Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 276/17
Data wyroku: 2018-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Testament, Spadek
Podstawa prawna: art. 949§1 kc

Sygn. akt I Ns 276/17

UZASADNIENIE
W dniu 9 maja 2017 roku do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim wpłynął wniosekA. N.o otwarcie i ogłoszenie testamentuC. A.oraz o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, iż spadkodawczyni pozostawiła troje spadkobierców ustawowych: córkęA. N., synaJ. O., córkęW. H.(k. 2).
Uczestnik postępowaniaH. O.popierał wniosek, zaś uczestniczka postępowaniaW. H.uznawała wniosek co do zasady i wnosiła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy.
W dniu 2 czerwca 2017 roku Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim dokonał otwarcia i ogłoszenia testamentu spadkodawczyniC. A.(k. 13).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

C. A.zmarła w dniu(...)2017 wR.. Ostatnim miejscem jej zwykłego pobytu przed śmiercią byłR.. W chwili śmierci była wdową. Jako spadkobierców ustawowych pozostawiła troje dzieci:A. N.,W. H.iH. O.. Miała jeszcze dwóch synów, którzy zmarli przed nią:S. O. (1), który zmarł w 1991 roku iS. O. (2), który zmarł(...)2010 roku. Obaj zmarli synowie spadkodawczyni byli kawalerami i nie mieli dzieci. SpadkodawczyniC. A.innych dzieci małżeńskich i pozamałżeńskich ani przysposobionych nie miała. Żaden ze spadkobierców spadku nikt nie odrzucał, nikt nie zrzekał się dziedziczenia, niegodność dziedziczenia nie zachodzi. Nie dokonywano poświadczenia dziedziczenia przed notariuszem.
Spadkodawczyni pozostawiła testament własnoręczny sporządzony w dniu w dniu 18 stycznia 2011 roku, w którym do całości spadku powołała synaH. O..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów: skróconego odpisu aktu zgonuC. A.(k. 3), skróconego odpisu aktu urodzeniaH. O.(k. 4), skróconego odpisu aktu małżeństwaA. N.(k. 5), protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu (k. 13), odpisu testamentu własnoręcznego z dnia 18 stycznia 2011 roku (k. 14 – 14v.), zapewnienia złożonego przez uczestniczkę postępowaniaW. H.(k. 76v.), opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznegoW. P.(k. 145 – 159, 216), częściowo zeznań uczestników postępowaniaW. H.(k. 76v. – 77, 230v. – 231) częściowo zeznań świadkówK. A.(k. 77v. – 78),E. A.(k. 78 – 78v.),A. P.(k. 78v. – 79),M. W.(k. 124v. – 125),E. M.(k. 125 – 125v.),M. Ż.(k. 125v. – 126).
Sąd obdarzył wiarą dowody z dokumentów w postaci aktów stanu cywilnego oraz protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu, albowiem są to dokumenty urzędowe, których autentyczności nie kwestionował żadna ze stron postępowania.
Sąd obdarzył wiarą dowód z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznegoW. P.(k. 145 – 159, 216), albowiem została ona sporządzona przez osobę posiadającą konieczną i wystarczająca wiedzę w opiniowanym przedmiocie, jest jasna i stanowcza. W związku z powyższym Sąd obdarzył wiarą dokument w postaci testamentu własnoręcznego spadkodawczyniC. A..
Sąd nie dał wiary zeznaniom uczestniczki postępowaniaW. H.(k. 76v. – 77, 230v. – 231) oraz powołanych powyżej świadków w tym zakresie w jakim stwierdzają, iż spadkodawczyni nie mogła samodzielnie, świadomie i swobodnie sporządzić swojej ostatniej woli. Żaden ze świadków nie zaobserwował, aby spadkodawczyni była przymuszana przez kogokolwiek do sporządzenia testamentu. Żaden ze świadków nie ma wiedzy z zakresu psychiatrii czy psychologii, która umożliwiłaby ocenę zachowania spadkodawczyni. Ich twierdzenia w tym zakresie są jedynie ich domniemaniami nie popartymi żadnymi dowodami. Gołosłowne twierdzenia, że spadkodawczyni nie użyłaby zwrotów lub stwierdzeń zawartych w testamencie są niczym nieuzasadnione. Nie wykluczyli oni bowiem, iż testatorka zdając sobie sprawę z doniosłości dokumentu zasięgnęła informacji z innych niż oni źródeł wiedzy i starannie się przygotowała do sporządzenia testamentu. Uczestniczka postępowaniaW. H.nie złożyła wniosku dowodowego o dopuszczanie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, który mógłby ocenić zdolność spadkodawczyni do świadomego i swobodnego rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci.
Sąd pominął zeznania świadkaA. K.(k. 125v.), albowiem osoba ta nie posiadała wiadomości istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 926 § 1kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Prawo polskie przewiduje zatem dwa tytuły powołania do spadku: przepisy ustawy oraz wolę spadkodawcy wyrażoną w testamencie odpowiadającym wymaganiom formalnym.
Kodeks cywilnydaje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie. Powołanie spadkobiercy (spadkobierców) testamentowego wyłącza więc dziedziczenie ustawowe do całości lub części spadku. Dopiero gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku (art. 926 § 2 kc).
W niniejszej sprawie spadkodawczyni pozostawiła testament własnoręczny.
Testament, dla swej ważności, musi się charakteryzować pewnymi, ściśle określonymi wkodeksie cywilnym, wymaganiami formalnymi.
Zgodnie zart. 949 § 1 kctestament własnoręczny musi być w całości napisany pismem ręcznym przez spadkodawcę oraz przez niego podpisany i opatrzony datą.
Nie budzi wątpliwości Sądu, iż dokument przedłożony przez wnioskodawczynię jako testament sporządzony przezC.(...)–A.został sporządzony przez nią własnoręcznie, zawiera datę oraz podpis. W dokumencie tym spadkodawczyni do całości spadku powołała synaH. O..
Poza zakresem postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie czy zachodziły przesłanki do skutecznego w światle przepisów prawa wydziedziczenia spadkobiercy ustawowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż spadek poC. A.córceW.iJ., zmarłej w dniu(...)2017 roku wR., mającej ostatnie miejsce zwykłego pobytu wR.na podstawie testamentu własnoręcznego sporządzonego w dniu 18 stycznia 2011 roku, otwartego i ogłoszonego w dniu 25 maja 2017 roku w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim w sprawie sygn. akt I Ns(...)nabył synH. O.synH. S.iC.w całości.
Ponieważ interesy wnioskodawczyniA. N.i uczestnika postępowaniaH. O.były sprzeczne z interesem uczestniczki postępowaniaW. H.Sąd na podstawieart. 520§2 kpcwłożył na uczestniczkę postępowaniaW. H.obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez pozostałych uczestników postępowania.
Wnioskodawczyni poniosła koszty w postaci 50 zł opłaty sądowej, 5 zł opłaty za wpis do rejestru spadkowego, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, zaś uczestnik postępowania poniósł koszty w wysokości 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Obie te osoby poniosły w równych częściach koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 720 zł ustalone na podstawie §6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015r., poz. 1800 z późn. zm.)
Na koszty postępowania poniesione przez wnioskodawczynię składają się zatem kwoty 50zł + 5zł + 17zł + 1/2 x (17zł + 720zł), czyli łącznie kwota 440,50 zł, zaś na koszty uczestnika postępowania kwoty 17zł + 1/2 x (17zł + 720zł), czyli łącznie kwota 368,50 zł. Na podstawie przepisuart. 520§2 kpcSąd zasądził powyższe kwoty od uczestniczkiW. H.na rzecz wnioskodawczyniA. N.i uczestnika postępowaniaH. O..
Z przytoczonych wyżej względów i z mocy powołanych przepisów Sąd orzekł jak w postanowieniu.