Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Co 2923/17
Data wyroku: 2018-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Krzysztof Jankowiak

Sygn. akt II Co 2923/17

POSTANOWIENIE
Dnia 17 stycznia 2018 r.
Sąd Rejonowy(...)wP., Wydział(...)w składzie:
Przewodniczący: SSR Krzysztof Jankowiak
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. w Poznaniu
na posiedzeniu niejawnym
skargiM. K.
na czynnościM. C., Komornika Rewiru Sądu Rejonowego wO.
w sprawie Km 305/17
z wniosku(...)wW.
przeciwkoM. K.
o świadczenie pieniężne
postanawia
I. uchylić postanowienie Komornika z 21 lipca 2017 r.;
II. zmienić postanowienie Komornika z 7 lipca 2017 r. w ten sposób, iż:
1. zmienić podstawę umorzenia postępowania naart. 825 pkt 2 kpc;
2. kosztami postępowania egzekucyjnego obciążyć wierzyciela;
3. uchylić postanowienie w części dotyczącej opłaty stosunkowej oraz podatku VAT i w części dotyczącej opłaty stosunkowej przekazać Komornikowi do ponownego rozpoznania;
III. zasądzić od wierzyciela na rzecz dłużniczki 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego.
SSR Krzysztof Jankowiak

UZASADNIENIE
M. K.wniosła skargę na czynnościM. C., Komornika Rewiru Sądu Rejonowego wO.. Zaskarżyła postanowienie o kosztach wydane 7 lipca 2017 r. Wniosła o zmianę postanowienie w ten sposób, że kosztami postępowania zostanie obciążony wierzyciel. Wskazała, że postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu zostało uchylone. W takiej sytuacji nie ma podstaw do obciążenia kosztami dłużnika.
Ustosunkowując się do skargi (k. 3) Komornik stwierdził, że jest ona bezzasadna z uwagi na uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazał, iż postanowieniem z 21 lipca 2017 r. dłużniczka nie została obciążona kosztami, ponadto została wezwana do podania numeru rachunku bankowego, na który można „zwrócić powstałą nadpłatę”.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszym rzędzie należało ocenić charakter przywołanego przez Komornika postanowienia z 21 lipca 2017 r. Zostało ono wydane bowiem w tym samym dniu, w którym skarga wpłynęła do Komornika (prezentata – k. 6) i można ocenić, iż uwzględnia zarzuty skargi. Powstaje w związku z tym pytanie, czy zostało ono wydane przed faktycznym wpływem skargi dokancelarii (...)czy też już po wpływie i w tym drugim wypadku zostało wydane jako uwzględnienie skargi w trybieart. 767 § 5 kpc.
Odpowiedź na to pytanie nie nastręcza trudności. W myślart. 767 § 5 kpcskargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. Gdyby więc postanowienie z 21 lipca 2017 r. zostało wydane w trybie przewidzianymart. 767 § 5 kpc, skarga nie zostałaby przesłana do Sądu. Należy więc przyjąć, że postanowienie to choć wydane w dniu wpływu skargi do Komornika, zostało wydane przed jej wpłynięciem i bez związku ze skargą.
Zgodnie zart. 759 § 2 kpcsąd może z urzędu wydawać komornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji oraz usuwać spostrzeżone uchybienia. Działając w tym trybie należało uchylić postanowienie z 21 lipca 2017 r. jako wydane bezpodstawnie. Raz wydane postanowienie wiąże organ, który je wydał i może być zmieniane tylko w ściśle określonych sytuacjach. Komornik może zmienić postanowienie, na które została wniesiona skarga jeśli zmiana postanowienia jest uwzględnieniem skargi w całości (art. 767 § 5 kpc). To jednak – jak wskazano wyżej – w zaskarżonej sprawie nie nastąpiło. Poza tym na podstawieart. 359 kpcw zw. z 13§ 2 kpcmogą być zmieniane postanowienia nie kończące postępowania. Postanowienie z 7 lipca 2017 r. kończy postępowanie, nie mogło być więc zmienione na tej podstawie. Komornik nie mógł kolejnym postanowieniem uchylić postanowienia z 7 lipca 2017 r. i po raz kolejny orzekać w tej samej materii.
Uchylenie postanowienia z 21 lipca 2017 r. powoduje, że nadal obowiązuje postanowienie z 7 lipca 2017 r. i należy rozpoznać wniesioną na nie skargę.
Skarga jest zasadna. Komornik wprawdzie umorzył postępowanie na wniosek wierzyciela, jednak wierzyciel wskazywał w swoim wniosku jako jego podstawęart. 825 pkt 2 kpc. Zgodnie zart. 825 pkt 2 kpcorgan egzekucyjny umorzy postępowanie w całości lub części na wniosek jeżeli prawomocnym orzeczeniem tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności albo orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności zostało uchylone lub utraciło moc. Komornik powinien więc wyciągnąć wniosek – zwłaszcza w kontekście wcześniejszego pisma dłużniczki, którym pisała, że nakaz zapłaty nie został wysłany na jej adres (k. 14 akt Km 305/17) – że co najmniej została uchylona klauzula wykonalności nadana tytułowi i w świetle tej wiedzy rozstrzygnąć o kosztach. Aby uzyskać pewność mógł oczywiście wezwać wierzyciela do wyjaśnienia tej kwestii. Do skargi zostało dołączone postanowienie Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy z 18 maja 2017 (k. 12), uchylenie klauzuli nie budzi więc wątpliwości.
Skoro nastąpiło uchylenie klauzuli wykonalności, zastosowania w zaskarżonej sprawie nie znajdzieart. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjistosowany w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 2 tejże ustawy przepisu ust. 2 nie stosuje się jeżeli dłużnik wykaże, że orzeczenie na którym oparto klauzulę wykonalności zostało uchylone lub zmienione w taki sposób, iż nie nadaje się do wykonania, utraciło moc lub tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności z przyczyn innych niż zaspokojenie wierzyciela. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że kosztami egzekucji nie zostaje obciążony dłużnik, natomiast na podstawie art. 49 ust. 4 ustawy powinien być nimi obciążony wierzyciel.
Wobec powyższego Sąd zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zmienił podstawę prawną umorzenia postępowania naart. 825 pkt 2 kpcoraz obciążył kosztami postępowania wierzyciela.
Otwartą pozostaje kwestia opłaty. Komornik ma prawo pobrać opłatę od wyegzekwowanej części świadczenia (art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji). Akta sprawy nie dają jednak jasności, jaka kwota została wyegzekwowana. Karta rozliczeniowa nie jest w tej kwestii wystarczająco jasna, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w ogóle nie mówi, od jakiej kwoty została obliczona opłata. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej opłaty i przekazał w tej części Komornikowi do ponownego rozpoznania. Komornik wyda postanowienie, w którym ustali wysokość opłaty, w uzasadnieniu wskazując, od jakiej wyegzekwowanej sumy została ona obliczona. Ponieważ kosztami postępowania egzekucyjnego został w całości obciążony wierzyciel, Komornik zgodnie zart. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucjiwyda postanowienie, w którym wezwie wierzyciela do uiszczenia należności z tytułu opłaty w terminie 7 dni.
Niezasadnie natomiast Komornik do opłaty doliczył stawkę podatku od towarów i usług. Wiąże się to z interpretacją Ministra Finansów z 9 czerwca 2015 r., z której wynika, iż komornik sądowy wykonując czynności egzekucyjne prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniuustawy o podatku od towarów i usługdziałając w charakterze podatnika tego podatku. W zaskarżonym postanowieniu Komornik obliczył stawkę doliczył do ustalonej opłaty. Tym samym strona ponosząca koszty postępowania miałaby zapłacić nie tylko samą opłatę wynikającą z ustawy, ale również podatek od niej.
Takie postępowanie Komornika nie jest zasadne. Wysokość opłat w postępowaniu egzekucyjnym wynika zustawy o komornikach sądowych i egzekucji.Ustawa o podatku od towarów i usługnie jest nadrzędną wobec tej ustawy. Skoro więcustawa o komornikach sądowych i egzekucjiokreśla wysokość opłaty (i żaden przepis szczególny nie wskazuje, że od tej opłaty należy dodatkowo uiścić podatek), oznacza to, że strona ponosząca koszty płaci wyłącznie tę opłatę. To, że komornik w świetle przyjętej interpretacji jest płatnikiem podatku VAT oznacza tyle, że z uiszczonej opłaty winien wyodrębnić i odprowadzić ten podatek. Można powiedzieć, że kwestia czy komorników należy traktować jako podmioty gospodarcze czy też nie, jest sprawą komorników, które nie może mieć wpływu na prawa i obowiązki stron postępowania egzekucyjnego. Strony zobowiązane są do zapłaty tylko tego, czego wymaga od nich ustawa – a ona określa wysokość opłaty na 15% lub 8% wartości wyegzekwowanego świadczenia albo 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Nie ma podstaw do pobierania jakichkolwiek większych kwot.„Komornik sądowy nie może podwyższyć opłaty egzekucyjnej, pobieranej na podstawieart. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji” (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1138 ze zm.), o podatek od towarów i usług”(postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2017 r. w sprawie III CZP 97/16)
Biorąc to pod uwagę Sąd uchylił zaskarżone postanowienie również w części dotyczącej podatku VAT.
Kosztami postępowania skargowego na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcw zw. z 13§ 2 kpczostał obciążony wierzyciel. Z tego tytułu Sąd zasądził od wierzyciela na rzecz dłużniczki 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego. Na zasądzone koszty składa się opłata sądowa w kwocie 100 zł oraz opłata za czynności radcy prawnego w kwocie 80 zł (§ 8 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).
SSR Krzysztof Jankowiak