Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1416/18
Data wyroku: 2018-12-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt III Ca 1416/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 maja 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwoJ. K.przeciwkoA. M.o zobowiązanie do przeniesienia własności.
Apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wywiodła powódka.
Skarżąca podniosła następujące zarzuty:
- naruszeniaart. 224 § 1 k.p.c.przez przedwczesne zamknięcie rozprawy, w sytuacji gdy Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy oraz nie zbadał podstawy merytorycznej roszczenia powódki o zobowiązanie pozwanego do przeniesienia własności 0,96 m2działki położonej przyul. (...)na rzecz powódki;
- naruszeniaart. 365 k.p.c.poprzez przyjęcie, iż wyrok wydany w sprawie o sygnaturze akt III C 72/15 przez Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi wiąże Sąd w przedmiotowej sprawie, wobec czego stosunki prawno rzeczowe dotyczące sporu powódkiJ. K.i pozwanegoA. M.wynikającego z przekroczenia granicyul. (...)przez część wiatrołapu dobudowanego do domu przyul. (...)pomiędzy stronami zostały już rozstrzygnięte, podczas gdy roszczenie będące przedmiotem niniejszego postępowania jest oparte na innej podstawie prawnej i zmierza do innych skutków;
- naruszeniaart. 227 k.p.c.w związku zart. 235 k.p.c.przez jego niezastosowanie i nieuprawnione odstąpienie od zasady bezpośredniości podczas dokonywania ustaleń faktycznych niniejszej sprawy, w oparciu o dowody znajdujące się w aktach innej sprawy o sygn. akt: III C 72/15 oraz sygn. akt: III Ca 1556/17 Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, a w konsekwencji przyjęcie, iż spórJ. K.iA. M.wynikający z przekroczenia granicyul. (...)przez część wiatrołapu dobudowanego do domu przyul. (...)nie może w chwili obecnej być rozwiązany w oparciu o przepisart. 231 § 1 k.c., gdyż został on już wcześniej rozwiązany odmiennie w sprawie o sygn. akt: III C 72/15 Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi nakazaniemJ. K.przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń;
- naruszeniaart. 227, 278 § 1w zw. zart. 217 § 3 k.p.c.przez oddalenie zgłoszonych przez powódkę wniosków dowodowych, podczas gdy okoliczności istotne i sporne dla sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione, a ich powołanie miało służyć ich wykazaniu, w tym, oddalenie wniosku powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii, który to dowód zgłoszony został na okoliczność ustalenia jaką powierzchnię nieruchomości pozwanego zajmuje wiatrołap i w konsekwencji nieustalenie tychże okoliczności i przyjęcie, iż spórJ. K.iA. M.wynikający z przekroczenia granicyul. (...)przez część wiatrołapu dobudowanego do domu przyul. (...)nie może w chwili obecnej być rozwiązany w oparciu o przepisart. 231 § 1 k.c., gdyż został on już wcześniej rozwiązany odmiennie w sprawie o sygn. akt: III C 72/15 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nakazaniemJ. K.przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń;
- naruszeniaart. 227, 278 § 1w zw. zart. 217 § 3 k.p.c., przez oddalenie zgłoszonych przez powódkę wniosków dowodowych, podczas gdy okoliczności istotne i sporne dla sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione, a ich powołanie miało służyć ich wykazaniu, w tym oddalenie wniosku powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który to dowód zgłoszony został na okoliczność ustalenia wartości 0,96 m2nieruchomości położonej przyul. (...)wŁ., na której znajduje się wiatrołap, a także wartości ekonomicznej wiatrołapu i w konsekwencji nieustalenie tychże okoliczności i przyjęcie, iż spórJ. K.iA. M.wynikający z przekroczenia granicyul. (...)przez część wiatrołapu dobudowanego do domu przyul. (...)nie może w chwili obecnej być rozwiązany w oparciu o przepisart. 231 § 1 kc, gdyż został on już wcześniej rozwiązany odmiennie w sprawie o sygn. akt: III C 72/15 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nakazaniemJ. K.przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń;
- naruszeniaart. 227w zw. zart. 217 § 3w zw. zart. 299 k.p.c.przez oddalenie zgłoszonych przez powódkę wniosków dowodowych, podczas gdy okoliczności istotne i sporne dla sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione, a ich powołanie miało służyć ich wykazaniu, w tym dowodu z zeznań powódkiJ. K., który to dowód został zgłoszony na okoliczność ustalenia, kto i kiedy wybudował wiatrołap, rynkowej wartości wiatrołapu oraz daty powzięcia przez powódkę wiedzy o graniach nieruchomości i w konsekwencji nieustalenie tychże okoliczności i przyjęcie, iż spórJ. K.iA. M.wynikający z przekroczenia granicyul. (...)przez część wiatrołapu dobudowanego do domu przyul. (...)nie może w chwili obecnej być rozwiązany w oparciu o przepisart. 231 § 1 k.c., gdyż został on już wcześniej rozwiązany odmiennie w sprawie o sygn. akt: III C 72/15 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nakazaniemJ. K.przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń;
- naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., poprzez dowolną, w miejsce swobodnej, ocenę materiału dowodowego, polegającą na pominięciu dowodu z zeznań świadkaB. K., w zakresie dotyczącym ustalenia kto i kiedy wybudował wiatrołap, rynkowej wartości wiatrołapu oraz daty powzięcia przez powódkę wiedzy o graniach nieruchomości a w konsekwencji nieustalenie tychże okoliczności i poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o dowody znajdujące się jedynie w aktach innej sprawy - postępowania o sygn. akt III C 72/15 oraz III Ca 1556/17 toczących się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, a w konsekwencji przyjęcie, iż spórJ. K.iA. M.wynikający z przekroczenia granicyul. (...)przez część wiatrołapu dobudowanego do domu przyul. (...)nie może w chwili obecnej być rozwiązany w oparciu o przepisart. 231 § 1 k.c., gdyż został on już wcześniej rozwiązany odmiennie w sprawie o sygn. akt: III C 72/15 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi nakazaniemJ. K.przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń;
- naruszeniaart. 231 § 1 k.c.poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące jego zastosowanie, tj. powódka jako samoistny posiadacz wzniosła wiatrołap na nieruchomości pozwanego w dobrej wierze, który to wiatrołap ma wartość ekonomiczną znacznie przekraczającą wartość zajętej nieruchomości, wobec czego bezpodstawnie nie uwzględniono powództwa o zobowiązanie pozwanego do przeniesienia własności 0,96 m2działki położonej przyul. (...)na rzecz powódki za kwotę 1.000 zł;
Przy tak sformułowanych zarzutach skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W przypadku uznania przez Sąd, iż nie istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, alternatywnie, skarżąca sformułowała wniosek o jego zmianę poprzez zobowiązanie pozwanego do przeniesienia własności 0,96 m2działki położonej przyul. (...)wŁ., dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...), na której znajduje się część wiatrołapu o szerokości 0,10 m i długości 4,82 m ze ścianą o szerokości 0,10 m i długości 4,95 m o powierzchni 0,96 m2na rzecz powódki za kwotę 1.000 zł, jak również zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych, za obie instancje, wraz z kosztami udzielenia pełnomocnictwa procesowego w postaci opłaty skarbowej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Rejonowy uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy spór między stronami dotyczący przekroczenia przez powódkę granicy nieruchomości należącej do pozwanego został już prawomocnie rozstrzygnięty w sprawie o sygn. III C 72/15, w wyniku której zobowiązano powódkę do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń, co wyłącza dopuszczalność uregulowania stosunków prawnych między nimi w sposób odmienny.
Stanowisko powyższe jest nieprawidłowe. Sąd I instancji odwołując się do przepisuart. 365 k.p.c.nie dostrzega, iż prawomocnością materialną wyroku zapadłego w sprawie III C 72/15 objęta jest jedynie ocena bezprawności ingerencji powódki w nieruchomość pozwanego, gdyż ani on, ani jego poprzednicy prawni nigdy nie godzili się na zaistniałe naruszenia.
Uprzednie zyskanie przez poprzedników pozwanego ochrony prawnej w oparciu o przepisart. 222 § 2 k.c., nie zamyka zatem powódce drogi do poszukiwania innego sposobu definitywnego rozwiązania istniejącego między nimi sporu sąsiedzkiego, w tym do wystąpienia z roszczeniem w oparciu o przepisart. 231 § 1 k.c..
Sąd Rejonowy co prawda trafnie powiązał wygaśnięcie roszczenia zart. 231 § 1 k.c.z utratą posiadania zajętej części gruntu przez właściciela nieruchomości wyjściowej, jednakże ostatecznie błędnie skonkludował o niedopuszczalności tego roszczenia w aktualnym postępowaniu.
Sądowi I instancji umknęło bowiem, iż na aktualnym etapie sprawy nie doszło jeszcze do wykonania wyroku w sprawie III C 72/15, a powódka nadal utrzymała się w posiadaniu spornej części nieruchomości należącej do pozwanego. Za miarodajny i w pełni odpowiadający sytuacji procesowej z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie należy uznać pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 18 marca 1968 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 15/68 (publ. OSNC 1968/8-9/138), zgodnie z którym samo wytoczenie przez właściciela przeciwko posiadaczowi powództwa windykacyjnego, a nawet uwzględnienie tego powództwa przez sąd nie powoduje utraty posiadania przez pozwanego, przeto posiadacz może w zasadzie dochodzić roszczenia zart. 231 § 1 k.c.także po tych zdarzeniach. Dopiero dopuszczenie przez posiadacza do wykonania takiego wyroku i niewytoczenie przed tym zdarzeniem powództwa o realizację roszczenia o wykup powoduje utratę tego roszczenia.
Odmienny pogląd Sądu Rejonowego leżący u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na zbadania materialnej podstawy żądania pozwu. Przesądza to o nierozpoznaniu istoty sprawy przez Sąd I instancji i w konsekwencji skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji merytorycznie odniesie się do żądania pozwu w myśl zawartych przez Sąd Okręgowy wskazań, przeprowadzi postępowanie dowodowe w tym kierunku oraz dokona oceny prawnej przesłanek roszczenia z jakim wystąpiła powódka. Okoliczności te nie były w ogóle przedmiotem rozważań Sądu na skutek przyjęcia błędnego poglądu o niedopuszczalności wystąpienia z żądaniem przeniesienia własności zajętej nieruchomości wobec uprzedniego uwzględnienia w innej sprawie roszczenia windykacyjnego i negatoryjnego przeciwko powódce.
Z tych względów, na podstawieart. 386 § 4w związku zart. 108 ust. 2 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.