Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 901/18
Data wyroku: 2018-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Bartkowiak, Jarosław Ochocki, Sławomir Jęksa
Podstawa prawna: art. 270 § 1 kk

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny – Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Sławomir Jęksa
Sędziowie:  SSO Hanna Bartkowiak (spr.)
SSO Jarosław Ochocki
Protokolant:prot. sąd. Katarzyna Szymanek
przy udziale Wojciecha Kiszki Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu
po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r.
sprawyŁ. S. (1)
oskarżonego zart. 270 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie
z dnia 28 maja 2018 r., sygn. akt II K 495/17

1
Zmienia zaskarżony wyrok i uniewinnia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa zart. 270 § 1 kk.

2
Kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

Jarosław Ochocki Sławomir Jęksa Hanna Bartkowiak

UZASADNIENIE
Ł. S. (1)został oskarżony o to, że w nieustalonym czasie do dnia 20 czerwca 2013 r. w miejscowościB.wspólnie i w porozumieniu zE.C.podrobił w celu użycia za autentyczną umowę kupna sprzedaży pojazdu markiL. (...)onr rej. (...), tj. przestępstwo zart. 270 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w Gnieźnie, wyrokiem z dnia 28 maja 2018 r. wydanym w postępowaniu przeprowadzonym pod sygn. akt II K 495/17 uznałoskarżonegoŁ. S. (1)za winnego zarzucanego mu czynu, tj. przestępstwa zart. 270 § 1 kk, popełnionego w sposób wyżej opisany z tą jedynie zmianą, że przyjął, iż oskarżony dopuścił się ww. czynu nie wcześniej niż w styczniu 2011 r. i nie później niż 30 kwietnia 2011 r. i za to na podstawie wymienionego przepisu wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Ponadto Sąd obciążył oskarżonego kosztami procesu i wymierzył mu opłatę (k. 228).
Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego w całości. Apelujący podniósł zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, tj.art. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkoraz zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a także obrazę prawa materialnego, tj.art. 4 § 1 kkw zw. zart. 69 § 1 kk. Z ostrożności procesowej obrońca wskazał także na zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Podnosząc w ten sposób skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego bądź ewentualnie wymierzenie mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (k. 244-249).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się uzasadniona i doprowadziła do wnioskowanej zmiany zaskarżonego orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 270 §1 kk.
Na wstępie Sąd Okręgowy będąc do tego ustawowo zobligowany, zbadał czy nie wystąpiły uchybienia, o których mowa wart. 439 kpkiart. 440 kpk, powodujące konieczność ingerencji w zaskarżony wyrok niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, po czym stwierdził, że w sprawie nie ujawniły się żadne takie uchybienia o charakterze nadzwyczajnym.
Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w apelacji zarzutów Sąd odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym, że doszło do naruszeniaart. 7 kpkw zw. zart. 4 kpk. Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku prowadzi bowiem do wniosku, że dokonana przez Sąd Rejonowy ocena całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest zgodna zart. 7 kpki uwzględnia w odpowiednim stopniu wskazania wiedzy, logicznego myślenia i zasady doświadczenia życiowego. Sąd I instancji wyraźnie wskazał, którym dowodom, bądź ich częściom, przyznał przymiot wiarygodności, a którym cechy tej odmówił oraz podał powody przemawiające za takim ukształtowaniem oceny dowodów. Zdaniem Sądu odwoławczego tok rozumowania Sądu Rejonowego jest jasny, zrozumiały i przekonujący, wobec tego zasługiwał na aprobatę Sądu II instancji. Apelujący nie podważył w skuteczny sposób przeprowadzonej oceny dowodów, ponieważ ograniczył się do przedstawienia swojego subiektywnego stanowiska co do wiarygodności poszczególnych dowodów. Nie przekonał aby ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji naruszała zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy, czy doświadczenia życiowego, tj. reguły wyznaczające organowi orzekającemu granice swobodnej oceny dowodów. W szczególności wartościowe dowodowo pozostawały zeznania świadkaR. M. (1)– sprzedającego samochód markiL. (...), z którego relacji popartej dowodami w postaci opinii biegłego grafologa i zeznańE. C.wynikało, żeŁ. S. (1)aktywnie uczestniczył w nabyciu tego pojazdu, dostarczając też zbywcy umowę kupna sprzedaży z wypełnioną już częścią co do osoby kupującej. Niewiarygodnie zaś brzmiały wyjaśnienia oskarżonego, w których zaprzeczał aby finalizował umowę zR. M. (1), a przy tym jego wyjaśnienia nie korelowały z zeznaniami świadka obronyM. Ś..
Sąd Okręgowy uznał za konieczne podkreślenie, że Sąd niższej instancji w oparciu o prawidłowo wykonaną ocenę zebranego materiału dowodowego, w znacznej części dokonał również prawidłowych ustaleń faktycznych co do przebiegu zdarzeń będących w zainteresowaniu organów prowadzących to postępowanie. Pomimo tego doszło jednak do popełnienia przez Sąd Rejonowy jednego, ale za to istotnego dla odpowiedzialności karnej podsądnego, błędu w ustaleniach faktycznych. Uchybienie to zostało słusznie wytknięte w apelacji obrońcy oskarżonego. Sąd I instancji przyjął bowiem, żeŁ. S. (1)działając wspólnie i w porozumieniu zE.C.dokonał podrobienia umowy kupna sprzedaży pojazdu markiL. (...)onr rej. (...). Natomiast w ocenie Sądu Okręgowego, w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy materiały, przypisanie oskarżonemu czynności sprawczej w postaci podrobienia dokumentu, było całkowicie bezzasadne. Niezbędne jest w tym miejscu odniesienie się do kilku kluczowych w tej kwestii dowodów. Jak wynika z wiarygodnych zeznańE. C.to ona osobiście wypisała dane osoboweE. M.w rubryce(...)umowy kupna sprzedaży samochodu osobowego markiL. (...)onr rej. (...).E. C.została prawomocnie skazana za czyn zart. 270 § 1 kkwyrokiem Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II K 582/17. Nie ulega również wątpliwości, że zarówno dane osoboweR. M. (1)w rubryce(...)wspomnianej umowy, jak i jego podpis zostały nakreślone przezR. M., gdyż sam to przyznał w swoich zeznaniach. Nie było żadnych podstaw by podważać prawdomówność tego świadka co do jego wskazań o własnoręcznym wypełnieniu i podpisaniu tej części umowy. Nie można również zapominać, że Sąd I instancji dopuścił w przedmiotowej sprawie opinię biegłego z dziedziny badań dokumentów w celu ustalenia kto nakreślił podpisE. M.na umowie kupna-sprzedaży. Z treści tej opinii jednoznacznie wynika, że podpisuE. M.na umowie nie nakreśliłyE. C., czyE. M.. Ponadtobiegły wykluczył także by podpis ten został złożony przezŁ. S. (1)(k. 80-103). Sąd pomimo tego, że uznał wspomnianą opinię biegłego za jasną rzeczową i wyczerpującą to jednocześnie, z niewiadomych przyczyn, przyjął, iż oskarżonyŁ. S.jest sprawcą sfałszowania tego dokumentu. Tymczasem wnioskowanie na podstawie treści opinii biegłego, a także uznanych przez Sąd Rejonowy za wiarygodne zeznańE. C.iR. M. (1)prowadzi wprost do konkluzji, żeŁ. S. (1)nie brał udziału w sporządzaniu umowy kupna-sprzedaży samochodu markiL. (...)w żadnym jej elemencie, a tym samym nie podrobił tej umowy. Umowa została podrobiona przez nieustaloną osobę w zakresie nakreślonego podpisu o treści(...). Natomiast odnośnie wypisania danych osobowych strony kupującej pojazd, co wykonałaE. C.można mówić o działaniu wspólnie i w porozumieniu z fałszerzem podpisuE. M..
W związku z powyższym Sąd II instancji zgodził się z apelującym, że Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, żeŁ. S. (1)działając wspólnie w porozumieniu zE.C.podrobił umowę kupna sprzedaży pojazdu markiL. (...). Ustalenie to było bowiem dowolne i sprzeczne z zebranymi w sprawie wiarygodnymi dowodami. Ponadto Sąd niższej instancji w treści uzasadnienia wyroku nie potrafił wyjaśnić z czego wynikał jego wniosek o działaniuŁ. S. (1)wspólnie i w porozumieniu zE.C.przy podrobieniu umowy kupna sprzedaży, a pomimo tego uznał, że wszystkie znamiona przestępstwa zart. 270 § 1 kkzostały przez niego wyczerpane.
Sąd odwoławczy widział jednocześnie potrzebę zasygnalizowania, że zachowanieŁ. S. (1)powinno było i mogło być rozpatrywane jako przestępstwo zart. 270 § 1 kkale polegające na użyciu jako autentyczny podrobionego dokumentu przedmiotowej umowy kupna-sprzedaży pojazdu. Jednakże, z uwagi na fakt, że taka czynność sprawcza oskarżonego nie została, z niezrozumiałych dla Sądu przyczyn, w postępowaniu rozpoznawczym przyjęta, obecnie procesowo wydaje się to niemożliwe. Oskarżyciel publiczny nie zaskarżył bowiem wyroku w tym zakresie, a ustalenie Sądu I instancji, żeŁ. S. (1)użył sfałszowanego dokumentu (strona 8 uzasadnienia wyrku, k. 238) nie znalazło odzwierciedlenia w opisie czynu przypisanego mu w wyroku z dnia 28 maja 2018 r.
Wobec wszystkich wyprowadzonych w trakcie kontroli odwoławczej wniosków Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawieŁ. S. (1)nie popełnił przestępstwa zart. 270 § 1 kkw sposób określony w wyroku. Dla przypisania zarzuconego mu czynu konieczne byłoby ustalenie, że oskarżony dokonał podrobienia umowy kupna sprzedaży pojazdu markiL. (...)w celu użycia tego dokumentu za autentyczny. Tymczasem, jak już była mowa powyżej, zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalały na przyjęcie, że pierwsze z tych znamion, a mianowicie podrobienie dokumentu, zostało przez oskarżonego wypełnione. Konsekwencją takich ustaleń była konieczność zmiany zaskarżonego wyroku przez Sąd Okręgowy co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu (pkt 1 wyroku).
Mając na uwadze treśćart. 436 kpkSąd Okręgowy ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego jedynie do zarzutów, których rozpoznanie pozwoliło na wydanie wyroku zmieniającego orzeczenie Sądu I instancji i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu. Dokonana zmiana wyroku Sądu Rejonowego doprowadziła do tego, że rozpoznawanie pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji stało się bezprzedmiotowe.
O kosztach procesu Sąd II instancji orzekł w punkcie 2 wyroku. Na podstawieart. 632 pkt 2 kpkw zw. zart. 634 kpk, wobec orzeczenia uniewinniającego, kosztami całego postępowania karnego w niniejszej sprawie obciążył Skarb Państwa.
Jarosław Ochocki Sławomir Jęksa Hanna Bartkowiak