Sąd Rejonowy w Świdnicy
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 345/17
Data wyroku: 2018-01-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maja Snopczyńska
Teza: uwzględnienie odwołania

Sygn. akt IV U 345/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 stycznia 2018 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie :
Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska
Protokolant : Karolina Nowicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 roku wŚ.
odwołaniaK. B.
od decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)weW.
w sprawie(...)-PT.(...)/(...)z dnia 18.09.2017roku
o zasiłek macierzyński
zmienia zaskarżoną decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)weW.w sprawie(...)znak:(...)-PT.(...)/(...)z dnia 18.09.2017 roku w ten sposób, iż przyznaje powodowiK. B.prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia 18 listopada 2017 roku.

UZASADNIENIE
K. B.wniósł odwołanie od decyzji KRUSOddział (...)weW.z dnia 18 września 2017r. odmawiającej mu prawa do zasiłku macierzyńskiego. W uzasadnieniu podniósł, że jest rolnikiem, a żona pracuje jako pielęgniarka; po urodzeniu syna żona skróciła urlop macierzyński i pozostały urlop wykorzystać miał powód, jednak odmówiono mu tego z uwagi na konflikt ubezpieczeń ZUS-KRUS.
W odpowiedzi na pozew pozwana KRUSOddział (...)weW.wniosła o oddalenie odwołania w całości. W uzasadnieniu podniosła, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ojcu przysługuje zasiłek macierzyński w przypadku skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka, jednak matka musi pobierać świadczenie przysługujące na podstawieustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a nie urlop macierzyński na podstawie przepisówKodeksu pracy, zaś z akt sprawy wynika, że matka dziecka nie polega ubezpieczeniu społecznemu rolników tym samym nie jest możliwe dokonanie cesji zasiłku macierzyńskiego ojcu dziecka z uwagi na występujące różne systemy ubezpieczeń.

W toku postępowania  Sąd ustalił

następujący stan faktyczny :
Powód prowadzi gospodarstwo rolne i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu.
W dniu(...)powodowi urodził się synA. B.. Matka dziecka –M. B.– z racji podlegania ubezpieczeniu społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych po porodzie przebywała na urlopie macierzyńskim i pobierała zasiłek macierzyński.
Powód złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku macierzyńskiego z uwagi na skrócenie urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka.
DOWÓD: akta KRUS – w zał.
Matka dziecka skróciła okres pobierania zasiłku macierzyńskiego.
BEZSPORNE, ponadto wynikające z pisma(...) Sp. z o.o.k. 6
Decyzją z dnia 18 września 2017 r. KRUSOddział (...)weW.odmówił powodowi prawa do zasiłku macierzyńskiego, ponieważ przez „okres pobierania zasiłku macierzyńskiego wykorzystany przez matkę dziecka” należy rozumieć świadczenie przysługujące na podstawieustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zaś z akt sprawy wynika, że matka dziecka nie polega ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie miała przyznanego prawa do zasiłku macierzyńskiego z ubezpieczenia społecznego rolników, lecz prawo do urlopu macierzyńskiego na podstawie przepisówKodeksu pracy.
DOWÓD: decyzja KRUS w aktach ubezpieczonego - w zał.

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:
Odwołanie uznać należy za zasadne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stan faktyczny w sprawie był pomiędzy stronami bezsporny, a ponadto wynikał ze zgromadzonego materiału dowodowego , w szczególności akt KRUS. Spor pomiędzy stronami dotyczył interpretacjiart. 35a ust.2 ustawy z dnia 20.12.1990r o ubezpieczeniu społecznym rolników– zwaną dalej ustawą (t.j. Dz.U 2016/277).
Zgodnie zart. 35a ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówzasiłek macierzyński przysługuje  ubezpieczonemu- ojcu dziecka w przypadku:

1
skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;

2
śmierci matki dziecka;

3
porzucenia dziecka przez matkę.

Wykładnia cytowanego przepisu wskazuje na istnienie dwóch przesłanek uzyskania przez ojca dziecka prawa do zasiłku macierzyńskiego – pierwsza – ojciec dziecka musi być osobą ubezpieczoną w KRUS i druga – matka dziecka zrezygnowała z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni. W niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Powód – ojciec dziecka - jest osobą ubezpieczoną w KRUS, zaś matce dziecka przysługiwał zasiłek macierzyński i skróciła okres jego pobierania. Okoliczności te nie były kwestionowane przez KRUS, a ponadto wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że w ustawie jedynie w stosunku do ojca dziecka wskazano, że musi być osobą ubezpieczoną (a więc podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników), zaś z żadnego przepisu nie wynika, że matka dziecka także musi być osobą podlegającą ubezpieczeniu społecznemu rolników. Matka dziecka musi posiadać prawo do zasiłku macierzyńskiego, zaś na jakiej podstawie otrzymuje ten zasiłek nie jest istotne. W niniejszej sprawie matka dziecka –M. B.– podlega ubezpieczeniu społecznemu w ZUS i tym samym na podstawieart. 29 ustawy z 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa(t.j. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1368) otrzymywała zasiłek macierzyński. Gdyby ustawodawca wymagał, aby obydwoje rodzice byli osobami objętymi ubezpieczeniem społecznym rolników, to powołany przepis określałby nie tylko ojca dziecka jako ubezpieczonego, lecz takie określenie dotyczyłoby matki dziecka. Tak więc skoro matka dziecka pobierała zasiłek macierzyński, skróciła okres jego pobierania i powód - ojciec dziecka jest sobą ubezpieczoną w KRUS, to powodowi przysługuje zasiłek macierzyński wskazany w tym przepisie.
Ponadto nie można tracić z pola wiedzenia celu wprowadzenia nowelizacjiustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówprzeprowadzonej ustawą z 24 lipca 2015 roku o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 1217), która dodała art. 35a – a było nim zrównanie praw w zakresie świadczeń rodzinnych osób objętych różnymi tytułami ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej powołane zmiany można przeczytać, że „kolejnym krokiem w polityce rodzinnej jest wsparcie tych rodziców, którzy dotychczas ze świadczeń rodzicielskich skorzystać nie mogli” oraz, że nowelizacja wprowadza „regulację umożliwiającą skorzystanie z urlopów (zasiłków) macierzyńskich wszystkim rodzicom, którzy takiej możliwości do tej pory nie mieli. Dotyczy to rodziców bezrobotnych, wykonujących prace na umowach o dzieło, studentów i rolników”. Tym samym skoro wprowadzona zmiana miała wyrównać prawa osób objętych różnymi ubezpieczeniami społecznymi, to nie można uznać, że inne prawa przysługują rodzicom w przypadku, kiedy zarówno matka jak i ojciec podlegają ubezpieczeniu społecznemu w tym samym systemie (w ramach KRUS lub ZUS), a inne kiedy jedno z rodziców objęte jest ubezpieczeniem w ZUS a drugie w KRUS. Na marginesie zauważyć należy, że rodzice dziecka nie mogą dowolnie wybierać czy podlegają ubezpieczeniu w ZUS czy w KRUS, gdyż jest to uregulowane ustawowo i uwarunkowane sposobem zarobkowania.
Istotnym jest także, jak słusznie zauważyłK. K.w artykule „Zdarzenia prawne warunkujące prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego” ((...)2016, nr 8; cyt. zaL.), że „w komentarzach do przepisów ubezpieczeniowych podaje się, że prawo do zastępowania matki w korzystaniu z uprawnień związanych z rodzicielstwem nie jest prawem subsydiarnym, ale samoistnym uprawnionego w tym sensie, że nie stanowi dokończenia wypłacania zasiłku macierzyńskiego z tytułu ubezpieczenia matki, ale uprawniony zastępujący matkę musi posiadać własny tytuł do ubezpieczenia” (autor powołuje się na T. Lasocki, Zasada równości płci w dostępie do zasiłku macierzyńskiego, PiZS nr 6/2011 s. 10 i I. Jankowska, Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2009, s. 370). Tym samym prawo powoda do zasiłku macierzyńskiego określonego w art. 35a ust. 2 ustawy jest jego prawem wynikającym z podlegania ubezpieczeniu w KRUS.
Kolejnym argumentem świadczącym o nieprawidłowo dokonanej przez KRUS wykładni cytowanego przepisu jestart. 2a ustawy z 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych– zw. dalej ustawą systemową (t.j. Dz.U. z 2016r, poz. 963), który znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie związku z treściąart. 52 ust.1 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychrolników.  Art. 2a ustawy systemowej wprowadza zasadę równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, a w szczególności równego traktowania w zakresie warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych. Gdyby przychylić się do interpretacji art. 35a ustawy w sposób przedstawiony w zaskarżonej decyzji zasada równości zostałaby naruszona.
Wobec powyższego na podstawieart. 47714§ 2 kpcnalazło zmienić zaskarżoną decyzję KRUS przyznając powodowi prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia 18 listopada 2017 roku.