Sąd Rejonowy w Giżycku
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 38/18
Data wyroku: 2018-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Olchowska

Sygn. akt III RC 38/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 grudnia 2018 r.

Sąd Rejonowy w Giżycku III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie:
Przewodniczący: SSR Janina Olchowska
Protokolant: st.sekr.sądowy Donata Romanowska
po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018r.w Giżycku na rozprawie
sprawyz powództwaA. B. (1)
przeciwkoA. B. (2),B. B. (1),J. B.
oobniżenie alimentów
Powództwo oddala
Sygn. akt III RC 38/18

UZASADNIENIE
A. B. (1)w pozwie przeciwkoB. B. (1),J. B.iA. B. (2)wniósł o obniżenie alimentów zasądzonych na ich rzecz z kwot po 500 zł miesięcznie należnychB. B. (1)iJ. B.na każdego z nich do kwot po 350 zł miesięcznie oraz o obniżenie alimentów należnychA. B. (2)z kwoty po 550 zł miesięcznie - do kwoty po 350 zł miesięcznie. W swoim pozwie wniósł także o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu przedstawił, że jest ojcem trojga pozwanych. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 02 lipca 2015r. została po raz ostatni ustalona wysokość alimentów na rzecz pozwanych, w wysokości po 500 zł na synówB.iJ.oraz w wysokości 550 zł na rzecz córkiA.. W dniu 26 sierpnia 2013r. powodowi urodził się synI. B.pochodzący z jego nieformalnego związku zM. M.. Powód od czasu ostatniego wyroku alimentacyjnego ustalającego wysokość świadczeń utracił dotychczasowe zatrudnienie w NadleśnictwieB.z powodu choroby. Aktualnie otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie 3.090,26 zł. Cierpi na zaburzenia ruchowe o podłożu neurologicznym i jest osobą niepełnosprawną wymagającą pomocy w codziennej egzystencji, której udziela mu partnerkaM. M.. Po pogorszeniu jego stanu zdrowia synowie, mimo zamieszkiwania w tej samej wsi, przestali go odwiedzać i nie pomagają mu w codziennych sprawach. CórkaA. B. (2)również nie utrzymuje kontaktu z ojcem od około 4 lat. Pozostałe po uiszczeniu alimentów dochody powód przeznacza na opłaty i wydatki wskazane w złożonym razem z pozwem oświadczeniu majątkowym. Jego wydatki w praktyce równoważą osiągany dochód. PowódA. B. (1)zmuszony jest wydatkować odprawę otrzymaną od pracodawcy, którą dostał po przejściu na rentę. Brakuje mu środków na utrzymanie najmłodszego dzieckaI. B., na którego wydaje miesięcznie kwotę 150 zł.
W złożonym wraz z pozwem oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, na które powód powołał się w pozwie, wskazał, że ponosi miesięczne wydatki między innymi z tytułu rat pożyczki mieszkaniowej wynoszących 138,89 zł miesięcznie, opłat za wodę w kwocie 58 zł, opłat za telefon w kwocie 99 zł, za opał w kwocie 210 zł, za przedszkole w kwocie 250 zł, lekarstw i kontrolnych wizyt wInstytucie (...)wW.w kwocie 100 zł, podatku od nieruchomości w kwocie 50 zł.
D. B.– matka pozwanych, na podstawie złożonych do akt pełnomocnictw udzielonych jej przezA. B. (2),B. B. (1)orazJ. B., wniosła w ich imieniu o oddalenie powództwa w całości.
Podała, że sytuacja materialna i majątkowa powoda nie pogorszyła się, a wręcz przeciwnie uległa znacznej poprawie. Obecny dochód pozwanego jest prawie identyczny jak w czasie, gdy była ostatnim razem ustalana kwota alimentów. Wskazała, żeA. B. (1)w pozwie podał, iż po opłaceniu alimentów pozostaje mu do dyspozycji kwota 1.540 zł, natomiast w 2015r. powód po opłaceniu alimentów miał mieć kwotę 1.582 zł. Obecnie będąc na rencie nie ponosi kosztów dojazdu do pracy. Saldo na rachunku powoda wynosi 27.027 zł dlatego nie można mówić, iż znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej. Jak wynika z wiedzy pozwanychA. B. (1)odziedziczył dom i działkę leśną położoną w miejscowościK.. Powód jest osobą w pełni samodzielną, widywaną w czasie wycieczek rowerowych, dlatego trudno jest mówić o konieczności opieki innych osób nad powodem. Jego leczenie jest w pełni refundowane w związku z czym nie ponosi on większych kosztów z nim związanych.Instytut (...)wW.zwraca pozwanemu koszty dojazdu do kliniki.
W dalszej części odpowiedzi na pozew strona pozwana wskazała, że od czasu ostatniego orzekania o wysokości alimentów potrzeby pozwanych znacznie wzrosły. Okres wakacyjny przeznaczyli na pracę osiągając niewielkie dochody, które przeznaczyli na własne wydatki. Łączny koszt mieszkaniowy na jedną osobę wynosi 408 zł. Na wydatki z nimi związane składają się między innymi opłata za energię elektryczną w kwocie 273 zł, opłata za wodę w kwocie ok. 60 zł, raty kredytu hipotecznego w wysokości 305 zł, opału w kwocie 320 zł.
A. B. (2)jest studentką II roku Szkoły Głównej(...)wW.na kierunku Leśnictwo. Jej obecne koszty utrzymania wynoszą około 2.400 zł miesięcznie. Korzysta z kredytu studenckiego otrzymywanego w kwotach po 800 zł miesięcznie. Ponosi takie koszty jak zakwaterowanie w domu studenckim w wysokości 400 zł, koszty wyjazdów na obowiązkowe zajęcia terenowe w wymiarze średnio 6 dni w semestrze, które kosztują ok 45 zł miesięcznie, koszty przyjazdów do domu średnio raz w miesiącu w wysokości 70 zł, leków przeciwtrądzikowych w wysokości 30 zł, abonamentu telefonicznego w wysokości 49 zł, biletu miesięcznego na komunikację miejską w kwocie 50 zł.
B.iJ. B.są bliźniakami. Uczęszczają do IV klasy Technikum na kierunku Informatyka. Osiągają bardzo dobre wyniki w nauce i wkrótce rozpoczną studia. Strona pozwana miesięczny koszt utrzymania nieletnich określiła na kwotę po 1.650 zł na każdego z nich. Składają się na nią m.in. wydatki na wyżywienie w kwocie ok. 450 zł miesięcznie, utrzymanie samochodu umożliwiającego dojazdy do szkoły w kwocie po 104 zł miesięcznie na osobę.
Matka pozwanych nadal pracuje w Specjalnym Ośrodku(...)i otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około 2.800 zł. Obecnie otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych w wysokości ok. 550 zł, nie jest to jednak stały składnik wynagrodzenia.
Obniżenie alimentów do kwot po 350 zł miesięcznie pozbawiłoby pozwanych możliwości kształcenia i rozwoju. Jest to kwota niewystarczająca nawet na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych.
Na rozprawie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska (k. 128).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PozwaniA. B. (2)ur. (...)orazB.iJ. B.urodzeni (...)są dziećmiD. B.i powodaA. B. (1)(d: odpisy aktów urodzenia k. 37 – 39).
Po raz ostatni wysokość alimentów należnych pozwanym od powoda ustalona została wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 02 lipca 2015r. sygn. akt III RC 65/15, na mocy któregoA. B. (1)zobowiązany został do uiszczania alimentów w wysokości po 500 zł na rzecz małoletnichB.iJ.oraz w kwocie 550 zł na rzecz małoletniejA.(d: wyrok k. 55 akt SR w Giżycku sygn. akt III RC 65/15).
W czasie orzekania w 2015r. o wysokości tego obowiązkuA. B. (1)zatrudniony był w NadleśnictwieB.na stanowisku podleśniczego za wynagrodzeniem netto wynoszącym 3.342,01 zł miesięcznie. Otrzymywał nadto tzw. „trzynastkę” oraz kwartalnie dodatek do wynagrodzenia w kwocie 650 zł (d: zaświadczenie k. 22 akt SR w Giżycku sygn. akt III RC 65/15, protokół k. 39 akt sprawy SR w Giżycku sygn. akt III RC 65/15). Uwzględniając otrzymywane wynagrodzenie wraz z nagrodami oraz ekwiwalentem za deputat opałowy, średnie dochody pozwanego wynosiły między ok 3.000 zł a ok. 4.000 zł. W grudniu 2014r.A. B. (1)otrzymał kwotę 9.961,52 zł netto (d: zaświadczenie k. 46 akt sprawy SR w Giżycku sygn. akt III RC 65/15).
W tym czasie matka pozwanychD. B.pracowała w Specjalnym Ośrodku(...)wW.i otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w kwotach po 2.647 zł netto miesięcznie. Otrzymywała nadto tzw. „trzynastkę” oraz miesięcznie dodatek za wysługę lat w kwocie 502,93 zł, dodatek za warunki uciążliwe w kwocie 62,08 zł, dodatek za warunki trudne w kwocie 150 zł, a nadto ekwiwalenty urlopowe, świadczenie urlopowe oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe. W okresie od stycznia 2014r. do maja 2015r. – pomijając miesiące w których otrzymywała tzw. „trzynastkę”, jej łączny miesięczny dochód mieścił się w przedziale od 4.152,47 zł (maj 2014r.) do 5.515,36 zł (czerwiec 2014r.) (d: zaświadczenie k. 48 – 52 akt sprawy SR w Giżycku sygn. III RC 65/15).
W trakcie poprzedniej sprawy ustalającej wysokość obowiązku alimentacyjnego pozwani mieszkali z matką w domu jednorodzinnym stanowiącym jej własność.B.iJ.rozpoczynali naukę w szkole średniej – Technikum Informatycznym. Ponoszone były koszty w postaci zakupu niezbędnych dzieciom komputerów.A.uczyła się w ostatniej klasie szkoły średniej i przygotowywała się do matury. PowódA. B. (1)nie utrzymywał wówczas kontaktu z córką, natomiast synowie odwiedzali go regularnie. Posiadał nadto na utrzymaniu jednego synaI. B.ur. (...)Pozostawał w związku konkubenckim i mieszkał razem z partnerką oraz synem. Jego konkubina posiadała gospodarstwo rolne (d: protokół k. 38 – 39v akt sprawy SR w Giżycku sygn. II RC 65/15; odpis aktu urodzenia k. 36).
Aktualnie powód orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds.(...)uznany został za niezdolnego do pracy i zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.A. B. (1)otrzymuje od października 2017r. rentę w wysokości 3.090,26 zł netto miesięcznie. W toku sprawy spłacał raty pożyczki mieszkaniowej z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zaciągniętej w kwocie 5.000 zł. Raty wynosiły 138,89 zł miesięcznie i powodowi w maju 2018r. pozostawały do spłaty cztery raty. Pożyczka zaciągnięta była na poczet zakupu leśniczówki za kwotę 9.000 zł. Mieszka w niej razem z konkubinąM. M.oraz ich synemI. B., który uczęszcza do przedszkola wW..A. B. (1)choruje na(...)oraz chorobęW.. W związku z tym, że uczestniczy w testach leku nie ponosi kosztów leczenia w postaci zakupu lekarstw. Dojeżdża na badania doW.i otrzymuje za to zwrot kosztów. Kupuje natomiast lekarstwa na łojotokowe zapalenie skóry. Wymaga zdrowej diety. Ponosi koszt opłacenia przedszkola synaI.w wysokości 250 zł miesięcznie. W związku z zakończeniem pracy otrzymał odprawę w kwocie 24.000 zł. Pozostała mu z niej obecnie kwota 16.000 zł, gdyż jej część wydał na codzienne potrzeby. Pozostałą kwotę zamierza przeznaczyć na remont domu. Jego partnerka posiada 28 hektarowe gospodarstwo rolne, które wydzierżawiła. Otrzymuje dopłaty w kwocie 22.000 zł rocznie. Nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia partnera, którym się opiekuje. Powód z partnerką zakupy robią wspólnie. MałoletniI.jest chorowitym dzieckiem, w związku z czym ponoszone są koszty zakupu lekarstw. Powód w lutym 2018r. posiadał na rachunku bankowym kwotę ok. 19.000 zł. Ponosi koszty energii elektrycznej w kwotach po ok. 126 zł miesięcznie, a także wody w kwocie 50 zł oraz zakupu opału w wysokości 210 zł. Powód porusza się rowerem, gdyż z uwagi na chorobę nie może jeździć samochodem. Auto – 13 letniąS. (...)posiada jego konkubina, która dowozi nim dziecko do przedszkola. Powód otrzymał spadek po rodzicach w postaci udziału ¼ w prawie własności domu oraz 3 hektary lasu, którym zamierza się opiekować i przeznaczyć dla dzieci. Na las powód nie otrzymuje dotacji. Stanowiący spadek dom wymaga remontu i pozostaje on obecnie niewynajmowany (wyjaśnienia powoda k. 128v, 152v d: orzeczenie k. 149, 160, 163, 184, decyzja k. 3, umowa k. 50, zeznaniaM. M.k. 129v – 130v, wyciąg k. 42 – 46v, faktury k. 47 – 49, oświadczenie k. 41v, zaświadczenie lekarskie k. 126, wydruki zakupu asygnat drewna k. 127).
Matka pozwanychD. B.nadal pracuje jako nauczyciel. Podstawa jej wynagrodzenia wynosi ok. 3.100 zł miesięcznie netto. Gdy jest taka możliwość wypracowuje nadgodziny w pracy. Otrzymuje nadal dodatki za wysługę lat oraz uciążliwe i trudne warunki. Spłaca pożyczkę z zakładu pracy w kwotach po 200 zł miesięcznie, nadto uiszcza raty kredytu zaciągniętego na okres 36 lat przeznaczonego na remont domu, w kwotach po 350 zł miesięcznie. Ponosi nadto koszty energii elektrycznej w kwocie około 270 zł miesięcznie, wody w kwocie 40 zł, zakupu butli gazu w kwocie 55 zł, wywozu nieczystości cztery razy w roku, podatku od nieruchomości, telefonu i internetu, ubezpieczenia nieruchomości, usług kominiarskich. Nie opłaca czynszu mieszkaniowego. Ma partnera, którego dochód wynosi ok. 1.700 – 1.800 zł netto. Płaci on alimenty na swoje dziecko w kwocie 500 zł (wyjaśnieniaD. B.k 129 – 129v, odpowiedź na pozew k. 80 – 84, rachunki k. 93 - 103 d: odcinek płacowy k. 119)
A. B. (2)jest studentką III roku leśnictwa w Szkole Głównej(...)wW.. Mieszka w akademiku, którego koszt to 450 zł miesięcznie. Ponosi koszty w postaci między innymi wyżywienia, biletu miesięcznego w kwocie 40 zł, kosztów dojazdu raz w miesiącu do domu – 70 zł. Co miesiąc kupuje soczewki kontaktowe za kwotę 50 zł. Zaciągnęła kredyt studencki i otrzymuje z tego tytułu co miesiąc kwotę 800 zł. Od matki otrzymuje miesięcznie 400 zł, nadto opłaca ona telefon pozwanej. Pozwana ponosi nadto koszty zajęć terenowych w wymiarze ok 6 dni w semestrze. W ostatnie wakacjeA. B. (2)pracowała w porcie i zarabiała ok. 1.000 zł miesięcznie. Nie utrzymuje kontaktów z ojcem.
PozwaniB.iJ. B.w toku postępowania ukończyli edukację w szkole średniej, zdali maturę i rozpoczęli naukę na studiach.B.jest studentem I roku inżynierii środowiska na(...)wO., natomiastJ.na tej samej uczelni studiuje ekonomię. Pozwani mieszkają w akademiku, za który płacą od osoby 420 zł miesięcznie. Nie otrzymują stypendiów. Od matkiD. B.otrzymują miesięcznie po 400 zł, a jeżeli istnieje taka potrzeba – dodatkowe kwoty. W wakacje chłopcy pracowali i takB.zarobił 3.000 zł, natomiastJ.otrzymywał 1.500 zł za miesiąc pracy.J. B.posiada oszczędności w kwocie 3.500 – 4.000 zł. W przyszłe wakacjeJ.również planuje podjąć pracę. Relacje pozwanych z powodem pogorszyły się (wyjaśnieniaD. B.k. 152 – 152v, d: zeznaniaB. B. (1)k. 185v, zeznaniaJ. B.k. 185v – 186, zeznaniaA. B. (2)k. 185 – 185v, zaświadczenie k. 178, załącznik do paragonu k. 173, zaświadczenie k. 172, potwierdzenie przelewu k. 169, zaświadczenie k. 168, karta przebiegu studiów k. 142 – 147, świadectwa k. 133, 135, zaświadczenie k. 104).
Sąd zważył co następuje:
Sąd za całkowicie wiarygodne uznał wszystkie dowody z dokumentów przeprowadzone w sprawie albowiem ich wiarygodność nie była kwestionowana przez strony postępowania, a ich prawdziwość nie budzi wątpliwości. Nadto Sąd podzielił zeznania świadkaM. M.jak i zeznania stron. Ich relacje są, co do zasady spójne, a strony w toku procesu nie kwestionowały wzajemnie stanu faktycznego przez siebie przedstawianego dotyczącego w szczególności źródeł i wysokości dochodu powoda oraz kontynuowania edukacji przez pozwanych oraz kosztów z tym związanych.
Zgodnie z dyspozycjąart. 133 kriow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Przez zmianę stosunków rozumie się istotne zmniejszenie lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego.
Od ostatniej sprawy regulującej obowiązek alimentacyjny upłynęły ponad 3 lata. Usprawiedliwione potrzeby pozwanych nie uległy zmniejszeniu, a wręcz przeciwnie – zwiększyły się.
A. B. (2)w tym czasie rozpoczęła studia wW.i mieszka w akademiku, którego koszt wynosi ponad 400 zł miesięcznie. Na swoje potrzeby zaciągnęła kredyt studencki, który pozwala jej utrzymać się. Otrzymuje pomoc finansową od matki na czas swojego pobytu na studiach, wynoszącą 400 zł miesięcznie - jednakże w razie potrzeby otrzymuje dodatkowe kwoty. TakżeB.iJ.rozpoczęli edukację w szkole wyższej wO.i obecnie są na I roku studiów. Również mieszkają w domie studenckim, za który płacą ponad 400 zł miesięcznie. Tak jak siostra otrzymują pomoc odD. B.. Wszyscy pozwani w okresie wakacyjnym pracowali i zdobywali kwoty, które przeznaczają na swoje utrzymanie.
W tym stanie rzeczy nie można pozwanym zarzucić, że nie przykładają starań do zdobycia wykształcenia i usamodzielnienia się. Nie można pozwanym zarzucić również, że otrzymywane od powoda środki marnotrawią.
Porównanie zarobkówA. B. (1)osiąganych w 2015r. i obecnie prowadzi do wniosku, że nastąpiło ich niewielkie zmniejszenie, bowiem o ile renta powoda odpowiada w zasadzie jego wcześniejszej pensji, to obecnie nie otrzymuje on dodatków i nagród. Nie mniej jednak zważyć należało, że powód poza alimentami nie uczestniczy w większym stopniu w utrzymaniu synów i córki, tymczasem wiadomym jest, że ceny produktów i usług stale rosną, a rodzice winni zapewnić pozwanym nie tylko środki do życia, ale również zaspokoić potrzeby edukacji i leczenia. Elementy te wchodzą w zakres usprawiedliwionych potrzeb.
Sąd zważył wnikliwie sytuację zarobkową powoda i o ile jego dochody w pewnym stopniu zmniejszyły się, to biorąc pod uwagę zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych dotychczasowy obowiązek alimentacyjny odpowiada w dalszym ciągu zarówno możliwościom zarobkowym i majątkowym powoda jak i usprawiedliwionym potrzebom pozwanych. Brak jest zatem przesłanek wskazujących na możliwość obniżenia alimentów, dlatego Sąd powództwo oddalił.
Wydając orzeczenie Sąd wnikliwie potraktował argumentację powoda oraz przesłuchanego świadka w osobieM. M.– partnerki powoda, iż alimenty w obecnej wysokości pozostają ze szkodą dla ich małoletniego dzieckaI. B.. Zdaniem Sądu argumentacja ta nie jest zasadna. Koszty jego utrzymania ponoszone są wspólnie przez powoda i jego partnerkę, która posiada także własne dochody w wysokości ok. 1.800 zł miesięcznie. Dziecko uczęszcza obecnie do przedszkola i poza opłatami z nim związanymi oraz ewentualnymi kosztami lekarstw jego utrzymanie nie generuje innych szczególnych kosztów. Zasadniczo bezspornym jest, że koszty utrzymania dzieci rosną wraz z ich wiekiem i są wyższe, gdy dzieci uczą się – w szczególności w szkołach wyższych, niż gdy dziecko nie uczęszcza do szkoły. Zauważyć przy tym należy, że za niedługo pozwanaA. B. (2)powinna kończyć edukację, gdyż pozostało jej jeszcze 1,5 semestru nauki. Jej prognozowany czas ukończenia studiów, a więc także zdobycia możliwości usamodzielnienia się – zbiegnie się z rozpoczęciem nauki szkolnej przez małoletniego, co prognozować należy, iż pozwoli powodowi ponieść dodatkowe koszty, które powstaną.
Dlatego też mając na uwadze przedstawioną powyżej argumentację, powództwo o obniżenie alimentów należało oddalić i orzec jak w części dyspozytywnej wyroku.