Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 651/18
Data wyroku: 2018-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Graczyk
Słowa kluczowe: Kumulatywne przystąpienie do długu
Podstawa prawna: art. 26 i 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa , art. 416 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt VII U 651/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2018 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Marcin Graczyk

Protokolant:

Marta Jachacy

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. w Warszawie
sprawyA. S.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.
o wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników
na skutek odwołaniaA. S.
od decyzji Prezesa Kasy rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.z dnia 27 marca 2018 nr(...)(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
A. S.złożyła w dniu 27 kwietnia 2018 roku odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej KURS) z dnia 27 marca 2018 roku znak:(...)(...)wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu odwołaniaA. S.wskazała, żeD. M.od 2004 roku nie prowadzi działalności rolniczej, w 2003 roku sprzedali znaczną część gospodarstwa rolnego i przeprowadzili się z miejscowościB.do miejscowościD.. WD.kupili działkę budowlaną gdzie później zbudowali dom.A. S.od 10 maja 2004 roku pracowała poza gospodarstwem podobnie jak mążD. M.. W dniu 18 lipca 2011 rokuA. S.podpisała z mężemD. M.umowę majątkową małżeńską tzw. rozdzielność majątkową oraz wniosła pozew o rozwód. W dniu 11 lutego 2015 roku rozwiązane zostało małżeństwoA. S.zD. M.. Odwołująca zwróciła uwagę, że zgodnie zart. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychnależność z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat natomiast odwołująca nie wiedziała o jego istnieniu ponieważ nie otrzymywała żadnej korespondencji. Podkreśliła, że od 2004 roku nie mieszkają wB.i nie prowadzili tam działalności rolniczej, oboje pracowali poza gospodarstwem i odprowadzali składki ZUS, od 2011 roku mają rozdzielność majątkową i nie są już małżeństwem (odwołanie k. 3 – 4 verte a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 22 maja 2018 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)wW., działając w imieniuPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wniosła o oddalenie odwołania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ rentowy wyjaśnił, żeA. S.(M.) iD. M.podlegali ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. W okresie ubezpieczenia nie wywiązywali się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Ponadto organ wskazał na przepisy prawaart. 366 § 1 i 2 k.c.które stanowią, że wierzyciel może żądać całości lub części należności od wszystkich łącznie, od kilku z nich lub każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarnie pozostają zobowiązani. Natomiastustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowaart. 26 i art. 29 § 1 wyznaczają zakres odpowiedzialności rolnika oraz jego małżonka. Dlatego pozostając w związku małżeńskim do dnia 11 lutego 2015 roku odpowiedzialność za zobowiązania obejmuje majątek odrębny rolnika oraz majątek wspólny jego małżonka o czym stanowi art. 29 § ustawy. Wynika to z istoty wspólnoty małżeńskiej obowiązującej w prawie polskim, która powstaje między małżonkami w chwili zawarcia związku małżeńskiego. Wnioskodawczyni jako małżonka odpowiada za zaległości razem z mężem w trakcie trwania małżeństwa tj. do dnia 11 lutego 2015 roku. Organ rentowy stwierdził brak informacji w zakresie zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, a o prowadzeniu gospodarstwa rolnego świadczy fakt, że w 2009 roku rolnik zgłaszając się do ubezpieczenia z okresem wstecznym wnioskował o objęcie ubezpieczeń i oświadczył, że prowadzi działalność rolniczą we wsi(...),(...)-(...) T.o powierzchni 2,06 ha przelicz. Rolnik ani jego małżonka nie zgłaszali faktu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Organ rentowy wskazał również, że należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne na podstawie art. 41b ust. 1 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 roku, z kolei dopiero od dnia 1 stycznia 2012 roku treść tego przepisu została zmieniona w ten sposób, że należności o których mowa wyżej przedawniają się po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od II kw. 2004 roku do III kw. 2007 roku oraz koszty upomnień dotycząceD. M.nie uległy przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu przedawnienia poprzez zawarcie układów ratalnych i prowadzone postepowania egzekucyjne (odpowiedź na odwołanie k. 28 – 29 verte a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Na mocy aktu notarialnego z dnia 26.04.1994r.(...)D. M.stał się współwłaścicielem w 1/2 gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,11 ha fiz. oraz współwłaścicielem w 1/4 części zabudowanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,89ha. Dodatkowo w wyniku kolejnej umowy przeniesienia własności z dnia 22.05.1995r.(...)stał się posiadaczem nieruchomości o obszarze 85 arów (akt notarialny(...)k. 1 – 4 akt organu rentowego).
A. S.(M.) iD. M.byli małżeństwem od dnia 5 października 1996 roku (odpis skrócony aktu małżeństwa k. 6 akt organu rentowego).
D. M.podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w okresach od 26 kwietnia 1994 roku do 31 lipca 1997 roku, od 1 lipca 1999 roku do 31 marca 2002 roku, od 17 lipca 2002 roku do 30 września 2002 roku, od 9 grudnia 2002 roku do 31 grudnia 2002 roku, od 16 sierpnia 2003 roku do 30 czerwca 2004 roku, od 16 kwietnia 2005 roku do 31 grudnia 2005 roku, od 16 lipca 2006 roku do 30 września 2007 roku.A. S.(M.) podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 30 czerwca 2004 roku (uzasadnienie wniosku k. 136 akt organu rentowego, zaświadczenie k. 163 akt organu rentowego).
W wyniku umowy sprzedaży oraz ustanowienia hipoteki z dnia 31.07.2003r.D. M.sprzedał grunt o powierzchni 5,91 ha fiz. Na podstawie aktu notarialnego(...)z dnia 11.08.2003r. wspólnie z małżonką stał się współwłaścicielem działki o powierzchni 0,10ha. ObecnieD. M.posiada grunty o powierzchni 4,80ha fiz., co stanowi 0,9965 ha przelicz, oraz jest współwłaścicielem w 1/4 części działki o powierzchni 2,89 ha fiz., co stanowi 1,0530 ha przelicz, a także wraz z byłą małżonką posiadajądziałkę (...)ha, co stanowi 0,0181 ha przelicz. (wstępna umowa kupna sprzedaży k. 5 a.s., akt notarialny(...)k. 6 a.s.)
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 30 kwietnia 2008 roku stwierdził, że z dniem 1 lipca 2004 roku nastąpiło wyłączenie z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno – rentowegoA. S.(M.) w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. (zaświadczenie o zatrudnieniu k. 80 akt organu rentowego, decyzja o ustaniu ubezpieczeń społecznego rolników –k. 81 akt organu rentowego).
W dniu 21 sierpnia 2006 rokuA. S.(M.) dokonała zameldowania na pobyt stały pod adresemD.ul. (...). (potwierdzenie zameldowania na pobyt stały k. 22 a.s.).
W dniu 19 stycznia 2009 rokuD. M.zgłosił się do ubezpieczenia społecznego rolników z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w(...),(...)-(...) T., jako adres zamieszkania wskazałD.ul. (...). (zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego rolników k. 88 akt organu rentowego).
Decyzją z dnia 22 stycznia 2009 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, żeD. M.podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz emeryalno – rentowe na poszczególne okresy wskazane w decyzji:
- od 17 lipca 2002 roku do 30 września 2002 roku, tj. 3kw (...)roku;
- od 9 grudnia 2002 roku do 31 grudnia 2002 roku, tj. 4kw (...)roku;
- od 16 sierpnia 2003 roku do 30 czerwca 2004 roku, tj. od 3kw (...)roku do 2 kw. 2004 roku;
- od 16 kwietnia 2005 roku do 31 grudnia 2005 roku, tj. od 2kw (...)roku do 4 kw. 2005 roku;
- od 16 lipca 2006 roku do 30 września 2007 roku, tj. od 3kw (...)roku do 3 kw. 2007 roku;
W przedmiotowej decyzji organ rentowy zobowiązałD. M.do opłacenia należności z tytułu składek za powyższe okresy w łącznej wysokości 3 275,40 zł oraz kwotę w wysokości 1 591,00 zł tytułem odsetek za zwłokę od dnia wydania decyzji (decyzja KRUS z dnia 22 stycznia 2009 roku k. 108 akt organu rentowego).
Pismem z dnia 12 lutego 2009 rokuD. M.zwrócił się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o umorzenie odsetek od zaległych składek i rozłożenie płatności zaległych składek na raty z uwagi na trudną sytuację bytową i materialną (pismo z dnia 12 lutego 2009 roku k. 117 - 119 akt organu rentowego).
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 20 lutego 2009 roku w sprawie z wniosku o rozłożenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie rolników za okres od 3kw (...)roku do 3kw (...)roku, którą postanowił udzielić ulgi w postaci układu ratalnego (decyzja KRUS z dnia 20 lutego 2009 roku k. 125 akt organu rentowego).
Decyzją z dnia 26 marca 2009 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję w której postanowił umorzyć 100 % należnych odsetek w wysokości 2 231 zł nie objętych postępowaniem egzekucyjnym za okres od 3kw (...)roku do 3kw (...)roku i odmówił umorzenia pozostałej kwoty odsetek (decyzja KRUS z dnia 26 marca 2009 roku k. 141 akt organu rentowego).
Z uwagi na wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należnych odsetek i zmiany wysokości zadłużenia, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję z dnia 26 marca 2009 roku w sprawie z wniosku o rozłożenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie rolników za okres od 3kw (...)roku do 3kw (...)roku, którą postanowił udzielić ulgi w postaci układu ratalnego (decyzja KRUS z dnia 20 lutego 2009 roku k. 125 akt organu rentowego).
W dniu 8 września 2010 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie ulgi w spłacie należności z uwagi na nie podjęcie przezD. M.terminowej spłaty wyznaczonych rat i poinformował, że całe zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od następnego dnia po upływie ustawowego terminu płatności będzie dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej (decyzja KRUS z dnia 25 kwietnia 2012 roku k. 165 akt organu rentowego).
W odpowiedzi na kolejną prośbęD. M.o odroczenie spłat zadłużenia Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w dniu 21 października 2010 roku wydał decyzję w sprawie z wniosku o rozłożenie należności 3 518,30 zł z tytułu składek na ubezpieczenie rolników za okres od 4kw (...)roku do 3kw (...)roku, którą postanowił udzielić ulgi w postaci układu ratalnego (decyzja KRUS z dnia 21 października 2010 roku k. 159 akt organu rentowego).
W dniu 25 kwietnia 2012 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie ulgi w spłacie należności z uwagi na nie podjęcie przezD. M.terminowej spłaty wyznaczonych rat i poinformował, że całe zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od następnego dnia po upływie ustawowego terminu płatności będzie dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej (decyzja KRUS z dnia 25 kwietnia 2012 roku k. 165 akt organu rentowego).
W dniu 28 lutego 2018 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego wM.wydał postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątkuD. M., które okazało się nieskuteczne (postanowienie z dnia 28 lutego 2018 roku k. 195 akt organu rentowego).
A. S.(M.) iD. M.podpisali umowę majątkową małżeńską w dniu 18 lipca 2011 roku, a w dniu 11 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny rozwiązał małżeństwoD. M.iA. M.. (umowa majątkowa małżeńska k.24 a.s., wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 11 lutego 2015 roku k. 25 a.s.)
Decyzją z dnia 27 marca 2018 roku, znak:(...)-PT.412.14.2018 w sprawie odpowiedzialności za należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolnikówA. S.jako małżonka została zobowiązana do opłacenia należności z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczenie społeczne rolników przezD. M.za okres od 01 kwietnia 2004 roku do dnia zaprzestania regulowania składek przez płatnika. Na dzień wydania decyzji na koncie figurują zaległości za okres od II kw. 2004r. do III kw. 2007r. w kwocie 4029,20 zł z czego odsetki za zwłokę liczone do dnia decyzji wynoszą 2 062,00 zł oraz koszty upomnienia w latach 2008- 8,80zł, 2010-8,80zł, 2012-8,80zł i 2016 8,80zł. W uzasadnieniu decyzji KRUS wskazał, żeD. M.przestał regulować składki od 2kw (...)roku. Natomiast zgodnie z przepisami ustawy o ordynacji podatkowej art. 26 i 29 § 1 z istoty wspólnoty małżeńskiej obowiązującej w polskim prawie odpowiedzialność za zobowiązania obejmuje majątek odrębny rolnika oraz wspólny rolnika i jego małżonka, a więcA. S.(M.) jako małżonka rolnika odpowiada razem z mężem za powstałe w trakcie trwania małżeństwa zobowiązania finansowe z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników (decyzja KRUS z dnia 27 marca 2018 roku k. 200 akt organu rentowego).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dowody z dokumentów. Stan faktyczny sprawy był bezsporny, a strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieA. S.od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej KURS) z dnia 27 marca 2018 roku znak:(...)(...)było niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.), w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisyustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadtoustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W myśl art. 26 Ordynacji Podatkowej podatnik (płatnik składek) odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki.
Natomiast art. 29 § 1 i § 2 Ordynacji Podatkowej przewiduje, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:
1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.
Z literalnego brzmienia przypisu wynika wprost, że płatnik składek odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek, a jeśli nie wywiązuje się ze swoich obowiązków to wówczas odpowiedzialność rozciąga się na majątek odrębny podatnika oraz obejmuje majątek wspólny małżonków. Odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązanie płatnika składek, istniejące do momentu zawarcia umowy o wyłączeniu lub ograniczeniu ustawowej współwłasności majątkowej. Oznacza to, że za wcześniejsze zobowiązania dłużnika odpowiada na równi z nim małżonek (lub były małżonek) jeżeli w dniu powstania zobowiązana istniała pomiędzy małżonkami wspólność majątkowa małżeńska. Przedmiotem odpowiedzialności są rzeczy wchodzące do majątku wspólnego przed dniem zawarcia majątkowej umowy pomimo, że w momencie egzekucji są już składnikiem majątku osobistego małżonka.
A zatem małżonek dłużnika nie ponosi odpowiedzialności tylko za te zobowiązania składkowe, które powstały po dniu zawarcia umowy.
W rozpatrywanej sprawie zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników powstały w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, tj. najpóźniej w dniu 22 stycznia 2009 roku (w dniu wydania decyzji stwierdzającej, żeD. M.podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz emeryalno – rentowe na poszczególne okresy wskazane w decyzji), a zatem małżonka dłużnika odpowiada za zobowiązania dłużnika powstałe do momentu zawarcia umowy majątkowej o rozdzielność majątkową małżeńską, czyli do dnia 18 lipca 2011 r.
Współmałżonek ponoszący odpowiedzialność za zobowiązanie składkowe małżonka będącego podatnikiem nie może być utożsamiany z płatnikiem. W przeciwieństwie do płatnika nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązanie składkowe. Obowiązek składkowy może ciążyć bowiem jedynie na płatniku. "Współmałżonek odpowiadający za zaległość podatkową męża lub żony będącego podatnikiem nie jest zobowiązany jako podatnik i nie odpowiada za zobowiązanie podatkowe. Jego zobowiązanie wynika z długu małżonka-podatnika i ograniczone jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego" (wyr. NSA z 18 stycznia 2006 r.,(...)146/05,L.). "W znaczeniu materialnym wymieniony przepis art. 29 § 1 OP nie tworzy statusu małżonka jako podatnika, lecz jedynie wyznacza zakres jego odpowiedzialności, ograniczając go do majątku wspólnego małżonków, co ma wyraźne przełożenie na przedmiot egzekucji administracyjnej, która w przypadku istnienia pomiędzy podatnikiem i jego małżonkiem wspólności majątkowej, poza majątkiem odrębnym podatnika, może być skierowana wyłącznie do przedmiotów majątkowych objętych tą wspólnością" (wyr. WSA z 14 czerwca 2012 r.,(...),L.).
Przepis art. 29 § 2 OP wprowadza regułę, zgodnie z którą skutki prawne wymienionych w nim zdarzeń prawnych działają w zakresie odpowiedzialności podatkowej tylko na przyszłość, gdyż nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka, uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji. Oznacza to sytuację, w której odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe przed tym dniem będzie dochodzona na tych samych zasadach co przed dniem wyłączenia, ograniczenia lub zniesienia wspólności majątkowej (odpowiedzialność ponoszona majątkiem odrębnym podatnika oraz całym majątkiem wspólnym podatnika i jego współmałżonka). "W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe obejmuje odrębny majątek podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, przy czym skutki prawne ograniczenia, zniesienia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed dniem zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej umownie lub sądownie" (wyr. SN z 27 sierpnia 2008 r.,(...),L.).
Odnosząc się do odwołania podkreślić jeszcze raz należy, że przepis art. 29 § 2 OP zawiera enumeratywne wyliczenie sytuacji wyłączających odpowiedzialność małżonka płatnika za zobowiązania powstałe po ich zajściu. Wyłączenie o którym mowa w art. 29 § 2 pkt 1 OP nie ma zastosowania w sprawie, skoro niesporne jest, że umowę o rozdzielności majątkowejA.iD. M.zawarli z dniem 18 lipca 2011 roku ze skutkiem od tej daty, natomiast sporne zadłużenie obejmuje okres poprzedzający tj. od 1 kwietnia 2004 roku.
Sąd podzielił stanowisko organu rentowego odnośnie ustaleń dotyczących prowadzenia przezD. M.działalności rolniczej.D. M.w 2009 roku zgłaszając się do ubezpieczenia społecznego rolników z okresem wstecznym wnioskował o objęcie ubezpieczeniem i oświadczył, że prowadzi działalność rolniczą we wsi(...),(...)-(...) T.o powierzchni 2,06 ha przelicz. Sąd zwraca uwagę, że wskazanie innego miejsca zamieszkania tj.D.ul. (...), nie przesądza o tym, żeD. M.nie wykonywał działalności rolniczej we wsi(...),(...)-(...) T.. PonadtoA. S.nie udowodniła, abyD. M.zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej we wsi(...),(...)-(...) T..
Zgodnie z ogólną regułą dowodzenia, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Strony są natomiast obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 k.p.c.). Ciężar dowodu określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc przepisart. 6 k.c.jest w istocie normą decyzyjną w tym znaczeniu, że przesądza on w określonych sytuacjach o sposobie wyrokowania sądu w postaci oddalenia powództwa. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 roku (sygn. akt I ACa 1320/11, LEX nr 1108777) wskazując, że jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Zdaniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu należy to rozumieć w ten sposób, iż strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał.
W ocenie Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że ciężar dowodowy, zgodnie z regułą wyrażoną wart. 6 k.c., wykazania, żeD. M.zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej – spoczywał na odwołującej.
Odnosząc się do podniesionego przez odwołującą zarzutu przedawnienia Sąd podzielił stanowisko organu rentowego, że należności składkowe za ten okres nie uległy przedawnieniu. Na podstawie art. 41 b ust. 1 cytowanej wyżej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7.
Należy ponadto zaznaczyć, iż zgodnie zart. 41 b ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówbieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia podjęcia decyzji o rozłożeniu należności na raty lub odroczeniu terminu płatności, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. Jeżeli w ustalonym terminie dłużnik nie zapłacił którejkolwiek z rat, na jakie została rozłożona należność, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia podjęcia decyzji o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Od dnia 1 stycznia 2012 r. treśćart. 41b ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówzostała zmieniona przezart. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorcóww ten sposób, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników ulegają przedawnieniu po upływie - 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei w myślart. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Sąd zważył, że bieg terminu przedawnienia powinien być liczony od daty wymagalności należności z tytułu składek tj. stwierdzonych decyzją KRUS z dnia 22 stycznia 2009 roku. W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia ulegał wielokrotnie zawieszeniu z uwagi na kilkukrotnie zawierane układy ratalne, które ostatecznie nie były realizowane, a w konsekwencji organ rentowy wydawał decyzje o ich uchyleniu, które to czynności powodowały dalszy bieg terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia został również zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego tj. wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postepowania egzekucyjnego z dnia 28 lutego 2018 roku która to czynność spowodowała dalszy bieg terminu przedawnienia.
Biorąc pod uwagę dotychczas poczynione ustalenia, należności z tytułu składek objęte zaskarżoną decyzją z dnia 27 marca 2018 roku znak:(...)-PT.412.14.2018 nie uległy przedawnieniu nawet jeśli przyjąć korzystniejszy dla odwołującej 5 letni termin przedawnienia.
W związku z powyższym Sąd uznał, że nie została skutecznie zakwestionowana prawidłowość decyzji z dnia 27 marca 2018 roku znak:(...)-PT.412.14.2018, gdyż strona odwołująca zarówno w toku postępowania przed organem rentowym jaki i w postepowaniu sądowym nie przedstawiła dowodów przesądzających o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd - na zasadzieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie jako bezzasadne.
SSO Marcin Graczyk
Zarządzenie:(...)
MW