Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 382/18
Data wyroku: 2018-07-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Agnieszka Olejniczak - Kosiara
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 477.14 § 2 w zw.z art 184 ustawy z 17.12.1998 r.o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 382/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8 stycznia 2018 roku (znak: ENS/15/053127183) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłT. K.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy wyjaśnił, że przedstawione do wniosku świadectwo wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii zatrudnienia nie może zostać uznane ze względów formalnych, gdyż nie ma daty wystawienia, a okres końcowy wykonywania pracy jako kierowca ciągnika został określony wyrazem do "nadal" . Dodatkowo z zaświadczenia z dnia 21 listopada 2017 roku wynika, że kierowcą ciągnika wnioskodawca był do dnia 30 września 1981 roku, a dalszy okres zatrudnienia dotyczył pracy na stanowisku kierowcy. Wobec nieudokumentowania pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze zgodnie ze stanowiskiem wymienionym w zarządzeniu właściwego ministra (tj. w Zarządzeniu nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 r.) brak jest podstaw prawnych do przyznania emerytury.
/decyzja z dnia 8 stycznia 2018 roku k. 16 - 16v plik II akt ZUS/
T. K.w dniu 30 stycznia 2018 roku złożył odwołanie od w/w decyzji i wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że organ rentowy błędnie nie zaliczył mu do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...)w latach 1980-2001 gdzie pracował jednocześnie jako kierowca ciągnika i ładowacz przy wywozie nieczystości stałych i płynnych. Praca ta polegała nie tylko na prowadzeniu ciągnika z przyczepą, ale również na opróżnianiu śmietników oraz oczyszczaniu dołów kloacznych. W/w praca wykonywana była przez wnioskodawcę jako kierowca ciągnika - ładowacz. Praca ta wykonywana była stale i w pełnym wymiarze godzin.
/odwołanie z dnia 30 stycznia 2018 roku k. 3 -4/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc te same argumenty co w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie z dnia 9 lutego 2018 roku k.5 -6/
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku - poprzedzającej wydanie wyroku - wnioskodawca poparł odwołanie, zaś pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania.
/stanowiska stron e - protokół z dnia 17 stycznia 2018 roku 00:57:57 - 01:02:39 - płyta CD k. 131/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaT. K.urodził się (...)
/okoliczność bezsporna/
Ubezpieczony ma wykształcenie podstawowe.
/okoliczność bezsporna, karta stanowiska pracy k. 30 -32/
Odwołujący posiada prawo jazdy wydane w dniu 24 stycznia 2001 roku nr(...), z którego wynika, że uprawnienia do prowadzenia ciągnika tj. kategorii T posiada od dnia 14 maja 1975 roku, zaś kategorii A i B od dnia 2 maja 1980 roku.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58/
W dniu 10 kwietnia 2001 roku ukończył kurs na operatora maszyn budowlanych - równiarki kl. III.
/zaświadczenie o ukończeniu kursu k. 28 - 28v, karta stanowiska pracy k. 30 -32/
Ubezpieczony jest zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wP.Oddział wK.(obecniePrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wK. Ł.) od dnia 24 marca 1980 roku w pełnym wymiarze czasu pracy.T. K.zajmował kolejno następujące stanowiska pracy:
- od dnia 24 marca 1980 roku do dnia 30 września 1981 roku - kierowca ciągnika;
- od dnia 1 października 1981 roku do 11 maja 2005 roku - kierowca;
- od dnia 12 maja 2005 roku do nadal - monter - konserwator sieci wodno-kanalizacyjnych.
/umowa o prace z dnia 21 marca 1980 roku k. 11, świadectwo wykonywania pracy zaliczanej do pierwszej kategorii zatrudnienia k. 12, angaże: z dnia 1 grudnia 1981 roku, z dnia 3 września 1982 roku, z dnia 24 sierpnia 1983 roku, z dnia 6 sierpnia 1984 roku, z dnia 2 sierpnia 1985 roku, z dnia 24 kwietnia 1986 roku, z dnia 5 kwietnia 1986 roku, z dnia16 stycznia 1986 roku, z dnia 28 listopada 1986 roku, z dnia 26 stycznia 1987 roku, z dnia11 czerwca 1987 roku, z dnia 23 lipca 1987 roku, z dnia 23 grudnia 1987 roku, z dnia26 sierpnia 1988 roku, z dnia 1 stycznia 1990 roku, z dnia 22 kwietnia 1991 roku k. 13 - 18, zakres obowiązków, odpowiedzialności, uprawnień pracownika k. 21 - 24, angaż z dnia21 kwietnia 1994 roku k. 25, angaż z dnia 5 października 2007 roku k. 33, angaż z dnia23 lipca 2007 roku k. 35, angaż z dnia 31 stycznia 2012 roku k. 36, angaż z dnia 29 lipca 2014 roku k. 39, angaż z dnia 3 lutego 2016 roku k. 42, angaż z dnia 12 stycznia 2017 roku k. 43, angaż z dnia 5 lipca 2017 roku k. 47, zaświadczenie z dnia 21 listopada 2017 roku k. 14 plik II akt ZUS/
Wnioskodawca będąc zatrudnionym w powyższym Przedsiębiorstwie w spornym okresie tj. od dnia 24 marca 1980 roku do 31 grudnia 1998 roku pracował przez cały czas jako kierowca ciągnika przy wywozie nieczystości stałych w pełnym wymiarze czasu pracy. Jego praca polegała na wywożeniu śmieci.T. K.jeździł z ładowaczemW. S.. Wnioskodawca pomagał ładowaczowi w ładowaniu nieczystości stałych na przyczepę. Ładowanie odbywało się ręcznie łopatą. Nieczystości po załadowaniu były wywożone na wysypisko śmieci.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaS. J.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:23:43 - 00:35:15 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaW. S.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:35:15 - 00:40:58 - płyta CD k. 58/
Nieczystości były zbierane z całego terenu miastaK. Ł.zarówno z posesji komunalnych jak i prywatnych.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaS. J.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:23:43 - 00:35:15 - płyta CD  k. 58, zeznania świadkaW. S.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:35:15 - 00:40:58 - płyta CD k. 58/
Wnioskodawca pracował codziennie od godziny 7:00 do 15:00, a w soboty od godziny 7:00 do 13:00. Dziennie wykonywał około 4 kursów, zaś w sobotę 3.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaS. J.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:23:43 - 00:35:15 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaW. S.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:35:15 - 00:40:58 - płyta CD k. 58/
Przyczepa na którą były ładowane nieczystości miała objętość 3m3.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaS. J.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:23:43 - 00:35:15 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaW. S.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:35:15 - 00:40:58 - płyta CD k. 58/
(...) Przedsiębiorstwo (...)wP.Oddział wK.posiadało inne samochody, ale wnioskodawca nimi nie jeździł tj.S. (...), ponieważ nie posiadał uprawnień na jego prowadzenie oraz ŻUKI, które jeździli inni kierowcy. W czasie awarii przydzielonego mu ciągnika ubezpieczony jeździł innym ciągnikiem, bądź pracował jako ładowacz. Takie sytuacje zdarzały się sporadycznie.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaS. J.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:23:43 - 00:35:15 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaW. S.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:35:15 - 00:40:58 - płyta CD k. 58/
Pracodawca wnioskodawcy nie wypłacał pracownikom dodatków za pracę w szczególnych warunkach, pracownicy otrzymywali jedynie mleko.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58, zeznania świadkaS. J.e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:23:43 - 00:35:15 - płyta CD k. 58/
Od stycznia 2001 roku wnioskodawca pracował jako monter wodno-kanalizacyjnym, ponieważ ww. Przedsiębiorstwo zrezygnowało z wywozu nieczystości.
/zeznania wnioskodawcy e - protokół z dnia 11 czerwca 2018 roku 00:41:33 - 00:43:31 w zw. z wyjaśnieniami 00:01:34 - 00:19:32 - płyta CD k. 58/
Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.wK. Ł.wystawiło wnioskodawcy świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach (bez wskazania daty wystawienia) i wskazało, że podczas zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wP.Oddział wK.ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 24 marca 1980 roku do nadal wykonywał pracę kierowcy ciągnika, wymienioną w dziale VIII, nr 15 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska nr 20 z dnia31 października 1980 roku w sprawie ustalenia stanowisk, na których prace zalicza się do pierwszej kategorii zatrudnienia (Dz. U. nr 5, poz. 12).
/świadectwo wykonywania pracy zaliczanej do pierwszej kategorii zatrudnienia k. 12/
Ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada staż pracy wynoszący 25 lat, okresów składkowych i nieskładkowych.
/okoliczność niesporna/
W dniu 23 listopada 2017 roku ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę. Ubezpieczony nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego.
/wniosek z dnia 23 listopada 2017 roku k. 1 - 3v plik II akt ZUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 stycznia 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 listopada 2017 roku odmówił wnioskodawcyT. K.prawa do emerytury.
/decyzja z dnia 8 stycznia 2018 roku k. 16 - 16v plik II akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów zarówno w postaci dokumentów, jak i osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań wnioskodawcy oraz świadkówS. J.iW. S.. Zeznania świadków – osób niezainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy na korzyść którejkolwiek ze stron, a jednocześnie pracowników tego samego zakładu w tym samym czasie - co wnioskodawca, nie budzą wątpliwości przy ocenie ich wiarygodności, nie są wzajemnie ze sobą ani z treścią załączonych do akt sprawy dokumentów sprzeczne, wzajemnie ze sobą korespondują. W ocenie Sądu zeznania świadków potwierdzają jednoznacznie, że ubezpieczony pracował jako kierowca ciągnika.
Zaś jeśli chodzi o świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z okresu zatrudnienia w w/w spornym okresie to Sąd oparł się na nim jedynie częściowo tzn. tylko co do faktu, że ubezpieczony świadczył pracę w szczególnych warunkach jako kierowca ciągnika od dnia 24 marca 1980 roku, pomimo, że brak jest daty jego wystawienia oraz daty końcowej świadczenia pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonej oceny dowodów, należy uznać, że odwołanieT. K.od zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2018 roku, poz.1270 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Stosownie do treści art. 184 ust. 2 ww. ustawy, emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Prawo do emerytury na podstawie art. 184 ww. ustawy przysługuje ubezpieczonemu, który na dzień wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 roku) spełnił określone w niej wymogi stażowe, a po tej dacie osiągnął wymagany wiek, niezależnie od tego czy w chwili osiągnięcia tego wieku wykonywał pracę w szczególnych warunkach, czy wykonywał inną pracę i czy pozostawał w zatrudnieniu.
Zgodnie zart. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).
Definicja ustawowa „pracy w szczególnych warunkach” została zawarta w art. 32 ust. 2 ww. ustawy o emeryturach i rentach. Zgodnie z tym przepisem, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Stosownie do treści art. 32 ust. 4 ww. ustawy wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie którym osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Za dotychczasowe przepisy (w rozumieniu art. 32 ust. 4 ww. ustawy) należy uważać przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43), ale wyłącznie w zakresie regulowanym przez ww. ustawę o emeryturach i rentach, a więc co do wieku emerytalnego, rodzaju prac lub stanowisk oraz warunków, na jakich osobom wykonującym prace określone w ust.2 i ust.3 art. 32 tej ustawy przysługuje prawo do emerytury (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 roku, III ZP 30/01, OSNAP 2002/10/243 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009 roku, II UK 31/09, Lex nr 559949). Pracę taką pracownik musi wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze), aby nabyć prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.
Według treści§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W świetle § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 r. II UKN 417/97– (...)i US(...)i wyrok Sądu Najwyższego z 15 listopada 2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo(...)).
Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.
Prawo do emerytury przewidziane w art. 184 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej ma charakter wyjątkowy, jest odstępstwem od ogólnej reguły dotyczącej warunków przechodzenia na emeryturę, a zatem właściwe przepisy muszą być wykładane w sposób ścisły. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca, prowadząca w konsekwencji do wypaczenia idei, że emerytura w wieku wcześniejszym jest wynikiem pracy w obciążających dla zdrowia warunkach. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach. Istotnym warunkiem przyznania świadczenia z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jest stwierdzenie w ramach pełnego wymiaru czasu pracy oddziaływania szkodliwych warunków na organizm pracownika.R.legis instytucji przewidzianej w art. 32 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS opiera się na założeniu, że praca wykonywana w szczególnych warunkach przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też osoba wykonująca taką pracę ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni.
Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest - w myśl § 2 ust. 2 - świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione według określonego wzoru lub świadectwo pracy, w którym zakład pracy stwierdza charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym nawet zeznaniami świadków (uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 roku, III UZP 5/85, Lex 14635, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 roku III UZP 6/84, Lex 14625; wyrok Sądu Najwyższego z 30 marca 2000 r. II UKN 446/99, Lex 48778). Zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1998 roku, II UKN 440/97, Lex 34199). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłączone jest, stosownie do treściart. 473 §1 k.p.c., zastosowanie przepisów ograniczających dopuszczalność dowodów ze świadków i przesłuchania stron (art. 246 i 247 k.p.c.). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest wykazywanie wszelkimi dowodami okoliczności od których zależą uprawnienia do świadczeń, z ubezpieczenia społecznego, także gdy z dokumentów wynika co innego. W orzecznictwie (wyroki Sądów Apelacyjnych: wS.z dnia 20 września 2012 roku, III AUa 374/12 Lex 1223476, wŁ.z dnia 3 kwietnia 2013 roku, III AUa 1267/12 - Lex 1312036, wB.z dnia 17 kwietnia 2013 roku, III AUa 10430/12 - Lex 1314677) przyjmuje się, że „dowód tylko z zeznań świadków, z uwagi na szczególny i wyjątkowy charakter prawa do emerytury w obniżonym wieku, nie może przesądzać o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza, gdy fakty wynikające z zeznań świadków nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji pracowniczej. Inaczej mówiąc moc dowodowa zeznań świadków, jest tak niska, że dowody z zeznań świadków nie spełniają wymogu dowodów pewnych, jednoznacznych i precyzyjnych. Z tej zatem przyczyny na takich dowodach nie można oprzeć orzeczenia pozytywnego dla strony.” W tej kategorii spraw podkreśla się, że same zeznania świadków czy ubezpieczonego, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych, nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach.
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, sygn. II UKN 598/00, Lex nr 79840, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2009 roku sygn. I PK 194/08, Lex nr 653420). Nie jest natomiast dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika, przez co tak zatrudniony nie spełniał koniecznego warunku dla uzyskania wcześniejszych uprawnień emerytalnych, jakim było stałe wykonywanie pracy szkodliwej w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na zajmowanym stanowisku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. II UK 306/07 Lex 528599).
Należy również wskazać, że świadectwo pracy w warunkach szczególnych wydane pracownikowi przez pracodawcę z zachowaniem warunków przewidzianych normą § 2 ww. rozporządzenia stanowi domniemanie i podstawę do przyjęcia, iż okres pracy w nim podany jest okresem pracy w warunkach szczególnych. Samo jednakże posiadanie świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych organu rentowego nie wiąże i nie przesądza automatycznie o przyznaniu świadczenia emerytalnego na podstawieart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu sądowym traktuje się jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki może być więc weryfikowany pod kątem prawdziwości wskazanych w nim faktów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 listopada 2008 roku sygn. III AUa 3113/08, Lex nr 552003; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 listopada 2006 roku sygn. III AUa 466/06, opubl: Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach rok 2007, Nr 3, poz. 8; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 24 września 2008 roku sygn. III AUa 795/08, opubl: Orzecznictwo Sądów ApelacjiB.rok 2008, Nr 4, str. 60). Sąd nie jest zatem w żaden sposób związany oceną charakteru zatrudnienia pracownika dokonaną przez pracodawcę w wystawionym pracownikowi świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ma ono służyć jedynie celom dowodowym. Dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód (art. 233 § 1 k.p.c.) – vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. I UK 316/08, LEX nr 707858, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2011r., sygn. akt III UK 213/10, LEX nr 950436).
W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do: wieku – wnioskodawca ukończył 60 lat w dniu14 września 2016 roku, braku członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym oraz wymaganych na dzień 1 stycznia 1999 roku okresów składkowych i nieskładkowych – legitymuje się ogólnym stażem pracy w wymiarze 25 lat. W ocenie Sądu – wbrew stanowisku organu rentowego - wnioskodawca spełnia również warunek, co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Jak wcześniej wskazano, regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanejprzez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z zeznań świadków i z przesłuchania wnioskodawcy oraz przeprowadził dowód z dokumentacji osobowej ze spornego okresu zatrudnienia.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wP.Oddział wK.w okresie od 24 marca 1980 roku do 31 grudnia 1998 roku na stanowisku kierowcy ciągnikaT. K.wykonywał prace przy wywozie nieczystości stałych. Pracę tę wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, bez przestojów i bez oddelegowania do wykonywania innej czynności. Z zeznań wnioskodawcy, potwierdzonych zeznaniami świadka wynika, żeT. K.jeździł wyłącznie ciągnikiem z przyczepą objętości 3 m3na którą to ładował z ładowaczem wszelkie nieczystości zbierane z terenu miastaK. Ł.i wywoził na wysypisko śmieci. Wnioskodawca jeździł gównie z ładowaczemW. W., któremu pomagał przy ładowaniu nieczystości stałych na przyczepę. Ładowanie odbywało się ręcznie łopatą. W czasie zaś awarii jego ciągnika - otrzymywał inny ciągnik, będący na stanie zakładu lub pracował jako ładowacz. Takie sytuacje zdarzały się jednak sporadycznie. Innych pojazdów wnioskodawca nie obsługiwał.
W toku postępowania ustalono, że w ramach zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wP.Oddział wK., w spornym okresie wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Podkreślić w tym miejscu należy, iż dla uznania danej pracy za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze istotne jest ustalenie, iż praca ta faktycznie była wykonywana i odpowiada pracy wymienionej w cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku, gdyż właśnie to rozporządzenie jest aktem prawnym, w oparciu o który należy orzekać, czy dana praca była pracą w warunkach szczególnych. Sama natomiast nazwa stanowiska nie może dyskwalifikować faktycznie wykonywanych prac w spornym okresie zatrudnienia.
Analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 roku wskazuje, że wyżej wymieniona praca wykonywana przez wnioskodawcę w spornym okresie odpowiada pracy wymienionej w Dziale VIII (zatytułowanym „W transporcie i łączności”) pod poz. 3 (“praca kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych) jest pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Ponadto stanowisko to jest wymienione w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 r., w dziale VIII poz. 3 punkt 1 w sprawie stanowisk pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej a także w zarządzeniu nr 21 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 22 września 1982 r. w sprawie prac zaliczanych do pierwszej kategorii zatrudnienia w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska (Dz. Urz. (...) nr 2 z 1982 r., poz. 5).
Analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 roku wskazuje, że wyżej wymieniona praca wykonywana przez wnioskodawcę w spornym okresie odpowiada także pracy wymienionej w Dziale IX (zatytułowanym „W gospodarce komunalnej”) pod poz. 3 (“prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości, a także prace przy pryzmach kompostowych z nieczystości miejskich) jest pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Stanowiskoładowacz nieczystości stałych i płynnychjest wymienione w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 r., w dziale IX poz. 3 punkt 2 w sprawie stanowisk pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej a także w zarządzeniu nr 21 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 22 września 1982 r. w sprawie prac zaliczanych do pierwszej kategorii zatrudnienia w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska (Dz. Urz. (...) nr 2 z 1982 r., poz. 5).
Powyższe ustalenie prowadzi do wniosku, iż w spornym okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wP.Oddział wK.od dnia 24 marca 1980 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku(18 lat, 9 miesięcy i 7 dni)na stanowisku kierowcy ciągnika oraz ładowacza wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym udowodniony przez ubezpieczonego staż pracy w szczególnych warunkach przekracza ustawowe minimum 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Z uwagi na to, że – jak wskazano wcześniej –T. K.posiada również wymagany ogólny co najmniej 25 letni staż pracy, ukończył wymagany wiek oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, należy stwierdzić, że spełnia on wszystkie warunki konieczne dla nabycia prawa do wcześniejszej ze względu na wiek emerytury.
Na podstawieart. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jej nabycia.
Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o emeryturę w dniu 23 listopada 2017 roku.
Z tego względu Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałT. K.prawo do emerytury od dnia 1 listopada 2017 roku, tj. od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku o emeryturę.
z/ odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. ZUS, wypożyczając akta rentowe.
23.07.2018r.
E.W.