Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pa 121/17
Data wyroku: 2017-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kimel, Patrycja Bogacińska-Piątek, Małgorzata Andrzejewska
Słowa kluczowe: Odprawa pieniężna
Podstawa prawna: art. 1 ust. 1 i 8 ust.1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Sygn. akt VIIIPa 121/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Małgorzata Andrzejewska

Sędziowie:

SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.)
SSR del. Magdalena Kimel

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu7 grudnia 2017r. w Gliwicach
sprawy z powództwaŁ. K.
przeciwkoSpółce (...) Spółce AkcyjnejwB.
ozapłatę odprawy
na skutek apelacjipozwanej
od wyrokuSądu Rejonowego wZ.
z dnia12 lipca 2017 r.sygn. aktIV P 171/17

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 225 zł (dwieście dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

(-) SSR del. Magdalena Kimel (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.)
Sędzia   Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt VIII Pa 121/17

UZASADNIENIE
Ł. J.,K. K.,R. K.,Ł. K.iP. Z.wnieśli pozwy przeciwkoSpółce (...) S.A.wB.domagając się zasądzenia odpraw pieniężnych z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Podali, że do rozwiązania z nimi stosunków pracy doszło na mocy porozumienia stron zawartego z inicjatywy pracodawcy, gdyż kopalnia, w której świadczyli pracę postawiona została w stan likwidacji.
Pozwana w odpowiedzi na pozew uznała w całości roszczenia powodówK. K.,R. K.iP. Z.i przedstawiła propozycję ugodowego załatwienia sporu między stronami. Wniosła natomiast o oddalenie powództwŁ. J.iŁ. K., z uwagi na fakt, że zŁ. J.zawarła ugodę pozasądową, co do roszczenia objętego pozwem, z kolei zŁ. K.łączyła ją umowa z dnia 28 września 2016 roku na czas określony, która miała trwać do 31 grudnia 2016 roku, a po tej dacie pozwana nie zamierzała kontynuować zatrudnienia z powodem.
PowódŁ. K.rozszerzył żądanie pozwu i wniósł ostatecznie o zasądzenie kwoty 4303,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 29 grudnia 2016 roku i przedstawił propozycję ugodowego załatwienia sprawy w zakresie zapłaty tej kwoty i kosztów zastępstwa procesowego.
Na rozprawie w dniu 15 maja 2017 roku strony zawarły ugodę sądową w zakresie dotyczącym powodówK. K.,R. K.iP. Z.. Postępowanie w tym zakresie umorzono postanowieniem z tego samego dnia.
Na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 roku pozwana zawarła ugodę z powodemŁ. J..
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy wZ.:

1
umorzył postępowanie z powództwaŁ. J.;

2
zasądził od strony pozwanej na rzecz powodaŁ. K.kwotę 4.303,76 zł tytułem odprawy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty;

3
nadał wyrokowi w punkcie drugim rygor natychmiastowej wykonalności;

4
zasądził od strony pozwanej na rzecz powodaŁ. K.kwotę 675 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

5
nakazał pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego wZ.kwotę 679 zł tytułem kosztów sądowych.

Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 28 września 2016 rokuŁ. K.zawarł zeSpółką (...) S.A.wB.umowę o pracę na czas określony, która miała wiązać strony od 3 października 2016 roku do 31 grudnia 2016 roku. Powodowi powierzono obowiązki ślusarza pod ziemią w pełnym wymiarze czasu pracy, natomiast miejscem świadczenia pracy był OddziałKWK (...)wZ..
W dniu 28 grudnia 2016 roku powód podpisał pismo o rozwiązaniu stosunku pracy z dniem 28 grudnia 2016 roku za porozumiem stron. Powód wyraził zgodę na rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie.Ł. K., podobnie jak część innych pracowników z dniem 29 grudnia 2016 roku podjął pracę w(...) Spółce (...)wK..
Propozycję zatrudnienia w(...) Spółce (...)przedstawiła powodowi strona pozwana. Do tekstu porozumienia dołączony był wykaz kopalń, do których można się przenieść, wykaz ten był również dostępny w kadrach. Powód w chwili podpisywania terminowej umowy o pracę był przekonany, że stosunek pracy będzie z nim kontynuowany po dniu 31 grudnia 2016 roku, gdyż takie zapewnienie otrzymał podczas rozmowy kwalifikacyjnej.
Uchwałą z dnia 19 grudnia 2016 roku nr(...)zarząd pozwanej spółki podjął decyzję o całkowitej likwidacjiKWK (...)wZ.. Termin jej rozpoczęcia wyznaczono na dzień 1 stycznia 2017 roku, przyjmując że dzień 31 grudnia 2016 roku będzie ostatnim dniem wydobycia węgla kamiennego.
Sąd Rejonowy uznał, że:
Roszczenie powodaŁ. K.zasługiwało na uwzględnienie, bowiem do rozwiązania stosunku pracy pomiędzy stronami doszło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Zgodnie z treściąart.1 ust.1przepisyustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz. U. z 2003r. Nr 90, poz. 844) stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego, co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:
1) 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
2) 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
3) 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników
- zwanego dalej "grupowym zwolnieniem".
W ust. 2 wskazano, że liczby odnoszące się do pracowników, o których mowa w ust. 1, obejmują pracowników, z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników. W art. 8 ust. 1 podano natomiast, że pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w kwocie od jednomiesięcznego do trzymiesięcznego wynagrodzenia, której wysokość uzależniona jest od stażu pracy u danego pracodawcy.
Podstawową przesłanką stosowania ustawy o tzw. zwolnieniach grupowych jest konieczność rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Kryterium negatywne przyjęte w ustawie o zwolnieniach grupowych jako podstawa jej stosowania sprawia, że katalog przyczyn zwolnień grupowych jest bardzo szeroki  i nie sposób go precyzyjnie zdefiniować. W uproszczeniu można jednak przyjąć, że są to przyczyny dotyczące pośrednio bądź bezpośrednio pracodawcy. Mogą mieć one zróżnicowany charakter, począwszy od ekonomiczno-finansowych, poprzez organizacyjno - strukturalne, skończywszy na technologiczno – ekologicznych. W związku z powyższym przyczyny niedotyczące pracownika to nie tylko przyczyny dotyczące pracodawcy, ale także inne przyczyny, niezwiązane z żadną ze stron stosunku pracy (na przykład zmiana przepisów zakazująca pracodawcy wykonywania dotychczasowej produkcji). W wyroku z dnia 10 października 1990 roku Sąd Najwyższy wskazał, że sformułowanie zawarte wart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy(…), że przyczyny wymienione w art. 1 ust. 1 tej ustawy "stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy" należy rozumieć jako sytuację, w której bez zaistnienia tych przyczyn nie zostałaby podjęta przez kierownika zakładu pracy indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika (sygn. akt I PR 319/90).
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Rejonowego, nie ulega wątpliwości, że do rozwiązania umowy o pracę z powodem doszło z przyczyn niedotyczących pracownika, a inicjatorem rozwiązania z powodem stosunku pracy była pozwana. Bez wątpienia rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie wyłącza prawa pracownika do odprawy. Z zeznań powoda jednoznacznie wynika, że jego wolą nie było rozwiązanie stosunek pracy w związku ze zmianą pracodawcy, a propozycję zatrudnienia w innej kopalni przedstawiła mu pozwana. Bez znaczenia natomiast dla prawa do odprawy pozostawała kwestia, że umowa o pracę miała i tak trwać tylko do 31 grudnia 2016 roku, skoro okolicznością bezsporną było, że do rozwiązania stosunku pracy doszło przed wygaśnięciem umowy i to w związku z likwidacjąKWK (...). Jak wskazał powód podczas jego zatrudnienia otrzymał zapewnienie, że po umowie na czas określony zatrudnienie będzie z nim kontynuowane, natomiast pozwana nie wykazała, aby taka obietnica nie została złożona powodowi. Nadto zauważyć należy, że w chwili podpisywania z powodem umowy o pracę nie była jeszcze podjęta decyzja o likwidacjiKWK (...). Jednocześnie nie można pominąć wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2016 roku, w którym Sąd Najwyższy dopuścił możliwość uznania, że doszło do rozwiązania stosunku pracy w przyczyn leżących po stronie pracodawcy nawet w sytuacji ustania zatrudnienia w związku z upływem okresu, na jaki została zawarta umowa o pracę ( II UK 375/15, lex nr 2177088).
Bez wątpienia pozwana nie kontynuowała z powodem zatrudnienia, gdyż z dniem 1 stycznia 2017 roku rozpoczął się proces likwidacjiKWK (...)wZ.. Tym samym to z przyczyn leżących po stronie pracodawcy doszło do ustania stosunku pracy.
O odsetkach ustawowych orzeczono na podstawieart. 481 k.c.w zw. zart. 300 k.p.
Na podstawieart. 4772k.p.c.Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do wysokości jednego miesięcznego wynagrodzenia powodaŁ. K..
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.,§ 9 ust. 2w zw. z § 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r..poz. 1800z późn.zm),art. 113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2005r. nr 167 poz 1398), przy czym w zakresie ugodzonej kwoty Sąd pobrał od pozwanej połowę opłaty sądowej.
Nadto w związku z ugodą zawartą na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 roku na podstawieart. 355 §1 kpcSąd umorzył postępowanie wobecŁ. J..
Powyższy wyrok, w punkcie 2, pozwana zaskarżyła apelacją.
Rozstrzygnięciu zarzuciła:

1
sprzeczność ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że do rozwiązania stosunku pracy doszło z przyczyn niedotyczących pracownika, podczas gdy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za zgodą pracownika w celu podjęcia przez niego zatrudnienia u innego pracodawcy tj. w(...) S.A.KWK (...);

2
sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, iż z powodem byłby kontynuowany stosunek pracy, podczas gdy jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z umowy o pracę z dnia 28 września 2016 roku stosunek pracy powoda miał trwać do dnia 31 grudnia 2016 roku, a zatem powodowi nie przysługuje roszczenie o zawarcie kolejnej umowy o pracę, albowiem uzależnione jest to od woli stron;

3
naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikówpoprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa we wskazanych powyżej przepisach, wobec czego powodowi przysługuje odprawa, podczas gdy roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na to, że porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę nie zostało zawarte z przyczyny niedotyczącej pracownika, bowiem powód uzyskał gwarancje zatrudnienia wKWK (...), co było autonomicznym wyrazem jego woli i wyborem powoda nie mieszczącym się wobec tego w kategorii przyczyn dających podstawę do przyznania odprawy;

4
naruszenie prawa materialnego w postaciart. 8 k.p.w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikówpoprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd, że żądanie zasądzenia odprawy nie stanowi nadużycia prawa mimo tego, iż cel w/w ustawy tj. rekompensata utraty pracy została już osiągnięta poprzez skorzystanie przez powoda z zatrudnienia wKWK (...), a umowa o pracę zawarta z pozwaną wygasłaby w dniu 31 grudnia 2016 roku.

W oparciu o przedstawione zarzuty wniosła o zmianę wskazanego wyroku w zaskarżonej części, tj. poprzez oddalenie powództwa w całości ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji w zaskarżonym zakresie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasadzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja nie jest zasadna.
Sąd I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe i dokonał właściwych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.
Zarzuty apelacji są chybione.
Z postępowania dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że do rozwiązania umowy o pracę doszło z przyczyn niedotyczących pracownika tj. z uwagi na likwidacjęKWK (...)i zaprzestaniem wydobycia węgla kamiennego z dniem 31 grudnia 2016 roku. Powód przekonująco wyjaśnił, że chciał pracować wKWK (...), a jego zatrudnienie wKWK (...)nastąpiło tylko z uwagi na likwidacjęKWK (...). O możliwości zatrudnienia w nowym miejscu uzyskał informację w kadrach pozwanej. Wykonywanie pracy wKWK (...)wiąże się z niedogodnościami dla powoda tj. z dalszym dojazdem, albowiem zamieszkuje on wM.. Twierdzenie pozwanej, że powód chciał podjąć zatrudnienie u nowego pracodawcy i z tej przyczyny rozwiązano umowę o pracę nie zostało wykazane żadnym dowodem.
Nie zostało także wykazane, że stosunek pracy powoda i pozwanej nie byłby kontynuowany po 31 grudnia 2016 roku gdyby nie likwidacjaKWK (...). Okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla sprawy skoro umowa o pracę pomiędzy stronami miała trwać do 31 grudnia 2016 roku i została rozwiązana przed tą datą z przyczyn niedotyczących pracownika.
Pozwana zarzucając w apelacji naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikóww istocie wskazuje na błąd w ustaleniach faktycznych poprzez brak przyjęcia przez sąd I instancji, że przyczyną rozwiązania umowy o prace było podjęcie zatrudnienia w(...) S.A.Zdaniem pozwanej to z tej przyczyny umowa o pracę została rozwiązana, a skoro tak to nie jest to przyczyna niedotycząca pracownika. Zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego tj. art. 8 w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Ponadto przedstawiając swoje rozważania powołał się trafnie na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd przedstawiony przez Sąd Rejonowy. Zasadnicze znaczenie w sprawie miało ustalenie, że przyczyną rozwiązania umowy o pracę z powodem była likwidacjaKWK (...). Spełnienie pozostałych przesłanek zart. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikównie było sporne. W tej sytuacji Sąd Rejonowy słusznie zasądził na rzecz powoda odprawę pieniężną na podstawieart. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Sąd I instancji nie naruszył przepisuart. 8 k.p.w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika pracodawca ma obowiązek wypłacenia odprawy pieniężnej. Obowiązek ten powstaje niezależnie od tego czy pracownik podejmuje zatrudnienie u innego pracodawcy czy też pozostaje bez pracy. Trafnie podniósł powód w odpowiedzi na apelację, że odprawa rekompensuje niedogodności związane z utratą dotychczasowego zatrudnienia. Takie niedogodności z pewnością po stronie powoda powstały i przejawiają się choćby dalszym dojazdem do pracy. Bez znaczenia jest, że umowa o pracę z powodem została rozwiązana na kilka dni przed upływem okresu na który została zawarta. Z pewnością pozwana zdawała sobie sprawę z tego, że umowa miała trwać do 31 grudnia 2016 roku. Pomimo tego zdecydowała się rozwiązać umowę przed tym dniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w zw. z§ 10 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 1 pkt 2w zw. z § 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku.. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r.. poz. 1800 z późn.zm).
(-) SSR(del.) Magdalena Kimel (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Sędzia Przewodniczący Sędzia