Sąd Okręgowy w Częstochowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 72/17
Data wyroku: 2018-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Sikora
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art 286 § 1 k.k.

Sygn. akt II K 72/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2018 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący:SSO Piotr Sikora
Protokolant:Edyta Wagner
w obecności Anny Chowańskiej-Treli Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Myszkowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniach: 20 czerwca, 13 lipca, 26 września, 26 października, 30 listopada, 14 grudnia 2017 roku oraz 16 stycznia i 26 czerwca 2018 roku sprawy:

1
S. H. (1)urodzonego (...)wŁ.synaB.iK. z domu P.

2
M. H. (1)urodzonego (...)wK.synaS.iM. z domu O.oskarżonych o to, że:

W okresie od 23 kwietnia 2013 roku do dnia 21 lipca 2013 roku wM.iB.działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu , w wykonaniu z góry powziętego zamiaru,S. H. (1)na podstawie upoważnienia synaM. H. (1),M. H. (1)jako prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą(...)M. H. (1)z/s weW., doprowadziliZakład Produkcyjno – Handlowo – Usługowy (...) spółka jawnaz/s wM.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 205.599, 97 zł poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru zapłaty za towar w postaci blachy wynikający z czterech faktur VAT tj. nr(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku na kwotę 60.461, 03 zł, nr(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku na kwotę 21.224, 97 zł, nr(...)z dnia 7 maja 2013 roku kwotę 59.445, 53 zł, nr(...)z dnia 27 maja 2013 roku na kwotę 64.467, 84 zł co stanowi mienie znacznej wartości oraz(...)Sp. z o. o z/s wB.do niekorzystanego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 106.513, 07 zł, poprzez prowadzenie w błąd co do zamiaru zapłaty za towar w postaci blachy wynikających z trzech faktur VAT tj. nr(...)z dnia 17. 05.2013 roku na kwotę 47.838, 95 zł, nr(...)z dnia 06.06.2013 roku na kwotę 17.828, 48 zł i nr(...)z dnia 21.06.2013 roku na kwotę 40.845, 64 zł
tj. o czyn zart. 286§1 kkw zw. zart. 294§1 kkw zw. zart. 12 kk

orzeka:

1
OskarżonegoS. H. (1)w ramach zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku uznaje winnym tego, że w okresie od 23 kwietnia 2013 roku do dnia 21 lipca 2013 roku wM.iB.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, jaka osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą(...)M. H. (1)z/s weW., doprowadził nizej wskazane podmioty gospodarcze do niekorzystnego rozporządzenia znacznej wartości w łącznej wysokości 312 112,44 złotych i tak

a)Zakład Produkcyjno – Handlowo – Usługowy (...) spółka jawnaz/s wM.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci blachy o łącznej wartości 205.599, 37 złotych poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru zapłaty za towar dostarczony na podstawie faktur VAT o numerach:
-(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku o wartości 60.461, 03 zł;
-(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku o wartości 21.224, 97 zł,
-(...)z dnia 7 maja 2013 roku o wartości 59.445, 53 zł,
-(...)z dnia 27 maja 2013 roku o wartości 64.467, 84 zł
b)(...)Sp. z o. o z/s wB.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wyrobów stalowych o łącznej wartości 106 513, 07 zł, poprzez prowadzenie w błąd co do zamiaru zapłaty za towar wynikających zfaktur VAT o numerach (...)z dnia 17. 05.2013 roku na kwotę 47.838, 95 zł;(...)z dnia 06.06.2013 roku na kwotę 17.828, 48 zł i(...)z dnia 21.06.2013 roku na kwotę 40.845, 64 zł.;
który to czyn wyczerpuje znamiona występku zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 12 kkw brzmieniu z dnia 30 czerwca 2015 roku i za to na podstawieart. 294 § 1 kkw brzmieniu z dnia 30 czerwca 2015 roku wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
OskarżonegoM. H. (1)uniewinnia od dokonania zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku;

3
Na podstawieart. 46 § 1 kkw brzmieniu z dnia 30 czerwca 2015 roku orzeka wobec oskarżonego

S. H. (1)
środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz(...)Sp. z o. o z/s wB.poprzez zapłatę kwoty 106 513, 07 zł (sto sześć tysięcy pięćset trzynaście złotych siedem groszy);

4
Na podstawieart. 627 kpk,art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychzasądza od oskarżonegoS. H. (1)na rzecz Skarbu Państwa: kwotę 300 (trzysta ) złotych tytułem opłaty oraz 6084,47 zł. (sześć tysięcy osiemdziesiąt cztery złote czterdzieści siedem groszy) tytułem wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w niniejszej sprawie.

Sygn. akt II K 72/17

UZASADNIENIE
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Omówienie ustaleń faktycznych.

S. H. (1)w branży handlu wyrobami stalowymi działał od wielu lat, pracując w podmiotach tej branży a ostatnio prowadząc faktycznie działalność gospodarczą formalnie zarejestrowana na członków swojej rodziny.
Do początków 2012 roku prowadził faktycznie działalność swojej żonyM. H. (2)pod nazwą(...). Z uwagi na ubieganie się o stanowisko wójtaM. H. (2)zmuszona była do zlikwidowania działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko. Wówczas w wyniku uzgodnień rodzinnychM. H. (2),S. H. (1)i ich synowie wspólnie postanowili, że tę samą działalność gospodarczą prowadzoną w ramachfirmy (...), dalej prowadzić będzieS. H. (1)zarządzając faktycznie założoną na synaM. H. (1)firmą pod nazwą(...).M. H. (1)i jego brat w tym czasie dostali się na studia doW.i ani wówczas ani później nie zajmowali się żadnymi sprawami firmy.
29 czerwca 2012r. oskarżonyM. H. (1)zarejestrował w Centralnej Ewidencji(...)działalność gospodarczą pod nazwą(...). Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami w rzeczywistości wskazane przedsiębiorstwo prowadził jego ojciec –S. H. (1).Firma (...)M. H. (1)przejęła zobowiązaniaM. H. (2)wynikające z prowadzeniafirmy (...)’.S. H. (1)otrzymał od synaM.pełnomocnictwa do osobistych rachunków bankowych założonych na własne nazwisko a wykorzystywanych w działalności firmy.

    Dowód: wypis z(...), k.5, t.1; wyjaśnieniaS. H. (1)k. 458-459 t. IV; wyjaśnieniaM. H. (1)k. 459, t.IV ; zeznaniaR. N.k. 169 t. I, k. 467, t. IV; zeznania świadkaM. H. (2)k. 588, t. IV.

Od września do rudnia 2012 rokufirma (...)’ reprezentowana przezS. H. (1)odebrała odfirmy (...)towar o wartości ponad 200 tysięcy złotych. Począwszy od 28 października 2012 roku prowadzona przezS. H. (1)firma (...)pozostawała w zwłoce w zapłacieA. S. (1)prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą(...)kwoty 203 012 złotych za towar dostarczony w okresie od września do grudnia 2012 roku.A. S. (1)mimo zalegania przezfirmę (...)z płatnościami na rzecz jej firmy w grudniu 2012 roku zdecydowała się dokonać jeszcze kilku dostaw dlafirmy (...). Stał się tak gdyżS. H. (1)przyjechał do niej i zapewniał, że płatności zostaną uregulowane a wcześniej nie płacił bo jemu też kontrahenci zalegali z płatnościami. Na spotkaniu w styczniu 2013 rokuS. H. (1)zobowiązał się wobecA. S. (1)do zapłaty do dnia 10 lutego 2013 roku kwoty 30 tysięcy złotych oraz do dalszego płacenia zaległości w ratach. Oskarżony nie opowiedział na korespondencję elektroniczną zawierającą propozycję płatności ratalnych należności wobecA. S. (1). Należności wobecA. S. (1)nie zostały uregulowane. Należności te zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego Lublin – zachód w Lublinie z 6 czerwca 2013 roku. Od sierpnia 2013 roku prowadzone było przeciwkofirmie (...)postępowanie egzekucyjne, które zakończyło się jego umorzeniem z uwagi na bezskuteczność egzekucji. W 2017r. wysokośćfirmy (...)wobecA. S. (1)wyniosła około 300 000 złotych. Z uwagi na nieuregulowanie płatności przezfirmę (...)A. S. (1)musiała ograniczyć swoją działalność a ostatecznie ją zawiesić.
(Dowód: zeznaniaA. S. (1)k. 717-718 t. V; częściowo wyjaśnienia oskarżonegoS. H. (1)k. 718-v; odpis tytułu wykonawczego k. 626, informacja komornika k. 625, 730).
Od października 2012 r.S. H. (1)w ramachprzedsiębiorstwo (...)prowadziło współpracę zfirmą (...)z/s wB.. Początkowo transakcje były regulowane. Cześć należnościS. H. (1)zapłacił gotówką a część dostawami towaru.
Dowód: zeznaniaR. N.k. 169 t. I, 467, t. IV; wykaz niezapłaconych faktur k. 211-215, t. II; zeznaniaA. Z.k. 404, 461;M. Z.k. 461-v .
W ramach działalnościfirmy (...)M. H. (1)na początku 2013 r.S. H. (1), nawiązał współprace zfirmą (...)z/s wM.. Zamówienia składałS. H. (1). Pierwszafaktura o nr (...)z dnia 15 lutego 2013 roku w kwocie 61 845,90 złotych została zapłacona w całości. Następnie w okresie od 23 kwietnia do 27 maja 2013 roku,S. H. (1)działając w ramachfirmy (...)złożył kolejne zamówienia na blachę wfirmie (...). W ich wyniku zostały wystawione faktury:

⚫

faktura nr (...)na kwotę 60 461,63 zł

faktura nr (...)na kwotę 61 224,97 zł

faktura (...)na kwotę 59 445,53 zł

faktura (...)na kwotę 64 467,94 zł.

Należności z tych faktur nie zostały zapłacone w terminie.
W połowie maja 2013r. oskarżonyS. H. (1)dokonał częściowej zapłatyfaktury nr (...)wpłacając kwotę 40 000 zł na rachunekprzedsiębiorstwa (...). Pozostała należności nie została zapłacona mimo zapadnięcia prawomocnego orzeczenia Sądu i prowadzenia postepowania egzekucyjnego, które okazało się bezskuteczne.
W związku z tym do zapłaty należność w wysokości 205 599,97 zł.S. H. (1), mimo swoich licznych zapewnień, należności nie uiścił.

    Dowód: faktury zakupu VAT(...),(...),(...),(...)k. 6-9, t. I; zeznaniaS. G.k. 29-31, t. I. , k. 460-461 t. IV; częściowo wyjaśnieniaS. H. (1)k.  184-187, k. 216-219 , k. 358-360, 457-459;  informacja komornika k. 664; opis wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie k. 665.

Spółka (...)podejmowała działania mające na celu uzyskanie należności od firmy kierowanej przez oskarżonegoS. H. (1). Dnia 11 grudnia 2013r. strony podjęły próbę zawarcia ugody, do której jednak nie doszło ze względu na brak zgodyS. H. (1). W listopadzie 2014r.firma (...)złożyła w Sądzie Okręgowym pozew o zapłatę zaległej należności. Postępowanie zakończyło się 16 grudnia 2014r. Sąd orzekł o współodpowiedzialnościS.iM. H. (1)i nakazał solidarną spłatę należności. Pomimo wyroku sądu cywilnego, należność nie została zapłacona.
Dowód: protokół z rozprawy cywilnej k. 13, t. I, wyrok zaoczny k. 665, t. V
Towar jakiS. H. (1)otrzymał odfirmy (...)został dostarczony w całości dofirmy (...)i towarem tym rozliczono wcześniejsze niezapłacone należnościfirmy (...)wobec(...). Na ten towarfirma (...)wystawiła faktury dla(...)gdzie cena kilograma towaru było o 4 grosze niższa od ceny jaką(...)miał zapłacićfirmie (...).
Dowód: częściowo wyjaśnieniaS. H. (1)k.  184-187, k. 216-219 , k. 358-360, 457-459;  zeznaniaR. N.k. 169 t. I, 467, t. IV; wykaz niezapłaconych faktur k. 211-215, t. II; faktury sprzedaży k. 82-84.
Po tym rozliczeniu barterowymS. H. (1)dokonał jeszcze trzech zamówień wfirmie (...)na łączną kwotę 119 371,67 wynikające z faktur:

⚫

(...)na kwotę 47 838,95 zł,

(...)na kwotę 17 828, 48 zł,

(...)na kwotę 40 845,64 zł.

Spośród tej kwoty nie uregulowano kwoty 106 513,07 złotych.
W związku z niezapłaconą należnością podjęte zostało postępowanie windykacyjne, które jednak nie przyniosło oczekiwanych skutków.
Dowód: zeznaniaR. N.k. 169 t. I, 467, t. IV; faktury zakupu k. 212-215 t. II; zeznaniaA. Z.k. 404, 461;M. Z.k. 461-v .
Środki z działalnościfirmy (...)wpływały na rachunki bankoweM. H. (1). Z rachunków tych były dokonywane płatności związane z prowadzoną dzielnością gospodarczą lecz również oskarżonyS. H. (1)dokonywał przelewów na prywatne rachunki swoich synów i żony oraz regulował zobowiązania członków rodziny. W okresie od stycznia do czerwca 2013 roku na rachunek w(...)wpłynęło łącznie 1 121 131,12 złotych. Z kwoty tej kwota 571 199,07 została wydatkowana na działalność firmy natomiast kwota 545 155,00 złotych została wypłacona gotówką lub przelana na rachunki bankoweM. H. (2),B. H.iM. H. (1). W tym samym okresie z konta wbanku (...)wypłacono gotówką lub przelano na konta wyżej wskazanych osób kwotę 38 834 złotych. Na rachunki bankoweM. H. (1)w tych dwóch bankach z jego rachunku bankowego w innych bankach przelano łącznie 66 345 złotych. Jak oskarżonyS. H. (1)sam wyjaśnił ze środków tych finansował remonty oraz budowę domu garażu na nieruchomości należącej do jego małżonki z którą miał rozdzielność majątkową.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonegoS. H. (1)k.  358-360 ; historia rachunków bankowych k.  227-253, k.254-268, 488-572, 743-767;  opinie biegłych k. 318-330, k. 783-791.

Informacje dotyczące oskarżonych.

OskarżonyS. H. (1)ma 50 lat. Jest żonaty, ma dwóch synów bliźniaków w wieku 25 lat. Obecnie nie ma nikogo na utrzymaniu. Był już uprzednio karany za przestępstwa karno-skarbowe na karę samoistną grzywny w 2008 roku, również w 2008 roku na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności za czyn zart. 178 a § 1 kkoraz w 2011 roku za przestępstwo zart. 270 § 1 kkna karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat i grzywnę. Obecnie jest zdrowy, nie leczy się psychiatrycznie ani neurologicznie. W przeszłości leczył się na cukrzycę i alkoholizm. Był leczony odwykowo z uzależnienia od alkoholu. Biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili u oskarżonego zespół zależności alkoholowej w fazie całkowitej abstynencji od 2008 roku oraz orzekli, że w czasie czynu oskarżony miał całkowicie zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.S. H. (1)ma wykształcenie średnie techniczne. Obecnie utrzymuje się pomagając synowi w prowadzeniu hodowli ślimaków. Posiada zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek ZUS i zobowiązania podatkowe w łącznej kwocie około 46-56 tysięcy złotych.
Dowód: dane o oskarżonym k. 457; dane o karalności k. 385-387 t. II; opinia sądowo-psychiatryczna k. 388-391 t. II.
OskarżonyM. H. (1)ma 25 lat. Jest bezdzietnym kawalerem, nie ma nikogo na utrzymaniu. Uprzednio nie był karany. Posiada zobowiązania w kwocie około 400 tysięcy złotych wynikające z działalności gospodarczejfirmy (...). Jest zdrowy, nie leczy się psychiatrycznie, psychologicznie ani odwykowo.
Dowód: dane o oskarżonym k. 457; dane o karalności k. 423.

Omówienie wyjaśnień oskarżonych i ich ocena.

OskarżonyS. H. (1)składał zmienne wyjaśnienia.
Podczas pierwszego przesłuchania (k.177-179) wyjaśnił zgodnie z ustalonym stanem faktycznym zaznaczając, że w chwili składania zamówień wfirmie (...)sytuacjafirmy (...)była ciężka gdyż firma ta miała niezapłacone zobowiązania i miał świadomość tego, że może nie mieć środków na zapłatę za zakupiony towar.
Podczas kolejnego przesłuchania (k. 184-187) przyznał się do zarzutu oszustwa na szkodęfirmy (...)podtrzyma l swoje wyjaśnienia i złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy.
Podczas kolejnego przesłuchania (k.216-219) podtrzymał swoje pierwsze wyjaśnienia dodając, że towar zamówiony zfirmy (...)został dostarczony dofirmy (...)i zaliczony w poczet zaległościfirmy (...)wobec(...).
Podczas przesłuchania w dniu 20 marca 2017 roku (k.358-360) formalnie nie przyznał się do zarzutów, podtrzymując wcześniejsze wyjaśnienia i dodając, że dokonał oszustwa na szkodę(...)z inicjatywyR. N., który powiedział aby towarem zamówionym w(...)oskarżony spłacił należności wobec(...)Przyznał, że miał zamiar zapłacićfirmie (...)ale nie w terminie wynikającym z faktur ale w terminie jednego roku licząc, że firma jakoś się odbije . Jednocześnie przyznał, że dokonywał przelewów z rachunków firmowych na prywatne rachunki swoich synów i żony a przelane środki były wykorzystywane na bieżące potrzeby rodziny w tym na zakupy materiałów budowlanych i usługi związane z remontem i budową domu z garażem.
W toku postępowania sądowego oskarżonyS. H. (1)nie przyznał się do stawianych mu zarzutów. Wyjaśnił, że miał zamiar zapłacić za dostarczony towar a nie doszło do tego wyłącznie z tego powodu, że pokrzywdzeni złożyli zawiadomienie o popełnionym przestępstwie na skutek czego utracił ona zaufanie w branży nie mógł dalej kontynuować działalności. Pozostałe wyjaśnienia oskarżonegoH.są zgodne z poczynionymi ustaleniami faktycznymi.
Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom w jakich oskarżonyS. H. (1)nie przyznał się do dokonania zarzucanego mu czynu.
Natomiast dał wiarę wyjaśnieniom złożonym na początkowym etapie postępowania. W tym zakresie wyjaśnienia oskarżonegoS. H. (1)są zgodne z zeznaniamiA. S.,R. N.iS. G.oraz w przywołanymi wyżej dokumentami. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonegoS. H. (1)co do tego, że jego działanie nie wyczerpało znamion przestępstwa oszustwa. Kwestia ta zostanie szerzej omówiona w części uzasadnienia poświęconej omówieniu kwalifikacji prawnej czynu. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że wyjaśnienia oskarżonegoS. H. (1)co do tego, że faktycznie przyznał się do dokonania oszustwa na szkodę(...)i wniósł o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy jedynie z tego powodu, że był nagabywany o zwrot należności są niewiarygodne. Zdaniem Sądu
OskarżonyM. H. (1)nie przyznał się do stawianego mu zarzutu i wyjaśnił zgodnie z ustalonym stanem faktycznym.
Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonegoM. H. (1)i oskarżonegoS. H. (1), co do tego że to on w całości zajmował się prowadzeniemfirmy (...)a jego synM. H. (1)nie miał żadnego udziału w transakcjach zfirmami (...)i w ogóle nie zajmował się sprawami firmy. Sąd dał wiarę wyjaśnieniomM. H. (1)co do tego, że nie miał świadomości tego, że zarejestrowana na jego nazwisko firma prowadzona przez ojca nie reguluje swoich zobowiązań oraz co do tego, żeS. H. (1)zapewniał go o dobrej kondycji finansowej firmy i osiąganych dochodach.
W tych kwestiach wyjaśniania oskarżonych są zgodne i znajdują potwierdzenie w zeznaniachM. H. (2)oraz świadkówA. S. (1),S. G. (2),R. N.iA. Z. (2). Wszyscy ci świadkowie zgodnie zeznali, że wszystkie kontakty, zamówienia i uzgodnienia z ramieniafirmy (...)były prowadzone zS. H. (1), który wprost mówił, że prowadzi firmę syna.
Żaden ze świadków nie kwestionował tego, żeM. H. (1)w żaden sposób nie uczestniczył w działalnościfirmy (...).

Ocena pozostałych dowodów.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówR. N.(k. 168-173 t. 1, k. 663 t. V), R.M.(k. 161-167, t. I),M. Z.(k. 431, t. IV),A. Z.(k. 404-410, t. III; k. 461 t. IV),M. H. (2)(k. 579-580, t. IV),A. S.(k. k. 717-718 t. V). Zeznania tych świadków znajdują potwierdzenie w zgromadzonej w aktach dokumentacji (k. 6-9, t. I; k. 211-215, t. II; k. 695-716) i wzajemnie się uzupełniają, nie tworząc sprzeczności. Są one zgodne z przedstawionym powyżej stanem faktycznym. Co do zasady są zgodne z wyjaśnieniomS. H. (1)i w całości są zgodne z wyjaśnieniamiM. H. (1). Sąd dał również wiarę ustaleniom faktycznymi opinii biegłych z zakresu ekonomii i rachunkowości i biegłym lekarzom psychiatrom.
Sąd nie wziął pod uwagę wniosków i analiz zawartych w opinii biegłejM. C.zawierających próbę odpowiedzi na pytanie czyfirma (...)została założona w celu dokonania oszustw oraz czyM. H. (1)dopuścił się oszust na szkodę pokrzywdzonych. W tej części opinii biegła wykroczyła poza zakres postanowienie o powołaniu biegłego i nie była uprawniona nawet do próby odpowiedzi na pytania, które nie zostały w tym postanowieniu postawione.
Natomiast w pozostałym zakresie ustalenia biegłych z zakresu ekonomii i rachunkowości są zgodne, znajdują potwierdzenie w dokumentach jakie zostały przez nie zbadane a w szczególności porównaniu ceny zakupu towaru od(...)i ceny sprzedaży tego samego towarufirmie (...)z których wynika, że ta ostatnia była niższa od ceny zakupu i przyniosła(...)stratę w kwocie 7284,40 złotych.
Sąd nie podzielił zarzutów obrońcy oskarżonegoS. H. (1)dotyczących opinii biegłejT. S.(k.783-789, t. V). Biegła odpowiedziała na zadane jej przez Sąd pytania w sposób wyczerpujący na ile pozwoliły na to zgromadzone dowody. Wnioski biegłej zostały oparte na udostępnionej jej dokumentacji z akt sprawy. Wyraźnie zaznaczono w opinii że pełna odpowiedź na pytania zawarte w postanowieniu Sadu o dopuszczeniu tego dowodu nie była możliwa i wynikała z faktu, iż dokumentacja finansowafirmy (...)była niekompletna. W ocenie Sądu próba dalszego badania sytuacji finansowejfirmy (...)w oparciu o poszerzony materiał dowodowy (o ile zostałby on zgromadzony) nie była celowa z tego powodu, żefirma (...)stosowała ewidencję finansowo-księgową w formie Książki przychodów i rozchodów a więc w bardzo uproszczonej formie pozwalającą wyłącznie na ustalenia dochodu lub straty. Poszerzenie materiału dowodowego w ewentualne dalsze dokumenty bankowe nie pozwalałoby na dokonanie ustaleń co do tego na co zostały przeznaczone środki wypłacone gotówką z rachunków firmowych a z zabezpieczonej dokumentacji bankowej wynika, że z rachunków tych dokonywano płatności prywatnych zobowiązań członków rodzinyH.a sam oskarżonyS. H. (1)przyznał, że środki te były przeznaczane na wydatki związane z remontami oraz budową domu na nieruchomości należącej do jego żony.
Należy także wskazać, że twierdzenie obrońcy, jakoby opinia biegłej była niejasna jest chybione. Opinia biegłej jest napisana w sposób prosty, nie jest w żaden sposób zawiła. Także zarzut sprzeczności opinii biegłejM. C.z opinią biegłejT. S.nie zasługuje na uwzględnienie. Biegła w swojej opinii nawiązywała do opinii sporządzonej wcześniej, podzielając wyliczenia w niej przedstawione.
Omówienie kwalifikacji prawnej
Czyn przypisany oskarżonemuS. H. (1)wyczerpuje znamiona oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości opisanego w art.art. 286 § 1 kkiart. 294 § 1 kkw związku zart. 12 kk.
Sąd zmienił opis czynu przyjmując, iż działania oskarżonegoS. H. (1)było sprawstwem w dokonaniu czynu zabronionego, a nie działaniem polegającym na współsprawstwie z oskarżonymM. H. (1).
OskarżonyS. H. (1)nie działał wspólnie z synem realizując znamiona oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości. OskarżonyM. H. (1)nie podejmował żadnych działań w ramach zarejestrowanej na niego działalności gospodarczej, tj. nie zawierał umów, nie prowadził rozmów z kontrahentami, nie zarządzał przedsiębiorstwem. Wszelkie czynności wfirmie (...)podejmował samodzielnie oskarżonyS. H. (1). Jego synM. H. (1)nie miał świadomości tego, że założona na niego firma prowadzona przez ojca nie płaci za otrzymany towar. Mało tego, był przez ojca zapewniany o dobrej kondycji finansowej firmy.M. H. (1)był tylko figurantem w Centralnej Ewidencji(...)– to na niego założone zostałoprzedsiębiorstwo (...). Oszustwa zarzucane oskarżonym były podejmowane w związku z prowadzoną działalnością. OskarżonyM. H. (1)nie miał jednak żadnej wiedzy na temat kondycji finansowej przedsiębiorstwa, podejmowanych w jego ramach czynności, jak i oszustw dokonywanych przez ojca. Świadczy o tym bezsprzecznie zgromadzony materiał dowodowy przedstawiony powyżej.M. H. (1)miał zaufanie do swojego ojca. Wierzył, że tak jak wcześniejszą działalność zarejestrowaną na matkę będzie prowadził działalność zarejestrowaną na niego.M. H. (1)w tamtym czasie studiował. Z jego punktu widzenia nić nie świadczyło o tym aby prowadzona przez ojca działalność budziła jakiekolwiek zastrzeżenia. Rodzina żyła dostatnio, rodzice utrzymywali synów studiujących weW., budowali dom.
Nie budzący wątpliwości materiał dowodowy jednoznacznie świadczy o tym, żeM. H. (1)swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion przestępstwa zart. 286 § 1 kkwobec pokrzywdzonych.
Zgodnie zart. 286 § 1 kkza oszustwo odpowiada ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Nie ma wątpliwości, że działania oskarżonegoS. H. (1)realizują znamiona tego przepisu. Swoim zachowaniem – w postaci składanych w pokrzywdzonych spółkach zamówień, za które oskarżony nie uiszczał należnych kwot - doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem swoich kontrahentów. Co istotne oskarżony aprobował terminy płatności wynikające z faktur. Pokrzywdzone spółki liczyły zatem na to, że płatność otrzymają w terminie. Oskarżony nadużył zaufaniaS. G. (2)iR. N., których znał od lat i wcześniej z nim współpracował. Osoby te miały do niego zaufanie z uwagi na wcześniejszą współpracę podczas której regulował on zobowiązania podmiotów jakie reprezentował.
Nie ulega wątpliwości, że już od października do grudnia 2012 rokufirma (...)miała nieuregulowane zobowiązania na kwotę ponad 200 tysięcy złotych (nie licząc odsetek) wobecA. S. (1). Składając zamówienia wfirmie (...)oskarżony jak sam wyjaśnił miał zaległości wobecfirmy (...)na kwotę około 300 tysięcy złotych. Oskarżony nie informował swoich kontrahentów o rzeczywistej kondycji firmy i nieuregulowanych zobowiązaniach. Jak sam wyjaśnił w przypadkufirmy (...)miał zamiar zapłacić za towar ale od samego początku nie w uzgodnionym terminie a w ciągu roku i to licząc, że sytuacjafirmy (...)ulegnie poprawie. Jak wynika zart. 2ustawy o swobodzie działalności gospodarczej- działalność gospodarcza ma charakter zarobkowy. W związku z tym czynności podejmowane przezspółki (...), w ramach ich działalności gospodarczej, były nastawione na zysk. Ze względu na zachowania oskarżonego, spółki zapłaty za towar nie otrzymały, co za tym idzie – sprzedaż blach i podobnych towarów oskarżonemu stanowiła dla spółek niekorzystne rozporządzenie ich mieniem.
Nie ulega wątpliwości, że działanie oskarżonego były nastawione na wprowadzenie kontrahentów w błąd co do zamiary zapłacenia za towar w umówionym terminie w tym celu aby doprowadzić ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Zgodnie z wyrokiem SN z dn. 2 grudnia 2002r.(IV KKN 135/00, Prok. i Pr.-wkł. 2003, nr 6, poz. 8) warunkiem wprowadzenia w błąd zart. 286 par. 1 kkjest błąd po stronie pokrzywdzonego w stosunku do osoby, rzeczy, zjawiska lub zdarzenia. Błąd ten ma polegać na wywołaniu rozbieżności w świadomości pokrzywdzonego poprzez fałszywe wyobrażenie. Pokrzywdzone spółki nawiązywały działalność i zawierały umowy zprzedsiębiorstwem (...)ze względu na fakt, iż nie wiedziały, że firma oskarżonego ma wcześniejsze nieuregulowane wymagalne zobowiązania. Oskarżony nie przyznał się do tego faktu. Co więcej, oskarżony nieustannie zapewniał pokrzywdzone spółki, że za należności wobec nich zapłaci w terminie. W związku z tym powstała rozbieżność między postawą oskarżonego i jego przedstawianiem kondycji firmy a stanem rzeczywistym, która wpłynęła na podejmowane przez pokrzywdzone spółki decyzje.
OskarżonemuS. H. (1)zostało zarzucone popełnienie przestępstwa oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości. Zgodnie zart. 115 § 6 kkmieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość przekracza kwotę 200 000 zł. Działanie oskarżonegoS. H. (1)obejmowało mienie znacznej wartości. Potwierdza to fakt, że oskarżony nie uiścił należności w stosunku dospółki (...)w kwocie 205 599,97 zł orazspółki (...)w kwocie 106 513,07 zł, co w sumie daje kwotę 312 113, 04 zł.
Jak wynika z treściart. 286 § 1 kk, oszustwo jest przestępstwem kierunkowym. Można je popełnić tylko umyślnie z zamiarem bezpośrednim(wyrok SN z dnia 14 stycznia 2004 r.,IV KK 192/03, Prok. i Pr.-wkł. 2004, nr 9, poz. 5).Podejmując działania przestępcze należy mieć na celu uzyskanie korzyści materialnej. OskarżonyS. H. (1)prowadząc działalność z pokrzywdzonymi spółkami chciał doprowadzić do niekorzystnego dla nich rozporządzenia mieniem i uzyskać z tego korzyści finansowe. Składając zamówienia zdawał sobie sprawę, że nie dokona płatności za dostarczony towar w umówionym terminie a zapłaci tylko w wypadku polepszenia kondycji firmy. Nie posiadając środków do zapłaty za poprzednie zamówienia, składał kolejne. Ponadto, nieustannie zapewniał spółki, iż w najbliższym czasie ureguluje swoje zadłużenie w stosunku do nich. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że oskarżony nie tylko był świadomy, że wprowadza błąd spółki, co do kondycji finansowejfirmy (...)i jej możliwości spłaty należności, ale także w związku z tym zdawał sobie sprawę, że swoimi transakcjami doprowadza spółki do niekorzystnego rozporządzenia mieniem
Zachowania oskarżonegoS. H. (1)miały miejsce kilkukrotnie, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, stanowią więc one czyn ciągły w rozumieniuart. 12 kk. Zgodnie zart. 12 kkdwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony. Zachowania oskarżonego polegające na doprowadzaniu swoich kontrahentów, tjspółek (...), do niekorzystnego rozporządzenia mieniem miały miejsce kilkakrotnie – 4 transakcje zfirmą (...)i trzy z(...), za które nie uiszczono zapłaty. Jak wynika z faktur, odstępy pomiędzy tymi zachowaniami wynosiły miesiąc (transakcje zfirmą (...)– kwiecień, maj 2013r.; zfirmą (...): maj, czerwiec 2013), co dla tego typu przestępstw stanowi krótką przerwę w działaniu. Ponadto należy wskazać, że ze sposobu działania oskarżonegoS. H. (1)wynika, iż oskarżony już rozpoczynając współpracę ze swoimi kontrahentami był nastawiony na oszukanie ich i wiedział, że nie pokryje zaciąganych wobec nich zobowiązań w uzgodnionym terminie. Z tego względu Sąd uznał ocenić jego zachowanie jako dokonane w konstrukcji czynu ciągłego.

Omówienie wymiaru kary.

Sąd wymierzył oskarżonemuS. H. (1)karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Wymierzając oskarżonemuS. H. (1)karę Sąd miał na uwadze stopień szkodliwości społecznej popełnionego przez niego czynu, jak również stopień jego winy. Sąd wziął także pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara ma osiągnąć wobec sprawcy przestępstwa.
Wymierzając tę karę Sąd wziął pod uwagę fakt, że oskarżony w postepowaniu przygotowawczym złożył wyjaśnienia opisując stan faktyczny zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Stopień szkodliwości społecznej czynu oskarżonego jest wysoki. Oskarżony nadużył zaufania osób jakie znał od lat. Oskarżony w sposób rażący naruszył ciążące na nim jako przedsiębiorcy obowiązki. Zamiast regulować należności wobec pokrzywdzonych środki uzyskane ze sprzedaży towarów przeznaczał między innymi na prywatne wydatki członków swojej rodziny w tym inwestując je w budowę domu położonego na nieruchomości swojej żony z którą miał rozdzielność majątkową. Wymierzając karę Sąd miał również na uwadze fakt, że skutkiem przestępstwa wobecspółki (...)było zaprzestanie przez nią działalności.
Wymierzona kara zdaniem Sądu jest adekwatna do stopnia szkodliwości społecznej zarzucanego czynu i w ocenie Sądu spełni cele zapobiegawcze i wychowawcze względem oskarżonego. Ponadto, powyższa kara czyni zadość kształtowaniu świadomości prawnej społeczeństwa utwierdzając je w przekonaniu, że popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, spotyka się z szybką i sprawiedliwą reakcją organów Państwa.
OskarżonegoM. H. (1)Sąd uniewinnił od zarzucanego mu czynu. Jak zostało udowodnione w toku postępowania, oskarżonyM. H. (1)nie popełnił zarzucanego mu czynu. Jego związek ze sprawą ograniczał się do faktu, iż to na oskarżonegoM. H. (1)była założonafirma (...). Sam oskarżony, jak już było podnoszone, nie wiedział o działaniach przestępczych ojca ani w nich nie uczestniczył. Daje to podstawę, aby zgodnie z art. 414 § 1 zd. 2 w zw. z art. 17 par. 1 pkt. 1 uniewinnić oskarżonegoM. H. (1)od zarzucanego mu czynu.
W stosunku do oskarżonegoS. H. (1)na mocyart. 46 § 1 kkSąd orzekł także środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz(...)poprzez zapłatę kwoty 106 513,07 zł ( sto sześć tysięcy pięćset trzynaście złotych siedem groszy).
Natomiast na podstawieart. 415 § 1 zdanie 2 kpk, nie było podstaw do orzeczenia takiego środka wobecspółki (...), co do której roszczenia wobecfirmy (...)zapadło prawomocne rozstrzygniecie w drodze postępowania cywilnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów wskazanych w punkcie 4 części dyspozytywnej wyroku.