Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 652/18
Data wyroku: 2018-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Gąsior
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: art. 116 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 652/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący  SSO Renata Gąsior
Protokolant  st. sek. sądowy Maria Nalewczyńska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. w Warszawie
sprawyA. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaA. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia
14 czerwca 2016 r. znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

    Decyzją z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.ponownie ustalił wysokość świadczenia emerytalnego dla wnioskodawcyA. K.od dnia 1 czerwca 2016 r. Przy obliczaniu emerytury organ rentowy uwzględnił 27 lat okresów składkowych, dotychczasową podstawę wymiaru świadczenia oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru składek, wynoszący 140,57%. Wysokość świadczenia emerytalnego po przeliczeniu od wskazanej powyżej daty wyniosła do wypłaty 1.561,63 zł miesięcznie

    (decyzja z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...)k. 118-119 a.r.).

A. K.w dniu 9 marca 2017 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...), dotyczącej wysokości emerytury. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że organ rentowy obliczając wysokość przysługującej mu emerytury nie uwzględnił rzeczywiście otrzymywanych przez niego wynagrodzeń za okres od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. uzyskiwanych wZakładach (...)wW.oraz za okres od dnia 1 sierpnia 1978 r. do dnia 31 lipca 1985 r. uzyskiwanych wZakładach Radiowych im. (...)wW.z uwagi na brak stosownej dokumentacji w tym zakresie. Stwierdził, że podstawa wymiaru przysługującego mu świadczenia emerytalnego została ustalona w oparciu o decyzję wydaną przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 maja 2016 r., nr:(...), potwierdzającą, że w okresie od dnia 1 sierpnia 1985 r. do dnia 4 kwietnia 1989 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących od kwietnia 1989 r. Podkreślił także nie posiada dokumentacji płacowej, wskazującej na faktycznie uzyskiwane zarobki w ww. okresach czasu, gdyż dokumentacja ta uległa zniszczeniu. Na tej podstawie ubezpieczony wniósł o ponowne przeliczenie jego emerytury z uwzględnieniem rzeczywiście uzyskiwanych zarobków w latach 1961-1964 oraz 1978-1985
    (odwołanie z dnia 9 marca 2017 r. k. 2-3 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.wskazując, że na mocy zaskarżonej decyzji przyjął podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne z dodatkowych trzech lat kalendarzowych, przypadających w latach 1974-1976, co dało wskaźnik podstawy wymiaru w wysokości 140,57%. Organ rentowy stwierdził, że w rezultacie powyższego przeliczenia, ogólny staż pracy udokumentowany przez odwołującego wyniósł 27 lat i 4 dni okresów składkowych. Powołując się na treść art. 15 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS(Dz. U. z 2018 r., poz. 1270)Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Działając w oparciu o treść powołanej wyżej regulacji, organ rentowy podał, że przy dokonywaniu przeliczenia wysokości świadczenia emerytalnego, wynagrodzenie minimalne zostało uwzględnione za okres od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz za okres od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r.(pismo procesowe organu rentowego z dnia 12 czerwca 2018 r. k. 97 a.s.).
Na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe. Odwołujący oświadczył, że kwestionuje decyzję z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...), w zakresie wysokości wynagrodzenia, przyjętego do obliczenia należnego mu świadczenia emerytalnego za okres zatrudnienia od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. wZakładach (...)wW.oraz za okres zatrudnienia od dnia 1 sierpnia 1978 r. do dnia 31 lipca 1985 r. wZakładach Radiowych im. (...)wW.wskazując, że nie posiada dokumentacji pracowniczej, potwierdzającej wysokość uzyskiwanych wówczas zarobków. Z kolei pełnomocnik organu rentowego oświadczył, że zgodnie z treścią art. 116 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody, uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Powyższe oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na odwołującym, o czym stanowi także przepisart. 232 k.p.c.(protokół rozprawy z dnia 7 listopada 2018 r. k. 168-169 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
A. K.,urodzony w dniu (...), w okresie od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. był zatrudniony wZakładach (...)wW.na stanowisku montera układów elektronicznych z uposażeniem według IV grupy zaszeregowania. Powyższy stosunek pracy uległ rozwiązaniu na prośbę pracownika z dniem 31 października 1964 r.(świadectwo pracy z dnia 5 sierpnia 1969 r. k. 153-154 a.s., rozwiązanie stosunku pracy z dnia 31 października 1964 r. k. 3 a.r.).
W okresach od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 1 czerwca 1977 r. oraz od dnia 1 sierpnia 1978 r. do dnia 31 lipca 1985 r. ubezpieczony świadczył pracę na rzeczZakładów Radiowych im. (...)wW.. W całym okresie zatrudnienia w ww. zakładzie pracy ubezpieczony pracował w wydziale produkującym telewizory kolorowe oraz odbiorniki radiowe, początkowo na stanowisku montera układów elektronicznych z uposażeniem określonym według 3 grupy zaszeregowania. Powyższy zakład pracy zajmował się produkcją odbiorników telewizyjnych kolorowych i czarno-białych oraz odbiorników radiowych. Na podstawie decyzji Dyrektora Naczelnego Przedsiębiorstwa z dnia 31 grudnia 1968 r., z dniem 16 grudnia 1968 r. ubezpieczony został przeszeregowany z dotychczasowej grupy 3, do grupy 6 na stanowisko radiomechanika. UbezpieczonyA. K.realizujący zadania na stanowisku montera układów elektronicznych i radiomechanika miał wypłacane wynagrodzenie na podstawie liczby wykonanych/naprawionych odbiorników telewizyjnych i radiowych według tzw. stawki akordowej. Akord indywidualny polegał na tym, ze każdy monter układów elektronicznych oraz radiomechanik miał określony dzienny plan do wykonania i w oparciu o wykonanie tego planu była ustalana stawka wynagrodzenia. Do pensji pracownicy w zależności od zaszeregowania i zajmowanego stanowiska otrzymywali różnego rodzaju dodatki oraz premię uznaniową. W związku z wprowadzeniem z dniem 1 października 1973 r. w ww. zakładzie pracy postanowień Uchwały Nr: 222/72 Rady Ministrów w sprawie zmian w zasadach wynagradzania pracowników zatrudnionych w niektórych przedsiębiorstwach przemysłu maszynowego, ubezpieczony ponownie został zatrudniony na stanowisku montera układów elektronicznych z osobistym zaszeregowaniem w grupie 7 akordowej ze stawką zasadniczą w wysokości 14,50 zł za godzinę pracy oraz premią ustaloną zgodnie z obowiązującym od dnia 1 października 1973 r. regulaminem premiowania. W latach 1975-1976 ubezpieczony był przeszeregowywany płacowo w ramach Wydziału 6200 na stanowisku montera układów elektronicznych. Na mocy aneksu z dnia 26 czerwca 1976 r. powierzono mu dodatkową funkcję brygadzisty, za co otrzymał dodatek do wynagrodzenia w wysokości 10% płacy zasadniczej ze stawką akordową, wynoszącą 18,50 zł za godzinę pracy. W dniu 14 sierpnia 1978 r. ubezpieczony podpisał z ww. zakładem pracy, kolejną umowę o pracę na podstawie, której miał świadczyć pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w dotychczasowym Wydziale 6200 na tożsamym stanowisku pracy. W treści ww. umowy o pracę zostało jednak wskazane, że w czasie jej trwania, w zakresie wynagrodzenia ubezpieczonego obowiązywać będzie Zbiorowy Układ Pracy dla(...)Maszynowego ze stawką płacy zasadniczej według 6 grupy akordowej w wysokości 14,50 zł. W trakcie ww. zatrudnienia ubezpieczony przebywał na zwolnieniach lekarskich w następujących okresach czasu: od dnia 4 lutego 1980 r. do dnia 12 lutego 1980 r., od dnia 28 maja 1980 r. do dnia 18 czerwca 1980 r., od dnia 28 czerwca 1980 r. do dnia 8 lipca 1980 r., od dnia 25 kwietnia 1983 r. od dnia 29 kwietnia 1983 r., od dnia 30 kwietnia 1983 r. do dnia 25 maja 1983 r., od dnia 4 marca 1985 r. do dnia 13 marca 1985 r., od dnia 10 czerwca 1985 r. do dnia 20 czerwca 1985 r. oraz od dnia 24 czerwca 1985 r. do dnia 27 lipca 1985 r. Pismem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Ministerstwo Gospodarki poinformowało ubezpieczonego o tym, że ww. zakład pracy nie przekazał jego kart wynagrodzeń wraz z listami płac za lata 1964-1975, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 25 lipca 1984 r. w sprawie klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych, okres przechowywania dokumentacji płacowej wynosił 12 lat i po jego upływie dokumentacja ta była przekazywana na makulaturę(pismo z dnia 3 kwietnia 2008 r. k. 71, karty zasiłkowe k. 72-77, karty przeszeregowania k. 116-117, karty zarobkowe k. 125-135, umowa o pracę z dnia 14 sierpnia 1978 r. k. 139 a.s., zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 5, legitymacja ubezpieczeniowa k. 96-99 a.r.).
Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr: 6 wW.z dnia 15 września 1986 r. ubezpieczony został zaliczony do III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia na stałe, ze wskazaniem, że inwalidztwo istnieje od miesiąca lutego 1986 r. W związku z powyższym na mocy decyzji z dnia 26 września 1986 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.przyznał na rzeczA. K.prawo do renty inwalidzkiej od dnia 1 lutego 1986 r. W kolejnych latach powyższe świadczenie podlegało waloryzacjom i przeliczeniom w związku ze zmianami przepisów z zakresu zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Przyznana decyzją organu rentowego z dnia 26 września 1986 r. renta inwalidzka na mocy kolejnych decyzji została zamieniona na rentę z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z dnia 5 lipca 2008 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z urzędu przyznał na rzecz ubezpieczonegoA. K.prawo do emerytury powszechnej od dnia 11 lipca 2008 r., tj. od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, wynoszącego 65 lat. W związku z powyższym, organ rentowy poinformował ubezpieczonego o tym, że ze ww. datą ustaje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przy obliczeniu emerytury organ rentowy uwzględnił, ustalony na dzień 11 lipca 2008 r. staż pracy ubezpieczonego w łącznym wymiarze 23 lat oraz wskaźnik podstawy wymiaru w wymiarze 140,57%. Podstawa wymiaru ustalona na dzień 11 lipca 2008 r. wyniosła 2.293,43 zł. Wysokość świadczenia emerytalnego ustalona na dzień 11 lipca 2008 r., tj. na dzień nabycia prawa do emerytury wyniosła miesięcznie do wypłaty 1.077,23 zł(orzeczenie Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr: 6 wW.z dnia 15 września 1986 r. k. 8, decyzja z dnia 26 września 1986 r., znak:(...)k. 13, decyzja z dnia 10 lutego 1988 r., znak:(...)-1/10 k. 16 i nast. k. 17-21, k. 25-27, k. 29, k. 31, k. 39-43, k. 48-61, k. 64-66, k. 70-73, decyzja z dnia 5 lipca 2008 r., znak:(...), k. 75, k. 77 a.r.).
W dniu 3 kwietnia 2013 r.A. K.po raz pierwszy wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem najkorzystniejszego okresu, załączając do powyższego wniosku posiadane przez siebie dokumenty z okresów zatrudnienia przypadających w latach 1961-1964 i 1978-1985. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ rentowy decyzją z dnia 9 lipca 2013 r., znak:(...)odmówił ubezpieczonemuA. K.prawa do przeliczenia świadczenia emerytalnego wskazując, że dotychczasowy wskaźnik podstawy wymiaru emerytury ustalony był z okresu od dnia 1 stycznia 1974 r. do dnia 31 grudnia 1976 r. i wyniósł 140,57%. Organ rentowy poinformował także ubezpieczonego o tym, że w wyniku ponownego przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia z uwzględnieniem udokumentowanego wynagrodzenia za lata 1974-1985 oraz przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za okresy pozostawania w stosunku pracy, za które nie zostały przedłożone dokumenty, dotyczące wysokości wynagrodzenia (od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r.) wskaźnik podstawy wymiaru ustalony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, tj. z lat 1961-1985 wynosi 61,79% i jest niższy od poprzednio ustalonego. Na tej podstawie, organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do ponownego przeliczenia świadczenia emerytalnego
    (wniosek o ponowne ustalenie emerytury z dnia 3 kwietnia 2013 r. k. 83, decyzja z dnia 9 lipca 2013 r., znak:(...)

Decyzją z dnia 18 maja 2016 r., Nr:(...)- (...)- (...)- (...), Szef(...)ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził, że w okresie od dnia 1 sierpnia 1985 r. do dnia 4 kwietnia 1989 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.(decyzja z dnia 18 maja 2016 r., Nr:(...)- (...)- (...)- (...)k. 117 a.r.).
Na podstawie powyższej decyzji,A. K., uprawniony do emerytury od dnia 11 lipca 2008 r., złożył w dniu 6 czerwca 2016 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.kolejny wniosek o przeliczenie stażu pracy. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy wydał w dniu 14 czerwca 2016 r. decyzję znak:(...)na podstawie, której ponownie ustalił wysokość świadczenia emerytalnego dla wnioskodawcyA. K.od dnia 1 czerwca 2016 r. Przy obliczaniu emerytury organ rentowy uwzględnił 27 lat okresów składkowych, dotychczasową podstawę wymiaru świadczenia oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, wynoszący 140,57%. Wysokość świadczenia emerytalnego po przeliczeniu od wskazanej powyżej daty wyniosła do wypłaty 1.561,63 zł miesięcznie

    (wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. k. 116, decyzja z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...)k. 118-119 a.r.).

A. K.odwołał się od ww. decyzji organu rentowego inicjując niniejsze postępowanie sądowe(odwołanie z dnia 9 marca 2017 r. k. 2-3 a.s.).
W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2018 r., organ rentowy wyjaśnił że w stosunku do okresu od dnia 1 sierpnia 1985 r. do dnia 4 kwietnia 1989 r. z tytułu świadczenia przez ubezpieczonego pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, brak jest podstaw prawnych do przyjęcia minimalnego wynagrodzenia za pracę, gdyż wynagrodzenie to może być uwzględnione w podstawie wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych tylko za takie okresy, w których osoba zainteresowana była zatrudniana w ramach stosunku pracy(pismo procesowe z dnia 17 sierpnia 2018 r. k. 145-146 a.s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy i aktach rentowych odwołującego. Zdaniem Sądu powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieA. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...)jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ rentowy w postępowaniu administracyjnym, w takiej kategorii spraw jak rozpoznawana, zobowiązany jest do ścisłego stosowania § 21 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. z 2011 r., Nr 237, poz. 1412), zgodnie z którym środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Powołany przepis zawęża zakres środków dowodowych w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i dopiero wszczęcie postępowania sądowego na skutek złożenia odwołania, umożliwia ustalenie wynagrodzenia za pomocą innych środków dowodowych niż wynikające zrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r.W postępowaniu przed sądem dopuszczalne jest bowiem przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. Można to czynić wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. W praktyce oznacza to, że w postępowaniu sądowym istnieje możliwość wykazania wszelkimi dowodami okoliczności, od których zależą uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, także wówczas, gdy z dokumentów wynika co innego(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 r., II URN 23/95).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawało samo prawoA. K.do emerytury oraz fakt jego zatrudnienia wZakładach (...)wW.w okresie od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz wZakładach Radiowych im. (...)wW.w okresie od dnia 1 sierpnia 1978 r. do dnia 31 lipca 1985 r. Sporne było jedynie to, czy organ rentowy prawidłowo ustalił wysokość świadczenia emerytalnego należnego wnioskodawcy, przyjmując do wyliczeń kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę za ww. okresy zatrudnienia. Ubezpieczony z takim wyliczeniem nie zgodził się wskazując, że jego zarobki za ww. okresy czasu powinny być ustalone w wysokości faktycznie uzyskiwanej na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów w postaci kart zarobkowych, a także aneksów do umowy o pracę ze wskazaniem konkretnych stawek godzinowych według określonej grupy zaszeregowania. Ubezpieczony domagał się więc, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ustalając wysokość emerytury uwzględnił wysokość rzeczywiście otrzymywanego przez niego wynagrodzenia w okresie zatrudnienia w latach 1961-1964 i 1978-1985, a nie wynagrodzenia w wysokości minimalnej.
W decyzji z dnia 9 lipca 2013 r. znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., odmawiając ubezpieczonemu prawa do ponownego przeliczenia świadczenia emertytalnego wskazał jednocześnie, że w wyniku ponownego przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego z uwzględnieniem udokumentowanego wynagrodzenia za lata 1974-1985
    (karty zarobkowe k. 104-108 a.r.)oraz przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za okresy pozostawania w stosunku pracy, za które nie zostały przedłożone dokumenty, dotyczące wysokości wynagrodzenia (od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r.) wskaźnik podstawy wymiaru ustalony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, tj. z lat 1961-1985 wyniósł 61,79% i jest niższy od poprzednio ustalonego (140,57%). Spornym zatem pozostawał nadal okres od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r. W tym zakresie organ rentowy potrzymał stanowisko wskazując, że z uwagi na brak kart płacowych za ten okres nie ma możliwości uwzględnienia innego wynagrodzenia niż minimalne. Ubezpieczony natomiast konsekwentnie podnosił, że jego wynagrodzenie w tych okresach czasu kształtowało się na o wiele wyższym poziomie, dostosowanym do przyjętej wówczas stawki akordowej z uwzględnieniem dodatków do wynagrodzenia m.in. w postaci dodatku funkcyjnego, dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, deputatu węglowego, a także 13 i 14 pensji oraz premii uznaniowej. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy doszedł jednak do przekonania, że ubezpieczony nie wykazał wysokości otrzymywanego wynagrodzenia w sposób na tyle precyzyjny, aby było możliwe dokonanie zmiany zaskarżonej decyzji. Przyczyną takiego stanu rzeczy był nie tylko brak świadomości samego ubezpieczonego, co do rzeczywistej wysokości zarobków osiąganych w spornych okresach zatrudnienia zarówno wZakładach (...)wW., jak i wZakładach Radiowych im. (...)wW., lecz również istotne braki w przedłożonej w toku postępowania dokumentacji kadrowo-płacowej ubezpieczonego, a także wątpliwości, co do treści niektórych z dokumentów oraz niezgodności pomiędzy poszczególnymi pozycjami załączonej do akt dokumentacji, które czyniły niejasnym sposób ustalenia wynagrodzenia ubezpieczonego przez jego byłego pracodawcę. Jednocześnie, co do spornych okresów czasu (od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r.), brak było jakiejkolwiek dokumentacji płacowej, która wskazywałaby chociażby w sposób przybliżony wysokość otrzymywanego wówczas przez ubezpieczonego wynagrodzenia. Pismem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Ministerstwo Gospodarki poinformowało bowiem ubezpieczonego o tym, że ww. zakład pracy nie przekazał jego kart wynagrodzeń wraz z listami płac za lata 1964-1975, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 25 lipca 1984 r. w sprawie klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych, okres przechowywania dokumentacji płacowej wynosił 12 lat i po jego upływie dokumentacja ta była przekazywana na makulaturę. Powołane okoliczności, zdaniem Sądu Okręgowego, skutecznie ograniczały zatem możliwości ustalenia rzeczywistej wysokości pobieranego przezA. K.wynagrodzenia w powyższych zakładach pracy. Wspomniane wątpliwości Sąd Okręgowy powziął przy dokonywaniu analizy dokumentacji kadrowo-pracowniczej w kontekście oświadczeń ubezpieczonego. Jak wynika bowiem z poszczególnych aneksów do umowy o pracę, zawierających informacje na temat stawek godzinowych oraz grup zaszeregowania, ubezpieczonego wZakładach Radiowych im. (...)wW.obowiązywał system pracy na akord i taki też system obowiązywał przy ustalaniu wysokości godzinowego wynagrodzenia za pracę. Przy czym w przypadku tego systemu pracy należy rozróżnić akord indywidualny i zespołowy, natomiast z dokumentów płacowych nie sposób było ustalić, który z tych systemów wynagradzania oraz w jakim dokładnie okresie faktycznie miał wobec odwołującego zastosowanie. Na podstawie wskazanych dowodów, Sąd Okręgowy ustalił, że wysokość wynagrodzenia przysługującego ubezpieczonemu w spornych okresach zatrudnienia nie była jednolita i niezmienna przez cały okres zatrudnienia, ulegała zamianom, inne były też stawki i systemy wynagradzania. Jednocześnie wobec braku w aktach sprawy dokumentów wskazujących na faktycznie otrzymywane przez ubezpieczonego zarobki, tj. list płac, stawek zaszeregowania wskazanych kwotowo, angaży i legitymacji ubezpieczeniowej, niemożliwym było ustalenie na jej podstawie i w jakiej wysokości ubezpieczony rzeczywiście otrzymywał wynagrodzenie w kwestionowanych okresach zatrudnienia. Dlatego jak zostało wskazane w decyzji z dnia 9 lipca 2013 r., a następnie w zaskarżonej decyzji za okres od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r. organ rentowy na podstawie art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej prawidłowo przyjął w tym zakresie minimalne wynagrodzenie za pracę.
W orzecznictwie wskazuje się na dopuszczalność uwzględnienia w postępowaniu o ustalenie wysokości świadczenia, jako dowodu pośredniego dokumentacji płacowej współpracowników wnioskodawcy w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie przedłożyć stosownych zaświadczeń o wynagrodzeniu, pod warunkiem, że współpracownicy byli zatrudnieni na stanowisku tożsamym do stanowiska wnioskodawcy oraz w pokrywającym się okresie zatrudnienia w zakładzie pracy(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2006r. I UK 115/06). Taka okoliczność nie wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem ubezpieczony w ogóle nie powołał takiego dowodu. Podkreślić przy tym należy, że stosunek pracy ma zawsze charakter indywidualny, określone warunki zatrudnienia mają charakter niepowtarzalny, ponieważ zostały ustalone między pracodawcą i konkretnym pracownikiem. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia, oparte na wynagrodzeniu otrzymanym przez innych pracowników, nie może zatem oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy(por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07).Jednocześnie należy mieć na uwadze, że wysokość wynagrodzenia musi być ustalona w sposób ścisły. Same twierdzenia ubezpieczonego odnośnie tego, że w spornych latach osiągał wysokie zarobki, nie może stanowić podstawy ustalenia wyższego świadczenia emerytalnego. Abstrahując od braku stosownej dokumentacji kadrowo-płacowej dotyczącej spornych okresów czasu wskazać należy, że nie zachowały się także akty prawne regulujące stawki wynagrodzenia w Wydziale, w którym pracował ubezpieczony. Z uwagi na brak dokumentów źródłowych dotyczących składników wynagrodzenia ubezpieczonego, w ocenie Sądu Okręgowego, brak było także podstaw do przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i księgowości na okoliczność osiąganych przez wnioskodawcę zarobków albowiem oczywistym jest, że nie można wyliczyć wynagrodzenia odwołującego nie tylko dlatego, że nie sposób ustalić wszystkich składników jego płacy w powyższych zakładach pracy, ale przede wszystkim brak jest danych, dotyczących wysokości stawek oraz grup zaszeregowania za lata 1961-1964 oraz 1964-1973. W orzecznictwie wskazuje się, że nie jest możliwe ustalenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość wynagrodzenia, a także jego składników w postaci dodatków za pracę oraz premii uzyskiwanej przez ubezpieczonego. Stosunek pracy ma bowiem zawsze charakter indywidualny, określone warunki zatrudnienia mają charakter niepowtarzalny, ponieważ zostały ustalone między pracodawcą i konkretnym pracownikiem. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy. W przypadku wynagrodzenia zasadniczego lub innych obligatoryjnych składników wynagrodzenia, wynikających z obowiązujących przepisów, można przyjąć najniższe wynagrodzenie obowiązujące w czasie, którego dotyczy żądanie uwzględnienia tego okresu do przeliczenia podstawy emerytury(por. wyroki Sądu Najwyższego z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07, Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2013 r., III AUa 838/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2015r.). Z tych też względów zdaniem Sądu Okręgowego nie było możliwości ustalenia faktycznej wysokości wynagrodzenia odwołującego za wskazane powyżej okresy czasu.
Na marginesie dodać należy, że w sprawie nie mógł mieć zastosowaniaart. 322 k.p.c., gdyż przepisy ubezpieczeń społecznych, w tym zasady ustalania wysokości emerytury, są regulowane normami bezwzględnie obowiązującymi, a prawo materialne nie przynależy do gałęzi prawa cywilnego(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 6 października 2015 r., sygn. akt III AUa 712/15). Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego nie zostało wykazane w toku niniejszego postępowania, jakie faktycznie wynagrodzenie otrzymywał ubezpieczony w okresie od dnia 30 stycznia 1961 r. do dnia 31 października 1964 r. oraz od dnia 4 listopada 1964 r. do dnia 31 grudnia 1973 r., w konsekwencji czego nie było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do drugiego z żądań ubezpieczonegoA. K., a dotyczącego uwzględnienia w wymiarze podstawy wymiaru świadczenia okresu od dnia 1 sierpnia 1985 r. do dnia 4 kwietnia 1989 r., w którym świadczył on pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu regulacji prawnych obowiązujących do kwietnia 1989 r. to wskazać należy, że żądanie to również nie zasługuje na uwzględnienie. Okresu tego nie można bowiem uwzględnić, jako okresu składkowego przy ustalaniu wysokości świadczenia. Ustawodawca w stosunku do ww. okresu czasu, w którym ubezpieczony świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r., przyjął fikcję prawną, uznając ten okres za okres składkowy na potrzeby ustalenia uprawnień emerytalnych, zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Interpretacja tych przepisów jest bardzo ścisła, wobec czego nie można przyjmować bez wyraźnego brzmienia przepisu, że przyjęta fikcja prawna ma zastosowanie również do ustalenia wysokości konkretnego świadczenia. Inaczej sytuacja kształtowałaby się gdyby ubezpieczony spełnił dodatkowe przesłanki - tj. odprowadzał składki za sporny okres czasu według prawa polskiego, niemniej jednak zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na powyższą okoliczność. W ramach wskazanych powyżej regulacji prawnych uzasadnione było zatem przyjęcie, że okres sporny świadczenia przez ubezpieczonego pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r., nie może być uznany za okres składkowy przy obliczaniu wysokości świadczenia, wobec braku realizacji warunku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne w Polsce, jak również wobec uznania, że w tym okresie ubezpieczony nie był zatrudniony w ramach stosunku pracy, na co trafnie wskazał organ rentowy w piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2018 r. W opisanych powyżej okolicznościach, Sąd Okręgowy uznał za niezasadne odwołanieA. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 14 czerwca 2016 r., znak:(...)wobec czego oddalił je, o czym orzekł w sentencji wyroku.
SSO Renata Gąsior

ZARZĄDZENIE
(...)