Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 974/16
Data wyroku: 2018-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Antkiewicz
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445§1 k.c.

Sygn. akt: I C 974/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 lutego 2018 r.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Andrzej Antkiewicz

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Monika Kopczyńska

po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. w Grudziądzu na rozprawie
sprawy z powództwaP. L.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) wraz z następującymi odsetkami:

- ustawowymi od kwoty 14.000 zł od dnia 13 marca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi za opóźnienie od kwoty 14.000 zł od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty,
- ustawowymi za opóźnienie od kwoty 1.000 zł od dnia 26 września 2016 roku do dnia zapłaty;

2
oddala powództwo w pozostałej części;

3
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 6.935,90 zł (sześć tysięcy dziewięćset trzydzieści pięć złotych 90/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 974/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 lutego 2018 r.
P. L.wniósł o zasądzenie od(...) S.A.wW.kwoty 15.000 zł tytułem dopłaty do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę odniesioną w wyniku wypadku drogowego w dniu 11 stycznia 2008 r., z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 14.000 zł od dnia 13 marca 2015 r. do dnia zapłaty i od kwoty 1.000 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Wskazał, że w dniu 11 stycznia 2008 r. jadąc rowerem został potrącony przez kierowcęF. (...)C. K., zaś wina sprawcy została potwierdzona wyrokiem Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie z dnia 30 kwietnia 2008 r. o warunkowym umorzeniu postępowania. Na mocy tego wyroku kierowca pojazdu został zobowiązany do częściowego naprawienia szkody przez zapłatę na rzecz powoda kwoty 3.000 zł. Pojazd sprawcy zdarzenia był ubezpieczony w zakresie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w pozwanej spółce. Powód zaznaczył, że działając przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 6 lutego 2015 r. zgłosił pozwanej szkodę na osobie, jednakże odmówiła ona zaspokojenia zgłoszonych roszczeń, stwierdzając, że wystarczającą rekompensatą jest przyznana w sprawie karnej kwota 3.000 zł. Powód zaznaczył, że na skutek zaistniałego zdarzenia doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia mózgu – prawego płata czołowego, wstrząśnienia mózgu oraz uszkodzenia zęba, od czasu wypadku występują u niego zaburzenia mowy w postaci jąkania i z tego względu w okresie od 26 maja 2008 r. do 6 czerwca 2008 r. uczestniczył w turnusie terapeutycznym dla osób jąkających się. Powód dodał, że wskazane zaburzenia mowy utrzymują się u niego do dnia dzisiejszego.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Kwestionowała, aby w wyniku kolizji z dnia 11 stycznia 2008 r. powód doznał urazu, który skutkowałby powstaniem u niego zaburzeń mowy w postaci jąkania. Zdaniem pozwanej, z dołączonych do pozwu dokumentów nie wynika, aby zdarzenie, w którym uczestniczył powód, wywołało u niego obrażenia ciała oraz dolegliwości, które uzasadniałyby roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 15.000 zł. Pozwana zakwestionowała żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie od daty wskazanej w pozwie, wskazując, że mogą być przyznane dopiero od daty wyrokowania (k. 145-150 akt).

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Okolicznością bezsporną jest, iż w dniu 11 stycznia 2008 r. w miejscowościW.doszło do zdarzenia drogowego, którego sprawcą byłC. K., kierowca samochodu osobowego markiF. (...)onr rej. (...), który naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchy drogowym w ten sposób, że na skutek niezachowania szczególnej ostrożności i bezpiecznego odstępu bocznego w trakcie manewru wymijania grupy kolarskiej doprowadził do zderzenia z małoletnim rowerzystąP. L., prawidłowo jadącym swoim pasem ruchu w ostatniej parze kolarskiej, w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia płata czołowego mózgu, naruszających czynności narządu jego ciała na okres powyżej 7 dni. W sprawie tej zostało wszczęte postępowanie karne. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie, ustalając, że oskarżonyC. K.dopuścił się popełnienia zarzucanego mu (wyżej opisanego czynu) i ustalając, że jego wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, warunkowo umorzył postępowanie na okres jednego roku tytułem próby. Na podstawieart. 67 § 3 k.k.Sąd zobowiązał sprawcę wypadku do częściowego naprawienia szkody wyrządzonej popełnieniem przestępstwa poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 3.000 zł.

Dowód:

wyrok z 30.04.2018 r. – k. 85 akt VI K 119/08
Pojazd sprawcy zdarzenia był ubezpieczony w zakresie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w pozwanej spółce (okoliczność niesporna).
Po wypadku powód był hospitalizowany na Oddziale(...)i Traumatologii Dziecięcej szpitala miejskiego wG.w okresie od 11 do 17 stycznia 2008 r., gdzie stwierdzono stłuczenie prawej półkuli mózgu. Często wymiotował. W wypadku doznał też stłuczenia ręki i rany głowy. Bezpośrednio po wypadku ujawniło się u powoda jąkanie, które jest skutkiem doznanych obrażeń. Ma ono podłoże czynnościowo-emocjonalne. Jest to zaburzenie utrwalone i wpływa negatywnie na samopoczucie powoda.
Po wypadku powód chodził z rodzicami do logopedy wG.. W okresie od 26 maja 2008 r. do 6 czerwca 2008 r. uczestniczył w turnusie terapeutycznym dla osób jąkających się wCentrum (...)wB.. Po tym turnusie jeździł doB.na kontrolę raz w miesiącu – przez 8 miesięcy. Po tej terapii nastąpiła poprawa wymowy. Nadal jednak powód się jąka, jak się denerwuje, wtedy się zacina. Musi cały czas ćwiczyć wymowę.
Przed wypadkiem powód się nie jąkał. Przez około 7 lat trenował kolarstwo. W szkole jeździł na biegi przełajowe. W klubie jeździł na zgrupowania zagraniczne, miał bardzo dobre wyniki – brał udział w Mistrzostwach Polski w 2007 r., gdzie zajął 4 miejsce na tzw. czasówce. W klasyfikacji ogólnej zabrakło mu kilku miejsc do podium. Zamierzał iść do szkoły sportowej. Po wypadku nie mógł dłużej uprawiać już tego sportu – lekarz nie pozwolił wrócić mu do treningu. Przez pewien okres nie mógł też ćwiczyć w szkole na zajęciach wychowania fizycznego. Po wypadku zaprzestał uprawiania wszelkiego sportu, w tym biegania. Unika dużego wysiłku.
Biegła neurologopedaA. R.w opinii z 11 grudnia 2017 r. określiła długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda wynikający z zaburzeń mowy w przedziale od 10% do 20% wg tabeli stanowiącej załącznik dorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania(tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 954).
Powód w chwili wypadku miał 13 lat, obecnie ma 24 lata. Ze względu na kłopoty z wymową po wypadku, był wyśmiewany przez rówieśników, pokazywany palcami, z tego powodu miał poczucie wstydu, bał się rozmawiać z rówieśnikami, odsunął się od nich, denerwował i stresował się w szkole, przez jakiś czas był zwolniony z czytania i zajęć WF-u. Rodzice musieli mu pomagać w odrabianiu lekcji, gdyż po wypadku trudniej mu przychodziła nauka. Wcześniej radził w tym sobie sam. Po wypadku musiał więcej się uczyć. Powód skończył szkołę zawodową, zdobył zawód lakiernika samochodowego. Pracuje w zakładzie pogrzebowym. Od marca 2018 r. rozpoczął naukę w liceum. Zamierza pójść na studia policyjne.
Wypadek z 11 stycznia 2008 r. miał negatywny wpływ na stan psychiczny powoda. Wystąpił u niego szereg negatywnych emocji, tj. żal, smutek, lęk. Konsekwencje wypadku (jąkanie się) spowodowały, że doświadczał wielu przykrości ze strony rówieśników., co doprowadziło do pogarszania się relacji rówieśniczych, a wręcz unikania kontaktów towarzyskich. Wypadek wywołał u niego niestabilność emocjonalną, która mogła utrudniać porozumiewanie się z innymi i mieć wpływ na pojawienie się trudności adaptacyjnych. Wypadek i jego konsekwencje wpłynęły na obniżenie samooceny powoda i poczucie własnej wartości. Do dnia dzisiejszego powód unika spotkań towarzyskich w większym gronie, wobec innych jest podejrzliwy, boi się, że będzie oceniany negatywnie. Widoczna jest u niego skłonność do przejawiania silnych, negatywnych reakcji emocjonalnych w sytuacjach stresogennych.

Dowody:

przesłuchanie powoda – k. 210v-211 i 342v akt sprawy
zeznania świadkówD. L. (1)iD. L. (2)- k. 181v-
182v akt sprawy
dokumentacja lekarska - k. 41-116 akt sprawy
pismaCentrum (...)wB.– k. 117-119 akt sprawy
opinie biegłych sądowych – k. 226-232, 258-260, 262-264, 302, 308-309 akt
sprawy
Pismem z dnia 6 lutego 2015 r. powód zgłosił wniosek do(...) S.A., jako ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając dopłaty kwoty 14.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Dowód:

pismo z 6 lutego 2015 r. – k. 32-33 akt
Pismem z dnia 1 lipca 2015 r. pozwane Towarzystwo odmówiło zapłaty żądanego zadośćuczynienia.

Dowód:

pismo z 1 lipca 2015 r. – k. 36 akt
Sąd podzielił opinie biegłych sądowych psychologa, neurologa i neurologopedy, gdyż były spójne, przekonujące, logiczne, opierały się na złożonej do akt dokumentacji medycznej i zeznaniach świadków oraz powoda. Zostały też sporządzone przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda i świadków – jego rodziców, gdyż były zgodne i znajdowały potwierdzenie w dokumentacji medycznej.
Sąd oddalił wniosek pozwanej o przesłuchanie biegłej psychologA. Ś., gdyż wątpliwości zgłaszane wobec jej opinii w piśmie z dnia 26 czerwca 2017 r. (k. 252 akt) wyjaśnili następnie kolejni biegli. Nie było więc już potrzeby przesłuchiwania biegłej psycholog. Sąd pominął natomiast dowód z przesłuchania biegłejA. R.(neurologopedy) i dowód z opinii biegłego z zakresu psychiatrii (k. 342 akt), gdyż wnioski pozwanej w tym zakresie zostały złożone po upływie zakreślonego terminu (art. 207 § 6 k.p.c.).
Przechodząc do oceny zasadności roszczeń powoda, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku z dnia 11 stycznia 2008 r. co do zasady nie może być kwestionowana, skoro pojazd, którym poruszał się sprawca zdarzenia był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym zakładzie ubezpieczeń.
Sąd podzielił stanowisko powoda, że kwota 3.000 zł przyznana mu przez Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie od sprawcy wypadku nie stanowi odpowiedniego zadośćuczynienia w stosunku do doznanego urazu i jego skutków na życie powoda. Wysokość zadośćuczynienia zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy, która ze swej istoty jest trudno wymierna i zależy od szeregu okoliczności związanych z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż podstawowym kryterium dla ustalenia wysokości należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia jest rozmiar i intensywność doznanej krzywdy, ocenianej według miar obiektywnych, oraz stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, w tym także niewymiernych majątkowo (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2004 r., sygn. akt II Aca 641/03, Wokanda 2004, nr 9, s. 44). Sąd Najwyższy w wyroku z 15 września 1999 r. (III CKN 339/98, Rzeczpospolita z 14 kwietnia 2000 r., nr 89, C 2) zaznaczył, iż wysokość zadośćuczynienia w istocie zależy od uznania sędziowskiego, które powinno uwzględniać wszystkie istotne dla jej wymiaru okoliczności sprawy. Z tego względu krzywda, czyli szkoda niematerialna, która może mieć postać cierpień psychicznych lub fizycznych, jest różnie szacowana przez sądy. Choć kwoty miarkowanego przez Sądy zadośćuczynienia są różne i zależą zawsze od okoliczności konkretnego przypadku, to pewne jest, iż z jednej strony nie mogą one zmierzać do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego, a z drugiej strony nie mogą być symboliczne, gdyż wówczas nie rekompensują dostatecznie doznanej przez poszkodowanego krzywdy. W wyroku z 30 maja 2007 r. w sprawie II C 36/05 Sąd Najwyższy stwierdził, że przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia obowiązuje zasada umiarkowania, co oznacza, że wysokość zadośćuczynienia musi być utrzymana w rozsądnych granicach, z drugiej strony jednak przedstawiać powinna jakąś realną ekonomicznie, odczuwalną wartość. W wyroku z 4 lutego 2008 r. w sprawie III CK 349/07 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ,,odpowiednia suma” w rozumieniuart. 445 § 1 k.c.to wartość utrzymana w granicach odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa.
W świetle tego, co podniesiono wyżej, w ocenie Sądu Rejonowego uznać należało, że żądana przez powoda kwota łączna 18.000 zł stanowi zadośćuczynienie współmierne w stosunku do jego krzywdy.(...)ludzkie jest dobrem o szczególnie wysokiej wartości i w razie wystąpienia uszczerbku na zdrowiu zadośćuczynienie pieniężne powinno być odpowiednio duże, a zatem nie może być symboliczne, gdyż prowadziłoby to do deprecjacji tego dobra (zob. wyroki SN z 18 listopada 1998 r, II CKN 353/98 i z 21 września 2005 r. w sprawie V CK 150/05). Zauważyć trzeba, że powód doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w przedziale od 10 do 20%, wypadek wywarł duży wpływ na jego życie, zwłaszcza w okresie bezpośrednio po zdarzeniu, a jego skutki powód odczuwa do dzisiaj. Na skutek wypadku powód zaniechał kariery zawodowej w zakresie kolarstwa i nie może podejmować aktywności sportowej. Przez pojawienie się wady wymowy wypadek odcisnął bardzo poważne piętno na życiu powoda, zwłaszcza w pierwszym okresie po zdarzeniu, kiedy doświadczał dokuczania i wyśmiewania od rówieśników w szkole, co miało bezpośredni wpływ na jego życie. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia uwzględnia się obok uszczerbku na zdrowiu cierpienia związane z wypadkiem, odczuwany ból, niedogodności w życiu rodzinnym, prywatnym i zawodowym.
Zadośćuczynienie zmierza co do zasady do poprawienia stanu psychicznego pokrzywdzonego poprzez poprawę jego sytuacji majątkowej. Tak pojmowaną rekompensatę może przynieść tylko takie zadośćuczynienie, które - nie pomijając stopnia winy osoby odpowiedzialnej za szkodę i sytuacji majątkowej stron - jest dostosowane przede wszystkim do zakresu i stopnia natężenia krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Zadośćuczynienie nie może być symboliczne. Przebyte więc cierpienia fizyczne, skutki doznanego urazu oraz ujemne doznania psychiczne może powodowi zrównoważyć w ocenie Sądu żądana kwota 15.000 zł, która umożliwi mu zwiększenie konsumpcji dóbr materialnych i sprawi przez to satysfakcję, stosowną do wielkości doznanego uszczerbku na zdrowiu (identyczne przesłanki zadośćuczynienia uwzględnił np. Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 22 maja 1980 r., II CR 131/80, OSNCP 1980, nr 11, poz. 223).
Uwzględniając zatem stopień winy sprawcy szkody (wina nieumyślna), rodzaj naruszonych dóbr osobistych powoda (zdrowie), charakter następstw zdarzenia, a przede wszystkim długość cierpień fizycznych, okres leczenia oraz utrudnienia i uciążliwości w życiu codziennym i w szkole, Sąd doszedł do wniosku, iż kwota 18.000 zł stanowić może wystarczającą rekompensatę dla powoda za doznany uraz i cierpienia.
Z tych względów, uwzględniając przyznaną już od sprawcy wypadku kwotę 3.000 zł, na podstawieart. 822 k.c.w zw. zart. 445 § 1 k.c.i w zw. zart. 444 § 1 k.c.należało orzec, jak w pkt 1. (pierwszym) sentencji wyroku.
Odsetki ustawowe za opóźnienie od części kwoty przyznanego zadośćuczynienia - 14.000 zł zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu, a więc po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi (art. 817 § 1 k.c.). Odsetki za opóźnienie od kwoty 1.000 zł zasądzono po upływie 3 dni od doręczenia odpisu pozwu, gdyż wezwanie z dnia 6 lutego 2015 r. nie obejmowało tej kwoty (art. 481 § 1 i 2 k.c.). Dalej idące żądanie zasądzenia odsetek od tej kwoty oddalono jako bezpodstawne.
W zakresie żądania głównego powód wygrał sprawę w całości, zatem w całości należy mu się od pozwanej zwrot kosztów procesu (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.). Powód poniósł następujące koszty w sprawie: opłatę od pozwu – 750 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 4.800 zł - według norm przepisanych [§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w wersji z dnia wniesienia pozwu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), czyli przed zmianą dokonaną rozporządzeniem z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. poz. 1668)], opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł (k. 128 akt) i zaliczki na biegłych: 500 zł + 377,85 zł + 167,15 zł (k. 324 akt) + 323,90 zł (k. 336 akt).