Sąd Okręgowy w Rzeszowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 246/18
Data wyroku: 2018-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Krzywonos
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: zmienia decyzję i przyznaje prawo do emerytury.

Sygn. aktIV U 246/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2018 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Jolanta Krzywonos
Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Misiuda
po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. w Rzeszowie
sprawy z wnioskuG. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych
na skutek odwołaniaG. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 12/12/2017 r. znak(...)
I.zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 12/12/2017 r , znak:(...)w ten sposób, że przyznajeG. S.prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych poczynając od dnia 9 grudnia 2017r oraz ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.na rzeczG. S.kwotę 180 złotych / słownie : sto osiemdziesiąt/tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt IV U 246/18

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 18 września 2018r.
Decyzją z dnia 12.12.2017 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24.11.2017 r., odmówiłG. S.prawa do emerytury.
Na uzasadnienie podano, że nie został udowodniony 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach, bowiem wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu pełnomocnikG. S.wnosił o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury od 9 grudnia 2017r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 32 w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,§ 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeoraz Działu III poz. 11 i 78 wykazu A stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie. Zarzucił również dokonanie ustaleń w sposób sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym przez nieuwzględnienie pracy wnioskodawczyni w Zelmer w okresie od 12.09.1978r. do 28.02.1997r. jako pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu podnosił, że wnioskodawczyni podczas zatrudnienia wfirmie (...)posiadając angaż ślusarza wykonywała stale i w pełnym wymiarze pracę polegającą na obsłudze walcarek i szlifierek, które to prace zaliczane są do prac w szczególnych warunkach. Końcowo wskazywał, iżG. S.na dzień 1 stycznia 1999r. osiągnęła okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 20 lat, zaś na dzień orzekania ukończyła 55 lat.
W odpowiedzi(...) OddziałwR.wniósł o oddalenie odwołania podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które generalnie sprowadzały się do stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie udowodniła 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Poza sporem pozostaje, że na dzień 1 stycznia 1999 r.G. S.wykazała 20 lat 3 miesiące i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
G. S.urodziła się (...)
W dniu 24.11.2017r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniosek o emeryturę w wieku obniżonym z tytułu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Zakład jednak po analizie przedłożonej dokumentacji decyzją z 12.12.2017 r. odmówił wnioskodawczyni prawa do emerytury wobec nie wypełnienia warunków ubiegania się o prawo do świadczenia, tj. nie udowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999r. przyjął za udowodnione 20 lat 3 miesiące i 1 dzień stażu ubezpieczeniowego.
W dniu 12 września 1978r.G. P.(obecnieS.) zawarła zZakładami (...)wR.umowę przyuczenia do zawodu tokarz w wydziale PR-50 – Wydział Obróbki Mechanicznej. Z angaży z lat 1980-1989 wynika, że pracowała na stanowisku ślusarz w Wydziale PR-50. Z dniem 27 sierpnia 1990r. powierzono jej stanowisko ślusarza – wiertacza. Do jej obowiązków należała obsługa szlifierek i walcarek. Był to proces technologiczny, cykl produkcyjny. W pierwszej kolejności szlifowała elementy metalowe, takie jak wałki, gwinty, tulejki wykorzystywane w silnikach sprzętu AGD, a następnie w razie potrzeby wykańczała detal na walcarce. W 1991r. Wydział PR-50 podzielił się. Wnioskodawczyni od 15 lipca 1991r. wykonywała pracę w wydziale PR-10 (Wydział Obróbki Blach, Wydział Obróbki Metalowej) jako ślusarz, ślusarz-wiertacz, wykonując tożsame czynności, co na Wydziale PR-50. Praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawczyni narażona była na wysoką temperaturę, jak też opary mgły olejowej i emulsyjnej. Umowa o pracę została rozwiązana 28 lutego 1997r. W czasie zatrudnienia wfirmie (...)nie pracowała jako tokarz ani wiertacz. Stanowiska pracy wpisane w angażu nie zawsze odpowiadały faktycznie wykonywanej pracy.
W Wydziale PR-10 wnioskodawczyni pracowała zZ. K., która wyrokiem Sądu Okręgowego w Rzeszowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 października 2012r. uzyskała prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
(dowód: zeznania świadkówH. M.k. 23,E. O.k. 23, zeznania wnioskodawczyni k. 39, 40, dokumentacja osobowa wnioskodawczyni, dokumentacja rentowa, akta sprawy o sygn. IV U 705/12 z odwołaniaZ. K.przeciwko decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., zeznania świadkówZ. P.,H. M.iR. F.złożone 20.06.2012r. w sprawie sygn. akt IV U 705/12)
Sąd dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie wskazanych powyżej dowodów. Sąd dał wiarę przeprowadzonym w niniejszej sprawie dowodom z zeznań świadkówH. M.iE. O.oraz zeznaniom świadkówR. F.iZ. P.złożonym w sprawie sygn. IV U 705/12, którzy pracowali z wnioskodawczynią wfirmie (...).H. M.pracował z wnioskodawczynią na Wydziale PR-50 w charakterze mistrza, zaśE. O.zatrudniony był na stanowisku ustawiacza maszyn i pracował zarówno na wydziale PR-50, jak i PR-10. Świadkowie bezsprzecznie mają wiedzę o tym, jakiego charakteru czynności wówczas wykonywała wnioskodawczyni, a twierdzenia ich w tym zakresie są rzeczowe, logiczne i wzajemnie się uzupełniają Zeznania świadków są jasne i złożone w konsekwentny sposób, nie budzą wątpliwości. Świadkowie ci jednoznacznie wskazali na charakter wykonywanej przez wnioskodawczynię pracy w spornym okresie. Za wiarygodne Sąd uznał także zeznania wnioskodawczyni, gdyż korespondują z zeznaniami świadków.
Sąd oparł się także na treści dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, gdyż sporządzone zostały przez uprawnione podmioty w zakresie służących im kompetencji. W ocenie Sądu dokumentacja osobowa wnioskodawczyni nie odzwierciedla faktycznie wykonywanej pracy w okresie od 1978r. do 1997r. Z angaży wynika, że wnioskodawczyni zajmowała stanowisko ślusarza, ślusarza - wiertacza, podczas gdy rzetelne i konkretne zeznania współpracowników potwierdzają, że wykonywała ona jedynie prace przy obsłudze szlifierek i walcarek.
Sąd zgodnie z regułą zawartą wart. 233 § 1 k.p.c.dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, która przełożyła się na ostateczny wynik niniejszego postępowania.
Sąd zważył, co następuje:
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie pozostawało ustalenie uprawnieńG. S.do emerytury w wieku obniżonym ze względu na rodzaj wykonywanej pracy przy uwzględnieniu, iżurodziła się (...), a więc przy zastosowaniu konstrukcji przewidzianej w treściart. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2018r., poz. 1270 j.t.).
Zgodnie z przepisemart. 184w związku zart. 32 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) kobieta, która ukończyła 55 rok życia, posiada wymagany okres zatrudnienia wynoszący 20 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych może nabyć prawo do świadczenia emerytalnego. Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w warunkach szczególnych przysługuje prawo do emerytury reguluje wspomniane wyżejRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.
Przepis § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia stanowi, że okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Poza sporem pozostaje, że na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawczyni wykazała 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawia wnioskodawczyni uznania zatrudnienia wZakładach (...)wR.za czas pracy wykonywanej w szczególnych warunkach z uwagi na brak wiarygodnych i prawidłowych dowodów potwierdzających powyższą okoliczność.
W przekonaniu Sądu Okręgowego należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska organu rentowego za słuszne. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza wątpliwości zgłaszanych przez ZUS.
W orzecznictwie wyrażony został pogląd, iż w postępowaniu sądowym, toczącym się z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004 r. III AUa 2474/03 Lex nr 151770). Zatem ewentualne niedokładności czy nawet braki w treści świadectwa pracy nie mogą skutkować negatywnie dla pracownika, jeżeli fakty nim stwierdzone mogą być potwierdzone w inny sposób. Nadto ustalenie jakie prace wnioskodawca faktycznie wykonywał, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek dla przyznania dochodzonego świadczenia (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r. II UK 337/03 OSNP 2004/22/392).
W ocenie Sądu należy przyjąć spełnienie przez wnioskodawczynię przesłanki co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach przypadających na okres zatrudnienia wZakładach (...)wR.. Osobowe źródła dowodu pozwoliły doprecyzować niejasności dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o świadczenie.G. S.w okresie od 12 września 1978r. do 28 lutego 1997r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace szlifierskie i przy obsłudze walcarek nierozerwalnie związane z cyklem produkcyjnym szlifowania, tj. prace wymienione w Dziale III poz. 78 wykazu A stanowiącego załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. 1983r. Nr 8, poz. 43) oraz w Dziale III poz. 78 pkt 6 załącznika nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. MG 1985r. nr 1 poz. 1).
G. S.udowodniła, że przed dniem 01.01.1999r. przez okres ponad 15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach, a także spełniła pozostałe warunki przewidziane przepisamiart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Dlatego Sąd w trybieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 9 grudnia 2017 r., tj. od daty ukończenia 55 lat.
W tym miejscu należy jeszcze wskazać, iż zasady przyznawania i wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych regulujeustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 118 ust. 1 tej ustawy, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, przy czym w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego (ust. 1a). W niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż opóźnienie w przyznaniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność. Chociaż bowiem orzeczenie w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter ustalający i prawo wnioskodawczyni do emerytury istniało również w dacie wydania przez ZUS decyzji odmownej, to obowiązek świadczenia po stronie organu rentowego powstał dopiero od chwili ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Odpowiednie dowody przesądzenia kwestii stażu ubezpieczeniowegoG. S.zostały zgromadzone dopiero w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem zmieniającym zaskarżoną decyzję. Za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności.
Orzeczenie o kosztach oparto na treściart. 98 § 1 k.p.c., zgodnie, z którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 3). W przedmiotowej sprawie kosztami poniesionymi przez wnioskodawczynię były koszty wynagrodzenia reprezentującego ją w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, które zgodnie z § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015 poz. 1804) wynoszą 180 zł.