Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 885/17
Data wyroku: 2018-02-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Przysucha
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Teza: możliwość objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w przypadku niepodlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalno-rentowym

Sygn. akt IV U 885/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:

Przewodniczący SSO Marek Przysucha

Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Kłosowicz
po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. w Częstochowie
sprawyW. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaW. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 4 maja 2017 r. Nr(...)

oddala odwo łanie

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 maja 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.stwierdził, żeW. B.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2011r. do 31 lipca 2012r.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iżW. B.z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej dokonał zgłoszenia od dnia 31 grudnia 1998r. do 31 lipca 2012r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Od 1 listopada 2011r. odwołujący jest uprawniony do emerytury. W myśl art. 9 ust. 5 powołanej ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mające ustalone prawo do emerytury podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zgodnie z art. 11 ust. 2 w/w ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu na swój wniosek. W związku z powyższym w okresie od dnia 1 listopada 2011r. do dnia 31 lipca 2012r. odwołujący nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W w/w okresieW. B.nie został również objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłW. B.. Wnosił o jej uchyleniei uwzględnienie podnoszonych okoliczności. Argumentował, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, narusza jego uzasadniony interes faktyczny i prawny. Podnosił, iżw kwietniu 2017r. złożył odwołanie od decyzji ZUS z dnia 6 kwietnia 2017r. odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 16 grudnia 2011r. do dnia 7 kwietnia 2012r.i jednocześnie zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowegoz funduszu chorobowego w kwocie 5.055,90 zł za okres od dnia 10 grudnia 2011r. do dnia7 kwietnia 2012r. Wskazywał, iż wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie w sprawie sygn. akt IV U 102/12, na który powołano się w uzasadnieniu decyzji z dnia 6 kwietnia 2017r., jaki wcześniejszy, który zapadł w jego sprawie, był organowi ZUS znany, albowiem organ ten był stroną toczących się postępowań sądowych w każdej instancji. Istotnym w tej sprawie jest fakt, iż ZUS nigdy nie kwestionował wpłat jakie dokonywał na konto tego organu i nie zauważał ich przez tak długi okres czasu. Z tego też względu powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2010r., sygn. akt P 29/08 zarzucał naruszenie konstytucyjnej równości wobec prawa podmiotów. Zaznaczał, iż w przedmiotowej sprawie ZUS przez cały czas akceptował dokonywane przeze niego wpłaty jakie wpływały na konto tego organu i pomimo wszczęcia postępowania administracyjnego w dniu 5 kwietnia 2017r. w jego sprawie nadal nie zauważał wpłaconych przez niego w dobrej wierze składek od ponad 5 lat.
S ąd Okręgowy ustalił, co następuje:
W. B.z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej dokonał zgłoszenia od dnia 31 grudnia 1998r. do 31 lipca 2012r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Odwołującyurodził się (...), wniosek o emeryturę zgłosił w dniu 14 listopada 2011r. Decyzją z dnia 6 grudnia 2011r.(...) OddziałwC.odmówiłW. B.prawa do emerytury uznając, iż nie wykazał on 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji rozpoznawał Sąd Okręgowy w Częstochowie w sprawie sygn. IV U 102/12. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałW. B.prawo do emerytury od 1 listopada 2011r. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się z dniem 20 lipca 2012r.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2017r. organ rentowy odmówiłW. B.prawa do zasiłku chorobowego za okres od 16 grudnia 2011r. do 7 kwietnia 2012r.i zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego w kwocie 5.055,90 zł za okres od 16 grudnia 2011r. do 7 kwietnia 2012r. Odwołanie od decyzji złożyłW. B.wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie zasiłku chorobowego i zwolnienie z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za sporny okres. Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2017r., wydanym w sprawie sygn. akt VII U 161/17, Sąd Rejonowy w Częstochowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwolniłW. B.z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 5.055,90 zł za okres od 16 grudnia 2011r. do 7 kwietnia 2012r., oddalając odwołanie z pozostałej części, tj. w zakresie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 16 grudnia 2011r. do 7 kwietnia 2012r. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się z dniem 26 sierpnia 2017r.
dow ód: akta ZUS, akta sprawy IV U 102/12 tut. Sądu Okręgowego, akta sprawy VII U 161/17 Sądu Rejonowego w Częstochowie.
S ąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnianie.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1778 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
W myśl art. 12 ust. 1 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Z kolei na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt (…), 5, (…).
Natomiast w myśl art. 9 ust. 5 osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4, 4a i 4c (a zatem między innymi osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą), mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Tym samym decyzja uprawnionego organu rentowego ustalająca prawo emerytury, czy też orzeczenie sądowe zmieniające decyzję takiego organu, rodzi brak podstaw do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o których mowa w ust. 1, ustają od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.
W związku z nabyciem przez ubezpieczonego prawa do emerytury przestał on podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. W tej sytuacji nie mógł również podlegać jedynie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, które związane było z podleganiem obowiązkowo powyższym ubezpieczeniom. Należy przy tym zauważyć, iż również w sprawie sygn. akt VII U 161/17 Sąd Rejonowy w Częstochowie stwierdził, iż odwołującemu nie przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres, albowiem w związku z ustaleniem prawa do emerytury nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, co eliminowało możliwość objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
Wskazać należy, iż w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego, jej treść wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999r., sygn. II UZ 52/99, OSNP 2000/15/601).
Zaskarżoną decyzją organ rentowy stwierdził, iż odwołujący jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Nie było zatem przedmiotem tej decyzji czy odwołujący podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie. Wskazać w tym miejscu wypada, iż do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego mogą przystąpić wyłącznie osoby, dla których ubezpieczenia emerytalne i rentowe z danego tytułu mają charakter obowiązkowy.
Na marginesie wyjaśnić jednak należy, iż do stosunków ubezpieczenia społecznego - jako stosunków regulowanych prawem publicznym - nie ma zastosowaniaart. 60 k.c., zgodnie z którym wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniami musi być wyraźny i jednoznaczny, nie jest wystarczające samo opłacanie przez zainteresowanego składek na to ubezpieczenie oraz przyjmowanie tych składek przez organ rentowy. Nie jest możliwe objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem od wcześniejszej daty, niż data, w której wniosek został zgłoszony(por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2017r., sygn. III AUa 391/17, LEX nr 2412848).
Na marginesie również należy wskazać, iż procedura zwrotu nienależnie opłaconych składek została określona w art. 24 ust. 6a-9 ustawy.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy, na mocy powołanych przepisów orazart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie jako nieuzasadnione.