Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1283/18
Data wyroku: 2018-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Emerytura górnicza
Podstawa prawna: art. 50 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. aktVIII U 1283/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy - Klimek

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu12 czerwca 2018 r. w Gliwicach
sprawyB. P.(P.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaB. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia3 stycznia 2018 r.nr(...)
16 kwietnia 2018 r.nr(...)
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje odwołującemuB. P.prawo do emerytury od dnia 4 stycznia 2018 r.
(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek
Sygn. akt. VIII U 1283/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 3 stycznia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuB. P.prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawieart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1383 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze, a zatem brak jest podstaw do przyznania wcześniejszej emerytury.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż pracował w szczególnych warunkach w okresie od 8 marca 1976r. do 31 marca 1980r. jako ciastkarz w(...)wB., na dowód czego przedstawił świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 15 stycznia 2018r. wydane przez(...) Spółdzielnia (...)wB.. Wskazał również, że w kolejnych latach pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 t: od 1 kwietnia 1980r. do 31 marca 1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)wS., od 1 kwietnia 1992r. do 15 października 1993r. wZakładzie (...), od 18 października 1993r. do 30 września 2001r. wHurtowni (...) sp. z o.o.wP.. Na dowód powyższego przedłożył zaświadczenie o zatrudnieniu jako kierowca pojazdu ciężarowego powyżej 3,5 t wydane przezHurtownię (...) sp. z o.o.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Po ponownej analizie dodatkowej dokumentacji decyzją z 16 kwietnia 2018r.(...) OddziałwZ.uchylił zaskarżoną decyzję z 3 stycznia 2018r. w części dotyczącej wyliczenia okresów pracy w warunkach szczególnych warunkach i uwzględnił ubezpieczonemu 9 lat, 2 miesiące i 28 dni takiej pracy – okres pracy w(...)oraz w(...) sp. z o.o.Jednocześnie ponownie odmówił mu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ ubezpieczony nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze – nie zaliczono ubezpieczonemu do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...)z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji z 16 kwietnia 2018r., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż powołany przez niego świadek potwierdzi charakter wykonywanej przez niego pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd połączył sprawy o sygn. VIII U 1283/18 i VIII U 1697/18 do wspólnego rozpoznania pod sygn. VIII U 1283/18.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyB. P.urodził się (...)Wiek60 lat ukończył w dniu (...)Nie jest członkiem OFE.
W dniu 20 grudnia 2017r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Zaskarżoną decyzją z 3 stycznia 2018r.(...) OddziałwZ.odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Po ponownej analizie dodatkowej dokumentacji decyzją z 16 kwietnia 2018r.(...) OddziałwZ.uchylił zaskarżoną decyzję z 3 stycznia 2018r. w części dotyczącej wyliczenia okresów pracy w warunkach szczególnych warunkach.
Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu na dzień 1 stycznia 1999r. 25 lat, 2 miesiące i 13 dni okresów składkowych oraz 8 dni okresów nieskładkowych, tj. łącznie 25 lat, 2 miesiące i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
W zaskarżonej decyzji z 16 kwietnia 2018r.(...) OddziałwZ.kwestionował, że skarżący na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze ponad 15 lat. Organ rentowy zaliczył mu do pracy w szczególnych warunkach okresy zatrudnienia w P.S.S. Społem oraz w(...) sp. z o.o., tj. łącznie 9 lat, 2 miesiące i 28 dni. Jednocześnie odmówił uwzględniania okresu pracy ubezpieczonego na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 t w(...)od 18 września 1980r. do 31 marca 1992r. z uwagi na brak przedłożenia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Sąd ustalił, że ubezpieczony w okresie od 1 kwietnia 1980r. do 31 marca 1992r. był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wS.(początkowo pracował w bazie wB.). Przedsiębiorstwo to świadczyło usługi transportowe dla budownictwa węglowego. W oddziale, w którym pracował ubezpieczony zakład dysponował flotą samochodową przekraczającą 200 samochodów ciężarowych. W bazie zakładowej znajdowały się również warsztaty naprawcze.
Ubezpieczony w ww. zakładzie pracy do września 1980r. pracował jako kierowca samochodumarki Ż., natomiast 18 września 1980r. uzyskał uprawnienia do prowadzenia pojazdów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t i od tej daty – do końca zatrudnienia w tym zakładzie – był kierowcą samochodów ciężarowych o masie całkowitej powyżej 3,5 t. Ubezpieczony jeździł dwoma typami samochodów: samochodem marki(...)o masie wynoszącej ok. 6 t oraz samochodem marki(...)o masie przekraczającej 12 t. Przewoził głównie materiały budowlane dla zakładów górniczych. Odwołujący nie był kierowany do innych prac. W przypadku awarii pojazdu otrzymywał samochód zastępczy. Pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie otrzymywał dodatków za pracę w warunkach szczególnych.
Ustalono, że ubezpieczony nie otrzymał od pracodawcy świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach i sam nie ubiegał się o przedmiotowe świadectwo, gdyż – jak stwierdził na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018r. – nie zdawał sobie sprawy z konieczności posiadania takiego świadectwa.
Razem z ubezpieczonym wPrzedsiębiorstwie (...)pracowałM. K.(zatrudniony w latach 1981 – 1992).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadkaM. K.(nagranie z rozprawy z 12 czerwca 2018r. min. 14.16 i n. k.31) oraz przesłuchania (nagranie z rozprawy z 12 czerwca 2018r. min. 26.56 i n. k.31).
Sąd ocenił zgromadzony materiał dowodowy jako kompletny i wiarygodny, a przez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Zeznania świadka i odwołującego pokrywały się i uzupełniały.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołania ubezpieczonego zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1383 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie cytowanych przepisów, prawo do emerytury w obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r., spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 39czyart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:

1
osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat

2
posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył ostatecznie jedynie 9 lat, 2 miesiące i 28 dni do takiej pracy (okresy zatrudnienia w P.S.S. Społem oraz w(...) sp. z o.o.), nie zaliczył natomiast okresu zatrudniania ubezpieczonego od 18 września 1980r. do 31 marca 1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)wS.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 t z uwagi na brak przedłożenia świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewykazie A, dziale XVIII, poz. 3 wymieniona jest praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów. Organ rentowy stanął na stanowisku, że ubezpieczony nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w spornym okresie, ponieważ nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z powołaniem na wykaz, dział i pozycję zgodnie zrozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.lub zarządzeniem odpowiedniego ministra.
Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu rentowego.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołujący w spornym okresie wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace jako kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t, tj. pracę wymienioną w wykazie A,dziale XVIII, poz. 2 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a zatem spełnia przesłankę 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadka i odwołującego, z których wynikało, iż w okresie od 18 września 1980r. do 31 marca 1992r. odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t. Ubezpieczony jeździł dwoma typami samochodów: samochodem marki(...)o masie wynoszącej ok. 6 t oraz samochodem marki(...)o masie przekraczającej 12 t. Przewoził głównie materiały budowlane dla zakładów górniczych.
Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że ubezpieczony nie posiadał właściwego świadectwa pracy w szczególnych warunkach za okres pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wS.. Powyższa okoliczność została bowiem wykazana w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem, nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
W związku z powyższym Sąd uznał, że sporny okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy ubezpieczony faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
Wobec faktu, że spełnia on także pozostałe przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji i zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał odwołującemuB. P.prawo do emerytury od dnia 4 stycznia 2018 r.
(-) SSO Jolanta Łanowy - Klimek