Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 194/16
Data wyroku: 2018-05-15 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 194/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 28 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Zofia Lehmann
Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództw a
(...) Spółki z o.o.z siedzibą wP.,ul. (...),(...)-(...) P.
przeciwkoU.im.A. M.,ul. (...),(...)-(...) P.
- o zapłatę
I. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 125.356,46,-zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 29 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty.
II. Kosztami niniejszego postepowania obciąża pozwanego i w związku z tym:
a. zasądza od niego na rzecz powoda kwotę 6.268,-zł z tytułu zwrotu uiszczonej przez niego opłaty sądowej oraz kwotę1.434,16,-zł z tytułu zwrotu wydatków poniesionych przez niego na przeprowadzony w niniejszej sprawie dowód z opinii biegłego oraz kwotę 7.200,-zł z tytułu zwrotu poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa;
b. kosztem procesowego zastępstwa pozwanego obciąża go we własnym zakresie.
SSO Zofia Lehmann

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu27 stycznia 2016 roku do Sądu Okręgowego w PoznaniupowódL.. z siedzibą wP.wniósło zasądzenie na jego rzecz od pozwanego(...)im.A. M.wP.kwoty125.356,46,- złwraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienieliczonymi od dnia jego wniesienia do dnia zapłaty; nadto o zasądzenie od niego na jego rzecz zwrotu kosztówtego procesu - według norm przepisanych.
W tego uzasadnieniu podał:
-że na podstawie umowyz dnia25 stycznia 2012 rokuzawartej między nim, a(...) sp. z o.o.z/s wP.został podwykonawcą prac dotyczących instalacji oświetlenia zewnętrznego jegoWydziałuC.wP.w nieruchomości zwanejNaM.-zgodnie z jego projektem wykonawczym, przedmiarem robót oraz(...)umieszczonych na jego stronie internetowej co do przetargu na:„Drogi dojazdowe, parkingi, chodniki, mała architektura, odwodnienie, wycinka drzew nadrodze nr (...)i oświetlenie wokół tego terenu.,
-że przed popisaniem przez nich tej umowy jej wzór został wysłany do niego celem akceptacji;
-że wyraził on zgodę na jego działania - jako podwykonawcy,
-że fakt należytego wykonania przez niego całości prac z tym związanych jest bezsporny i potwierdzony protokołami odbioru,
-że dochodzi niego, będącego ich inwestorem,zapłaty za fakturę z dnia13 grudnia 2013 roku- w oparciu oart. 647(1) k.c.(k. 1 - 10 akt).
W reakcji na to - w odpowiedzi na pozew
     z dnia 23 marca 2016 rokupozwanyU. (...)wP.
wniósł o oddalenie powództwa powoda oraz o zasądzenie od niego na jego rzecz zwrotu kosztów niniejszego procesu, w tym kosztu jego zastępstwa procesowego - według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowiskopodniósł, że:
-część należności dla w/w(...) sp. z o.o.w kwocie124.650,- zł- na jego wniosek - została przelana na rachunek bankowy powoda,
-w dniu1 marca 2013 rokupowód złożył mu oświadczenie, że cyt.(...) sp. z o.o.nie zalega wobec niego z wymagalnymi na dzień1 marca 2013 rokupłatnościami - za wykonane roboty instalacyjne objęte przedmiotową umową,
-powód pismami z dat7 listopada 2013 rokui2 grudnia 2013 rokuwystąpił do cyt. spółki ozatwierdzenie protokołu zaawansowania robótoraz, że z uwagi na brak jej odpowiedzi - w dniu13 grudnia 2013 rokuwystawił fakturęVATna objętą tym sporem kwotę,
-nie jest mu wiadome, jakiej treści faktura została wysłana jej przezpowodawraz z jego pismem z dnia18 listopada 2013 roku, a tym samym nie ma pewności czy nie została ona zapłacona,
-w/w faktura z dnia13 grudnia 2013 rokunie jest prawidłowa,
-podał w wątpliwość czy powód miał prawo ją wystawić i domagać się od niego na jej podstawie zapłaty,
-w dniu25 maja 2013 rokuzakończono prace montażowe związane z wykonaniem instalacji oświetlenia cyt. terenu,
-że od dnia1 października 2012 rokupowód nie wykonywał na jego rzecz robót,
-nie wykazał na jakiej podstawie dopiero po upływie pół roku od końcowego terminu wykonania cyt. umowy przedłożył ją opisanej(...)
-nie wykazał,jakie prace wykonał za kwotę125.356,46.- złwskazaną w opisanej fakturze z dnia13 grudnia 2013 roku, skoro:
a) zgodnie z jego umową z w/w spółką - wszystkie były przez niąfakturowane za prace wykonanewbieżącym miesiącu kalendarzowym,
b)zgodnie z ich harmonogramem opracowanym przezniego z wykonawcą tj. cyt.(...)winny być one wykonane w okresie odlistopada 2011 rokudolipca 2012 roku,
c)dziennik budowy nie zawiera wpisów dotyczących prac wykonanych przez powoda -od3 października 2012 rokudo28 maja 2013 roku.
d)z jego pisma z dnia1 marca 2013 rokuwynika, że nie ma podstaw do domagania się od niego zapłaty za w/w fakturę,
e)nie jest ona podstawą zapisu księgowego dla niego i nie może stanowić podstawy do dokonania operacji finansowej,
f)takiej podstawy nie może stanowićkorespondencja stron. (k. 87 - 91 akt).
Pismem z dnia 23 marca 2016 rokupozwany wniósł o zawiadomienie(...) sp. z o.o.o toczącym się niniejszym postępowaniu oraz o wezwanie go do wzięcia w nim (k. 145 - 146 akt).
W piśmiez dnia 24 kwietnia 2016 rokupowód podniósł:
-że w/w roboty miały być zakończone do dnia28 czerwca 2013 roku,
-zakwestionował zarzut pozwanego dotyczący niezgodności treści dokumentówwskazując, że zawartość załączników do pism nie stanowi ich treści,
-że pozwany wiedział o istniejącym wobec niego zadłużeniu, braku podpisania wskazanego protokołu oraz wystawieniu przez niego faktury końcowej,
-że cyt.(...) sp. z o.o.nigdy nie zakwestionował treści pism otrzymanych od niego oraz, że potwierdził wymagalność dochodzonej przez niego w niniejszym procesie kwoty125.356,46,- zł,
-że, jego pismo z dnia18 listopada 2013 rokunigdy nie zostało przez niego wysłane, a sporna faktura została wysłana z pismem z dnia13 grudnia 2013 roku, co potwierdza zwrotne potwierdzenie jego odbioru,,
-że, na dzień1 marca 2013 roku- brak było wymagalnych zobowiązań przysługujących powodowi wobec(...) Sp. z o.o.,
-że składał pozwanemu informacje o stanie powyższych rozliczeń finansowych,
-że kontaktował się z jego pracownikami odnośnie wysokości należności mu przysługujących.
-z ostrożności oświadczył, że uchyla się od złożonego w dniu1 marca 2013 rokuoświadczenia woli w całości, albowiem działał w błędzie co do jego treści i rozumiał je jako wymagalność aktualnej faktury,

    -wskazał, że w oświadczeniu tymprezes zarządu w/w

(...)s.potwierdził wysokość salda,w konsekwencji czego jego roszczenie zostało uznane.
-że nie mógł wystawić faktury wmaju 2013 rokuz uwagi na to, że była to faktura końcowa, a zmuszony był wyczerpać procedurę wskazaną w ich umowie,
-że do października2012 rokuwszystkie prace nie zostałyjeszcze przez niego wykonane,
-że ich odbiór w zakresie oświetlenia mógł nastąpić dopiero po zakończeniu pracnawierzchniowychprowadzonych przez cyt.T. (...)
-że sporna faktura została wystawiona w najwcześniejszym możliwym terminie - po wyczerpaniu proceduryodbiorowejwskazanej w opisanej umowie,
-że - gdyby nie czekał na jej wyczerpanie i wystawił ją wcześniej mógłby narazić się na zarzut przedwczesnego jej wystawienia i oddalenia jego ewentualnego powództwa - jako niewymagalnego. (k. 159 - 177 akt).
W reakcji na to pozwany wskazał:
-że nie wyraził zgody na zawarcie umowy z powodem - jako podwykonawcą na okres po8 listopada 2011 roku;
-że wszystkieprotokoły zaawansowania robótprzedłożone przezniego sąniezgodnez§ 4 ust. 2wskazanej umowy, albowiem na każdym z nich brak jestpodpisu inspektora nadzoru,
-że żaden z nich nie stanowił podstawy do wystawienia przez niego faktury częściowej lub końcowej,
-że nie był on uprawniony do ich wystawiania,
-że nie wykazał, by roboty przez niego wykonane zostały odebrane,
-że określony wprotokole zaawansowania robótz dnia28 czerwca 2013 rokuprocentowy ich udział w wykonanej umowie nie odpowiada zakresowi wskazanych przez niego w jego piśmie z dnia26 kwietnia 2016 rokui określonych jakoprace wykończeniowe -nie znajdując nadto odzwierciedlenia wdzienniku budowy,
-że istnienie zaplecza innych wykonawców naterenie spornej budowynie uniemożliwiało mu ich wykonywania; szczególnie,że(...) sp. z.o.o.realizowała w tym czasie inne zleconej jej,
-że, od28 września 2012 rokuzaprzestał wystawiania faktur;
-że w tym czasie tj. domarca 2013 rokufaktury były wystawiane przez wykonawcę -tj.(...) sp. z o.o.,(k.272 - 277 akt).
W piśmiez dnia 20 września 2016 rokupowód podniósł, że:
-umowa łącząca go z w/w wykonawcą została pozwanemu przedłożona w dniu29 października 2011 roku.,
-że przed datą25 stycznia 2012 rokuistniała dorozumiana jego zgoda na zawarcie umowy opodwykonawstwo,
-że - mimo iż pozwany kwestionuje ich prawidłowość i jego uprawnienie do ich wystawiania, to część z nich została przez niego zapłacona,
-że wcześniej nie zgłaszał zastrzeżeń co do wskazanych protokołów, na podstawie których były wystawiane (k. 313 - 321 akt).
Ustalenia stanu faktycznego:

    A.W dniu

    27 października 2011 rokupomiędzy pozwanym – zamawiającymU.

    im.A. M.wP.,a

(...) Sp.z o.o.
– wykonawcą została podpisana umowa, na mocy której zamawiający zlecił wykonawcy - na postawie rozstrzygniętegoprzetargu nieograniczonego o numerze

(...)wykonanie dróg dojazdowych, parkingów, chodników, małej architektury, odwodnienia, wycinki drzew, oświetlenia terenu nadrodze numer (...)wokół jego

W.usytuowanego w

P.
w nieruchomości zwanej

    NaM..

-Zgodnie z jej§ 2 ust. 3wykonawca mógł powierzyć wykonanie części jej przedmiotu wymienionego w załączniku do niej o numerze1- podwykonawcomwymienionym w załączniku do niejo numerze8pod warunkiemprzedstawienia przez niego projektu pisemnej umowyz nimi nie wniesienia przez zamawiającego do tego w terminie14dni od dnia jego złożenia sprzeciwulub zastrzeżeń.
-Z kolei zgodnie z jej§ 4 ust. 2jej przedmiot miał zostać zrealizowanydo dnia28 czerwca 2013 roku.
Wartość jej przedmiotu strony ustaliły na kwotę5.645.772,36 ,-zł.(jej§ 5 ust. 1).

dowód:

umowa z dnia 27 października 2011 r. (k. 135 - 144 akt).
W piśmie z dnia29 października 2011 rokucyt. wykonawca przesłał pozwanemu taki projekt – z powodem zamierzając powierzyć mu zakres robót elektrycznych.

dowód:

pismo z dnia 29 października 2011 r. (k. 25i 130 akt), wzór umowy (k. 131 - 133 akt), harmonogram prac (k. 134 akt), notatka serwisowa (k. 322 akt), zeznania prezesa zarządu powodowejspółki (...)(k.457 - 458 akt).
Pozwany nie zgłosił do niego zastrzeżeń i wdniu
    25 stycznia 2012 rokupowód zawarł z nim umowę, której przedmiotem było wykonanie tych prac. (instalacja oświetlenia zewnętrznegoW.pozwanego zgodnie z projektem wykonawczym, przedmiarem robót oraz(...)umieszczonych na jego stronie internetowej odnośnie przetargu:
    Drogi dojazdowe, parkingi, chodniki, mała architektura, odwodnienie, wycinka drzew nadrodze nr (...)i oświetlenie wokół terenuW.).

B. Ich rozpoczęcie - zgodnie z jej§ 2ustalono na dzień26 stycznia 2012 roku,zaś ich zakończenie na dzień28 czerwca 2013 roku;wynagrodzenie z tego tytułu natomiast na kwotę361.923,14,- zł netto.( jej§ 3).
-W jej§ 4jej strony postanowiły, że rozliczenie i zapłata należności wykonawcy następować będziefakturami częściowymiwystawianymi za zakończone i odebrane elementy robót wykonane wbieżącym miesiącu kalendarzowymoraz fakturą końcową wystawioną w terminie3dni po dokonaniu przez zamawiającego pozytywnego końcowego odbioru całości prac będących jej przedmiotem - podstawą do ich wystawienia miały być podpisane przezinspektora nadzoruikierownika robót zamawiającegoprotokoły określające stan zawansowania robót i wartość wykonanych; i to w terminie do4dni od przedłożenia przez niego tego protokołu. W przypadku natomiast - nie ustosunkowania się przez zamawiającego w wyżej określonym terminie do niego, pomimo dodatkowego pisemnego wezwania, wykonawca będzie uprawniony do wystawienia faktury częściowej lub faktury końcowej przy uwzględnieniu treści w/w protokołu (jej§ 4 ust. 2). Faktury te płatne miały być przelewem na rachunek bankowy wykonawcy wskazany na nich w terminie30dni od daty ich wystawienia.( jej § 4 ust. 3)

dowód:

umowa z dnia 25 stycznia 2012 r. (k. 20 - 22 i 98 - 100akt), przedmiar robót (k. 323 - 344 akt), zeznania prezesa zarządu powodaZ. M. (1)(k.457 - 458 akt).
C. Powód wykonywał zlecone mu prace, w związku z którymi w dniu30 kwietnia 2012 rokuwystawił fakturęVATna rzecz(...) sp. z o.o.na kwotę49.200,- zł;w dniu29 czerwca 2012 rokuna kwotę67.650,- zł;w dniu31 lipca 2012 rokuna kwotę67.650,- zł; w dniu31 sierpnia 2012 rokuna kwotę67.650,- złi w dniu28 września 2012 rokuna kwotę67.650,- zł.
W/w wykonawca częściowo zrealizował je.
Wezwaniem z dnia10 grudnia 2012 rokupowód zażądał od wwT.sp. z o.o.zapłacenia mu z powyższego tytułu kwoty124.650,- zł; została onauregulowanaw dniu1 marca 2013 rokuprzez pozwanego (najego wniosek).

dowód:

pismo z dnia 31 stycznia 2013 r. (k. 112 akt), potwierdzenie dokonanej operacji (k. 46i 114 akt), faktura wystawiona przez(...) sp.z o.o.(k.115 i 278 akt), faktury VAT (k. 40 - 44 akt i278 akt),wezwanie do zapłaty (k. 47 akt), zeznania świadkaS. W.(k. 253 - 254 akt), zeznania prezesa zarządu powodaZ. M. (1)(k.457 - 458 akt).
W dniu1 marca 2013 rokupowód złożył pozwanemu oświadczenie o treści, że wykonawca tj. cyt.(...) sp. z o.o.nie zalega wobec niego z wymagalnymi na ten dzień płatnościami za wykonane roboty instalacyjne w zakresie przedmiotowej umowy,

dowód:

oświadczenie powoda (k. 111 akt).
Za okres od31 grudnia 2012 rokudo20 maja 2013 rokubrak jest w dzienniku budowy dotyczącym inwestycji realizowanej przez cyt. wykonawcę na zlecenie powoda – wpisów. W dniu14 marca 2013 roku-nastąpiła likwidacja przezspółkę (...) S.A.placu budowy tej inwestycji.
-Po tym fakcie powód mógł kontynuować zlecone mu roboty elektryczne wyłącznie wuzależnieniu od postępu prac drogowych; dopiero po wykonaniu niwelacji i krawężników drógmógł przystąpić do wykonania prac oświetleniowych; także dopiero po ich zakończeniu mógł dokonać pomiarów elektrycznych co do prawidłowości wykonanych przez niego. W dniu 20 maja 2013 rokuw cyt. dzienniku budowy wpisano adnotacjębrak postępu prac na budowie.
Powód wykonał zlecone mu roboty domaja 2013 roku- czyli w ustalonym umową na tym tleterminie.

dowód:

protokół likwidacji placu budowy (k. 203 - 204 akt), dziennik budowy (k. 33-39 i 116 - 129 akt), zeznania świadkaK. S.(k. 254 - 255 akt), zeznania świadkaZ. M. (2)(k. 255 - 256 akt), zeznania świadkaP. W.(k.364 - 366 akt), zeznania świadkaS. W.(k. 253 - 254 akt), zeznania świadkaR. G.(k. 249-250 akt), zeznania świadkaE. G.(k. 251 - 253 akt), zeznania prezesa zarządu powodaZ. M. (1)(k.457 - 458 akt).
D. Pozwany dokonał odbioru prac wykonanych przez powoda w dniu1 lipca 2013 roku- wraz z dokumentację powykonawczą; w dniu12 lipca 2013 rokumiał miejsce ich końcowy odbiór techniczny (bez zastrzeżeń).
W zaistniałej sytuacji w piśmie z dnia26 lipca 2013 rokupowód przedstawił pozwanemu informację o stanie rozliczeń, z którego wynikało, że do zapłaty za wykonanie w/ opisanej umowy z dnia25 stycznia 2012 rokupozostała kwota125.356,46,- zł.
-Do tego momentu prowadziłon bezskuteczne rozmowy z(...) sp. z o.o.mające na celu podpisanie przez nich protokołu zaawansowania robót, zgodnie z procedurą ustaloną w zawartej przez nich umowie.
E. W dniu13 grudnia 2013 rokuwystawił on z tego tytułu fakturęVATna jego rzecz na kwotę125.356,46,-złobejmującą wartości części prac wykonanych przez niego na terenie zajmowanym przez w/wskazany plac budowy, a także część, które zostały wykonane wcześniej, ale nie było możliwości sprawdzenia ich jakości – domagając się jej uregulowania.

dowód:

faktura VAT z 13 grudnia 2013 r. (k. 45i 107 akt), pisma powoda (k. 448 - 449 i 52 - 53, 101 - 106 akt), zeznania świadkaR. G.(k. 249-250 akt), zeznania świadkaB. W.(k. 250 - 251 akt), zeznania świadkaE. G.(k. 251 - 253 akt), zeznania świadkaS. W.(k. 253 - 254 akt), zeznania świadkaK. S.(k. 254 - 255 akt), zeznania świadkaP. W.(k. 364 - 366 akt),zeznania świadkaM. G.(k. 366 - 368 akt), zeznania prezesa zarządu powodowejspółki (...)(k.457 - 458 akt).
Pismami z dat31 stycznia 2014 roku,21 lutego 2014 roku,1 lipca 2014roku powód zwróciłsię do pozwanego o zapłatę kwoty z niej wynikającej.
W piśmie z dnia18 czerwca 2014 roku.(...) sp. z o.o.oraz powód podpisalioświadczenie o treści, że roszczenie powoda z ww faktury na kwotę125.356,46,- złjest wymagalne.
Pismem z dnia27 sierpnia 2015 rokupowód wezwał pozwanego do zapłaty tej kwoty; czemu sprzeciwił się on w piśmie z dnia22 września 2015 roku; nie zareagował też pozytywnie na niegoprzed-sądowewezwanie do tego.

dowód:

protokoły odbioru (k. 24 - 33 i 108 - 109 i 110i 11 i 195 - 204 akt), dokumentacja fotograficzna (k. 179 - 181i 301 - 304akt),wezwania (k. 54 - 66 i 95 - 97 i 182 - 188 i 189 - 192 akt). oświadczenie o stanie rozliczeń (k. 59 - 61 akt), zeznania świadkaE. G.(k. 251 - 253 akt), pismo (k. 68 akt), wezwanie (k. 69 - 71 akt).
W okresie odkwietnia2012 rokudogrudnia 2013 rokupowód wystawił(...) sp.z o.o.faktury na łączną kwotę445.165,46,- złbrutto.
Znalazły one potwierdzenie w systemie finansowo-księgowym powoda – w kwociebruttona koncie kontrahenta(...) sp. z o.o.oraz w kwocienettona koncie jego przychodów ze sprzedaży; zostały one zaewidencjonowane w zgodnie z datami ich wystawienia; zostały rozliczone w deklaracjach podatkowychdotyczącychpodatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych.
Powód otrzymał tytułem płatności za nie kwotę w wysokości319.800,- zł,z czego kwotę195.150,- złwpłacił mu(...) sp.z o.o.,natomiast kwotę124.650.- złpozwany.

dowód:

opinia biegłego z dziedzinyrachunkowości i finansów (...)(k. 404 - 415 akt).
Analiza i ocena zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego:
W jego skład w przedmiotowym procesie weszły dokumenty i to zarówno o charakterze urzędowym, jak i o charakterze prywatnym; zeznania świadków; zeznania stron; opinia biegłych.
A.O dokumentach urzędowych ustawodawca wypowiada się w normieart.244 k.p.c.stanowiąc, że…sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone…(par.1), co odpowiednio stosuje się do…sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organy pozarządowe w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publiczne…(par.2) – w niniejszej sprawie były nimi dokumentyKrajowego Rejestru Sądowego; orzeczenia administracyjne.
-Z koleiart. 245 k.p.c.postanawia, że…dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie…-objęły one pozostałe zaliczone wyżej w poczet dowodów.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości określone zostały odpowiednio w normachart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.– żadna ze stron przy udzialeart. 232 k.p.cz tego nie skorzystała; brak też było potrzeby wszczynania takiej inicjatywyz urzędu.
B. W roli świadków wystąpili w trakcie niniejszego postępowania:
-R. G.,B. W.,S. W.,K. S.,Z. M. (2),P. W.iM. G..
Ich zeznania skoncentrowały się właściwie na podaniu – niespornych międzystronami – faktów odzwierciedlających niekwestionowaną sekwencję zdarzeń przedstawioną w w/ naprowadzonym stanie faktycznym; którego zresztą nie kontestowały one prezentując jedynie odmienną ich ocenę z punktu widzenia ich skuteczności i ich skutków prawnych. Dlatego też – ocena tego, co powiedzieli mogła mieć charakter globalny z pozytywnym spektrum co do przyjęcia do nich pozytywnego stosunku.
-Jedynie zeznaniaświadkaE. G.uznać należało za nie budzące zaufania w tej części, w której twierdziła,że opisane prace elektryczne miały być wykonane dopaździernika 2012 roku, skoro pozostawały one w sprzeczności zarówno z treścią umowy łączącej powoda z(...) sp. z o.o.jak i przyznaną przez pozwanego okolicznością, że wykonał je w umówionym terminie.
C. W szeregu spraw powstaje konieczność skorzystania z – nie posiadanych przez sąd – wiadomości specjalnych; sytuację taką w treści normyart. 278 par. 1 k.p.c.w związku zart. 232 k.p.c.przewidział ustawodawca. Powstała ona i w przebiegu niniejszego postępowania koncentrując się na dziedzinie rachunkowości i finansów – dlatego też wniosek zgłoszony przez powoda o przeprowadzenie takiego dowodu został uwzględniony.
Do celu tego zaangażowano biegłego sądowego o tej specjalności –M. J..Opracowana przez nią w tej sprawie opinia w sensie źródłowym znalazła wsparcie w lekturze przedstawionych jej akt; okazała się ona przydatną dla potrzeb rozstrzygnięcia tego sporu – i to z następującą argumentacją:
-Sporządzona została ona przede wszystkim czytelnie; wyprowadzone i przedstawione w niej wnioski poprzedzone zostały zrozumiałąprezentacją przesłanek do nich prowadzących; przy czym tak samo odnieść należało się do pojęć, procesów mieszczących się w granicach cyt. wiadomości specjalnych przez nią posiadanych; a nie posiadanych przez sąd. Odpowiadała ona narzuconej jej tezie; udzieliła odpowiedzi na postawione przed nią pytania – przy czym ich logika i uzasadnienie nie budziły zastrzeżeń; podane zostały w sposób przekonujący. Akcentacji wymagało też to, że w ani jednym momencie nie wkroczyła ona na grunt kompetencji organu uprawnionego do jego rozstrzygnięcia.
-Jej uzupełnienie w trybieart. 286 k.p.c.wiązało się z pewnymi niejasnościami i wątpliwościami nakierowanymi na jej treść przez pozwanego – w reakcji na to bliżej sprecyzowała i wyjaśniła ona zaprezentowane w niej konkluzje; nastąpiło to w tak jasny sposób, że wnioskowane przez niego opracowanie nowej przez innego biegłego nie było konieczne.
-Poza granicami zastrzeżeń pozostawały także jej kompetencje – jest ona wieloletnim biegłym sądowym o bogatym doświadczeniu w jej dziedzinie. Trzeba też było zauważyć, że specyfika takiego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii podlega kontroli sądu, nie posiadającego wiadomości specjalnych, i to w istocie z punktu widzenia jej zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej - takie kryteria są wystarczające dla uznania pozytywnego stosunku do niej (por. wyrok SN z 7 kwietnia 2005 roku, II CK 572/04; LEX nr 151650). Skoro, więc, opracowana, jak zaznaczono. odpowiada postawionej jej tezie; jest zupełna, jasna i przekonywująca – to nie rodzi się ewentualna potrzeba prowadzenia dowodu z kolejnej. W szczególności podstawą tego nie może być samo niezadowolenie strony z jej wyniku; a tak było w realiach tego sporu. (por. wyrok SN z 21 listopada 1974 roku, II CR 638/74, OSP 1975/5/108; postanowienie SN z 3 września 2008 roku, I UK 91/08; LEX nr 785520).
D. Dowód z przesłuchania stron ograniczony został w przebiegu tego procesu do przesłuchania powoda – jego zeznania w pełni należało obdarzyć zaufaniem. Przedstawił, on, bowiem okoliczności towarzyszące zawarciu spornej umowy; próby porozumienia się przez niego z pozwanym na rozważanym tle – każdy element jego twierdzeń znajdował oparcie w pozostałym zgromadzonym w tej sprawie materiale dowodowym; w szczególności w niekwestionowanych w jej trakcie dokumentach; ale i zeznaniach wskazanych świadków oraz w/zanalizowanej opinii.
Zważeniu podległo, co następuje:
Powód(...) Sp. z o.o.domagała się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego(...)im.A. M.wP.kwoty125.356,46,-zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienieliczonymi od dnia wniesienia pozwu w tej sprawie -do dnia zapłaty.
Powództwo powoda zasługiwało na uwzględnienie. Tezę taką należało uznać za udowodnioną w świetle przedstawionej analizy naprowadzonego stanu faktycznego; badania zgromadzonego w przebiegu tego postępowania materiału dowodowego; zaprezentowanego rozumowania i wskazanych unormowań.
-Podstawy prawnej swojego żądania poszukiwał on w treściart. 647(1) k.c.-zgodnie z brzmieniem którego,…inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do ich wykonywania, chyba że w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia inwestor złożył podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę….Zgłoszenie to nie jest wymagane, jeżeli inwestor i wykonawca określili w umowie, zawartej przez nich w formie pisemnej pod rygorem nieważności, szczegółowy przedmiot robót budowlanych wykonywanych przezoznaczonegopodwykonawcę. (art. 647(1) § 2k.c.).W tak ukształtowanej sytuacji inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę mu wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie między nim, a wykonawcą; chyba że przekracza ona wysokość należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia, albo z umowy, o których mowa wpar. 1albopar 2powołanej normy. W takim przypadku odpowiedzialność inwestora za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia jest ograniczona do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio j.w. ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa wpar. 1albopar. 2.(art. 6471§ 3k.c.). W/w zgłoszenie oraz sprzeciw wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 647(1) § 4k.c.) -przepisypar. 1 – par.4powołanego przepisu stosuje się odpowiednio do solidarnej odpowiedzialności inwestora, wykonawcy i podwykonawcy, który zawarł umowę z dalszym podwykonawcą, za zapłatę wynagrodzenia dalszemu podwykonawcy (art. 647(1) § 5 k.c.); postanowienia umowne sprzeczne z ich treścią są nieważne (art. 647 (1) § 6 k.c.).
-Wskazać w tym miejscu należało, że celem wprowadzeniaart. 647(1) k.c.dokodeksu cywilnegobyło rozwiązanie jednego z problemów, z jakimi borykała się praktyka budowlana, a który zdefiniowany został jako…potrzeba zapobiegania negatywnym zjawiskom w gospodarce, w szczególności nieregulowaniu przez wykonawców robót budowlanych należnej zapłaty za prace wykonane przez podwykonawców – małych i średnich przedsiębiorców…(por. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie Kodeksu cywilnego, druk sejmowyIVkadencja, numer888).W aktualnej praktyce funkcjonowania takich robót, bowiem, niemal zasadą jest, że wykonawca nie wykonuje ich wszystkich sam; część z nich staje się przedmiotem umów zawartych przez niego z podwykonawcami. Z treściart. 647(1) § 1 k.c.wprost wynika, że…w umowie o roboty budowlane, zawartej między inwestorem a wykonawcą, strony powinny ustalić zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców… - podwykonawcy są bezpośrednio związani stosunkiem kontraktowym z wykonawcą i wszelkie roszczenia z tytułu odpowiedzialności kontraktowej kierują do niego; inwestor natomiast – na zasadzieart. 647 (1) par. 2 i par.5 k.c.–winien stać się solidarnie odpowiedzialnym za zapłatę wynagrodzenia na jego rzecz( por. red. prof. dr hab. Maciej Gutowski, Kodeks cywilny,.tomII.Komentarz. Art. 450 -1088 ).
-Odpowiedzialność inwestora względem podwykonawcy jestwyjątkiemod ogólnych zasad prawa zobowiązań, zgodnie z którymi prawa i obowiązki wynikające ze zobowiązań umownych powstają tylko między jej stronami, będącego ich źródłem; zatemart. 647 k.c.stanowilex specialisw stosunku doart. 63k.c.Nadto - zgoda inwestora ma znaczenie tylko dla powstania odpowiedzialności po jego stronie; natomiast jej brak nie wpływa na skuteczność umowy zawartej przez wykonawcę z podwykonawcę(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2008 r.V CSK 492/07,L.orazuchwała SN (7) zdnia 29 kwietnia 2008 r.III CZP 6/08, OSNC 2008, Nr 11, poz. 121).
-Z powołanego przepisu wynika obowiązek przedłożenia przez wykonawcę inwestorowi umowy lub jej projektu z podwykonawcą - prawo inwestora do zgłoszenia zastrzeżeń do niej, czyli w istocie do ingerencji w jej treść jest niewątpliwie pewnym zagrożeniem dla jego swobody umów; z drugiej, jednak, strony nie można stracić z pola widzenia tego, że jej kształt i wysokość wynagrodzenia ustalonego dla podwykonawcy ma dla niego istotne znaczenie - jako dla potencjalnego współdłużnika solidarnego. Zgoda ta na jej zawarcie może być wyrażona w sposób bierny (milczenie), albo czynny; w formie pisemnej, ustnej, dorozumianej. Akcentacji wymaga jednak, że zgoda bierna skutkuje powstaniem reżimu odpowiedzialności solidarnej inwestora i wykonawcy względem podwykonawcy tylko wtedy, gdy dopełnione zostaną wymagania formalne przewidziane wart. 647 (1) § 2 k.c.– jej skuteczność uzależniona jest, bowiem, od przedstawienia mu umowy lub jej projektu z podwykonawcą wraz z odpowiednią dokumentacją (uchwała SN z 28.6.2006 r.,III CZP 36/06, OSNC 2007, Nr 4, poz. 52). Wg pogląduSądu Najwyższegowyrażenie zgody w sposób bierny j.w, objawia się brakiem zgłoszenia do niej sprzeciwu lub zastrzeżeń napiśmiew terminie14dni od przedstawienia mu w/w umowy lub jej projektu wraz z dokumentacją dotyczącą wykonania robót określonych w niej. Ponieważ wart. 647 (1) k.c.przewidziana jest odpowiedzialność inwestora za cudzy dług - jego interes jest zabezpieczony poprzez w/w obowiązek. Przyjmując fikcję wyrażenia zgody w sposób bierny, ustawodawca założył, że inwestor zapoznał się, a w każdym razie mógł się zapoznać, z cyt. dokumentacją i powinien mieć wiedzę o zakresie robót i wynagrodzeniu uzgodnionym w analizowanej umowie z podwykonawcą (wyr. SN z 24.1.2014 r.,V CSK 124/13, MoP 2014, Nr 24, s.(...); wyr. SA w Szczecinie z 28.2.2013 r.,I ACA 705/12,L.).( por. red. prof. dr hab. Maciej Gutowski, Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450-1088).
Wyrażenie przez inwestora zgody może także nastąpić poprzez czynności faktyczne - w sposób dorozumiany np. przez tolerowanie obecności podwykonawcy na placu budowy, dokonywanie wpisów w jego dzienniku budowy, odbieranie wykonanych przez niego robót oraz dokonywanie podobnych czynności.( por. wyrok SN z 6.2.2015 r. (II CSK 327/14,L.). ( por. red. prof. dr hab. Maciej Gutowski, Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450-1088).
1. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zasadnym było wyrażenia poglądu, że powód wykazał w niniejszym procesie istnienie wobec niego z rozważanego tytułu odpowiedzialności po stronie pozwanego - mającej swe źródło w treściart. 647(1) k.c.Przesądziły o tym następujące przesłanki:
-Bezspornie był on podwykonawcą(...) sp. z o.o.,będącego wykonawcą na jego rzecz projektu inwestycyjnego obejmującegoDrogi dojazdowe, parkingi, chodniki, mała architektura, odwodnienie, wycinka drzew nadrodze nr (...)i oświetlenie wokół terenu jegoW. (...).
-Umowa łącząca ich umożliwiała zlecenie części określonych w niej zadań podwykonawcom;
-(...) sp. z o.o.zgłosił pozwanemu w piśmie z dnia29 października 2011 rokuprojekt umowy na wykonanie robót elektrycznych z powodem; co do której nie wniósł on zastrzeżeń,
-Akceptował obecność pracowników powoda naplacu budowyoraz ich obecność przyodbiorach robót.
2. Pozwany – w przyjętej opozycji p-ko roszczeniu powoda -argumentował, że złożył on wobec niego oświadczenie o tym, że(...) sp. z o.o.nie zalega wobec niego z wymagalnymi na dzień1 marca 2013 rokupłatnościami za wykonane roboty instalacyjne w obszarze przedmiotowej umowy.
Z powyższego wywiódł on konkluzję, że nie istnieją zaległości płatnicze(...) sp.z o.o.wobec niego; a co za tym idzie tym bardziej z jego strony. Nie zauważył on, jednak tego, żekwota na jaką wystawiona została sporna faktura z dnia13 grudnia 2013 rokustanowi różnicę między jegowynagrodzeniem ustalonym w umowie łączącej go z cyt.(...) sp. z o.o.,a sumą dotychczas mu wypłaconą z tytułu jej realizacji. Tym samym brak było podstaw do interpretacji, że oświadczenie to miało odnosić się do zobowiązań w tym dniu jeszcze niewymagalnych.
-Pozwany podnosił także, że w/w faktura nie jest prawidłowa (?) orazpodał w wątpliwość czy powód miał prawo ją wystawić i domagać się na jej podstawie zapłaty. Zarzut ten okazał się bezzasadny - w świetle treści w/zanalizowanej opinii potwierdzającej prawidłowość jej wystawienia i jej zaksięgowania.
3. Pozwany zarzucił również, że nie jest wiadome, jakiej treści faktura została wysłana przezpowodawykonawcy wraz z jego pismem z dnia18 listopada 2013 roku, a tym samym czy nie została zapłacona.
Istotnie - w treści tego pisma jest mowa o przesłaniu wraz z nim faktury końcowej. Mając, jednak, na uwadze treść w/zanalizowanej i w/ocenionej opinii opracowanej w przebiegu tego procesu przez biegłą sądowąM. J.oraz wyniki przeprowadzonego w nim postępowania dowodowego należało stanąć na stanowisku, że korespondencja powoda z(...) sp. z o.o.sprzed dnia13miała na celu doprowadzenie do podpisania przez nichprotokołu zaawansowania; tym samym wyczerpania zawartej przez nich w ich umowie procedury umożliwiającej wystawienie jej; zrozumiałe było w pełni jego postępowanie wobec pasywnej postawy w/w i jego kłopotów finansowych.

    4. W dalszej kolejności pozwany argumentował, że w dniu
    25 maja 2013 rokuzakończone zostały prace montażowe związane z wykonaniem spornej instalacji oświetleniowej oraz, że w okresie od dnia
    1 października 2012 rokunie wykonywał on już na terenie jego

W.żadnych prac; nadto - że dopiero po upływie pół roku po końcowym terminie wykonania ich umowy przedłożył
T.protokół zaawansowania prac.
-Prawdą jest, że z dziennika budowy rozważanej inwestycji wynika, że w okresie odpaździernika 2012 rokudomaja 2013 rokubrak jest wpisów obrazujących postęp jej prac. Niemniej z jednolitych zeznań ww świadków, ocenionych w wyższej partii tego uzasadnienia, bezpośrednio wynika, że przeszkodą do kontynuowania przez niego tych prac była likwidacja wmarcu 2013 roku placu budowy; nadto, że ich postęp uzależniony był od postępu prac drogowych. Powyższy zarzut, więc,uznać należało za bezzasadny - tym bardziej wobec niekwestionowanego przez pozwanego faktu, że prace te zostały zrealizowane w terminie i bez zastrzeżeń.
-Nie bez znaczenia dla tej oceny pozostawał fakt – wynikający także z zeznań wszystkich występujących w tej sprawie świadków oraz zeznańprezesa zarządu powoda - że(...) sp. z o.o.miał problemy finansowe co najmniej odgrudnia 2012 roku. Tymczasem – jak wskazano wyżej -powód mógł wystawić fakturę końcową dopiero po dokonaniu ostatecznego odbioru jego prac (sprawdzenia jakości wykonanych prac elektrycznych, które mogły być dokonane po zakończeniu prac drogowych) oraz podpisaniu protokołu ich zaawansowania.Dolistopada 2013 rokuprowadził z nim na ten temat rozmowy – nie było potrzeby stosowania nadmiernych reguł interpretacyjnych, by zrozumieć, że w/w partner powoda nie dążył do tego, skoro prowadziłoby to do wystawienia faktury końcowej. W takzarysowanych okolicznościach kierowane do niego przez powoda wezwań z dat7 listopada 2013 rokuoraz2 grudnia 2013 rokuuznać należało za dopełnienie przez niego procedury zredagowanej w§ 4 ust. 2łączącej ich umowy z dnia25 stycznia 2012 roku.
5. Pozwany podniósł także, że faktury powstawać miały być za roboty wykonane wbieżącym miesiącu kalendarzowym, zgodnie z postanowieniem§ 4 ust.1 ich umowy z dnia25 stycznia 2012 roku. Stanowi ono, że rozliczenie i zapłata należności wykonawcy następować będzie fakturami częściowymi wystawianymi za zakończone i odebrane elementy robót wykonane wbieżącym miesiącu kalendarzowymoraz fakturą końcową wystawioną w terminie3dni po dokonaniu przez zamawiającego pozytywnego końcowego odbioru całości robót będących jej przedmiotem. Zatemzawarte w umowiesformułowanie „w bieżącym miesiącu kalendarzowym” należało interpretować w kontekście treścicałego jej§ 4 ust. 1.
Nadto zauważyć należało, że - z uwagi na nie istniejący plac budowy - powód nie mógł domarca 2013 rokuprowadzić części jego prac; zaśz uwagi na wyżej opisaną specyfikę odbioru robót elektrycznych, odbiór i sprawdzenie jakości wcześniej wykonanych następowało dopiero po zakończeniu pracdrogowych. W kontekście z tym - podkreślenia także wymaga, że(...) sp. z o.o.odmawiał podpisaniaprotokołu zaawansowania; choć potwierdził wymagalność dochodzonej niniejszym pozwem kwoty125.356,46,- zł.W świetle powyższego poza granicami zastrzeżeń pozostawało, że powód wystawiłsporną fakturę zgodnie z postanowieniami w/w umowy.
6.W świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie było postaw do uznania, że powód nie wykonał pracw terminie; wiązał go, bowiem, zawarty w opisanej umowie z dnia25 stycznia 2012 roku.,któremu zadośćuczynił.
7. Kompletnie bez znaczenia dla istoty tego sporu pozostawało, żewszystkie protokołyzaawansowania robótnie posiadały podpisu inspektora nadzoru, skoro pozwany wcześniejdokonywał na podstawie wystawionych w oparciu o nie faktur – zapłat na rzecz powoda.
8. Taki sam stosunek zaprezentować należało do formułowanego przez niego zarzutubraku odbioru pracwykonanych prze powoda, skoro fakt ten jednoznacznie wynika zprotokołów odbiorupotwierdzonych zresztą zeznaniami kompletu występujących w tym postępowaniu świadków. Niezależnie od tego akcentacji wymagało, że brak dokonania między wykonawcą, a podwykonawcą formalnego odbioru, o jakim mowa w przepisieart. 647k.c.,nie pozbawia podwykonawcy prawa do wynagrodzenia, jeżeli obiekt został wybudowany w całości i odebrany przez inwestora oraz uzyskałpozwolenie na użytkowanie (wyr. SA w Poznaniu z 11.12.2014 r.,I ACA 947/14,L.).
O odsetkach ustawowych orzeczono w oparciu o treśćart. 481 § 1 k.c.w zw. zart. 455 k.c.,tj. od dnia29 stycznia 2016 roku -wniesienia pozwu inicjującego ten proces. Treśćart. 481 par. 1 k.c.ustanawia zasadę , iż…jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi…;Poza kwestią pozostaje, więc, iż samo opóźnienie aktualizuje powyższe uprawnienie wierzyciela nie oglądając się na powstanie w jego sferze szkody czy zaistnienie okoliczności usprawiedliwiających jego nie dotrzymanie przez dłużnika. Mają one, bowiem, charakter kompensacyjny mający na celu wywarcie na dłużniku presji, by bezwzględnie je spełnił. Powód zażądał ich od daty wniesienia w tej sprawie pozwu czyli od20 stycznia 2016 roku; tj. momentu, w którym pozwany najpóźniej mógł dowiedzieć się o jego zobowiązaniu.
Koszty niniejszego postępowania:
Orzeczono o nich w oparciu o unormowaniaart. 108 par. 1 k.p.c.; art. 98 par. 1ipar.3k.p.c, ustawy z dnia28 lipca 2005 rokuo kosztach sadowych w sprawach cywilnych. Z uwagi na to, że pozwany przegrał niniejszy proces obciążono go nimi w całości, a złożyły się na nie: kwota6.268,- złtytułem opłaty sądowej od pozwu; kwota1.434,16,- złtytułem wydatków poniesionych na przeprowadzony dowód z opinii biegłego oraz kwota7.200,- złtytułem kosztów zastępstwaprocesowegopowoda(§ 2 pkt 6rozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia z dnia22 października 2015 rokuw sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Z kolei kosztem procesowego zastępstwa pozwanego Sąd obciążył go we własnym zakresie. (punkt II b sentencji wyroku).
(-) Zofia Lehmann

ZARZĄDZENIE
proszę odnotować uzasadnienie w kontrolce,
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego,
przedłożyć za 14 dni lub z apelacją.
P., dnia13 maja2018r.Z.lehmann