Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 256/17
Data wyroku: 2018-08-22 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann
Słowa kluczowe: Autorskie prawo i pokrewne
Podstawa prawna: Ustawa o ochronie praw autorskich

Sygnatura akt XII C 256/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 12 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa
S. K., zam.ul. (...),(...)-(...) P.
przeciwkoK. S., zam. zam.ul. (...),(...)-(...) B.
L. R., zam.Ż.123,(...)-(...) B.
- ochronę praw autorskich

I
Ustala, że autorskie prawa majątkowe i osobiste do utworów słowno-muzycznychzespołu (...)(wcześniej:B. W.orazB. Q.) o tytułach:

a
B. H.;

b
S.of(...);

c
C. Y.T.;

d
S.;

e
S.;

f
ID.´tK.;

g
S./D.;

h
F.;

i
C.;

j
L.´sM. L./L.;

k
U.;

l
W.;

przysługują powodowi jako współautorowi muzyki do nich oraz pozwanym.

II
Kosztami niniejszego postepowania obciąża pozwanych i w związku z tym:

a
zasądza od nich na jego rzecz kwotę 30,-zł z tytułu zwrotu uiszczonej przez niego opłaty sądowej oraz kwotę 720,-zł z tytułu zwrotu poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa;

b
kosztem procesowego zastępstwa pozwanych obciąża ich we własnym zakresie.

SSO Zofia Lehmann

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia10 lutego 2017 rokuzłożonym wSądzie Okręgowym w PoznaniupowódS. K., działając przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego,  wniósł o ustalenie, że autorskie prawa majątkowe i osobiste do utworów słowno- muzycznychzespołu (...)(wcześniejB. W.orazB.theQ.) znajdujące się na kasecieB. H.zespołu (...)theQ.o tytułach:

a

B. H.,

b

S.of theN.,

c

C. Y.T.,

d

S.,

e

S.,

f

ID. K.,

g

S./D.,

h

F.,

i

C.,

j

L.’sM. L./L.,

k

U.,

l

W.;

przysługują mu oraz pozwanejK. R.i pozwanemuL. R.. - jako współautorom muzyki do nich; nadto o zasądzenie od nich na jego rzecz zwrotu kosztów tego procesu, w tym kosztu jego zastępstwa procesowego - według norm przepisanych.
W tego uzasadnieniu wskazał, że w latach1990 – 1993wraz z nimi oraz świadkiemP. N.byli członkami zespołu muzycznegoB. W.(następnieB.theQ.); w1993 rokunakładem wytwórni muzycznej(...)ukazała się kaseta z jego nagraniami o nazwieB. H.z muzyką, której jest współautorem. Na jej okładce - jako jej twórców wskazanozespół (...)theQ., co wynikało chociażby z informacji tam zamieszczonej ; jednocześnie wskazano, że jego skład w momencie jej wydawania był następujący:D. C.(wokal),S. K.– gitary, instrumenty klawiszowe,P. N.– perkusja,L. R.- gitara basowa; także, że na etapie tworzenia i nagrywania utworów wydanych na w/w kasecie każdy z jego członków aktywnie uczestniczył w procesie ich powstania, a ich zamiarem było stworzenie wspólnego dzieła. Zaznaczył też, że nie dokonywał jakiegokolwiek rozporządzenia tymi prawami, nie podpisywał umów w przedmiocie ich przeniesienia;, nie ustanowił żadnej licencji na korzystanie z nich oraz nie udzielił jakiegokolwiek pełnomocnictwa osobom trzecim do zawierania w jego imieniu w tej płaszczyźnie umów czy porozumień. W dalszej kolejności wyjaśnił, że na skutek konfliktu, który wybuchł między nim, a pozwanymi na tle wydania cyt. kasety - w1994 rokuzdecydował się zrezygnować z dalszego uczestnictwa w tym zespole; sporna była między nimi kwestia umowy, jaką rzekomo wspomniany zespół zawarł z jej wydawcą, a która nigdy nie została mu okazana. W późniejszym czasie funkcjonował on w zmienionym składzie jakozespół (...).
Wyjaśnił również, że w1996 rokuzespółtendokonał dodatkowych nagrań m.in. utworówU.orazW., co do których był współautorem muzyki; były one wielokrotnie wykonywane na koncertachzespołu (...)theQ.w czasach, kiedy był jego członkiem; nadto zostały one wydane także na płytachzespołu (...).
Jednocześnie zaakcentował, że domaga się – nadto - sprostowania wpisów dokonanych w rejestrzeStowarzyszenia (...)z inicjatywy pozwanych, w których wskazali oni na swoje autorstwo zarejestrowanych tam utworów. (k. 2 - 8 akt).
W odpowiedzi na pozew z dnia 6 lipca 2017 roku pozwaniK. R.orazL. R., działający przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na ich rzecz zwrotu kosztów niniejszego postepowania, w tym kosztu ich zastępstwa procesowego - według norm przepisanych w podwójnej stawce, co uzasadnia ich ilość oraz nakład pracy ich pełnomocnika wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (34 zł).
Motywując swoje stanowisko zaprzeczyli zasadności jego roszczeń – z możliwym wyjątkiem co do utworu zatytułowanegoS.,który nie znalazł się na żadnej z późniejszych ich płyt. Zakwestionowali także dane podane przez niego podając, że na okładce kasety wskazano muzyków stanowiących koncertowy skład zespołu; że cyt. kaseta zawiera10utworów, a on podał12, w tym część o zupełnie innych tytułach. Podnieśli także zarzut, że ustawa o prawach autorskich i pokrewnych z1994 rokunie znajduje zastosowania do niniejszego sporu, skoro w/w kaseta o nazwieB. H.ukazała się w1993 roku(k. 51-55 akt).
Strony do czasu wydania wyroku podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Ustalenia stanu faktycznego:
W1986 rokupozwanyL. R., grający na gitarze basowej, oraz świadekP. N., grający na perkusji,utworzyli zespół muzyczny pod nazwąB. W.specjalizujący się w grze muzyki punkowej. Dołączyła do niego wokalistka - pozwanaK. R.(późniejsza małżonka pozwanego), zaś od1990 rokujego członkiem został powód grający na gitarze.
A. W1992 rokupozwani nawiązali współpracę z wytwórnia muzyczno - producencką(...), która zaproponowała im, że wyda im kasetę, w szczególności z myślą o rynku niemieckim - z uwagi na to cyt. zespół zmienił nazwę naB.theQ.; grał on wówczas muzykę w stylistyce rocka gotyckiego i pracował nad wydaniem płyty. Praca nad materiałem do niej wyglądała następująco: pozwani przynosili na próby tego zespołu zręby utworów; prezentowali pomysły muzyczne, w tym linie melodyczne, linie basów; prezentowali propozycje tekstów (pozwana) - zaś przekładanie tego na formułę gotowego utworu słowno- muzycznego następowało przy udziale wszystkich jego członków, w tym powoda. W nagraniu jej wzięli udział: pozwana, powód oraz gościnnie świadekA. P.; partie basowe utworów zamieszczonych tam nagrane zostały przy użyciu instrumentów klawiszowych.

    -W

      1993 rokunakładem cyt. wytwórni muzycznej

(...)
ukazała się kaseta pod nazwą.

B. H.
; na jej okładce wskazano, że autorem muzyki do znajdujących się na niej utworów jest

B.theQ.
, zaś autorem słów do nichD. C.(pseudonim artystyczny pozwanej) orazM. W.. Były to o tytułach:

C.K.,S. N.,(...),(...),(...),N. w.,C. B.,(...),S..

-Powód uczestniczył także w tworzeniu muzyki do utworów o tytułachU.orazW., które nie znalazły się na tej kasecie.
-Na jej okładce wskazano, że w skład cyt. zespołu wchodzą:D. C.– wokalistka,S. K.- gitara, instrumenty klawiszowe,P. N.– perkusja orazL. R.- gitara.
-Strony nie poczyniły żadnych ustaleń odnośnie ewentualnych rozliczeń związanychz jej wydaniem kasety.
B. W1994 rokuna skutek konfliktu z pozwanymi, powód odszedł z tego zespołu – motywem tego były jego zarzuty wobec nich dotyczące brak transparentności przy zawieraniu kontraktu na jej wydanie; pozwani natomiast narzekali na jego trudny charakter.
C. Następnie zespół ten zmienił nazwę naF.C.i grał w stylistyce muzyki elektronicznej - bez udziału m.in. gitarzysty.
-Utwory z kasety o nazwieB. H.zostały zamieszczone na trzech płytach wydanych przez ten zespół: w1995 roku,w1996 rokuoraz w2002 rokui na kasecie wydanej przez niego w1996 roku. Na kasecie tej. znalazły się także utworyU.orazW..
D. Pozwani podjęli kroki mające na celu zarejestrowanie utworów pod nazwąC.K.iB. H.wStowarzyszeniu (...); w drodze decyzji jegoPrezydiumz dnia25 listopada 1998 rokudo tego doszło.
-Z kolei utwory pod tytułamiS.of theN.,S.,F.,C.,L.’sM. L.,U.,W.zostały zgłoszone przez nich do cyt.Stowarzyszeniaw dniu26 lipca 2006 rok;, jednak nie zostały zarejestrowane, gdyż przedłożone zapisy nutowe nie były zgodne z regulaminem ich rejestracji.
-W piśmie z dnia13 czerwca 2011 rokupowód zwrócił się do tego Stowarzyszenia o wstrzymanie wypłat za utwory pochodzące z w/ opisanej kasety o nazwieB. H..W2016 rokuformułował on także roszczenia z tytułu naruszenia jego praw autorskich wobec cyt. wytwórni płytowej.
Poza granicami zastrzeżeń pozostawało, że nie dokonał on jakiegokolwiek rozrządzenia współprzysługującymi mu prawami autorskimi do wymienionych utworów; nie podpisywał jakichkolwiek umów w przedmiocie ich przeniesienia; nie ustanawiał żadnej licencji na korzystanie z nich oraz nie udzielił jakiegokolwiek pełnomocnictwa osobom trzecim do zawierania umów czy porozumień mających na celu powyższe.

      dowód:  kserokopia okładki kasety (k. 12 - 13 akt), wydruk ze strony internetowej(...)dot. rejestracji utworuC.K.(k. 14 - 15 akt), pismo powoda doStowarzyszenia (...)(k. 17 - 18 akt), pismo powoda z dnia 23 grudnia 2016 oku. (k. 84 - 87 akt), pismoStowarzyszenia (...)(k. 102 akt), dokumentacja dot. rejestracji utworuC.K.(k. 103 - 125 akt), dokumentacja fotograficzna (k. 163 - 164 i 194 akt), oryginał kasetyB. H.zespołu (...)theQ.(zabezpieczona w sekretariacie wydziału), zeznania świadkaP. N.(k. 159 akt), zeznania świadkaA. P.(k. 159 - 160 akt), zeznania świadkaI. K.(k. 254 - 258 akt), zeznania pozwanegoL. R.(k. 217 -218 akt), zeznania pozwanejK. S.(k. 276 - 278 akt), zeznania powodaS. K.(k. 287 akt).

Analiza i ocena zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego:
W jego skład w przedmiotowym procesie weszły dokumenty i to zarówno o charakterze urzędowym, jak i o charakterze prywatnym, zeznania świadków oraz zeznania stron
A.O dokumentach urzędowych ustawodawca wypowiada się w normieart. 244 k.p.c.stanowiąc, że…sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone…(par.1), co odpowiednio stosuje się do…sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organy pozarządowe w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publiczne…(par.2) – w niniejszej sprawie były nimi decyzjeStowarzyszenia (...).
-Z koleiart. 245 k.p.c.postanawia, że…dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie…-objęły one pozostałe zaliczone wyżej w poczet dowodów.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości określone zostały odpowiednio w normachart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.– żadna ze stron przy udzialeart. 232 k.p.cz tego nie skorzystała; brak też było potrzeby wszczynania takiej inicjatywyz urzędu.
Wiarygodność kserokopii dokumentów również nie budziła wątpliwości - mimo, że kserokopia nie jest dokumentem, a stanowi jedynie element twierdzenia strony o istnieniu dokumentu o treści jej odpowiadającej, to w niniejszej sprawie żadna ze stron nie podniosła zarzutów kwestionujących istnienie określonych dokumentów prywatnych czy urzędowych.
B. W roli świadków wystąpili w tej sprawieP. N.iA. P.– z inicjatywy powoda oraz świadekI. K.– z inicjatywy pozwanych.
Zeznania powołanych przez powodazpunktu widzenia ich wiarygodności obdarzyć należało zaufaniem zasadniczo w każdej ich części; w tym co do jego członkostwa wzespole (...)theQ.oraz jego współuczestnictwa w tworzeniu muzyki do spornych utworów. Znalazły one, bowiem, oparcie w pozostałym zgromadzonym w przebiegu tego postepowania materiale dowodowym - zarówno w treści okładki przedmiotowej kasety, jak i jego twierdzeniach. Istotną dla tej oceny była okoliczność, że byli oni bezpośrednimi uczestnikami ich powstawania; skoro świadekP. N.był wówczas członkiem tego zespołu; zaśA. P.gościnnie uczestniczył w jej nagrywaniu. Tym samym mogli poczynić osobiste spostrzeżenia w tym aspekcie.
Zeznania świadkaI. K.(przedstawiciel wydawcy kasetyB.theQ.) niczego do tej sprawy nie wniosły, bowiem nie miał on wiedzy w tym zakresie; potwierdził jedynie niesporne okoliczności dotyczące zmian nazwy zespołu oraz wydawania przedmiotowych utworów przezzespół (...).
C. 1. Zeznania pozwanegoL. R.co do powstawania spornych utworów uznano za wiarygodne - pokrywały się bowiem one z twierdzeniami zarówno powoda, jak i świadkówA. P.orazP. N..Ujawnił on , bowiem, że zrąb melodyczny, linia basów oraz wokal była ustalana przez niego oraz pozwaną - pozostali członkowie zespołu uczestniczyli, natomiast, w ich dopracowywaniu; znamiennym było, że nie twierdził on, iż sam jest ich autorem, lecz że jest autoremzrębów melodycznych i linii basów. Okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie przy ustalaniu ewentualnych procentowych ich udziałów w obszarze ich powstawania.
-Za nie odpowiadająca rzeczywistości uznano tą ich część, w której podawał, że opis dotyczący analizowanego autorstwa co do utworów zamieszczonych na okładce spornej kasety nie został uwzględniony przez firmę fonograficzną - nie znalazło to, bowiem, oparcia w pozostałym materiale tej sprawy; w szczególności w zeznaniach świadkaI. K.– jej przedstawiciela. Zrelacjonował on tylko, że pojawiały się błędy graficzne, bez wskazania, że odnosiły się do tej okładki. Nadto zeznania pozwanego pozostają w sprzeczności z jego twierdzeniami, że wraz z pozwaną przygotowywali oni w istocie zręby kompozycji, nie zaś kompletne utwory.
2. Z koleizeznania pozwanejoceniono pozytywnie w takim obszarze, w jakim znalazły pokrycie w wiarygodnym materiale dowodowym zgromadzonym w tej sprawie.W konsekwencji powyższej analizy – nie uznano jej wyjaśnień co do tezy dotyczącej, że muzykę do spornych utworów stworzyli jedynie pozwani; pozostawało to w sprzeczności z tym, co powiedzieli ocenieni pozytywnie w rozpatrywanych okolicznościach świadkowieP. N.iA. P.oraz powód.
3.Zeznaniapowodauznano w całości za wiarygodne, bowiem znalazły oparcie w zeznaniach w/w świadków, jak również w części zeznań pozwanego.

Zważeniu podległo, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie – tezę tę należało uznać za udowodnioną w świetle zgromadzonego i ocenionego zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego; powołanych unormowań prawnych oraz przedstawionego rozumowania.
A. Powód w niniejszym postępowaniu domagał się ustalenia, że przysługują mu prawa autorskie majątkowe i osobiste do spornych utworów jako współautorowi muzyki do nic
-Zgodnie z treściąart. 189 k.p.c,…powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny…Materialnoprawną przesłanką, więc, takiego powództwa jest interes prawny powoda - uznaje się powszechnie w teorii i w praktyce, że zachodzi on wówczas, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni mu ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego w przyszłości (wyr. SN z18.6.2009 roku,II CSK 33/09, OSNC 2010, Nr B, poz. 47). Tym samym jest on aktualny wówczas, gdy istnieje niepewność danego prawa lub stosunku prawnego, zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych; należy jednak zauważyć, że w pewnych sytuacjach powództwo to stanowi jedyny sposób dochodzenia praw (wyrok Sądu Najwyższego z dnia14 lipca 1972 roku., III CRN 607/71, OSNC 1973, Nr 4, poz. 64).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało mieć na uwadze to, że pozwani kwestionowali współautorstwo powoda co do muzyki do spornych utworów oraz dokonali skutecznego zarejestrowania wStowarzyszeniu (...)utworów o tytułachC.K.iB. H.; nadto wszczęli procedurę rejestracji utworówS.of theN.,S.,F.,C.,L.’sM. L.,U.orazW.,
Z kolei - zgodnie z normąart. 8 ust. 1ustawy z dnia4 lutego 1994 roku. o prawie autorskim i prawach pokrewnych( zwana dalej „ustawą”), prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub, której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu. (art. 8 ust. 2ustawy). Z normyart. 16ustawy wynika wprost, że autorskie prawa osobiste, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do:
1)autorstwa utworu;
2)oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo;
3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
4)decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
5)nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.
I wreszcie - jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, …twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu…(art. 17ustawy).
W kontekście z tym - z uwagi na kwestionowanie przez pozwanych jego współautorstwa muzyki do spornych utworów oraz ich działania związane z rejestracją utworów wStowarzyszeniu (...)powód miał interes prawny w tym, aby domagać się ustalenia, że przysługują mu do nich autorskie prawa majątkowe i osobiste.
2. Jak wyżej wskazano – treśćart. 8 ust. 2ustawy ustanawia domniemanie, że…twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z jego rozpowszechnianiem..W piśmiennictwie podnosi się, że umieszczenie nazwiska danej osoby w charakterze twórcy stanowi realizację tych jego uprawnień osobistych, które wyrażają się w prawie do autorstwa utworu (art. 16 ust. 1ustawy) oraz w prawie do oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo (art. 16 pkt 2ustawy). Domniemanie to działa również wtedy, gdy oznaczenie utworu przybrało postać pseudonimu pozwalającego określić tożsamość twórcy; Ma ono zastosowanie i wówczas, gdy uwidocznienie jego nazwiska nastąpiło z naruszeniem wspomnianych uprawnień osobistych (np. utwór oznaczono nazwiskiem twórcy wbrew jego woli lub nazwiskiem osoby X oznaczono utwór stworzony przez osobę Y). Celem tego domniemania jest ułatwienie ustalenia jego osoby twórcy. Jest ono wzruszalne - może być obalone dowodem przeciwnym, poprzez wykazanie, że osoba, której nazwisko uwidoczniono na egzemplarzach danego utworu lub podano do publicznej wiadomości w inny sposób, nie jest twórcą lub jest tylko jednym ze współtwórców. Wymagać to będzie udowodnienia, że osoba ta nie wniosła twórczego wkładu w powstanie utworu, albo że wkład taki – obok osoby, na rzecz której działa domniemanie – wniosła także inna osoba (inne osoby).(por. System Prawa Prywatnego, Prawo autorskie pod red. Janusza Barta, 2017 r.)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że pozwani nie obalili skutecznie tego domniemania.
W szczególności - bezspornie na okładce kasety o nazwieB. H.zespołu muzycznegoB.theQ.wskazano, że autorem muzyki tam zamieszczonej jestB.theQ.; na tej samej okładce wskazano, że składzespołu (...)theQ.w momencie wydawania płyty był następujący:D. C.(wokal),S. K.– gitary, instrumenty klawiszowe,P. N.– perkusja,L. R.- gitara basowa. Domniemanie to nie zostało obalone także ani zeznaniami pozwanych ani powołanego przez nich świadkaI. K.. Nie zaprzeczał on temu, że przy wydawaniu płyt zachodziły problemy z pracą grafików i kasety były wydawane z błędami. Z powyższego w żaden sposób jednak nie można było wyprowadzić konkluzji, aby błędy te dotyczyły kwestii wskazania na okładce cyt. kasety autorów muzyki. Jednocześnie przeczą temu, o czym wskazano wyżej, zeznania świadkówA. P.orazP. N., jak i pozwanego, który wskazywał, że dopiero na próbach zespołu przyniesione przez niego i pozwaną zręby utworów nabierały charakteru gotowych kompozycji.
-Zgodnie z normaart. 9 ust. 1cytowanej wyżej ustawy, współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. W sytuacji, gdy w powstawaniu utworu uczestniczy kilka osób, status współtwórcy przysługuje tylko tym osobom, które wniosłytwórczy wkładw jego powstanie; Okoliczność, że utwór jest rezultatem działalności twórczej dwóch lub więcej osób, a zatem stanowi połączenie wkładów twórczych, sprawia, że prawo autorskie przysługuje tym osobom wspólnie (art. 9 ust. 1ustawy). W odniesieniu do utworów będących rezultatem współtwórczości obowiązują takie same przesłanki zdolności prawnoautorskiej, jak w odniesieniu do rezultatu twórczości pojedynczego twórcy. Muszą one zatem również stanowić przejaw działalności twórczej cechujący się indywidualnym charakterem. Także w odniesieniu do poszczególnych wkładów twórczych niedopuszczalne jest różnicowanie ich statusu w zależności od wartości, przeznaczenia czy sposobu wyrażenia; rezultat działalności twórczej podlega ochronie prawnoautorskiej, jeżeli cechuje się indywidualnym charakterem, niezależnie od stopnia wysiłku, doniosłości i intensywności elementów twórczych.(por. System Prawa Prywatnego, Prawo autorskie pod red. Janusza Barta, 2017 r.)
Za zasadniczą cechę dzieła współtwórcówSąd Najwyższyuznał element łączności wkładu twórczego kilku autorów, przy czym współtwórczość ta wyrażać ma się w tym, że dzieło stanowi niepodzielną całość, jest wspólne i nierozdzielne pod względem procesu twórczego, który doprowadził do jego powstania. Twórcza praca autorów może pozostawać w stosunku do siebie pod względem czasu bądź jako równoczesna, bądź jako następująca jedna po drugiej twórczość każdego ze współtwórców. ZdaniemSądu Najwyższego,powinna jednak między nimi zachodzić taka relacja, że każda z nich z osobna nie doprowadziłaby do stworzenia samodzielnego dzieła określonego rodzaju. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia10 lutego 1970 roku; II CR 666/69, OSP 1972). Także w wyroku z19 lipca 1972 roku Sąd Najwyższyprzyjął, że dzieło współautorskie powinno być rezultatem wspólnego i niepodzielnego procesu twórczego, a każda współtwórczość zakłada czynny udział w procesie twórczym, w wyniku którego powstaje wspólne dzieło stanowiące owoc działalności duchowej współtwórców. Z kolei w wyroku z27 września 1973 roku; II CR 575/71, OSN 1973Sąd Najwyższyokreślił istotę współtwórczości jako „zestrojenie wysiłku twórczego” w celu osiągnięcia konkretnego wyniku wspólnej działalności twórczej. Spośród nowszych wypowiedzi orzecznictwa warto odnotować wyrokSądu Apelacyjnego w Warszawiez30 października 1991 roku;I ACr 436/91, w którym przyjęto, że współtwórca musi być osobą współdecydującą o ostatecznym kształcie dzieła współautorskiego.
Przy ocenie współtwórczości działalność twórczą przeciwstawia się zwykle działalności technicznej. Bada się zatem, czy wkład osoby pretendującej do współautorstwa miał charakter twórczy, czy jedynie techniczny, a statusu twórcy odmawia się osobom, których zaangażowanie polega tylko na udzieleniu pomocy technicznej.W.nie zachodzi, gdy współpraca określonej osoby nie ma charakteru twórczego, lecz pomocniczy, chociażby umiejętność wykonywania czynności pomocniczych wymagała wysokiego stopnia wiedzy fachowej, zręczności i inicjatywy osobistej ( por. wyrokSądu Najwyższegoz dnia19 czerwca 1972 roku, II CR 575/71, OSN 1973). Przeciwstawieniem działalności technicznej jest taka działalność mająca na celu osiągnięcie określonego rezultatu, którego co najmniej niektóre elementy nie mogą być w całości przewidziane, jako że są pozostawione osobistemu ujęciu (interpretacji, wizji) wykonującego ten rezultat. W przypadku działania twórczego mamy do czynienia z sytuacją, w której niezależnie od pewnych wymogów postawionych twórcy z góry, i których spełnienie ma znaczenie dla uznania, czy obowiązek został wykonany należycie, w ostatecznym rezultacie zawarte są elementy, których kształt zależy od osobistego ujęcia i jedynie w tym zakresie można mówić o twórczości.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia25 stycznia 2006 roku; I CK 281/05). Współtwórcy mogą uczestniczyć na rożnych etapach powstawania utworu, ale muszą współdecydować o jego ostatecznym kształcie. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2014 roku; V CSK 180/13).(por. System Prawa Prywatnego, Prawo autorskie pod red. Janusza Barta, 2017 r.)
W.nie zakłada równowartości wkładów poszczególnych współtwórców. Także zatem wtedy, gdy zachodzi dysproporcja pomiędzy wkładami, a nawet jeśli wkład twórczy jednego ze współtwórców jest dominujący, nie można odmówić statusu współtwórców pozostałym osobom, pod warunkiem że wniosły one twórczy wkład w jego powstanie.(por. System Prawa Prywatnego, Prawo autorskie pod red. Janusza Barta, 2017 r.)
W niniejszej sprawie powódS. K.w latach1990-1993był członkiemzespołu (...)theQ.- w tym czasie zespół ten wydał kasetę o nazwieB. H., zawierającą10utworów o tytułach: CzarnyK., Siostra Nocy, Chwytaj swój czas, Żołnierze, Jest wiele strachu, Nie wiem, Czasami, Bajka, Kochajmy się sto razy, Szał. Niewątpliwie pozwani na próbach przedstawiali swoje pomysły na linię melodyczną i rytmiczną tych utworów; bezspornie na próbach pozwani i pozostali członkowie zespołu, w tym powód poprzez swoje twórcze działania nadawali im ostateczny kształt, wzbogacając zręby melodyczne zaprezentowane przez nich.
C. Spór w przedmiotowej sprawie w istocie koncentrował się na kwestii czy wkład pracy powoda w powstanie przedmiotowych utworów miał charaktertwórczyczy też jedynietechniczny. Odwołując się do stwierdzenia samego pozwanego należało stanąć na stanowisku, że działalność powoda w toku ich powstawania miała charakter twórczy, bezspornie bowiem bez jego wkładu, utwory opublikowane na opisanej kasecie miałyby inny kształt.
Podsumowując, powód wykazał, że jest współautorem muzyki do spornych utworów opublikowanych na kasecieB. H.,a następnie wydawanych przezzespół (...).Jednocześnie - z uwagi na treść zeznańA. P., którym pozwani nie przeczyli, uznano, że jest także współautorem muzyki do utworówU.iW., które zostały wydane na płytach takżezespołu (...).
Zauważyć jednocześnie było trzeba, że pozwani nie kwestionowali, że sporne utwory wydane przez cyt. zespół stanowią w warstwie muzycznej utwory, które zawarte były na kasecieB. H.grupyB.theQ.; a co za tym idzie, że utwory wydane przezzespół (...)stanowią angielskojęzyczne wersje utworów zawartych na kasecieB. H.grupyB.theQ..
D.Chybionym okazał się zarzut pozwanych o braku zastosowania do niniejszej sprawyustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia4 lutego 1994 roku. – skoro przepisy tej ustawy na mocy przepisu przejściowego zawartego wart. 124 ust. 1 pkt 2stosuje się do utworów, do których prawa autorskie według przepisów dotychczasowych nie wygasły.
(punktIwydanego w tej sprawie wyroku).
Koszty niniejszego postepowania:
O kosztach tych orzeczono w oparciu o ustawę z dnia28 lipca 2005 rokuo kosztach sadowych w sprawach cywilnych;art. 108 par. 1 k.p.c.;art. 98 par. 1 i par. 3 k.p.c.Z uwagi na to, że pozwani przegrali niniejszy proces obciążono,- ich kosztami postępowania na które złożyły się kwoty:30,- złz tytułu zwrotu uiszczonej przez powoda opłaty sądowej oraz720 ,-złz tytułu zwrotu poniesionego przez niego kosztu jego zastępstwa procesowego.(§ 8 ust. 1 pkt 2rozporządzenia z dnia22 października 2015 rokuw sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1804).
(punktIIwydanego w tej sprawie wyroku)
(-) Zofia Lehmann

ZARZĄDZENIE

1
proszę odnotować uzasadnienie w kontrolce,

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanych,

3
przedłożyć za 14 dni lub z apelacją.

Poznań, dnia 22 sierpnia 2018 roku (-)Zofia lehmann