Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 205/18
Data wyroku: 2018-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 13.1 rozporządzenia Parlamenty i Rady (WE) nr 883/2004

Sygn. akt IV U 205/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 listopada 2018r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018r. wS.
odwołaniaC. Z.iD. Z.prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą(...) S.C.C. Z.,D. Z.wZ.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 31 stycznia 2018 r. Nr(...);
w sprawieC. Z.iD. Z.prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą(...) S.C.C. Z.,D. Z.wZ.
z udziałem ubezpieczonegoY. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o ustalenie właściwego ustawodawstwa
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż w okresie od dnia 24 listopada 2017 roku do dnia 23 listopada 2018 roku wobec obywatelaU.Y. P.mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29.04.2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 roku dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.do wydania dla obywatelaU.Y. P.zaświadczenia A1 na okres od dnia 24 listopada 2017 roku do dnia 23 listopada 2018 roku.
Sygn. akt: IV U 205/18

UZASADNIENIE

Decyzją nr (...)z 31 stycznia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.83 ust.1 pkt 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.) oraz art.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)z 24 listopada 2010r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo ustalił, że w okresie od 24 listopada 2017r. do 23 listopada 2018r. wobec obywatelaU.Y. P.nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 oraz odmówił wydania dla obywatelaU.Y. P.zaświadczenia A1 na okres od 24 listopada 2017r. do 23 listopada 2018r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że płatnicy składek – wspólnicy(...) S.C.z siedzibą wZ.wystąpili do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zastosowanie polskich przepisów w zakresie ustawodawstwa właściwego na podstawie art.13.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)dla pracownika najemnegoY. P.obywatelaU.w związku z wykonywaniem pracy na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich Unii Europejskiej w okresie od 24 listopada 2017r. do 23 listopada 2018r. Organ rentowy w oparciu o art.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)stwierdził, że Polska nie jest państwem, w którym zwykle zamieszkujeY. P.w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie można bowiem uznać, że miejscem, w którym znajduje się centrum interesów życiowychY. P.mającego rodzinę w kraju pochodzenia, jest terytoriumP.. Organ rentowy powołał się w tym zakresie na kryteria służące ustaleniu miejsca zamieszkania określone w art.11.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009. Wskazując na powyższe organ rentowy stwierdził, że Polska nie jest miejscem zamieszkaniaY. P., a jedynie miejscem pobytu w kraju zatrudnienia i dlatego przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 nie mogą mieć do niego zastosowania (decyzja z 31.01.2018 r. k.43-48 akt organu rentowego).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli płatnicy składekC. Z.iD. Z.wspólnicy(...) S.C.z siedzibą w miejscowościZ.zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie, że ubezpieczonyY. P.spełnia przesłanki do wydania wobec niego zaświadczeń o właściwym ustawodawstwie (A1) w w/w okresie. Wskazali, że w/w zaświadczenie jest wymagane przy wykonywaniu przewozów m.in. do Niemiec, Francji,W.i Belgii. Odmawiając wydania przedmiotowego zaświadczenia organ rentowy nie uwzględnił interesów pracodawcy, który terminowo i sumiennie reguluje składki za zatrudnionych pracowników. Skarżący nie zakwestionowali, że konieczne jest spełnienie przez zatrudnionego pracownika warunku legalnego zamieszkiwania wP.i wskazali, żeY. P.warunek ten spełnia. Legalnie bowiem pracuje wP.i legalnie tu zamieszkuje, a ponadto swoją przyszłość wiąże z Polską, jednakże sprowadzenie rodziny doP.nie jest kwestią, którą można zorganizować w ciągu tygodnia. Podjęcie i kontynuowanie pracy od wielu miesięcy oraz najem lokalu mieszkalnego wP.potwierdza zamiar wyżej wymienionego zamieszkiwania wP.. (odwołanie k. 3 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy powołał się na przepisy prawa i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podkreślił, że zgromadzone dowody nie dają podstaw do ustalenia, żeY. P.posiada ośrodek interesów życiowych na terenieP.i tym samym, aby jego miejscem zamieszkania było terytoriumP.. Do ustalenia takiego nie jest wystarczające legalne przebywanie i zatrudnienie na terenieP.(odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-6 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
(...) S.C.C. Z.,D. Z.z siedzibą w miejscowościZ., powiatM.prowadzi działalność transportową, w tym świadczy usługi z zakresu przewozów międzynarodowych (licencje Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydana(...) Spółki (...)na okres od 5 grudnia 2012r. do 4 grudnia 2022r. k. 11-15 akt organu rentowego).
UbezpieczonyY. P.jest obywatelemU..Urodził się w dniu (...)w obwodzie dnietropietrowskim na Ukrainie. Ubezpieczony jest żonaty. Żona ubezpieczonego pracuje i mieszka na Ukrainie w mieszkaniu rodziców, ale nie ma stałej pracy, uczy się języka polskiego i również planuje pracować wP.(oświadczenie ubezpieczonego k.7 akt organu rentowego). Od 9 maja 2017r. ubezpieczony legalnie przebywa na terenieP.(karta pobytu na terenie RP k.19 akt organu rentowego). W dniu 24 października 2017 r. ubezpieczony i(...) Spółki (...)zawarli umowę o pracę, na mocy której ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku kierowcy ciągnika siodłowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano teren całej Europy (umowa o pracę z 24.10.2017r. k.25-29 akt organu rentowego). Od 1 grudnia 2017r. ubezpieczony zamieszkuje w lokalu mieszkalnym znajdującym się w budynku na nieruchomości w miejscowości(...). W dniu 1 grudnia 2017r. ubezpieczony zawarł z płatnikiem składekC. Z.umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w budynku na w/w nieruchomości o powierzchni 32 metrów kwadratowych składającego się z pokoju z aneksem kuchennym i łazienki. Czynsz najmu ustalono na kwotę 100 złotych miesięcznie (umowa najmu lokalu mieszkalnego z 1 grudnia 2017r. k.39-41 akt organu rentowego). W lokalu tym ubezpieczony spędza czas wolny między zleceniami przewozów. NaU.w odwiedziny do rodziny ubezpieczony wyjeżdża raz na 3 miesiące i przebywa tam do tygodnia czasu. Ubezpieczony wykonuje przewozy międzynarodowe, w związku z tym 10% czasu pracy przypada na pracę na terenieP., a 90% na pracę w pozostałych krajach Unii Europejskiej –N.,F.,A.,H.,B.,W.,H.,S.,S.,D.,W.(informacja z 5 grudnia 2017r. w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym k.1-3 akt organu rentowego).
W roku 2017 ubezpieczonyY. P.rozliczył się z podatku wP.składając do Urzędu Skarbowego wM.zeznania o wysokości osiągniętych dochodów (informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego wM.z 4 października 2018r. - w kopercie na k.32 akt sprawy).

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie płatników składekC. Z.iD. Z.wspólników(...) S.C.z siedzibą w miejscowościZ.jest zasadne i zostało uwzględnione.
Jak wynika z akt organu rentowego, w dniu 5 grudnia 2017r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.wniosek płatników składek o wydanie zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla pracownikaY. P.– obywatelaU.wykonującego dla płatników składek pracę w charakterze kierowcy w transporcie międzynarodowym na okres od 24.11.2017r. do 23.11. 2018r. Wnioskodawcy wskazali, że w/w pracownik świadczy pracę, która w 10% jest wykonywana wP., a w pozostałych 90% na terenie innych państw Unii Europejskiej. Jako podstawę wniosku wskazano regulację art.13.1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L z 30 kwietnia 2004r. ze zm.). Zgodnie z tym uregulowaniem osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:
a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub jeżeli jest zatrudniona przez różne przedsiębiorstwa lub przez różnych pracodawców, którzy mają siedzibę lub miejsce wykonywania działalności w różnych Państwach Członkowskich lub
b) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się siedziba lub miejsce wykonywania działalności zatrudniającego ją przedsiębiorstwa, jeżeli osoba ta nie wykonuje znacznej części swojej pracy w Państwie Członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania.
Z uwagi na to, żeY. P.jest obywatelemU.rozstrzygnięcie wniosku płatników składek wymagało uprzedniej oceny, czy w/w pracownik zamieszkuje legalnie na terenieP.jako członka Unii Europejskiej. Zgodnie bowiem z art.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr(...)z dnia 24 listopada 2010r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, w/w rozporządzenia (WE) nr 883/2004r. i nr(...)mają zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo, jak również do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu po ich śmierci, pod warunkiem że zamieszkują oni legalnie na terytorium państwa członkowskiego i znajdują się w sytuacji, która pod każdym względem dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego.
Organ rentowy odmawiając ustalenia, że wobecY. P.w okresie objętym wnioskiem płatników składek, tj. w okresie od 24.11.2017r. do 23.11.2018r. znajduje zastosowanie ustawodawstwo polskie ustalone na podstawie art.13.1 pkt b rozporządzenia (WE) nr 883/2004 jako ustawodawstwo państwa, w którym znajduje się siedziba pracodawcy i co za tym idzie wydania ubezpieczonemu zaświadczenia A1 podniósł, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do ustalenia, że wP.znajduje się centrum interesów życiowych ubezpieczonego i miejsce jego zamieszkania. Ustalając, czy ubezpieczony zamieszkuje wP.organ rentowy odwołał się do uregulowania zawartego w art.11.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W myśl tego uregulowania do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, należy ustalić ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować, w stosownych przypadkach: czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich, sytuację danej osoby, w tym: charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę, jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały, państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Stosując się do powyższej regulacji organ rentowy stwierdził, żeY. P.jedynie tymczasowo przebywa wP.jako kraju zatrudnienia, a centrum jego interesów życiowych, determinowane m.in. przez fakt posiadania rodziny na Ukrainie, znajduje się właśnie na Ukrainie.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego w kwestii miejsca zamieszkaniaY. P.jest błędne. Wskazać należy, że zastosowany przez organ rentowy w/w przepis art.11.1 rozporządzenia wykonawczego (WE) nr 987/2009 ma zastosowanie w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma natomiast sporu między instytucjami państw członkowskich. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy w pełni uzasadnione jest stwierdzenie, żeY. P.zamieszkuje legalnie na terenieP.. Przedstawiona przez płatników składek karta pobytu ubezpieczonego wydana mu na okres od 9.05.2017 r. do 6.07.2019 r. nie pozostawia wątpliwości, że ubezpieczony legalnie przebywa na terenie RP oraz legalnie wykonuje pracę w charakterze kierowcy w transporcie międzynarodowym. Z ustaleń Sądu wynika, że ubezpieczony posiada wP.– w miejscowościZ.prawo najmu lokalu mieszkalnego, w którym przebywa w czasie wolnym od pracy. Okoliczność, że lokal ten znajduje się na nieruchomości, na której znajduje się siedzibaspółki (...)oraz, że w tym samym budynku zamieszkują również inni pracownicy tej spółki, nie może być powoływana jako argument przeciwko ustaleniu, że ubezpieczony zamieszkuje na terenieP.. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że zamieszkiwanie ubezpieczonego na terenieP.ma swoje źródło w fakcie wykonywania pracy na rzecz polskiego pracodawcy. Zatrudnienie jest jednak doniosłym motywem w wyborze miejsca zamieszkania. Bezsporne jest, że ubezpieczony ma na Ukrainie rodzinę, ale w odwiedziny do rodziny jeździ tylko raz na trzy miesiące i jego pobyt tam trwa do tygodnia czasu, gdyż od granicy z Polską do miejsca zamieszkania jego rodziny jest ok. 1000 km. Posiadanie rodziny na terenieU.jest okolicznością, która wiąże ubezpieczonego z jego ojczystym krajem. Nie jest to jednak okoliczność niwecząca ustalenie, że ubezpieczony, który od dłuższego czasu pracuje i przebywa wP.oraz co istotne, a co pomija organ rentowy, za rok 2017r. rozliczył podatek wP., zamieszkuje legalnie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Reasumując, wobec ustalenia, żeY. P.zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego UE, Sąd stwierdził, że zachodzą podstawy do wydania przez organ rentowy zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla ubezpieczonego jako osoby, która wykonuje pracę najemną w dwóch lub kilku Państwach Członkowskich UE na postawie art. 13.1 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 883/2004.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawieart.47714§2 kpc, Sąd zmienił zaskarżonądecyzję nr (...)i orzekł jak sentencji wyroku.