Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1466/17
Data wyroku: 2017-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Dziedziczenie ustawowe, Spadek
Podstawa prawna: art. 679 kpc

Sygn. akt III Ca 1466/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Pabianicach oddalił wniosekW. O.o uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że złożone uprzednio przez wnioskodawczynię oświadczenie o odrzuceniu spadku nie stanowiw okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki wzruszenia prawomocnego postanowienia spadkowego, gdyż możliwość powołania się na ten fakt wnioskodawczyni utraciła wraz z zakończeniem pierwotnego postępowania spadkowego, którego była uczestnikiem. Sąd Rejonowy nie dał przy tym wiary twierdzeniom przedstawicieli ustawowych wnioskodawczyni, że nie wiedzielio toczącym się postępowaniu, w którym doręczeń dokonywano na nieaktualny adres, uznając je za gołosłowne wobec nieprzedstawienia przez nich żadnych dowodów zmiany miejsca zamieszkania.
Apelację od przedmiotowego postanowienia złożyła wnioskodawczyni, podnosząc następujące zarzuty:
- naruszeniaart. 679 § 1 zd.2 k.p.c.poprzez nieuzasadnione uznanie, że małoletnia wnioskodawczyni była uczestniczką postępowania o stwierdzenie nabycia spadku poB. S.i nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia, w sytuacji w której zgromadzony materiał w sprawie wskazuje odmiennie;
- naruszeniaart. 233 §1 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, polegające na odmowie waloru wiarygodności logicznym, uzupełniającym się zeznaniom przedstawicieli ustawowych wnioskodawczymW. O., w zakresie w jakim twierdzili, że pod adresem na który wysłany został odpis wniosku sporządzonego przez wnioskodawcę wraz z zobowiązaniem do wypowiedzenia się w imieniu uczestniczkiW. O.czy zostało złożone oświadczenie o odrzuceniu spadku poB. S.zamieszkiwali oni jedynie do dnia 31 stycznia 2010 r. tylko dlatego, że nie potwierdzili swoich twierdzeń żadnymi innymi dowodami, w sytuacji w której zasady doświadczenia życiowego winny prowadzić do konkluzji, że we wskazanej dacie doszło do zmiany miejsca zamieszkania;
- naruszeniaart. 139 §1 k.p.c.poprzez błędne uznanie, że wnioskodawczymW. O.została prawidłowo powiadomionao wszczęciu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku poB. S.i tym samym była uczestniczką tamtego postępowania w sytuacji gdy adres zamieszkania jej przedstawicieli ustawowych był inny i nie wiedzieli oni o toczącym się postępowaniu co miało wpływ na oddalenie wnioskuo zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku.
W związku z powyższymi zarzutami wnioskodawczyni sformułowała wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchyleniei przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także rozstrzygnięcieo kosztach postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest zasadna.
Uznać należy bowiem przede wszystkim trafność zarzutów apelacjiw zakresie w jakim skarżąca podważa dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę wiarygodności zeznań przedstawicieli ustawowych wnioskodawczyni co do jej rzeczywistego miejsca zamieszkania w toku prawomocnie zakończonego postępowania spadkowego. Sąd odwoławczy uzupełniając materiał dowodowy o przedłożone przez apelującą dokumenty w postaci kserokopii legitymacji szkolnej wnioskodawczyni oraz umowy najmu lokalu mieszkalnego i deklaracji podatkowej, w której ujawniono dochody z tego tytułu, doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni w trakcie pierwszego postępowania spadkowego posiadała wraz ze swoimi rodzicami działającymi w roli jej przedstawicieli ustawowych stałe miejsce zamieszkania wA.przyulicy (...). Wynika z nich niezbicie, że przynajmniej od dnia 10 października 2012 roku wnioskodawczyni była uczennicą szkoły podstawowej wA., a lokal mieszkalny położonywW.przyulicy (...)w okresie od dnia 31 lipca 2010 roku do dnia 31 lipca 2011 roku oraz od dnia 1 października 2012 roku do dnia 30 września 2013 roku był przedmiotem najmu. Prowadzi to do wniosku, że uznane za doręczone przez awizo w dniu 7 czerwca 2013 roku wezwanie wnioskodawczyni w toku pierwszego postępowania spadkowego do wzięciaw nim udziału, skierowane na adres przyulicy (...)wW.było nieprawidłowe i nie wywołało skutków zart. 139 § 1 k.p.c., gdyż wnioskodawczyni przebywała w tym czasie pod innym adresem. Prawidłowości powyższej oceny w niczym nie podważa natomiast fakt, że wnioskodawczyni była nadal zameldowana pod dotychczasowym adresem, gdyż kryterium to nie decyduje o miejscu zamieszkania.
W rezultacie powyższych ustaleń, wynikającą z przepisuart. 679 § 1 zd. 2 k.p.c.przesłankę żądania zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłejB. S., a więc ujawnienie w wymaganym prawem terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, które zmienia porządek dziedziczenia, uznać należy za spełnioną. Wnioskodawczyni wykazała albowiem, że pomimo posiadania formalnego statusu uczestnika postępowania w pierwszej sprawie spadkowej, na skutek uchybień proceduralnych sądu w istocie nie mogła wziąć w nim udziału, przez to możliwość powołania się na złożone w dniu 16 lutego 2010 roku oświadczenie o odrzuceniu spadku poB. S.pozostawała poza zakresem rozpoznania w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji były podstawy do uznania, że wnioskodawczyni opiera żądanie na podstawie, której nie mogła powołać w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, a wniosek o zmianę złożyła przed upływem roku od dnia, w którym uzyskała tę możność. Dlatego nie budzi wątpliwości zachowanie przez wnioskodawczynię terminu do wystąpienia z niniejszym żądaniem. Przedstawiciele ustawowi skarżącej dopiero w styczniu 2017 roku powzięli wiadomość o tym, że zobowiązania spadkodawczyni w następstwie dziedziczenia przeszły na wnioskodawczynię, a wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony w 28 lutego 2017 roku, a zatem przed upływem rocznego terminu przewidzianego przez ustawodawcę w przepisieart. 679 § 1 k.p.c.
Powyższe przesądza o słuszności zarzutów podniesionych w apelacji oraz skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy na nowo określi krąg spadkobiercówB. S.i wielkość przypadających im udziałów spadkowych,z uwzględnieniem skutków jakie wywołało oświadczenie wnioskodawczynio odrzuceniu spadku. Okoliczność ta nie była w ogóle przedmiotem rozważań Sądu na skutek przyjęcia błędnego poglądu, że wnioskodawczyni miała możliwość powołania się na nią w pierwotnym postępowaniu.
Z przedstawionych powodów, na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł z mocyart. 108 § 2 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.