Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ns 2530/16
Data wyroku: 2018-04-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Dhahir-Swaidan
Słowa kluczowe: Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: art. 1035 kc, 210 kc

Sygnatura akt II Ns 2530/16

POSTANOWIENIE
Dnia 17 kwietnia 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilnyw składzie:
Przewodnicząca Sędzia SRA. S.
Protokolant sekr. sąd.M. U.
po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2018 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuN. D.
z udziałemT. D.iE. W.
o podział majątku wspólnego i dział spadku
postanawia:

1
ustalić, że w skład majątku wspólnegoA. D. (1)synaJ.iP.orazJ. D. (1)córkiA.iJ.wchodzą następujące składniki:

a
stanowiący odrębną nieruchomośćlokal mieszkalny numer (...)położony wŁ.przyulicy (...), dla którego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzona jestksięga wieczysta numer (...)wraz z udziałem w wysokości(...)częściach w części budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w takiej samej części w użytkowaniu wieczystym działki gruntu, o wartości 120.000 zł (sto dwadzieścia tysięcy złotych)

b
jednostki uczestnictwa zgromadzone na koncie o numerze 001-(...)wP.(...) TowarzystwieFunduszy Inwestycyjnych spółce akcyjnej wW.w liczbie 482,139, o wartości 59.963,63 zł (pięćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt trzy grosze);

2
ustalić, że w skład spadku poA. D. (1)synuJ.iP., zmarłym w dniu 15 czerwca 2014 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ.wchodzi udział w wysokości 1/2 (jedna druga) w prawie własności składników opisanych w punkcie 1 (pierwszym) postanowienia;

3
dokonać podziału majątku wspólnegoA. D. (1)orazJ. D. (1), oraz działu spadku poA. D. (1), w ten sposób, że przyznaćT. D.na wyłączną własność do jego majątku osobistego składniki opisane w punkcie 1 (pierwszym) postanowienia;

4
zasądzić odT. D.tytułem spłaty na rzeczN. D.kwotę 28.023 zł (dwadzieścia osiem tysięcy dwadzieścia trzy złote), płatną w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności;

5
oddalić wniosek o dokonanie działu spadku poJ. D. (1);

6
obciążyćN. D.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwotą 65zł (sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa wydatków;

7
obciążyćT. D.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi kwotą 65zł (sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa wydatków;

8
ustalić, że w pozostałym zakresie wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania ponoszą koszty postępowania związane za swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt II Ns 2530/16

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 17 lipca 2015 roku wnioskodawczyniN. D., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o:
I. ustalenie, że w skład majątku wspólnegoA. D. (1)iJ. D. (1)wchodzą:
1) lokal mieszkalny położony wŁ.przyul. (...), o powierzchni 36,91 m2wraz z udziałem w wysokości(...)częściach budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w takiej samej części w użytkowaniu wieczystym działki gruntu, dla którego Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)- o wartości 120.000zł;
2) papiery wartościowe zgromadzone w(...) Biurze (...)wŁ.narachunku numer (...)– o wartości 175.055 zł;
3) jednostki uczestnictwa w funduszuP. (...)– wartości 60.161 zł
- łącznie majątek o wartości 352.216 zł;
II. ustalenie, że w skład spadku poA. D. (1)wchodzi połowa majątku opisanego w pkt 1-3 wniosku;
III. dokonanie działu spadku poA. D. (1), po zaliczeniu darowizn otrzymanych od spadkodawcy;
IV. stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania między stronami.
W uzasadnieniu wskazano, żeA. D. (1)zmarł w dniu 15 czerwca 2014 r. Spadek po nim nabyli: żonaJ. D. (1)w 1/3 części spadku, synT. D.w 1/3 części spadku oraz wnuczki:N. D.w 1/6 części spadku iE. W.w 1/6 części spadku. W czasie małżeństwaA. D. (1)zJ. D. (1)zgromadzili majątek wskazany powyżej. Wnioskodawczyni podała również, że spadkodawca posiadał jeszcze oszczędności zgromadzone wbanku (...) S.A.i(...), ale nie jest jej znany stan tych oszczędności. Wskazano również na fakt, iż spadkodawca wraz ze swoją żoną obdarowywali spadkobierców.T. D.otrzymał od rodziców pieniądze na mieszkanie i jego wyposażenie po zawarciu związku małżeńskiego, następnie na dopłatę przy zamianie tego mieszkania na większe oraz spłatę udziału w nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...).T. D.otrzymał nadto od rodziców pieniądze na nabycie samochodu. UczestniczkaE. W.otrzymała od dziadków 100.000 zł na nabycie mieszkania. Wnioskodawczyni nie otrzymała żadnej darowizny. Wnioskodawczyni przyjmuje, że udziały w majątku wspólnym byłych małżonkówJ.iA. D. (1)są równe.
(wniosek k. 2-6, pełnomocnictwo k. 7 i k. 155)
W odpowiedzi na wniosek z dnia 27 sierpnia 2015 roku uczestnikT. D., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, przyłączył się co do zasady do wniosku o podział majątku wspólnego i dział spadku. Uczestnik przyznał, że małżonkowieD.zgromadzili majątek wymieniony we wniosku w postaci mieszkania własnościowego o wartości 120.000 zł, papiery wartościowe o wartości 167.471,62 zł oraz jednostki uczestnictwa w funduszu(...) SAo wartości 60.161 zł. Dodatkowo na koncie o numerze(...)znajdowało się 28.789 zł.
Uczestnik zaprzeczył, że otrzymał jakiekolwiek pieniądze na zakup mieszkania, czy też na dopłatę na zakup kolejnego. Nie dokonywał on również spłat udziału nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...). Podał on, że z okazji 10-tej rocznicy ślubu w 2003 r. uczestnik wraz z żonąA. D. (2)otrzymali odA.iJ. D. (1)samochód osobowy markiF. (...)o wartości 21.800 zł. Zdaniem uczestnika od wartości akcji należy odliczyć zapłacony podatek w wysokości 7.526 zł. Uczestnik wskazał, że koszty pogrzebu wyniosły 3500 zł, konsolacji około 3000 zł, koszty poniesione na cmentarzu 1800 zł, tablice granitowe na pomniku 1300 zł. Uczestnik wskazał również, że spadkodawca przekazał matce wnioskodawczyni kwotę 50.000 zł. Były to pieniądze przeznaczone dlaE.iN. D.tytułem darowizny. ZdaniemT. D.każda z wnuczek otrzymała już zatem po 25.000 zł.
(pismo k. 29-30, pełnomocnictwo k. 31 i k. 108)
Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.wobec zgonu uczestniczkiJ. D. (1)w dniu 27 września 2015 r.
(postanowienie k. 71)
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. Sąd w niniejszej sprawie podjął zawieszone postępowanie na podstawieart. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.z udziałemT. D.jako następcy prawnegoJ. D. (1).
(postanowienie k. 74)
Wnioskiem z dnia 10 listopada 2016 r. wnioskodawczyniN. D.rozszerzyła żądanie pierwotnego wniosku w ten sposób, że wniosła o dokonanie działu spadku poJ. D. (1).
(wniosek k. 77)
Na rozprawie w dniu 14 marca 2017 roku uczestniczkaE. W.przyłączyła się do wnioskuN. D.. Przyłączyła się także do stanowiska co do wartości lokalu.
(protokół rozprawy k. 113)
Na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 roku swój udział w sprawie zgłosił pełnomocnik uczestniczkiE. W.w osobie adwokata.
(protokół rozprawy k. 154, pełnomocnictwo k. 152)
Na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2018 r. pełnomocnik wnioskodawczyni i uczestniczki wniósł o zasądzenie spłaty na rzecz wnioskodawczyni stosownie do zgłoszonych dotychczas składników i przy uwzględnieniu dokonanych darowizn. Oświadczył, że nie wnosi o spłatę na rzecz uczestniczki, gdyż darowizna przez nią otrzymana przewyższy udział spadkowy. Podał on też, że nie kwestionuje, żeT. D.wraz z żoną otrzymali odA.iJ. D. (1)samochód osobowy markiF. (...)o wartości 21.800 zł.
(protokół rozprawy k. 232-233)
Do zamknięcia rozprawy stanowiska uczestników nie uległy zmianie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie o sygn. akt II Ns 2409/14 stwierdził, że:
spadek poA. D. (1), synuJ.iP., zmarłym w dniu 15 czerwca 2014 roku wŁ., na podstawie ustawy nabyli:J. D. (1)– żona, w 1/3 części spadku,T. D.– syn, w 1/3 części spadku,E. W.– wnuczka w 1/6 części spadku,N. D.– wnuczka, w 1/6 części spadku.
(odpis postanowienia k. 17)
Postanowieniem z dnia 14 września 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, w sprawie o sygn. akt I Ns 1096/16 stwierdził, że spadek poJ. D. (2) z domu K., córceA.iJ.zmarłej 27 września 2015 roku w Tuszynie, ostatnio stale zamieszkałej wŁ.na podstawie testamentu notarialnego z dnia 30 kwietnia 2015 roku nabył synT. D., synA.iJ.w całości.
(odpis postanowienia k. 78)
W dniu 14 marca 1995 roku małżonkowieA. D. (1)iJ. D. (1)nabyli stanowiący odrębną własnośćlokal mieszkalny numer (...)położony wŁ.przyul. (...), dla którego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadzona jestksięga wieczysta numer (...)wraz z udziałem w wysokości(...)częściach budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w takiej części w użytkowaniu wieczystym działki gruntu.
(wydruk z elektronicznej księgi wieczystej k. 8-16)
Spadkowa nieruchomość według stanu na dzień 15 czerwca 2014 roku i cen aktualnych posiada wartość 120 000 złotych.
(niesporne)
W dniu swojej śmierci – dnia 15 czerwca 2014 rokuA. D. (1)był posiadaczem rachunku bankowego numer(...)prowadzonego przez(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.. Stan środków na rachunku w dniu 15 czerwca 2014 roku wynosił 30.861,50 zł. UczestnikT. D.posiadał pełnomocnictwo do wskazanego rachunku. Po śmierci spadkodawcyT. D.na podstawie udzielonego pełnomocnictwa wypłacił całą kwotę z przedmiotowego rachunku.
(pismo z(...) S.A.k. 84, pismo z(...) S.A.k. 139, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 157)
MałżonkowieJ.iA. D. (1)posiadali w(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.papiery wartościowe, zarejestrowane narachunku numer (...)prowadzonym na rzeczA. D. (1). Na dzień 15 czerwca 2014 roku ich wartość wynosiła 164.085,85 zł. W dniu 23 czerwca 2014 rokuT. D.wypłacił z tego rachunku kwotę 161.471,62 zł.
(pismo z(...)k. 86, kserokopia pokwitowania k. 38, polecenie przelewu k. 36, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 156-157)
Na dzień 15 czerwca 2014 rokuA. D. (1)był posiadaczem 482,139 jednostek uczestnictwa na koncie o numerze 001-(...)w funduszuP. (...)SubfunduszP.Zrównoważony prowadzonego przezP.(...) TowarzystwoFunduszy InwestycyjnychSpółkę Akcyjną z (...)wW.. Wartość jednostek uczestnictwa na dzień 6 grudnia 2017 roku wynosi 59.963,63 zł.
(pismo zP.(...)k. 211)
Koszty pogrzebuA. D. (1)pokrył w całościT. D.. Na koszty pochówku złożyły się następujące kwoty: 400 zł tytułem organizacji konsolacji, 1.880 zł tytułem zorganizowania pochówku oraz 3.500 zł tytułem kupna trumny, tabliczki nagrobnej, ułożenia zmarłego w trumnie, przewozu osoby zmarłej, wystroju trumny. Łącznie koszty pogrzebu wyniosły: 5.780 zł.T. D.otrzymał zasiłek pogrzebowy w kwocie 4.000 zł.
(kserokopie: pokwitowanie k. 37, pokwitowanie nr 167/14 k. 40, faktura z dnia 17.06.2014 r. k. 41, decyzja k. 197-197v, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 157)
W dniu 14 maja 2002 rokuA. D. (2)– matkaN. D.iE. W.otrzymała odA. D. (1)kwotę 6.000 zł z uwagi na trudną sytuację finansowąA. D. (2), która była wtedy matką samotnie wychowującą dzieci. Spisała wtedy oświadczenie, że pobrała 6.000 zł „a konto” sumy 50.000 zł przysługującychN.iE. D..
W dniu 5 października 2005 r.A. D. (2)pobrała od spadkodawcy kwotę 44.000 zł. Spisała ona oświadczenie, iż pobrała tą kwotę z testamentu, który należał się jej dzieciomN.iE. D..
A. D. (2)otrzymane pieniądze w kwocie 44.000zł przeznaczyła na spłatę zadłużenia z tytułu czynszu oraz na kaucję i remont mieszkania wynajętego dla rodzicówA. D. (2).
(kserokopia oświadczenia k. 33, zeznania świadkaA. D. (2)k. 114-115)
W 2003 rokuA. D. (1)iJ. D. (1)darowaliT. D.i jego żonieA. D. (2)do wspólności majątkowej małżeńskiej samochód markiF. (...)o wartości aktualnej 21.800 zł.
(przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 157, zeznania świadkaA. D. (2)k. 155, zeznania świadkaA. D. (2)k. 114, niesporne)
W 2013 rokuE. W.otrzymała odA. D. (1)kwotę 100.000 zł na zakup mieszkania przyul. (...)wŁ.. Następnie, po przeprowadzceA. D. (1)dołożył uczestniczce pieniądze na wymianę okien i drzwi.
(zeznania świadkaA. D. (2)k. 114-115, przesłuchanie uczestniczkiE. W.k. 204-205, przesłuchanie wnioskodawczyniN. D.k. 156, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 156-157)
A. D. (1)nie czynił na rzeczT. D.innych darowizn.T. D.wraz ze swoją żonąA. D. (2)w dniu 10 września 1993 roku nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przyul. (...)wŁ.za pieniądze zebrane na weselu i uzyskane od dziadkówA. D. (2)– żony uczestnika. Od spadkodawcyA. D. (1)małżonkowie otrzymali wtedy jedynie lodówkę w prezencie ślubnym. Spółdzielcze własnościowe prawo do wskazanego lokaluT.iA.małżonkowieD.zbyli w dniu 10 lipca 2001 roku za kwotę 50.000 zł. Tego samego dniaT.iA.małżonkowieD.nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przyul. (...)wŁ.za kwotę 70.000 zł. Małżonkowie sami zgromadzili pieniądze na dopłatę 20.000 zł. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przyul. (...)zostało przez nich zbyte w dniu 18 sierpnia 2010 roku za cenę w wysokości 225.000 zł. Pieniądze ze sprzedaży uczestnik i jego żona odłożyli dla dzieci.
(kserokopie: umowa sprzedaży z dnia 10.09.1993 r. rep. A nr 3748/93 k. 49-51, umowa sprzedaży z dnia 10.07.2001 r. rep. A nr 3366/2001 k. 52-54, umowa sprzedaży z dnia 10.07.2001 r. rep. A nr 3370/2001 k. 55-57, umowa sprzedaży z dnia 18.08.2010 r. rep. A nr 6575/2010 k. 58-62, zeznania świadkaA. D. (2)k. 155, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 157)
T. D.nie dokonywał spłat udziałów w nieruchomości przyul. (...)wŁ.. W dniu 28 kwietnia 2010 rokuM. K.darował udział wynoszący 1/6 części przedmiotowej nieruchomości swojej siostrzeJ. S.. W dziale IIksięgi wieczystej numer (...), prowadzonej dla nieruchomości przyul. (...)wŁ., jako właściciel wpisana jestJ. S.– teściowa uczestnikaT. D..
(kserokopia umowy darowizny z 28.04.2010 r. k. 42-43, wydruk z elektronicznejksięgi wieczystej (...)k. 44-48, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 156-157)
Po sprzedaży lokalu przyul. (...)małżonkowieD.zamieszkali na nieruchomości przyul. (...)wŁ..
(zeznania świadkaA. D. (2)k., przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 156-157)
Od czasu zawarcia związku małżeńskiego w 1993 rokuT. D.i jego żona pracowali.T. D.pracował także, gdy był zarejestrowany jako bezrobotny – dorabiał w zakładach hafciarskich. Po śmierciA. D. (1)uczestnikT. D.kupił sobie samochód. Po śmierci ojca uczestnik był na wakacjach wP.i Chorwacji. Uczestnik zarabia około 3.000 zł, jego żona również. W dacie śmierci spadkodawcyT. D.miał na utrzymaniu dwoje dzieci, obecnie ma on na utrzymaniu jedynie syna. Uczestnik posiada samochód markiK. S.i ma oszczędności – około 10.000-12.000 zł. Lokal spadkowy znajduje się w posiadania uczestnika. Obecnie w tym lokalu mieszka jego córka.
(przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 156-157, przesłuchanie uczestnikaT. D.k. 205, przesłuchanie wnioskodawczyni k. 156, pismo PUP k. 165)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, w tym dokumentów, ich kserokopii na podstawieart. 308 k.p.c., oraz zeznań powołanych świadków, a także na podstawie dowodu z przesłuchania wnioskodawczyni i uczestników, z wyjątkiem tych ich części, którym Sąd odmówił wiary.
Sąd odmówił wiary twierdzeniom wnioskodawczyni w zakresie, w jakim utrzymywała, żeT. D.otrzymał darowizny od spadkodawcy w zakresie wykraczającym ponad darowiznę samochodu w 2003 r. Sama wnioskodawczyni przesłuchiwana na tę okoliczność wskazała, że informacje w tym zakresie czerpie od swojej matki lub siostry. Takich informacji nie uzyskała ona od spadkodawców. Jednocześnie należy wskazać, że twierdzenia te nie zawierają w sobie konkretów. Podczas bezpośredniego przesłuchania wnioskodawczyni nie wskazała dokładnie, kiedy i w jakiej wysokości miały być dokonywane darowizny na rzecz uczestnika. Jednocześnie samT. D.i jego żonaA. D. (2)zaprzeczają jakoby otrzymali od spadkodawcy i jego żony coś więcej niż pojazd w 2003 r. Swoich twierdzeń wnioskodawczyni nie poparła innymi dowodami.
Z podobnych przyczyn należało odmówić wiary uczestniczceE. W., co do tego, żeT. D.otrzymał odA. D. (1)kwotę 100.000 zł na odkupienie domu, w którym obecnie mieszka. Należy podkreślić, iżA. D. (1)mieszka na nieruchomości należącej do swojej teściowejJ. S.. To właśnie ona jest wpisana jako właściciel w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przyul. (...)wŁ.. Jednocześnie z działu II wskazanej księgi wieczystej wynika, iż podstawami wpisuJ. S.jako właścicielki są trzy umowy darowizny oraz dwa akty poświadczenia dziedziczenia. Zatem nie ma dowodu na to, że nabycie przezJ. S.jakiegokolwiek udziału we własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w sposób odpłatny. Zaistniała sytuacja nie daje również podstaw do jakichkolwiek domysłów, iżT. D.brał udział w jakimkolwiek finansowaniu wykupienia udziałów.
Z tych samych powodów Sąd odmówił wiary zeznaniom świadkaA. D. (2)– matki wnioskodawczyni i uczestniczkiE. W.. Świadek podała, żeA. D. (1)dokładał do spłaty domu przyul. (...), gdzie obecnie mieszka uczestnik, przy czym wskazała, że nie pamięta, czy spadkodawca mówił, jaką kwotę dokładał. W tym miejscu swoją aktualność zachowują powyższe rozważenia na temat tego, do kogo należy wskazana nieruchomość i w jaki sposób zostały nabyte jej udziały.A. D. (2)podała również, żeA. D. (1)miał jej się zwierzać co do tego, że pierwsze mieszkanie, w którym zamieszkałT. D.i jego żona, zostało kupione przez spadkodawcę i rodzinę żony uczestnika „pół na pół”. Okoliczności te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Po pierwsze, uczestnik oraz jego żona wskazali, iż w zakupie pierwszego mieszkania pomogli im finansowo dziadkowieA. D. (2). Po drugie, załączona do akt sprawy umowa sprzedaży wskazanego mieszkania, jako nabywców wskazuje jedynie uczestnika i jego żonę. Należy mieć też na względzie, że świadek nie wskazała, w jakiej wysokości owa pomoc miała mieć miejsce.
Wartość spadkowegolokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyul. (...)została ustalona na podstawieart. 229 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.jako okoliczność przyznana przez wnioskodawczynię i uczestników.
Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego pominął dwie kserokopie pism zatytułowanych „testament” (k. 145-146). Oświadczenia te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ poA. D. (1)doszło do dziedziczenia ustawowego na rzecz wnioskodawczyni i uczestników oraz dziedziczenia na podstawie testamentu po zmarłejJ. D. (1). W zakresie ustalenia kręgu spadkobierców i ich udziałów jedynym dowodem podlegającym uwzględnieniu są postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Z tych samych przyczyn Sąd pominął dowód w postaci wydruków rozmów z komunikatora internetowego na k. 202-203. Wydruki te dotyczą rozmów, jakie toczył spadkodawca zE. W.odnośnie rozporządzeń na wypadek śmierci.
Sąd pominął również dowody z dokumentów (faktur, rachunków, pokwitowań – k. 170-173), dokumentujących koszty pochówkuJ. D. (1)i inne nie dotyczące pogrzebuA. D. (1). Należy mieć na względzie, iż cały spadek poJ. D. (1)odziedziczyłT. D.. Zgodnie zart. 922 § 3 k.c.do długów spadkowych należą koszty pogrzebu spadkodawcy, w takim zakresie w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku. Oznacza to zatem, iżT. D.nabywając cały spadek poJ. D. (1), odziedziczył również w całości dług z tytułu pogrzebu, którego koszty rzeczywiście poniósł.
Sąd pominął również wydruki zdjęć z portaluF.(k. 199-201). Należy wskazać, iż uczestnik przyznał, że po śmierci spadkodawcy podróżował za granicę. Jednocześnie same te zdjęcia nie mają znaczenia dla przedmiotu niniejszego postępowania tj. podziału majątku i działu spadku.
Do akt sprawy załączono wyciąg z rachunku bankowego spadkodawcy w(...) Bank SA(k. 181), jednak na jego podstawie nie ustalono, aby na dzień otwarcia spadku na rachunku znajdowały się środki pieniężne. Z zestawienia operacji na rachunku nie wynika też, aby czynione były darowizny na rzecz uczestników z tego rachunku ponad te które ustalono na podstawie wyżej opisanych dowodów. Z pism tego Banku z dnia 17 listopada 2017r (k. 191-191v) i z dnia 30 stycznia 2018 roku (k.219) wynika, że spadkodawca orazA. D. (1)posiadali lokaty, przy czym spadkodawca ostatnią do 28 maja 2013 roku, nie zostało jednak wykazane, aby informacje te miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ponad kwestię dotyczącą sytuacji materialnej uczestnika.
Sąd ustalił i zważył co następuje:
Pierwotnie wniosek dotyczył podziału majątku wspólnegoA.iJ.małżonkówD.oraz działu spadku poA. D. (1). Jednakże, w trakcie postępowania zmarła uczestniczkaJ. D. (1), zaś wnioskodawczyni rozszerzyła wniosek o dział spadku również po niej. W tak zarysowanym żądaniu konieczne było w pierwszej kolejności dokonanie podziału majątku dorobkowego małżonków, zaś w dalszej - działu spadku po nich. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa w wypadku, gdy w skład spadku wchodził udział spadkodawcy w majątku objętym małżeńską wspólnością ustawową, do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego. Dopóki bowiem nie nastąpi rozstrzygnięcie roszczeń określonych wart. 43 k.r.i o. (wysokość udziałów w majątku wspólnym) i 45k. ri o. (rozliczenie nakładów), nie będzie możliwe ustalenie składu i wartości majątku wspólnego, a w konsekwencji składu i wartości spadku podlegającego podziałowi (por. A. Stempniak, Postępowanie o dział spadku, Warszawa 2010, s. 158-161 oraz uchwała SN z dnia 2.03.1972 r., III CZP 100/71, postanowienie SN z dnia 21.10.1998 r., II CKU 56/98, postanowienie SN z dnia 15.12.1959 r., IV CR 872/59, postanowienie SN z dnia 9.05.2003 r., V CKN 363/01).
Żądanie wniosku w zakresie działu spadku znajduje oparcie w przepisieart. 1035 kcw związku zart. 210 kc.Stosownie do powołanej wyżej regulacji, ilekroć spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, co oznacza, że każdy ze spadkobierców może zażądać zniesienia tejże wspólności.
Zgodnie zart. 684 k.p.c.skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Jak wynika zart. 922 § 1 k.c., spadek stanowi ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego, które należały do niego w chwili otwarcia spadku, to jest w chwili śmierci. Dlatego stan spadku ustala się według tej chwili i tak ustalony stan spadku stanowi przedmiot działu. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 września 1974 r. (III CZP 58/74, OSNC 1975/6/90).
Zgodnie z przepisemart. 567 § 3 k.p.c.do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym tego artykułu (podział majątku, żądanie ustalenia nierównych udziałów zwrot wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie) stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.
W sprawie o dział spadku, Sąd z urzędu ustala skład i wartość masy spadkowej. Między chwilą otwarcia spadku a chwilą dokonania działu spadku może upłynąć znaczny okres. Czynnik upływu czasu oddziałuje na określenie wartości spadku, może mieć jednak wpływ również na skład spadku. Spadkobiercy mogą bowiem dokonywać różnych czynności faktycznych i prawnych względem nabytego majątku spadkowego, w wyniku czego skład tego majątku może się różnić w chwili działu spadku od składu istniejącego w chwili otwarcia spadku. O tym, że ustawodawca przewidział zmiany w składzie majątku spadkowego, świadczy treśćart. 684 k.p.c., w którym stwierdzono, że sąd ustala skład spadku ulegającego podziałowi. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że co do zasady dział spadku powinien obejmować przedmioty, które istniały w chwili otwarcia spadku i które istnieją w chwili dokonywania działu (por. uchw. SN z 27.9.1974 r., III CZP 58/74, OSNC 1975, Nr 6, poz. 90). Sąd w toku niniejszego postępowania zobligowany był ustalić wartość składników majątku wspólnegoA.iJ.małżonkówD.i składników spadku podlegających podziałowi. W dziale spadku (podziale majątku) na podstawieart. 1035 i n. k.c.stan spadku ustala się według otwarcia spadku (ustania wspólności), jego zaś wartość - według cen z chwili dokonania działu (uchw. SN z 27.9.1974 r., III CZP 58/74, OSNC 1975, Nr 6, poz. 90).
Przechodząc do ustalenia składu majątku wspólnegoA.iJ. D. (1), zastosowanie znajdą przepisyustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczyw brzmieniu obowiązującym po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004r, Nr 162, poz. 1691), która weszła w życie z dniem 20 stycznia 2005 r.
Stosownie bowiem do przepisu art. 5 ust. 1 powoływanej ustawy dnia 17 czerwca 2004 roku przepisy ustawy stosuje się do stosunków w niej unormowanych, chociażby powstały przed jej wejściem w życie, chyba że przepisy ust. 2-7 stanowią inaczej. Zgodnie zaś z ust. 2, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy stosunki majątkowe małżonków podlegały wspólności ustawowej, składniki majątków istniejące w tym dniu zalicza się do majątku wspólnego albo do majątków osobistych, stosownie do przepisów ustawy. Ust. 5 pkt 3 stanowi, iż dotychczasowe przepisy stosuje się do podziału majątku wspólnego małżonków i do zwrotu wydatków i nakładów dokonanych z majątku wspólnego na majątek osobisty lub z majątku osobistego na majątek wspólny, jeżeli wspólność majątkowa małżeńska ustała przed wejściem ustawy w życie.
Jak wynika zart. 31 k.r.i o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Natomiast, jak wynika zart. 33 k.r.i o., do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty i prawa enumeratywnie w nim wymienione.
Małżeństwo ustaje na skutek śmierci jednego z małżonków. Zgodnie zart. 684 k.p.c.w zw. zart. 46 k.r.i o., skład i wartość majątku ulegającego podziałowi między małżonkami ustala sąd.
Stan majątku wspólnegoA. D. (1)iJ. D. (1)dla potrzeb wzajemnych rozliczeń między nimi ustala się zatem według stanu rzeczy istniejącego w chwili ustania wspólności majątkowej – w przedmiotowej sprawie – w dniu 15 czerwca 2014 roku (śmierćA. D. (1)).
Zgodnie z domniemaniem zart. 43 § 1 k.r.i o. oraz w związku z brakiem żądania stron w zakresie ustalenia nierównych udziałów Sąd ustalił, iż udziałyA. D. (1)iJ. D. (1)w ich majątku dorobkowym były równe.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w chwili śmierciA. D. (1), był on wraz z żonąJ. D. (1)we wspólności ustawowej właścicielem stanowiącego odrębną własnośćlokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyul. (...), dla którego w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi prowadzona jestksięga wieczysta o numerze (...)wraz z prawami związanymi o wartości 120.000 zł. Był on również wraz z żoną we wspólności ustawowej małżeńskiej właścicielem jednostek uczestnictwa zgromadzonych na koncie o numerze 001-(...)wP.(...) TowarzystwieFunduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą wW.w liczbie 482,139 o wartości aktualnej 59.963,63 zł. Sąd miał na względzie fakt, iż w chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej w skład majątku wspólnego wchodziły również papiery wartościowe zrachunku (...)(na dzień realizacji wypłaty – kwota 161.471,62zł), jak również kwota 30.861,50 zł na rachunku bankowym numer(...)wbanku (...) S.A.wW.. Jednakże należy mieć na uwadze, iżT. D.pobrał wskazane kwoty (łącznie 192.333,12 zł) z obu rachunków, wobec czego na dzień dokonania podziału majątku i działu spadku składniki te nie znajdują się w majątku podlegającym podziałowi w niniejszemu postępowaniu. Natomiast mają one znaczenie dla rozliczeń dokonywanych między spadkobiercami, co zostanie dokładnie omówione w dalszej części uzasadnienia.
W tym miejscu należy wskazać, że nie mają znaczenia twierdzenia uczestnika odnoszące się do sposobu przeznaczenia przez niego kwot pobranych z rachunków prowadzonych na rzeczA. D. (1), tj., że w części przekazał jeJ. D. (1). Niezależnie od tego jak uczestnik rozporządziłby przedmiotami spadkowymi, winien mieć świadomość, że czyni to przed dokonaniem działu spadku, a co za tym idzie, że będzie zmuszony rozliczyć się z pobranych pieniędzy z pozostałymi spadkobiercami. Jednocześnie uczestnik nie wykazał, aby uzyskał zgodęN. D.iE. W.na określone dyspozycje.
Mając powyższe na uwadze Sąd ostatecznie ustalił, iż wartość ½ udziału spadkodawcyA. D. (1)w majątku wspólnym wynosi 186.148,37 złotych. Kwota ta stanowi ½ łącznej kwoty 372.296,75 złotych (wartość majątku wspólnego małżonkówD.), na którą złożyły się: 120.000 zł (wartość lokalu) + 59.963,63 zł (wartość jednostek uczestnictwa w(...) S.A.) + 192.333,12 zł (kwoty pobrane przezT. D.po śmierci spadkodawcy).
Do rozliczenia zostały również zgłoszone długi spadkowe, do których należy zaliczyć koszty pogrzebuA. D. (1). Jak wskazano powyżej koszty te wyniosły łącznie 5.780 zł, przy czym z uwagi na otrzymanie przezT. D.zasiłku pogrzebowego w wysokości 4.000 zł, rzeczywista kwota wydatkowana przez uczestnika wyniosła 1.780 zł. Należy wskazać, iżT. D.wskazywał na większy koszt pochówku swojego ojca, jednak wbrew ciężarowi zart. 6 k.c.nie zdołał wykazać kwoty większej niż ustalona w niniejszym postępowaniu kwota 5.780 zł. W szczególności nie przedłożył on innych rachunków, dokumentujących wskazane wydatki.
T. D.nie wykazał też, aby kwota 7526 zł stanowiła uregulowany przez niego dług spadkowy. Jak wynika z potwierdzenia zapłaty – k. 36 zobowiązanie podatkowe w takiej wysokości zostało zapłacone w dniu 30 marca 2015 roku, jednak nie wiadomo z czyich środków, w szczególności nie zostało wykazane, że to uczestnik zapłacił powyższą kwotę w własnych pieniędzy.
W niniejszej sprawie ustalono, że spadkodawca dokonywał darowizn na rzeczT. D.orazE. W.. Dokonał on również darowizny na rzeczA. D. (2)– matkiN. D.iE. W..
Zgodnie zart. 1039 § 1 k.c.jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Stosownie zaś doart. 1042 § 1 k.c.zaliczenie na schedę spadkową przeprowadza się w ten sposób, że wartość darowizn lub zapisów windykacyjnych podlegających zaliczeniu dolicza się do spadku lub do części spadku, która ulega podziałowi między spadkobierców obowiązanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza się schedę spadkową każdego z tych spadkobierców, a następnie każdemu z nich zalicza się na poczet jego schedy wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegającej zaliczeniu. Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili działu spadku. (art. 1042 § 2 k.c.).
Mając na uwadze wyżej przytoczone przepisy należało ustalić kwoty poszczególnych darowizn podlegających zaliczeniu. W odniesieniu do uczestnikaT. D., spadkodawca wraz z żonąJ. D. (1)uczynił taką darowiznę na jego rzecz do wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej z żonąA. D. (2). W związku z tym wartość darowizny 21.800 zł (niesporne) poczynionej przezA.iJ.małżonkówD.na rzeczT. D.iA. D. (2)należy podzielić przez 2 (z uwagi na uczynienie tej darowizny również przezJ. D. (1)) oraz uzyskaną w ten sposób kwotę 10.900 zł również należy podzielić przez 2 z uwagi na uczynienie tej darowizny do majątku wspólnegoT. D.iA. D. (2). Zatem wartość darowizny podlegającej zaliczeniu do działu spadku będzie wynosić 5.450 zł (wartość rzeczywistego przysporzenia dokonanego przez spadkodawcę na rzeczT. D.).
W niniejszej sprawie należy również zaliczyć część wartości darowizny uczynionej przez spadkodawcę na rzeczA. D. (2)– matkiN. D.. Darowizna ta będzie zaliczona na rzecz schedy spadkowej wnioskodawczyni. Stosownie bowiem doart. 1041 k.c.dalszy zstępny spadkodawcy obowiązany jest do zaliczenia na schedę spadkową darowizny oraz zapisu windykacyjnego dokonanych przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w doktrynie, że przepis ten znajduje również zastosowanie w sytuacji, w której spadkodawca uczynił darowiznę lub zapis windykacyjny na rzecz swojej synowej albo zięcia, a do dziedziczenia z ustawy dochodzą dzieci syna i synowej albo córki i zięcia oraz inni zstępni spadkodawcy lub jego małżonek. Przepis ten stanowi wszakże o obowiązku zaliczenia na schedę spadkową „dalszego zstępnego spadkodawcy”, darowizn lub zapisów windykacyjnych uczynionych na rzecz „jego wstępnego”, nie zawężając tej ostatniej kategorii do wstępnych spadkobiercy będących jednocześnie zstępnymi spadkodawcy(por.Komentarz do art. 1041 Kodeksu Cywilnego, red. M. Gutowski, opubl. Legalis).W niniejszej sprawieA. D. (1)dokonał darowizny 50.000 zł na rzeczA. D. (2), która jest matką wnioskodawczyni. Z treści oświadczeń podpisanych na tą okoliczność przezA. D. (2)wynika, że zamiarem spadkodawcy było uwzględnienie powyższej kwoty w przyszłych schedach spadkowych wnuczek. Jednak trzeba mieć na względzie, iż wskazana kwota pochodziła z majątku wspólnegoJ.iA.małżonkówD., zatem należy podzielić tę kwotę przez 2. Powstałą w ten sposób kwotę 25.000 zł należy ponownie podzielić przez 2, ponieważ obdarowanaA. D. (2)ma dwie córki, które są spadkobiercami tj.N. D.iE. D.. Zatem zaliczeniu przy dziale spadku na schedę spadkowąN. D.będzie podlegać kwota 12.500 zł.
Przy badaniu zasadności zaliczenia darowizn uczynionych przez spadkodawcę na rzecE. W.należy mieć na względzieart. 1040 k.c.Zgodnie zaś zart. 1040 k.c.jeżeli wartość darowizny lub zapisu windykacyjnego podlegających zaliczeniu przewyższa wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny lub zapisu windykacyjnego, ani spadkobiercy zobowiązanego do ich zaliczenia. W niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją. SpadkodawcaA. D. (1)uczynił bowiem na rzeczE. W.darowizny w wysokości co najmniej 100.000zł przy czym na rzecz działu spadku i schedy spadkowej należałoby rozważać zaliczenie kwoty 50.000 zł z uwagi na uczynienie tej darowizny z majątku wspólnegoA. D. (1)iJ. D. (1). Badanie przesłanek zastosowania instytucji zart. 1040 k.c.winno odbywać się przy uwzględnieniu przepisuart. 1042 k.c.
Mając na względzie regulację zart. 1042 § 1 k.c.do kwoty 186.148,37 zł (udziałA. D. (1)w majątku wspólnym) należy doliczyć:
1) darowiznę poczynioną na rzeczT. D.w postaci części wartości samochodu - 5.450 zł ;
2) darowiznę poczynioną na rzeczA. D. (2)(matkiN. D.), jednak obowiązaną do zaliczenia będzie tutajN. D.zgodnie zart. 1041 k.c.– w wysokości 12.500 zł;3) darowiznę poczynioną na rzeczA. D. (2)(matkiE. W.), jednak obowiązaną do zaliczenia będzie tutajE. W.zgodnie zart. 1041 k.c.- w wysokości 12.500 zł;
4) darowizny poczynione na rzeczE. W.w kwocie co najmniej 100.000 zł, przy czym na rzecz działu spadku i schedy spadkowej należałoby rozważać zaliczenie kwoty 50.000 zł z uwagi na uczynienie tej darowizny z majątku wspólnegoA. D. (1)iJ. D. (1).
Przy tak zaliczonych darowiznach, wartość spadku podlegającego podziałowi wyniosłaby 266.598,37 złotych. Zatem wartość udziałuE. W.1/6 części spadku, jej scheda spadkowa miałaby wartość 44.433,06zł. Zatem łączna wartość darowizn poczynionych przezA. D. (1)na rzeczE. W.przekracza wartość jej schedy spadkowej. Ma więc w odniesieniu doE. W.zastosowanie instytucja zart. 1040 k.c.Skutkuje to uznaniem, żeE. W.nie ma obowiązku zwrotu nadwyżki ponad schedę spadkową, ale również przy dziale spadku nie uwzględnia się ani darowizn poczynionych na rzeczE. W., ani jej samej jako spadkobiercy zobowiązanego do zaliczenia darowizny.
W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, przy dziale spadku konieczne jest zwiększenie udziałów pozostałych spadkobierców tj.T. D.iN. D.proporcjonalnie do ich udziałów. Dlatego do już istniejących udziałów spadkobierców należy doliczyć udziałE. W.proporcjonalnie do ich udziałów w spadku, w odniesieniu doT. D.będzie to 4/5 udziałuE. W., w odniesieniu zaś doN. D.– 1/5 udziału uczestniczki.
Rozstrzygając zatem w przedmiocie sposobu podziału majątku wspólnego i działu spadku, sąd kierował się normą prawną zart. 46 k.r.o., zgodnie z którą w sprawach nienormowanychkodeksem rodzinnym i opiekuńczymod chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Z kolei w myślart. 1035 k.c.do wspólności majątku spadkowego oraz do jego działu stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (z zachowaniem przepisówtytułu VIII księgi IV k.c.), a zatem podział majątku wspólnego odbywa się na zasadach opisanych wart. 211 k.c.iart. 212 k.c.
Dokonując podziału majątku wspólnegoA. D. (1)iJ. D. (1), działu spadku poA. D. (1), Sąd przyznał nieruchomość lokalową wŁ.przyul. (...)oraz jednostki uczestnictwa zgromadzone na koncie o numerze 001-(...)wP.(...) TowarzystwieFunduszy Inwestycyjnych S.A. wW., opisane w punkcie 1 sentencji postanowienia na wyłączną własność uczestnikaT. D.. Sąd zważył, iż uczestnik ma przeważający udział w spadku (4/6) poA. D. (1), a nadto w całości nabył spadek poJ. D. (1). Jednocześnie lokal spadkowy znajduje się w posiadaniu uczestnika, zajmuje go jego córka. Sąd dokonując przedmiotowego działu brał pod uwagę również okoliczność iż kwota spłaty udziału wnioskodawczyni będzie niewielka w porównaniu z tą, którą musiałaby uiścić wnioskodawczyni, gdyby to na jej rzecz przyznano którykolwiek ze składników.
Odnosząc się zaś do poszczególnych rozliczeń, zgodnie zart. 1042 k.c., Sąd ustalił, że dla potrzeb działu spadku należy zaliczyć kwotę 5.450 zł (z tytułu darowizny samochodu na rzeczT. D.), kwotę 12.500 zł (darowizna na rzeczA. D. (2)– matki wnioskodawczyni) oraz kwotę 186.148,37 zł (½ udziałuA. D. (1)w majątku wspólnym zJ. D. (1)). Daje to kwotę 204.098,37 zł. W tak ustalonym majątku udziałT. D.2/3 ma wartość 136.065,58 zł, jednak należy do tego doliczyć 4/5 wartości udziałuE. W.. UdziałE. W.wyniósłby 34.016,39 zł (204.098,37 zł : 6). 4/5 tego udziału wynosi zaś 27.213.12 zł. Zatem łączna kwota przypadającaT. D.ze spadku (scheda) wynosi 163.278,70 zł.T. D.otrzymał z majątku spadkowego łączną kwotę 191.598,37 zł (na co składają się: wartość spadku poA. D. (1)– 186.148,37 zł oraz wartość darowizny z tytułu samochodu – 5.450 zł) Zatem różnica między faktycznie uzyskaną przez spadkobiercę kwotą 191.598,37 zł a wartością udziału w majątku podlegającym podziałowi wynosi 28.319,67 zł. Uwzględniając, iżT. D.poniósł koszt pogrzebu w wysokości 1.780 zł oraz konieczność partycypacji w tym koszcieN. D.w 1/6 tj. 296,67 zł, do zasądzenia na rzecz wnioskodawczyni pozostaje kwota 28.023 zł (28.319,67 zł – 296,67 zł).
Udział 1/6N. D.w majątku spadkowym ma wartość 34.016,39 zł (204.098,37 zł : 6). Należy do tego doliczyć 1/5 udziału, który przypadłbyE. W.( 34.016,39 zł : 5 = 6.803,28 zł). Zatem wartość udziału w majątku podlegającym działowi wynosi łącznie 40.819,67 zł (-12.500zł i – 296,67zł = 28.023zł).
Z tych też względów w punkcie 4. postanowienia zasądzono odT. D.na rzeczN. D.tytułem spłaty kwotę 28.023 zł płatną w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności.
Stosownie doart. 212§3 k.c.iart.688 k.p.c., jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, Sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.
Przepis ten, który z mocyart. 1035 k.c.ma zastosowanie również do działu spadku wkłada na Sąd obowiązek dokonania z urzędu oznaczenia w postępowaniu o dział spadku terminu i sposobu uiszczenia dopłat lub spłat, przy czym przepis ten wiąże początkowy termin, od którego przysługują uprawnionemu spadkobiercy odsetki, z terminem uiszczenia dopłaty lub spłaty. Z przepisówart. 618 oraz art. 684, 685 i 688 k.p.c.wynika, że tak w postępowaniu o zniesienie współwłasności jak i w postępowaniu o dział spadku chodzi o załatwienie całokształtu stosunków, jakie powstały między współwłaścicielami lub spadkobiercami. W zakresie uregulowania tych stosunków jednym z podstawowych elementów jest oznaczenie wysokości spłaty lub dopłaty, terminu i sposobu ich uiszczenia oraz oznaczenie wysokości odsetek. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do integralnych składników każdego postanowienia o zniesieniu współwłasności lub o dział spadku. (zob. uchwała SN z 25.06.1971 r, sygn. III CZP 34/71, opublikowana w OSNCP 1972/4/62) Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa uczestnika, pozwala mu na dokonanie jednorazowej spłaty na rzecz wnioskodawczyni, przy czym odroczenie tej jednorazowej spłaty o 7 dni od prawomocności postanowienia uzasadnione było koniecznością technicznego przygotowania się na wypłatę zgromadzonych przez uczestnika środków. Sąd wziął przy tym przede wszystkim pod uwagę fakt, iżT. D.ma oszczędności, a także, że zostały mu w niniejszym postępowaniu przyznane jednostki uczestnictwa w funduszu(...) S.A.wW., z których to uczestnik będzie mógł wypłacić kwotę potrzebną na spłatę wnioskodawczyni. Sąd wziął przy tym również pod uwagę okres w jakim niniejsze postępowanie się toczyło i możliwość finansowego przygotowania się przez uczestnika do konieczności dokonania spłaty.
Wnioskodawczyni wniosła również o dokonanie działu spadku poJ. D. (1). Jednak należy zauważyć, że spadek po niej nabył w całości uczestnikT. D.. Zgodnie zaś zart. 1035 k.c.jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu (tytułu VIII). W związku z faktem, że spadkobierca poJ. D. (1)jest tylko jeden, niezasadny jest wniosekN. D.o dział spadku poJ. D. (1). Z tych względów wniosek ten oddalono w punkcie 5. postanowienia.
Co do wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa – wyniosły one łącznie 130 zł za uzyskanie informacji z instytucji finansowych.
Sąd na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 623 j.t. ze zmianami) obciążył wskazanymi nieuiszczonymi kosztami sądowymi po połowie (po 65 zł) wnioskodawczynię i uczestnikaT. D.. Należy przy tym zauważyć, że tylko wnioskodawczyni i uczestnik byli w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania i właśnie oni zgłaszali wnioski dowodowe generujące koszty. NatomiastE. W.z uwagi na otrzymanie od spadkodawcy darowizny przekraczającej wartość jej schedy spadkowej, nie odniosła z przedmiotu niniejszego postępowania żadnej korzyści.
Zgodnie zart. 108 k.p.c.w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe sąd ma obowiązek orzec o tym, kto ponosi koszty postępowania. Zasady ponoszenia kosztów postępowania w procesie różnią się od zasad ponoszenia kosztów postępowania w postępowaniu nieprocesowym. W postępowaniu nieprocesowym, co do zasady, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.)., o czym orzeczono w pkt 8. postanowienia.