Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1718/17
Data wyroku: 2018-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: SSO Magdalena Lisowska
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 1718/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 lipca 2017 roku, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 lipca 2017 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ., odmówiłH. G.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego, co najmniej 15 - letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Uwzględniono mu 14 lat 6 miesięcy i 22 dni pracy w szczególnych warunkach, nie zaliczając okresu zatrudnienia od 1 czerwca 1984 roku do 30 czerwca 1991 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.,ulica (...), na stanowisku maszynisty chłodniczego w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie ZUS wnioskodawca nie udowodnił także stażu ubezpieczeniowego w wymiarze 25 lat.
(decyzja – k. 24 akta ZUS dot. emerytury)
H. G.wniósł odwołanie od powyższej decyzji w dniu 11 sierpnia 2017 roku, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do świadczenia. Podniósł, że organ rentowy w sposób nieuzasadniony nie zaliczył mu do stażu ubezpieczeniowego, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, od 3.06.1973 do 24.09.1974 roku. Załączył przy tym dokumenty, potwierdzające prowadzenie przez rodziców gospodarstwa rolnego.
Ponadto wnioskodawca wniósł o uznanie mu, jako pracy w szczególnych warunkach, okresu zatrudnienia na stanowisku maszynisty chłodniczego od 1.06.1984 do 31.12.1997 roku w(...) Przedsiębiorstwie (...)wŁ.naulicy (...), później nazwa zakładu to(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąZakłady (...).
(odwołanie – k. 2 – 4)
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2017 roku ZUS uznał wnioskodawcy pracę w gospodarstwie rolnym rodziców i stwierdził, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca posiada 25 lat okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym.
decyzja k 24 akt ZUS
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ rentowy wskazał, iż został spełniony warunek dotyczący 25 lat stażu ubezpieczeniowego. Mimo to, wnioskodawca nie udowodnił stażu pracy, wynoszącego co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach dlatego, w ocenie organu rentowego, odwołanie jest niezasadne.
(odpowiedź na odwołanie – k. 5)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny
H. G.urodził się w dniu (...).
W okresie od 1 czerwca 1984 roku do 30 czerwca 1991 roku wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.,ulica (...), na stanowisku maszynisty chłodniczego w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku ze zmianami ustrojowymi, dotychczasowe Przedsiębiorstwo zostało sprywatyzowane i utworzono w to miejsce min.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąZakłady (...)wŁ.. Siedziba była ta sama, przyulicy (...).
Od dnia 1 lipca 1991 roku do 31 grudnia 1997 roku wnioskodawca pracował współce (...), również na stanowisku maszynisty chłodniczego w pełnym wymiarze godzin.
Za ten okres wnioskodawca otrzymał od pracodawcy świadectwo pracy w szczególnych warunkach, które zostało uwzględnione przez organ rentowy i zaliczono wnioskodawcy powyższy okres do pracy w szczególnych warunkach. W świadectwie wskazano, że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku wymienionym w dziale XIV poz. 9 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31.03.1988 w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

okoliczności bezsporne

W dniu 1 czerwca 1984 roku, gdy zawierano z wnioskodawcą umowę o pracę, wpisano stanowisko mechanika aparatury automatycznej. W dokumentacji osobowo płacowej posługiwano się nazwą stanowiska: elektromechanik aparatury automatycznej, monter aparatury automatycznej, elektromonter, maszynista chłodniczy. Formalnie, na to ostatnie stanowisko, wnioskodawca otrzymał angaż od dnia 17 stycznia 1991 roku.

Dowód: dokumentacja osobowo – płacowa ka 31-43

Wnioskodawca od samego początku, tj. od 1 czerwca 1984 roku, pracował na stanowisku maszynisty chłodniczego. Do jego obowiązków należała obsługa sprężarek amoniakalnych. W zakładzie była hala sprężarek, które tłoczyły amoniak rurociągami do komór chłodniczych. W zakładach mięsnych pomieszczenia musiały być chłodzone i służyły do tego urządzenia amoniakalne. Nie było wówczas pełnej automatyki, a zatem urządzeniami trzeba było sterować ręcznie. Wnioskodawca czuwał, aby proces technologiczny przebiegał prawidłowo, według zaleceń mistrzów danych działów. Praca była na 3 zmiany, na jednej zmianie musiało pracować 2 maszynistów chłodniczych. Hala nie mogła zostać bez obsługi. Jeden z maszynistów opuszczał halę tylko wówczas, gdy doszło do awarii rurociągu i trzeba było ją usunąć. Były tablice, na których wyświetlały się dane o temperaturze w poszczególnych chłodniach, a obok hali sprężarek były zawory sterujące, poprzez które maszyniści chłodniczy regulowali amoniak, wpływający do rurociągów. Na terenie zakładów były dwie mroźnie, w których należało utrzymać temperaturę na poziomie minus 30 stopni. Na hali sprężarek było bardzo głośno i czasem dochodziło do wycieku amoniaku. Wnioskodawca miał ochronne słuchawki. Maszyniści chłodniczy mieli oddzielony od hali sprężarek, przeszklony kantorek, w którym było nieco ciszej i w którym mogli przebywać. Wnioskodawca otrzymywał dodatek pieniężny za pracę w szkodliwych warunkach, jak też dostawał mleko i posiłki regeneracyjne.
Gdy wnioskodawca rozwiązał umowę za porozumieniem stron wZakładach (...), to został zatrudniony współce (...), utworzonej w miejsce sprywatyzowanychZakładów (...)i robił dokładnie to samo, co wcześniej. Nie zmieniły się również urządzenia – sprężarki.
A. S. (1)pracował wZakładach (...)od 1978 roku do 2000 roku, przez cały czas jako maszynista chłodni amoniakalnej. Pracował razem z wnioskodawcą w maszynowni i obaj wykonywali takie same prace, związane z obsługą sprężarek amoniakalnych. W świadectwie pracy świadek ma wpisany jako zakład pracy,Zakłady (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością,ulica (...)wŁ.. W angażach, świadek miał wpisane stanowiska: monter maszyn i urządzeń, maszynista chłodniczy.
ZUS zaliczyłA. S.tę pracę do wcześniejszej emerytury.
G. C.był zastępcą kierownika do spraw technicznych.
Aby pracownik mógł być przeszeregowany do wyższej grupy płacowej zmieniano mu stanowisko pracy, choć w rzeczywistości nie zmieniał się jego zakres obowiązków i charakter pracy.

Dowód: zeznania świadkaA. S. (1)k 57, zeznania świadkaG. C.k 71 odwrót, przesłuchanie wnioskodawcy k 72 w zw z k 56 odwrót, kopie dokumentów z akt rentowychA. S.k 74-96

G. K.pracowała wZakładach (...)od 1976 roku, z tym że na produkcji. Pamięta, że był dział mechaników i jak doszło do awarii, to pracownicy szli do tego działu po pomoc. Wnioskodawca pracował w maszynowni, ustawiał temperatury. W maszynowni były sprężarki, które robiły wielki hałas, wręcz huk. Na maszynowni były także rury, wskaźniki, termometry.

Dowód: zeznania świadkaG. K.k 57

Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r., poz. 1383) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
Z kolei art. 184 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, iż emerytura, o której mowaw ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Stosownie do art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustęp 4 cytowanego przepisu stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ustępie 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ustępie 2 i 3 przysługuje prawodo emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Przywołane przepisy dotychczasowe, torozporządzenie Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz.43 z zm.).
W myśl § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stalei w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.W § 3 ustawodawca przyjął, że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany „wymaganym okresem zatrudnienia” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Z kolei § 4 tego rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazieA, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przedmiotem sporu było udowodnienie przez wnioskodawcę wymaganego okresu - co najmniej 15 lat - pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję uznał, iżH. G.nie udowodnił tej okoliczności. Tym samym organ rentowy zakwestionował okres pracy wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...), jako pracy w szczególnych warunkach.
Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezsprzecznie wynika, że wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach na stanowisku maszynisty chłodniczego, tj przy bezpośredniej obsłudze stacji sprężarek.
Stanowisko pracy wnioskodawcy odpowiada treści wykazu A do powołanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, działu XIV (prace różne) poz. 9.
Jak wykazało postępowanie dowodowe, wnioskodawca pracował w spornym okresie przy bezpośredniej obsłudze sprężarek amoniakalnych, które znajdowały się na specjalnej hali i służyły do wytwarzania chłodu w pomieszczeniach zakładów mięsnych. Była to praca w pełnym wymiarze godzin.
Sąd wskazuje, że nawet, gdyby nie uznano wnioskodawcy okresów zatrudnienia od 1 czerwca 1984 roku, z uwagi na różne nazwy stanowisk pracy, jakie pojawiały się w angażach, to i tak, od 17.01.1991 roku do 30.06.1991 roku (5 miesięcy i 13 dni) wnioskodawca miał w angażu stanowisko „maszynisty chłodniczego”, a ten okres wystarczyłby do 15 lat pracy w szczególnych warunkach. ZUS uwzględnił mu 14 lat 6 miesięcy i 22 dni.
Nie mniej, w ocenie Sądu, należy uznać wnioskodawcy cały sporny okres (7 lat i 1 miesiąc) jako pracę w szczególnych warunkach.
Sąd oddalił wniosek pełnomocnika ubezpieczonego o stwierdzenie odpowiedzialności ZUS za wydanie nieprawidłowej decyzji.
W ocenie Sądu sprawa nie była oczywista i wymagała przeprowadzenia postępowania dowodowego, zwłaszcza z zeznań świadków, aby ustalić, jaką faktycznie pracę wykonywał wnioskodawca w spornym okresie, bowiem z angaży i innej dokumentacji osobowej te okoliczności wprost nie wynikały.
Na podstawieart. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jej nabycia. Wnioskodawcaukończył 60 lat w dniu (...).
Zgodnie zart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2017 roku (wniosek został złożony w dniu 4.07.2017).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 99w zw. zart. 98 § 1i § 3 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział wŁ., na rzecz wnioskodawcy kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem doręczyćP.. ZUS, wypożyczając akta rentowe.