Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 115/18
Data wyroku: 2018-09-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Rosłan – Karasińska
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 115/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2018 roku
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Rosłan – Karasińska
Protokolant: sekr. sądowy Aneta Rapacka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2018 roku w Warszawie
sprawyK. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaK. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 17 listopada 2017 roku, znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 17 listopada 2017 roku, znak: ENS/15/055137622 w ten sposób, że przyznaje odwołującemuK. K.prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 4 września 2017 roku (daty ukończenia 60 roku życia),

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzecz odwołującegoK. K.kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

    UbezpieczonyK. K.
w dniu 28 grudnia 2017 roku złożył odwołanie od decyzji od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 17 listopada 2017 roku, znak:(...)odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury. W ocenie wnioskodawcy organ rentowy niesłusznie nie zaliczył mu do stażu pracy okresu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w 1993 roku wfirmie Usługi (...), gdzie był zatrudniony na podstawie umów o pracę.
    (odwołanie – k. 3 a.s.)

Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., w odpowiedzi na odwołanie z dnia 28 grudnia 2017 roku wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Organ rentowy w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie wskazał, że odwołujący udokumentował 15 – letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, nie spełnił jednak warunku dotyczącego udowodnienia na dzień 1 stycznia 1999 roku okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat. Na podstawie przedłożonych przezK. K.dokumentów organ rentowy uznał staż pracy wynoszący 24 lata, 9 miesięcy i 27 dni oraz na dzień złożenia wniosku nie miał ukończonych 60 lat życia. Organ rentowy zaznaczył, że nie uwzględnił do staży pracy okresu zatrudnienia na podstawie umów zlecenia zUsługi (...), ponieważ nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne.(odpowiedź na odwołanie – k. 4 – 4 verte a.s.)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
K. K.,urodzony (...)w dniu 5 lipca 2017 roku złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o wcześniejszą emeryturę(wniosek o wcześniejszą emeryturę z dnia 5.07.2017r. – k. 2 – 5 tom II a.r.). Do wniosku ubezpieczony dołączył kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych wraz z dokumentami potwierdzającymi okresy jego zatrudnienia. (k. 6 m- 7 tom II a.r.)
Powyższe skutkowało przeprowadzeniem przez organ rentowy postępowania wyjaśniającego, w toku którego organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie spełnił przesłanek wynikających zustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a mianowicie na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udokumentował co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
W oparciu o tak poczynione ustalenia organ rentowy wydał decyzję z dnia 17 listopada 2017 roku (znak:(...)), którą odmówił ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury. W treści decyzji organ rentowy wskazał, żeK. K.na dzień złożenia wniosku nie ukończył 60 lat oraz na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych(decyzja z dnia 17.11.2017 r. – k. 65 tom II a.r.).
W toku postępowania ustalono, żeK. K.był zatrudniony w okresie od 25 sierpnia 1976 roku do dnia 1 kwietnia 1996 roku wZakładzie (...)wW.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora koparki. W okresach od 6 czerwca 1990 roku do 31 września 1991 roku oraz od 7 października 1993 roku do 1 kwietnia 1996 roku przebywał na urlopie bezpłatnym.(świadectwo pracy z dnia 1.04.1996r. – akta osobowe)
K. K.był zatrudniony na podstawie umów zlecenie wfirmie Usługi (...)na stanowisku kierowca operator dźwigu w okresach:
- od dnia 20 września 1993 roku do 1 października 1993 roku (tj. 11 dni) za wynagrodzeniem 3 200 000 przed denominacją, wypłacono mu kwotę 512 000; Wynagrodzenie minimalne w spornym okresie wynosiło odpowiednio 1.650,000 złotych.
- od dnia 4 października 1993 roku do 29 października 1993 roku (tj. 25 dni) za wynagrodzeniem 6 400 000 przed denominacją, wypłacono mu kwotę 1 024 000;
Wynagrodzenie minimalne w spornym okresie wynosiło odpowiednio 1.750,000 złotych.
- od dnia 3 listopada 1993 roku do 26 listopada 1993 roku (tj. 25 dni) za wynagrodzeniem 5 000 000 przed denominacją, wypłacono mu kwotę 800 000;
Wynagrodzenie minimalne w spornym okresie wynosiło odpowiednio 1.750,000 złotych.
- od dnia 14 grudnia 1993 roku do 30 grudnia 1993 roku (tj. 16 dni) za wynagrodzeniem 4 700 000 przed denominacją, wypłacono mu kwotę 752 000;
Wynagrodzenie minimalne w spornym okresie wynosiło odpowiednio 1.750,000 złotych.
- od dnia 5 stycznia 1994 roku do 24 stycznia 1994 roku (tj. 19 dni) za wynagrodzeniem 4 000 000 przed denominacją, wypłacono mu kwotę 640 000.
Wynagrodzenie minimalne w spornym okresie wynosiło odpowiednio 1.950,000 złotych.
Łącznie przepracował na podstawieumów zlecenia (...)dni. Składki na ubezpieczenie społeczne nie były odprowadzane z tytułu umów zlecenia.Firma Usługi (...)dopiero rozpoczynała swoją działalność, nie było wiadomo, czy będą mieć klientów i dlatego zatrudniano odwołującego się na podstawie umów zlecenia.K. K.pracował jako operator dźwigu po 8 godzin dziennie. Pracodawca kierował go na budowę, gdzie kierownik budowy powierzał mu pracę, zapisywał czas swojej pracy w raportach, na podstawie których był rozliczany. Praca ubezpieczonego się nie różniła od tej wykonywanej później na podstawie umowy o pracę. Nadzór nad pracą operatora dźwigu wyglądał tak samo w trakcie zatrudnienia na umowie zlecenie i umowie o pracę.(umowy zlecenie wraz z rachunkami – k. 50 – 60 tom II a.r., zeznania świadkaA. S.protokół z rozprawy z dnia 11 czerwca 2018 r. – k . 24-25 a.s., zeznania świadkaM. S.protokół z rozprawy z dnia 11 czerwca 2018 r. – k . 23 a.s., zeznania odwołującego sięK. K.protokół z rozprawy z dnia 11 czerwca 2018 r. – k .25 a.s.)
W okresie od dnia 4 maja 1994 roku do dnia 31 lipca 2009 rokuK. K.był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wfirmie Usługi (...)na stanowisku kierowca operator dźwigu i była to praca wykonywana w warunkach szczególnych w okresie od dnia 4 maja 1994 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku.(świadectwo pracy w warunkach szczególnych – k. 36 tom II a.r., umowa o pracę – akta osobowe, zeznania świadkaM. S.protokół z rozprawy z dnia 11 czerwca 2018 r. – k . 23 a.s.)
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego z akt sprawy, akt emerytalnych i akt osobowych odwołującego oraz dowodu z przesłuchaniaK. K.w charakterze strony i świadków:M. S.iA. S.. Dowody w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają.
Sąd za bezsporny uznał materiał dowodowy związany z okolicznością faktycznego świadczenia pracy przez ubezpieczonego w ramach umów zlecenie na takich samych zasadach jak na podstawie umowy o pracę wfirmie Usługi (...).
Strony postępowania nie kwestionowały pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań odwołującego. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego złożonym przez niego w charakterze strony i zeznaniom świadkówM. S.iA. S., ponieważ wzajemnie się uzupełniały i były ze sobą zgodne. Zdaniem Sądu zeznania ubezpieczonego i świadków znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i brak było jakichkolwiek podstaw do ich podważenia.
Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie budził wątpliwości i był wystarczający do wydania orzeczenia.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
OdwołanieK. K.od decyzji od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 17 listopada 2017 roku, znak:(...)jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 887, dalej: ustawa emerytalna) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. zgodnie z art.196 ustawy - w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn;
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).
Tym samym na mocy powyższego odesłania co do ubezpieczonego zastosowanie znajduje art. 32 ustawy emerytalnej, w myśl którego ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 natomiast ust. 4 cytowanego artykułu stanowi, że wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie których tym osobom przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z tych przyczyn odpowiednie zastosowanie mają przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43, ze zm.). W myśl§ 3 i 4 w/w rozporządzenia z 7 lutego 1983 rokuemerytura przysługuje mężczyźnie zatrudnionemu w szczególnych warunkach, który:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat,
2) ma wymagany okres zatrudnienia wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach,
3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego,
4) warunki do uzyskania emerytury spełnił do 31 grudnia 2007 roku.
Okres wykonywania tego rodzaju zatrudnienia stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy zgodnie z § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia z 7 lutego 1983 roku. Tym samym zgodnie z przepisami § 2 rozporządzenia, tylko praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy może zostać uznana za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych.
Niektórzy ubezpieczeni ubiegający się o świadczenie mają problemy z dostarczeniem wymaganej dokumentacji (zaświadczenia z zakładu pracy potwierdzające zatrudnienie lub pracę w warunkach szczególnych) i w konsekwencji - wobec ograniczonej dopuszczalności zastosowania innych środków dowodowych w postępowaniu przed organem rentowym (np. zeznań świadków czy ogólnych wpisów w książeczce ubezpieczeniowej) – mogą nie nabyć prawa do świadczenia.
Zgodnie z utrwalonym i zachowującym dalszą aktualność stanowiskiem orzecznictwa (odnoszącym się bezpośrednio do wcześniej obowiązującego aktu prawnego regulującego kwestię postępowania przed organami rentowymi tj.Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń- Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm., które zostało następnie zastąpioneRozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 rokuw sprawie postępowania oświadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r., Nr 237, poz.1412) - w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w treści Rozporządzenia w sprawie postępowania dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 roku, sygn. akt II URN 3/95,L.). W postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązują odstępstwa od ogólnych zasad dowodzenia podyktowane dążeniem do pełnego i wszechstronnego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii spornych. W praktyce oznacza to, że w postępowaniu tym dopuszczalne jest wykazanie wszelkimi dowodami okoliczności, od których zależą uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, także wówczas, gdy z dokumentów wynika co innego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 roku, sygn. akt II URN 23/95,L.). W trakcie postępowania dowodowego w sprawach z ubezpieczenia społecznego, mogą być przeprowadzane wszelkie dowody przewidziane przepisamikodeksu postępowania cywilnego, w tym także dowód z zeznań świadków, w celu udowodnienia wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia (odmiennie niż w trakcie postępowania przed organem rentowym), ale wiarygodność i moc wszystkich dowodów jest oceniana przez Sąd według jego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 roku, III AUa 482/07, Apel.-W-wa 2008/1/154). W ocenie Sądu Okręgowego powołane powyżej tezy, wyrażone w orzecznictwie, w sposób jednoznaczny wskazują te okoliczności, których spełnienie jest niezbędne dla ustalenia prawa do świadczenia zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej, a ponadto wskazują te uprawnienia strony, które umożliwiają dowodzenie swoich racji zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak też w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Sąd zważył, że w niniejszej sprawie okoliczność zatrudnienia ubezpieczonego w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat nie była sporna i została udowodniona już w trakcie postepowania przez organem rentowym, spornym natomiast pozostawało spełnienie przezK. K.przesłanki dotyczącej udowodnienia wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, ponieważ organ rentowy uznał za udowodnione 24 lata, 9 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Wbrew twierdzeniom organu rentowego w niniejszej sprawie, ubezpieczony legitymuje się (obok ponad 15 letniego stażu pracy w warunkach szczególnych) również 25-letnim ogólnym stażem pracy na dzień 1 stycznia 1999 roku. Do uznanych przez organ rentowy ponad 24 lat i 9 miesięcy i 27 dni należy bowiem doliczyć okres jego zatrudnienia na podstawie umów zlecenia wfirmie Usługi (...)na stanowisku kierowca operator dźwigu w okresach: od dnia 20 września 1993 roku do 1 października 1993 roku (tj. 11 dni); od dnia 4 października 1993 roku do 29 października 1993 roku (tj. 25 dni) ; od dnia 3 listopada 1993 roku do 26 listopada 1993 roku (tj. 25 dni); od dnia 14 grudnia 1993 roku do 30 grudnia 1993 roku (tj. 16 dni) ;od dnia 5 stycznia 1994 roku do 24 stycznia 1994 roku (tj. 19 dni), łącznie 96 dni, które wraz z okresem zaliczonym przez organ rentowy do ogólnego stażu pracy stanowią okres 25 lat.
Okoliczność, że ówczesny pracodawca ubezpieczonego nie opłacił za sporny okres składek na ubezpieczenie społeczne nie ma w ocenie Sądu Okręgowego znaczenia z punktu widzenia spełniania przez odwołującego warunków stażowych. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem judykatury, jeżeli fakt pozostawania w zatrudnieniu został udowodniony, okres tego zatrudnienia jest okresem składkowym nawet w przypadku, gdy pracodawca nie zgłosił pracownika do ubezpieczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 października 2012 roku, sygn. akt III AUa 598/12,L.). Sąd Najwyższy wskazał również, że dla uznania okresu zatrudnienia wykonywanego przed wejściem w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychza okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, nie jest wymagane wykazanie przez osobę ubiegającą się o emeryturę lub rentę opłacania przez pracodawcę składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy,(...)i Spraw Publicznych z dnia 6 kwietnia 2007 roku, sygn. akt II UK 185/06,L.). W konsekwencji w ocenie Sądu nie było podstaw do nieuwzględniania przez organ rentowy okresu zatrudnienia ubezpieczonego w na podstawie umów zlecenie wfirmie Usługi (...)na stanowisku kierowca operator dźwigu w spornym okresie. Ponadto dowody zarówno w postaci umów zlecenia jak i zeznania świadków oraz odwołującego wyraźnie wskazują, że jego praca na podstawie umów zlecenie niczym się nie różniła z tą którą wykonywał w późniejszym okresie na podstawie umowy o pracę u tego samego pracodawcy. Postępowanie dowodowe w sposób bezsporny wykazało, że wypłacone ubezpieczonemu wynagrodzenie z tytułu pracy na umowę zlecenie we wskazanych wysokościach miało charakter wynagrodzenia za pracę, w swej wysokości przekraczało wysokość wynagrodzenia minimalnego obowiązującego w spornym okresie. Reasumując po doliczeniu wskazanego zatrudnienia odwołujący legitymuje się wymaganym 25-letnim ogólnym stażem pracy.
W związku z powyższymK. K.wbrew stanowisku organu rentowego spełnił wszystkie przesłanki wynikające z§ 1 - 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzew zw. zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi ma on prawo do wcześniejszej emerytury od dnia ukończenia 60 roku życia tj. 4 września 2017 roku.
Zgodnie zart. 129 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2. Sąd zważył, że ubezpieczony nabył prawo do wcześniejszej emerytury w dniu 4 września 2017 roku. Dlatego też na podstawie powołanego art. 129 ust.1 ustawy, prawo do wcześniejszej emerytury zostało mu przyznane od dnia 4 września 2017 roku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt. 2 wyroku na podstawieart. 108 k.p.c.stosując w tym względzie zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik sprawy, zawartą wart. 98 k.p.c.oraz w oparciu o dyspozycję § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 roku (Dz.U.2015.1800).
Z tych właśnie przyczyn Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami rentowymi doręczyć pełnomocnikowi ZUS.
MW