Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1023/17
Data wyroku: 2018-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Frankowska, Jan Dela, Jan Sokulski
Słowa kluczowe: Opinia biegłego
Podstawa prawna: 190 § 1 pkt 1 k.p.c.,

Sygn. akt I ACz 1023/17

POSTANOWIENIE

Dnia 16 lutego 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym
Przewodniczący: SSA Jan Sokulski
Sędziowie:  SA Jan Dela (spr.)
del. SO Barbara Frankowska
po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. O.
przeciwko(...) S.A.K.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I C 935/15,

p o s t a n a w i a:

I
oddalić zażalenie.

II
nie obciążać powoda kosztami postępowania zażaleniowego.

SSA Jan Dela   SSA Jan Sokulski del. SSO Barbara Frankowska

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie w punkcie 1 odrzucił pozew w sprawie o zapłatę odszkodowania za usunięcie pozostałości 139 sztuk drzew znajdujących się w pasie technologicznym linii wysokiego napięcia stanowiącej własność pozwanego, a usytuowanej na działce oznaczonej numerem(...)położonej we wsiB.gminaŻ.stanowiącej własność powoda. Jednocześnie w punkcie 2 Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.800 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu.
Sąd I instancji ustalił, że na mocy decyzji z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr(...)Wójt GminyŻ.zezwolił(...)na usunięcie w terminie do 31 maja 2011 r. 139 sztuk drzew i krzewów stanowiących przedmiot prawa własnościJ. O.. Drzewa i krzewy zostały usunięte w dniu 11 maja 2011r., jednakże na działce pozostały nieusunięte pniaki, które znajdują się tam do chwili obecnej. Odrębną decyzją z dnia 17 lutego 2012 r. utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wR.decyzją z dnia 14 sierpnia 2012 r. Wójt GminyŻ.ustalił wysokość odszkodowania należnego powodowi za wycięte drzewa i krzewy. Z decyzją SKO nie zgodził się powódJ. O.i złożył odwołanie do WSA w Rzeszowie.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję SKO z dnia 14 sierpnia 2012 r. i poprzedzając ją decyzję Wójta Gminy z dnia 17 lutego 2012 r. dotyczącą ustalenia wysokości odszkodowania, stwierdzając, że ustalanie odszkodowania jest przedwczesne skoro całość drzew z działki powoda nie została usunięta, pozostały pniaki. Poprzez usunięcie drzew – wyjaśnia WSA - rozumieć należy usunięcie całego drzewa tj. ściętego drzewa i pozostałości. W razie zaniedbania realizacji swego uprawnienia przez właściciela urządzeń, pozostałości mogą być usunięte przez właściciela nieruchomości, na której te drzewa klub krzewy rosły.
W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął, iż droga sądowa w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Uznał, że powód jako właściciel nieruchomości może usunąć pozostałości ze swojej działki i może to zdaniem Sądu uczynić na koszt pozwanego, jednakże należności z tego tytułu czy na poczet tego nie może dochodzić na drodze sądowej, służy temu tryb administracyjny. Sąd w tym zakresie powołał przepisy ustawy z dnia 15.04.2004 r. o ochronie przyrody, tj. art. 83 ust. 1, iż usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego m.in. na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1 k.c., jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Zgodnie z art. 83e ust. 1powołanej ustawy usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1 k.c., następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela nieruchomości i przysługuje ono od właściciela urządzeń. Odszkodowanie ustala się w drodze umowy stron w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzewa lub krzewu, a razie gdy strony nie zawrą ugody w tym terminie ustalenie odszkodowania następuje w trybie przepisówustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli w drodze decyzji administracyjnej, przy czym wysokość odszkodowania obejmuje odszkodowanie za drzewo oraz za ich usunięcie.
Sąd Okręgowy skonstatował, iż skoro pozwany z działki powoda nie usunął całości drzew, powód może usunąć pozostałości i następnie domagać się odszkodowania za drzewa oraz za ich usunięcie na drodze administracyjnej. Zdaniem Sądu powód powinien rozważyć, jaki tryb przysługuje do przymuszenia pozwanego do usunięcia całości drzew, w tym wypadku pniaków z jego działki.
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w trybieart. 102 k.p.c., uznając, że zachodzą szczególne okoliczności w rozumieniu tego przepisu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zakwestionował jego treść i zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, a to:art. 190 § 1 pkt 1 k.p.c.,art. 102 k.p.c.,art. 6 k.c.w zw. zart. 353 § 1 k.c.,art. 361 kc.,art. 363 k.c.z zw. zart. 471 k.c.,art. 3 k.p.c.,art. 232 k.p.c.orazart. 6 k.c., art., 278§ 1 k.p.c.,art. 233 § 1 k.p.c.,art. 100 k.p.c.
Powód wskazał, iż dochodzi zapłaty za usuniecie drzew oraz za uszczerbek majątkowy, które to roszczenia należą do kategorii roszczeń cywilnoprawnych. Podniósł, że w sytuacji, w której został zwolniony w całości od opłaty od pozwu, stanowisko, że ma on zwrócić pozwanemu częściowo koszty procesu jest nieuzasadnione.
W oparciu o powyższe powód domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i przekazanie Sądowi I instancji sprawy do prowadzenia oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podziela ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną przyjętą przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu.
W myślart. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.sąd odrzuci pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna.
W przedmiotowej sprawie źródłem roszczeń powoda są zdarzenia związane z posadowieniem na jego nieruchomości urządzeń przesyłowych w oparciu o decyzję administracyjną oraz przepisy ustawy o ochronie przyrody, normujące sprawy z zakresu prawa administracyjnego, wyłączające drogę procesu cywilnego. Sąd Okręgowy przyjął prawidłowo, że skoro pozwany nie usunął z nieruchomości powoda całości drzew, powód może usunąć pozostałości, a następnie domagać się odszkodowania za drzewa oraz za ich usunięcie w ramach postępowania administracyjnego. W świetle przepisów powołanej ustawy, odszkodowanie to, w razie braku porozumienia stron, ustala nie sąd powszechny, a organ, który wydał zezwolenie na usuniecie drzew, stosując odpowiednio przepisyustawy o gospodarce nieruchomościamidotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Powyższe uzasadnia wniosek, iż w sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej. Ocena poprawności stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji jest niezależna od rodzaju roszczeń, sformułowanych przez powoda, ich źródła oraz argumentów przywołanych na uzasadnienie stanowiska zawartego w pozwie i w zażaleniu, albowiem dopuszczalność drogi sądowej jest podstawową przesłanką procesową o charakterze bezwzględnym, w wypadku zaistnienia niedopuszczalności drogi sądowej zachodzi bezwzględna konieczność odrzucenia pozwu.
Słuszne jest stanowisko Sądu Okręgowego, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, uzasadniające zastosowanie, w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu, przepisuart. 102 k.p.c.Stosownie do jego treści, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zgodnie zart. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychzwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Okoliczności, które uprawniają do zastosowaniaart. 102 k.p.c.ocenia Sąd i ocena ta następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2007 r., V CSK 292/06, niepubl. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07 niepubl.). Powołany przepis jako wyjątkowy w zakresie zastosowania, nie może podlegać wykładni rozszerzającej, wymaga, aby z jego zastosowaniem przemawiały wyjątkowe okoliczności, które mają dotyczyć nie tylko sytuacji osobistej i majątkowej strony, która odwołuje się doart. 102 k.p.c., ale także samego charakteru sprawy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zarówno sytuacja rodzinna i majątkowa powoda, jak i charakter sprawy uzasadnią zasądzenie na rzecz pozwanego części poniesionych przez niego kosztów procesu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako bezzasadne, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
Sąd odwoławczy odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania zażaleniowego należnymi – co do zasady określonej wart. 98 § 1 k.p.c.- stronie wygrywającej spór, uznając że w sprawie niniejszej zaistniały szczególne okoliczności w rozumieniuart. 102 k.p.c.Sąd Apelacyjny miał na uwadze okoliczności związane z przebiegiem postępowania, a także dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej powoda.
SSA Jan Dela   SSA Jan Sokulski del. SSO Barbara Frankowska