Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 706/16
Data wyroku: 2018-05-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku, Dziedziczenie
Podstawa prawna: art. 934 kc, art. 925 kc

Sygnatura akt I Ns 706/16

POSTANOWIENIE
Dnia 25 maja 2018 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący SSR Marek Dziwiński
Protokolant Anna Lasko
po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. w Kamiennej Górze
na rozprawie sprawy z wniosku  Naczelnika Urzędu Skarbowego wK.
przy udzialeH. W. (1),M. S. (1),W. S. (1),B. S.,A. H. (1),M. G. (1),L. P. (1),N. P.,D. P.iL. A.
o stwierdzenie nabycia spadkuP. W. (1)

I
stwierdza, że spadek poP. W. (1)

zmarłym dnia 24.05.2016 r. wK.,
mającym ostatnie miejsce zwykłego pobytu wK.,
na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli:
-A. H. (1), c.J.iA.– 12/36 części,
-B. S., s.W.iK.– 4/36 części,
-W. S. (1), s.W.iK.– 4/36 części,
-M. S. (1), s.W.iK.– 4/36 części,
-L. P. (1), c.S.iM.– 3/36 części,
-M. G. (1), s.J.iM.– 3/36 części,
-N. P., c.M.iM.– 3/36 części,
-D. P., s.M.iM.– 3/36 części,

II
ustalić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania stosownie do swojego udziału w sprawie,

III
koszty sądowe w zakresie opłaty i wydatku na Rejestr Spadkowy zaliczyć na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt I Ns 706/16

UZASADNIENIE
Wnioskodawca Naczelnik Urzędu Skarbowego wK.wniósł o stwierdzenie, że spadek poP. W. (1)zmarłym w dniu 24 maja 2016 r., ostatnio zamieszkałym wK., nabyła jego matkaH. W. (1).
Uczestnicy postępowaniaH. W. (1),M. S. (1),W. S. (1),B. S.,A. H. (1),M. G. (1),L. P. (1),L. A.nie zajęli merytorycznego stanowiska w sprawie.
Przedstawiciele ustawowi małoletnichN. P.iD. P.wnieśli o pominięcie tych małoletnich od nabycia spadku poP. W. (1).
Sąd ustalił, co następuje:
P. W. (1)synJ. W. (1)iH. P.,urodzony (...)wK., ostatnio stale zamieszkały wK., zmarł w dniu24 maja 2016 r.
Dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 2.
P. W. (1)w chwili śmierci był kawalerem, nie posiadał dzieci. Jego ojciecJ. W. (1)zmarł w 2008 roku.
Dowód: zapewnienie spadkoweH. W. (1)z 15.02.2017 r. e-protokół rozprawy od 00:02:40 do 00:07:16.
Matka spadkodawcyH. W. (1)w dniu 01.06.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).
Dowód: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 421/16.
Spadkodawca miał siostręJ. J. (3), która odrzuciła spadek w dniu 01.06.2016 r.J. J. (3)nie miała dzieci. Dziadkowie spadkodawcy od strony ojca –M.iH. W. (2), a także dziadkowie od strony matki –J.iJ. P. (1)nie dożyli otwarcia spadku.M.iH. W. (2)mieli opróczJ. W. (1)czworo dzieci –K. B.,S. W.,A. G.,J. W. (2).J.iJ. P. (1)opróczH. W. (1)mieli pięcioro dzieci –A. H. (2),K. S. (1),W. S. (2),G. J.iJ. P. (2).
Dowody: zapewnienie spadkoweH. W. (1)z 15.02.2017 r. e-protokół rozprawy od 00:02:40 do 00:07:16, oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 421/16, odpisy skrócone aktu zgonuJ. P. (1)k. 64 iJ. P. (2)k. 65.
K. B.w dniu 13 czerwca 2016 r. odrzuciła spadek po zmarłymP. W. (1). SynK. M. (1)B.odrzucił w dniu 18 sierpnia 2016 r. spadek poP. W. (1), córkaK. M. (1)A.odrzuciła w dniu 30 sierpnia 2016 r. spadek poP. W. (1).
Dowody: oświadczenia o odrzuceniu spadku – akta I Ns 451/16, I Ns 647/16, I Ns 620/16.
MałżonkowieM.iM. B. (1)ustanowili pełnomocnika w osobieK. B.do odrzucenia w imieniu ich małoletnich dzieciD. B.iM. B. (2)spadku poP. W. (1). W dniu 18.03.2017 r. sąd zezwoliłM. B. (3)iM. B. (1)działającym w imieniu małoletniej córkiM. B. (4)na odrzucenie spadku poP. W. (1). W dniu 28.03.2017 r.K. B.działająca w imieniu małoletniegoD. B.odrzuciła spadek poP. W. (1). W dniu 26.06.2017 r.K. B.działająca w imieniu małoletniejM. B. (2)odrzuciła spadek poP. W. (1).
Dowody: oświadczenia o odrzuceniu spadku – akta I N 197/17, I N 68/17, akt notarialny Rep A numer(...)k. 3 akt I N 197/17, postanowienie z 18.03.2017 r. k. 5-6 akt I N 197/17.
B. A.upoważnił żonęM. A. (1), a ta ustanowiła pełnomocnika w osobieK. B.do odrzucenia w imieniu ich małoletnich dzieciM. A. (2)iL. A.spadku poP. W. (1). W dniu 18.03.2017 r. sąd zezwoliłM. A. (1)iB. A.działającym w imieniu małoletniego synaM. A. (2)na odrzucenie spadku poP. W. (1). W dniu 13.06.2017 r.K. B.działająca w imieniu małoletniegoM. A. (2)odrzuciła spadek poP. W. (1). W dniu 18.09.2017 r. sąd zezwoliłM. A. (1)działającej w imieniuL. A.na odrzucenie spadku poP. W. (1). W dniu 01.12.2017 r.K. B.działająca w imieniu małoletniejL. A.odrzuciła spadek poP. W. (1).
Dowody: oświadczenia o odrzuceniu spadku – akta I N 184/17, I N 453/17, akt notarialny Rep A numer(...)k. 3 akt I N 184/17, postanowienie z 18.09.2017 r. k. 3 akt I N 453/17, postanowienie z 18.03.2017 r. k. 5-6 akt I N 184/17.
S. W.w dniu 13.06.2016 r. odrzucił spadek po zmarłymP. W. (1). ZstępniS. J.D.,M. W.,A. W.iP. W. (2)odrzucili w dniu 23.11.2016 r. spadek poP. W. (1).
Dowody: oświadczenia o odrzuceniu spadku – akta I Ns 723/16, I Ns 890/16.
J. W. (2)nie dożył otwarcia spadku. Miał dwoje dzieciI. W.iR. W..I. W.w dniu 28.09.2016 r. odrzucił spadek po zmarłymP. W. (1). CórkaI. D.W.w dniu 28.09.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).R. W.w dniu 13.06.2016 r. odrzucił spadek po zmarłymP. W. (1).
Dowody: oświadczenia o odrzuceniu spadku – akta I Ns 729/16, I Ns 451/16.
A. G.w dniu 22.06.2016 r. odrzuciła spadek po zmarłymP. W. (1). Jej synB. G.w tym samym dniu odrzucił spadek po zmarłymP. W. (1). CórkaA. K.M.w dniu 08.07.2016 r. odrzuciła spadek po zmarłymP. W. (1).K. M. (2)za zgodą sądu opiekuńczego z dnia 9.02.2017 r., w imieniu swoich małoletnich dzieciK. F.iN. M., w dniu 17.03.2017 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).
Dowód: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 474/16, I Ns 524/16, I N 60/17.
A. H. (3)w dniu 28.06.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).A. H. (3)miała trzy córki:I. S. (1),W. K.iA. H. (1).I. S. (1)w dniu 29.07.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1). DzieciI. P.S.iD. S.w dniu 29.07.2016 r. odrzucili spadek poP. W. (1).W. K.w dniu 20.09.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).W. K.w imieniu swoich dzieciP. K.iT. K., za zgodą sądu rodzinnego z 23.01.2017 r., w dniu 26.04.2017 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).
Dowody: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 485/16, I Ns 565/16, I Ns 566/16, I Ns 709/16, odpis skrócony aktu urodzenia k. 69.
K. S. (1)w dniu 28.06.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).K. S. (1)miała trzech synów:M. S. (1),W. S. (1)iB. S..
Dowody: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 485/16, odpisy skrócone aktów urodzenia k. 71-73.
W. S. (2)w dniu 28.06.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).W. S. (2)miała troje dzieci:I. S. (2),B. K.iK. S. (2), którzy w dniu 11.08.2016 r. odrzucili spadek poP. W. (1). Za zgodą sądu rodzinnego z 24.11.2016 r.I. S. (2)w imieniu małoletniego synaM. S. (2)odrzucił w dniu 19.12.2016 r. spadek poP. W. (1). Za zgodą sądu rodzinnego z dnia 07.02.2017 r.B. K.w imieniuM. K.iD. K.w dniu 04.04.2017 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).K. S. (2)nie ma dzieci.
Dowody: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 485/16, I Ns 915/16, I N 79/17.
G. J.w dniu 28.06.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).G. J.miała dwoje dzieci:E. P.iA. J..E. P.w dniu20.09.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).E. P.miała małoletniego synaA. P.. Za zgodą sądu rodzinnego z 14.03.2017 r.E. P.w imieniuA. P.odrzuciła w dniu 25.04.2017 r. spadek poP. W. (1).A. J.w dniu 20.09.2016 r. odrzucił spadek poP. W. (1).A. J.miał dwoje małoletnich dzieciN. J.iJ. J. (5). Za zgodą sądu rodzinnego z dnia 21.02.2017 r. przedstawiciele ustawowiN. J.iJ. J. (5)odrzucili w ich imieniu spadek poP. W. (1).
Dowody: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 485/16, I Ns 709/16, I N 123/17, I N 122/17.
J. P. (2)w dniu 08.08.2016 r. odrzucił spadek poP. W. (1).J. P. (2)miał troje dzieci:M. G. (2),K. P.iM. P. (1).M. G. (2)w dniu 08.08.2016 r. odrzuciła spadek poP. W. (1).M. G. (2)miała dwoje dzieciM. G. (1)iL. P. (2). W dniu 22.12.2016 r. sąd rodzinny zezwoliłM. G. (2)na odrzucenie spadku w imieniu małoletniegoM. G. (1). W dniu 7.03.2017 r. sąd rodzinny zezwoliłM. G. (2)na odrzucenie spadku w imieniu małoletniejL. P. (2).M. G. (2)jako przedstawiciel ustawowy swoich małoletnich dzieciM. G. (1)iL. P. (1)w dniu 20.02.2018 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku poP. W. (1).K. P.w dniu 17.08.2016 r. odrzucił spadek poP. W. (1).K. P.nie ma dzieci.M. P. (1)w dniu 17.08.2016 r. odrzucił spadek poP. W. (1).M. P. (1)ma dwoje dzieciN. P.iD. P.. W dniu 1.12.2016 r. sąd rodzinny zezwoliłM. P. (2)iM. P. (1)na odrzucenie w imieniuN. P.iD. P.spadku poP. W. (1).M. P. (2)przedstawiciel ustawowy małoletnichN. P.iD. P.w dniu 20.02.2018 r. wystąpiła o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku poP. W. (1), które złożyła wraz zM. P. (1)w dniu 27.04.2018 r.
Dowody: oświadczenie o odrzuceniu spadku – akta I Ns 592/16, I Ns 619/16, I Ns 62/18, odpis skrócony aktu urodzenia k. 66-68, postanowienie z 1.12.2016 r. k. 5 akt I Ns 62/18, akta I Ns 63/18.
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny ustalono w oparciu o zebrane dokumenty w postaci aktów stanu cywilnego spadkodawcy i członków jego rodziny, oświadczenia spadkowe uprawnionych do dziedziczenia, a także o odebrane przed Sądem zapewnienie spadkoweH. W. (1). W tym miejscu należy wskazać, że zebrane dokumenty nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności, która też nie była przez strony kwestionowana.
P. W. (1)ostatnio zamieszkały wK.zmarł w dniu 24 maja 2016 r. Brak było informacji, abyP. W. (1)pozostawił testamentu. Dochodziło zatem do dziedziczenia ustawowego.
Spadkodawca nie miał dzieci i w chwili śmierci był kawalerem. W braku zstępnych i małżonka cały spadek przypada jego rodzicom (zob.art. 932 § 3 k.c.). Ojciec spadkodawcyJ. W. (1)zmarł w 2008 roku, natomiast jego matkaH. W. (1)skutecznie odrzuciła spadek. Zgodnie z przepisemart. 1015 § 1 k.c.oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Dalej w myśl przepisuart. 1020 k.c.spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W kolejnym rzędzie uprawnionych do dziedziczenia należało szukać wśród rodzeństwa spadkodawcy, przy czym jeśli którekolwiek z rodzeństwa nie dożyło otwarcia spadku lub spadek odrzuciło, udział spadkowy który by mu przypadał, przypada jego zstępnym (zob.art. 932 § 5 k.c.). SpadkodawcaP. W. (1)miał siostręJ. J. (3), która odrzuciła spadek po bracie.J. J. (3)nie posiadała zstępnych.
Kolejny krąg osób uprawnionych do dziedziczenia tworzą dziadkowie spadkodawcy. Zgodnie z przepisamiart. 934 § 1 i 2 k.c.w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy. DziadkamiP. W. (1)od strony ojca byliM.iH. W. (2), a od strony matki –J.iJ. P. (1). Wszyscy oni nie dożyli otwarcia spadku. DziećmiM.iH. W. (1)byliK. B.,S. W.,A. G.,J. W. (2). DziećmiJ.iJ. P. (1)byliA. H. (3),K. S. (1),W. S. (2),G. J.iJ. P. (2). Spośród tych krewnychP. J.W.nie dożył otwarcia spadku, natomiast pozostali skutecznie odrzucili spadek. W tej sytuacji potencjalnych spadkobierców należało poszukiwać wśród kuzynostwa spadkodawcy oraz ich zstępnych.
ZstępniK. B.- synM. B. (3), wnukD. B., wnuczkaM. B. (2), córkaM. A. (1), wnukM. A. (2)i wnuczkaL. A.odrzucili spadek poP. W. (1).
ZstępniS. J.D.,M. W.,A. W.iP. W. (2)odrzucili spadek poP. W. (1).
ZstępniA. G.- synB. G., córkaK. M. (2), wnuczkiK. F.iN. M.odrzucili spadek poP. W. (1).
ZstępniA. H. (2)- córkiI. S. (1)iW. K., a także dzieciI. S. (1)iW. K.odrzucili spadek poP. W. (1). Trzecia córkaA. A. (3)H., nie złożyła oświadczenia spadkowego, dlatego stała się spadkobierczynią poP. W. (1). Zgodnie z przepisemart. 1015 § 2 k.c.brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym wart. 1015 § 1 k.c.jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Udział, który przypadłA. H. (1)wynosił 1/3 części czyli 12/36.
ZstępniK. S. (1), synowieM. S. (1),W. S. (1)iB. S.nie złożyli oświadczenia spadkowego, dlatego dziedziczyli poP. W. (1)w udział równych po 4/36 części.
ZstępniW. I.S.,B. K.iK. S. (2),M. S. (2),M. K.iD. K.odrzucili w przepisanym terminie spadek poP. W. (1).
ZstępniG. E.P.,A. J.,A. P.,N. J.iJ. J. (5)skutecznie odrzucili spadek poP. W. (1).
DzieciJ. M.G.,K. P.iM. P. (1)odrzucili spadek poP. W. (1).M. G. (2)miała dwoje dzieciM. G. (1)iL. P. (2), którzy nie złożyli oświadczeń w przedmiocie przyjęcia spadku w przepisanym terminie, dlatego dziedziczyli poP. W. (1).M. G. (2)odrzuciła spadek w dniu 08.08.2016 r. Następnie dochowując terminu wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskami o wydanie zezwolenia na odrzucenie spadku poP. W. (1)w imieniu jej dzieci. Zgody takie uzyskała - w dniu 22.12.2016 r. wobecM. G. (1)oraz w dniu 7.03.2017 r. wobecL. P. (1). Z chwilą otrzymania zezwolenia rozpoczął się bieg sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczeń spadkowych – od dnia 22.12.2016 r. w stosunku doM. G. (1)i od 7.03.2017 r. w stosunku doL. P. (1). Matka tych małoletnich wystąpiła do tut. Sądu z wnioskiem o odebranie oświadczenia w dniu 20.02.2018 r., a zatem po terminie. Skoro nie dochowano terminu na złożenie oświadczenia stwierdzić udziałM. G. (1)iL. P. (1)w dziedziczeniu poP. W. (1). Ich udziały w majątku spadkowym wynosiły 3/36 części.K. P.nie miał dzieci.M. P. (1)miał dwoje dzieciN. P.iD. P.. Wprawdzie w dniu 1.12.2016 r. sąd rodzinny zezwoliłM. P. (2)iM. P. (1)na odrzucenie w imieniuN. P.iD. P.spadku poP. W. (1), jednakże przedstawiciele ustawowi tych małoletnich nie złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie ustawowym. Oświadczenie takie zostało złożone w dniu 27.04.2018 r., a zatem z naruszeniem sześciomiesięcznego terminu zart. 1015 § 1 k.c.W postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą I Ns 62/18 sąd przyjął odM. P. (2)iM. P. (1)oświadczenie spadkowe w imieniu ich małoletnich dzieci. Z kolei sprawa z wnioskuM. G. (2)o odebrania oświadczeń spadkowych w imieniuM. G. (1)iL. P. (1), prowadzona pod sygnaturą I Ns 63/18, jest w toku. Należy zaznaczyć, że w sprawach o odebranie oświadczenia spadkowego sąd nie bada czy dochowany został termin do złożenia oświadczenia. Takich ustaleń dokonuje się w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Dopiero wówczas sąd bada kolejność dziedziczenia oraz ustala w jakim terminie dana osoba dowiedziała się o tytule swego powołania. Należy dodatkowo wskazać, że w stosunku do małoletnich bieg sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczenia spadkowego rozpoczyna się w dniu wydania przez sąd rodzinny zgody na złożenie oświadczenia przez ich rodziców. Do zachowania terminu wystarczy wniesienie do sądu, chociażby niewłaściwego, podpisanego przez spadkobiercę i zawierającego niezbędne dane oświadczenia o odrzuceniu spadku (zob. postanowienie SN z dnia 20 lutego 1963 r., I CR 109/63, OSNCP 1964, nr 3, poz. 51). Z kolei złożenie oświadczenia po upływie terminu nie powoduje żadnych skutków prawnych.
W tych warunkach spadek po zmarłymP. W. (1)dziedziczyliA. H. (1)w 12/36 części,B. S.,W. S. (1),M. S. (1)po 4/36 części,L. P. (1),M. G. (1)po 3/36 części, a takżeN. P.iD. P.po 3/36 części i takie rozstrzygnięcie zawarte zostało w punkcie I sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania ustalonych wpunkcie IIorzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Sąd w punkcie III postanowienia orzekł o zaliczeniu na Rachunek Skarbu Państwa kosztów sądowych w zakresie opłaty i wydatku na Rejestr Spadkowy.