Sąd Okręgowy w Płocku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 62/16
Data wyroku: 2017-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Gonta Waldemar Pawłowski, Jacek Giętka
Słowa kluczowe: Zasady procesowe
Podstawa prawna: art. 280§2 k.k. i art. 5§2 k.p.k.
Teza: Jakakolwiek nie byłaby przyczyna takich zeznań, które obie pokrzywdzone złożyły przed sądem to oczywistym jest, że przy braku innych dowodów potwierdzających obecność oskarżonego w salonach gier wątpliwości obu świadków przełożyły się na wątpliwości sądu co do sprawstwa oskarżonego.

Sygn. akt II K 62/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Płocku Wydział II Karny w składzie:
przewodniczącySSO Jacek Giętka (spr.)
ławnicyUrszula Gonta Waldemar Pawłowski
protokolant Paulina Spiek, st. sekr. sąd. Aleksandra Szymczak
przy udziale prokuratora Piotra Tyszki
po rozpoznaniu w dniach 11.09., 19.09., 21.09. 19.10. 30.11. i 6.12.2017 r. sprawy
M. M. (1)
synaA.iI.z d.K.
urodz. (...)wK.
oskarżonego o to, że:

1
w nocy z 6 na 7 maja 2015 r. w salonie gier przyul. (...)wC.dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci pieniędzy w kwocie około 6.000 złotych na szkodęS. L., przy zastosowaniu wobec pracownicy w/wsalonu (...)groźby natychmiastowego użycia przemocy, polegającej na posługiwaniu się niebezpiecznym narzędziem w postaci noża,

tj. o przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.

2
w dniu 17 maja 2015 r. w salonie gier przyul. (...)U.Legionowych wC.dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci pieniędzy w kwocie około 600 złotych na szkodęR. W. (1), przy zastosowaniu wobec pracownicy w/wsalonu (...)groźby natychmiastowego użycia przemocy polegającej na posługiwaniu się niebezpiecznym narzędziem w postaci noża,

tj. o przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.

I
oskarżonegoM. M. (1)uniewinnia od popełnienia obu zarzucanych w akcie oskarżenia przestępstw;

II
na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwraca oskarżonemuM. M. (1)z datą uprawomocnienia się wyroku dowód rzeczowy w postaci zdjęcia fotograficznego (k.721), zaś na podstawieart. 230 § 3 k.p.k.nakazuje pozostawić w aktach sprawy, jako załączniki pen-drive(...)(k.69) i płyty DVD-R (k.260,261,262,789);

III
na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.zasądza od Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Płocku) na rzecz adw.J. Z.kwotę 1080 (jeden tysiąc osiemdziesiąt) złotych oraz 23 % od tej kwoty podatku VAT tytułem nieopłaconej przez oskarżanegoM. M. (1)pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

IV
na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.obciąża kosztami sądowymi Skarb Państwa.

Sygn. akt II K 62/16

UZASADNIENIE
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W nocy z 6/7 maja 2015r. w znajdującym się wC.przyul. (...)salonie gier przebywała pracownicaK. P., która siedząc na fotelu rozmawiała z znajdującym się przy ladzieB. S. (1). Przy automacie do gier znajdującym się przy drzwiach wejściowych siedziałZ. B. (1)iP. O. (1), który o godz. 0.19.19 wstał i stanął na środku salonu. Wówczas nieustalony z imienia i nazwiska młody mężczyzna z kapturem na głowie dynamicznie wtargnął do salonu gier. Napastnik z rękawiczkami na rękach trzymający w obu rękach noże wykonał zamach nogą w stronę głowy zwróconego tyłemP. O.i przedramieniem pchnąłB. S.. Napastnik odwrócił się doP. O.i zagroził mu zabójstwem, jak się ruszy.P. O.zaczął cofać się do drzwi. K.O. P.opadła na fotel, gdy napastnik zbliżył się do lady i zażądał wydania ,,kasy” grożąc pracownicy okaleczeniem twarzy. K.O. P.uspokajając napastnika powiedziała, że już daje pieniądze. Wówczas o godz. 0.19.27 grający na automacieP. S. (1)pospiesznie opuścił salon. K.O. P.sięgnęła do przymocowanej na stałe metalowej kasety zamykanej na klucz znajdującej się pod ladą i wyjęła cztery pliki banknotów w łącznej kwocie 4000 złotych oraz spięte gumkami plik banknotów o nominale 10 złotych o łącznej wartości 1000 złotych oraz plik banknotów o nominale 20 złotych o łącznej wartości 1000 złotych. Napastnik przełożył nóż z lewej ręki do prawej, a lewą wziął pieniądze będące własnościąS. L.i ruszył do wyjścia. O godz. 0.19.35Z. B.pchnął krzesło, które przewróciło się za wybiegającym napastnikiem, a pięć sekund późniejP. O.wyszedł przed salon, po czym ponownie wszedł do środka. Wówczas K.O. P.włączyła alarm i zamknęła drzwi. Po chwili do drzwi zaczął pukaćP. S., który zaczął wypytywać co się stało, gdyż widział wybiegającego mężczyznę, K.O. P.oświadczyłaP. S., że był napad rabunkowy. (protokoły oględzin miejsca k.2-4,14-15, zeznania świadka K.O.D.zd.P.k. 6, 33v.-34, 41-42, 170-172, 321-322, 692-696, 742-744, zeznania świadkaB. S.k.16-17, 69, zeznania świadkaZ. B.k.19-20, 698, zeznania świadkaP. O.k.22-24, protokół zatrzymania rzeczy k.27-29, zeznania świadkaD. M.k.30-31, 701-703, zeznania świadkaP. S.k.47-48, 699-701, protokół oględzin rzeczy k.54-55, materiał poglądowy k.70-71, zeznania świadkaS.K. (...)k.59-60, 703-704)
W dniu 17 maja 2015 r. o godz. 19.00M. C. (1)przyszła do pracy w salonie gier znajdującym się wC.na ul.(...). Po kilkunastu minutach do drzwi wejściowych salonu usłyszała pukanie do drzwi.M. C.uchyliła rolety i zobaczyła nieustalonego z imienia i nazwiska młodego mężczyznę w kapturze na głowie, po czym uchyliła drzwi. Mężczyzna spytał się, czy może wejść.M. C.zgodziła się i wpuściła mężczyznę do środka, po czym zamknęła drzwi od środka na zasuwkę. Mężczyzna podszedł do automatu do gier, do którego wrzucił monetę rozpoczynając grę. Po upływie około minuty mężczyzna zbliżył się do lady i zażądał wydania pieniędzy grożąc pozbawieniem życia, a następnie wbiegł za ladę trzymając w prawej ręce nóż. Przestraszona kobieta odpowiedziała, że nie wie, gdzie są pieniądze, gdyż dopiero przyszła do salonu. Wówczas napastnik zażądał kluczy do automatów. Pracownica oświadczyła, że nie posiada takowych kluczy. Mężczyzna podjął próbę dostania się do wnętrza automatów w celu wyjęcia pieniędzy.M. C.oświadczyła, że w salonie jest kamera i wszystko zostanie nagrane. Napastnik polecił kobiecie wydać ,,kasę”, a gdy kiwnęła przecząco głową pchnął nóż w jej stronę. Pracownica odskoczyła przewracając się na schody. Napastnik szukał wzrokiem pieniędzy, po czym chwycił za leżącą na ladzie saszetkę, w której było 600 złotych należących do prowadzącegosalon (...), po czym wybiegł na zewnątrz.M. C.natychmiast nacisnęła przycisk napadowy. (

    zeznania świadkaM. C.k.86v.-88v., 112v.-113, 115v.-116, 182v.-183, 712-716, protokół oględzin miejsca k.91-92, zeznania świadkaR. W.k.127-128, zeznania świadkaM. W.k.140-141,740-741)
M. M. (1)był wielokrotnie karany, w tym wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie II K 262/15 za to, że w dniu 3 września 2015 r. wG.naul. (...)wsklepie (...)działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą posłużył się nożem i grożącW. L.jego użyciem dokonał zaboru w celu przywłaszczenia z kasy fiskalnej pieniądze w kwocie 3271,51 złotych na szkodęT. W., co stanowi przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.na karę 3 lat pozbawienia wolności. (dane o karalności k.472-473, 594-595,odpisy wyroków k. 378-379, 568, 571-574,659-660,662)  Aktualnie odbywa karę łączną 4 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II K 195/16. (odpis wyroku k. 660)
ZachowanieM. M.jako nieletniego nie było poprawne, a w zakładzie karnym zostało ocenione, jako nieodpowiednie. (kwestionariusz wywiadu środowiskowego k.465-467, opinia k.577)
M. M. (1)nie jest chory psychicznie, ani upośledzony umysłowy, ale posiada osobowość dyssocjalną i jest uzależniony od używek. (opinia psychiatryczna k.624-633)
OskarżonyM. M. (1)nie przyznał się do popełnienia rozbojów z użyciem niebezpiecznego przedmiotu w postaci noży i pouczony o prawie odmowy złożenia wyjaśnień oraz odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania wyjaśnił, że wC.mieszkała jego siostraE. M.i w tym mieście był dwa lub trzy razy, w tym na Wielkanoc 2015 r. oraz w połowie maja 2015 r., gdy jechał do pracy wW.. Przenocował w mieszkaniu siostry i następnego dnia po południu pojechał doW.. Czas spędził wtowarzystwie (...)B. S. (3), z którym był w sklepie, na spacerze i w domu, gdzie pili napoje alkoholowe. Nie miał pieniędzy na wyjazd i musiał nabyć bilet kredytowy u konduktora w pociągu. Zostawił u siostry swój telefon komórkowy i potem używał pożyczonego od mamy telefonu komórkowego, który miał przy sobie. WW.pracował przez tydzień i wrócił autobusem doK., a wC.pojawił się ponownie w sierpniu. Wtedy odebrał swój telefon, gdyż przywiozła go siostra kilka dni wcześniej. Razem z kolegąM. P. (1)zabrali rzeczy i w drodze zC.doK.zostali zatrzymani przez policjantów. Dodał, że ,,szwagier” został zatrzymany w związku z rozbojem wC., lecz nie wie kto ,,to” zrobił. Do dnia 22 kwietnia 2015 r. pracował wS., a na początku maja był wK..M. P. (1)bywał wC.i mówił, że jest ,,łatwa kasa do zrobienia”, ale nie wie, czy ten kolega ma coś wspólnego z rozbojami (k.340-341). Na rozprawie oskarżony ponownie nie przyznał się do popełnienia zarzucanych czynów i skorzystał z prawa do odmowy złożenia wyjaśnień oraz potwierdził treść wcześniejszych wyjaśnień (k.690-691). Jednak później wyjaśnił, że złożone zdjęcie zostało wykonane prawdopodobnie w okresie świątW.2015 r. Dodał, że lubił ćwiczyć, a na siłowni ćwiczył od 2014 r., ale nie brał żadnych odżywek, a mógł schudnąć od połowy czerwca 2015 r., gdyż, z uwagi na okres letni, rzadziej chodził na siłownię (k.796).
W ocenie sądu nie sposób podważyć stanowiska oskarżonego prezentowanego w wyjaśnieniach, w których konsekwentnie nie przyznawał się do dokonania rozbojów. Bezspornym w świetle informacji o pobytach i orzeczeniach (k.513-514) jest, że oskarżony przebywał wówczas na wolności. Dowód w postaci protokołu wystawionego przez konduktora(...) Sp. z o.o.wW.w dniu 18 maja 2015 r. (k.359), ale też wykaz połączeń telefonicznych (k.265-317) uzupełnione wyjaśnianiami oskarżonego odnośnie spędzenia wC.dwóch dni w towarzystwie szwagra potwierdza tylko i wyłącznie, żeM. M.był wC.w okresie od dnia 16 maja 2015 r. do dnia 18 maja 2015 r. (a więc w czasie, gdy dokonano drugiego z napadów rabunkowych), skoro w tym ostatnim dniu przemieszczał się bez ważnego biletu pociągiem na trasieC.–W.. Potwierdzają to również częściowo zeznania świadkaB. S.(k.382v.), który chcąc, w ocenie sadu, złożyć, jak najkorzystniejsze w swej treści zeznania dla oskarżonego wpierw zaprzeczył, aby oskarżony zostawił swój telefon komórkowy, ale zaraz jednak dodał, że telefon oskarżonego mogła użytkować jego siostraE. M.(k.383). Skoro zaś oskarżony do wyjazdu spędził czas w towarzystwie szwagra wC., o czym sam wspomniał w swoich wyjaśnieniach, to oczywistym jest wniosek, że tam przebywał i ewentualne pozostawienie swojego telefonu w miejscu zamieszkania siostry nie ma w tej sytuacji większego znaczenia. Wiarygodnymi dla sądu były zeznania świadkaM. P., który wspólnie z okrążonym miał przyjechać doC., a któremu oskarżony miał się zwierzyć z udziału w napadzie rabunkowym na salon gier. Sąd nie miał podstaw, aby odmówić waloru wiarygodności relacji tego świadka, którego zeznania oskarżony zdecydował się zdyskredytować mówiąc, żeM. P.miał wspomnieć ,,o łatwej kasie do zrobienia”. Taka postawa oskarżonego nie dziwi zwłaszcza, że świadek konsekwentnie wspomniał o wypowiedzi osakrzonego przy kolejnych przesłuchaniach (k.394v.,455v,791). Jeśli jednak nawet przyjąć, a tak uczynił sąd, że oskarżony z chęci pochwalenia się, czy też wywarcia wrażenia na słuchaczu rzeczywiście w trakcie spotkania zM. P.wspomniał o swoim udziale w napadzie na salon gier wC.to stwierdzić należy, że przekazane świadkowiM. P.informacje w żaden sposób nie pokrywają się z tym, w jaki rzeczywiście sposób dokonano obu napadów rabunkowych w miesiącu maju 2015 r. w salonach gier zlokalizowanych wC.naulicach (...)(...)Wszak według informacji pozyskanej przezM. P.w trakcie wspólnego z oskarżonym spożywania alkoholu ten ostatni miał się dopuścić jednego napadu rabunkowego w 2014 r. lub na początku 2015 r. mając przy tym na głowie ,,kominiarkę”, a nadto miał użyć gazu wobec kobiety, którą następnie miał też przywiązać do krzesła. Z oczywistych powodów zatem zeznaniaM. P.w żadnym razie nie mogły stanowić dowodu potwierdzającego winę oskarżonego co do któregokolwiek z zarzucanych przestępstw. Takim dowodem nie może być i nie jest również to, że oskarżony, co wynika z odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 3 lutego 2016 r. zapadłego w sprawie II K 262/15 (k. 568), w dniu 3 września 2015 r. wG.naul. (...)wsklepie (...)działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą posłużył się nożem i grożącW. L.jego użyciem dokonał zaboru w celu przywłaszczenia z kasy fiskalnej pieniądzy w kwocie 3271,51 złotych na szkodęT. W., za co został skazany, z mocyart. 280 § 2 k.k., na karę 3 lat pozbawienia wolności. Wszak porównanie sposobu działania dwóch różnych napastników w każdym z napadów wC.lub, co bardziej prawdopodobne, tego samego napastnika ze sposobem działaniaM. M. (1)w trakcie napadu rabunkowego, którego dopuścił się wG.nie może stanowić argumentu przemawiającego za ustaleniem, że oskarżony niespełna 4 miesiące wcześniej dopuścił się któregokolwiek z rozbojów wC.. Zwrócić też należy uwagę na współpracę oskarżonego z organami ścigania przy ustalaniu okoliczności napadu rabunkowego dokonanego wG., o czym przekonuje protokół z eksperymentu z udziałem oskarżonego (k.210-217), czego w niniejszej sprawie nie było. Nie można wykluczyć, że oskarżony był za każdym razem napastnikiem, który dopuścił się w miesiącu maju 2015 r. wC.dwóch przestępstw rozboju z użyciem niebezpiecznych przedmiotów w postaci noży, gdyż przemawiają za tym złożone na etapie postepowania przygotowawczego zeznania świadków K.O. P.(obecnieD.) iM. C., którym sąd przyznał walor wiarygodności odnośnie opisu przebiegu każdego z rozbojów zwłaszcza, że w przypadku tej pierwszej znalazły one potwierdzenie w zgodnych ze sobą zeznaniach świadkówB. S.(k.16v.-17,697),Z. B.(k.19v.-20,698),P. O.(k.22-24),D. M.(k.30v.-31, 701-703) iS.K. (...)(k.59v.-60,703-704), które pozwoliły ustalić przebieg jednego napadu, zaś zeznania świadkaR. W.(k.127-128) potwierdzić skutki drugiego. Wiarygodność relacji tych świadków potwierdziły w pełni obiektywne protokoły oględzin miejsc zdarzeń i oględzin utrwalonego w salonie gier naul (...)zapisu z kamer tam usytuowanych (k.2-4,14-14,54-55,91-92). Jak już wspomniano zeznania obu pracownic salonów gier były głównymi dowodami, które miały świadczyć o sprawstwie oskarżonego. Z udziałem K.O. P.został stworzony portret pamięciowy napastnika (k.66), a ponadto pokrzywdzona wskazała na jednej z okazanych jej fotografii z wizerunkami mężczyzn na wizerunekM. M., jako sprawcy napadu zeznając, że rozpoznała go po rysach twarzy, a w szczególności ustach, nosie i brwiach (k.171,173), zaś po obejrzeniu materiału wizyjnego utrwalonego w związku z napadem, którego oskarżony dopuścił się ponad wszelką wątpliwość wG.stwierdziła nawet, że sylwetka i sposób poruszania sięM. M.bardzo przypominają sylwetkę i sposób poruszania się napastnika, którego widziała w salonie (k.321-322). Z koleiM. C.rozpoznała napastnika na okazanym jej portrecie pamięciowym, ale też zapisie utrwalonym przez kamery w salonie gier przyul. (...)(k.113), choć jednocześnie nie rozpoznała wśród zdjęć fotograficznych z wizerunkami mężczyzn wizerunku oskarżonego, jako sprawcy napadu rabunkowego (k.181-182,173). Podkreślić należy, że organy ścigania nie zadały sobie trudu przeprowadzenia na etapie postępowania przygotowawczego czynności bezpośredniego okazania świadkom K.O. P.iM. C.oskarżonego ustawionego wśród innych mężczyzn przy zachowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisówart. 174 § 3 k.p.k.oraz§ 5 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie warunków technicznych przeprowadzenia okazania(Dz. U. Nr 104 poz.981), a więc w towarzystwie ubranych w bluzy z nałożonymi na głowy kapturami co najmniej 3 mężczyzn będących w zbliżonym wieku oraz posiadających zbliżony wzrost i tuszę mimo, że świadek K.O. P.po ostatnim chronologicznie okazaniu zapisu stwierdziła, że większą pewność miałaby, gdyby zobaczyła okazywanego jej mężczyznę na żywo (k.322). W przypadku przeprowadzenia okazania spełniającego wskazane powyżej wymogi formalne i rozpoznania przez obie pokrzywdzone w oskarżonym sprawcy napadów rabunkowych zmiana zeznań obu pracownic przed sądem byłaby dużo mniej problematyczna. Tym czasem takowe okazania, z konieczności bez spełnienia wskazanych wymogów formalnych odbyły się
    de factodopiero w trakcie przesłuchiwania świadków na rozprawie, gdyż na etapie postepowania przygotowawczego poprzestano na okazaniu, co już zasygnalizowano wyżej, wizerunków mężczyzn na fotografiach bądź potencjalnego sprawcy na zachowanym zapisie wizualnym, który z oczywistych względów nie mógł się znaleźć wśród wizerunków osób postronnych (§ 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia). Sąd nie jest w stanie ocenić, czy brak jednoznacznego i konsekwentnego rozpoznania na rozprawie oskarżonego, jako sprawcy rozbojów, jak to miało miejsce w przypadku świadka K.O. P.(k.692-693,695-696), czy też nawet wykluczenia go, jako napastnika, przez świadkaM. C.(k.712-716) oraz przy kolejnym przesłuchaniu przez K.O. P., mimo sygnalizowanych podobieństw (k.742-744), na które ta ostatnia świadek zwróciła uwagę jeszcze przy okazaniu zapisu obrazów związanych z napadem dokonanym przez oskarżonego wG.był w przypadku obu kobiet wynikiem strachu po przeżyciach związanych z rozbojami i obaw będących naturalną konsekwencją rozpoznania niebezpiecznego napastnika, być może ewentualnych nacisków ze strony osób postronnych, czy też rzeczywistych wątpliwości i zauważonych różnic w wyglądzie oskarżonego w porównaniu z rzeczywistym wizerunkiem napastnika spotęgowanych upływem czasu. Jakakolwiek nie byłaby przyczyna takich zeznań, które obie pokrzywdzone złożyły przed sądem to oczywistym jest, że przy braku innych dowodów potwierdzających obecność oskarżonego w salonach gier wątpliwości obu świadków przełożyły się na wątpliwości sądu co do sprawstwa oskarżonego. Nie można przy tym pominąć zeznań świadkaP. S.(k.47v.-48), który widząc, choć krótko, twarz napastnika osłoniętą ponoć jasną pończochą również nie rozpoznał na rozprawie w oskarżonym sprawcy rozboju dokonanego w salonie gier przyul. (...)wC.(k.699-701). ZeznaniaS. S.(k.415v.,727) i S.B.k.398,739-740),M. W.(k.140v.,740-741) oraz M.Z.(k.411v.,790-791), ale także dokumenty, w tym opinie biegłych, ostatecznie nie wniosły nic do sprawy. Sąd po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego nabrał wątpliwości, których nie można było w żaden sposób wyeliminować i dlatego stosownie do treści przepisuart. 5 § 2 k.p.k.uwolnił oskarżonego od obu postawionych w akcie oskarżenia zarzucanych czynów obciążając kosztami sądowymi Skarb Państwa. Ponadto rozstrzygnął o dowodach rzeczowych orzekając przy tym o zwrocie fotografiiM. M.i nakazując, na podstawieart. 230 § 3 k.p.k., pozostawić płyty w aktach sprawy, jako załączniki. O wysokości wynagrodzenia na rzecz adw.J. Z.orzeczono na podstawie § 4 ust. 2 i 3 oraz § 17 ust 2 pkt 5 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) mając na uwadze liczbę terminów, wniesiony nakład pracy oraz stopień zawiłości sprawy.