Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 1126/18
Data wyroku: 2019-01-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Firkowski
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 §2 kpk

Sygn. akt VII Ka 1126/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 stycznia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Tymosiewicz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Anny Winogrodzkiej- Miszczak
po rozpoznaniu w dniach 13 grudnia 2018 r. i 8 stycznia 2019 r.
sprawyL. O. (1)ur. (...)wD., synaT.iR.z domuC.
oskarżonego zart. 284§3kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
od wyroku Sądu Rejonowego wP.z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt(...)
I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
- oskarżonegoL. O. (1)uznaje za winnego tego, że w bliżej nieustalonym czasie w okresie od 13.09.2015 r. do 08.08.2016 r. w miejscowościR., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przywłaszczył powierzone mu mienie, stanowiące masę spadkową po zmarłejR. O. (1)w postaci drewna opałowego różnych gatunków w ilości co najmniej 9,84 m3i o wartości co najmniej 867,88 zł na szkodęI. K.,H. R.,A. O.iZ. O., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi tj. czynu zart. 284§3 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart.284§3 kkskazuje go na karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 10 (dziesięciu) zł,
- w ramach rozstrzygnięcia z pkt II sentencji na podstawieart.46§1 kkorzeka od oskarżonegoL. O. (1)obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę kwot po 216,98 zł na rzecz oskarżycieli posiłkowychI. K.iZ. O.,
II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III zasądza od oskarżonegoL. O. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym kwotę 50 ( pięćdziesiąt ) zł tytułem opłaty za II instancję oraz na rzecz oskarżycieli posiłkowychI. K.iZ. O.kwoty po 850 ( osiemset pięćdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej oraz kwoty po 97,79 ( dziewięćdziesiąt siedem złotych i siedemdziesiąt dziewięć groszy ) tytułem zwrotu wydatków związanych ze stawiennictwem na rozprawach w Sądzie Okręgowym.
Sygn. akt VII Ka 1126/18

UZASADNIENIE
L. O. (1)został oskarżony o to, że w bliżej nieustalonym czasie w okresie od 13.09.2015 r. do 08.08.2016 r. w miejscowościR., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przywłaszczył powierzone mu mienie, stanowiące masę spadkową po zmarłejR. O. (1)w postaci drewna opałowego w ilości co najmniej 12,3 m3o wartości co najmniej 1173 zł na szkodęI. K.iZ. O., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi
tj. o czyn zart. 284 § 3 kkw zw. zart. 12 kk

    Sąd Rejonowy wP.wyrokiem z dnia 4 września 2018 r. w sprawie(...)

I oskarżonegoL. O. (1)w ramach zarzuconego czynu uznał za winnego tego , że w bliżej nieustalonym czasie w okresie od 13.09.2015 r do 08.08.2016 r wR., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru dokonał przywłaszczenia drewna opałowego tzw gałęziówki w ilości 17,5 m3o wartości 756 zł w ten sposób , że drewno to przewiózł z posesji zmarłejR. O. (1)na swoją posesję czym działał na szkodę właściciela drewna - NadleśnictwaM.wR., przy czym przyjęto ,że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi i czyn ten kwalifikuje jako występek zart. 284 § 3 kkw zw. zart.12 kki za to na podstawieart.284 § 3 kkprzy zastosowaniuart. 33 § 1 i 3 kkskazuje go na karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 10 (dziesięciu) zł,
II na podstawieart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonegoL. O. (1)obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 756 (siedemset pięćdziesiąt sześć) złotych na rzecz NadleśnictwaM.wR.,
III na podstawieart. 627 kpkzasądził od oskarżonegoL. O. (1)na rzecz oskarżycielki posiłkowejI. K.kwotę 1560,18 (tysiąc pięćset sześćdziesiąt 18/100) złotych oraz na rzecz oskarżyciela posiłkowegoZ. O.kwotę 1500 (tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu poniesionych przez oskarżycieli posiłkowych wydatków.
IV na podstawieart. 627 kpkiart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 z póz. zm.) zasądza od oskarżonegoL. O. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych tytułem opłaty sądowej oraz kwotę 1791,86 (tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt jeden 86/100) zł tytułem pozostałych kosztów sądowych.
Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik oskarżycieli posiłkowychI. K.orazZ. O.w całości, tj. w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach: I, II i zarzucił mu:
1/ obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie:
a/art. 167 kpkw zw. zart. 170 § 1 pkt 2 kpkwyrażającą się w niezażądaniu odM. S.dokumentacji dotyczącej sprzedaży drewna na rzecz oskarżonegoL. O. (1)oraz nieprzeprowadzeniu dowodu z tejże dokumentacji przez Sąd I instancji, podczas gdy wnioskowana dokumentacja ma istotne znaczenia dla sprawy, przede wszystkim pod kątem własności drewna i odpowiedzialności karnej oskarżonego;
b/art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpk, poprzez:
- naruszenie przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów i popadnięcie przez Sąd w dowolność ocen, w szczególności w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonegoL. O. (1), zeznań oskarżycieli posiłkowychI. K.orazZ. O.oraz pozostałych świadków w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji zaniechanie oparcia zaskarżonego wyroku na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego i ujawnionego przed Sądem I instancji;
- oparcie rozstrzygnięcia w zakresie pochodzenia drewna na niepełnych i nieprecyzyjnych zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków, a w konsekwencji zaniechanie oparcia zaskarżonego wyroku na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego i ujawnionego przed Sądem I instancji;
- dokonanie ustaleń faktycznych, poprzez wypełnianie rozumowania nielogicznymi i nieprecyzyjnymi domniemaniami, a w konsekwencji, dokonanie ustaleń, które nie wypływają ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie;
- pominięciu tych wszystkich okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, które w sposób znaczący uwypukliły istniejące w przedmiotowej sprawie mankamenty, a tym samym mogły doprowadzić do odmiennych ustaleń faktycznych ;
- nierozważenie całokształtu okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o sprawstwie oskarżonegoL. O. (1), wyrażające się w błędnym przyjęciu pochodzenia drewna, jego ilości, a także wartości;
- nieprawidłowej ocenie świadków pod katem pochodzenia, ilości i wartości drewna stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, co doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody;
2/ błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które ,miały wpływ na jego treść, a polegające na przyjęciu, iż:
- oskarżony dokonał zaboru drewna opałowego na szkodę NadleśnictwaM.wR., podczas gdy wskazane drewno opałowe weszło w skład masy spadkowej po zmarłejR. O. (1);
- oskarżony dokonał zaboru drewna opałowego stanowiącego wyłącznie tzw. gałęziówkę w ilości 17,5 m3
- oskarżony dokonał zaboru drewna opałowego o wartości 756 zł;
3/ obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart.46§1 kkwyrażającą się w orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody na rzecz NadleśnictwaM.wR., podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu winna skłaniać do wniosku , iż drewno opałowe stanowiło własność zmarłejR.O.i jako takie weszło do masy spadkowej po niej , a tym samym uprawnionymi do żądania naprawienia szkody są m.in. oskarżyciele posiłkowiI. K.iZ. O..
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:
1/ zmianę wyroku Sądu I instancji w pkt I poprzez przyjęcie, iż oskarżonyL. O. (1)dokonał przywłaszczenia drewna opałowego w ilości 100 m3, o wartości 10 000,00 zł, działając na szkodę oskarżycieli posiłkowychI. K.iZ. O.
2/ zmianę wyroku Sądu I instancji w pkt II, poprzez orzeczenie wobec oskarżonegoL. O. (1)obowiązek naprawienia szkody na rzecz oskarżycieli posiłkowychI. K.iZ. O.poprzez zapłatę kwot po 5 000,00 zł
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja co do zasady zasługuje na uwzględnienie.
Zgodzić się bowiem należy ze skarżącym, że zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż drewno, które przywłaszczył oskarżony nie należało do jego zmarłej matki ale było własnością NadleśnictwaM.wR.. Takie ustalenie Sądu I instancji było w istocie dowolne albowiem zostało oparte na przypuszczeniach i domysłach.
Zwrócić bowiem uwagę należy, że wspomniane Nadleśnictwo ani żaden inny organ czy też osoba nigdy nie zgłaszało czy też nie wskazywało na nielegalny charakter drewna, które było zgromadzone na terenie posesji gdzie zamieszkiwałaR. O. (1). Istotne w tym zakresie są zeznania leśniczego z LeśnictwaR.-W. G. (1). Wymieniony podał, że na terenie Nadleśnictwa zauważył prowizoryczną szopę, w której znajdowało się drewno opałowe. Po ustaleniu, żewłaścicielemdrewna jestR. O. (2), której posesja graniczyła z lasem i po kontakcie z jej rodziną wydał polecenie usunięcia szopy z drewnem z gruntu Nadleśnictwa, co faktycznie po pewnym czasie nastąpiło- k.22-23, k.182-182 odw. Wobec takiej stanowczej relacji, sugestie niektórych przesłuchiwanych osób, w tym i samego oskarżonego- k.177 odw., że schorowanaR. O. (1)nielegalnie pozyskiwała drewno z lasu nie mogą stanowić podstawy dla dokonywania ustaleń w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego zgodzić się należało z zarzutem skarżącego co do błędnego wskazania w zaskarżonym wyroku osoby pokrzywdzonego.Tym samym w ocenie Sądu Okręgowego nie sposób jest skutecznie zakwestionować tak legalności pochodzenia drewna jak i tego, że weszło ono w skład masy spadkowej po zmarłejR. O. (1).
Natomiast nie sposób było podzielić zarzut skarżącego co do ilości i rodzaju drewna, które miał przywłaszczyćL. O. (1). Przesłuchiwane w sprawie osoby w tym przedmiocie podawały bardzo rozbieżnie. Oczywistym jest zaś to, że kierując się kwestiami gwarancyjnymi nie było możliwe przyjęcie wersji najmniej korzystnej dla oskarżonego, a która zarazem byłaby najlepsza dla oskarżycieli posiłkowych. Zatem szacunki tych ostatnich, że oskarżonyprzywłaszczył100 m3drewna są zdecydowanie zawyżone. Decydującego znaczenia nie może mieć przy tym treść pismaL. O.złożonego do sprawy o zachowek, w której pod poz.43 ujęto jako wchodzące w skald masy spadkowej drewno w ilości około 100 m3- 276 albowiem w żadnym wypadku nie stanowi ono dowodu, żeL. O.przyznał się do przywłaszczenia drewna w takiej ilości.
W ocenie Sądu Okręgowego wobec silnego skonfliktowania rodzeństwa po zmarłejR. O. (1)konieczne było oparcie ustaleń między innymi na twierdzeniach osób, które nie były bezpośrednio zaangażowane po żadnej ze stron. W szczególności dotyczyło to tak leśniczychW. G.iJ. B.jak i sąsiadów zmarłej tj.D. N.i K.B.. Ci ostatni co do zasady wskazywali na to, żeL. O.po śmierci matkiwywoził z jej posesji drewno opałowe różnego rodzaju, przy czym już w postępowaniu przygotowawczym różnili się co do jego ilości. W dniu 24 czerwca 2017 r.D. N.między innymi podała, że oskarżony wywiózł 10-15 razy drewno w postaci dębiny ( wymieniona wówczas wskazała, że zna się na drewnie ) - k.37-38. Na rozprawie świadek podtrzymała swoje twierdzenia, przy czym zauważyła, że „głównie to była dębina, to było pocięte drewno”-k.183 odw. Natomiast bratD. N., K.B.zeznał, że był świadkiem jak oskarżony wywoził po śmierci swojej matki drewnowielogatunkowew ilości około 70 m3- k.17. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. wymieniony wskazał, że oskarżony wywoził drewno mieszane, liściaste, sosnę, grube i gałęziowe- 181 odw. Na różne rodzaje drewna wskazywał także leśniczyW. G.- 182 odw. O „mieszanym” charakterze drewna świadczy również analiza materiału w postaci zdjęć oraz wyniki oględzin drewna, które pozostało na posesji zmarłejR. O.- k.32-36. Również sami oskarżyciel nie byli w stanie precyzyjnie określić tak ilości jak i rodzaju drewna- porównaj k.178 odw, k.179.
Wobec takiego stanu materiału dowodowego, kierując się wskazanymi wyżej kwestiami gwarancyjnymi dla oskarżonego, Sąd Okręgowy ustalił i przyjął, żeL. O. (1)dopuścił sięw jednolitychproporcjach przywłaszczenia drewna opałowego różnego rodzaju tj. liściastego, iglastego i gałęziówki. Oskarżony przy wywozie drewna korzystał z przyczepki o objętości 1,23 m3- protokół oględzin k.67-70, zeznaniaJ. B.k.79-80. Natomiast przy określaniu ilości drewna przyjęto ( także za aktem oskarżenia ), że było to nie mniej niż 12,3 m3co wynika z iloczynu „kursów” wskazywanych przezD. N.(nie mniej niż 10) oraz objętości przyczepki. Ustalenie na podstawie zeznań K.B., tak jak to uczynił Sąd i instancji, ilości przywłaszczonego drewna na 70 m3naruszałoby dyspozycjeart.5§2 kpk. Całkowicie zaś dowolne byłoby przyjęcie w ślad za apelacją, żeL. O.przywłaszczył 100 m3drewna dębowego jak i przyjętego przez Sąd I instancji przywłaszczenia jedynie gałęziówki, co sprzeczne jest ze wskazanymi wyżej dowodami.
Wreszcie jako wartość wywiezionego z posesji zmarłejR. O.drewna „mieszanego” przyjęto kwotę 1084,86 zł. Wyliczenie to oparto przy uwzględnieniujednolitychproporcji przywłaszczenia drewna opałowego różnego rodzaju tj. liściastego, iglastego i gałęziówki po 1/3 oraz wartości drewna według zestawienia jak na k.206 co doprowadziło do ustalenia wartości: drewna liściastego na 487,08 zł, drewna iglastego na 420,66 zł i gałęziówki na 177,12 zł. Jednocześnie na uwadze mieć należy i to, żeL. O.jest jednym z pięciu spadkobierców zmarłej matki- k.263. Tym samym możliwe było przypisanie mu przywłaszczenia „jedynie 4/5” tak oszacowanego mienia co daje ilość 9,84 m3( 12,3:5=2,64 x4= 9,84 ) drewna o wartości 867,88 zł ((...),86:5=216,98x4=867,88).
Mając powyższe na uwadze zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonegoL. O. (1)uznano za winnego tego, że w bliżej nieustalonym czasie w okresie od 13.09.2015 r. do 08.08.2016 r. w miejscowościR., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przywłaszczył powierzone mu mienie, stanowiące masę spadkową po zmarłejR. O. (1)w postaci drewna opałowego różnych gatunków w ilości co najmniej 9,84 m3i o wartości co najmniej 867,88 zł na szkodęI. K.,H. R.,A. O.iZ. O., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi tj. czynu zart. 284§3 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart.284§3 kkskazano go na karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 10 (dziesięciu) zł i w pozostałej części utrzymano go w mocy -art.437§2 kpk,art.438pkt2-3kpk.
Z uwagi na ustalenie, że oskarżony przywłaszczył powierzone mu mienie, stanowiące masę spadkową po zmarłejR. O. (1)w postaci drewna opałowego różnych gatunków w ramach rozstrzygnięcia z pkt II sentencji na podstawieart.46§1 kkorzeczono od oskarżonegoL. O. (1)obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę kwot po 216,98 zł na rzecz oskarżycieli posiłkowychI. K.iZ. O., tj. po 1/5 części z tytułu udziału w spadkobraniu
Na podstawieart.636§1 kpkiart.3ust.1, art.8 ustawy o opłatach w sprawach karnychzasądzono od oskarżonegoL. O. (1)na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym kwotę 50 ( pięćdziesiąt ) zł tytułem opłaty za II instancję oraz na rzecz oskarżycieli posiłkowychI. K.iZ. O.kwoty po 850 ( osiemset pięćdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej oraz kwoty po 97,79 ( dziewięćdziesiąt siedem złotych i siedemdziesiąt dziewięć groszy ) tytułem zwrotu wydatków związanych ze stawiennictwem na rozprawach w Sądzie Okręgowym.