Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1035/17
Data wyroku: 2018-10-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zenon Węcławik

Sygn. akt I C 1035/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2018 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSR Zenon Węcławik

Protokolant:  Joanna Ciołko
po rozpoznaniu w dniu 26 października 2018 r. w Kamiennej Górze na rozprawie
sprawy z powództwaM. B. (1)iR. B. (1)
przeciwkoB. B.i GminieB.
o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości a treścią księgi wieczystej
nakazuje usunąć niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionej wksiędze wieczystej nr (...)prowadzonej przez Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze a rzeczywistym stanem prawnym tej księgi, w ten sposób, że wykreślićdziałki nr (...)o łącznej powierzchni 0,3700 ha w dziale I-Oksięgi wieczystej nr (...).
sygn. aktI C 1035/17

UZASADNIENIE
M. B. (1)iR. B. (1)wnieśli o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treściksięgi wieczystej KW nr (...), poprzez ustalenie w dziale I-Oksięgi wieczystej KW nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla położonej w miejscowościS. (...), gminaB.nieruchomości gruntowe, składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...)prawidłowości wpisów dotyczącychdziałek ewidencyjnych nr (...). W uzasadnieniu wskazali, iż w chwili ujawnienia umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego stwierdzono nieścisłości dotyczące prawa własnościdziałki gruntowej oznaczonej nr (...)orazdziałki gruntowej oznaczonej nr (...). Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości gruntowej nr 438/4 o pow. 0,30 ha prowadzi dwie księgi wieczyste tj. KW nr(...)należącą do powodów oraz KW nr(...)należącą do pozwanejB. B.. Ponadto ten sam Sąd dla nieruchomości gruntowej oznaczonej nrdziałki (...)o pow. 0,007 ha prowadzi dwie księgi wieczyste tj. KW nr(...)należącą do powodów oraz KW nr(...)należącą do strony pozwanej Skarbu Państwa- GminyB.. Zdaniem powodów najprawdopodobniej w momencie założenia nowychksiąg wieczystych KW nr (...)dotyczącychdziałek nr (...)oraz KW nr(...)dotyczącychdziałek nr (...)nie zostały wykreślone bądź zmienione zapisy w księdze pierwotnej tj. KW nr(...).
Strona pozwana GminaB.reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wskazała, iż co do zasady nie kwestionuje wniosku powodów o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej nr KW nr(...)oraz wniosła o nie obciążanie jej kosztami postępowania. Wyjaśniła ona, iż na mocy decyzji Wojewody(...)z dnia 22.11.1993 r. nr GG.0n.(...), przekazującej nieodpłatnie gminie własnośćdziałki gruntu nr (...)o pow. 0,007 ha obrębS. (...), GminaB.stała się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. została dla niej urządzona przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górzeksięga wieczysta KW nr (...). Wniosek o komunalizację obejmujący przedmiotową działkę obejmował mienie znajdujące się w dacie komunalizacji w zasobach Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi. Protokół inwentaryzacyjny mienia państwowego obejmujący równieżdziałkę nr (...)obrębS. (...)był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie tamtejszego Zarządu Gminy i MiastaB.w dniach 13.08.1993 r. do 13.09.1993 r. Strona pozwana wskazała ponadto, iż z posiadanych przez nią akt wynika, iż poprzednik prawny pozwanej – Skarb Państwa stał się właścicielem,działki gruntu nr (...)o pow. 0,007 ha obrębS. (...), w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego o pow. 9,43 ha przezS.iJ. B.w zamian za zaopatrzenie emerytalne.

SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY
GminaB.na podstawie decyzji Wojewody(...)nr GG.on.(...)z dnia 22.11.1993 r., przekazującej pozwanej Gminie nieodpłatnie własnośćdziałki nr (...)o pow. 0,07 ha, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32,poz. 191 ze zmianami ). Wniosek o komunalizację obejmujący przedmiotową działkę obejmował mienie znajdujące się w dacie komunalizacji w zasobach Skarbu Państwa- Państwowego Funduszu Ziemi. Protokół inwentaryzacyjny mienia państwowego obejmujący równieżdziałkę nr (...)obrębS. (...)był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie tamtejszego Zarządu Gminy i MiastaB.w dniach 13.08.1993 r. do 13.09.1993 r.
Dowód:
-decyzja Wojewody(...)nr GG.on.(...)dot.działki nr (...)z dnia 22.11.1993 r. ( k. 4-6, )
- pismo GminyB.z dnia 11.01.2017 r. (k. 52)
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 40-51)
J. B.iS. B.na podstawie umowy darowizny Rep. A nr 260/2001 z dnia 17.01.2001 r. sporządzonej przed notariuszemB. K.darowali swojej córceB. B.całą nieruchomość niezabudowaną stanowiącą działkę gruntu oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)o pow. 0,30 ha, położoną we wsiS. (...)w gminieB., dla której Sąd rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
Dowód:
- umowa darowizny Rep. A nr(...)dot.działek nr (...)z dnia 17.01.2001 r. ( k. 7-8, 87-88)
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 30-39 )
M. B. (2)iR. B. (2)na podstawie umowy darowizny Rep. A nr 1193/2016 z dnia 26.02.2016 r. sporządzonej przed notariuszemW. D.darowali swojemu synowi i jego żonie –R.iM. B. (1)cały swój udział wynoszący 1/2 części nieruchomości niezabudowanej składający się zdziałek nr (...)o łącznej pow. 0,7300 ha, położonej we wsiS. (...)w gminieB., dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
Dowód:
- umowa darowizny Rep. A nr(...)dot.działek nr (...)z dnia 26.02.2016 r. ( k. 16 i 22 )
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 13-29)
Dnia 29.06.2017 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wnioskiM. B. (1)iR. B. (1)o wykreślenie z działu I-OKW (...)działek nr (...), twierdząc, że nie ma kognicji do ustalania treści księgi wieczystej
Dowód:- -postanowienie sądu wieczystoksięgowego z dnia 29.6.2017 r. (k.9-10 )
- postanowienie sądu wieczystoksięgowego z dnia 29.6.2017 r. (k.10-11)
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dwie księgi wieczyste dladziałki oznaczonej nr (...)o pow. 0,30 ha.Księgę wieczystą o numerze (...), która należy do powodówM. B. (1)iR. B. (1)iksięgę wieczystą o numerze (...)należącą do pozwanejB. B..
Dowód:
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 13-29)
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 30-39 )
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dwie księgi wieczyste dladziałki oznaczonej nr (...)o pow. 0,07 ha.Księgę wieczystą o numerze (...), która należy do powodówM. B. (1)iR. B. (1)iksięgę wieczystą o numerze (...)należącą do strony pozwanej GminyB..
Dowód:
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 13-29)
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 40-51)
W dziale I-OKW (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych wpisano:działki nr (...). Natomiast w dziale II wpisano: współwłasność powodów i strony pozwanej Skarbu Państwa-GminyB.po połowie.
Dowód:
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 13-29)
W dziale I-OKW (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych wpisano:działkę nr (...). Natomiast w dziale II wpisano: własność pozwanejB. B..
Dowód:
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 30-39 )
W dziale I-OKW (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych wpisano:działkę nr (...). Natomiast w dziale II wpisano: własność Skarbu Państwa-GminyB..
Dowód:
- odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 40-51)

SĄD ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE
Powyższych ustaleń sąd dokonał na podstawie treści dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała oraz w oparciu o okoliczności, które były bezsporne między nimi.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia Sądu jestart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 roku(Dz. U. nr 124 z 2001 roku, poz. 1361, ze zm.), który stanowi, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego prawa obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest jedynym sposobem obalenia domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych z art. 3 cytowanej ustawy. Niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być usunięta w postępowaniu wieczystoksięgowym o dokonanie wpisu, lecz w postępowaniu wszczętym powództwem o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w.h. (orz. SN z 22 maja 2003 r., II CKN 109/01, LexPolonica nr 2119910, Biul. SN 6/04, s. 42). Roszczenie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przysługuje nadto tylko wtedy, gdy wpis tworzący ujawniony stan prawny jest prawomocny, a więc nie może być podważony w drodze środka odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym (tak SN w orz. z 28 kwietnia 1994 r., III CZP 43/94, LEX nr 56811). Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polega na doprowadzeniu jej do aktualnego stanu prawnego przez wpisanie nowego prawa, wykreślenie ujawnionego w księdze i wpisanie innego prawa bądź wreszcie sprostowanie treści wpisanego prawa. Kryterium niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest zawsze obecny stan prawny, a nie stan istniejący w przeszłości (tak samo SN w orz. z 24 listopada 1997 r., II CKN 110/97, Prok. i Pr. 5/98, s. 28).
Przedmiotem postępowania dowodowego jest ustalenie, czy istotnie zachodzi niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uzasadniająca jej usunięcie przez dokonanie prawidłowych wpisów. Bez wyjaśnienia tych okoliczności nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie o zasadności żądania określonego w art. 10 (cyt. orz. SN z 23 grudnia 1988 r., III CRN 434/88, LexPolonica nr 311398, OSNCP 1/91, poz. 12). Postępowanie dowodowe nie podlega w zasadzie żadnym ograniczeniom, w przeciwieństwie do postępowania wieczystoksięgowego o wpis do księgi wieczystej prawa własności (tak SN w orz. z 27 kwietnia 1994 r., III CZP 54/94, LexPolonica nr 298739, OSNCP 11/94, poz. 215).
Kognicja sądu obejmuje ustalenie rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości. W wyniku uwzględnienia żądania pozwu następuje obalenie domniemania z art. 3 ustawy i ujawnienie w księdze wieczystej aktualnego stanu prawnego. Podstawą wpisu jest wyrok uwzględniający powództwo, którego merytorycznej zasadności sąd wieczystoksięgowy nie może badać, a jedynie stwierdza prawomocność i zachowanie wymagań określonych w art. 31 ust. 2 ustawy.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny. Strona pozwana nie kwestionowała w żadnej części żądania pozwu ani dołączonych do pozwu dokumentów. Wskazać należy, iżdziałki nr (...), które zostały nabyte przez powodówM. B. (1)iR. B. (1), dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), były już wcześniej skutecznie nabyte przez pozwanąB. B.i stronę pozwaną GminęB.. W związku z powyższym zbycie tych działek było nieważne w myśl regułynemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet.
W związku z powyższym Sąd nakazał usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionej wksiędze wieczystej nr (...)prowadzonej przez Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze a rzeczywistym stanem prawnym tej księgi, w ten sposób, że nakazać wykreśleniedziałek nr (...)o łącznej pow. 0,3700 ha w dziale I-Oksięgi wieczystej nr (...).
Sąd nie orzekł o kosztach procesu na rzecz powodów, ponieważ zgodnie zart. 101 k.p.c., pomimo uwzględnienia powództwa zwrot kosztów należy się pozwanemu jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. PozwanaB. B.nie wykazała zaś żadnych kosztów, natomiast pozwana GminaB.– reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - nie domagała się zwrotu poniesionych kosztów procesu.
Na marginesie zauważyć należy, że w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie żądanie pozwu - któremu nie sprzeciwiała się pozwana GminaB.- zostało uwzględnione w całości, wniosek zawodowego pełnomocnika pozwanej Gminy o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku ( jak na razie wolny od opłaty sądowej ) uchybia w gruncie rzeczy dobrym obyczajom, o których mowa w dyspozycjiart. 3 k.p.c.Żądanie pisemnego uzasadnienia stanowić powinno bowiem co do zasady zapowiedź apelacji, a w świetle opisanej wyżej postawy procesowej pozwanej Gminy budzi to zasadnicze wątpliwości. Wypada zauważyć, że nawet przy braku możliwości uzyskania informacji o fakcie wydania wyroku i jego treści istnieje możliwość sformułowania wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób alternatywny, tak żeby nie obciążać dodatkową pracą często przeciążonych sędziów w sprawach cywilnych.