Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 200/17
Data wyroku: 2018-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 lipca 2017 roku, sygn. akt XVI K 67/17oskarżonegoT. K.uznał za winnego tego, że:

    1.
    w okresie od początku 2012 roku do 19 marca 2013 roku wP.,G.iW., działając w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, po uprzednim podrobieniu przez siebie weksli stanowiących zabezpieczenie należności z tytułu opłaty za naukę wAkademii (...)wP., poprzez nakreślenie na wekslach podpisów indosanta o treści:(...), kierując za pośrednictwem ustalonych pełnomocników najpierw wezwania przedsądowe, a następnie pozwy z żądaniem zasądzenia wskazanych niżej kwot i puszczając w ten sposób w obieg podrobione weksle wprowadził w błąd sędziów składów orzekających: Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej Wydziału Zamiejscowego we Wrześni i Sądu Rejonowego w Gnieźnie co do prawdziwości wyżej wskazanych zapisów oraz przysługujących mu praw z indosu weksli, a także co do istnienia zaległych zobowiązań z tytułu nauki w tej placówce i konieczności uregulowania płatności wynikających z wystawionych weksli, stanowiących zabezpieczenie tychże zobowiązań, a następnie doprowadził albo usiłował doprowadzić sędziów składów orzekających powołanych wyżej sądów, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem osób zobowiązanych z weksli poprzez zasądzanie na rzecz oskarżonego żądanych kwot podlegających następnie wykonaniu, a nadto wprowadził w błąd byłych uczniów i absolwentówAkademii (...)wP.co do prawdziwości wyżej wskazanych zapisów na wekslach oraz przysługujących mu praw z weksli, a także co do istnienia zaległych zobowiązań z tytułu nauki w tej placówce i konieczności uregulowania płatności wynikających z wystawionych weksli, stanowiących zabezpieczenie tychże zobowiązań, a następnie doprowadził ich lub usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem poprzez dokonanie płatności w ten sposób, że:

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył, uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia  31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. B. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył, uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. C. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 05 lutego 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemR. M. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 31 sierpnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku weksel na kwotę 5624,42 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. A.w kwocie 5624,42 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. G. (1), (poprzednio(...)) w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 05 lutego 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzićS. K. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemD. B.w kwocie 2900 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. A. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 31 sierpnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 8 października 2004 roku do 31 sierpnia 2012 roku weksel na kwotę 5264 złotych z dnia 8 października 2004 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemD. C.w kwocie 5264 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. W. (1), (poprzednioC.) do w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemB. W.(poprzednioB.) w kwocie 2900 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku wystawienia weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. G. (2)w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel, na kwotę 3400 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. J.(poprzednioA.) w kwocie 3400 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w lutym 2013 roku, weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 22 listopada 2010 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemI. G. (1)w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 05 lutego 2013 roku, weksel na kwotę 3500 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. G. (1)w kwocie 3500 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku, weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. C.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w lutym 2013 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 22 listopada 2010 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. G. (1)w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. C. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 05 listopada 2012 roku do 05 lutego 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. M. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. D.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemI. G. (2)(poprzednioB.) w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 05 listopada 2012 roku do 04 lutego 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemT. M.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 04 lutego 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemR. K.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemŁ. C.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 6140,92 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemZ. D.w kwocie 6140,92 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w lutym 2013 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 22 listopada 2010 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemB. L. (1)w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemT. D.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemE. W.(poprzednioB.) w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 04 lutego 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemL. W. (1)(poprzednioK.) w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 31 sierpnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku weksel na kwotę 5263,64 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. P. (1)(poprzednioC.) w kwocie 5263,64 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w lutym 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2010 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. K. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. A.w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 04 lutego 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. K. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 04 lutego 2013 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemB. K. (1)w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 4 lutego 2013 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemŁ. K. (1)(poprzednioP.) w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 4 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 października 2012 roku do 4 lutego 2013 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. K. (1)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. F.w kwocie 3000 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. K. (2)w kwocie 2900 złotych,

– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, VII Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemD. K.(poprzednioZ.) w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, VII Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. C. (2)w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. L. (1)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 2900 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemP. M. (1)w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. M.w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemI. M. (1)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. P. (2)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 2900 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemE. R.w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 13 listopada 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 09 października 2004 roku do 13 listopada 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 5601,12 złotych z dnia 9 października 2004 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzićA. G. (2), z d.B.do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. G. (2)(poprzednioB.) w kwocie 5601,12 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemŁ. K. (2)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. Z.w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3400 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. G. (2)w kwocie 3400 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 6117,76 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemE. K. (1)(poprzednioZ.) w kwocie 6117,76 złotych,
– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. W. (1)(poprzednioD.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. B. (2)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3500 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. M. (2)w kwocie 3500 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemP. M. (2)w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemB. S.(poprzednioM.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. W.w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. W. (2)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. K. (2)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 19 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 5308,52 złotych z dnia 19 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemS. L.w kwocie 5308,52 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. L. (2)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemZ. P.(poprzednioM.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemE. B. (1)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemO. K.w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. W. (3)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 18 października 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 18 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. K. (3)(poprzednioW.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 grudnia weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. W. (4)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. K. (4)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 13 listopada 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 13 listopada 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 6534,64 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. W. (2)w kwocie 6534,64 złotych,
– w dniu 13 listopada 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 13 listopada 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 5601,12 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. W. (5)w kwocie 5601,12 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do  niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. S. (1)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. K. (3)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. W. (1)(poprzednioJ.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. K. (4)(poprzednioG.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemS. J. (1)w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemD. J.w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. G. (3)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 5 listopada 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. K. (2)w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 5 listopada 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 3500 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. K. (1)w kwocie 3500 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2030 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. J. (1)w kwocie 2030 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemS. J. (2)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. N. (1)(poprzednioJ.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 5 listopada 2012 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do  niekorzystnego rozporządzenia mieniemP. D.(poprzednioF.) w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 19 marca 2013 roku w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 1 września 2010 roku do 19 marca 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 1 września 2010 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. J. (2)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. M. (3)(poprzednioM.) w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 31 sierpnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 4572,70 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. B. (3)w kwocie 3800 złotych,

    – w dniu 12 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. G. (4)w kwocie 1200 złotych,

    – w dniu 5 lutego 2013 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 5 lutego 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemI. G. (3)w kwocie 2000 złotych,

    – w dniu 31 sierpnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 5738,42 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. K. (5)w kwocie 5738,42 złotych,

    – w dniu 21 września 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, IX Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 21 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. K. (2)w kwocie 2900 złotych,

– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. L. (3)w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 3000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadziłJ. P.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym we Wrześni, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. M.w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 12 grudnia 2012 roku w Sądzie Rejonowym Poznań Stare Miasto w Poznaniu, I Wydział Cywilny przedłożył uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania pozwu w tej wysokości, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemK. Ł.w kwocie 1500 złotych,
– w dniu 9 stycznia 2013 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 9 stycznia 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do  niekorzystnego rozporządzenia mieniemA. S. (2)(poprzednioJ.) w kwocie 2000 złotych,
– w październiku 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 5308,52 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniemE. K. (2)(poprzednioŁ.) w kwocie 5308,52 złotych,
– w styczniu 2013 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do stycznia 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 3500 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym usiłował doprowadzićM. K. (3)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3500 złotych,
– w dniu 29 sierpnia 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając weksel wystawiony na kwotę 3400 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym usiłował doprowadzićJ. B. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3400 złotych,
– w dniu 28 lipca 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w lipcu 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłA. M. (3)(poprzednioG.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 28 grudnia 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 5 listopada 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłB. G.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1000 złotych,
– w dniu 9 stycznia 2013 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2013 roku do 9 stycznia 2013 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłD. P.(poprzednioJ.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 30 października 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012  roku do 30 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2030 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłP. G.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2030 złotych,
– w dniu 12 października 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do 12 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłS. K. (2)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,
– w październiku 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 11 września 2012 roku do października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 6614,18 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłK. L.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 800 złotych,
– we wrześniu 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony we wrześniu 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłJ. Ł.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1500 złotych,
– w dniu 12 października 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 10 do 12 października 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 10 października 2008 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłM. N. (2)(poprzednioM.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 500 złotych,
– w 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w lipcu 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłA. W. (2)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 14 września 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 14 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku,  jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłA. N.(poprzednioW.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 100 złotych,
– w dniu 28 lipca 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w lipcu 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłT. G.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2900 złotych,
– w dniu 25 września 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 11 do 25 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłW. K.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 14 września 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 14 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłK. W. (3)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1500 złotych,
– w dniu 14 września 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 14 września 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłM. Z.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1400 złotych,
– w styczniu 2013 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 5 listopada 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłA. Z., (poprzednioF.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1500 złotych,
– w dniu 30 listopada 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 22 listopada 2010 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłN. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1500 złotych,
– w dniu 28 lipca 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w lipcu 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 5263,64 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej  wysokości, czym doprowadziłM. R.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3000 złotych,
– w listopadzie 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając weksel wystawiony na kwotę 3000 złotych z dnia 11 października 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłM. K. (4)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3000 złotych,
– w dniu 9 stycznia 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony w okresie od 31 lipca 2012 roku do 9 stycznia 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłD. F.(poprzednioH.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,
– w dniu 28 lipca 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 31 lipca 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłA. G. (3)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1200 złotych,
– w 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając uprzednio podrobiony we wrześniu 2012 roku weksel wystawiony na kwotę 2900 złotych z dnia 11 września 2012 roku, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłM. M. (6)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2900 złotych,
– w 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłA. G. (4)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2000 złotych,
– w lipcu 2012 roku wP.wystąpił z przedsądowym wezwaniem do zapłaty załączając weksel wystawiony na kwotę 2000 złotych, jako dowód zasadności żądania w tej wysokości, czym doprowadziłŁ. F.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1450 złotych,
– w dniu 5 listopada 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 5 listopada 2012 roku wystawionym na daneK. F.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 5 listopada 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 5 listopada 2012 roku wystawionym na daneŻ. F.na kwotę 2900 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneS. J. (3)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 22 listopada 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 22 listopada 2012 roku wystawionym na daneJ. G. (1)na kwotę 3000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneH. L.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneD. W.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneB. Ł.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 5 listopada 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 5 listopada 2012 roku wystawionym na daneM. M. (7)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneA. M. (4)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneR. M. (2)na kwotę 3000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneB. L. (2)na kwotę 6117,76 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneK. A.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneJ. B. (2)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneK. C.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneP. C.na kwotę 3000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneM. C. (3)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneA. D.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneL. G.na kwotę 2900 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneM. L. (1)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneH. W.na kwotę 5601,12 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 19 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 19 lipca 2012 roku wystawionym na daneO. P.na kwotę 3000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneM. M. (8)na kwotę 6193,27 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneA. J. (1)na kwotę 3000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 października 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 października 2012 roku wystawionym na daneA. M. (5)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneM. L. (2)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneM. M. (9)na kwotę 3500 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 5 listopada 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 5 listopada 2012 roku wystawionym na daneJ. G. (2)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneE. K. (3)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneK. R.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 października 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 października 2012 roku wystawionym na daneM. K. (5)na kwotę 2900 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneL. W. (2)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 5 listopada 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 5 listopada 2012 roku wystawionym na daneB. M.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneE. B. (2)na kwotę 2900 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneA. C. (2)na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneO. D.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneA. G. (5)na kwotę 2900 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneI. A.na kwotę 5624,42 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 31 lipca 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 31 lipca 2012 roku wystawionym na daneP. Z.na kwotę 2000 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
– w dniu 11 września 2012 roku podrobił podpis indosantaA. K. (1)na wekslu z dnia 11 września 2012 roku wystawionym na daneM. S.na kwotę 6614,18 złotych w celu przedłożenia w postępowaniu cywilnym o zapłatę,
usiłując tym samym wyłudzić łączną kwotę 248.064,66 złotych i wyłudzając łącznie kwotę 68.448,42 złotych, co stanowi mienie znacznej wartości,
– tj. popełnienia czynu stanowiącego zbrodnię zart. 286 § 1 K.k.w zb. zart 13 § 1 K.k.w zw. zart. 286 § 1 K.k.w zw. zart. 294 § 1 K.k.w zb. zart. 310 § 1 i 2 K.k.w zw. zart. 11 § 2 K.k.w zw. zart. 12 K.k.i za to, na podstawieart. 310 § 1 K.k.w zw. zart. 11 § 3 K.k.iart. 60 § 2, § 6 pkt 2 K.k.wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności;
2. na podstawieart. 46 § 1 K.k.zobowiązałT. K.do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz:
a)A. B. (3)kwoty 3800 złotych,
b)K. G. (4)kwoty 1200 złotych,
c)I. G. (3)kwoty 2000 złotych,
d)A. K. (5)kwoty 5738,42 złotych,
e)J. K. (2)kwoty 2900 złotych,
f)A. L. (3)kwoty 3000 złotych,
g)J. P.kwoty 3000 złotych,
h)J. M.kwoty 2000 złotych,
i)K. Ł.kwoty 1500 złotych,
j)A. M. (3)(poprzednioG.) kwoty 2000 złotych,
k)B. G.kwoty 1000 złotych,
l)D. P.(poprzednioJ.) kwoty 2000 złotych,
m)P. G.w kwoty 2030 złotych,
n)S. K. (2)w kwoty 2000 złotych,
o)K. L.w kwoty 800 złotych,
p)J. Ł.w kwoty 1500 złotych,
q)M. N. (2)(poprzednioM.) w kwoty 500 złotych,
r)A. W. (2)kwoty 2000 złotych,
s)A. N.(poprzednioW.) kwoty 100 złotych,
t)T. G.kwoty 2900 złotych,
u)W. K.kwoty 3000 złotych,
v)K. W. (3)kwoty 1500 złotych,
w)M. Z.kwoty 1400 złotych,
x)A. Z., (poprzednioF.) kwoty 1500 złotych,
y)N. M.kwoty 1500 złotych,
z)M. R.kwoty 3000 złotych,
aa)M. K. (4)kwoty 3000 złotych,
bb)D. F.(poprzednioH.) kwoty 2000 złotych,
cc)A. G. (3)kwoty 1200 złotych,
dd)M. M. (6)kwoty 2900 złotych,
ee)A. G. (4)kwoty 2000 złotych,
ff)Ł. F.kwoty 1450 złotych,
gg)M. J. (1)kwoty 2030 złotych;
3. na podstawieart. 627 K.p.k.obciążył oskarżonego wydatkami oskarżycieli posiłkowych w związku ze sprawą, zaś na podstawieart. 624 § 1 K.p.k.iart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychzwolnił w całości oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym od opłaty.
Od powyższego wyroku apelacje wnieśli obrońca oskarżonego oraz prokurator.
I takobrońca oskarżonegozaskarżył przedmiotowy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji:

1
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, to jestart. 7 k.p.k.w zw. zart. 201 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego, albowiem podstawę przypisania mu zarzucanego czynu stanowiła opinia biegłego grafologa, przy czym jej treść, również w obliczu kwestii podnoszonych w toku sprawy przez obrońcę, jest niepełna;

2
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, to jestart. 4 k.p.k.,5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,410 k.p.k.iart. 424 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego o wydanie nowej/uzupełniającej opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego na okoliczność ustalenia, czy podpisy złożone na wekslach o treści(...)zostały nakreślone przezA. K. (1)bądźT. K.jako pozbawionego podstaw faktycznych, w sytuacji gdy materiał porównawczy w odniesieniu doA. K. (1)nie pochodzi z okresu porównywalnego do czasu powstania dowodowych dokumentów, a sama opinia nie uwzględnia takich okoliczności jak przebyte przez ojca oskarżonego choroby, jego oburęczność;

3
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, to jestart. 5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.w zw. zart. 92 k.p.k., a to poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pobieżnie i wybiórczo ocenionym materiale dowodowym, przy całkowitym zlekceważeniu fragmentów istotnych dowodów, które mogły prowadzić do ustalenia odmiennego stanu faktycznego niż ten, który został ustalony przez Sąd I instancji oraz rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, a w szczególności odrzucenie jako niewiarygodne wyjaśnieńT. K.i zeznańB. K. (2), a to z uwagi na treść opinii biegłego, zaświadczeń lekarskichA. K. (1)i protokołu rozprawy w sprawie cywilnej pochodzących z 2013 roku, choć materiał porównawczy stanowiący podstawę wydania opinii budzi wątpliwości, a pozostałe ww. dokumenty pochodzą z okresu po podpisaniu weksli, w którym to okresie stan zdrowia ojca oskarżonego ulegał stałemu pogorszeniu;

a z ostrożności procesowej – niezależnie od powyższych zarzutów :

4
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, to jestart. 7 k.p.k.,art. 201 k.p.k.,art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez wadliwą – dowolną, a nie swobodną ocenę wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z dziedziny rachunkowości i finansów, a co za tym idzie oddalenie wniosku z uwagi na brak jego znaczenia w sprawie, w sytuacji gdy rzetelna ocena złożonego wniosku, przy uwzględnieniu wskazań logicznego rozumowania oraz okoliczności ujawnionych w toku postępowania winna prowadzić do wniosku przeciwnego;

5
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, to jestart. 7 k.p.k.orazart. 424 § 1 i 2 k.p.k., polegającą na sporządzeniu niepełnego uzasadnienia do wydanego rozstrzygnięcia, które nie zawiera dokładnego wskazania jakie okoliczności i dlaczego zostały udowodnione, a inne nie, w jakiej mierze Sąd oparł się na dowodach, dlaczego nie zostały uznane dowody przeciwne, a także nieprzeprowadzeniu analitycznej i kompleksowej analizy ukazującej sposób wyliczenia kwoty rzekomo wyłudzonej i usiłowanej do wyłudzenia, co czyni motywy skarżonego rozstrzygnięcia nie tylko niewyczerpującymi, ale również nienadającymi się do kontroli instancyjnej;

6
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, iż oskarżony usiłował wyłudzić kwotę 248.064,66 zł w sytuacji, gdy zachowanie oskarżonego nie zmierzało bezpośrednio do dokonania czynu zabronionego, winno zatem zostać zakwalifikowane co najwyżej jako przygotowaniem do wyłudzenia;

7
obrazę prawa materialnego, tj.art. 63 § 1 k.k.poprzez niezaliczenie oskarżonemu na poczet kary pozbawienia wolności rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 12 czerwca 2015 roku.

Wskazując na powyższe zarzuty, na zasadzieart. 437 § 1 i 2 k.p.k., obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu,ewentualnieo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Natomiastprokuratorzaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze – na niekorzyść oskarżonego – zarzucając mu: rażącą niewspółmierność kary 3 lat pozbawienia wolności, zamiast przewidzianej za to przestępstwo minimalnej kary 5 lat pozbawienia wolności poprzez niezasadne zastosowanie dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary i uznanie, że zachodzi uzasadniony wypadek, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa, podczas gdy stopień winy oskarżonego, bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu, bardzo poważny i wysoki rozmiar następstw przestępstwa, motywacja oskarżonego nastawiona na zysk oraz sposób postępowania po popełnieniu przestępstwa, a także względy zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego oraz potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa przemawiały za orzeczeniem kary bez nadzwyczajnego jej łagodzenia.
W konkluzji powyższego skarżący prokurator na zasadzieart. 437 § 1 k.p.k.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary 5 lat pozbawienia wolności na podstawieart. 310 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego o tyle okazała się celowa, że skutkowała zmianą zaskarżonego orzeczenia w kierunku postulowanym przez skarżącego. Natomiast apelacja prokuratora nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ponieważ apelacja obrońcy była dalej idąca w pierwszej kolejności należało z nią się rozprawić. Na wstępie stwierdzić należy, iż apelacja wskazanego powyżej skarżącego co do zasady zarzucała zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, mający wynikać z niepełności materiału dowodowego (błąd "braku") oraz z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowano wymogi, którym podlegać musi ocena dowodów, aby nie przekształciła się w "dowolną". Tak więc przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wtedy, gdy:
- jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.),
- stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),
- jest wyczerpujące i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.)

    (por. wyr. SN z 16 XII 1974 r., Rw 618/74, OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 47; SN V KK 375/02, OSN Prok. i Pr. 2004, nr 1, poz. 6; wyr. SN z 9 XI 1990 r., WRN 149/90, OSNKW 1991, z. 7-9, poz. 41; wyr. SN z 22 II 1996 r., II KRN 199/95, OSN PiPr 1996, nr 10,poz. 10; wyrok SA w Łodzi z 2001-01-17, II AKa 255/00, Prok.i Pr.-wkł. 2002/10/22; wyrok SA w Łodzi z2002-03-20,II AKa 49/02, Prok.i Pr.-wkł. 2004/6/29 i inne; M. Cieślak, Z. Doda:  Przegląd..., Pal. 1976, nr 2, s. 48; W. Daszkiewicz: Przegląd..., PiP 1976, nr 4, s. 119; Z. Doda, J. Grajewski: Węzłowe problemy...,PS1996, nr 5, s. 46).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanego przypadku stwierdzić należy, iż Sąd I instancji nie ustrzegł się wprawdzie pewnych błędów przy czynieniu ustaleń faktycznych, a w rezultacie i co do oceny prawnej analizowanego zdarzenia oraz jego konsekwencji prawnokarnych dla oskarżonego, przez co konieczna była ingerencja w treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, jednakże nie w stopniu oczekiwanym przez skarżącego.
I tak apelacja obrońcy oskarżonego w części kwestionującej ustalenia Sądu I instancji co do sprawstwa i winyT. K.w zakresie odnoszącym się do podrobienia przez niego dowodowych weksli nie zasługiwała na uwzględnienie.
W tym zakresie ustalenia Sądu meriti bazowały na wnioskach opinii biegłej grafologH. N., które posłużyły mu do negatywnej weryfikacji wyjaśnień oskarżonego oraz zeznańB. K. (2)odnośnie indosowania weksli stanowiących zabezpieczenie należności z tytułu opłaty za naukę byłejAkademii (...)wP.(dalej w skrócie(...)) przezA. K. (1)- jako pierwszego uprawnionego z weksli – naT. K.. W tej części, w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji nie naruszył obowiązującej go reguły obiektywizmu, tak w zakresie oceny przeprowadzonego w sprawie dowodu z opinii biegłego w dziedzinie kryminalistycznych badań dokumentów (art. 7 k.p.k.), jak i badania i uwzględniania całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (art. 410 k.p.k.), pomimo oddalenia wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o powołanie nowego biegłego z dziedziny grafologii, na okoliczność ustalenia czyA. K. (1)był autorem podpisów indosanta o treści:(...)nakreślonych na kwestionowanych w sprawie wekslach wystawionych in blanco przez byłych słuchaczy(...)prowadzonej przez ojca oskarżonego (vide: k. 5644-5645 w zw. z k. 5695-5696).
W nawiązaniu do trafnych wywodów Sądu Okręgowego przypomnieć należy, że w rozumieniuart. 201 k.p.k.opinia biegłego jest:
- niepełna, jeżeli nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione mu pytania, na które zgodnie z zakresem posiadanych wiadomości specjalnych i udostępnionych mu materiałów dowodowych może oraz powinien udzielić odpowiedzi lub jeżeli nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności albo też nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen oraz poglądów;
- niejasna, jeżeli jej sformułowanie nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów, a także sposobu dochodzenia do nich, albo jeżeli zawiera wewnętrzne sprzeczności, posługuje się nielogicznymi argumentami itp.
Z kolei sprzeczność w samej opinii (sprzeczność wewnętrzna) lub między dwiema albo większą liczbą opinii (sprzeczność zewnętrzna ) zachodzi wówczas, gdy w jednej opinii, w dwóch albo większej ich liczbie, co do tych samych, istotnych okoliczności, dokonane zostały odmienne ustalenia, odmienne oceny albo też z przeprowadzonych takich samych czynności w opiniach tych sformułowane zostały odmienne wnioski(por. postanowienie SN Z 24/75, OSNKW 1975, nr 12, poz. 172; wyrok SN II KR 317/80, LEX nr 21883; SN Rw 361/80, OSNKW 1981, nr 1-2, poz. 7; SN IV KR 152/80, OSNPG 1981, nr 2, poz. 27; SN IV KR 355/85, OSNPG 1987, nr 3, poz. 37; SN V KRN 59/88, OSNPG 1989, nr 1, poz. 15; SN II KR 96/88, OSNKW 1988, nr 9-10, poz. 72; wyrok SN II KK 321/06, LEX nr 299187; SN II KK 187/03, LEX nr 84469; SN IV KK 206/08, Prok. i Pr. 2008, nr 12, s. 15; SN II KK 140/08, Prok. i Pr. 2009, nr 6, poz. 27; SA w Krakowie II AKa 160/08, Prok. i Pr. 2009, nr 6, poz. 50; SN IV KK 85/07, LEX nr 282827; SA w Szczecinie II AKa 55/08, OSA 2009, z. 11, poz. 37; Lech K. Paprzycki, Komentarz aktualizowany do art. 201 Kodeksu postępowania karnego, stan prawny 2014.04.09)
Kierując się powyższymi, ugruntowanymi w orzecznictwie i literaturze przedmiotu kryteriami oceny dowodu z opinii biegłego, stwierdzić należy, że w pełni zasadnie Sąd Okręgowy uznał, iż uzyskane w sprawie opinie w dziedzinie kryminalistycznych badań dokumentów i identyfikacji pisma ręcznegoH. N.(vide: k. 1734-1754, 3667-3691, 3794-3839, 5639-5644), na okoliczność m.in. ustalenia autentyczności i bezpośredniego wykonawcy kwestionowanych w toku postępowania podpisów na nazwiskoA. K. (1)- są jasne, pełne i niesprzeczne, a co za tym idzie, brak jest podstaw do ich weryfikowania lub uzupełniania, poprzez dopuszczenie kolejnego dowodu z opinii biegłego w dziedzinie grafologii. Należy bowiem wskazać, iż biegła udzieliła kategorycznych odpowiedzi na wszystkie zlecone jej w toku postępowania przygotowawczego pytania, zakresem badania objęła wszystkie kwestionowane podpisy na zabezpieczonej w sprawie dokumentacji wekslowej, poddając ocenie przydatność materiału kwestionowanego i porównawczego dla przeprowadzenia zleconych badań, złożyła szczegółowe sprawozdanie z przeprowadzonych czynności badawczych, ze wskazaniem użytych metod (głównie graficzno-porównawcza) oraz wyprowadzonych z nich wniosków, które są logiczne i nie wykazują błędów w poprawnym rozumowaniu. Dodatkowo nie ujawniły się żadne okoliczności, które podważyłyby wiedzę, profesjonalizm i bezstronność biegłej, nie tylko w kontekście wydanych przez nią opinii na piśmie, ale i uzupełniającej ustnej opinii złożonej na rozprawie, w świetle czego uznać należy, iż biegła w reprezentowanej przez nią dziedzinie wiadomości specjalnych jest wysokiej klasy specjalistą, o bogatym doświadczeniu zawodowym i długoletnim stażu eksperckim.
Wprawdzie skarżący opinie te kwestionował jeszcze w toku postępowania przed Sądem I instancji, wskazując iż wyprowadzone przez biegłą wnioski, co do autorstwa kwestionowanych przez prokuratora podpisów, są błędne, gdyż zostały oparte na nieadekwatnym materiale porównawczym, nie uwzględniają stanuA. K. (1)z okresu indosowania dowodowych weksli (choroby, oburęczności), zarzucając opiniom niepełność, a tym samym nierzetelność, co stało się głównym zarzutem apelującego pod adresem Sądu orzekającego, zauważyć jednak należy, iż dyskwalifikowanie opinii biegłego wymaga uprzedniego wykazania, że była ona oparta na błędnych przesłankach względnie, e nie odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy w danej dziedzinie lub też, że jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania.
Okoliczności tych skarżący w żaden sposób nie wykazał, kwestionując wnioski opinii biegłejH. N.nie tylko wbrew wywodom, ale wręcz obok treści złożonych przez nią opinii, przez co zarzut ten jawi się w całości jako polemiczny. I tak skarżący, kwestionując przydatność zebranego w sprawie materiału dowodowego w części dotyczącej osobyA. K. (1)z racji jego pochodzenia sprzed okresu indosowania dowodowych weksli oraz braku materiału wpływowego, całkowicie pomija fakt, że ocena przydatności zgromadzonego w sprawie materiału porównawczego stanowiła część wstępną wydanych w sprawie opinii grafologicznych na piśmie, zaś jego pozytywna ocena (kwalifikacja do przeprowadzenia badań pismoznawczych) stanowiła warunek wykonania przez biegłą zleconych jej w śledztwie badań komparatystycznych kwestionowanych podpisów. Biegła, wbrew stanowisku skarżącego, dysponowała szerokim materiałem bezwpływowym – w tym zawierającym podpisy na nazwiskoA. K. (1)wykonane półdrukiem (majuskułą jak na dowodowych wekslach) - pochodzącym z lat 1962-2011, który oceniła jako wystarczający i przydatny do opiniowania. Faktem jest, że w materiale tym znalazły się tylko trzy dokumenty wytworzone w okresie zbliżonym do czasookresu objętego zarzutem, tj. wniosek o wydanie dowodu osobistego z 28.02.2008 roku oraz dwa pisma w sprawie wykreślenia numeru REGON, datowane na dzień 27.07.2011 roku (vide: k. 3692, 3694), przy czym tylko te ostatnie zawierały podpisy sporządzone pismem majuskułowym (wniosek o wydanie dowodu zawierał podpis sporządzony pismem minuskułowym, a nadto zapisy tak jednym, jak i drugim rodzajem liternictwa). Mając jednak na uwadze treść ustnej opinii biegłej złożonej na rozprawie, wedle której charakter pisma człowieka (jego cechy dystynktywne, indywidualizującej autora), kształtuje się na przestrzeni wielu lat - pomiędzy 18 a 25 rokiem życia, zaś pojedyncze modyfikacje nie zmieniają jego indywidualizmu (vide: k. 5642), okoliczność ta w rozważanym przypadku pozostawała bez jakiegokolwiek znaczenia.
Nie sposób także podważać wniosków opinii biegłej w rozważanym aktualnie zakresie li-tylko z tego względu, że w materiale porównawczym nie znalazły się próby pisma pobrane odA. K. (1)na żądanie organu prowadzącego postępowanie. Przede wszystkim, jak trafnie zwrócił na to uwagę Sąd orzekający, uzyskanie materiału wpływowego odA. K. (1)nie było możliwe – na etapie postępowania sądowego z uwagi na zgon wymienionego, zaś na etapie postępowania przygotowawczego – z uwagi na stan jego zdrowia. Wbrew bowiem wywodom skarżącego, jak i stanowisku prezentowanemu przez oskarżonego, pobranie wzorów pisma odA. K. (1)nie było możliwe z przyczyn obiektywnych. Na powyższe jednoznacznie wskazuje fakt, iż sąd cywilny w sprawie o sygn. akt IX C 396/13 (z powództwaT. K.przeciwkoB. K. (1)), chcąc przeprowadzić dowód z zeznańA. K. (1)w dniu 11 lipca 2013 roku udał się do miejsca jego zamieszkania, gdzie stwierdził, że kontakt ze świadkiem jest możliwy – odpowiada na pytania, jednakże miał wyraźne problemy z mową.A. K. (1)odmówił złożenia zeznań jako osoba najbliższa dla powoda, nie był jednak w stanie złożyć podpisu pod protokołem z czynności przesłuchania świadka w miejscu zamieszkania (vide: k. 82 kopii ww. akt). Z tych względów niemożliwym było również przesłuchanieA. K. (1)jako świadka i pobranie od niego wzorów podpisów w ramach niniejszego postępowania w początkowej fazie śledztwa (vide: k. 1067), czego biegła miała świadomość (vide: k. 5640).
W świetle powyższego, jak i pozostałej treści uzupełniającej opinii złożonej przez biegłąN.na rozprawie, nie sposób zarzucać jej również tego, że opiniując w sprawie nie uwzględniła ona stanu zdrowiaA. K. (1)bądź tego, iż ww. był osobą oburęczną. Jak bowiem przekonująco biegła stwierdziła, choroba, urazy – o charakterze mechanicznym bądź neurologicznym (np. wylewy, schizofrenia) - mogą rzutować na charakter pisma – obserwowalne są zmiany chorobowe, kolejna nauka pisania, czy odwrócenie cech graficznych przy oburęczności – takowych zmian w badanych dokumentach biegła nie stwierdziła (brak zmian wskazujących na ich pochodzenie od osoby nienawykłej do pisania). Mało tego, biegła uznała – zakładając, żeA. K. (1)miał nakreślić kwestionowane w treści indosów podpisy po dwóch udarach – aby okoliczność ta znalazła odbicie w graficznym obrazie podpisów złożonych na dowodowych wekslach – gdyby bowiem przedmiotowe podpisy zostały złożone w spowolnionym tempie i były pozbawione dynamiki bądź miałyby zakłóconą płynność linii podpisu, to spostrzeżenia te ujęłaby w swojej opinii. Słuszność powyższej oceny wspiera okoliczność, iż stan zdrowiaA. K. (1)już w okresie objętym zarzutem musiał być poważny, skoro wedle treści zaświadczenia z dnia 27 maja 2013 roku (vide: k. 1065-1066 akt głównych, k. 62 kopii akt IX C 674/13) miał on stwierdzone przez lekarza wieloogniskowe rozmiękanie mózgu, częściową afazję mieszaną, obustronne niedowidzenie, kardiomiopatię rozstrzeniową w okresie niewydolności krążenia, wymagał stałej opieki i był niezdolny do stawiennictwa w sądzie. Stan ten potwierdza także zaświadczenie lekarskie z 15 maja 2013 roku wskazujące, iżA. K. (1)był niezdalny do samodzielnej egzystencji z powodu zdiagnozowanego wieloogniskowego rozmiękania mózgu (vide: k. 9 kopii akt IX Nc 3561/12). Wprawdzie dowodowe weksle miały być indosowane w 2012 roku, jednakże jak trafnie zauważa Sąd orzekający stan zdrowia ww. już wówczas musiał być poważny, skoro wedle zeznańB. K. (2)jej mąż miał nakreślić kwestionowane podpisy przy pomocy specjalnie wyciętego szablonu, co samo w sobie wykluczało możliwość własnoręcznego kreślenia przez niego podpisów w sposób naturalny, w szybkim tempie, z zastosowaniem charakterystycznych wiązań międzyliterowych i o niezakłóconej linii - tym bardziej w przypadku, gdy podpisy te obejmowały pełne imię i nazwisko - co wedle biegłej eliminowałoA. K. (1)jako wykonawcę rzeczonych podpisów.
Na koniec zauważyć należy, iż apelujący nie kontestował wprost opinii grafologicznych wydanych przez biegłąH. N.w części w jakiej wskazywały one w sposób pozytywny i kategoryczny naT. K.jako na autora kwestionowanych podpisów na nazwiskoA. K. (1). W tym zakresie biegła dysponowała szerokim i adekwatnym materiałem porównawczym – zarówno wpływowym, jak i bezwpływowym. Skarżący pomijając tę okoliczność, skutecznie podważa zasadność podniesionych w skardze odwoławczej zarzutów. Zasada bowiem zawarta wart. 410 k.p.k., wedle której podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej obowiązuje także przy wyciąganiu wniosków przez strony procesowe, które przedstawiając własne stanowisko nie mogą go opierać na fragmentarycznej ocenie dowodów z pominięciem tego wszystkiego, co mogło prowadzić do innych wniosków(por. SN III KR 196/79, OSNPG 1980, nr 3, poz. 43).
Zatem oddalenie, w takiej sytuacji, przez Sąd Okręgowy wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, nie nastąpiło ani z obraząart. 201 k.p.k., ani tym bardziejart. 4 k.p.k.,5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,410 k.p.k.iart. 424 k.p.k.Oczywistym jest, że niejasność opinii, o której mowa wart. 201 k.p.k.odnosi się nie tylko do sądu orzekającego, lecz także do każdej ze stron postępowania karnego, dlatego żądanie wezwania biegłych przed sąd orzekający w celu umożliwienia stawiania pytań i wyjaśnienia istniejących niejasności nie może być oddalone, ponieważ naruszałoby dyspozycjęart. 170 § 1 i 2 oraz art. 6 k.p.k.(por. SN IV KR 116/88, OSNKW 1989, nr 3-4, poz. 30).Z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Zważyć należy, iż skarżący i oskarżony, przed podjęciem przez Sąd meriti decyzji o oddaleniu przedmiotowego wniosku dowodowego, mieli możliwość wyjaśnienia swoich wątpliwości podczas uzupełniającego przesłuchania biegłej na rozprawie. Zgodnie bowiem z treściąart. 201 k.p.k., jeżeli opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych. Obrona miała więc możliwość uzyskania dodatkowych wyjaśnień na temat zastosowanych przez biegłą metod badawczych, użytego do badań materiału porównawczego oraz przesłanek wnioskowania, a więc tego w jaki sposób biegła doszła do wniosków co do tego, że autorem kwestionowanych podpisów nie byłA. K. (1)oraz ich identyfikacji jako nakreślonych przez oskarżonego.
Trafnie więc Sąd Okręgowy oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego w dziedzinie kryminalistycznych badań dokumentów. Tryb postępowania określony wart. 201 k.p.k.ma wszak zastosowanie zawsze wtedy, gdy sąd ma uzasadnione wątpliwości co do trafności opinii albo uzna ją za nietrafną

    (por. SN I KR 319/81, OSNPG 1982, nr 11, poz. 149; SN I KZ 231/85, OSNKW 1986, nr 9-10, poz. 82; SN V KRN 125/87, OSNPG 1987, nr 12, poz. 148; SN V KRN 247/88, OSNKW 1989, nr 1-2, poz. 12).Natomiast dla dopuszczenia dowodu z opinii innych biegłych nie ma znaczenia czy uzyskana już opinia biegłych jest przekonująca dla strony, która domaga się nowej opinii, bo nie spełnia jej oczekiwań, ale czy ta opinia jest niepełna bądź niejasna dla organu procesowego

    (por. SA w Łodzi II AKz 199/10, Prok. i Pr. 2012, nr 6, poz. 22; SA w Krakowie II AKa 270/11, KZS 2012, z. 5, poz. 51, SA w Krakowie II AKa 36/13, KZS 2013, z. 7-8, poz. 50).

W tym miejscu dodatkowo wskazać należy, iż podstawą oceny dowodu z opinii biegłego przez sąd orzekający nie może być, z natury rzeczy, polemika stron, a nawet sądu, z czysto fachowymi opiniami specjalistów, a jedynie analiza logiczna opinii. Wprawdzie opinia biegłego stanowi dowód w sprawie i z tej przyczyny ulega rozważeniu i ocenie na zasadach ogólnych, wszakże jest to jednocześnie dowód o cechach szczególnych z tej przyczyny, że zgodnie zart. 193 § 1 k.p.k.zostaje dopuszczony wtedy, gdy sądowi orzekającemu braknie wiadomości specjalnych w pewnej dziedzinie. Z samej przeto natury rzeczy ocena opinii biegłych, których sąd w takiej sytuacji powołał, analizowana i oceniana być może jedynie w zakresie jej logiczności i poprawności wnioskowania, zgodnego z zasadami rozumowymi, a nie z pozycji wartościowania pewnych poglądów panujących w dziedzinie wiedzy, którą ci bieglireprezentują (por. SN III KR 18/71, OSNPG 1972, nr 2, poz. 33).Jeżeli więc dowód z opinii jest przekonujący i zrozumiały dla sądu, który to obiektywnie i trafnie uzasadnił, to fakt, że dowód ten nie jest przekonujący lub zrozumiały dla strony procesowej, nie może stworzyć podstawy do stosowania przepisuart. 201 k.p.k.Zwłaszcza zaś nie może stać się podstawą do stosowania tego przepisu procesowego okoliczność, że strona ta, wdając się samodzielnie w spekulacje myślowe natury specjalistycznej, dochodzi w rezultacie do przekonania, że wnioski natury ściśle fachowej - i to w dziedzinie, w której z natury rzeczy brakuje stronie wiadomości specjalnych - są błędne(por. SN III KR 18/71, OSNPG 1972, nr 2, poz. 33; SN V KR 180/77, OSNPG 1978, nr 4, poz. 50).
Reasumując, Sąd Apelacyjny podziela dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę opinii biegłej w dziedzinie kryminalistycznych badań dokumentów, uznając iż brak było podstaw do ich dyskwalifikowania.
Poczytanie wydanych w sprawie opinii z zakresu kryminalistycznych badań dokumentów za pełne, jasne i wewnętrznie niesprzeczne w pełni uprawniało do ich dowodowego wykorzystania i negatywnej weryfikacji wyjaśnieńT. K.oraz zeznańB. K. (2)w zakresie w jakim ww. utrzymywali, żeA. K. (1)– ojciec oskarżonego i mąż świadka - własnoręcznie (przy pomocy szablonu) nakreślił na wekslach podpisy indosanta. W pełni trafnie Sąd orzekający uznał relacji ww. w przedmiotowym zakresie za niewiarygodne jako pozostające w opozycji do treści opinii kryminalistycznych oraz dowodowych zaświadczeń lekarskich oraz rezultatów czynności przesłuchaniaA. K. (1)w postępowaniu cywilnym w charakterze świadka, które razem prowadziły do zgodnego wniosku, żeT. K.podrobił podpisyA. K. (1)na indosach, albowiem ten ostatni nie był w stanie złożyć ich własnoręcznie z uwagi na stan zdrowia. Ponadto, jak słusznie podniósł Sąd orzekający, gdyby stan zdrowiaA. K. (1)w 2012 roku był na tyle dobry, że pozwał mu na podpisanie indosów na wekslach, to niewątpliwie byłby on zdolny do podpisania dokumentu pełnomocnictwa i dochodzenia praw z weksli we własnym imieniu. Tymczasem weksle zostały indosowane na oskarżonego i to on finalnie dochodził roszczeń z weksli, a co za tym idzie, miał interes w podrobieniu podpisówA. K. (1)na wekslach jako indosanta.
W kontekście powyższych wywodów w pełni zasadnie Sąd orzekający uznał przeciwne w tym zakresie wyjaśnienia oskarżonego i korelujące z nimi zeznaniaB. K. (2)za niewiarygodne i obliczone wyłącznie na uniknięcie przezT. K.grożącej mu odpowiedzialności karnej. Ponieważ podniesiony w tym zakresie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych skarżący wyprowadził z zarzucanej Sądowi I instancji obrazy przepisów postępowania, w tymart. 5 § 2 k.p.k.orazart. 7 k.p.k., wskazać wypada, iż nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazyart. 5 § 2 k.p.k.na tej podstawie, że strony zgłaszają wątpliwości co do ustaleń faktycznych. Dla oceny czy został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są miarodajne wątpliwości strony procesowej, ale jedynie to, czy Sąd orzekający wątpliwości takie powziął i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego albo to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. W wypadku bowiem, gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu reguły in dubio pro reo, albowiem jedną z podstawowych prerogatyw sądu orzekającego jest swobodna ocena dowodów (art. 7 k.p.k.)(vide: postanowienie SN publ. OSNwSK 2004/1/238).Skarżący w analizowanym obecnie aspekcie kwestionował w istocie dokonaną przez Sąd orzekający ocenę dowodów (zwłaszcza opinii grafologicznej, wyjaśnień oskarżonego i zeznańB. K.), to zaś czyni zarzut obrazy zasady in dubio pro reo gołosłownym. Właściwe rozumienie zasady rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego prowadzi bowiem do wniosku, iż fakt istnienia w sprawie sprzecznych ze sobą dowodów, sam w sobie nie daje podstaw do odwoływania się do powyższej zasady, o czym nie pamiętał autor skargi.
Podniesione natomiast przez skarżącego zarzuty obrazy przepisów postępowania oraz błędów w ustaleniach faktycznych w części odnoszącej się do przypisanego oskarżonemu oszukańczego zamiaru i doprowadzenia byłych słuchaczy(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tudzież usiłowania powyższego okazały się o tyle celowe, że doprowadziły Sąd odwoławczym do wniosku o błędności ustaleń Sądu meriti w tym względzie oraz wyprowadzonych z nich wniosków, co do oceny prawnej zachowania oskarżonego, aczkolwiek nie z powodów wyeksplikowanych przez apelującego.
Ponieważ eksponowanym przez autora apelacji zarzutem pod adresem orzeczenia Sądu I instancji był zarzut obrazyart. 424 k.p.k., najsamprzód stwierdzeniem należy, że jakkolwiek by nie oceniać jakość wywodów Sądu Okręgowego, które jak słusznie zauważa skarżący w wielu miejscach jest uproszczone, to oceniane kompleksowo, w powiązaniu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i prawidłowo ujawnionym na rozprawie, pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu orzekającego, a w szczególności na ustalenie, jakie fakty Sąd uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych oraz jakie okoliczności miał na względzie przy wymiarze kary. Niewątpliwie takie sporządzenie uzasadnienia jest jego wadą i przyczynkiem do apelacji, nie mniej jednak o zasadności podniesionego zarzutu nie może rozstrzygać wadliwa argumentacja pisemnych motywów wyroku, a treść dowodów ujawnionych w toku przewodu sądowego. Zgodnie bowiem z utrwalonymi w tej mierze poglądami, niespełnienie wymagań ustawowych w zakresie uzasadnienia nie może być utożsamiane z wadliwością rozstrzygnięcia. Formalnym tego potwierdzeniem jest brzmienieart. 455a k.p.k., wedle treści którego, nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych wart. 424. Pogląd ten wypowiadany był zresztą również na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed jego wprowadzeniem doKodeksu postępowania karnego, to jest przed dniem 1 lipca 2015 roku (naruszenieart. 424nie może mieć wpływu na treść wyroku, gdyż dochodzi do niego już po jego wydaniu -por. wyr. SN z 10 II 1984 r., IV KR 261/83, OSNPG 1984, nr 7-8, poz. 85; wyrok SA w Warszawie z 2013-04-12, II AKa 95/13, LEX nr 1312112).
Nie oznacza to jednak, że obecnie sposób sporządzenia pisemnego uzasadnienie orzeczenia jest pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia w procesie, choćby z tego powodu, że ustawodawca nie tylko z tej instytucji nie zrezygnował, ale wart. 424 k.p.k.precyzyjnie określił niezbędne wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku. Przyjąć zatem należy, iż wprawdzie obrazaart. 424 k.p.k.nie może być samodzielną przyczyną uchylenia wyroku, lecz może być podnoszona w związku z zarzutem obrazy innych przepisów postępowania, takich jakart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k., w szczególności gdy pisemne uzasadnienie wskazuje, że wyrok nie został oparty na całokształcie ujawnionych w trakcie rozprawy głównej okoliczności lub w sytuacji, gdy ustalenia sądu przedstawione w wyroku - w opisie czynu przypisanego - pozostają w logicznym oderwaniu od pisemnych motywów(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 stycznia 2017 r., II AKa 411/16, LEX nr 2278193; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2017.05.08, II AKa 367/16, LEX nr 2343415).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach rozpatrywanego przypadku, co de facto należało uwzględnić z urzędu, gdyż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w dotychczasowym kształcie byłoby oczywiście niesprawiedliwie w rozumieniuart. 440 k.p.k.
W tym miejscu wskazać należy, że podstawą przypisania oskarżonemu winy i sprawstwa w zaskarżonym wyroku było ustalenie, że oskarżony, podrabiając podpisyA. K. (1)na indosach weksli wystawionych przez byłych słuchaczy(...)wP.na zabezpieczenie należności z tytułu nauki, a następnie dochodząc jako indosatariusz praw z przedmiotowych weksli za pośrednictwem ustanowionych przez siebie w tym celu pełnomocników procesowych - zarówno polubownie (poprzez kierowanie wezwań do zapłaty), jak i na drodze sądowej (poprzez kierowanie pozwów) - dopuścił się nie tylko podrobienia weksli (papierów wartościowych) i puszczenia ich w obieg (art. 310 § 1 i 2 k.k.), ale także oszustwa - w formie dokonanej w tych przypadkach, w których osoby zobowiązane z weksli dokonały zapłaty w łącznej kwocie 68.448,42 zł - lub usiłowania w tych przypadkach, gdy nie doszło do zapłaty kwoty opiewającej łącznie na sumę 248.064,66 zł (art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.,art. 286 § 1 k.k.), co Sąd Okręgowy zakwalifikował jako jeden czyn ciągły (art. 12 k.k.) o złożonej kwalifikacji prawnej (art. 11 § 2 k.k.).
Wnioskowanie Sądu orzekającego opierało się na założeniu, że skoroT. K.podrobił podpisyA. K. (1)na indosach – co prawidłowo ustalił w oparciu o treść opinii grafologicznych – to tym samym wprowadził w błąd wystawców weksli i poszczególne składy orzekające sądów cywilnych, do których za pośrednictwem ustanowionych pełnomocników skierował – odpowiednio – najpierw przedsądowe wezwania do zapłaty, a następnie – w przypadku ich bezskuteczności – pozwy o zapłatę z weksli, to jednocześnie doprowadził bądź usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wystawców przedmiotowych weksli, niezależnie od tego czy ci ostatni byli lub nie dłużnikamiA. K. (1), albowiem nie był on osobą uprawnioną do dochodzenia praw z weksli.
Z powyższego punktu widzenia szczegółowe szacowanie szkody(...), prowadzonej przezA. K. (1), faktycznie było zbędne i uzasadniało uproszczoną ocenę odnoszącej się do niej części materiału dowodowego - w tym zeznań byłych słuchaczy(...), wyjaśnień oskarżonego, zeznańB. K. (2), treści dokumentacji (wezwań do zapłaty, pozwów, wyroków sądowych) czy nawet opinii biegłego w dziedzinie rachunkowościM. G. (3). Zauważyć jednak należy, że wyżej zaprezentowane wnioskowanie Sądu Okręgowego jedynie pozornie jawiło się jako poprawne i uzasadniające przyjęcie, że oskarżony formalne wyczerpał znamiona przestępstwa oszustwa. Dogłębna analiza okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego - dostrzeżonych zresztą także przez Sąd orzekający, jednakże zbagatelizowanych tudzież pominiętych lub błędnie ocenionych - doprowadziła Sąd odwoławczy do wniosku, że oskarżony nie działał z zamiarem doprowadzenia byłych słuchaczy(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w rozumieniuart. 286 § 1 k.k.
Tytułem wstępu przypomnieć należy, iż przestępstwo oszustwa określone wart. 286 § 1 k.k.jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym w przypadku oszustwa jest osiągnięcie korzyści majątkowej. Charakterystyczny dla strony podmiotowej tego przestępstwa zamiar bezpośredni powinien obejmować zarówno cel działania sprawcy, jak i sam sposób działania zmierzającego do zrealizowania tego celu. Zamiar sprawcy w płaszczyźnie intelektualnej musi więc obejmować z jednej strony sposób zachowania sprawcy, tzw. środek intelektualny, jakim jest w przypadku oszustwa wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności osoby rozporządzającej mieniem do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Z drugiej strony sprawca musi mieć świadomość, że co najmniej może uzyskać korzyść majątkową z planowanego zachowania w wyniku zastosowanego sposobu działania oraz świadomość więzi przyczynowej łączącej podejmowane przez niego działania z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem. W płaszczyźnie woluntatywnej zamiar oszustwa musi przyjmować postać chęci skierowanej na zachowanie prowadzące do wywołania błędu, wyzyskania błędu lub wyzyskania niezdolności osoby rozporządzającej mieniem do należytego pojmowania przedsiębranego działania, chęci doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez osobę, w stosunku do której sprawca podejmuje działania wprowadzające w błąd, zaniechania poinformowania o pozostawaniu przez tę osobę w błędnym przekonaniu lub zachowania polegającego na wyzyskaniu jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania oraz chęci osiągnięcia przy pomocy obu opisanych wyżej zachowań korzyści majątkowej. Innymi słowy elementy przedmiotowe oszustwa muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą. Sprawca nie tylko musi chcieć uzyskać korzyść majątkową, lecz musi także chcieć w tym celu użyć określonego sposobu działania lub zaniechania. Nie można uznać za wypełnienie znamion strony podmiotowej oszustwa sytuacji, w której chociażby jeden z wymienionych wyżej elementów nie jest objęty świadomością sprawcy. Brak jest również realizacji znamion strony podmiotowej w przypadku, gdy sprawca chociażby jednego z wymienionych elementów nie obejmuje chęcią, lecz tylko na niego się godzi. Oszustwo z punktu widzenia znamion strony podmiotowej może być bowiem popełnione wyłącznie z zamiarem bezpośrednim, szczególnie zabarwionym (kierunkowym - dolus coloratus), obejmującym zarówno cel, jak i sposób działania sprawcy(por. tezy 90-92 w: Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278–363 Zoll A. (red.), Barczak-Oplustil A., Bielski M., Bogdan G., Ćwiąkalski Z., Dąbrowska-Kardas M., Kardas P., Majewski J., Raglewski J., Szewczyk M., Wróbel W.; WK, 2016; wyrok SN z dnia 22 listopada 1973 r., III KR 278/73; wyrok SN z dnia 19 lipca 2007 r., V KK 384/06, oraz wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2007 r., III KK 362/06, LEX nr 296749).
Podkreślić także należy, iż udowodnienie strony podmiotowej, w tym zamiaru bezpośredniego, w procesie karnym nastręcza wiele trudności, ponieważ znamiona podmiotowe czynu, będące w istocie przeżyciami wewnętrznymi sprawcy, jego stanami psychicznymi, nie są bezpośrednio dostępne dla innych osób, a tym samym nie poddają się bezpośredniemu badaniu i weryfikacji. O istnieniu i charakterze tych przeżyć (w tym o postaci zamiaru sprawcy) wnioskować można jedynie pośrednio, na podstawie ich zewnętrznej emanacji w postaci konkretnych zachowań. Wielokrotnie w orzecznictwie prezentowane były poglądy, że zamiaru popełnienia przestępstwa nie wolno domniemywać ani się domyślać, lecz musi być on ustalony w sposób pewny, wykluczający jakąkolwiek wątpliwość, w szczególności w wypadku, gdy oskarżony nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wówczas to ustalenie niezbędnego dla skazania za przestępstwo umyślne zamiaru sprawcy winno odbywać się w oparciu o zewnętrzne przejawy jego zachowania i całokształt przedmiotowych i podmiotowych okoliczności zdarzenia. Dopiero bowiem na podstawie wszystkich okoliczności dotyczących danego wypadku i osoby sprawcy możliwe jest odtworzenie rzeczywistych przeżyć sprawcy i ustalenie, do czego zmierzał, czego chciał, względnie – postępując w określony sposób – co przewidywał i na co się godził. Możliwe jest wprawdzie ustalenie zamiaru sprawcy na podstawie samych tylko przedmiotowych okoliczności, związanych z konkretnym zdarzeniem, w oparciu o sam sposób działania, pod warunkiem jednakże, iż działanie to jest tego rodzaju, że podjęcie go przez sprawcę wskazuje jednoznacznie, bez żadnych w tym zakresie wątpliwości, na cel, do jakiego on zmierza. Jednoznaczność ta nie może oznaczać niczego innego, jak nieodzowność określonego skutku, gdyż wtedy tylko możliwe jest prawidłowe ustalenie, iż sprawca chciał takiego, a nie innego skutku swegodziałania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.5.1976r., V KR 20/76, GP 1976, Nr 22).Ustalenie więc rzeczywistego zamiaru powinno wynikać z oceny jego zewnętrznego zachowania się opartego na świadomości możliwości lub konieczności zaistnienia tego, co sprawca chciał osiągnąć(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7.12.2016r., II AKa 246/16).
Odnosząc przywołane powyżej rozważania do realiów przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy ograniczył swoją ocenę li-tylko do kwestii podrobienia podpisu indosanta -A. K. (1)oraz wprowadzenia w błąd, automatycznie domniemując, że skoro oskarżony podrobił podpisy indosanta na dowodowych wekslach, a następnie na tej podstawie dochodził ich zapłaty w stosunku do byłych uczniów i absolwentów(...), to swoim bezpośrednim, kierunkowym zamiarem obejmował także doprowadzenie ww. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w rozumieniuart 286 § 1 k.k.oraz, że chciał w ten sposób osiągnąć korzyść majątkową w rozumieniuart. 115 § 4 k.k.Rozumowanie to w ocenie instancji odwoławczej było błędne, o czym pośrednio przekonuje już samo uzasadnienie zaskarżonego wyroku, z którego wynika m.in., że:
- w okresie funkcjonowania(...)większość uczniów nie miała do końca uregulowanych płatności za czesne,
- oskarżony w zw. z chorobą ojcaA. K. (1)powziął zamiar, że uruchomi weksle i„odzyska należności przysługujące szkole”(prowadzonej w formie działalności gospodarczejA. K. (1)) (vide: k. 1 uzasadnienia SO),
- cywilistyczne szacowanie wielkości roszczeń przysługującychA. K. (1)jest bez znaczenia, a „
    Zasadność roszczeń (w ujęciu ogólnym, nie zaś drobiazgowym)A. K. (1)(jako osoby trzeciej) miała między innymi wpływ (…) na zakres odpowiedzialności w niniejszej sprawie (…)”(vide: k. 114 uzasadnienia SO),
-T. K.oraz świadekB. K. (2)wskazywali, że kwoty dochodzone z weksli były zasadne (vide: k. 115 uzasadnienia SO).
Dokonując natomiast subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod normęart. 286 § 1 k.k.oraz uzasadniając wymierzoną karę Sąd Okręgowy uznał, iż:
- oskarżony zmierzał do osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez uzyskanie nienależnych mu świadczeń od byłych słuchaczy(...), poprzez wprowadzenie w błąd co do tego, że prawo majątkowe z weksla przeszło na niego na mocy indosu, co nie odpowiadało prawdzie (vide: k. 118,119, 124 uzasadnienia SO),
- „
    Nie podważono, a zważywszy na treść zeznańB. K. (2), by nie było woląA. K. (1)wystąpienie z roszczeniami wobec słuchaczy, w sytuacji gdyA. K. (1)był osobą obłożnie chorą, wymagającą kosztownej opieki,T. K.zaś był wyłącznym opiekunem swej córki, w sytuacji gdy jej matka nie płaciła należnych jej alimentów”(vide: k. 123 uzasadnienia SO),
- „

A. K. (1)w zasadniczej części należne były przynajmniej częściowo kwoty dochodzone przezT. K.. (…) nie było tak, że ojcu (A. K. (1)) w ogóle takie roszczenia nie przysługiwały. (…) Nie jest bowiem tak, żeT. K.(…) w oderwaniu od wierzytelności przysługujących jego najbliższej rodzinie, z którą prowadził przecież wspólne gospodarstwo domowe (…) i która też była w potrzebie, wzywał zachowujących się legalistycznie byłych słuchaczy. Dość wspomnieć, że w sytuacji, gdy ktoś z byłych słuchaczy wykazał dowodami wpłat wcześniejsze uiszczenie należności na rzecz szkoły, powód cofał pozew. Podobnie rzecz się ma z zachowaniem na etapie wzywania do spełnienia świadczenia. Takie ustalenia wprost prowadzą do wniosku, że gdyby w przedmiotowej sprawie toA. K. (1), nie zaśT. K., złożył podpis na indosie, nie doszłoby do wyczerpania znamion przestępstwa zart. 286 K.k.”(vide: k. 124 uzasadnienia SO),
-„oskarżony działał w wyniku motywacji nastawionej zysk, lecz w przekonaniu, że ojcu oskarżonego takie roszczenia przysługują, co potwierdzają zachowania oskarżonego kiedy po wykazaniu uiszczenia należności za czesne oskarżony wraz z pełnomocnikami nie realizowali, bądź odstępowali od drogi sądowej”.(vide: k. 127, 128 uzasadnienia SO). Już tylko przytoczone powyżej stanowisko Sądu orzekającego - niekiedy in extenso dla jasności dalszego wywodu – podważa trafność jego wnioskowania, co do tego, że oskarżony:
- działał z zamiarem wprowadzenia w błąd co do istnienia zaległości z tytułu opłat za naukę w byłej(...),
- chciał doprowadzić byłych uczniów i absolwentów(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem,
- działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
I tak z wyjaśnieńT. K., jak i zeznań jego matkiB. K. (2), wynikało, że należności dochodzone na podstawie dowodowych weksli były zasadne, a więc przysługiwałyA. K. (1)z tytułu opłat za czesne w stosunku do byłych uczniów i absolwentów(...)wP.. Sąd Okręgowy wprawdzie nie roztrząsał szczegółowo tej części wyjaśnień oskarżonego i zeznań rzeczonego świadka - negatywnie rozprawiając się z tymi ich relacjami, w których zgodnie utrzymywali, że podpisy na indosachA. K. (1)złożył własnoręcznie - niemniej analiza całokształtu pisemnych motywów wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd meriti jednak dał wiaręT. K.iB. K. (2), co do tego, że taką mieli świadomość, skoro ustalił, że oskarżony powziął zamiar uruchomienia weksli i odzyskania należności przysługujących(...)(prowadzonej przez jego ojca), a następnie, uzasadniając wymiar kary na zasadzie nadzwyczajnego jej złagodzenia, argumentował, że oskarżony działał przecież w założeniu, żeA. K. (1)roszczenia z tytułu opłat za naukę przysługiwały - o czym przekonywał choćby fakt, że po wykazaniu przez byłego ucznia lub absolwenta uprzedniego uiszczenia wszystkich należnych opłat, oskarżony wraz z reprezentującymi go pełnomocnikami odstępowali od ich dochodzenia, np. cofając pozew. Generalnie brak podstaw by kwestionować powyższą ocenę i oparte na niej ustalenia, tym bardziej, że korelowały one z opinią biegłego w dziedzinie rachunkowości, zeznaniami byłych uczniów i słuchaczy(...)oraz byłej pracownicy szkoły –M. J. (3). Należy jednak zauważyć, że powyższe pozostawało w opozycji do opisu czynu przyjętego w zaskarżonym wyroku, w którym oskarżonemu przypisano wprowadzenie w błąd także co do
    „istnienia zaległych zobowiązań z tytułu nauki w tej placówce i konieczności uregulowania płatności wynikających z wystawionych weksli, stanowiących zabezpieczenie tychże zobowiązań”, czego nie podniósł jednak żaden ze skarżących, mimo oczywistej sprzeczności pomiędzy samym rozstrzygnięciem a jego uzasadnieniem, co już samo w sobie uzasadniało ingerencję kontroli odwoławczej w treść zaskarżonego orzeczenia.
Okoliczność, że intencją oskarżonego było dochodzenie należności przysłuchujących(...)względem byłych uczniów i absolwentów z tytułu nieuregulowanych opłat za czesne, winna była również skłonić Sąd orzekający do głębszej refleksji nad tym czyT. K., uruchamiając weksle – po uprzednim podrobieniu podpisuA. K. (1)na indosach - rzeczywiście chciał doprowadzić byłych uczniów i absolwentów(...)i sędziów sądów cywilnych - orzekających w sprawach o zapłatę z weksli – do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ww. Sąd Okręgowy, mimo że sam stwierdził, iż „
    Nie podważono, a zważywszy na treść zeznańB. K. (2), by nie było woląA. K. (1)wystąpienie z roszczeniami wobec słuchaczy”, to wątku tego szerzej nie rozwinął. Tymczasem, tak z wyjaśnień oskarżonego, jak i zeznańB. K. (2), zgodnie wynika, że woląA. K. (1)było dochodzenie praw z weksli względem byłych uczniów prowadzonej przez niego szkoły, co jak zauważył Sąd orzekający było prawdopodobne, choćby w świetle tego, że ww. sam był osobą poważnie schorowaną, wymagającą kosztownej opieki, a i sytuacja życiowa, finansowa oskarżonego, z którym pozostawał on we wspólnym gospodarstwie domowym, była trudna. Dodatkowo zauważyć należy, iż w jednym z procesów cywilnych o zapłatę z weksla,A. K. (1)odmówił złożenia zeznań, jako osoba najbliższa dla powoda, czyliT. K.. Skoro więc oskarżony działał za wiedzą i woląA. K. (1)– pierwszego uprawnionego z weksli wystawionych na zabezpieczenie należności byłej(...)i w przeświadczeniu, że należności z weksli są zasadne, to w pełni uprawnionym jest wnioskowanie, że nie chciał on doprowadzić byłych uczniów i absolwentów(...)do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem.
Przypomnieć należy, że niekorzystne w rozumieniuart. 286 § 1 k.k.rozporządzenie mieniem nie powinno być utożsamiane z wyrządzeniem szkody. Rozporządzenie mieniem może być uznane za niekorzystne nie tylko z tego powodu, że sprawca doprowadzający inną osobę do rozporządzenia nie zamierza zwrócić przedmiotu rozporządzenia (mienia), lecz także z innych powodów. O niekorzystności rozporządzenia mieniem przesądza ocena rozporządzenia z punktu widzenia interesów osoby rozporządzającej lub innej osoby pokrzywdzonej. Ustawowe znamię "niekorzystnego rozporządzenia mieniem" zostaje spełnione wówczas, gdy sprawca - działając w sposób opisany wart. 286 § 1- doprowadza inną osobę do takiego rozporządzenia mieniem, które jest niekorzystne z punktu widzenia jej interesów
    (por. wyrok SN z dnia 30 sierpnia 2000 r., V KKN 267/00; wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2002 r., III KK 230/02, Prok. i Pr.-wkł. 2003, nr 3, poz. 16).Zatem, skoro Sąd Okręgowy ustalił, że należności dochodzone przez oskarżonego z weksli w znakomitej większości, co do zasady, były należne (vide: opinia biegłegoG.), to należało w niniejszej sprawie ustalić czy zapłata zobowiązanych z weksli na rzecz oskarżonego mogła zwolnić i faktycznie zwalniała dłużników wekslowych z długu. W tym zakresie odwołać się należy do treściart. 7 Prawa wekslowego(Dz.U.2016.160 j.t.) stanowiącego, iż:
     "Jeżeli na wekslu znajdują się podpisy osób, niezdolnych do zaciągania zobowiązań wekslowych, podpisy fałszywe, podpisy osób nieistniejących albo podpisy, które z jakiejkolwiek przyczyny nie zobowiązują osób, które weksel podpisały lub których nazwiskiem weksel został podpisany, nie uchybia to ważności innych podpisów".Zgodnie z jednolitym stanowiskiem piśmiennictwa
    (zob. np. Jacek Jastrzębski, w: Komentarz do art. 7 ustawy - Prawo wekslowe. Stan prawny: 2014.08.01 LEX el., Izabela Heropolitańska, w: Komentarz do art. 7 ustawy - Prawo wekslowe. Stan prawny: 2011.04.20 LEX el., Wiesław Opalski, w: Komentarz do art. 7 ustawy - Prawo wekslowe. Stan prawny: 2001.10.01 LEX el.)tenże przepis zawiera zasadę samodzielności podpisów i materialnej niezależności zobowiązań wekslowych i stanowi wyraz formalizmuPrawa wekslowego. Jednocześnie realizuje postulat ochrony zaufania, a w ten sposób sprzyja pewności i sprawności obrotu wekslowego. W świetle powyższego, spełnienie świadczenia na rzecz osoby, która dokonała sfałszowania indosu – będącego przeniesieniem praw z weksla - formalnie nie zwalniało dłużnika wekslowego względem pierwszego uprawnionego z weksla -A. K. (1). W ocenie Sądu odwoławczego nie było jednak zamiarem oskarżonego doprowadzenie wystawców przedmiotowych weksli do podwójnej zapłaty, tj. raz na jego rzecz jako formalnego indosatariusza, a w rzeczywistości fałszywie uprawnionego z weksli oraz drugi raz na rzeczA. K. (1)jako materialnie i formalnie uprawnionego z weksli. Wręcz przeciwnie - okoliczności sprawy potwierdzają, że zapłata weksli (nawet częściowa) była przez niego i jego pełnomocników traktowana jako całkowite zwolnienie z długu. Wskazuje na to choćby fakt, że w przypadku dobrowolnej zapłaty weksle były kasowane (przekreślane) i wydawane zobowiązanym z weksli, a w przypadku ugód strony postanawiały, że zapłata (nawet w części) wyczerpuje w całości roszczenia z tytułu należności za naukę w(...)(vide: zeznania świadków:A. M. (3)(G.) – k. 5581;B. G.– k. 5375v akt głównych wraz z ugodą – k. 3197 Załącznika B5;P. G.– k. 5232 akt głównych, k. 2886 Załącznika B4;S. K. (2)– k. 5218 akt głównych, k. 2936-37 Załącznika B4;J. Ł.– k. 5889-5890, 5893;A. N.– k. 5378v;T. G.– k. 5364;W. K.– k. 3224 Załącznika B5;K. W. (3)– k. 6028;A. Z.wraz z pisemną ugodą – k. 2902, 2904 Załącznika B4;N. M.wraz z pisemną ugodą - zawartą nota bene w imieniuA. K. (1)iT. K.- k. 1305-1306, 5062v-63;M. R.– k. 3420 Załącznika B5;D. F.– k. 5359 akt głównych 2974 Załącznika B4;A. G. (3)– k. 5463, 5486;M. M. (6)– k. 3463 Załącznika B6;A. G. (4)– k. 2991 Załącznika B4). Zresztą, skoro Sąd orzekający uznał za wiarygodne twierdzenia oskarżonego i jego matki, a żonyA. B. (4)K., że dochodzenie należności z weksli było jego wolą i intencją, a dodatkowo on sam był osobą poważnie chorą, którego leczenie i opieka wymagała znacznych nakładów finansowych, to logicznym jest wniosek, że nie zamierzał on samodzielnie, tj. we własnym imieniu dochodzić zapłaty z tytułu należności za naukę w(...)od jej byłych uczniów i absolwentów. Wniosek ten jest tym bardziej prawdopodobny, że w rzeczonej powyżej sprawie cywilnejA. K. (1)skorzystał z prawa do odmowy zeznań, co Sąd Okręgowy odczytał wyłącznie jako brak woli obciążania powoda, czyli oskarżonego właśnie. Tymczasem okoliczność ta pośrednio dowodzi, że nie tylko dochodzenie praw z weksli było zgodne z intencjąA. K. (1), ale także sposób ich dochodzenia – w świetle bowiem zasad wiedzy i doświadczenia życiowego nie sposób logicznie wykluczyć wersji, iż wiedział on i akceptował również podrobienie jego podpisów jako indosanta w celu ułatwienia synowi dochodzenia należności na podstawie weksli. Tym samym, kategoryczne twierdzenie Sądu meriti, że oskarżony pozbawił ojca „
    jego środków z weksli”(vide: k. 124 uzasadnienia SO) jawiło się jako całkowicie nieuprawnione. Nie sposób bowiem obiektywnie zweryfikować tego czy sposób zadysponowania środkami pozyskanymi przez oskarżonego z weksli był zgodny z woląA. K. (1), który - co ponownie należy zaakcentować - był osobą poważnie chorą (z zachowanym logicznym kontaktem) i pozostawał z oskarżonym we wspólnym gospodarstwie domowym. Ubocznie zauważyć należy, iż teza Sądu orzekającego o pozbawieniuA. K. (1)środków z weksli nie wytrzymuje krytyki również z tego względu, że uznanie jej za trafną prowadziłoby do wniosku, że środki te zostały przez oskarżonego sprzeniewierzone na szkodęA. K. (1)i jako takie podlegałyby zwrotowi na jego rzecz - oczywiście gdyby w trakcie orzekania ten jeszcze żył. Z pewnością jednak roszczenie z tego tytułu weszłoby do spadku po nim i zostałoby odziedziczone przez osobę powołaną do spadku.
Reasumując powyższy wywód stwierdzić należy, iż nie sposób wykluczyć, żeT. K., działając w imieniu własnym (na podstawie sfałszowanych indosów), czynił to na rzeczA. K. (1). Przeprowadzone bowiem w sprawie postępowanie dowodowe nie dostarczyło innych dowodów, które wersję tę pozwoliłyby stanowczo wykluczyć, a de facto podważyć w tym zakresie wiarygodność wyjaśnieńT. K.oraz zeznań jego matkiB. K. (2).
Powyższa konstatacja podważała z kolei wniosek Sądu Okręgowego, że oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
W doktrynie i judykaturze w zasadzie zgodnie przyjmuje się, że uzyskanie przez określoną osobę korzyści majątkowej manifestuje się powiększeniem jej majątku, tj. powiększeniem tzw. aktywów majątkowych lub pomniejszeniem tzw. pasywów majątkowych albo też w uniknięciu przez nią zmniejszenia majątku. Wskazuje się - przykładowo - że "korzyść majątkowa" jako termin języka prawnego obejmuje jedynie korzyści "nienależne, niegodziwe"(tak np. SN w wyroku z dnia 17 maja 1972 r., III KR 67/72, OSNKW 1972, nr 10, poz. 157, z aprobującą glosą B. Kunickiej-Michalskiej),"bezprawne"(tak np. SN w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 1977 r., VII KZP 16/76, OSNKW 1977, nr 4-5, poz. 34; K. Buchała (w:) K. Buchała (red.), Z. Ćwiąkalski, M. Szewczyk, A. Zoll, Komentarz..., s. 506),"niemające podstawy prawnej"(tak np. A. Zoll (w:) K. Buchała, A. Zoll, Kodeks..., s. 627; M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, Przestępstwa..., s. 58);nie mieści się zaś w jej zakresie korzyść, która "prawnie przysługuje" danemu podmiotowi(tak np. A. Spotowski, Przestępstwa..., s. 136),należy się "sprawcy lub innej osobie zgodnie z istniejącym w chwili czynu stosunkiem prawnym"(tak np. SN w uchwale pełnego składu Izby Karnej z dnia 30 stycznia 1980 r., VII KZP 41/78, OSNKW 1980, nr 3, poz. 24).
Z powyższego punktu widzenia przyjęcie, że oskarżony działał na rzeczA. K. (1)i ze świadomością, że temu ostatniemu przysługiwały roszczenia z weksli - wystawionych przez byłych uczniów i absolwentów(...)na zabezpieczenie należności z tytułu opłat za naukę – determinowało wniosek, żeT. K., pomimo wprowadzenia w błąd co do nabycia praw z weksli w drodze indosu, nie działał w celu uzyskania nienależnej (niegodziwej) zapłaty.
W tym stanie rzeczy nie doszło więc do wyczerpania przez oskarżonego wszystkich ustawowych znamion typu czynu zabronionego zart. 286 § 1 k.k.(przestępstwa oszustwa) – ani w stadium usiłowania, ani dokonania co - po pierwsze - prowadziło do eliminacji z opisu czynu wykładników ustawowych znamion oszustwa, zaś z podstawy skazaniaart. 286 § 1 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.- a po drugie – czyniło bezprzedmiotowymi większość z pozostałych podniesionych przez apelującego obrońcę zarzutów.
Zasadniczo wywody Sądu Okręgowego co do znamion typu czynu zabronionego zart. 310 § 1 i 2 k.k.oraz subsumpcji pod te normy ustalonego w sprawie stanu faktycznego były prawidłowe, za wyjątkiem tych przypadków, które w ocenie Sądu odwoławczego wyczerpywały stadium usiłowania, a nie dokonania puszczenia podrobionych weksli w obieg. O ile bowiem podrobienie przez oskarżonego podpisuA. K. (1)jako indosanta na wekslach wystawionych przez byłych uczniów i absolwentów(...)na zabezpieczenie należności z tytułu opłat za naukę każdorazowo wyczerpywało dyspozycjęart. 310 § 1 k.k.– nawet w tych przypadkach gdy podrobiony weksel nie został puszczony w obieg, a nawet nie skierowano na jego podstawie przedsądowego wezwania do jego zapłaty (vide: punkt 1. tiret 122-160 części rozstrzygającej wyroku SO) - co skarżący obrońca interpretował ewentualnie jako przygotowanie do przestępstwa oszustwa, zapominając że przygotowanie jest karalne jedynie wtedy gdy ustawa tak stanowi (art. 16 § 2 k.k.) oraz, że cel jest całkowicie obojętny z punktu widzenia bezpośredniego zamiaru sprawcy tego typu przestępstwa - istotne jest wyłącznie umyślne zrealizowanie czynności sprawczych wskazanych w przepisieart. 310 § 1 k.k.(por. postanowienie SN z dnia 27 lutego 2014 r., V KK 8/14, LEX nr 1441289) –o tyle zakwalifikowanie przez Sąd Okręgowy wszystkich pozostałych przypadków opisanych w zaskarżonym wyroku (punkt 1. tiret 1-121), jako odpowiadających znamieniu puszczenia podrobionych weksli w obieg w stadium dokonania, było błędem wymagającym korekty z urzędu.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że „puszczeniem w obieg" dokumentu uprawniającego do otrzymania sumy pobieżnej, o którym mowa wart. 310 § 1 k.k., jest posłużenie się nim jak autentycznym, przy czym do istoty "puszczenia w obieg" należy to, że dokument znajduje się następnie w kolejnym posiadaniu innych osób lub instytucji(por. teza 23 do art. 310 Ćwiąkalski Zbigniew w: Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 pod red. A. Zolla. Wydanie IV. WK 2016).
W świetle powyższego załączenie przez oskarżonego – za pośrednictwem ustanowionych pełnomocników - podrobionych weksli do pozwów o zapłatę i skierowanie ich następnie do sądów w celu dochodzenia zapłaty od osób zobowiązanych z weksli zasadnie zostało przez Sąd Okręgowy uznane za dokonanie „puszczenia w obieg” tychże weksli. Natomiast inaczej sytuacja przedstawiała się w tych przypadkach, w których oskarżony poprzestał na kierowaniu przedsądowych wezwań do zapłaty, do których załączane były przecież jedynie kserokopie dowodowych weksli (nawet nie odpisy czy wtóropisy w rozumieniuPrawa wekslowego–art. 64i następ.), co wprost wynikało z ogółu okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego (vide np. k. 5884-5885), a czego nie sposób zrównać z „puszczeniem w obieg” samych weksli w rozumieniu wyżej podanym. Nie było to bowiem choćby przedstawienie weksla do zapłaty po myśli przepisówPrawa wekslowego(art. 38).
W ocenie Sądu Apelacyjnego w tych przypadkach, w których oskarżony wystąpił – za pośrednictwem ustanowionych przez siebie pełnomocników – z przedsądowymi wezwaniami do zapłaty w powołaniu na uprzednio podrobione przez siebie weksle jako dowód zasadności żądania zapłaty względem poszczególnych wystawców weksli, doprowadzając do zapłaty - połączonej z wydaniem samego dokumentu weksla (oryginału), co zbliżone było do uregulowanej wPrawie wekslowymkonstrukcji wykupu weksla – dopiero stanowiło dokonanie analizowanego znamienia czynnościowego, zaś pozostałe przypadki jedynie usiłowanie (art. 13 § 1 k.k.). Usiłowanie nie może być bowiem utożsamiane wyłącznie z ostatnim aktem zachowania poprzedzającego dokonanie. W określonych warunkach, może przybrać postać oddalonych w czasie od dokonania, ale zmierzających do niego bezpośrednio, ciągu różnych zachowań. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w poddanych osądowi przypadkach, co uzasadniało ich zakwalifikowanie jako usiłowania. Dotyczyło to „bezskutecznych” wezwań do zapłaty skierowanych doA. S. (2),E. K. (2),M. K. (3)iJ. B. (1), w których to przypadkach, jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy, nie doszło do wykupu weksla, jak również tych, w których miała miejsce zapłata, choćby częściowa, sumy wekslowej, ale nie doszło do wydania dokumentu weksla – jego wykupu (przypadkiD. P.,K. L.,M. N. (2),A. W. (2),M. Z.,M. K. (4),Ł. F.,B. F.- vide: zeznania ww. świadków: k. 5596-5597, k. 5622, 5927-5929, 6044-6046, 5084-5085, k. 5098-5099, 5898, 5054-5056, k. 5102-5103, 4871-4872, 5054-5056, 5409-5410, k. 3046-3047).
Korekty wymagał także czasookres inkryminowanych działań oskarżonego, który w świetle opisu czynu przyjętego w wyroku był niespójny i kłócił się z ustaloną w sprawie logiką wydarzeń będących podstawą skazania.
Generalnie Sąd Okręgowy przyjął, że weksle (in concreto podpisyA. K. (1)jako indosanta) zostały podrobione w okresie pomiędzy datą ich uzupełnienia a uruchomienia, co logicznie wynikało z całokształtu okoliczności sprawy i nie było kwestionowane przez strony. Reguły tej Sąd orzekający nie zastosował jednak w sposób konsekwentny. I tak, np. w przypadku weksli załączonych do pozwów, przyjął czasookres pomiędzy datą widniejącą na wekslu a datą skierowania pozwu do sądu np. okres od dnia 31 lipca 2012 roku do 12 września 2012 roku (vide: punkt 1. tiret 1-2 sentencji wyroku). Tymczasem wytoczenie powództw każdorazowo poprzedzone było skierowaniem przedsądowych wezwań do zapłaty, do których załączano kserokopie weksli. W tej sytuacji, za datę końcową podrobienia danego weksla należało uznać ustaloną w postępowaniu datę wezwania do zapłaty – w tej dacie bowiem fizycznie musiał już istnieć podrobiony weksel, będący podstawą wykonania jego kserokopii, zawierającej przecież treść indosu. Natomiast jako datę początkową sprawczego działania oskarżonego w ogóle należało przyjąć - w ślad za aktem oskarżenia - lipiec 2012 roku, a nie jak ustalił Sąd orzekający początek 2012 roku. Za powyższym przemawiała bowiem data na jaką opiewały w zdecydowanej większości dowodowe weksle (31 lipiec 2012 roku, nawet jeśli formalnie pojedyncze weksle opatrzone zostały wcześniejszą datą, np. 22 listopada 2010 roku w przypadku weksla wystawionego przezN. M.), data udzielenia przez oskarżonego pełnomocnictwa procesowego do dochodzenia praw z weksli (27 lipca 2012 roku) czy nawet daty najwcześniejszych przedsądowych wezwań do zapłaty (28 lipca 2012 roku) - co pozostawało w logicznej zbieżności z wymową ogółu zebranych w sprawie dokumentów, wyjaśnieńT. K.oraz zeznań świadków, w tymB. K. (2),T. Ś.iF. K., a także ustalonym na ich podstawie tokiem inkryminowanych wydarzeń.
Na koniec należało odnieść się do pozostałych konsekwencji karnoprawnych przypisanych oskarżonemu w zaskarżonym wyroku, tj. kwestii szkody oraz jej naprawienia, co bezpośrednio rzutowało również na sytuację prawną osób, którym w toku postępowania przyznano status pokrzywdzonych/oskarżycieli posiłkowych.
Koncepcja oskarżenia oraz orzeczenia zapadłego w I instancji bazowała na pojęciu szkody i pokrzywdzenia, wynikających z przyjętej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jako polegającej m.in. na doprowadzeniu (usiłowaniu doprowadzenia) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wystawców weksli. Koncepcja ta upadła na skutek wyeliminowania przez Sąd odwoławczy z opisu czynu i podstawy skazaniaart. 286 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.W zaistniałej sytuacji należało więc ponownie rozważyć kwestię szkody i pokrzywdzenia w kontekście możliwości zastosowaniaart. 46 § 1 k.k.(obowiązku naprawienia szkody) orazart. 53 k.p.k.(przystąpienia do postępowania jurysdykcyjnego w charakterze oskarżyciela posiłkowego).
Zgodnie z treściąart. 49 § 1 k.p.k.pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że pokrzywdzonym może być w procesie karnym jedynie ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio i narusza lub zagraża w taki sposób jego dobru prywatnemu, chronionemu przez naruszony przez sprawcę przepis. O pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszonego lub zagrożonego przestępstwem dobra(postanowienie SN z 17.11.2005 r., II KK 108/05, OSNwSK 2005, poz. 2094),krąg pokrzywdzonych zaś – w rozumieniuart. 49 § 1– jest ograniczony zespołem znamion czynu będącego przedmiotem postępowania oraz czynów współukaranych(uchwały SN: z 15.09.1999 r., I KZP 26/99, OSNKW 1999/11–12, poz. 69; z 21.12.1999 r., I KZP 43/99, Biul. SN 1999/12, s. 14).Podobne stanowisko do stanowiska Sądu Najwyższego w przedmiocie, o którym mowa, wyraził także Sąd Apelacyjny we Wrocławiu(postanowienie SA we Wrocławiu z 18.04.2012 r., II AKa 94/12, LEX nr 1163462).
Na gruncieart. 310 k.k.w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, wedle którego okoliczność, że przedmiotem ochrony wskazanym wart. 310 k.k.jest dobro natury ogólnej, jakim jest pewność obrotu pieniędzmi i papierami wartościowymi powoduje, że w postępowaniu dotyczącym określonego w tym przepisie czynu brak jest pokrzywdzonego(por. wyrok SA w w Łodzi z 2015.02.12, II AKa 318/14, OSAŁ 2016/2/17; postanowienie SA w Warszawie z 2012.12.13, LEX nr 1246951 i powołane tam orzecznictwo).W takiej sytuacji należy uznać, że nie ma w tego rodzaju postępowaniu osoby, która na podstawieart. 53 k.p.k.mogłaby działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego lub być uprawnioną do orzeczenia na jej rzecz obowiązku naprawienia szkody.
Generalnie prezentowany pogląd zasługuje na aprobatę, jednakże w ocenie Sądu Apelacyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, nawet wówczas gdy przedmiotem ochrony prawnej jest dobro ogólniejszej natury, ale zagrożenie tego dobra powoduje in concreto bezpośrednie pokrzywdzenie indywidualnej osoby, możliwym jest uznanie jej za pokrzywdzonego. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 maja 2014 r., V KK 418/13, w którym stwierdził:„Czyn polegający na umyślnym posłużeniu się sfałszowanym dokumentem może rodzić relacje pokrzywdzenia w rozumieniuart. 49 § 1 i 2 k.p.k.pod warunkiem, że bezpośrednio narusza on indywidualne dobro konkretnej osoby fizycznej lub prawnej bądź instytucji określonej wart. 49 § 2 k.p.k.lub takiemu dobru bezpośrednio zagraża”(LEX nr 1475186).
O ile więc samo podrobienie weksli przez oskarżonego nie zagroziło bezpośrednio indywidualnym dobrom osób zobowiązanych z weksli, o tyle puszczenie ich w obieg przez wymienionego - w tych przypadkach, w których na skutek tego ponieśli oni szkodę w mieniu - uzasadniało uznanie ich za pokrzywdzonych, a tym samym orzeczenie na ich rzecz (a de facto utrzymanie w mocy) obowiązku naprawienia szkody. Na taką możliwość wskazują także przedstawiciele doktryny – „we wszystkich odmianach przestępstw przewidzianych w art. 310 możliwe jest orzeczenie obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody na podstawie art. 46 § 1, jako że są to przestępstwa skierowane przeciwko mieniu lub obrotowi gospodarczemu”(por. teza 61 komentarza do art. 301: Zoll A. (red.), Barczak-Oplustil A., Bielski M., Bogdan G., Ćwiąkalski Z., Dąbrowska-Kardas M., Kardas P., Majewski J., Raglewski J., Szewczyk M., Wróbel W.: Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278–363, WK, 2016; podobnie Bojarski T. (red.), Michalska-Warias A., Piórkowska-Flieger J., Szwarczyk M.: Kodeks karny. Komentarz, LEX, 2016 - teza 6 do art. 310).
Powracając na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, że tak rozumianą szkodę oczywiście nie sposób odnosić do samej sumy wekslowej, ale do treści stosunku podstawowego łączącego wystawców weksli zA. K. (1). Z ustaleń Sądu meriti, opartych na opinii biegłego w dziedzinie rachunkowości –M. G. (3)– wynikało, że 36 osób (a de facto 34, gdyż dwie osoby nie zostały objęte treścią zarzutu) wywiązało się w całości z opłat za czesne z tytułu nauki w(...). Natomiast pozostałe osoby nie uregulowały do końca płatności za czesne. Biegły nie wydał w tym zakresie opinii kategorycznej.
W tym miejscu podkreślić należy, że oskarżony w toku postępowania przed Sądem I instancji - na ostatnim terminie rozprawy - podniósł, iż ujawnił niezabezpieczoną w toku postępowania pełną księgowość szkoły (w wersji papierowej i elektronicznej) za ostatnie 10 lat jej funkcjonowania, w oparciu o co obrońca wnioskował o wydanie uzupełniającej opinii w dziedzinie rachunkowości, który to wniosek został przez Sąd Okręgowy oddalony jako niemający znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (vide: k. 6129). Oddalenie rzeczonego wniosku dowodowego skarżący uczynił jedną z podstaw wywiedzionej w sprawie apelacji.
Najsamprzód stwierdzić należy, iż z punktu widzenia przyjętej - najpierw przez prokuratora, a następnie Sąd I instancji - koncepcji oskarżenia/skazania za wyłudzenie mienia opartego na sfałszowanych indosach, dowód z opinii biegłego w dziedzinie rachunkowości faktycznie jawił się jako zbędny, co uzasadniało uproszczoną jego ocenę i brak potrzeby szczegółowego, cywilistycznego szacowania szkody. Wedle bowiem tej koncepcji, skoro oskarżony nie nabył praw z weksli, to każdy otrzymany przez niego grosz był nienależny (wyłudzony) i z tego tytułu w całości podlegał zwrotowi. Koncepcja ta jednak upadła w związku z ustaleniem Sądu odwoławczego, że oskarżony nie wyczerpał znamion typu czynu zabronionego oszustwa. W tym stanie rzeczy ciężar dowodu spoczywał na stronie, która z niego wywodzi skutki prawne, jako że niniejszy proces toczył się według reguł procesu kontradyktoryjnego, wedle których w postępowaniu przed sądem, które zostało wszczęte z inicjatywy strony, dowody przeprowadzane są przez strony po ich dopuszczeniu przez przewodniczącego lub sąd. Jedynie w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, dowód przeprowadza sąd w granicach tezy dowodowej oraz może dopuścić i przeprowadzić dowód z urzędu (vide:art. 167 § 1 k.p.k.).
Oceniając przedmiotowy wniosek dowodowy obrońcy z powyższego punktu widzenia, stwierdzić należy, iż po pierwsze skarżący nie uprawdopodobnił, aby odnaleziona przez oskarżonego „pełna” księgowość(...)(nieobejmująca i tak całego okres działalności szkoły) zawierała informacje odbiegające od tej już zabezpieczonej w śledztwie - tj. w szczególności list słuchaczy, ewidencji wpływu czesnego za lata 1993-2008, wyciągów bankowych za lata 2003-2010, raportów kasowych za lata 2005-2011, kwitariuszy przychodowych za lata 2004-2011, dokumentów zawierających dane osobowe uczniów i absolwentów, jak i innych będących w posiadaniu wynajętej przez oskarżonego kancelarii oraz dowodów wpłat znajdującej się w aktach sprawy, w tym w kopii akt spraw cywilnych - co jest tym bardziej mało prawdopodobne, że odkryta przez oskarżonego dokumentacja miała znajdować się w tym samym pomieszczeniu, w którym organy ścigania dokonywały zajęcia zabezpieczonej dotychczas w sprawie dokumentacji. W tym stanie rzeczy twierdzenia oskarżonego, jakoby dane zawarte w „pełnej” księgowości znacząco odbiegały od ustaleń biegłego, jawią się jako gołosłowne. Po wtóre, skarżący pomija zasadnicze powody, dla których niemożliwym było wydanie przez biegłego kategorycznej opinii – oczywiście poza 36/34 ww. przypadkami. Mianowicie, jak wynika z wywodu opinii, biegły nie wykluczył, że brak wpłat za poszczególne okresy płatności - które ujawnił na podstawie zabezpieczonej w sprawie dokumentacji - mógł wynikać z faktu ich niezaksięgowania a nie braku faktycznych wpłat po stronie byłych uczniów i absolwentów szkoły, którzy zgodnie zapewniali w śledztwie o braku jakichkolwiek zaległości, a to wobec sugestii płynących z zeznań świadkaM. J. (3), wedle których oskarżony miał przyjmować wpłaty od uczniów poza prowadzoną przez ww. świadka ewidencją tudzież brakiem możliwości samodzielnej oceny przez biegłego okoliczności mogących wynikać li-tylko z praktyki szkoły, a więc gdy wynikało to z konieczności poczynienia ustaleń na podstawie materiału osobowego, co wykraczało poza kompetencje biegłego (vide: opinia na k. 4079-4497). W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucać opinii niepełność, niejasność bądź sprzeczność, albowiem opinia jako taka mogła stanowić wyłącznie dowód pomocniczy. W tej sytuacji to na stronach spoczywał ciężar wykazania zasadności należności dochodzonych z weksli, przy czym oczywiście oskarżony nie miał takiego obowiązku – ciężar ten spoczywał na prokuratorze, ewentualnie wystawach weksli.
Tymczasem z ustaleń Sądu Okręgowego wynikało, że większość byłych uczniów oraz absolwentów(...)nie miała uregulowanych do końca należności z tytułu opłat za czesne, a więc, że co do zasady kwoty dochodzone przez oskarżonego na podstawie weksli były należneA. K. (1). Potwierdziły to wyniki ich przesłuchania na rozprawie oraz zeznaniaM. J. (3), która wskazała na mocno niefrasobliwy stosunek słuchaczy do kwestii formalnych dotyczących statusu słuchacza(...)i kwestii płatności, w tym wynikającego z regulaminu wymogu złożenia pisemnej rezygnacji i konieczności uiszczenia czesnego, pomimo rezygnacji, za cały semestr (vide: k. 6105). To zaś bez wątpienia rzutowało na zakres zobowiązań byłych słuchaczy i absolwentów, pozytywnie weryfikując ujawnione przez biegłego braki wpłat przez poszczególnych słuchaczy. Np. świadekJ. K. (2)przyznała, że kiedy urodziła dziecko, to przerwała naukę, uznając że nic nie jest winna szkole, choć nie przypominała sobie by złożyła rezygnację (vide: k. 5005-5007, 4958-4960). Podobnie zeznałaA. B. (3)(vide: k. 5454-5456, 5490-5492). ŚwiadekJ. Ż.stwierdziła, że czesne płaciła do czasu gdy szkolę rzuciła, nie rezygnując na piśmie (vide: k. 4985, 5020-5021).A. W. (2)także zeznała, że zrezygnowała ze szkoły nieformalnie, płacąc dopóty dopóki chodziła na zajęcia (vide: k. 5084-5085, k. 5098-5099). Takiej samej treści zeznania złożyliM. K. (4),N. M.,A. M. (3),D. P.,W. K.,A. N.(vide: k. 5054-5056, 5102-5103, 5062-5063, 5105-5106, 5580-5582, 5611-5612, 5596-5597, 5622, 5603-5604, 5628, 5378-5379, 5397). Część świadków wprost potwierdziła tudzież uznała za prawdopodobnie ustalenia biegłego co do braku wszystkich płatności za okres nauki w(...)jakA. L. (3)(vide: 5213-5214, 5242-5243),I. G. (3)(vide: k. 5222-5224, 5249-5250),M. J. (1)(vide: k. 5225-5227),A. G. (4)(vide: k. 5363-5364,5412-5413),D. F.(vide: k. 5359-5360, 5408),B. F.(vide: k. 5409-5410),T. G.(vide: k. 5363-5364, k. 5412-5413),A. Z.(vide: k. 5623). Z kolei świadekG. M.nie potrafiła powiedzieć niczego na temat przebiegu nauki synaM.zamieszkującego w Wielkiej Brytanii (vide: k. 5913), mimo że z opinii biegłego wynikało, iż syn przerwał naukę nieformalnie, nie uiszczając całości czesnego za II semestr (vide: k. 4380). ŚwiadekM. R.powątpiewała, aby miała jakiekolwiek zaległości z tytułu czesnego wynikające z opinii biegłego, ale twierdzenia swe opierała wyłącznie na przypuszczeniach (vide: k. 5465-5467, 5494- 5495). Z koleiJ. P.stwierdziła, że wysłała pisemną rezygnację (vide: k. 4961-4963, 5007-5009), natomiast biegły nie ujawnił jej w zabezpieczonej dokumentacji, stwierdził natomiast braki w opłatach za czesne (vide: k. 4317-4318). ŚwiadekK. G. (4)wprawdzie nie posiadała wiedzy co do zaległości z tytułu czesnego (vide: k. 6006-6008), jednak z opinii biegłego wynikało, że z nauki zrezygnowała pisemnie w trakcie II semestru, nie uiszczając wszystkich należności (vide: k. 4362). Analogiczna sytuacja dotyczyła świadkaM. Z.(vide: k. 6044-6046, k. 4362). Z kolei świadekJ. Ł.wprawdzie deklarowała brak zaległości z tytułu opłat za czesne, jednakże potwierdziła nieformalne przerwanie nauki (vide: k. 5889-5890), co uprawdopodabnia wnioski biegłego odnośnie braku wszystkich wpłat (vide: k. 4345).M. N. (2)także utrzymywała, że nie posiadała żadnych zaległości za okres I semestru, w którym naukę pobierała (vide: k. 6044-6046), jednakże nie potwierdziła tego opinia biegłego, jak również fakt nieujawnienia w dokumentacji pisemnej rezygnacji (vide: k. 4348-4349). Identyczna sytuacja dotyczyłaK. L.(vide: k. 5927-5929, k. 4343).
W świetle powyższego nie sposób uznać, że dochodzone wobec ww. osób należności przez oskarżonego były niezasadne, a przynajmniej okoliczności te nie zostały w sposób pewny podważone ani przez prokuratora, ani przez zobowiązanych wekslowo. Okoliczność ta determinowała konieczność uchylenia przez Sąd Apelacyjny orzeczenia o nałożonym na oskarżonego w trybieart. 46 § 1 k.k.obowiązku naprawienia szkody poprzez zwrot kwot uiszczonych na jego rzecz przez:A. B. (3),K. G. (4),I. G. (3),J. K. (2),A. L. (3),J. P.,J. M.,A. M. (3),D. P.,K. L.,J. Ł.,M. N. (2),A. W. (2),A. N.,T. G.,W. K.,M. Z.,A. Z.,N. M.,M. R.,M. K. (4),D. F.,M. M. (6),A. G. (4),Ł. F.iM. J. (1).
Natomiast zgoła inaczej należało potraktować uiszczenia na rzecz oskarżonego z tytułu kwot dochodzonych z weksli - dokonane przezA. K. (5),K. Ł.,B. G.,P. G.,S. K. (2),K. W. (3)iA. G. (3)– co do których analiza zabezpieczonej w sprawie dokumentacji, w tym dowodów wpłat przedłożonych przez świadków, nie wykazała, aby ci zalegali na rzecz(...)z tytułu opłat za czesne. Opinia biegłego pozytywnie zweryfikowała relacje procesowe ww. osób, czego skarżącemu obrońcy nie udało się zdezawuować (vide: k. 4308-4310, 4322-4323, 4334-4335, 4338-4340, 4340-4342, 4360-4362, 4378-4380).
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że opinia biegłego opierała się w tym zakresie na analizie zabezpieczonej w sprawie dokumentacji(...), którą biegły uznał za rzetelną (wszystkie dowody wpłat dostarczone przez słuchaczy znalazły odzwierciedlenie w dokumentach szkoły, choć nie zawsze w ewidencji słuchaczy i dokonanych wpłat czesnego, ale np. w wyciągach bankowych, raportach kasowych vide: np. k. 4310), ustalając czasookres pobierania nauki przez ww. osoby w oparciu o prowadzoną przez(...)listę słuchaczy. Pozwalało to ustalić, że gdy dana osoba nie figurowała na liście, to nie była już traktowana jako słuchacz zobowiązany do uiszczenia czesnego. Przyjęcie bowiem, że była nim nadal w kolejnych latach - aż do końca szkoły (po roku, w którym nastąpiła rezygnacja ze szkoły przez słuchacza w przypadku jej nieukończenia) stanowiłoby w ocenie Sądu Apelacyjnego nadużycie. Niewykluczone jednak, że odmienna ocena takich sytuacji przez oskarżonego i ustanowionych przez niego prawników –T. Ś.iF. K.doprowadziła do kierowania przeciwko ww. osobom przedsądowych wezwań do zapłaty, a w przypadkuA. K. (5)iK. Ł.nawet pozwów o zapłatę z weksla.
W tych przypadkach puszczenie weksli w obieg przez oskarżonego wyrządziło szkodę ww. osobom, doprowadzając je do niejako do podwójnej zapłaty, co uzasadniało utrzymanie orzeczonego na ich rzecz przez Sąd mertiti obowiązku naprawienia szkody w mocy.
Opinia biegłego wskazywała także na brak zaległych opłat w przypadku kolejnych 27 byłych uczniów(...), objętych treścią zarzutu (vide: k. 4496), które jednak odmówiły zapłaty z weksli. Nie sposób przy tym uznać ich za pokrzywdzonych z tytułu wprowadzenia weksli do obrotu lub usiłowania tegoż przez oskarżonego.
W przypadku bowiem części z nich - jak wynika z ustaleń Sądu Okręgowego - nie kierowano nawet przedsądowych wezwań do zapłaty (vide:Ż. F.,J. G. (1),P. C.,M. C. (3),M. K. (5),L. W. (2),M. S.). Natomiast w przypadku pozostałych z ww. grupy osób, wobec których skierowano pozwy lub poprzestano na przedsądowych wezwaniach do zapłaty - mimo wyczerpania znamion dokonania/usiłowania puszczenia weksli w obieg - nie sposób było uznać, że doszło już do bezpośredniego zagrożenia naruszenia ich interesów majątkowych. Od bowiem przedsądowego wezwania do zapłaty i wytoczenia powództwa do wydania prawomocnego orzeczenia i dobrowolnego/przymusowego spełnienia świadczenia w dalszym ciągu pozostawała daleka droga. Przekonują o tym niekwestionowane ustalenia Sądu meriti, z których wynika, że np. w sprawie wytoczonej przez oskarżonegoM. G. (1)o zapłatę z weksla powództwo (za zgodą pozwanej) zostało cofnięte a postępowanie umorzone; w sprawie przeciwkoK. J.,T. M.,L. W. (1),P. M. (3),E. K. (1),K. W. (4),K. K. (2),E. B. (1),S. J. (4)postępowania o zapłatę z weksli pozostają zawieszone; w postępowaniu przeciwkoA. M. (1),A. K. (2),I. M. (2)oddalono powództwa (również z uwagi na podniesione przez pozwanych zarzuty przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego); w przypadku zaśA. J. (2)iJ. B. (1)nie kierowano nawet pozwów o zapłatę.
Z powyższych względów przyznanie wszystkim innym - pozaA. K. (5),K. Ł.,B. G.,P. G.S. K. (2),K. W. (3)iA. G. (3)– byłym słuchaczom(...)statusu pokrzywdzonego/oskarżyciela posiłkowego było nieuprawnione. Z tych względów Sąd Apelacyjny uchylił orzeczenie o zasądzeniu od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Sąd Apelacyjny - kwalifikując czyn oskarżonego zart. 310 § 1 i 2 k.k.orazart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 310 § 2 k.k.i w zw. zart. 11 § 2 k.k., w zw. zart. 12 k.k., i w zw. zart. 4 § 1 k.k.(przyjmując stan prawny obowiązujący w chwili czynu za względniejszy dla oskarżonego), i wymierzając oskarżonemu, na podstawieart. 310 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.orazart. 60 § 2 i § 6 pkt 2 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres 4 lat, tytułem próby - uznał żeT. K.nie tylko zasługuje na karę nadzwyczajnie złagodzoną, ale także na orzeczenie jej z dobrodziejstwem probacji. Tym samym, Sąd odwoławczy nie podzielił zasadnościapelacji prokuratora co do kary.
Przypomnieć należy, iż rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa wart. 438 pkt 4 k.p.k., zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego
    (por. III KR 254/73, OSNPG 1974, nr 3-4, poz. 51 i aprobatę tego stanowiska: M. Cieślak, Z. Doda, Przegląd orzecznictwa, Pal. 1975, nr 3, s. 64; wyrok SN z 13.02.2003, WK 1/03, OSNKW 2003/323).Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa –„rażąco” niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia jednak w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą
    (wyrok SA w Łodzi z 12.07.2000r., II AKa 116/00, podobnie – wyrok SA w Krakowie z 19.12.2000r., II AKa 218/00, wyrok S.A. we Wrocławiu z 30.05.2003r., II AKa 163/03, OSA 2003/11/113).

Sąd Okręgowy za czyn przypisany oskarżonemu wymierzył karę 3 lat pozbawienia wolności na zasadzie nadzwyczajnego jej złagodzenia, którą skarżący prokurator poczytał za niewspółmiernie łagodną i to w stopniu rażącym. W ocenie Sądu Apelacyjnego, po wyeliminowaniu z czynu oskarżonego znamion oszustwa oraz zakwalifikowania części sprawczych zachowań jako usiłowania a nie dokonania puszczenia podrobionych weksli w obieg, uzasadnionym było jej dalsze złagodzenie.
Faktem jest, że przypisane oskarżonemu przestępstwo zagrożone jest bardzo surową karą (od 5 lat pozbawienia wolności albo karą 25 lat pozbawienia wolności), nie oznacza to jednak, że oskarżony zasługuje na karę w minimalnej wysokości przewidzianej przez ustawę, tj. w wymiarze 5 lat pozbawienia wolności, wnioskowanej przez oskarżyciela publicznego.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem apelującego, że rozstrzyganie w przedmiocie nadzwyczajnego złagodzenia kary jest orzekaniem o karze, a tym samym, sąd, decydując o możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, winien wziąć pod uwagę dyrektywy sądowego wymiaru kary zawarte wart. 53 § 1 i 2 k.k., który stanowi (w wersji pierwotniej), że sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.
Określone wart. 53 k.k.dyrektywy wymiaru kary oraz okoliczności wpływające na wymiar kary jednostkowej mają również zastosowanie do nadzwyczajnego złagodzenia kary. Ramy tej instytucji zostały wkodeksie karnymdosyć szeroko zakreślone, tak iż pozwala ona na wymierzenie w indywidualnym, jednostkowym przypadku kary adekwatnej, której wysokość będzie uwzględniać wszystkie czynniki wymienione w ustawie. Należy jednak podkreślić, że chociaż instytucja nadzwyczajnego złagodzenia kary jest podporządkowana ogólnym dyrektywom wymiaru kary, niemniej może zawierać wskazówki szczegółowe, które w ramach dyrektyw ogólnych pozwalają w indywidualnych wypadkach rozstrzygnąć, czy korzystać, czy też nie korzystać z możliwości nadzwyczajnego złagodzenia(por. teza 1 komentarza do art. 53: Z. Ćwiąkalski (w:) Wróbel W. (red.), Zoll A. (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Cześć II. Komentarz do art. 53-116, WK, 2016).
Sąd Apelacyjny podzielił przekonanie Sądu Okręgowego, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniuart. 60 § 2 k.p.k., w którym sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa - przy uwzględnieniu jednak dokonanych zmian w podstawie faktycznej i prawnej zaskarżonego orzeczenia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż szczególnie uzasadniony wypadek zachodzi wtedy, gdy istnieją liczne okoliczności łagodzące w samym czynie, zaś właściwości i warunki osobiste sprawcy, jego sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie po jego popełnieniu zasługują na szczególnie pozytywną ocenę(por. wyrok SN z dnia 12 maja 1978 r., V KR 72/78, OSNPG 1979, nr 2, poz. 19).„Szczególnie uzasadniony wypadek" określony jest zatem całokształtem okoliczności sprawy mających, w myśl unormowań zawartych wart. 53 k.k., wpływ na wymiar kary. To one wskazywać muszą, że kara, nawet równa dolnemu progowi ustawowego zagrożenia przewidzianego za dane przestępstwo, byłaby niewspółmiernie surowa(por. wyrok SN z dnia 17 kwietnia 1973 r., I KR 29/73, OSNKW 1973, nr 11, poz. 137; wyrok SN z dnia 8 października 1974 r., III KR 116/74, OSNKW 1975, nr 1, poz. 4; wyrok SN z dnia 11 lipca 1975 r., V KR §105/75, OSNKW 1975, nr 12, poz. 158, wyrok SN z dnia 17 maja 1979 r., I KR 75/79, nie publ.; oraz wyrok SN z dnia 15 marca 1984 r., I KR 42/84, OSNPG 1984, nr 11, poz. 97).
Zgodzić należy się ze skarżącym, że na stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego miała wpływ ilość podrobionych przez niego dokumentów uprawniających do otrzymania sumy pieniężnej (łącznie 160), liczba osób i instytucji wprowadzonych przez oskarżonego w błąd co do nabycia praw z weksli w drodze indosu, a tym samym tzw. koszty społeczne puszczenia fałszywych weksli w obieg, jak również długotrwały i przemyślany sposób działania, ale już nie liczba pokrzywdzonych, wielkość wyrządzonej lub usiłowanej szkody oraz działanie z chęci zysku. Zauważyć bowiem należy, iż ustalenie, że oskarżony nie działał w zamiarze oszustwa - a więc w celu osiągnięcia (niegodziwej) korzyści majątkowej - że efektywnie wyrządzona przez niego szkoda majątkowa jest znacznie mniejsza - a tym samym krąg pokrzywdzonych - że dochodzone przez niego należności z weksli, co do zasady, w zdecydowanej większości przypadków były należne - a tym samym, że w tych przypadkach stres zobowiązanych z weksli byłby taki sam jak w przypadku dochodzenia ich przez uprawnionegoA. K. (1)– znacząco umniejsza zwartość bezprawia w popełnionym czynie. Okoliczności te w połączeniu z motywacją przyświecającą oskarżonemu łącznie uzasadniały uznanie rozpatrywanego przypadku za szczególnie uzasadniony w rozumieniuart. 60 § 2 k.k.
Wprawdzie oskarżony nie pojednał się z pokrzywdzonymi i nie naprawił szkody – nie uzgodnił też sposobu jej naprawienia ani nie podejmował takich starań – nie przyznał się nawet do czynu (co akurat ma walor neutralny) i nie okazał skruchy - jednakże wyliczone w ustawie przypadki uzasadniające orzeczenie kary nadzwyczajnie złagodzonej po myśliart. 60 § 2 k.k.mają charakter przykładowy, a więc niewyczerpujący. Możliwe jest zatem powołanie się przez sąd na inną niż wymieniona wart. 60 § 2 pkt 1-3okoliczność, której natura wskazuje na celowość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Może być tak, że w danej sprawie wystąpi kilka takich okoliczności łagodzących, które oddzielnie brane pod uwagę same nie uzasadniałyby nadzwyczajnego złagodzenia kary. Natomiast rozpatrywane łącznie spełniać mogą warunek nadzwyczajnego wypadku, w którym nawet najniższa kara byłaby niewspółmiernie surowa. W takim przypadku nie chodzi o zbieg kilku niezależnych, ustawowo określonych podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia, lecz o sumę innych okoliczności łagodzących, z których żadna samodzielnie nie może prowadzić do nadzwyczajnego złagodzenia (por. teza 20 komentarza do art. 60 op. cit.) .
Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach rozpatrywanego przypadku. Niezależnie bowiem od ujemnej oceny samego sposobu postępowania oskarżonego, w tym obranej przez niego metody dochodzenia praw należnychA. K. (1)i determinacji w realizacji czynu przestępczego, słusznie Sąd orzekający uznał, że jego czyn uwarunkowany był okolicznościami zasługującymi na uwzględnienie – jak ciężka choroba ojca –A. K. (1)oraz potrzebami pozostającej na wyłącznym utrzymaniu oskarżonego jego córki w połączeniu ze świadomością, że dochodzone sumy są należne. Wprawdzie okoliczności te dezawuował skarżący, podnosząc iż po części zostały przez Sąd Okręgowy „domniemane”, pomijając jednak to, że logicznie wynikały one z wyjaśnień oskarżonego i zeznańB. K. (2), a nie zostały zaprzeczone innymi dowodami. Okoliczności te oceniane z osobna nie jawiły się jako wyjątkowe, jednakże z pewnością wpływały łagodząco na stopień winy oskarżonego, a w powiązaniu ze stroną przedmiotową inkryminowanego zachowania, czyniły z czynu szczególnie uzasadniony przypadek, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa.
W tym miejscu należy zauważyć, że cel działania sprawcy przestępstwa zart. 310 § 1 k.k., choć nie może być jedynym wyznacznikiem stopnia społecznej szkodliwości czynu, niemniej stanowi istotny czynnik rzutujący na ocenę stopnia zagrożenia dla dobra prawnego chronionego przez ten przepis, którym jest przede wszystkim obrót pieniędzmi i papierami wartościowym. Inna jest skala zagrożenia dla tego dobra prawnego, gdy fałszowanie ma na celu wprowadzenie do obrotu określonych dokumentów (pieniędzy, papierów wartościowych), które będą służyć w tym obrocie na podobieństwo pieniędzy, inna zaś jest skala zagrożenia wówczas, gdy celem fałszerstwa jest wykorzystanie danego dokumentu w obrocie pomiędzy określonymi osobami. Należy mieć także na uwadze fakt, że wymiar kary za przestępstwo określone wart. 310 § 1 k.k.musi uwzględniać szczególne okoliczności wynikające ze specyficznego charakteru tego przepisu. Sankcja przewidziana w ustawowym zagrożeniu wart. 310 § 1 k.k.należy do jednej z najsurowszych wKodeksie karnym. Konstytucyjna zasada państwa prawnego wymaga, jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 2014.11.20, IV KK 246/14, LEX nr 1621358, aby wymiar kary za przestępstwo uwzględniał zasadę sprawiedliwości i równości, co nakazuje ocenę dolegliwości kary orzekanej za konkretne przestępstwo w perspektywie nie tylko kar orzekanych w podobnych sprawach przed innymi sądami, ale brak rażącej dysproporcji w stosunku do innych przestępstw cechujących się podobnym lub wyższym stopniem społecznej szkodliwości.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżony zasługiwał na karę nadzwyczajnie złagodzoną i to w wymiarze 2 lat, jako w należytym stopniu uwzględniającą stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, będącego wypadkową prawidłowo ustalonych przez Sąd meriti a nie zdezawuowanych przez Sąd odwoławczy okoliczności ważących na jej wymiarze – łagodzących takich jak dotychczasowa niekaralność oskarżonego (mimo dojrzałego wieku), ustabilizowany tryb życia i uznana pozycja w społeczeństwie, postawa w trakcie procesu, motywacja i sytuacja rodzinna oskarżonego, zasadność większości z dochodzonych roszczeń – oraz obciążających takich jak kumulatywna kwalifikacja prawna, wielość sprawczych zachowań czy determinacja w działaniu i tzw. koszty społeczne (uruchomienie procesów sądowych na podstawie fałszywych dowodów).
Przyświecająca inkryminowanym działaniom oskarżonego motywacja była istotnym czynnikiem obniżającym stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu oraz winy i w pełni zasadnie została potraktowana przez Sąd Okręgowy jako ważka okoliczność łagodząca przy wymiarze kary. Stanowiła ona także w ocenie Sądu odwoławczego istotny czynnik prognostyczny. Oskarżony działał bowiem w szczególnej sytuacji motywacyjnej, uwarunkowanej trudną sytuacją rodzinną, która wprawdzie go nie ekskulpowała, pozwalała jednak uznać, że nie jest on osobą zdemoralizowaną w stopniu uzasadniającym wykonanie orzeczonej kary w celu zapewnienia realizacji jej celów. Nie tylko bowiem kara tzw. bezwzględnego pozbawienia wolności i to we wnioskowanej przez apelującego wysokości – jest w stanie spełnić cele kary, w tym zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego. Bezspornym jest, że "Kara powinna realizować zarówno cel społecznego oddziaływania, jak i cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec skazanego”(por. wyrok SN z dnia 4 grudnia 1980 r., II KR 381/80, OSPiKA 1982, z. 1, poz. 9; także wyrok SN z dnia 7 listopada 1969 r., II KR 128/69, OSNPG 1970 nr 2, poz. 16).Jednakże proporcja obu tych aspektów kary zależy od okoliczności konkretnej sprawy(tak Lernell, Poprawcza..., s. 9-24; Buchała (w:) Buchała, Zoll, s. 42-44).Położenie większego nacisku na osiągnięcie zadań wychowawczych i zapobiegawczych jest możliwe zdaniem Sądu Najwyższego wtedy, gdy popełnienie tego przestępstwa nie wynika z demoralizacji sprawcy, lecz stanowi odstępstwo od dotychczasowej linii postępowania sprawcy(por. wyrok SN z dnia 21 lipca 1976 r., III KR 164/76, OSNPG 1977, nr 3, poz. 19).
W realiach niniejszej sprawy popełnione przez oskarżonego przestępstwo było niechlubnym wyjątkiem w jego życiorysie. W tym miejscu stwierdzić należy, że wedle treściart. 69 § 1 k.k.- obowiązującego w chwili czynu (art. 4 § 1 k.k.) - sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 2 lat, jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Nadto, zgodnie z§ 2, zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa.
W świetle powyższego, sąd podejmując decyzję w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary bierze pod uwagę przede wszystkim okoliczności o charakterze podmiotowym, związane ściśle z osobą sprawcy, jego dotychczasowy sposób życia. Mając na uwadze dotychczasową niekaralność oskarżonego, jego dotychczas prawidłowe funkcjonowanie w społeczeństwie oraz jego motywację - którą bierze się pod uwagę zarówno przy określaniu stopnia społecznej szkodliwości, winy, jak i przy określaniu prognozy kryminologicznej sprawcy(por. wyrok SN z dnia 11 czerwca 1970 r., IV KR 72/70, OSP 1971, z. 7, poz. 151),Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że w przypadku oskarżonego zachodzi tzw. pozytywna prognoza kryminalistyczna, a co za tym idzie, że orzeczona wobec niego kara z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia jej wykonania, zapobiegnie powrotowi oskarżonego do przestępstwa, co jest minimalnym zadaniem kary, ale wystarczającym do zastosowania tego środka probacyjnego(por. A. Zoll (w:) G. Bogdan (i in.), Kodeks karny. Część ogólna..., 2004, s. 1027; wyrok SA we Wrocławiu z 2013-08-09 II AKa 227/13, LEX nr 1366153).
Tak ukształtowana kara spełnia również cele ogólnoprewencyjne i uwzględnia potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, co "nie może sprowadzać się do negatywnej prewencji ogólnej, pojmowanej wyłącznie jako odstraszanie społeczeństwa"(por. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 13 marca 2003 r., II AKa 47/03, OSA 2003, z. 10, poz. 99).Zważyć bowiem trzeba, iż ustalony w sprawie czteroletni okres próby oraz utrzymane obowiązki naprawienia szkody będą skutecznie przeciwdziałać opinii o pobłażliwości wobec sprawców otrzymujących kary z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia ich wykonania.
Rekapitulując, Sąd Apelacyjny uznał tak ukształtowaną karę wobecA. K. (1)za należycie wyważoną, prawidłowo uwzględniającą sądowe dyrektywy wymiaru kary oraz cele kary - tak w zakresie prewencji indywidualnej, jak i generalnej – nie sposób więc jej uznać za niewspółmierną i to w stopniu rażącym.
Kontrola instancyjna pozostałych rozstrzygnięć zawartych w wyroku doprowadziła do wniosku o ich prawidłowości. Nie były one zresztą przez skarżących kwestionowane. Ubocznie jedynie zauważyć należy, iż orzeczenie kary wolnościowej czyniło bezprzedmiotowym zarzut skarżącego obrońcy niezaliczenia przez Sąd meriti okresu zatrzymania oskarżonego w sprawie na poczet kary - postąpienie takie aktualnie byłoby przedwczesne.
Z uwagi na całokształt wskazanej wyżej argumentacji Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k., zmienił zaskarżony wyrok w wyżej opisany sposób (punkt I.), utrzymując go w mocy w pozostałym zakresie (punkt II.)
O kosztach sądowych w postępowaniu odwoławczym Sąd Apelacyjny orzekł w punktach III. i IV.
I tak, o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, Sąd orzekł w punkcie III. wyroku, zasądzając z tego tytułu od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy kwotę 885,60 zł (w tym 23 % VAT ), stosownie do treściart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.i § 4 ust. 1, 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714) w zw. zart. 634 k.p.k.Wysokość tego wynagrodzenia Sąd określił standardowo, mając na uwadze nakład pracy obrońcy w postępowaniu odwoławczym, który nie sposób uznać za ponadprzeciętny.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.orazart. 17 ust. 1w zw. zart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych(t.j. Dz. U. z 1983 r., Nr 49 poz. 223 z późn. zm.) w zw. zart. 634 k.p.k.Sąd Apelacyjny zwolnił oskarżonego od obowiązku zapłaty przypadających od niego na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od obowiązku uiszczenia opłaty za obie instancje, mając na uwadze ustaloną w toku postępowania jego sytuację majątkową i osobistą oraz ciążący na oskarżonym obowiązek naprawienia szkody, wobec czego obciążenie go kosztami postępowania apelacyjnego byłoby dlań nadmiernie uciążliwe.
Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji.

    Grzegorz Nowak Izabela Pospieska Urszula Duczmal