Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2133/18
Data wyroku: 2018-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Wysokość emerytury
Podstawa prawna: ustawa z 6.07.2007r.

Sygn. aktVIII U 2133/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy - Klimek

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu30 listopada 2018 r. w Gliwicach
sprawyJ. Ś.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla
na skutek odwołaniaJ. Ś.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia25 maja 2018  r.nr(...)- (...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Jolanta Łanowy - Klimek
Sygn. akt VIII U 2133/18

UZASADNIENIE
Pismem z 25 maja 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.poinformował ubezpieczonegoJ. Ś.o podtrzymaniu decyzji o odmowie prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla z 17 grudnia 2007r. Organ rentowy wskazał, że do wniosku o ekwiwalent pieniężny ubezpieczony nigdy nie złożył dokumentu potwierdzającego uprawnienia do bezpłatnego węgla w naturze, a z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie można w sposób nie budzący wątpliwości ustalić tych uprawnień. Dodał nadto, że we wrześniu 2007r. ubezpieczony składał już wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2002, jednakże prawomocną decyzją z 17 grudnia 2007r. odmówiono prawa do wypłaty tego ekwiwalentu.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od ww. pisma, domagając się przyznania prawa do spornego ekwiwalentu w wymiarze 3 ton za rok 2018. W uzasadnieniu wskazał, że nabył prawo do renty górniczej w 1968r. oraz, że pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wB.i pobierał ekwiwalent z byłego zakładu pracy zanim został zlikwidowany. Podał, że mając na uwadze datę nabycia prawa do emerytury, uprawnienie do deputatu węglowego powinno wynikać albo z Układu Zbiorowego Pracy dla przemysłu węglowego z 1 lutego1980r. albo z UZP dla pracowników zakładów górniczych z 21 grudnia 1991r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.(...) OddziałwC.podkreślił, że wobec braku przedstawienia przez ubezpieczonego nowych dowodów lub nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, zgodnie zart. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie ma podstaw do weryfikacji prawomocnej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyJ. Ś.był pracownikiemPrzedsiębiorstwa (...)wB.od 3 lipca 1950r. do 18 kwietnia 1968r. Od 19 kwietnia 1968. był uprawniony do pobierania renty górniczej.
Ustalono, że ubezpieczony 21 września 2007r. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2002, natomiast decyzją z 17 grudnia 2007r. odmówiono mu prawa do ekwiwalentu pieniężnego za ten rok z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego uprawnienia do bezpłatnego węgla w naturze.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od ww. decyzji.
Wyrokiem z 3 czerwca 2008r. (VIII U 464/08) Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Ubezpieczony, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego, wniósł apelację od ww. wyroku.
Prawomocnym wyrokiem z 5 listopada 2009r. (III AUa 4704/08) Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację ubezpieczonego. Jednocześnie decyzja organu rentowego z 17 grudnia 2007r. odmawiająca ubezpieczonemu prawa do ekwiwalentu pieniężnego stała się prawomocna.
W dniu 29 marca 2018r. ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2018.
W odpowiedzi na ww. wniosek(...) OddziałwC.w piśmie z 25 maja 2018r., które zaskarżył odwołujący, poinformował o podtrzymaniu decyzji o odmowie prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla z 17 grudnia 2007r.
Ustalono, że odwołujący ani we wniosku z 29 marca 2018r, ani w toku niniejszego postępowania nie przedłożył żadnych nowych dowodów, ani też nie podał okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji z 17 grudnia 2007r., które miałyby wpływ na zmianę prawomocnej decyzji.
Ubezpieczony na podstawie art. 60 KartyG.z 30 listopada 1949r. był uprawniony do deputatu węglowego w ilości 2,5 tony węgla rocznie. Kolejne układy zbiorowe pracy dla przemysłu węglowego, a to układ zbiorowy z 1 stycznia 1975r. oraz układ zbiorowy z 1 lutego 1980r. utrzymały przedmiotowe uprawnienia.
Na podstawie akt tut. Sądu w sprawie o sygn. VIII U 464/08 ustalono, żePrzedsiębiorstwo (...)wB., w którym pracował ubezpieczony, z dniem 1 marca 1994r. zaprzestało wypłat deputatu węglowego ubezpieczonemu.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego z PGRB.oraz akta tut. Sądu w sprawie o sygn. VIII U 464/08.
Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do wnioskowanego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, w szczególności zaś czy przedłożył nowe dowody lub ujawnił nowe okoliczności, które miałyby wpływ na zmianę prawomocnej decyzji z 17 grudnia 2007r.
(...) OddziałwC.w zaskarżonym piśmie z 25 maja 2018r. poinformował ubezpieczonego o podtrzymaniu decyzji o odmowie prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla z 17 grudnia 2007r. wskazując, że wobec braku przedstawienia przez ubezpieczonego nowych dowodów lub nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, zgodnie zart. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie ma podstaw do weryfikacji prawomocnej decyzji.
Podstawę prawną żądania ubezpieczonego stanowiustawa z dnia 6 lipca 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych. (t.j. Dz. U z 2016, poz. 1192 ze zm.).
Przystępując do rozważań na temat prawa do ekwiwalentu pieniężnego należy przytoczyć istotne dla rozstrzygnięcia sprawy uregulowania zawarte w ustawie.
Art. 1 ustawy określa zasady i sposób realizacji uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego dalej "ekwiwalentem", przysługującego osobom uprawnionym z przedsiębiorstw robót górniczych za okres od dnia 1 stycznia 2002r.
Art. 2 stanowi, że użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) osoby uprawnione - emerytów i rencistów mających ustalone prawo do emerytury lub renty, którzy pobierali bezpłatny węgiel w naturze od przedsiębiorstw robót górniczych lub przeszli na emeryturę lub rentę z tych przedsiębiorstw oraz wdowy, wdowców i sieroty mających ustalone prawo do renty rodzinnej po byłych pracownikach przedsiębiorstw robót górniczych, uprawnionych do bezpłatnego węgla na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991r., i którzy uzyskali emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2007 r., a po dniu 31 grudnia 2001 r. nie pobierali ekwiwalentu;
2) przedsiębiorstwo robót górniczych - przedsiębiorcę prowadzącego roboty górnicze pod ziemią związane z budową, utrzymaniem lub likwidacją zakładu górniczego;
3) dotacja - dotację w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.
W art. 3 wyłączono z grona uprawnionych osoby, których roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla zostały zaspokojone przed dniem wejścia w życie ustawy.
Z kolei w przypadku gdy roszczenia, o których mowa w ust. 1, zostały częściowo zaspokojone, ekwiwalent przysługuje w części niezaspokojonego roszczenia.
Art. 7 określa zasady realizacji prawa.
Zgodnie z ust. 1 ekwiwalent wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej(...), zgodnie z harmonogramem, o którym mowa w ust. 7, na wniosek osoby uprawnionej.
W myśl ust. 2 wniosek o wypłatę ekwiwalentu zgłoszony po raz pierwszy zawiera:
1)imię i nazwisko osoby uprawnionej;
2)numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości obcokrajowca;
3)adres zamieszkania osoby uprawnionej;
4)numer świadczenia osoby uprawnionej;
5)nazwę przedsiębiorstwa robót górniczych.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć dokument potwierdzający uprawnienie do ekwiwalentu i określający jego wysokość oraz oświadczenie osoby uprawnionej o niepobieraniu w latach 2002-2007 lub za ich część, ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze.
Reasumując, aby wnioskujący mógł nabyć prawo do ekwiwalentu na podstawie powołanej ustawy musi wykazać, że:

1
był pracownikiem zakładu robót górniczych i przeszedł na emeryturę lub rentę z tego zakładu, albo pobierał ekwiwalent jako emeryt lub rencista;

2
uzyskał prawo do emerytury lub renty przed dniem 1 stycznia 2007r;

3
jako emeryt bądź rencista był uprawniony do bezpłatnego deputatu węglowego, a uprawnienie do bezpłatnego węgla przysługiwało na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991r.,

4
prawo do bezpłatnego węgla nie zostało zaspokojone przed dniem wejścia w życie ustawy;

Nadto wnioskujący musi złożyć stosowny dokument potwierdzający prawo do deputatu i złożyć oświadczenie, że z tego prawa nie korzystał po 2001r.
Należy podkreślić, że deputat węglowy jest świadczeniem ze stosunku pracy, a nie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jest to zastępcza forma wynagrodzenia dopuszczalna jedynie z mocyKodeksu Pracylub układów zbiorowych pracy.
W przedmiotowej sprawie ubezpieczony nie spełnił przesłanek do przyznania mu prawa do wnioskowanego ekwiwalentu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie dołączył on żadnego dokumentu potwierdzającego uprawnienie do ekwiwalentu i określającego jego wysokość. Nie złożył również oświadczenia o niepobieraniu w latach 2002-2007 lub za ich część, ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze.
Sąd wskazuje, że kwestia możliwości skorzystania przez ubezpieczonego z prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla została już rozstrzygnięta prawomocnie decyzją odmowną organu rentowego z 17 grudnia 2007r. Sprawą ta była również przedmiotem postępowań sądowych przed Sądem Okręgowym w Gliwicach (VIII U 464/08) oraz przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, w których uznano, że decyzja z 17 grudnia 2007r. była prawidłowa.
Niniejsza sprawa stanowi zaś pokłosie wniosku ubezpieczonego z 29 marca 2018r. o wypłatę ekwiwalentu z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2018, który został załatwiony przez organ rentowy odmownie zaskarżonym pismem z 25 maja 2018r.
W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego jest prawidłowe, zaś odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika bowiem przytaczanego przez(...) OddziałwC.w odpowiedzi na odwołanie art. 114 w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:
1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;
3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;
5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;
6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.
Sąd zwraca uwagę, że ubezpieczony ani we wniosku z 29 marca 2018r, ani w toku niniejszego postępowania nie przedłożył żadnych nowych dowodów, ani też nie podał okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji z 17 grudnia 2007r., które miałyby wpływ na zmianę prawomocnej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, uznając odwołanie za nieuzasadnione – na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.– Sąd oddalił odwołanie.
(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek