Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 172/16
Data wyroku: 2018-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Jaros-Skwarczyńska
Słowa kluczowe: Materialna odpowiedzialność pracowników
Podstawa prawna: art.124§1 k.p.

Sygn. akt IV P – Pm 172/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2018r.
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. IV Wydział Pracy w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Jolanta Jaros- Skwarczyńska

Protokolant st.sekr.sąd. Beata Jakóbczyk

po rozpoznaniu w dniu 09 maja 2018r. w Tomaszowie Mazowieckim
na rozprawie
sprawy z powództwaGminnej Spółdzielni (...)wT.
przeciwkoB. F.
o odszkodowanie za mienie powierzone
1/. zasądza od pozwanejB. F.na rzecz powodaGminnej Spółdzielni (...)wT.kwotę 1.844,55 (jeden tysiąc osiemset czterdzieści cztery złotych 55/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2016 roku do dnia zapłaty;
2/. zasądza od pozwanejB. F.na rzecz powodaGminnej Spółdzielni (...)wT.kwotę 993.00 (dziewięćset dziewięćdziesiąt trzy złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900.00 (dziewięćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego;
3/. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa koszty wydatków poniesionych w sprawie.
Sygn. akt IV P - Pm 172/16

UZASADNIENIE

W pozwie wzajemnym z dnia 23 maja 2016r., złożonym w sprawie sygn. akt IV P(...), skierowanym przeciwkoB. F., powódkaGminna Spółdzielnia (...)z siedzibą wT., wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 1.844,55 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Na uzasadnienie swojego żądania powodowa spółdzielnia wskazała, iż dochodzona pozwem kwota wynika z niedoboru stwierdzonego w wyniku przeprowadzonych czynności inwentaryzacyjnych, mających miejsce w dniach 26-27 października 2015r. ustalonego na kwotę 4.025,19 złotych oraz z odpowiedzialności materialnej powódki, wynikającej z umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej z dnia 21 października 2013r.
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, Sąd na podstawieart. 204 § 1 k.p.c.wyłączył do odrębnego rozpoznania pozew wzajemnyGminnej Spółdzielni (...)wT.
Zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2016r., przedmiotowa sprawa została zarejestrowana w Rep. P za numerem IV P – Pm(...).
W odpowiedzi na pozew z dnia 19.08.2016r., pełnomocnik pozwanej wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych podnosząc m.in. to, że pozwanaB. F.nie może ponosić odpowiedzialności, gdyż była długotrwale nieobecna w pracy, a pracodawca nie zapewnił żadnego zastępstwa w zakresie odpowiedzialności za mienie oraz nie zapewnił dostatecznego zabezpieczenia mienia.

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:
PozwanaB. F.była zatrudniona w powodowejGminnej Spółdzielni (...)wT., początkowo na podstawie umowy o pracę na okres próbny od dnia 21.10.2013r. do 21.01.2014r., a następnie umowy o prace na czas określony od dnia 22.01.2014r. do 31.01.2016r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku sprzedawcy, w sklepie znajdującym się wT.przyul. (...).
dowód: umowa o pracę z dnia 18.10.2013r. i 22.01.2014r. Część B k .17 i 15 akt osobowych powódkiB. F.oraz k. 23 akt;
świadectwo pracy pozwanejB. F.z dnia 23.11. 2015 r. – Część B k.18 akt osobowych pozwanejB. F.i k.19-20;
Zgodnie z treścią zawartej umowy, z tytułu zatrudnienia, pozwanaB. F.miała otrzymywać wynagrodzenie obejmujące: kwotę 530 złotych, kategoria zszeregowania II wg regulaminu wynagradzania + nagrodę uznaniową + prowizję w wysokości 3,25 % od obrotów sklepu + prowizję w wysokości 2,8% za sprzedaż papierosów + dodatek stażowy + ryczałt za godz. nadliczbowy w wysokości 50,00 złotych.
dowód: umowa o pracę z dnia 22 stycznia 2014r. – Część B k. 17 akt osobowych pozwanejB. F.;
W dniu 21 października 2013r., pozwanaB. F.wspólnie zD. S.podpisała umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie, przyjmując tym samym odpowiedzialność materialną za powierzone mienie, wyszczególnione w spisie inwentaryzacyjnym z dnia 21-22 października 2013r., a znajdujące się w miejscu pracy pozwanej tj. w sklepie spożywczo- przemysłowym położonym wT.przyul. (...).
Zgodnie z § 2 przedmiotowej umowy odpowiedzialność ta została określona procentowo (D. S.50 % iB. F.50 %), a w myśl § 5 w/w umowy każdy z pracowników odpowiedzialnych materialnie ma prawo osobiście uczestniczyć w inwentaryzacji mienia, a w razie niemożności wzięcia udziału z powodu choroby lub innej ważnej przyczyny wskazać osobę w zastępstwie, która za zgoda pracodawcy weźmie udział w inwentaryzacji.
dowód: umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie z dnia 21.10.2013r. – Część B k. 13 akt osobowych pozwanejB. F.oraz k.5-8;
zeznania pozwanejB. F.– protokół rozprawy audio video z dnia 19 marca 2018r. 00:09:41-00:13:57 k. 234 verte- k.235 oraz k. 58;
zeznaniaJ. W.jako członka zarządu powodowej GS(...)wT.- protokół rozprawy audio video z dnia 19 marca 2018r. 00:03:15-00:04:15 k. 234 verte- k.235 oraz k. 57 verte i k. 58;
zeznania świadkaD. S.– k. 58 verte – k. 59;
Do obowiązków pozwanejB. F.jako sprzedawcy należało:
a/. organizowanie sprzedaży w sposób zapewniający sprawną i kulturalną obsługę konsumentów;
b/. czuwanie nad sprawną i rzetelną obsługą konsumentów;
c/. przestrzeganie minimum sanitarnego oraz zasad wynikających z zakresu dobrych praktyk higienicznych ((...));
d/. przyjmowanie dostaw towarów;
e/. dokumentowanie odbioru ilościowego i jakościowego towarów z uwzględnieniem:
- terminów gwarancji i przydatności do spożycia;
- sporządzania protokołów reklamacyjnych w przypadku stwierdzenia towarów złej jakości i braków ilościowych;
- sprawdzenia zgodności cen z dowodami dostaw;
- podejmowanie działań interwencyjnych w przypadku nieprzestrzegania terminowości i zgodności z zamówieniem;
- zgłaszanie wniosków do działu zaopatrzenia lub dostawcy w przypadku braku artykułów codziennego zapotrzebowania;
- zabezpieczenie mienia oraz prawidłowe rozmieszczenie towarów wS.sprzedażowej;
- stawianie wniosków o przerzuty towarów w razie nagromadzenia się nadmiernych ilości;
- dopilnowanie prawidłowego przygotowania towarów do sprzedaży, estetyki ekspozycji towarów, rozpakowaniu i uwidocznieniu cen;
- udzielaniu konsumentom informacji o przeznaczeniu, zastosowaniu sprzedawanych towarów;
- nadzór nad przestrzeganiem zasad higieny przy obsłudze konsumentów oraz porządku i czystości w punkcie sprzedaży detalicznej;
- prawidłowej obsłudze zainstalowanej w sklepie kasy fiskalnej, sporządzaniu raportów kasy fiskalnej i zabezpieczeniu oraz właściwym przechowywaniu dokumentów kasy fiskalnej.
dowód: zakres czynności – Część B k. 12akt osobowych pozwanejB. F.;
W dniach 26-29 października 2015r. przeprowadzona została inwentaryzacja zdawczo- odbiorcza towaru wg stanu na dzień 24.10.2015r.
Członkami komisji, na mocy zarządzenia Nr(...)z dnia 23.10.2015r. zostałyI. Ł.orazK. R..
PozwanaB. F.nie uczestniczyła w prowadzonej inwentaryzacji. Na podstawie ustnego upoważnienia, była reprezentowana przez swojego mężaP. F..
Po zakończeniu spisu,D. S.jako osoba materialnie odpowiedzialna orazP. F.jako pełnomocnik pozwanejB. F.oświadczyli, iż wszystkie towary i opakowania zostały przeliczone, przeważone i ujęte w spisie, a ceny zostały podane zgodnie z obowiązującymi cenami i dokumentami przychodowymi.
Przeprowadzona inwentaryzacja, po uwzględnieniu ubytków naturalnych w kwocie 366.49 złotych, wykazała natomiast niedobór towaru w kwocie 3.689,10 złotych w stosunku do stanu wynikającego z dokumentów.
Inwentaryzacja ta została przeprowadzona zgodnie z obowiązującą w powodowejGminnej Spółdzielni (...)wT.„Instrukcją przeprowadzania inwentaryzacji” z zachowaniem zasady komisyjności i fachowości komisji, a arkusze spisowe zawierają wszystkie dane, które są wymagane przy inwentaryzacji.
dowód: sprawozdanie opisowe z inwentaryzacji zdawczo – odbiorczej, prowadzonej na podstawie zarządzenia nr(...)z dnia 23.10.2015r. k. 9-10 i k. 72-73;
arkusz spisu z natury k. 74-123;
opinia biegłej z zakresu księgowościD. W.wraz z załącznikami k. 129-193;
opinia pisemna uzupełniająca w/w biegłej k. 224-225;
instrukcja przeprowadzania inwentaryzacji k. 193-204;
zarządzenie nr(...)z dnia 23.10.2015r. w sprawie inwentaryzacji k.205;
protokół sporządzony z komisyjnego ustalenia ubytków naturalnych w placówkach GS(...)wT.k. 206-208;
zeznania świadkaW. C.k. 64 verte- k. 65;I. Ł.– k. 65;K. R.– k. 65 verte- k. 66;
Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, których autentyczności ani prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała oraz na podstawie zeznań stron i świadków, a także opinii biegłego z zakresu księgowości, które to dowody sąd uznał za w pełni wiarygodne, rzetelne i logiczne, albowiem tworzą one spójną całość i są rzeczowo uzasadnione.
Dokonując oceny zgromadzonego tak materiału dowodowego Sąd uznał, iż brak jest podstaw, aby odmówić waloru wiarygodności opinii, sporządzonej w niniejszej sprawie przez biegłą z zakresu księgowości.
Zdaniem Sądu, powyższa opinia została sporządzona w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bazuje na wiedzy i doświadczeniu biegłej w zakresie jej specjalności. Ponadto, opinia ta jako odnosząca się do wszystkich kwestii zawartych w tezie dowodowej jest wyczerpująca i zawiera fachowe uzasadnienie wniosków końcowych w niej zawartych. Dlatego też stała się podstawą poczynienia ustaleń faktycznych przez Sąd.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 124 § 1 k.p.pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu. W myśl§ 2cytowanego przepisu pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w§ 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.
Przepisart. 124 § 3 k.p.stanowi również, iż od odpowiedzialności określonej w§ 1 i 2pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21.11.2012 r., wydanego w sprawie sygn.III APa 28/12) sformułowanie zawarte wart. 124 § 3 k.p.wskazuje jednoznacznie, iż przyjętą zasadą odpowiedzialności jest tu zasada winy domniemanej. Oznacza to, że ciężar udowodnienia istnienia lub braku winy spoczywa nie na pracodawcy, lecz na pracowniku.Zatem do powstania obowiązku naprawienia szkody przez pracownika wystarczy, aby zostało mu powierzone mienie oraz aby w tym mieniu powstała szkoda. Nie trzeba przy tym wykazywać, że pracodawca zapewnił pracownikowi odpowiednie warunki do sprawowania pieczy nad mieniem. Dopiero jeśli pracownik chce się uwolnić od powyższej odpowiedzialności,powinien udowodnić, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych.
W przedmiotowej sprawie, Sąd ustalił, że pozwanejB. F.mienie zostało prawidłowo powierzone i że w mieniu tym powstała szkoda.
Ze sporządzonej w sprawie opinii biegłego z zakresu księgowości wynika, iż inwentaryzacja zdawczo odbiorcza mająca miejsce w dniach 26-29 października 2015r., przeprowadzona została w sposób prawidłowy i zgodnie z „Instrukcją przeprowadzania inwentaryzacji”. Arkusze spisowe zawierają bowiem wszystkie dane, które są wymagane przy inwentaryzacji, a osoba materialnie odpowiedzialna tj.D. S.jako kierownik sklepu jak i też pełnomocnik pozwanejB. S.jako osoby materialnie odpowiedzialnej tj.P. F.złożyli oświadczenie, iż nie wnoszą zastrzeżeń do przeprowadzonych spisów i komisji inwentaryzacyjnej.
Zdaniem Sądu, strona powodowa wykazała również, iż istniała niezgodność pomiędzy towarem znajdującym się na stanie sklepu położonym wT.przyul. (...), a stanem towaru wynikającym z prowadzonej dokumentacji oraz wykazała wysokość powstałego niedoboru.
Natomiast, strona pozwana reprezentowana w toku toczącego się postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika nie udowodniła, że szkoda powstała z przyczyn od niej niezależnych, a w szczególności z faktu ewentualnych kradzieży mogących mieć miejsce w sklepie, wobec braku monitoringu powierzchni sklepowej, tak jak to podnosił pełnomocnik.
W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż pozwanaB. F.jako sprzedawca czy teżD. S.jako kierownik sklepu zgłaszały kiedykolwiek fakt kradzieży towaru, czy też potrzebę zamontowania urządzeń monitorujących (kamer) z uwagi na niemożność sprawowania należytej pieczy nad powierzonym mieniem.
Zdaniem Sądu, strona pozwana reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała w żaden sposób, w toku toczącego się postępowania, aby zaistniała szkoda powstała z przyczyn od niej niezależnych.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak punkcie 1 wyroku, zasadzając od pozwanejB. F.na rzecz powodowej spółdzielni kwotę 1.844,55 złotych stanowiącą równowartość połowy szkody, zgodnie z zawarta umową o odpowiedzialności materialnej za mienie powierzone.
O kosztach procesu, o których mowa w punkcie 2 wyroku, stanowił przepisart. 98 §1 k.p.c.zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata (radcy prawnego), koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.).
Na zasądzone koszty procesu w łącznej kwocie 993,00 złotych złożyło się:
- wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 900 zł ustalone zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 i § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz.1804);
- opłata sądowa w kwocie 93 złotych.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia punktu 3 wyroku stanowił przepisart. 97zd. drugieustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 300) zgodnie z którym, Sąd pracy w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji rozstrzyga o tych wydatkach, stosując odpowiednio przepisyart. 113, z tym że obciążenie pracownika tymi wydatkami może nastąpić w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.