Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 204/17
Data wyroku: 2017-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych
Teza: Użyte w art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych sformułowanie "rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy" dotyczy również zakończenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną.

Sygn. akt IV U 204/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. wS.
odwołaniaS. F.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 27 stycznia 2017 r. Nr(...)
w sprawieS. F.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego

I
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaS. F.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2016 roku;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczS. F.180,00 zł (sto osiemdziesiąt i 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV U 204/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 stycznia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart. 2 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. z 2013 r. poz. 170 ze zm.), odmówiłS. F.prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ nie posiada on wymaganego okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze 35 lat. Łączny staż okresów składkowych i nieskładkowych wynosi 30 lat, 9 miesięcy i 18 dni.
Odwołanie od tej decyzji złożyłS. F., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż przyczyną rozwiązania umowy o pracę z ubezpieczonym była likwidacja stanowiska pracy, podczas gdy przyczynę tę stanowiła likwidacja zakładu pracy, tj. agencji ochrony. Organ rentowy nie zastosowałart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, a przepis ten powinien stanowić podstawę przyznania ubezpieczonemu spornego prawa.S. F.wskazywał, iż aktualnie prowadzona przez właściciela agencji ochrony działalność w postaci sklepu obuwniczego jest całkiem odmienną działalnością. Powołując się na orzecznictwo ubezpieczony twierdził, że upływ terminów do dochodzenia sprostowania świadectwa pracy nie umożliwia stwierdzonych w nich twierdzeń na potrzeby niniejszego procesu.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie wskazując, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowaniaart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. O likwidacji pracodawcy będącego osobą fizyczną świadczy co najmniej trwałe, formalne oraz faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności jako takiej, połączone z wykreśleniem jej z rejestru przedsiębiorców ((...)), co na gruncie tej sprawy nie nastąpiło. W przypadku ubezpieczonego należy mówić tylko o likwidacji stanowiska pracy i rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, czyli z powodu zmiany profilu działalności (art. 2 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy), a w takim razieS. F.nie legitymuje się 35-letnim okresem uprawniającym do emerytury.

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 28 grudnia 2016 r.S. F.,urodzony (...), wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o świadczenie przedemerytalne (wniosek, k. 1-2 akt organu rentowego). Do tego wniosku ubezpieczony dołączył wydane w tym samym dniu przez Powiatowy Urząd Pracy wG.zaświadczenie stwierdzające, że przez 180-dni, tj. od 1 lipca 2016 r., był zarejestrowany jako osoba bezrobotna i pobierał zasiłek dla bezrobotnych. W tym okresie ubezpieczony nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zawodowej (zaświadczenie, k. 9 akt organu rentowego).S. F.przedłożył również świadectwo pracy wydane przezT. W.prowadzącego działalność gospodarczą pofirmą Sklepobuwniczy(...)K.T. W.” (świadectwo pracy k. 6-7 akt organu rentowego). W dokumencie tym wskazano, iż ubezpieczony był zatrudniony przezT. W.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą Agencja Ochrony (...)w okresie od 1 lipca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r., a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy przez zakład pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Organ rentowy ustalił, iżS. F.posiada łączny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 30 lat, 9 miesięcy i 18 dni, z czego okresy składkowe stanowią 29 lat, 11 miesięcy i 3 dni, a okresy nieskładkowe 10 miesięcy i 15 dni. Wobec powyższych ustaleń, zaskarżoną decyzją z dnia 27 stycznia 2017 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do świadczenia przedemerytalnego (decyzja, k. 13 akt organu rentowego).
W toku postępowania odwoławczego Sąd ustalił, iżT. W.rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 8 maja 2014 r.T. W.prowadził działalność gospodarczą podfirmą Agencja Ochrony (...). Z dniem 1 lipca 2015 r. zatrudnił on ubezpieczonego na stanowisku koordynatora ds. ochrony. W dniu 5 września 2014 r.T. W.uzyskał koncesję na wykonywanie usług ochrony osób i mienia w formie bezpośredniej ochrony fizycznej. Następnie,T. W.podjął decyzję o zakończeniu działalności w zakresie usług ochrony. W tym celu w dniu 31 marca 2016 r. złożył do(...)wniosek o zmianę wpisu poprzez wykreślenie dotychczasowej działalności w dziedzinie agencji ochrony i wpisanie nowego rodzaju działalności „Sklep (...)” polegającej na sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach. Z dniem 17 maja 2016 r.T. W.zostało cofnięte uprawnienie w zakresie koncesji na wykonywanie usług ochrony osób i mienia w formie bezpośredniej ochrony fizycznej. W tym czasie ubezpieczony nadal świadczył pracę i jego zadaniem było demontowanie urządzeń elektronicznych usytuowanych na chronionych przez pracodawcę obiektach oraz odbiór dokumentacji. Ubezpieczony był ostatnim pracownikiem zatrudnionym w powyższej agencji ochrony. W dniu 31 maja 2016 r.S. F.otrzymał na piśmie wypowiedzenie umowy o pracę. Termin wypowiedzenia upłynął z dniem 30 czerwca 2016 r. (zeznania ubezpieczonego k. 36v-37, zeznania świadkaT. W.k. 36v, wydruk z historii wpisu z(...)k. 27-28 akt sprawy, wydruki z(...)k. 29-30 oraz 31, 34 akt sprawy, wniosek o wpis do(...)k. 32-33 i 35 akt sprawy, wypowiedzenie umowy o pracę k. 8 akt organu rentowego).

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia przyczyny rozwiązania z ubezpieczonym umowy o pracę. Okoliczność ta rzutowała bowiem na przyjęcie podstawy prawnej rozstrzygnięcia o zasadności roszczeniaS. F..
Nie budziło wątpliwości, iż ubezpieczony nie spełnia warunków nabycia prawa do świadczenia emerytalnego, które zostały wymienione wart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla mężczyzn.S. F.posiadał staż uprawniający do emerytury w łącznym wymiarze 30 lat, 9 miesięcy i 18 dni.
Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn. Posiadany zatem przez ubezpieczonego staż okresów składkowych i nieskładkowych wystarcza do uzyskania spornego prawa w myśl przywołanego przepisu.
W ocenie Sądu, rzeczywistą przyczyną ustania stosunku pracy ubezpieczonego była likwidacja zakładu pracy, nie zaś jak wskazywano w dokumentacji pracowniczej likwidacja stanowiska pracy. W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, iż świadectwo pracy jest uznawane za dokument prywatny, a zatem wynika z niego domniemanie, iż pochodzi on od osoby, która go sporządziła (art. 245 kpc). Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało, iż informacja zawarta w świadectwie pracy z dnia 30 czerwca 2016 (k. 6-7 akt organu rentowego) nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu rzeczy. Zauważyć jeszcze należy, iż trafnie argumentował ubezpieczony twierdząc, że upływ terminów zart. 97 § 21kpnie przekreśla kompetencji Sądu do ustalania faktycznej przyczyny rozwiązania z ubezpieczonym umowy o pracę.
Podkreślić należy, iżT. W.zatrudniając ubezpieczonego prowadził agencję ochrony. PracaS. F.była ściśle związania z profilem tej działalności, gdyż ubezpieczony pracował jako koordynator ds. ochrony. Do jego obowiązków należała koordynacja ochrony, monitorowanie obiektu, przebywanie na nim, wprowadzanie i rejestracja pojazdów (zeznania ubezpieczonego k. 37 akt sprawy). Uprawniony jest wniosek, iż rozwiązanie z ubezpieczonym umowy o pracę ściśle związane było ze zmianą działalnościT. W.. Zmiana ta była na tyle istotna, że zakwalifikować ją należy jako zakończenie dotychczasowej działalności pracodawcy i zasługuje na zrównanie jej w skutkach z likwidacją nie samego stanowiska pracy, lecz pracodawcy. Bez wątpienia działalność w zakresie agencji ochrony diametralnie różni się od sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych w sklepach. Działalności te łączy jedynie osoba przedsiębiorcy, tj.T. W.. Zdaniem Sądu, nie ma racji organ rentowy argumentując, iż na gruncie niniejszej sprawy o likwidacji pracodawcy będącego osobą fizyczną świadczyć powinno co najmniej trwałe, formalne oraz faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności jako takiej, połączone z wykreśleniem jej z rejestru przedsiębiorców ((...)). Po pierwsze,T. W.trwale oraz faktycznie zaprzestał działalności w dziedzinie agencji ochrony. Już na wiosnę 2016 r. zrezygnował ze zleceń na świadczenie usług w zakresie ochrony jak również koncesji na wykonywanie usług ochrony osób i mienia (uprawnienie to zostało cofnięte z dniem 17 maja 2016 r.). Ubezpieczony był ostatnim pracownikiemT. W.zatrudnionym w związku z działalnością w zakresie usług ochrony. Zakończenie tej działalności miało miejsce również w wymiarze formalnym, gdyż została ona wykreślona z(...)(stosowny wniosek został złożony w dniu 31 marca 2016 r.). Ustalenia te są kluczowe dla oceny, czy w przypadku ubezpieczonego przyczyną ustania stosunku pracy była likwidacja pracodawcy czy likwidacja stanowiska pracy. Wnioskowanie, iż do likwidacji pracodawcyS. F.doszłoby wtedy, gdybyT. W.został wykreślony z(...)jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą jest błędne. To bowiem od woliT. W.zależało, czy zamierzał on wykreślić się z(...)i na określony czas zaprzestać prowadzenia jakiejkolwiek działalności, a następnie ponownie zgłosić do przywołanej ewidencji wykonywanie innego rodzaju działalności, czy też zgłaszając zakończenie działalności w zakresie agencji ochrony, równocześnie wniósł o wpisanie sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych w sklepach. Dokonany przezT. W.wybór jednej z tych możliwości nie powinien rzutować na sytuację prawnąS. F.w świetle jego roszczenia o nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decydujące znaczenie ma bowiem okoliczność, iż działalność w ramachAgencji Ochrony (...)została definitywnie zlikwidowana co stało się przyczyną rozwiązania zS. F.umowy o pracę.
Na marginesie Sąd zauważa, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 maja 2017 r. II UK 213/16 krytycznie wypowiedział się na temat poglądu o tym, iż osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie może jako pracodawca ulec likwidacji. W uzasadnieniu przywołanego wyroku, nawiązując do uzasadnienia innego wyroku Sądu Najwyższego- z dnia 22 kwietnia 2015 r., II UK 185/14, wskazał, żeustalając zakres dystynkcji terminu „likwidacja pracodawcy” na gruncieart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychwypada stwierdzić, że pojęcie to ma uniwersalny charakter i zawiera ten sam zespół desygnatów, niezależnie od formy organizacyjnej pracodawcy. Przyjęcie odmiennej koncepcji wykluczałoby pracownika wykonującego pracę na rzecz pracodawcy będącego osobą fizyczną z grona osób uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego w związku z likwidacją pracodawcy. W ten sposób dokonana interpretacja prawa prowadzi do wniosków sprzecznych z celem ustawy.W dalszej części uzasadnienia wyroku z dnia 11 maja 2017 r. II UK 213/16 Sąd Najwyższy podał, że skoro osoba fizyczna w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej rozwiązała stosunek pracy z ostatnim pracownikiem, przestała być podmiotem zatrudniającym. W konsekwencji tego można uznać, że została zlikwidowana jako pracodawca. Przenosząc powyższy pogląd na grunt niniejszej sprawy stwierdzenia wymaga, że ubezpieczony był ostatnim pracownikiem w ramach działalnościAgencji Ochrony (...), dlatego też uzasadnione jest przyjęcie, iż wraz z zaprzestaniem prowadzenia tej działalności przezT. W., doszło do likwidacji pracodawcyS. F..
W konsekwencji sytuacja ubezpieczonego powinna zostać zbadana pod kątem spełnienia przez niego przesłanek zart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.S. F.61 lat ukończył (...)Stosunek pracy, trwający ponad 6 miesięcy, gdyż od 1 lipca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r., ustał z powodu likwidacji pracodawcy.S. F.posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, ponieważ łączny staż ubezpieczeniowy wynosi 30 lat, 9 miesięcy i 18 dni.S. F.wypełnia zatem wymogi wyrażone w przywołanymart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.
W tym miejscu stwierdzenia wymaga, iżS. F.spełnił pozostałe warunki do nabycia prawa do świadczenia emerytalnego, stosownie do treści art. 2 ust. 3 pkt 1-3 przywołanej ustawy, tj. po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych nadal był zarejestrowany jako bezrobotny, w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Tym samym ubezpieczony, w myśl art. 7 ust. 1 powyższej ustawy, nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie, tj. od dnia 29 grudnia 2016 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd oparł na wynikającej zart. 98 § 1 kpczasadzie odpowiedzialności za wynik procesu. Dlatego też z mocyart. 98 § 3 kpcw zw. zart. 99 kpcoraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.