Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII C 2592/16
Data wyroku: 2018-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Bielecka-Gąszcz

Sygn. akt VIII C 2592/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:  S.S.R. Anna Bielecka-Gąszcz
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Piasek
po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.
przeciwkoJ. W.
o zapłatę 875,91 zł

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

3
nakazuje zwrócić na rzecz powoda ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 500 zł (pięćset złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego.

Sygn. akt VIII C 2592/16

UZASADNIENIE
W dniu 20 maja 2016 roku powódTowarzystwo (...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wytoczył przeciwko pozwanemuJ. W.w elektronicznym postępowaniu upominawczym powództwo o zapłatę kwoty 875,91 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 maja 2016 roku do dnia zapłaty oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych w kwocie 30 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 270 zł.
W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 3 września 2014 roku wŁ., naul. (...)pozwany nie zachował należytej ostrożności w ten sposób, że nie upewniając się, iż jest wyprzedzany wysiadając z samochodu markiO.onr rej. (...)otwieranymi drzwiami uszkodził karoserię pojazdu markiF.onr rej. (...). Poszkodowany, działając w oparciu o umowę ubezpieczenia, zwrócił się do powoda o naprawienie powstałej w wyniku zdarzenia szkody. Powód uznał swoją odpowiedzialność i wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie, o którego zwrot występuje przeciwko pozwanemu w oparciu o treśćart. 828 § 1 k.c.(pozew k. 2-3v)
W dniu 1 lipca 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wydał w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który następnie utracił moc w całości na skutek wniesienia przez pozwanego sprzeciwu.
Pozwany, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto pozwany wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego(...) S.A.Pozwany podniósł zarzuty braku podstaw faktycznych i prawnych dochodzonego roszczenia, nieudowodnienia roszczenia, braku legitymacji procesowej biernej, braku winy u pozwanego, braku związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zachowaniem pozwanego, przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody, nieponoszenia przez pozwanego odpowiedzialności za szkodę, miarkowania, wypłacenia przez ubezpieczyciela sumy pieniężnej osobie nieuprawnionej oraz z wysokości wyższej od poniesionej szkody, niezaistnienia przesłanej do wystąpienia z roszczeniem regresowym.
W uzasadnieniu pozwany wyjaśnił, iż nie ponosi winy za zdarzenie z dnia 3 kwietnia 2014 roku, brak jest również związku przyczynowego pomiędzy jego zachowaniem a szkodą, tym samym nie może ponosić odpowiedzialności za szkodę. Pozwany wskazał także, że w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wP.(obecnie(...) S.A.).
Postanowieniem z dnia 8 września 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi.(nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 4, sprzeciw k. 6-7, postanowienie k. 10v)
Następnie po przekazaniu sprawy z e.p.u., powód podtrzymał powództwo w całości. Pozwany również podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.(pismo procesowe k. 13, odpowiedź na pozew k. 49-50v, sprzeciw k. 52-53v)
W odpowiedzi na sprzeciw powód podniósł, że z podpisanego przez pozwanego oświadczenia jednoznacznie wynika, że jest on odpowiedzialny za przedmiotową szkodę.(pismo procesowe powoda k. 55-58)
W toku dalszego postępowania stanowiska procesowe stron nie uległy zmianie. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 roku Sąd, na podstawieart. 194 § 1 k.p.c., wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego(...) S.A.wW..
W odpowiedzi na pozew pozwany(...) S.A., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenieod powodana swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyjaśnił, że ze złożonego przezJ. W.na potrzeby prowadzonego postępowania likwidacyjnego oświadczenia wynika, iż do zdarzenia doszło w następstwie otworzenia drzwi od pojazdu przez pasażera pojazdu, a jednocześnie kierujący pojazdemJ. W.nie ponosił odpowiedzialności za pasażera – z wysiadającym pasażerem nie łączył go żaden stosunek pokrewieństwa. Pozwany ubezpieczyciel zgłosił ponadto zarzut przedawnienia roszczenia, wywodził również, że w oparciu o treśćart. 435 § 1 k.c.jego odpowiedzialność za zdarzenie, wyrządzone działaniem osoby trzeciej, jest wyłączona.(protokół rozprawy k. 74-78, k. 113-116, odpowiedź na pozew k. 93-95)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 3 września 2014 roku miało miejsce zdarzenie drogowe, w którym brał udział kierowany przez pozwanegoJ. W.samochód markiO.onr rej. (...). Bezpośrednio przed zdarzeniem pozwany zaparkował pojazd naul. (...)wŁ., zatrzymując go częściowo na jezdni, a częściowo na chodniku. W pojeździe poza pozwanym znajdowała się jego znajoma fryzjerka siedząca na fotelu pasażera z przodu oraz osoba, którą pozwany „podwoził” (klientka fryzjerki), siedząca na tylnej kanapie za kierowcą. Po zatrzymaniu samochodu pasażerka jadąca z tyłu otworzyła drzwi chcąc wysiąść z pojazdu. Pomimo prośby pozwanego, osoba ta nie zwróciła uwagi na ruch odbywający się na jezdni, na skutek czego otwierając drzwi uderzyła w tylną część jadącego samochodu markiF. (...)onr rej. (...)kierowanego przezS. J., który wykonywał manewr omijania stojącego samochodu markiO.. Kierujący pojazdem markiF.zatrzymał się po zdarzeniu, a następnie między nim a pozwanym wywiązała się rozmowa, w wyniku której pozwany zgodził się napisać oświadczenie o przebiegu zdarzenia. OświadczenieJ. W.przyjęło następującą postać: „na postoju otworzyłamdrzwi samochodu, nie sprawdziłam, czy jedzie jakieś auto, spowodowałamkolizję otwierając drzwi samochodu przejeżdżającego markiF.”. Wprawdzie przedmiotowe oświadczenie pozwany sporządził we własnym imieniu, składając pod nim własnoręczny podpis, to jednocześnie w jego treści pozwany chciał dać wyraz temu, że to nie on przyczynił się do powstania szkody w drugim pojeździe, stąd też w treści samego oświadczenia użył formy żeńskiej.(dowód z przesłuchania pozwanego 00:05:35-00:28:39 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 7 marca 2018 roku, zeznania świadkaS. J.00:12:46-00:35:55 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 7 marca 2018 roku, zeznania świadkaA. W.00:37:33-00:46:35 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 7 marca 2018 roku, oświadczenie sprawcy wypadku k. 101,
S. J.początkowo zgłosił szkodę do ubezpieczyciela pozwanegoJ. W., który w dacie zdarzenia był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wČ. P.’ovna a.s. wP., działający przezČ. P.’ovna S.A. Oddział w Polsce z siedzibą wW., której marką handlową jestP., należąca obecnie do pozwanego(...) S.A.W złożonym na potrzeby prowadzonego przezP.postępowania likwidacyjnego oświadczeniu, pozwanyJ. W.podał następujące okoliczności zdarzenia: „stojąc przy krawędzi jezdni byłem omijany przez samochód markiF., który zawadził o lewe tylne drzwiwysiadającego pasażera”. Jednocześnie pozwany oświadczył, że do powstania kolizji przyczyniły się „roztargnienie pasażera oraz brak wyobraźni osoby, która omijała pojazd”. Swojej winy w zdarzeniu pozwany nie potrafił określić. Po ustaleniu, iż osoba wysiadająca z pojazdu kierowanego przez pozwanego, której zachowanie doprowadziło do powstania szkody w pojeździe markiF., nie jest spokrewniona w żaden sposób z pozwanym, ubezpieczyciel wydał w dniu 13 listopada 2014 roku decyzję, w treści której odmówił przyjęcia odpowiedzialności za szkodę. Uzasadniając zajęte stanowisko wyjaśnił, że w analizowanym przypadku za spowodowanie szkody odpowiedzialna jest wyłącznie osoba trzecia, co stanowi przesłankę egzoneracyjną i wyłącza odpowiedzialność za zdarzenie kierującegoO..(dowód z przesłuchania pozwanego 00:05:35-00:28:39 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 7 marca 2018 roku, zeznania świadkaS. J.00:12:46-00:35:55 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 7 marca 2018 roku, oświadczenie sprawcy wypadku k. 102v.-103, oświadczenie dotyczące okoliczności zdarzenia k. 103v.-104, pismo k. 105, decyzja k. 106)
Po otrzymaniu decyzji, o której mowa wyżej,S. J.zgłosił szkodę powodowi, z którym właścicielkę pojazdu markiF.–A. J., łączyła umowa ubezpieczenia AC. W zgłoszeniu szkody kierującyF., jako przyczynę zdarzenia wskazał „otworzeniedrzwi pasażeralewej strony podczas wymijaniaO.stojącego na poboczu”. W toku postępowania likwidacyjnego powód wyliczył wartość szkody na kwotę 875,91 zł, która decyzją z dnia 18 grudnia 2014 roku została wypłaconaA. J.. Po wypłacie świadczenia powód czterokrotnie wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 875,91 zł, tytułem roszczenia regresowego, które to wezwania okazały się nieskuteczne. Do zapłaty spornej kwoty powód wzywał również ubezpieczyciela pozwanego, który jednak odmówił uznania roszczenia przytaczając argumentację z decyzji z dnia 13 listopada 2014 roku.(zeznania świadkaS. J.00:12:46-00:35:55 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 7 marca 2018 roku, polisa k. 23, k. 25, wycena szkody k. 26-27, kalkulacja naprawy k. 28-29, decyzja o przyznaniu odszkodowania k. 30-31, wezwanie do zapłaty k. 32-33, k. 34-35, k. 36, k. 41, druk zgłoszenia szkody w pojeździe k. 61-62, pismo k. 107)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, których prawidłowość i rzetelność sporządzenia nie budziła wątpliwości Sądu. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął ponadto dowód z przesłuchania pozwanego oraz zeznania świadków. Na rozprawie w dniu 7 marca 2018 roku Sąd oddalił wniosek pełnomocników stron o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność rekonstrukcji zdarzenia z dnia 3 września 2014 roku, jako zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec ustalenia, iż zachowanie pozwanego w żaden sposób nie przyczyniło się do powstania szkody (opinia biegłego mogła wykazać wyłącznie, czy oprócz pasażerki samochodu markiO.do zdarzenia przyczynił się kierujący samochodem markiF., co jednak nie miało znaczenia dla rozpoznania sprawy).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo nie było zasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie.
Swoje roszczenie powód wywodził z treściart. 828 § 1 k.c., w myśl którego, jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. Jeżeli zakład pokrył tylko część szkody, ubezpieczającemu przysługuje co do pozostałej części pierwszeństwo zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela. Oczywiste jest przy tym, że roszczenie powoda jest uzasadnione tylko wtedy, jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę względem poszkodowanego. W niniejszej sprawie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, iż szkoda powstała w pojeździe markiF.nie została wyrządzona zachowaniem pozwanego. Jak wynika ze spójnych, logicznych i korespondujących ze sobą depozycji pozwanego oraz świadkówS. J.iA. W., do uderzenia w samochód markiF.doszło w momencie, w którym z pojazdu markiO.wychodziła pasażerka jadąca na tylnej kanapie. Osoba ta nie zwróciła uwagi na ruch panujący na jezdni i w momencie, w którym kierującyF.wykonywał manewr omijania stojącego na poboczuO., na tyle niefortunnie otworzyła tylne lewe drzwi od pojazdu, iż uderzyła nimi w przejeżdżający samochód. Pozwany na zaistnienie powyższego zdarzenia nie miał żadnego wpływu, co implikuje konstatację, iż zachowanie pozwanego nie pozostawało w związku przyczynowo-skutkowym z powstałąs.. Wprawdzie to pozwany złożyłS. J.oświadczenie o przebiegu zdarzenia, czyniąc to we własnym imieniu, to jednocześnie nie może ujść uwadze okoliczność, że treść samego oświadczenia została napisana w formie żeńskiej. W ten sposób, jak wyjaśnił pozwany, chciał on dać wyraz temu, że nie jest winien zdarzenia, a winna jest kobieta pasażerka. Godzi się przypomnieć, że zarówno w treści oświadczenia, jakie pozwany złożył swojemu ubezpieczycielowi, jak i w treści oświadczenia złożonego przezS. J.powodowi, jednoznacznie wskazano, iż za szkodę odpowiada pasażerka samochoduO., która poprzez otwarcie lewych tylnich drzwi doprowadziła do kontaktu z samochodem markiF..
Ustaliwszy powyższe wskazać należy, że zgodnie zart. 435 § 1 k.c., prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Na takich samych zasadach odpowiedzialność ponosi równieżsamoistny posiadaczmechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny (art. 436 § 1 k.c.). W dalszej kolejności przypomnienia wymaga, że pasażer samochodu jest uczestnikiem ruchu drogowego (art. 2 pkt 17ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym) i jest w związku z tym zobowiązany zachować ostrożność, unikać działania, które może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub narazić kogokolwiek na szkodę (art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika w sposób niesporny, iż ustawodawca dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez posiadacza pojazdu skutecznej egzoneracji, która jest uzależniona m.in. od wykazania, że szkoda wystąpiła na skutek wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności. Konieczne jest zatem ustalenie, czy wyłączny sprawca szkody jest osobą trzecią w stosunku do posiadacza, a następnie, czy jest on taką osobą trzecią, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności. Oczywiste jest, że osobą trzecią uwalniającą posiadacza pojazdu od odpowiedzialności, będzie m.in. pasażer pojazdu, którego zawinione zachowanie stanowi wyłączną przyczynę szkody. Taka właśnie sytuacja miała miejsce na gruncie omawianej sprawy. To wyłącznie działanie pasażerkiO., która pomimo prośby pozwanegoJ. W., nie upewniła się, czy może bezpiecznie otworzyć drzwi od pojazdu i otworzyła je w momencie, w którym samochód ten był omijany przez pojazd markiF., na skutek czego doprowadziła do powstania szkody w tym pojeździe.J. W.w przedmiotowej sytuacji nie uchybił żadnym regułom ostrożności obowiązującym go, jako kierującego pojazdem w ruchu drogowym, nie miał także jakiegokolwiek wpływu na zachowanie osoby, którą przewoził. Jedyne co pozwany ten mógł uczynić i uczynił, to poprosił pasażerkę o upewnienie się, czy może bezpiecznie wysiąść z pojazdu, czemu jednak osoba ta uchybiła. Za ów uchybienie w żaden sposób nie można jednak kierującemuO.postawić zarzutu winy, nawet w postaci niedbalstwa. Powyższe implikuje jednoznaczną konstatację, iż pozwanyJ. W.nie był biernie legitymowany do udziału w niniejszej sprawie, co musiało skutkować oddaleniem powództwa w całości.
O obowiązku zwrotu kosztów procesu pomiędzy powodem a pozwanymJ. W.Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik sprawy, na podstawieart. 98 k.p.c.
PozwanyJ. W.wygrał proces w całości, a zatem należy mu się od powoda zwrot kosztów procesu w pełnej wysokości. Na koszty procesu poniesione przez pozwanego złożyło się wynagrodzenie jego pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, wyliczonej zgodnie z § 2 pkt 2 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800), co było uzasadnione niezbędnym nakładem pracy pełnomocnika i jego wkładem w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd nakazał zwrócić na rzecz powoda ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 500 zł tytułem niewykorzystanej zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, stosownie doart. 84 ust. 1w zw. zart. 80 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.