Sąd Okręgowy w Zielonej Górze
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 892/17
Data wyroku: 2018-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Łój
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 892/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 stycznia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Bogusław Łój
Protokolant:stażysta Joanna Dejewska vel Dej
po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. w Zielonej Górze
sprawy z odwołaniaT. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 03-02-2017 r. znak(...)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o przyznanie emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyT. J.prawo do emerytury poczynając od 11.05.2016 r.
SSO Bogusław Łój
Sygn. akt IV U 892/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 03.02.2017r., znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówiłT. J.prawa do emerytury przy obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę na dzień 01.01.1999 r. 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz przystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego i niezłożenie przez wnioskodawcę wniosku o przekazanie zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa.
WnioskodawcaT. J.w odwołaniu od powyższej decyzji domagał się uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wN. S., od 01.08.1979 r. do 05.02.1988 r.
Na okoliczność wykonywanych prac wnioskodawca wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując twierdzenia zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Organ rentowy wskazał, że do okresów pracy w szczególnych warunkach nie uwzględnił wnioskodawcy okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 01.08.1979 r. do 05.02.1988 r. z uwagi na to, że w świadectwie pracy z dnia 30.08.2001 r. podano błędne stanowisko pracy oraz nie został określony charakter pracy w szczególnych warunkach.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaT. J.,urodzony (...), z zawodu kierowca, we wniosku z dnia 11.05.2016 r. domagał się ustalenia prawa do emerytury przewidzianej przepisemart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r., poz. 1383).
Wnioskodawca wniósł o wykreślenie go z rejestru członków otwartych funduszy emerytalnych i jednocześnie o przekazanie do budżetu państwa – zgodnie z obowiązującymi przepisami – środków pieniężnych zgromadzonych na jego rachunku w otwartym funduszu emerytalnym. (k. 14 i 64 akt sąd.)
W dacie zgłoszenia wnioskodawca pozostawał zatrudniony w spółce(...)(...)sp. j.T. W..
Organ rentowy przyjął, że na dzień 01.01.1999 r. wnioskodawca udowodnił okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 25 lat, 11 miesięcy i 17 dni, w tym 11 lat i 25 dni stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
okoliczności niesporne
dowód: akta emerytalne wnioskodawcy
W okresie od 01.08.1979 r. do 05.02.1988 r. wnioskodawcaT. J.zatrudniony był w(...) Przedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy.
Głównym przedmiotem działalności przedsiębiorstwa była produkcja pasz oraz dodatków do pasz dla zwierząt.
Wnioskodawca pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony. Jeździł samochodemmarki J.z naczepą i przewoził nim dodatki do pasz takie jak mączka kostna czy tłuszcz. Zakład posiadał dwie naczepy doJ.- jedną do przewożenia paszy w workach, a drugą do przewożenia tłuszczu z zakładów utylizacyjnych.
Ubezpieczony pracował osiem lub więcej godzin dziennie. Nie zdarzało się aby jego czas pracy w ciągu dnia wynosił mniej niż 8 godzin.
Zakład posiadał również samochód osobowy, którym jeździł dyrektor oraz samochodyŻ.iN..Ż.iN.oraz samochód osobowy znajdowały się w części tak zwanej „dyrekcyjnej”, w samej wytwórni pasz były natomiast jedynie samochody powyżej 3,5 t. Były to przede wszystkim paszowozy oraz dwaS..
Odwołujący pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez cały sporny okres zatrudnienia. Nie był przesuwany na inne stanowiska.
Zakład pracy nie wystawiał świadectw pracy w warunkach szczególnych.
dowód: zeznania wnioskodawcyT. J., k. 14 akt sąd.,
-zeznania świadkaZ. M., k. 14v akt sąd.,
-zeznania świadkaP. P., k. 14v akt sąd.
-zeznania świadkaR. C.k. 59-59v akt sąd.
-akta osobowe wnioskodawcy, w tym świadectwo pracy z dnia 30.08.2001r., znajdujące się w aktach emerytalnych wnioskodawcy
T. J.posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii „C”, które uzyskał w dniu 09.11.2017 r.
dowód: prawo jazdy okazane Sądowi na posiedzeniu w dniu 08.11.2017 r., k. 39 akt sąd.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się uzasadnione.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy wnioskodawcaT. J.posiada wymagany staż 15 lat pracy świadczonej w warunkach szczególnych, od którego uzależnione jest prawo do emerytury przy obniżonym wieku emerytalnym, a w szczególności, czy nieuwzględniony przez organ rentowy okres zatrudnienia wnioskodawcy był okresem, w którym wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 887; dalej jako: ustawa o emeryturach i rentach z FUS albo ustawa emerytalna) stanowi, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40 tej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, tj. 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43);

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a.

Emerytura, o której mowa wyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej).
Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom tym przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43).
W myśl § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Reasumując, mężczyzna, będący pracownikiem zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, może przejść na emeryturę w wieku 60 lat, pod warunkiem, że udowodnił wymagany okres składkowy i nieskładkowy - co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15-letni okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W niniejszej sprawie bezspornym było, iżT. J.osiągnął wiek 60 lat i posiada 25-letni okres ubezpieczenia.
Okolicznością niesporną w sprawie było również, iż wnioskodawca w chwili złożenia wniosku o emeryturę wykazał ponad 11-letni okres pracy w warunkach szczególnych, w rozumieniu przepisówRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.83.8.43 ze zm.).
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, za wiarygodne, zdaniem tut. Sądu, uznać należało także twierdzenie wnioskodawcy, iż w spornym okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)w okresie od dnia 01.08.1979 r. do 05.02.1988 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności zaliczane do prac w warunkach szczególnych, mimo tego, że nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W tym miejscu należy przy tym zauważyć, iż ubezpieczony jako strona faktycznie słabsza korzysta ze wzmożonej ochrony procesowej, którą gwarantują szczególne przepisy proceduralne dotyczące postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zawarte wdziale III rozdziały 1 i 3 kpc.
Wedługart. 473 k.p.c.w postępowaniu przed sądem nie stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych. Ten wyjątek od ogólnych zasad wynikających zart. 247 k.p.c.sprawia, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane i ich dopuszczenie za celowe. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi.
W związku z powyższym, w przypadku braku świadectwa, o którym mowa w § 2 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, czy też przy braku pełnych informacji w nim zawartych, okoliczność pracy w szczególnych warunkach, ubezpieczony może dowodzić wszelkimi innymi środkami dowodowymi zwłaszcza, gdy zakład pracy już nie istnieje i nie może potwierdzić bądź zaprzeczyć pracy w takich warunkach.
Sąd podzielił w tym względzie stanowisko Sądu Najwyższego, a wyrażone chociażby w uzasadnieniu wyroku z dnia 08.04.1999r. (II UKN 619/98,
    OSNP 2000/11/439, PiZS 1999/9/35, M.Prawn. 1999/12/9, OSNP-wkł. 1999/19/1, OSP 2002/2/26)czy w uchwale z 27.05.1985r. ( III UZP 5/85, LEX nr 14635), w której SN przyjął wprost, iż „
    W postępowaniu odwoławczym przed radami nadzorczymi oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i okręgowymi sądami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym.”

W świetle powyższego, Sąd ustalenia w zakresie pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych w(...) Przedsiębiorstwie (...)w okresie od dnia 01.08.1979 r. do 05.02.1988r. poczynił w oparciu o zeznania świadków, akta osobowe wnioskodawcy, świadectwo pracy, częściową dokumentację potwierdzającą zatrudnienie oraz korespondujące z nimi zeznania samego ubezpieczonego.
Sąd przyjął jako w pełni wiarygodne zeznania świadkówZ. M.,P. P.iR. C., byłych współpracowników wnioskodawcy, którzy mieli z wnioskodawcą codzienny kontakt. ŚwiadekZ. M.pracował wspólnie z wnioskodawcą w(...) Przedsiębiorstwie (...)w latach 1984-1988. Świadek pracowała jako technolog, kierownik zmiany wytwórni pasz. Natomiast świadkowieP. P.w latach 1968-2003 orazR. C.w latach 1971-1986 byli zatrudnieni w tym samym przedsiębiorstwie co odwołujący jako kierowcy.
Świadkowie zgodnie zeznali, że wnioskodawca od początku zatrudnienia jeździł tylko samochodami ciężarowymimarki J.z przyczepami oraz paszowozami. Choć zakład pracy posiadał również inne samochody, niż ciężarowe, to wnioskodawca był kierowcą wyłącznie samochodów ciężarowych.
Zeznaniom świadków nie sposób odmówić wiarygodności, gdyż są one bardzo zbieżne w swej treści i spójne ze stanowiskiem wnioskodawcy wyrażonym w odwołaniu oraz jego zeznaniach w charakterze strony, a nadto pozwany nie przedstawił żadnych dowodów przeciwnych, wbrew zasadzie dowodowej wyrażonej wart.6 kci232 kpc.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia zatem twierdzenie, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)w okresie od dnia 01.08.1979 r. do 05.02.1988 - stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a zatem pracę kwalifikowaną jako praca w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie A dziale VIII poz. 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm).
Należy podkreślić, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 01.06.2010r., II UK 21/10, LEX nr 619638).
Znajdujące się w aktach rentowych wnioskodawcy świadectwo pracy obejmujące sporny okres oraz zachowana dokumentacja pracownicza, tj. opinia o pracowniku, lista płac, karta obiegowa zmiany, umowę o pracę, wniosek o zwrot kosztów kursu na prawo jazdy, kwestionariusz osobowy, lista obecności, potwierdzenie zatrudnienia pracownika oraz świadectwo pracy z dnia 28.01.1988r., jednoznacznie wskazują na zajmowanie stanowiska kierowcy pojazdów samochodowych podczas spornego okresu.
Z uwagi na likwidację zakładu pracy wnioskodawca nie był w stanie przedłożyć świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W świetle powyższego, jak również w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego sądu, iż w analogicznych zakładach pracy jak sporny, dominowały tzw. wielotonowe samochody ciężarowe i w związku z tym nie było potrzeby dokładnego opisywania w dokumentacji pracowniczej tonażu aut, którymi poruszał się wnioskodawca jako kierowca, bo wszystkie były powyżej 3,5 tony- sąd dał wiarę wnioskodawcy, iż pracując na w/w stanowisku, wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę w warunkach szczególnych, bowiem był kierowcą samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Zdaniem Sądu, niewydanie przez zakład pracy pracownikowi w nim zatrudnionemu świadectwa pracy w szczególnych warunkach, nie może nieść za sobą ujemnych dla niego skutków w zakresie prawa do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca dowiódł przed Sądem, iż w spornym okresie wykonywał pracę kwalifikowaną jako praca w szczególnych warunkach na podstawie zarządzenia resortowego i że pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wnioskodawca ma na dzień 1.01.1999 r. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach 19 lat, 6 miesięcy, 4 dni (11 lat, 25 dni plus 8 lat, 6 miesiące, 4 dni).
W świetle powyższego uznać należało, żeT. J.legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach i z tego tytułu, w świetle powołanych wyżej przepisów, spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania emerytury.
Wobec powyższego, na podstawie powołanych wyżej przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd orzekł jak w wyroku, przyznając prawo do emerytury od daty złożenia przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie emerytury, tj. od 11.05.2016r.