Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1400/17
Data wyroku: 2018-02-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ustawy z 13.10.98 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VI U 1400/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – st. sekr. sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołań:D. K.iB. K.wspólnikówspółki cywilnej (...)z siedzibą wB.iM. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 13 lipca 2017 r., numer:(...)
w sprawie:D. K.iB. K.wspólnikówspółki cywilnej (...)z siedzibą wB.iM. K.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
z udziałemM. K.iD. K.iB. K.wspólnikówspółki cywilnej (...)z siedzibą wB.
o podleganie ubezpieczeniom

1
oddala odwołania,

2
zasądza od odwołującychD. K.iB. K.solidarnie na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego,

3
zasądza odM. K.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.stwierdził, żeM. K.jako pracownik u płatnika składekD. K.iB. K.nie podlega od 1 grudnia 2016r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Decyzję wydano w oparciu oart. 83 ust 1 pkt. 1, art. 38 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 36 ust. 4 i 11 a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy z powołaniem się na wyżej wspomnianą regulację prawną wskazał, że z dokumentacji wynika, że w dniu 01.12.2016 r. pomiędzy PaniąM. K.afirmą (...) s.c.D. K.,B. K.spisano umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 01.12.2016 r., na stanowisku pracownika obsługi biura handlowego, w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem 5360,00 zł brutto, a jako rodzaj umówionej pracy wskazano prace administracyjne, biurowe i księgowe. W dniu 14.06.2017 r. do tut. Oddziału wpłynęło oświadczenieD. K., z którego wynika, żefirma (...) s.c.D. K.,B. K.zajmuje się sprzedażą i montażem stolarki otworowej, tj. okien, drzwi, bram, ogrodzeń i żaluzji. Przed zatrudnieniemM. K.jej obowiązki były wykonywane przez właścicieli firmy, natomiast po przedłożeniu zwolnienia lekarskiego osobiście przejęli jej najważniejsze obowiązki, a od dnia 01.04.2017 r. zatrudniono nowego pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w wysokości 1/4 minimalnego wynagrodzenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającegofirma (...)'s.c. (...),B. K.nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających faktyczne wykonywanie pracy przez PaniąM. K..
W ocenie organu rentowego przedłożone przez strony postępowania formalne dokumenty towarzyszące nawiązaniu i realizowaniu stosunku pracy w postaci, np. umowy o pracę, zaświadczenia o zdolności do pracy, list obecności oraz list płac nie stanowią miarodajnych dowodów faktycznego wykonywania pracy, lecz zostały sporządzone przez strony kwestionowanej umowy o pracę wyłącznie w celu nadania cech wiarygodności sztucznie wykreowanemu przez nie stosunkowi prawnemu.
Organ rentowy uznał więc, żeM. K.nie podjęła pracy wfirmie (...)'s.c. (...),B. K.od 01.12.2016 r., natomiast czynność prawna płatnika składek i Ubezpieczonej polegająca na spisaniu umowy o pracę, miała na celu jedynie wprowadzenie w błąd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i w konsekwencji uzyskanie świadczeń z ZUS.
Od decyzji tej odwołanie złożyli płatnicy składek i ubezpieczona wnosząc o jej zmianę oraz ustalanie, żeM. K.od 1.12.2016r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowym i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia u płatników składek jako pracodawców. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że ubezpieczona posiadała stosowne kwalifikacje do pracy pracownika obsługi biura handlowego i faktycznie wykonywała w spornym okresie pracę u płatnika składek polegającą na obsłudze i prowadzeniu biura. Na potwierdzenie powyższych okoliczności odwołujący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych w odwołaniu dowodów.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalanie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
D. K.prowadzi działalność gospodarczą od 30 lat, przez 20 lat prowadził ją ze wspólnikiem, z którym rozstał się w grudniu 2015 r. Jest to działalność w zakresie handlu i montażu stolarki okiennej i drzwiowej. Zmiana w składzie wspólników wynikała z niechęci do dalszej współpracy. Po odejściu wspólnika,D. K.do spółki wprowadził swoją żonę z udziałem 10 %. Do obowiązkówD. K.zawsze należały sprawy montażu, obsługi klientów, fakturowanie, przelewy, faktury a do drugiego wspólnika należało przygotowywanie wycen i ofert, aleD. K.też zajmował się tymi sprawami.B. K.po wejściu do Spółki zajmowała się również obsługą klientów, dokonywała wyceny, robiła przelewy, wypełniała dokumenty w postaci umów z klientami, przygotowywała dokumenty do księgowości, archiwizowała dokumenty. Spółka ma siedzibę wB.przyulicy (...). ZBiurem (...)D. K.współpracuje od początku działalności i biuro obsługiwało płatników składek w zakresie wskazanym w zawartej umowie. W okresie kiedy nie było pracowników biurowych czynności w tym zakresieD. K.wykonywał osobiście.D. K.zatrudniał we wcześniejszym okresie t.j. do 31.03.2013 r. pracowników administracyjnych za najniższym wynagrodzeniem. Przed zatrudnieniemM. K., która jest córkąD.iB. K., czynnościami, które powierzonoM. K.zajmował sięD. K..D. K.zatrudnia jednego pracownika jako montera -M. Z., na pół etatu, za minimalnym wynagrodzeniem.D. K.wykonuje prace montażowe pracując razem zM. Z.u klientów.D. K.wspólnie z żoną i córką podjęli decyzję o zatrudnieniuM. K.jako pracownika obsługi. Strony zawarły umowę o pracę z dnia 1.12.2016 r. na czas nieokreślony na stanowisku pracownika obsługi biura handlowego, prace administracyjne , biurowe i księgowe, za wynagrodzeniem 5360 zł. Wysokość wynagrodzenia była, zdaniem stron stosunku pracy odpowiednia do oczekiwańM.K.i zakresu jej obowiązków.M. K.wykonywać miała swoje obowiązki w siedzibie Spółki przyulicy (...)wB., dokąd miała codziennie przyjeżdżać na godzinę 8.00. W momencie podpisywania umowyM. K.była w ciąży. Do obowiązkówM. K., które ustalono ustnie, należeć miała ogólnie rozumiana obsługa klienta, czyli przyjęcie klienta, przygotowanie przelewów, wystawianie faktur, archiwizacja starych dokumentów w postaci umów z klientami z poprzednich lat, kontaktowanie się telefonicznie zBiurem (...). FaktycznieM. K.bywała w biurze firmy, zarówno przed jej formalnym zatrudnieniem jak i po dniu 1.12.2016 r., poznawała system pracy firmy ojca, śledziła stronę internetową, starając się wprowadzić w przyszłości ulepszenia w jej organizacji i wizerunku.M. K.gromadziła materiały na targi w których firma rodziców miała brać udział w kwietniu 2017 r., ściągała broszury, ulotki.D. K.podpisywał jednak osobiście wszystkie dokumenty firmy, dokonywał też przelewów należności.D.iB. K.nie przedstawili żadnych dowodów świadczenia pracy przezM. K..M. K.została zgłoszona przezfirmę (...) s.c.D. K.,B. K.do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako pracownik od dnia 01.12.2016 r. W imiennych raportach miesięcznych ZUS RCA wykazano zaM. K.następujące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne:
-12/2016 r. - 02/2017 r. - 5360,00 zł miesięcznie,

-

03/2017 r. - 2144,00 zł,

04/2017 r. - 0,00 zł.

W imiennych raportach miesięcznych o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek ZUS RS A, płatnik wykazał od 14.03.2017 r. do 15.04.2017 r. wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, natomiast od 16.04.2017 r. zasiłek chorobowy.
Po zachorowaniuM. K.D. K.i jego żona przyjęli te obowiązki, które wykonywała córka. Na miejsceM. K.nie zatrudniono nowego pracownika. Od 1.04.2017 r. płatnicy składek zatrudniliO. C., który został przedstawicielem handlowym i pracował na miejscu oraz zajmował się obsługą klienta, który przejął obowiązkiM. K.w zakresie sprzątania, podawania kawy, obsługi klientów w szerokim tego słowa znaczeniu.
Głównym powodem zatrudnienia przez małżonkówK.córkiM.(według ich twierdzeń) było to, że małżonkowieK.mieli do niej zaufanie a ojciecM. K.nie chciał by córka pracował jako spawacz.M. K.widywana była w biurze firmy przezM. Z.. Który jako zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy widywał ubezpieczona w godzinach rannych.
M. K.po zakończeniu nauki w Liceum, podjęła studia na Wydziale Resocjalizacji w 2001 r. a po 2,5 roku nauki przerwała studia. W 2013 r.M. K.urodziła pierwsze dziecko.M. K., pod koniec studiów, pracowała w(...)wGalerii (...)jako recepcjonistka przez okres około roku, w 2002 r. rozpoczęła kolejne studia na kierunku zarządzania zasobami ludzkimi, też ich nie ukończyła, bo podjęła pracę wKlubie Sportowym (...)i tam pracowała około 1,5 roku, pomagając w przygotowywaniu dokumentacji. PotemM. K.pracowała na podstawie umowy o pracę przez okres półtora roku jako asystentka wfirmie (...), zajmując się sprawami kadrowymi. PotemM. K.pracowała w Hurtowni części silnikowych jako przedstawiciel handlowy na umowie o pracę finansowanej ze środków Urzędu Pracy, bo była zarejestrowana jako bezrobotna. Do jej obowiązków należało pozyskiwanie nowych klientów w zakresie sprzedaży części do silników maszyn rolniczych, samochodów osobowych i maszyn budowlanych. U wszystkich dotychczasowych pracodawcówM. K.otrzymywała minimalne wynagrodzenie.M. K.urodziła dziecko w listopadzie 2013 r. Korzystała z urlopu związanego z urodzeniem dziecka do listopada 2014 r. W 2015 r.M. K.nie pracowała zawodowo i zajmowała się dzieckiem. Następnie była zarejestrowana jako bezrobotna, odbywała kurs spawacza na podstawie skierowania z Urzędu Pracy. Po ukończeniu tego kursuM. K.nie podjęła pracy z uwagi na chorobę dziecka.(...)pomagali jej w tym okresie rodzice i partner, który prowadzi działalność gospodarczą.M. K.do firmy rodziców zamierzała wprowadzić program lojalnościowy, który klientom pozwalał na częściowe odzyskanie gotówki za zapłacone produkty oraz odświeżyć wizerunek firmy poprzez zmianę logo, okleiny aut i unowocześnienie salonu sprzedaży.
M. K.w trakcie swoich bytności w firmie rodziców porządkowała dokumenty, sprzątała i podawała kawę, rozmawiała z klientami pod nieobecność ojca.M. K.nie miała własnego adresu mailowego, w sprawach firmowych korzystała z adresu swojej matki.
W toku postępowaniaM. K.przedłożyła wydruki maili wysłanych z konta matki dotyczących uruchomienia wfirmie (...)programu lojalnościowegoC..
dowód –dokumentacja medyczna w kopercie na k. 44-48 akt, umowa o pracę, zaświadczenie lekarskie, Karta szkolenia wstępnego BHP w aktach rentowych, zeznania świadkaM. Z.- k. 40, zeznania odwołujących - zapis A/V protokołu rozprawy k.105 i 116, dokumenty finansowe k.64-70, wydruki k.108-111
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, w tym dokumentacji pracowniczej i medycznejM. K., której prawdziwości strony nie kwestionowały, a co do wiarygodności której Sąd również nie ma wątpliwości. Stan faktyczny ustalono również na podstawie dowodu z przesłuchania świadkaM. Z.oraz przesłuchania stron ograniczonego do przesłuchania odwołujących. ŚwiadekM. Z.potwierdził, że widywałM. K.w biurze firmy jej rodziców, co jednak nie stanowiło dowodu na stałe i regularne świadczenie pracy przezM. K.w ramach stosunku pracy nawiązanego zD.iB. K., bowiem świadekM. Z., zatrudniony na pół etatu widywał sporadycznieM. K.w godzinach rannych ( także przed grudniem 2016 r. ) a sam fakt przebywania córki w biurze firmy rodziców stosunkach rodzinnych jest normalnym zjawiskiem i potwierdzić mógł jedynie pomoc rodzinną świadczoną przez członka rodziny na jej rzecz.
Sąd w ograniczonym zakresie dał wiarę zeznaniomM. K.iD.iB. K.albowiem treść ich zeznań w znacznym stopniu nie korelowała z treścią dowodów, które Sąd uznał za wiarygodne. Zeznania te sąd uznał za wiarygodne jedynie w zakresie, w jakim na ich podstawie ustalił okoliczności związane z założeniem i prowadzaniem przezD. K.działalności gospodarczej, kondycją finansową jego firmy w roku 2016r. oraz zakresem prac administracyjnych koniecznych do wykonania w jego firmie. Nie dał jednak wiary Sąd tym zeznaniom w przedmiocie istnienia w grudniu 2016r. realnej gospodarczej potrzeby zatrudnienia w firmie płatnika pracownika biurowego oraz faktu, żeD. K.zatrudniając córkę nie wiedział, że jest ona w ciąży. Doświadczenie życiowe nie pozwala na uznanie, że stworzenie nowego stanowiska pracy na pełen etat, na którym faktycznie realizowany zakres czynności ( mimo znacznie szerszego wymiaru zadań opisywanego w trakcie zeznań ) sprowadzał się jedynie do prac porządkowych, podawania kawy, porządkowania dokumentów itp. jest racjonalne i uzasadnione w sytuacji, gdyD. K.zatrudnia jedynie 1 pracownika a czynnościami, które formalnie powierzonoM. K.zajmował się przed jej zatrudnieniemD. K.a następnie jego żona a po rozpoczęciu okresu choroby przez w/w ponownie wykonywał te obowiązki, nie zatrudniając w miejsce ubezpieczonej nowego pracownika. Wskazać wreszcie należy na nieracjonalność i niewiarygodność twierdzenia o uzasadnionej potrzebie zatrudnienia na pełen etat osoby, której faktycznie realizowany zakres obowiązków był znikomy. Wszystkie bowiem czynności, wykonywanie których przyznała ubezpieczona, były to czynności, które nawet zapracowany płatnik mógł wykonywać i zapewne wykonywał sam. Od 2013 r.D.iB. K.nie zatrudniali pracowników administracyjnych a pracownik zatrudniony w charakterze montera zarabiał minimalne wynagrodzenie. Wskazać jednak należy, że sąd nie dał wiaryM. K.w zakresie, w jakim zeznała, że czynności te faktycznie wykonywała. Zeznania te nie znajdują bowiem potwierdzenia w materiale dowodowym, potwierdzają je jedynie zeznania samej odwołującejM. K.oraz jej rodziców, którzy nie byli w stanie przedłożyć żadnych materialnych dowodów pracy ubezpieczonej poza kilkoma mailami wypisanymi przez odwołującą z konta jej matki. Sąd nie dał też w tym zakresie wiary samej odwołującej, której przygotowanie zawodowe nie korelowało z obowiązkami w firmie rodziców o profilu w zakresie handlu i montażu stolarki okiennej i drzwiowej. Sąd oceniając te zeznania uznał je za przydatne jedynie w zakresie tego, jakich czynności ze sformułowanego ustnie zakresu swych obowiązków zainteresowana na pewno faktycznie nie wykonywała. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznaniaM. K.iż zawierając umowę z rodzicami nie miała świadomości iż jest w ciąży skoro ginekolog na wizycie 11.01.2017 r. stwierdził, że odwołująca jest w 9 tygodniu ciąży. Wreszcie wskazać należy, że wysokie wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę na kwotę 5360 zł. było nieadekwatne do niewielkiego zakresu obowiązków które faktycznie oświadczyłaM. K.. Pomoc rodzicom jest normalnym obowiązkiem dziecka i zdarza się często w stosunkach rodzinnych ale by przybrała ona postać stosunku pracy musi spełniać przesłanki zart.22 kodeksu pracy. W okolicznościach niniejszej sprawy Sad Okręgowy nie stwierdził, by czynności ewentualnie wykonywane przezM. K.nosiły cechy stosunku pracy.
Przenosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt przepisów prawa stwierdzić należało, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W myślart. 6 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015r., poz. 121 j.t.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej są pracownikami.
Zgodnie z art. 13 pkt 1 ustawy systemowej, obowiązek ubezpieczeń społecznych pracownika istnieje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
W świetle przepisu art. 36 ust. 4 i 11 przytoczonej ustawy, zgłoszenia do ubezpieczeń dokonuje płatnik w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń.
W ocenie SąduM. K.nie spełniła wszystkich przesłanek rzeczywistego (prawdziwego) nawiązania stosunku pracy od dnia 1 grudnia 2016 r., wynikających z treściart. 22 § 1 kodeksu pracy. W myśl przywołanego przepisu, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Odwołująca nie wykazała w sposób dostateczny, iż podjęła się rzeczywiście zatrudnienie u swoich rodziców. Brak jest jakichkolwiek materialnych dowodów świadczenia pracy przez odwołującą, poza kilkoma mailami, brak też dowodów osobowych potwierdzających fakt świadczenia pracy przez odwołującą i regularnych bytności odwołującej w miejscu świadczenia pracy biurze firmy, poza zeznaniami samych odwołujących.
Z treści zgromadzonego materiału wynika nadto, iż nawet, jeżeli ubezpieczona bywała w biurze rodziców - to na pewno nie była obecna tam codziennie po 8 godzin dziennie, do czego zobowiązana była zgodnie z treścią zawartej umowy o pracę, bowiem opisane przez odwołującą czynności nie uzasadniały codziennej, regularnej pracy ubezpieczonej w spornym okresie.
Mając na względzie dokonane ustalenia faktyczne oraz zgromadzony materiał dowodowy, Sąd uznał, iż, w niniejszej sprawie w wyniku podpisania umowy o pracę w dniu 1.12.2016 r. nie doszło faktycznie do nawiązania stosunku pracy międzyM. K.aD.iB. K.. Należy stwierdzić, iż w toku postępowania dowodowego strona odwołująca nie wykazała w sposób dostateczny, iż w niniejszej sprawie rzeczywiście realizowano postanowienia umowy o pracę z dnia 1.12.2016r. Sąd nie neguje czynności podjętych w celu zatrudnienia ubezpieczonej, tj. przebycia przez nią wstępnego badania lekarskiego oraz szkolenia bhp. Natomiast kategorycznie stwierdzić należy, że nie są to okoliczności pozwalające uznać, iż doszło do rzeczywistego podjęcia zatrudnienia. Wątpliwości budzi okoliczność, że nie było racjonalnej gospodarczej potrzeby zatrudniania pracownika biurowego w okresie od 1.12.2016 r. Do chwili zawarcia zM. K.umowy o pracę,D. K.i jego żona sami wykonywali wszystkie czynności związane z obsługą biurową swojej działalności, co więcej- kiedyM. K.stała się niezdolna do pracy, obowiązki biurowe znowu przejąłD. K.. Jeżeli zatrudnienie pracownika na tym stanowisku, było uzasadnione dla prawidłowego funkcjonowania firmy, to racjonalnym byłoby w sytuacji tak długiej absencji zainteresowanej zatrudnienie kogoś innego na jej miejsce. TymczasemD. K.żadnych tego rodzaju kroków nie podjął, co stanowi dodatkowo argument na potwierdzenie tezy, że omawiany stosunek pracy był fikcyjny i został utworzony jedynie na potrzeby ubezpieczania społecznegoM. K., która spodziewała się dziecka. Zatrudnienie od 1.07.2017 r.O. C.nastąpiło na innym stanowisku co przyznałaB. K.w trakcie zeznań przed Sądem Okręgowym.
Wreszcie kompletnie niezasadne wydaje się zatrudnienie na stanowisku biurowym osoby, która nie ma żadnego doświadczenia w pracy biurowej w firmie zajmującej się handlem i montażem stolarki okiennej i drzwiowej, nie ma nawet stosownego wykształcenia, jest niesamodzielna w wykonywaniu powierzonych zadań. Postępowanie dowodowe wykazało, że zainteresowana nie wykonywała żadnych poważnych czynności administracyjnych, do których zobowiązywał ją zakres czynności, oraz to, że okoliczność jej formalnego zatrudnienia przez płatnika nie zredukowała ilości jego obowiązków w tym przedmiocie.
Dokumentacja finansowa za lata 2015, 2016 i dziesięć miesięcy roku 2017, deklaracje PIT -36 i PIT B za lata 2015 i 2016, przedłożona w trakcie postepowania potwierdzają, że odwołującyD. K.iB. K.nie mieli możliwości finansowych zatrudnienia odwołującej sięM. K.. DochódD. K.za rok 2016 wyniósł 58.489,34 zł aB. K.6.498,82 zł. Wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia odwołującej się wynosiło 5.360 zł brutto miesięcznie co daje rocznie kwotę 64.320 zł brutto. Zatem roczne zarobkiM. K.za rok 2017 byłyby porównywalne z dochodemD. K.za rok 2016 i wielokrotnie przewyższające dochódB. K.za ten rok. Dochód wspólników w roku 2015 był znacznie niższy niż w roku 2016 r. Spółka osiągnęła w tym roku dochód w wysokości 13.426,20 zł. Analiza dochodu miesięcznego firmy odwołujących się za miesiąc styczeń i luty 2017 pokazuje, żeSpółka cywilna (...)w tych miesiącach osiągnęła stratę. Konieczność wypłaty wynagrodzenia uzgodnionego z odwołującą sięM. K.pogłębiła jeszcze tą stratę. Od miesiąca kwietnia 2017 r. czyli od momentu od którego ciężar wypłaty zasiłku chorobowego miał przejąć organ rentowy, wydatki z tytułu wynagrodzenia znacznie spadły aż do poziomu 2.000 zł od maja 2015 r.
Sąd w oparciu o zasady doświadczenia życiowego oraz mając na uwadze to, iż każdy przedsiębiorca dąży do maksymalnego zminimalizowania kosztów prowadzonej działalności gospodarczej za nieuzasadnione uznał powiększanie tych kosztów o koszt zbytecznego zatrudnienia pracownika biurowego.
Podkreślić należy, że w chwili zawierania umowy strony musiały wiedzieć, że odwołująca jest w ciąży – w tym zakresie Sad nie dał wiary zeznaniom odwołujących.
Oczywiście nie jest niezgodne z prawem poszukiwanie pracy w okresie ciąży ani też zawieranie w tym stanie umowy o pracę. Wskazać jednak należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że choć wprawdzie dążenie kobiety ciężarnej do uzyskania przez zawarcie umowy o pracę ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie może być uznane za zmierzające do dokonania czynności sprzecznej z prawem, albo mającej na celu obejście prawa, jednak nie wyklucza to w szczególnych przypadkach uznania takiej umowy za nieważną ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa 1553/12). Zwrócić należy również w tym miejscu uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2008r. wydany w sprawie II UK 252/07, w którym wskazano, że kobieta w ciąży posiada prawo do poszukiwania i podejmowania zatrudnienia, pod warunkiem, że stanowisko pracy, o które się ubiega, nie jest przeciwwskazane dla kobiet w ciąży. Jednakże z prawa do podjęcia zatrudnienia nie wynika jeszcze obowiązek nawiązania stosunku pracy z taką kobietą, niezależnie od rzeczywistych potrzeb danego pracodawcy, tylko z tej przyczyny, że dana osoba poszukuje źródła utrzymania.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r., wydanym w sprawie o sygnaturze III AUa 929/13, stwierdził, iż przepisart. 6 ust. 1 pkt 1u.s.u.s. stanowi o obowiązkowym ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym pracowników, czyli - stosownie doart. 22 k.p.- osób rzeczywiście zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, a nie tych, które tylko umowę o pracę "formalnie zawarły". Tak więc zawarcie umowy o pracę, bez zamiaru jej świadczenia w ramach stosunku pracy, w celu uzyskania ubezpieczenia społecznego (prawa do urlopów związanych z chorobą lub macierzyństwem), nie wywołuje skutku objętego zamiarem stron (uzyskania prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego), gdyż warunkiem uzyskania tego prawa jest istnienie i rzeczywiste wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy. Sąd ten podnosi także w przytoczonym judykacie, że zamiar nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego, bez rzeczywistego wykonywania umowy o pracę, świadczy o fikcyjności zgłoszenia do pracowniczego ubezpieczenia społecznego. A w sytuacji, w której stronom umowy o pracę przyświeca jedynie intencja włączenia do ubezpieczenia społecznego (i uzyskanie świadczeń płynących z tego ubezpieczenia) pod pozorem zatrudnienia bez jego rzeczywistego wykonywania (art. 83 § 1 k.c.w związku zart. 300 k.p.) zawarcie umowy o pracę nie może rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do uznania, iż osoba, która zawarła taką umowę podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników. Z kolei w wyroku z dnia 27 września 2000r. Sąd Najwyższy stwierdził, że sam fakt stworzenia stanowiska pracownika biurowego na kilka miesięcy przed urodzeniem dziecka dla jednej i to niewielkiej firmy należałoby określić jako działanie mające na celu wyłącznie pomoc w uzyskaniu przez ubezpieczoną z udziałem członków rodziny świadczeń z ubezpieczenia społecznego (II UKN 744/99). W orzecznictwie wskazuje się, że poprawność formalnej strony zatrudnienia w postaci spisania umowy o pracę, sporządzenie listy płac, listy obecności itp., nie przesądza jeszcze o tym, że zawarta umowa o pracę była umową ważną, albowiem fakt, że pracownik i pracodawca, od strony formalnej dopełnili wszystkich koniecznych czynności związanych z zawartą umową o pracę nie oznacza wcale, że umowa taka nie może być uznana za zawartą w celu obejścia ustawy lub dla pozoru. (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2008r., sygn., II UK 252/07).
W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do fikcyjnego stworzenia miejsca pracy, nie mającego na celu faktycznego jej świadczenia, a jedynie pozorowanie stosunku zatrudnienia. W ocenie Sądu Okręgowego, że rzeczywistym celem i zamiarem stron zawartej umowy-nie była faktyczna realizacja treści nawiązanego stosunku pracy, a jedynie uzyskanie statusu pracownika w oparciu o formalne wykreowanie stosunku pracy, w celu nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. OdwołującyD. K.zatrudnił pracownika na stanowisko, które było zbędne dla prowadzonej przez niego działalności, strony zdawały sobie sprawę z tego, że wnioskodawczyni jest w ciąży, a nadto, nie przedstawiły żadnych przekonujących efektów pracy zainteresowanej. Przemawia to za przyjęciem tezy, że rzeczywistą wolą stron umowy nie była faktyczna realizacja stosunku pracy, a jedynie uzyskanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, uzależnionych od zawarcia umowy o pracę.
Sąd podnosi, iż nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, iżM. K.jest córką odwołujących. Oczywiście z samego faktu takiego związku rodzinnego pomiędzy stronami umowy o pracę nie może wynikać, iż została ona zawarta dla pozoru. Natomiast w tego typu sprawach nader często zdarza się, iż intencją osób zawierających umowę o pracę jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Dlatego niezwykle istotne jest, by Sąd rozpatrując sprawy tego rodzaju z tym większą uwagą badał wszelkie okoliczności faktyczne w sprawie. Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2003 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt II UK 41/03, w którym Sąd ten podnosi, iż stwierdzenie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy osoby bliskiej pracodawcy wymaga jednoznacznych ustaleń, że zostały spełnione warunki podjęcia takiego zatrudnienia oraz że miało miejsce wykonywanie obowiązków w sposób charakterystyczny dla stosunku pracy, a nie tylko, że brak było zakazu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.
W pełni podzielając poglądy wyrażone w zacytowanych wyżej orzeczeniach, a także biorąc pod uwagę ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie nie doszło do rzeczywistego zawarcia stosunku pracy pomiędzyM. K.aD.iB. K.. W konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki objęciaM. K.ustawowym ubezpieczeniem społecznym, wynikające zart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W związku z powyższym Sąd Okręgowy stwierdza, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienia, co na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.skutkowało jego oddalaniem.
O kosztach zastępstwa pewnego orzeczono zgodnie zart.98 k.p.c.oraz na podstawie  przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sporu wskazaną przez organ rentowy w piśmie z dnia 28.09.2017 r., której nie kwestionowała strona odwołująca. Sąd Okręgowy zasądził od odwołujących, jako współuczestników sporu, na rzecz organu rentowego kwoty po 1800 zł., składające się łącznie na kwotę 3600 zł. właściwą dla wartości przedmiotu sporu ( 19.888 zł ) w niniejszej sprawie.
SSO Ewa Milczarek