Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 388/17
Data wyroku: 2018-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Masłowski, do Jarosław Staszkiewicz, Andrzej Żuk
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu

Sygn. akt VI Ka 388/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 05 lipca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Andrzej Żuk (spr.)
Sędziowie SO Waldemar Masłowski
SR del. do SO Jarosław Staszkiewicz
Protokolant Sylwia Sarnecka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej wJ.M. G.
po rozpoznaniu w dniach: 22 maja 2018 r. i 5 lipca 2018 r.
sprawy:
1.J. P.ur. (...)wL.
s.J.,A. z domu Z.
oskarżonego zart. 230 § 1 kki inne
2.G. S.ur. (...)wL.
s.K.,B. z domu P.
oskarżonego zart. 229 § 1 kk
3.M. Z.ur. (...)wL.
s.S.,E. z domu Z.
oskarżonego zart. 230 § 1 kkinne
z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora, obrońcę oskarżonych, oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt II K 1037/16

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoJ. P.w ten sposób, że:

- w pkt I części dyspozytywnej wyroku uznaje oskarżonegoJ. P.za winnego tego, że w okresie od 10 do 11 listopada 2013 r. weW.i innym nieustalonym miejscu, działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem wspólnie i w porozumieniu zG. S.iM. Z.usiłował udzielić funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej korzyść majątkową w postaci dwóch butelek whiskyJ. W., a ponadto, utwierdzając tego funkcjonariusza w przekonaniu o posiadaniu wpływów w Komendzie Powiatowej Policji wL., obiecał mu udzielić korzyść osobistą w postaci sprawdzenia w bazach policyjnych samochodu, który zamierzał on kupić, w zamian za zakończenie przez niego pouczeniem postępowania mandatowego prowadzonego przez Straż Miejską wJ.wobecG. S., jednak do udzielenia tych korzyści nie doszło, tj. czynu zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.iart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierza mu karę grzywny 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;

II
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. Z.w ten sposób, że w pkt II części dyspozytywnej wyroku uznaje oskarżonegoM. Z.za winnego tego, że w okresie od 10 do 11 listopada 2013 r. weW.i innym nieustalonym miejscu, działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem wspólnie i w porozumieniu zG. S.iJ. P., usiłował udzielić funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej korzyść majątkową w postaci dwóch butelek whiskyJ. W., a ponadto, utwierdzając tego funkcjonariusza w przekonaniu o posiadaniu wpływów w Komendzie Powiatowej Policji wL., obiecał mu udzielić korzyść osobistą w postaci sprawdzenia w bazach policyjnych samochodu, który zamierzał on kupić, w zamian za zakończenie przez niego pouczeniem postępowania mandatowego prowadzonego przez Straż Miejską wJ.wobecG. S., jednak do udzielenia tych korzyści nie doszło, tj. czynu zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.iart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierza mu karę grzywny 100 (sto) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 (trzydzieści) złotych;

III
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoG. S.w ten sposób, że ustala, iż przypisany mu w pkt III części dyspozytywnej wyroku czyn popełnił on wspólnie i w porozumieniu zM. Z.iJ. P.;

IV
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

V
zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym opłaty za obie instancje: odJ. P.iM. Z.– po 300 zł, odG. S.– 360 zł.

Sygn. akt VI Ka 388/17

UZASADNIENIE
J. P.został oskarżony o to, że:

1
w okresie między 7 października 2013 roku, a 11 października 2013 roku weW.i innych miejscowościach, działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, utwierdzając w przekonaniuM. Z.o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ., w zamian za korzyść majątkową oraz korzyść osobistą w postaci sprawdzenia samochodu w bazach policyjnych dla nieustalonej osoby, podjął się pośrednictwa w załatwieniu zakończenia postepowania o wykroczenie drogowe, prowadzone wobecG. S.pouczeniem, a następnie przyjął odM. Z.iG. S.korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu w celu przekazania funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji, za zakończenie postepowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem,

tj. o czyn zart. 230 § 1 k.k.iart. 228 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.,
G. S.został oskarżony o to, że:

2
w dniu 11 października 2013 roku weW.oraz wJ.działając wspólnie i w porozumieniu zM. Z., dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji,J. P.udzielił korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek alkoholu, w zamian za zakończenie postepowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem,

tj. o czyn zart. 229 § 1 k.k.
M. Z.został oskarżony o to, że:

3
w okresie między 7 października 2013 roku, a 11 października 2013 roku wJ.i innych miejscowościach, działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, utwierdzającG. S.w przekonaniu o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ., w zamian za korzyść majątkową dlaJ. P.i strażnika Straży Miejskiej wJ.oraz korzyść osobistą w postaci sprawdzenia samochodu w bazach policyjnych, dla nieustalonej osoby, podjął się pośrednictwa w załatwieniu zakończenia postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem, oraz obiecałJ. P.udzielenie korzyści majątkowej w zamian za pośrednictwo w jak najkorzystniejszym zakończeniu postępowania w sprawie o wykroczenie drogowe, popełnione przezG. S., prowadzonej w jednostce Straży Miejskiej wJ., a jednocześnie wspólnie i w porozumieniu zG. S.,J. P.udzielił dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji, korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu, w zamian za zakończenie postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem,

tj. o czyn zart. 230 § 1 k.k.,art. 230a § 1 k.k.iart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. (sygn. akt II K 1037/16):

I
oskarżonegoJ. P.uznał za winnego tego, że w okresie od 10 do 11 października 2013 r. weW.i innym nieustalonym miejscu, powołując się na wpływy w Komendzie Powiatowej Policji wL., podjął się załatwienia sprawy dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.S. Z.w postaci sprawdzenia w policyjnych bazach danych samochodu, który funkcjonariusz ten zamierzał kupić, w zamian za zakończenie przez niego pouczeniem postępowania mandatowego prowadzonego przez Straż Miejską wJ.wobecG. S.oraz pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w ten sposób, że przyjął tę korzyść w celu jej przekazaniaS. Z.w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej, tj. występku zart. 230 § 1 k.k.iart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 37a k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;

II
oskarżonegoM. Z.uznał za winnego tego, że w okresie od 10 do 11 października 2013 r. w nieustalonym miejscu i weW.pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.S. Z.w ten sposób, że udzielił mu wskazówek, jaki alkohol i w jakiej ilości ma kupić, a następnie przyjechał z nim doW.w celu spotkania zJ. P., który tę korzyść przyjął w celu jej przekazaniaS. Z.w związku z pełnieniem przezS. Z.funkcji publicznej, tj. występku zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 22 § 1 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierzył mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość stawki na kwotę 30 (trzydzieści) złotych;

III
oskarżonegoG. S.uznał za winnego tego, że 11 października 2013 r. weW.usiłował udzielić za pośrednictwemJ. P.korzyść majątkową w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.S. Z.w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej, tj. występku zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 229 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 14 § 1 k.k.wymierzył mu karę 180 (stu osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;

IV
na podstawieart. 627 k.p.k.orazart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonychJ. P.,M. Z.iG. S.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe po 1/3 z wyjątkiem kosztów sporządzenia opinii biegłych w kwocie 320 zł, które zasądza w całości na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonegoJ. P., w tym wymierzył im opłaty:J. P.iM. Z.po 300 zł, aG. S.360 zł.

Od powyższego wyroku apelację wnieśli prokurator, obrońca oskarżonych oraz osobiście oskarżeniM. Z.,G. S.iJ. P..
Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonychJ. P.,G. S.iM. Z.w całości i powołując się na przepisyart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 3 k.p.k.zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, żeJ. P.pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek alkoholu funkcjonariuszowi publicznemu w związku z pełnieniem tej funkcji, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, żeJ. P., utwierdzając w przekonaniuM. Z.o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ.w zamian za korzyść majątkową oraz korzyść osobistą w postaci sprawdzenia samochodu w bazach policyjnych dla siebie i strażnika miejskiego zJ., podjął się pośrednictwa w załatwieniu zakończenia postepowania o wykroczenie drogowe w Straży Miejskiej wJ.prowadzone wobecG. S.pouczeniem oraz przyjął odM. Z.iG. S.korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu w celu przekazania ich funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji za zakończenie postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, żeG. S.usiłował udzielić korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu funkcjonariuszowi publicznemu w związku z pełnieniem tej funkcji, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, żeG. S., działając wspólnie i w porozumieniu zM. Z., dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji, udzielił pośrednikowiJ. P.korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek alkoholu w zamian za zakończenie prowadzonego wobec siebie postepowania mandatowego pouczeniem oraz wręczyłM. Z.dlaJ. P.i funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.dwie butelki alkoholu w zamian za pośrednictwo w jak najkorzystniejszym zakończeniu postępowania w Straży Miejskiej wJ.w sprawie o wykroczenie drogowe;

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, żeM. Z.pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek alkoholu funkcjonariuszowi publicznemu w związku z pełnieniem tej funkcji, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, żeM. Z., utwierdzającG. S.w przekonaniu o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ.w zamian za korzyść majątkową dlaJ. P.i strażnika Straży Miejskiej wJ.prowadzącego postępowanie mandatowe przeciwkoG. S., podjął się pośrednictwa w załatwieniu zakończenia postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem oraz obiecałJ. P.udzielenia korzyści majątkowej w zamian za pośrednictwo w jak najkorzystniejszym zakończeniu postępowania w sprawie o wykroczenie drogowe popełnione przezG. S.korzyść prowadzonego w jednostce Straży Miejskiej wJ., a jednocześnie wspólnie i w porozumieniu zG. S.udzielił pośrednikowiJ. P.dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu w zamian za zakończenie postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem;

Stawiając te zarzuty, prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, iż:
-J. P.w okresie między 7 października 2013 roku a 11 października 2013 roku weW.i innych miejscowościach, działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, utwierdzając w przekonaniuM. Z.o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ., w zamian za korzyść majątkową oraz korzyść osobistą w postaci sprawdzenia samochodu w bazach policyjnych dla nieustalonej osoby, podjął się pośrednictwa w załatwieniu zakończenia postepowania o wykroczenie drogowe, prowadzone wobecG. S.pouczeniem, a następnie przyjął odM. Z.iG. S.korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu w celu przekazania funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji, za zakończenie postepowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem, czym popełnił czyn zart. 230 § 1 k.k.iart. 228 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.,
-G. S.w dniu 11 października 2013 roku weW.oraz wJ.działając wspólnie i w porozumieniu zM. Z., dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji,J. P.udzielił korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek alkoholu, w zamian za zakończenie postepowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem, czym popełnił czyn zart. 229 § 1 k.k.
-M. Z.w okresie między 7 października 2013 roku, a 11 października 2013 roku wJ.i innych miejscowościach, działając w krótkich odstępach czasu oraz w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, utwierdzającG. S.w przekonaniu o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ., w zamian za korzyść majątkową dlaJ. P.i strażnika Straży Miejskiej wJ.oraz korzyść osobistą w postaci sprawdzenia samochodu w bazach policyjnych, dla nieustalonej osoby, podjął się pośrednictwa w załatwieniu zakończenia postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem, oraz obiecałJ. P.udzielenie korzyści majątkowej w zamian za pośrednictwo w jak najkorzystniejszym zakończeniu postępowania w sprawie o wykroczenie drogowe, popełnione przezG. S., prowadzonej w jednostce Straży Miejskiej wJ., a jednocześnie wspólnie i w porozumieniu zG. S.,J. P.udzielił dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem tej funkcji, korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu, w zamian za zakończenie postępowania mandatowego prowadzonego wobecG. S.pouczeniem, czym popełnił czyn zart. 230 § 1 k.k.,art. 230a § 1 k.k.iart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.,
Obrońca oskarżonych zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonych i na podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k.zarzucił:

1
obrazę prawa materialnego, tj.art. 230 § 1 k.k.poprzez nieuprawnione przypisanie oskarżonemuJ. P., iż w trakcie prowadzonych a zarejestrowanych rozmów zM. Z.powoływał się na wpływy w Straży Miejskiej wJ.i podjął się pośrednictwa w załatwieniu sprawy dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.S. Z.w postaci sprawdzenia w policyjnych bazach danych samochodu, który funkcjonariusz ten zamierzał kupić w zamian za zakończenie przez niego pouczeniem postępowania mandatowego prowadzonego przez Straż Miejską wJ.wobecG. S., podczas gdy właściwa analiza przedmiotowych rozmów wyklucza możliwość przyjęcia takiej kwalifikacji;

2
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicieart. 7 k.p.k.poprzez dowolna ocenę materiału dowodowego sprzeczną z doświadczeniem życiowym i logicznym rozumowaniem, a w szczególności dokonanie interpretacji rozmów prowadzonych przez oskarżonychJ. P.,G. S.iM. Z.w sposób odbiegający od ich rzeczywistego przebiegu i w konsekwencji bezzasadne przypisanie oskarżonym opisanych w wyroku występków;

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, iż

-J. P.pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży Miejskiej w ten sposób, że przyjął tę korzyść w celu jej przekazaniaS. Z.,
-M. Z.pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.S. Z.,
-G. S.usiłował udzielić za pomocąJ. P.korzyść majątkową w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży MiejskiejS. Z..
Stawiając te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonychG. S.,J. P.iM. Z.od popełnienia zarzuconych im czynów.
OskarżonyJ. P.zaskarżył wyrok w całości i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na dowolnym uznaniu, iż dopuścił się on przestępstwa oraz obrazę przepisu postępowania, tj.art. 5 § 2 k.p.k.poprzez nieuwzględnienie powstałych wątpliwości na jego korzyść. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go od zarzuconego mu czynu.
OskarżonyG. S.zaskarżył wyrok w całości i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego i całkowicie dowolnym ustaleniu, iż dopuścił się on przestępstwa. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go od zarzuconego mu czynu.
OskarżonyM. Z.zaskarżył wyrok w całości i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, a polegający na nieuzasadnionym ustaleniu, że udzielił on pomocyG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej w postaci dwóch butelek whiskyJ. W.funkcjonariuszowi Straży Miejskiej. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go od zarzuconego mu czynu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Na wstępie należy zaznaczyć, iż wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Odwoławczego złożył jedynie prokurator. Wniosku takiego nie złożył z kolei obrońca oskarżonych ani sami oskarżeni, których apelacje były w toku postępowania przedmiotem rozpoznania sądu odwoławczego. Zgodnie zatem zart. 457 § 2 k.p.k.samo uzasadnienie wyroku sporządzone na wyłączny wniosek oskarżyciela publicznego Sąd ograniczył do apelacji wniesionej przez prokuratora – zgodnie z treścią wniosku co do całości podnoszonych przez niego w apelacji zarzutów i wniosków. Przepisart. 457 § 2 k.p.k.w sytuacji, gdy z wnioskiem nie wystąpili obrońca ani oskarżeni, ale również prokurator nie zaznaczył wyraźnie w swoim wniosku, że wniosek dotyczy również apelacji wniesionych na korzyść oskarżonych, zwalnia sąd odwoławczy od sporządzenia uzasadnienia obejmującego odniesienie się do wszystkich apelacji złożonych w sprawie. Należy bowiem uznać, że wniosek strony, która zaskarżyła wyrok, implicite odnosi się do rozpoznania sprawy w zakresie dotyczącym apelacji tej strony. Strona może także zażądać sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia związanego z rozpoznaniem apelacji innej strony, wymaga to jednak wyraźnego zaznaczenia we wniosku o sporządzenie uzasadnienia (por. postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt III KK 120/16; OSNKW 2016/10/67; D. Świecki [w:],Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II, wyd. IV, WKP 2018)
Apelacja prokuratora zasługuje tylko na częściowe uwzględnienie.
Środek odwoławczy oskarżyciel publiczny oparł m. in. na twierdzeniu, żeJ. P.występował w całej sprawie jako funkcjonariusz publiczny i właśnie w tym charakterze i w związku z pełnioną funkcją przyjął korzyść majątkową w postaci dwóch butelek alkoholu z przeznaczeniem ich dla funkcjonariusza Straży Miejskiej wJ.S. Z.. Prokurator przywołał w tym zakresie treść rozmów telefonicznych, z których wynikało, że, kontaktując się zeS. Z., powoływał się na pełnioną przez siebie służbę w Policji, w związku z czym strażnik poprosił go o sprawdzenie w bazach danych Policji samochodu, który zamierzał zakupić. Stwierdzenie to jednak jest błędne. Zdumienie zaś budzi to, że w sytuacji, gdy prokurator doszedł do takich wniosków na podstawie zebranego materiału dowodowego, pominął w całej sprawieS. Z.. Nie przedstawił mu zarzutów, ani nie wniósł przeciwko niemu do Sądu aktu oskarżenia.
O treści rozmówJ. P.iS. Z.można jedynie wnioskować na podstawie relacji o nich, które pierwszy z nich składałM. Z.. Nie wiadomo więc, jakie dokładnie słowa pomiędzy rozmówcami padały, w jakich okolicznościach i konfiguracjach. Sąd Rejonowy ustalił, żeJ. P.istotnie obiecałS. Z.sprawdzenie samochodu, jednak nie wynika z tych ustaleń wprost, że to właśnie on jako funkcjonariusz Policji dokona tego sprawdzenia. Z rozmowy zapisanej na k.7 (komunikat zbiorczy nr 2, rozmowa z dnia 10 października 2013 r.) wynika, żeJ. P.obiecał „załatwienie tematu”, jednak nie wyraził się, że zrobi to on osobiście jako funkcjonariusz Policji. Z rozmowy wynika nawet wprost, że zająć się tym miał nie on aleM. Z., „kiedy będzie w robocie”. Nie sposób więc z zebranych dowodów wyprowadzić stanowczego wniosku, żeJ. P.w ogóle miał możliwość w ramach swoich obowiązków spełnić „prośbę”S. Z.. Tym bardziej brak podstaw do stwierdzenia, że w sprawie występował jako funkcjonariusz publiczny, a podejmowane przez niego działania miały związek z pełnioną przez niego funkcją. Zasadnie więc Sąd Rejonowy ustalił, że w istocie działania te, choć pochodne w stosunku do jego zatrudnienia jako policjanta, to wynikały z jego osobistych znajomości wynikających z wcześniejszych kontaktów, które też nie odbywały się na stopie zawodowej. Nie ma więc wbrew twierdzeniom skarżącego dowodów na to, żeJ. P.przyjął korzyść majątkową lub osobistą (zresztą nie dla siebie) w związku z pełnioną funkcją publiczną. To osobiste znajomości, a nie funkcja publiczna była podstawą kontaktów i współdziałania w udzielaniu korzyści majątkowej lub osobistej. Z tych wszystkich względów brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności karnejJ. P.na gruncieart. 228 § 1 k.k., a ustalenia poczynione w tym zakresie przez Sąd I instancji są prawidłowe i nie zostały skutecznie podważone argumentacją oskarżyciela publicznego.
Nie jest zasadny również zarzut apelacji prokuratora odnoszący się do wszystkich oskarżonych, że przypisane im powinny zostać przestępstwa w formie dokonania a nie usiłowania, jak to uczynił Sąd Rejonowy. Oskarżyciel przywołał w tym zakresie na poparcie swojego zarzutu wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 października 2012 r. w sprawie II AKa 270/12. Wyprowadził jednak z tego orzeczenia nieprawidłowy wniosek, nie odczytując należycie ani tezy orzeczenia, ani jego uzasadnienia. Przywołany wyrok (opubl. LEX nr 1238648) formułuje w pkt 2 tezę, której część tylko przywołał oskarżyciel publiczny, a która na pewno nie stoi w sprzeczności z wnioskami wyprowadzonymi przez Sąd Rejonowy. „Osoba, która przekazuje pieniądze pośrednikowi celem udzielenia korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z tą funkcją, wyczerpuje takim zachowaniem znamiona przestępstwa zart. 229 § 1 k.k.w formie dokonania, gdy pośrednik udzieli „łapówkę” albo w formie usiłowania, gdy do udzielania „łapówki” nie doszło”. W przedmiotowej sprawie z niekwestionowanych przez prokuratora ustaleń faktycznych wynika, że do przekazania korzyści majątkowej (ani też zrealizowania korzyści osobistej) nie doszło. Brak jest bowiem w tym zakresie jakichkolwiek dowodów pozwalających na kategoryczne i jednoznaczne ustalenie, że przekazanie owej „łapówki” nastąpiło, zaś sam oskarżyciel publiczny nie prowadził postępowania przeciwkoS. Z.. W tej sytuacji odpowiedzialność osoby przekazującej korzyść rozpatrywana być musi na gruncie usiłowania czynu zabronionego, a nie jego dokonania. Ustalenia Sądu I instancji, a w konsekwencji również konstrukcja prawna przypisanych czynów w tym zakresie, są prawidłowe, zaś apelacja prokuratora niezasadna.
Słusznie Sąd I instancji przypisał każdemu z oskarżonych odpowiedzialność za czyn zart. 229 § 1 k.k.. Rację ma jednak apelujący prokurator, iż w stosunku doJ. P.iM. Z.błędnie ograniczona została ona do pomocnictwa zamiast sprawstwa. Argumentacja środka odwoławczego odnosiła się doM. Z., jednak w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy nie przyjął argumentów prokuratora, iżJ. P.należy przypisać czyn zart. 228 § 1 k.k., to kwestię formy zjawiskowej przypisanego mu czynu trzeba było również uczynić przedmiotem rozpoznania w apelacji. Sąd Rejonowy w miejsce bowiem zarzuconego w akcie oskarżenia czynu, ustalił, iż ten oskarżony jedynie pomógłG. S.w udzieleniu korzyści majątkowej funkcjonariuszowi Straży Miejskiej, podobnie zresztą jak iM. Z.. Tymczasem prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o zebrany materiał dowodowy prowadzić muszą do dalej idących wniosków, które zgodne są z argumentacją przytoczoną w środku odwoławczym złożonym przez prokuratora.
Zgodnie zart. 18 § 3 k.k.odpowiada za pomocnictwo ten, ktow zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniemułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji. ZachowanieJ. P.iM. Z.zdecydowanie jednak wykracza poza tę definicję. Oskarżeni ci nie ułatwiliG. S.popełnienie czynu zabronionego, ale w ogóle mu umożliwili ten czyn i aktywnie w jego realizacji uczestniczyli. To oni podjęli bezpośrednie działania zmierzające do uzgodnienia sposobu załatwienia sprawy i udzielenia korzyści majątkowej i osobistej. Beneficjentem przestępstwa miał byćG. S., oni mieli własny zamiar popełnienia przestępstwa. Nie tylko ułatwiali realizację zamiaruG. S.. Zasadnie więc prokurator podniósł, że działaniaM. Z.wykraczają poza pomocnictwo i stanowią element współsprawstwa.M. Z.podejmował bezpośrednie działania w procesie realizacji czynu, niezależne przecież odG. S.. To właśnie on informował inicjatora o dalszych działaniach, podejmował samodzielne decyzje, nawiązywał kontakty itd. Jego zachowanie nie było ograniczone tylko do udzielenia wstępnej porady, podwiezienia na miejsce „transakcji”, ale było zdecydowanie bardziej znaczące w procesie realizacji przestępstwa. Ta sama argumentacja dotyczy równieżJ. P., który nie był jedynie pomocnikiemM. Z.lubG. S.. Nie ograniczał się przecież do pomocy w realizacji ich zamiaru, ale realizował własny zamiar współudziału w przekazaniu korzyści majątkowej i udzieleniu korzyści osobistej dlaS. Z.(choć w interesie przede wszystkim współoskarżonego). Tym samym prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego, a zwłaszcza właściwa subsumpcja tego stanu pod przepisy prawa, powinna prowadzić do ustalenia oskarżonychG. S.,M. Z.iJ. P.jako wspólników. Wspólnie i w porozumieniu dokonali oni czynu zart. 229 § 1 k.k.polegającego na tym, że usiłowali udzielić funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej korzyść majątkową w postaci dwóch butelek whiskyJ. W., a także obiecali mu udzielić korzyść osobistą w postaci sprawdzenia w bazach policyjnych samochodu, który zamierzał on zakupić. Korzyści te miały być w zamian za zakończenie przez strażnika pouczeniem postępowania mandatowego prowadzonego przez Straż Miejską wJ.wobecG. S.. To zachowanie oskarżonych wyczerpuje całokształt czynności podejmowanych wspólnie i w porozumieniu, a nie stanowiło jedynie pomocy w realizacji czynu zabronionego.
Sąd Okręgowy podzielił natomiast stanowisko Sądu I instancji, że w przypisanym zachowaniu wyczerpującym znamiona zart. 229 § 1 k.k.zawarte są również wszystkie zachowania podejmowane przezM. Z.iJ. P.związane z utwierdzaniem innych oskarżonych (ale już nieS. Z.– o czym będzie mowa niżej) co do posiadanych przez nich wpływów w odpowiedniej „instytucji”. Skoro odpowiedzialność tych oskarżonych opisana została jako współsprawstwo, zbędne jest z tego powodu opisywanie ich zachowań z punktu widzenia znamion czynu zart. 230 § 1 k.k.Realizowali oni wspólny zamiar. Działali w porozumieniu, zgodnie z podziałem ról, które oczywiście były zależne od posiadanych znajomości, koneksji, możliwości. Utwierdzenie więc przezM. Z.G. S.w przekonaniu co do jego wpływów było jednym z elementów ich uzgodnień i porozumienia.M. Z.nie podjął się w stosunku do swojego szwagra „pośrednictwa” w załatwieniu sprawy, ale wraz z nim tę sprawę załatwiał bezpośrednio. Z tego względu jako właściwą kwalifikację tego zachowania oskarżonego należało przyjąćart. 229 § 1 k.k.(w formie usiłowania). To samo odnosi się zresztą doJ. P.. Oczywiście słusznie prokurator wskazał, że utwierdził onM. Z.w przekonaniu o posiadaniu wpływów w Straży Miejskiej wJ., jednak działał nie jako pośrednik, ale jako współsprawca czynu zart. 229 § 1 k.k.Za swoje działanie nie otrzymał (przynajmniej nic takiego nie ustalił Sąd I instancji, a prokurator w tym zakresie nie podniósł zarzutu błędnych ustaleń faktycznych) żadnego wynagrodzenia, własnej korzyści majątkowej. Miał przyjąć tę korzyść ale z przeznaczeniem dlaS. Z.. Udzielenie jej było wyrazem wspólnego zamiaru oskarżonych. Nie można było więc przyjąć w tym zakresie podwójnej roli oskarżonego – z jednej strony współsprawcy wypełniającego znamiona występku zart. 229 § 1 k.k., z drugiej sprawcy wypełniającego znamionaart. 230 § 1 k.k.takie sytuacji nawet ta sama korzyść majątkowa (2 butelki whisky) występowałaby w dwojakiej roli. SkoroJ. P.w ramach uzgodnień z innymi współsprawcami i w ramach podziału ról, miał przyjąć ją z zamiarem przekazania funkcjonariuszowi Straży Miejskiej, to działał nie jako pośrednik zart. 230 § 1 k.k.lub zart. 230a § 1 k.k., ale jako współsprawca czynu zart. 229 § 1 k.k.W tym zatem zakresie apelację prokuratora Sąd Okręgowy uznał za niezasadną. Nie można bowiem, zwłaszcza w przypadku kwalifikowania czynu jako ciągłego, dokonywać oddzielnych kwalifikacji poszczególnych fragmentów zachowań oskarżonych. Stanowiły one bowiem wyraz jednego wspólnego zamiaru popełnienia czynu zart. 229 § 1 k.k., a rozmowy pomiędzy oskarżonymi stanowiły element owego porozumienia się co do sposobu popełnienia tego czynu.
Powyższe nie oznacza jednak pełnej akceptacji ustaleń Sadu Rejonowego w opisywanym zakresie. Prokurator w części bowiem wykazał niepełność opisów czynów przypisanychJ. P.iM. Z.. Z tego względu Sąd Okręgowy musiał dokonać korekty zaskarżonego wyroku i na nowo opisać przypisane tym oskarżonym czyny, by należycie oddać charakter ich działań. Apelacja prokuratora skutkowała więc zmianą zaskarżonego wyroku i nowym opisem czynów w pkt I i II wyroku.
W przypadkuM. Z.Sąd Rejonowy – być może na skutek traktowania go wyłącznie jako pomocnika - pominął zupełnie istotę jego rozmów zJ. P.i uzgodnień co do udzielenia korzyści osobistej. Z kolei w stosunku doJ. P.korekty wymagał opis czynu z pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy wyszedł bowiem w istocie od „środka działania”, czyli od obietnicy załatwienia sprawy na rzeczS. Z.. Tymczasem – co Sąd Okręgowy wykazywał wyżej –J. P.był współsprawcą czynu zainicjowanego przezG. S.. Nie ograniczył się jednak tylko do udzielenia korzyści majątkowej. Jego zachowanie (wspólne i w porozumieniu zM. Z.) związane z obietnicą udzielenia korzyści osobistej musiało bowiem – jako wykraczające poza początkowe uzgodnienia między współsprawcami - znaleźć wyraz w opisie czynu i jego kwalifikacji.
Sąd Okręgowy ustalił, żeM. Z.iJ. P.wypełnili jednak znamiona również występku zart. 230 § 1 k.k.i uwzględnił ten przepis w kwalifikacji prawnej tych czynów, jednak miało to związek nie z udzieleniem korzyści majątkowej, ale z obietnicą udzielenia korzyści osobistej funkcjonariuszowi Straży Miejskiej wJ.. W tym bowiem zakresie podjęli oni w stosunku doS. Z.zachowania opisane wprost w przywołanym przepisie. Utwierdzili oni bowiem go w tym, że posiadają wpływy (jako współsprawcy, konkretnie zaśM. Z.— jak wynika z treści rozmów między nimi) w Komendzie Powiatowej Policji wL.pozwalające na sprawdzenie w bazie danych Policji samochodu, który zamierzał on kupić. Zachowanie to stanowiło dopełnienie ich zamiaru obietnicy udzielenia korzyści majątkowej w zamian za zakończenia korzystnego dlaG. S.postępowania mandatowego, jednak w istotny sposób wykraczało poza dotychczasowe porozumienie i „angażowało” w cały proceder nową instytucję, której działanie zostało przez nich zagrożone, tj. KPP wL.. Wynikało z prośbyS. Z.i utwierdzenia go w tym, że prośba ta może zostać spełniona. Do tego bowiem momentu działania oskarżonych ukierunkowane były wyłącznie na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia jednego podmiotu publicznego (Straży Miejskiej wJ.), bez angażowania innych podmiotów (w szczególności Policji). Wraz z utwierdzeniemS. Z.w przekonaniu, że posiadają oni wpływy w instytucji mogącej sprawdzić jego samochód i podjęciem się tej czynności wobec niego, w cały proces został „wplątany” nowy podmiot – Komenda Powiatowa Policji wL., której działania dotyczyły uzgodnienia pomiędzyJ. P.iM. Z.z jednej strony aS. Z.z drugiej. To właśnie przepisy dotyczące tego podmiotu, jego regulamin i bezpieczeństwo urzędowania miały zostać naruszone. Z tego właśnie względu, Sąd uznał zachowanieM. Z.iJ. P.jako wyczerpujące również znamiona występku zart. 230 § 1 k.k.podjęte „w interesie”S. Z.jako korzyść osobista udzielona w zamian za jego działania na korzyśćG. S..
Konsekwencją zmiany wyroku m. in. poprzez przyjęcie współsprawstwaM. Z.iJ. P.w zakresie czynu zart. 229 § 1 k.k., była również zmiana zaskarżonego wyroku w stosunku doG. S., któremu należało przypisać działanie wspólnie i w porozumieniu ze współoskarżonymi (pkt III wyroku).
Konsekwencją opisania na nowo czynów przypisanychM. Z.iJ. P.była potrzeba określenia na nowo sankcji karnych za te czyny. Oczywiście w tym zakresie Sad musiał mieć na uwadze, że w apelacji prokuratora nie zostały podniesione zarzuty przeciwko rozstrzygnięciom o karach wymierzonych przeciwko oskarżonym. Nie było więc z całą pewnością podstaw procesowych do orzekania w postępowaniu odwoławczym kar surowszych niż orzeczone przez sąd Rejonowe. Z tego względu, pomimo zmiany opisów czynu w sposób niekorzystny dla nich, przyjęcie ich działania jako współsprawców a nie pomocników, Sąd uznał, że brak jest podstaw do wymierzenia im kar surowszych niż orzeczone. Z drugiej strony powyższe okoliczności nie dawały podstaw, by orzec kary łagodniejsze, tym bardziej, że kary wymierzone – najłagodniejszego rodzaju i wcale nie w dużej wysokości - z całą pewnością nie mogą być uznane za nadmiernie surowe, a wręcz przeciwnie. Z tych względów za adekwatne do społecznej szkodliwości przypisanych czynów, stopnia winy oskarżonychJ. P.iM. Z., a także jako uwzgledniające wszystkie dyrektywy wymiaru kary zart. 53 k.k., Sąd uznał wobec pierwszego z nich kare 150 stawek dziennych grzywny, zaś w stosunku doM. Z.– karę 100 stawek dziennych grzywny. Wysokości stawek określone w zaskarżonym wyroku także nie były odpowiednie i zgodne z dyrektywaart. 33 § 3 k.k.
Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, by ingerować w wymiar kary orzeczonej wobecG. S., w tym zresztą zakresie prokurator nie wnosił apelacji, zaś Sąd odwoławczy nie opisywał na nowo czynu mu przypisanego.
Z powyższych względów, uwzględniając apelację prokuratora, Sąd zmienił zaskarżony wyrok jak w pkt I, II i III wyroku Sądu Okręgowego, a w pozostałej części na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.utrzymał go w mocy.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.iart. 633 k.p.k.orazart. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłatach w sprawach karnych, albowiem żadna z apelacji wniesionych na korzyść oskarżonych nie okazała się zasadna, a apelacja prokuratora została uwzględniona w znacznej części.