Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 377/18
Data wyroku: 2018-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bartosz Kasielski

Sygn. akt I C 377/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny, w składzie:
Przewodniczący:S.S.R. Bartosz Kasielski
Protokolant:stażysta Beata Ociesa
po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej(...)położonej wŁ.przyulicy (...)
przeciwkoJ. S.iW. S.
o wydanie

1
oddala powództwo;

2
znosi wzajemnie między stronami koszty procesu.

Sygn. akt I C 377/18

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 17 sierpnia 2015 roku Wspólnota Mieszkaniowa(...)przyulicy (...)wŁ.wystąpiła przeciwkoJ. S.iW. S.o nakazanie wydania znajdujących się w ich posiadaniu dokumentów, które zostały szczegółowo opisane w treści petitum pozwu, a także przyznanie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powódka podniosła, że pozwani zajmowali się administrowaniem nieruchomością w ramach łączącego strony stosunku umownego. Pomimo jednak jego wygaśnięciaJ. S.iW. S.nie wydali zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej dokumentów dotyczących administrowania nieruchomością.

(pozew k.3 – 4)
Pismem z dnia 13 czerwca 2016 roku, złożonym w toku rozprawy,J. S.iW. S., wskazali, że część dokumentacji objętej żądaniem pozwu została przekazana Wspólnocie Mieszkaniowej w dniu 20 grudnia 2013 roku.

(pismo procesowe k.33 – 42)
W toku rozprawy z dnia 28 czerwca 2018 roku powódka cofnęła pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie żądania wydania dokumentów dotyczących umów cywilno – prawnych zawieranych zK. N., a także objętych punktem 1 myślnik 1 oraz myślnik 2 lit. d, e i f żądania pozwu.

(protokół rozprawy z dnia 28 czerwca 2017 roku k.84)
Wyrokiem z dnia 1 września 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie sygn. akt I C 720/15 umorzył postępowanie w zakresie, w którym pozew został cofnięty wraz ze zrzeczeniem się roszczenia (punkt 1), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (punkt 2) oraz ustalił, że wyrok ma charakter zaoczny w stosunku doJ. S.(punkt 3).

(wyrok w sprawie I C 720/15 k.90)
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2018 roku, wydanym w sprawie sygn. akt III Ca 71/18 Sąd Okręgowy w Łodzi uchylił punkty 2 i 3 wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 1 września 2017 roku oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W pisemnych motywach swego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, w tymM. W.,P. L.oraz pozwanych w zgodzie z obowiązującymi normami procedury cywilnej, a następnie ponownego przeanalizowania tak zgromadzonego materiału dowodowego.

(wyrok z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie III Ca 71/18 k.132 – 134)
W toku rozprawy z dnia 13 września 2018 roku pozwani wnieśli o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(protokół rozprawy z dnia 13 września 2018 roku k.154)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny :
Na podstawie umowy z dnia 1 grudnia 1998 roku Wspólnota Mieszkaniowa(...)przyul. (...)wŁ.powierzyła administrowanie nieruchomościąfirmie (...)z siedzibą wŁ.. Stosunek umowny trwał do dnia 31 grudnia 2013 roku.
W. S.iJ. S.pozostają wspólnikamispółki cywilnej (...), której przeważającym przedmiotem działalności pozostaje zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie.

(dowód z przesłuchaniaP. L.k.153, umowa k.19 – 20, informacja(...)k.7 – 8)

W dniu 20 grudnia 2013 roku został sporządzony protokół przekazania nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), przy czym strona przejmująca tj. Wspólnota Mieszkaniowa była reprezentowana przezP. L., który potwierdził otrzymanie dokumentów związanych z zarządzaniem nieruchomością.
W dniu 8 stycznia 2014 roku sporządzono kolejny protokół przekazania administracji nieruchomością wspólną, zgodnie z którego treścią uprzedni administrator przekazał na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej m.in. dokumentacje techniczną, księgę obiektu budowlanego, decyzje organów nadzoru budowlanego, czy też dokumentację eksploatacyjną. JednocześnieW. S.iJ. S.zobowiązali się do przekazania dokumentacji finansowej do dnia 7 marca 2014 roku.
W dniu 10 marca 2014 roku administrator przekazał na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej dokumentację finansowo – księgową za lata 2009 – 2012 wraz ze sprawozdaniami bilansowymi oraz deklaracjami CIT – 8 oraz dokumentację finansowo – księgową za rok 2013 obejmującą dowody księgowe, sprawozdanie z wykonania planu finansowego za rok 2013, bilans za rok 2013 wraz ze złożoną deklaracją CIT-8, salda właścicieli lokali według stanu na dzień 31 grudnia 2013 roku z uwzględnieniem rozliczeń za zimną wodę i odprowadzenie ścieków oraz za wywóz nieczystości według stanu na dzień 31 grudnia 2013 roku, rozliczenia z dostawcami usług według stanu na dzień 31 grudnia 2013 roku oraz stan wodomierzy poszczególnych właścicieli na dzień 31 grudnia 2013 roku.

(dowód z przesłuchaniaP. L.k.74 w zw. z k.153 – 154, protokoły przekazania z dnia 20 grudnia 2013 roku, 8 stycznia 2014 roku, 10 marca 2014 roku k.34 – 42)

W dniu 26 kwietnia 2017 rokuW. S.przekazał pełnomocnikowi procesowemu Wspólnoty Mieszkaniowej dalszą część posiadanych dokumentów związanych z administrowaniem nieruchomością.

(protokół rozprawy z dnia 26 kwietnia 2017 roku k.75)

Z uwagi na wskazywaną przez Wspólnotę Mieszkaniową niekompletność przekazanej dokumentacji poprzedni administratorzy byli kilkukrotnie wzywani do jej uzupełnienia.

(wezwania k.10 – 18)

W. S.iJ. S.nie posiadają aktualnie innej jeszcze dokumentacji związanej z administrowaniem nieruchomością, poza uprzednio przekazaną zarówno w ramach protokołów przejęcia, jak i w trakcie rozprawy sądowej z dnia 26 kwietnia 2017 roku.
Wspólnota Mieszkaniowa korzystała z usługfirmy (...)w zakresie obsługi księgowej. Po zakończeniu sprawowania administracji nad nieruchomością firma ta przekazała posiadane dokumentyW. S.iJ. S.w zapakowanych paczkach, które nie był otwierane przez wspólników spółki cywilnej celem sprawdzenia ich zawartości. Całość otrzymanej w ten sposób dokumentacji przekazano następnie Wspólnocie Mieszkaniowej.

(dowód z przesłuchaniaW. S.k.76 – 77 w zw. z k. 154, zeznania świadkaM. Ś.k.78)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności depozycjeP. L.,W. S., twierdzenia świadkaM. Ś., a także dokumenty, których treść nie była przedmiotem sporu między stronami.
Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze stronyJ. S.orazM. W.z uwagi na ich nieusprawiedliwione niestawiennictwa na terminie rozprawy (potwierdzenia doręczenia korespondencji dla stron k.149 – 150). Jednocześnie oddalono ponowny wniosek o zobowiązanie pozwanych do wskazania adresu firmy prowadzącej obsługę księgową nieruchomości tj.(...)E.. Skoro umowa w tym zakresie wiązała Wspólnotę Mieszkaniową to trudno znaleźć jakiekolwiek obiektywne przeszkody w dostarczeniu tego typu danych przez powódkę, a więc stronę tejże umowy. Co więcej, przedmiotem niniejszego postępowania nie pozostawało ustalenie, czy firma ta znajduje się w posiadaniu jakiejkolwiek dokumentacji związanej z obsługą powódki, gdyż roszczenie windykacyjne skierowano wyłącznie przeciwko pozwanym.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje :
Powództwo podlegało oddaleniu.
Na wstępie należy zaznaczyć, że wobec treści wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2018 roku ponowne postępowanie w sprawie dotyczyły tylko i wyłącznie dokumentów określonych w petitum pozwu, przy czym w tej części w której nie doszło do uprzedniego umorzenia postępowania wobec skutecznego cofnięcia pozwu.
Podstawą materialno prawną zgłoszonego żądania pozostawałart. 222 § 1 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
O ile nie może budzić większej wątpliwości konieczność przekazania wraz z wygaśnięciem umowy o zarząd przez administratora na rzecz podmiotu uprawnionego (w tym przypadku Wspólnoty Mieszkaniowej) całości posiadanej dokumentacji związanej z administrowaniem, o tyle w przypadku braku wypełnienia tego obowiązku żądanie wydania poszczególnych dokumentów powinno być poprzedzone udowodnieniem, że zarządca/ administrator pozostaje wciąż w ich posiadaniu. Obowiązek ten wynika z kontradyktoryjnego modelu postępowania cywilnego i nałożonej na strony powinności wykazywania faktów, z których wywodzą dla siebie korzystne skutki prawne (art. 6 k.c.– onus probandi). W realiach zaś przedmiotowej sprawy strona powodowa nie wykazała, aby poza przekazanymi jej zarówno przed zainicjowaniem procesu, jak i w jego trakcie dokumentami, pozwani posiadali inną jeszcze dokumentacją związaną z administrowaniem nieruchomością, w szczególności objętą żądaniem pozwu, w zakresie w jakim nie został on cofnięty.
Po pierwsze, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że część dokumentów została przekazana Wspólnocie Mieszkaniowej jeszcze przed dniem wytoczenia powództwa (protokoły przekazań k.34 – 42). Dalsza cześć została wydana już w jego toku (protokół rozprawy z dnia 26 kwietnia 2017 roku k.75), co w konsekwencji prowadziło do ograniczenia żądania i częściowego umorzenia postępowania.
Po wtóre, brak jest jakichkolwiek podstaw do negowania wiarygodności wzajemnie korelujących ze sobą depozycjiW. S.iM. Ś., z których wynika, że pozwani nie dysponują na obecną chwilę innym jeszcze dokumentami niż uprzednio wydane. Podjęte czynności związane z poszukiwaniem tego typu dokumentów w firmowym archiwum, po dniu 26 kwietnia 2016 roku (data wydania ostatniej części dokumentów) okazały się bezskuteczne.
Po trzecie, samP. L.przyznał (k.153), że nie widział fizycznie dokumentów, o których wydanie Wspólnota Mieszkaniowa wciąż występuje, a jego zdaniem skoro nie zostały dostarczone to należy przyjąć, że nie były w ogóle sporządzone.
Po czwarte, nie można stracić z pola widzenia, że obsługa księgowa powódki wykonywana była przez firmę zewnętrzną ((...)). Co prawda firma ta przekazała zapieczętowane paczki z poszczególnymi dokumentami na rzecz pozwanych, ale ci bez ich weryfikacji i rozpieczętowania przekazali je na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej.
W kontekście powyższych argumentów Sąd stwierdził, że pozwani nie pozostają obecnie w posiadaniu jakiejkolwiek dalszej dokumentacji związanej ze sprawowanym w przeszłości administrowaniem nieruchomości. Okoliczność ta pozostawała istotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia, gdyż nie sposób nałożyć na dany podmiot obowiązku wydania przedmiotu, co do którego nie ma pewności, że w ogóle został sporządzony, a jeśli tak to czy nadal jest w jego władaniu. Taka sytuacja ma zaś miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie warto podkreślić, że istnieje zasadnicza różnica między obowiązkiem sporządzenia danej dokumentacji, a jej rzeczywistym istnieniem. Analiza stanowiska procesowego Wspólnoty Mieszkaniowej w toku niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, że powódka w istocie oczekiwała dostarczenia przez pozwanych pełnej, nieobarczonej brakami lub błędami dokumentacji (treść wezwań wytykających nieprawidłowe dane i błędy rachunkowe), która jest jej niezbędna w dalszym procesie zarządzania nieruchomością, a przy tym niejako z góry założyła, że pozwani jako byli administratorzy nieruchomości sporządzili je i nadal są w ich posiadaniu. Takiego procesu rozumowania nie potwierdza jednak przeprowadzone postępowanie dowodowe. Nadto, przedmiotem niniejszego procesu nie była w żadnej mierze ocena należytego wypełniania obowiązków przez administratora, w tym właściwego prowadzenia dokumentacji, co może być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu związanym z ewentualną odpowiedzialnością kontraktową (art. 471 k.c.) z uwagi na nienależyte wykonanie umowy. W niniejszej jednak sprawie kwestia ta pozostawała całkowicie irrelewantna z punktu widzenia rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów powództwo podlegało oddaleniu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie 100zd 1in principiok.p.c.znosząc je wzajemnie między stronami. Należało mieć na uwadze, że część żądanej dokumentacji została wydana jeszcze przed złożeniem pozwu, cześć już w trakcie trwania procesu, zaś w pozostałym zakresie nie wykazano, aby pozwani ją dysponowali. Jednocześnie strona powodowa była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika w toku całego postępowania, zaś pozwani dopiero na etapie ponownego rozpoznania sprawy. W tak ukształtowanych realiach Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu –art. 98 k.p.c.(żadna ze stron nie wygrała procesu w całości bądź przeważającej części), czy też zasady stosunkowego ich rozdzielenia –art. 100 zd. 1 in fine k.p.c.(nie sposób dokonać procentowego określenia stopnia wygrania sporu).