k. 142 – 142v),P. G.(k. 142v – 143), opinii biegłego psychologaJ. B.(k. 165 – 173), opinii uzupełniającej biegłego (k. 204 – 207), przesłuchania powodów w charakterze strony:I. M.(k. 258 – 258v),J. M.(k. 258 v – 259),J. G. (1)(k. 259) oraz dokumentów złożonych przez obie strony do akt sprawy, nie kwestionowanych wzajemnie.
Sąd zważył co następuję:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie co do zasady w całości i w części co do dochodzonej kwoty.
Zgodnie zart. 446 par. 4 kcSąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Niewątpliwie powodowie, w osobie matki i rodzeństwa zmarłego stanowili jego najbliższą rodzinę. Znajdują się więc w kręgu podmiotów objętych zakresem powołanego wyżej przepisu i posiadają legitymację czynną do wystąpienia z powództwem przeciwko pozwanemu.
Na okoliczność stanu psychicznego powodów, krzywd, bólu i cierpienia jakiego doznali na skutek śmierci ich krewnego Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków i przesłuchania powodów w charakterze strony.
Zeznający w sprawie świadkowie w osobachJ. G. (2),B. M.iP. G., zgodnie wskazali na bliskie relacje pomiędzy zmarłym a powodami. Z uwagi na rodzinne i sąsiedzkie powiązania świadków i powodów byli oni w stanie przestawić szczegółowo funkcjonowanie rodziny zmarłego zarówno przed tym tragicznym zdarzeniem jak i po. Z ich zeznań wyłania się obraz prawidłowo funkcjonującej rodziny zarówno w relacjach syn – matka jak i między rodzeństwem. Niewątpliwie zmarły był podporą dla matkiI. M.i bardzo dużo jej pomagał. Więc strata syna była dla niej ciosem. Także relacje zmarłego z rodzeństwem były bliskie. Pomagali sobie wzajemnie i wspierali się. Bliskość więzów potwierdza ciągłe kultywowanie pamięci zmarłego.
Sąd dał wiarę tym zeznaniom oraz zeznaniom powodów, z którymi korelowały. Były ze sobą spójne i uzupełniały się nawzajem. Nie było między nimi istotnych sprzeczności.
Co prawda zeznający świadkowie to rodzina powodów i zmarłego oraz sąsiadka, więc można by im zarzucić brak obiektywizmu, co niewątpliwie miało miejsce. Jednak w ocenie Sądu ich zeznania były szczere i przedstawiali okoliczności tak jak je zapamiętali, tym bardziej, że uczestniczyli wraz z powodami w tej żałobie i obserwowali ich żal po stracie bliskiej osoby.
Dodatkowo, celem ustalenia wpływu śmierciS. M.na stan zdrowia powodów w aspekcie psychologicznym i związku zaistniałego zdarzenia z ich funkcjonowaniem w życiu rodzinnym i osobistym Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychologa. Biegły w swej opinii z dnia 30 grudnia 2015 r. , po m.in. przeprowadzeniu wywiadu z powodami, uznał, że śmierćS. M.pogorszyła wówczas ich psychiczne funkcjonowanie, dotknęła cały system rodzinny. W ocenie biegłego, obecnie to traumatyczne wydarzenie nie sparaliżowało poważnie funkcjonowania systemu rodzinnego, a jedynie zmusiło do zmiany jego funkcjonowania. W opinii uzupełniającej z dnia 12 sierpnia 2016 r. biegły podtrzymał dotychczasowe wcześniejsze stanowisko.
Wydana przez biegłego opinia, po złożeniu opinii uzupełniającej nie była przez strony kwestionowana. Sąd po dokonaniu jej analizy i przedstawionych wniosków uznał, że została sporządzona w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem wszystkich aspektów sprawy i może być materiałem dowodowym przydatnym dla rozstrzygnięcia sporu.
Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia Sąd miał na uwadze ugruntowane orzecznictwo SN i wskazówki w nim zawarte, bowiem przepisykodeksu cywilnegonie zawierają żadnych kryteriów w tej mierze. Sąd wziął pod uwagę, że wysokość zadośćuczynienia ma charakter kompensacyjny i musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość, nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i powinna być w rozsądnych granicach (vide: wyrok SN z dnia 24 czerwca 1965 r. I PR 203/65, OSPiKA 1966, poz.92).
Ponadto należy wziąć pod uwagę fakt, otrzymania już przez powódkęI. M.od pozwanego kwoty w wysokości 10.300 zł. tytułem zadośćuczynienia po śmierci syna.
W ustaleniu wysokości zadośćuczynienia, którego przyznanie zależy od uznania Sądu, obowiązuje także zasada miarkowania wyrażająca się w uwzględnieniu wszystkich okoliczności, a celem zadośćuczynienia jest wyłącznie złagodzenie doznanej krzywdy. Sąd bierze również pod uwagę takie okoliczności jak wiek poszkodowanych, czas trwania cierpień, stosunki majątkowe i poziom życia w miejscu ich zamieszkania (vide: wyrok SN z dnia 12 kwietnia 1972r. II CR 57/72, OSNCP 1972, nr 10, poz. 183, wyrok SN z 12 lipca 2002 r., V CKN 1114/00).
Te wszystkie okoliczności pozwoliły Sądowi, w ramach swobody ustalenia wysokości zadośćuczynienia, uwzględnić zarówno sytuację obecną matki zmarłego jak i jego rodzeństwa. Jednakże, w ocenie Sądu kwota której domagali się powodowie była zbyt wygórowana i Sąd przyznał mniejszą wysokość zadośćuczynienia, uznając ją za odpowiednią w realiach rozpoznawanej sprawy jako ani nie rażąco wygórowaną, ani też rażąco niską.
Odsetki Sąd przyznał od dnia zamknięcia rozprawy, bowiem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (vide: wyroki SN: z dnia 4 września 1998 r. II CKN 875/97, z dnia 8 grudnia 1997 r. I CKN 361/97, z dnia 9 stycznia 1998 r. III CKN 301/97, z dnia 9 września 1999r. II CKN 477/98), ustalenie wysokości zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, jego jednorazowość oraz nadal waloryzacyjny charakter odsetek uzasadnia przyznanie ich od daty wyrokowania przez sąd pierwszej instancji.
Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd zlecił ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu w oparciu o przepisart. 108 par. 1 kpc.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.