Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACo 77/17
Data wyroku: 2017-12-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Karpeta
Słowa kluczowe: Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
Podstawa prawna: art. 1214 § 2 i 3 kpc, art. 788 kpc

Sygn. akt I ACo 77/17

POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2017r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSA Elżbieta Karpeta
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2017 r.
sprawy z wniosku wierzyciela(...) Spółka Jawnaz siedzibą wŁ.
przeciwko dłużnikomE.G.iG. G.
o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
postanawia:
oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
Wierzyciel(...)Spółka Jawna z siedzibą wŁ.wniósł o stwierdzenie wykonalności wyroku Sądu Polubownego z dnia 16 czerwca 2005 r., sygnatura akt 05/05/05, gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B.poprzez nadanie klauzuli wykonalności na swoją rzecz oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wierzyciel wskazał, że nabył wierzytelność stwierdzoną wymienionym wyrokiem w drodze cesji.
DłużnicyE. G.iG. G.w terminie wynikającym zart. 1213 § 2 k.p.c.nie przedstawili stanowiska w sprawie.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005 roku Sąd Polubowny wB.w osobie radcy prawnegoP. B.zasądził solidarnie od pozwanychE. G.iG. G.na rzecz powoda(...) sp. z o.o.wB.kwoty: 7.490 zł oraz 3.896,94zł, a także kwotę 170,80 zł z tytułu kosztów postępowania.
Z akt sprawy I CO 2436/05 wynika, że postanowieniem z dnia 14 września 2005r. Sąd Rejonowy wB.stwierdził wykonalność wyroku Sądu Polubownego z dnia 16 czerwca 2005 r. oraz nadał klauzulę wykonalności temu wyrokowi zgodnie z ówcześnie obowiązującymart. 711 § 3 i 4 k.p.c.Z kolei, z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę (karta 11-17) wynika, że na skutek przelewu wierzytelności dokonanego w dniu 30 grudnia 2015 r. pomiędzy(...) spółką z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą wB.(wcześniej działająca pod nazwą:(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) a(...) Spółką jawnąz siedzibą wŁ., wierzytelność stwierdzona wyżej wymienionym wyrokiem Sądu Polubownego z dnia 14 września 2005 roku przeszła na wnioskodawcę.
Mamy zatem do czynienia z przejściem uprawnień po wydaniu pierwotnemu wierzycielowi tytułu wykonawczego. W takiej sytuacji, jeżeli stwierdzony w tytule egzekucyjnym obowiązek lub uprawnienie przeszły na inną osobę, co do zasady sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko lub na rzecz tej osoby w warunkach określonych wart. 788 k.p.c.Nie stoi temu na przeszkodzie uprzednie nadanie klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko stronom wymienionym w tytule egzekucyjnym. Po przejściu uprawnień lub obowiązków stwierdzonych tytułem i nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko nabywcy, powstaje nowy tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji przeciwko lub na rzecz nowych stron wymienionych w klauzuli wykonalności.
Zauważyć jednak należy, że w okolicznościach tej sprawy, w odpowiedzi na wezwanie do niego skierowane, wnioskodawca w piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2017 r. (karta 30), jednoznacznie określił żądanie wskazując, że domaga się stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego z dnia 16 czerwca 2005 r., gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B.(sygn. akt 05/05/05). Wnioskodawca zwrócił uwagę, że pomimo przejścia uprawnień po wydaniu takiego wyroku, nie można mu nadać klauzuli na rzecz następcy prawnego w trybieart. 788 k.p.c., bowiem wyrok sądu polubownego wskutek zmiany treściart. 777 § 1 k.p.c.nie posiada już przymiotu tytułu egzekucyjnego.
Wskazać trzeba, że po wejściu w życieustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 172, poz. 1804) wyroki sądu polubownego oraz ugody przed nim zawarte należały do grupy tytułów egzekucyjnych, gdyż były wymienione wart. 777 § 1 pkt 2 k.p.c.Ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 233, poz. 1381) przepis ten został skreślony. Takie zakwalifikowanie omawianych aktów pozostawało bowiem w sprzeczności zart. 1212 § 1 k.p.c.W obecnym stanie prawnym zatem, nadający się do wykonania w drodze egzekucji wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta nie stanowią tytułu egzekucyjnego. Zgodnie zart. 1214 k.p.c., akty te, po stwierdzeniu ich wykonalności przez sąd państwowy, stają się tytułami wykonawczymi. Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, które nadają się do wykonania w drodze egzekucji odbywa się poprzez nadanie im klauzuli wykonalności (art. 1214 § 2 k.p.c.). Wydanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie oznacza jednak, że dochodzi do nadania tej klauzuli tytułowi egzekucyjnemu.
Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 września 2016 r., III CZP 40/16 postępowanie o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, w tym także wyroku sądu polubownego wydanego w Polsce lub ugody zawartej przed tym sądem w Polsce, pełni funkcję wykraczającą poza funkcję postępowania klauzulowego, gdyż z jednej strony powoduje, że wyrok ten lub ugoda uzyskują moc prawną na równi z wyrokiem sądu państwowego lub ugody zawartej przed takim sądem (art. 1212 § 1 k.p.c.), a z drugiej strony prowadzi do powstania tytułu wykonawczego z pominięciem "etapu" tytułu egzekucyjnego (art. 1214 § 2zd. drugie w zw. zart. 776zd. drugiek.p.c.).
Stwierdzenie wykonalności stanowi więc akt jurysdykcyjny wywołujący podwójny skutek. Czynność ta oznacza przyznanie wyrokowi lub ugodzie skuteczności równej analogicznym aktom wydanym w postępowaniu przed sądem państwowym, poprzedzonej jednak kontrolą sądu czy nie zachodzą przesłanki odmowy uznania albo stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej określone wart. 1214 § 3 k.p.c., a ponadto powoduje powstanie tytułu wykonawczego.
Złożony charakter tej czynności podaje w wątpliwość ponowne stwierdzenie wykonalności na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel przeniósł wierzytelność już po uzyskaniu tytułu wykonawczego. Sprzeczna z wykładnią celowościowąart. 1214 k.p.c.byłaby bowiem ponowna weryfikacja przez sąd powszechny wyroku sądu polubownego w sytuacji, gdy taka ocena została już dokonana, a wyrok został wprowadzony do krajowego porządku prawnego. Przepisy o uznaniu i stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej (tytuł VIII) zamieszczone wczęści piątej kodeksu postępowania cywilnegonie zawierają natomiast regulacji, która umożliwiałby uzyskanie klauzuli wykonalności przez cesjonariusza w miejsce zbywcy wierzytelności, który uzyskał już tytuł wykonawczy na swoją rzecz. Brak jest podstaw, aby w rozpatrywanej sytuacji zastosować odpowiednioart. 788 k.p.c., który nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego uzależnia od istnienia tytułu egzekucyjnego, takim zaś w związku z uchyleniemart. 777 § 1 pkt 2 k.p.c., wnioskodawca nie może dysponować do czasu stwierdzenia wykonalności wyroku polubownego w trybieart. 1213 i nast. k.p.c.
Dlatego też, w ocenie Sądu Apelacyjnego stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego poprzez nadanie klauzuli wykonalności na korzyść pierwotnego wierzyciela, wyłącza możliwość nadania klauzuli na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel wymieniony w tytule wykonawczym przeniósł wierzytelność.
Z tych względów wniosek o stwierdzenie wykonalności wyroku Sądu Polubownego z dnia 16 czerwca 2005 r. jako pozbawiony podstaw należało oddalić.