Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I S 402/17
Data wyroku: 2018-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt I S 402/17

POSTANOWIENIE
Dnia 29 stycznia 2018 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.)
Sędziowie: SSA Paweł Czepiel
SSA Regina Kurek
po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargiJ. J.na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I Co 528/17 Sądu Okręgowego w Krakowie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACa 1582/14
postanawia:
1. umorzyć postępowanie wywołane wnioskami skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu,
2. odrzucić skargę.
SSA Paweł Czepiel   SSA Jan Kremer SSA Regina Kurek
Sygn. akt I S 402/17

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 12 listopada 2017 roku uzupełnionym pismami z dnia 6 grudnia 2017 r. i 14 grudnia 2017 r. powódJ. J.wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Krakowie pod sygn. akt I Co 528/17 z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze swojej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku w sprawie zarejestrowanej pod. sygn. I ACa 1582/14 Sądu Apelacyjnego w Krakowie i zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jego zdaniem w sprawie zaszła nieuzasadniona zwłoka w postaci opieszałego wezwania go do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz wydania postanowienia. Nadto skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm., dalej: ustawa o skardze na przewlekłość), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” („rozpoznanie sprawy co do istoty”; art. 12 ust. 3 i art. 16 ustawy), a nie postępowanie w przedmiocie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, czy o zwolnienie od kosztów sądowych jako incydentalne (uboczne) postępowanie, którego wynik nigdy nie stanowi rozpoznania istoty sprawy. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują odrębnej skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego. Oznacza to, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania w przedmiocie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, jako incydentalnego w cywilnym postępowaniu rozpoznawczym co do istoty sprawy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2017 roku, sygn. akt III SPP 2/17, Lex nr 2255326 i postanowienie SN z dnia 16 czerwca 2015 roku, sygn. akt III SPP 12/15, Lex nr 2051078 – co do niedopuszczalności skargi na postępowanie zażaleniowe, czy też postanowienie SN z dnia 24 września 2014 roku, sygn. akt III SPP 206/14, OSNP 2016/7/97 – co do niedopuszczalności skargi na postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego).
Pogląd ten uzyskał dodatkowe wsparcie w treści znowelizowanego art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość (po zmianie dokonanej z dniem 6 stycznia 2017 r. ustawą z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy w aktualnym brzmieniu, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Jak podkreślił Sąd Najwyższy w powołanym postanowieniu w sprawie III SPP 2/17, przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość jest badanie podniesionego przez składającego skargę zarzutu, iż doszło do naruszenia przysługującego mu prawa do sądu przez przewlekłe prowadzenie postępowania zmierzającego do rozpoznania istoty sprawy. Taka intencja ustawodawcy została wprost wyrażona w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej (Sejm RP VIII kadencji, druk nr 851) gdzie wskazano, że: zgodnie ze standardem strasburskim ocenie podlega sprawność postępowania odnośnie do „zasadności oskarżenia w sprawie karnej” lub „w przedmiocie sporu odnośnie do praw i obowiązków o charakterze cywilnym” (por. art. 6 ust. 1 Konwencji). Z tego względu w proponowanej nowelizacji nie zmienia się zasady odwołującej się do czynności podejmowanych w celu zakończenia postępowania „w sprawie”, co koreluje z proponowanym obowiązkiem oceny sprawności postępowania jako całości, a nie jego poszczególnych fragmentów, faz, etapów, postępowań incydentalnych. Orzecznictwo strasburskie, a w ślad za nim nowelizacja, wiążą bowiem wysokość należnej sumy pieniężnej za przewlekłość z czasem trwania postępowania co do istoty sprawy (niezależnie od sposobu jego zakończenia). Skarga nie przysługuje więc wyłącznie na przewlekłość postępowania incydentalnego (np. w przedmiocie wyłączenia komornika lub sędziego (tak ETPCz: Schreiber i Boetsch v. Francji, skarga nr 58751/00), udzielenia zabezpieczenia, ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zwolnienia od kosztów sądowych).
Mając to na uwadze, przy zakończeniu nadto postępowania w sprawie z której wyłączono wniosek, Sąd Apelacyjny postanowił jak na wstępie, na podstawieart. 370 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. z art. 2 ust 1, art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konsekwencją odrzucenie skargi wobec jej niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia opłaty sądowej od skargi ( argument a contrario z art. 79 ust.1. pkt 1 lit.b u.k.s.c. ).
Podobnie zbędnym stało się rozstrzyganie o ustanowieniu dla skarżącego w tym postępowaniu pełnomocnika z urzędu, a to wobec treściart. 1172§2 k.p.c.( pkt I sentencji postanowienia).
SSA Paweł Czepiel   SSA Jan Kremer SSA Regina Kurek