Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1047/17
Data wyroku: 2018-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: A. Gocek
Słowa kluczowe: Kapitał początkowy
Podstawa prawna: art.174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 1047/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 marca 2017 roku (znak:(...)-2017) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.ustalił wysokość kapitału początkowegoA. K.na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 33.235,18 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 581,14 zł, okresy składkowe w wymiarze 8 lat, 3 miesięcy i 15 dni, tj. 99 miesięcy oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 miesięcy i 28 dni, tj. 2 miesiące. Ustalony współczynnik, proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego, wyniósł dla ubezpieczonego 32,75 %. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresu:
- od 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku ze względu na brak informacjio okresach nieskładkowych;
- od 1 marca 1992 roku do 30 kwietnia 1992 roku ze względu na urlop bezpłatny;
- od 1 października 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku ze względu na brak zgłoszenia do ubezpieczenia.
Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił dochodów z:
- 1993 roku, w kwocie 17.857.100,00 zł;
- 1994 roku, w kwocie 57.283.200,00 zł;
- 1997 roku, w kwocie 5.577,40 zł;
- 1998 roku, w kwocie 7.150,70 zł.
Organ rentowy nie uwzględnił wyżej wymienionych dochodów, gdyż w ocenie ZUS,nie zostały one wystarczająco udowodnione.
(decyzja z dnia 28 marca 2017 roku – akta ZUS)
Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji w dniu 26 kwietnia 2017 roku złożyłA. K., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji. Ubezpieczony podniósł,że stanowisko organu bezpodstawnie nie uwzględnia, do ustalenia wartości kapitału początkowego, następujących dochodów, które zdaniem ubezpieczonego, podlegają w całości zaliczeniu za:
- okres od 5 maja 1993 roku do 30 września 1993 roku;
- okres od 1 stycznia 1994 roku do 31 grudnia 1994 roku;
- okres od 4 marca 1997 roku do 31 grudnia 1998 roku.
Wnioskodawca zakwestionował również niezaliczenie przez organ rentowy okres
- od 1 października 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku, ze względu na brak zgłoszenia do ubezpieczenia.
W ocenie odwołującego, w wyżej wymienionym okresie był on zatrudniony przezL. K., który jednocześnie zajmował się sprawami kadrowymi.
(odwołanie – k. 2)
W odpowiedzi na odwołanie złożone w dniu 29 maja 2017 roku organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. ZUS podniósł,że w dniu 11 maja 2017 roku wydał kolejną decyzję, którą ponownie ustalił wartość kapitału początkowego nie uwzględniając okresu:
- od 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku, tj. okres zatrudnienia współce (...), ze względu na brak informacji o okresach nieskładkowych;
- od 1 marca 1992 roku do 30 kwietnia 1992 roku ze względu na urlop bezpłatny;
- od 1 października 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku, tj. okres zatrudnieniawZakładzie (...) Spółka Cywilna, ze względu na brak zgłoszeniado ubezpieczenia.
(odpowiedź na odwołanie – k. 5 – 6)
Na rozprawie w dniu 5 października 2017 roku Wnioskodawca oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją organu rentowego w zakresie nieuwzględnienia, do ustalenia wartości kapitału początkowego, następujących okresów:
- od 1 października do 31 grudnia 1993 roku tj. okres zatrudnienia współce cywilnej (...);
- od 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku, tj. okres zatrudnienia współce (...). Wnioskodawca oświadczył, iż w sprawie nie występują inne zagadnienia sporne.
(oświadczenie wnioskodawcy – e-protokół rozprawy z dnia 5 października 2017 roku – 00:02:19 – 00:04:58, k. 17)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyA. K.urodził się (...).
(okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o ustalenie kapitału początkowego – akta ZUS)
W dniu 24 stycznia 2017 roku ubezpieczony złożył wniosek o ustalenie kapitału początkowego.
(okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o ustalenie kapitału początkowego – akta ZUS)
Decyzją z dnia 11 maja 2017 roku (znak:(...)-2017) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.ponownie ustalił wysokość kapitału początkowegoA. K.na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 36.276,13 zł.Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 715,32 zł, okresy składkowe w wymiarze 8 lat, 3 miesięcyi 15 dni, tj. 99 miesięcy oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 miesięcy i 28 dni,tj. 2 miesiące. Ustalony współczynnik, proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego, wyniósł dla ubezpieczonego32,75 %. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresu:
- od 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku ze względu na brak informacjio okresach nieskładkowych;
- od 1 marca 1992 roku do 30 kwietnia 1992 roku ze względu na urlop bezpłatny;
- od 1 października 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku ze względu na brak zgłoszenia do ubezpieczenia.
(decyzja z dnia 11 maja 2017 roku – akta ZUS)
Decyzją z dnia 17 stycznia 2018 roku (znak:(...)-2017) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.ponownie ustalił wysokość kapitału początkowegoA. K.na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 36.758,92 zł.Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 715,44 zł, wskaźnik podstawy wymiaru skłądek w równy w wysokości 58,60%, okresy składkowe w wymiarze 8 lat, 6 miesięcyi 15 dni, tj. 102 miesiące oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 2 miesięcy i 28 dni,tj. 2 miesiące. Ustalony współczynnik, proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego, wyniósł dla ubezpieczonego32,75 %.
Przy wyliczeniu kapitału początkowego organ uwzględnił okres od 1 października do 31 grudnia 1993 roku. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ rentowy nie uwzględnił okresu:
- od 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku tj. okres zatrudnienia współce (...), ze względu na brak informacji o okresach nieskładkowych;
- od 1 marca 1992 roku do 30 kwietnia 1992 roku ze względu na urlop bezpłatny.
(decyzja z dnia 17 stycznia 2018 roku – akta ZUS, pismo procesowe organu rentowego – k. 23)
A. K.w okresie od 1 marca 1991 roku do 30 kwietnia 1992 roku był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...) Spółka Jawnana stanowisku murarza-tynkarza, w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od 1 marca 1992 rokudo 30 kwietnia 1992 roku wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego. Wnioskodawca nie korzystał ze zwolnienia od pracy ze względu na opiekę nad dzieckiem, nie odbywał służby wojskowej, zasadniczej służby w obronie cywilnej lub służby zastępczej, nie otrzymywał obniżonego zasiłku chorobowego z ubezpieczenia społecznego. Stosunek pracy został rozwiązany ze względu na upływ okres, na który zawarta została przedmiotowa umowa.
(okoliczność bezsporna, a nadto: świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 1992 roku)

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż odwołanie było jedynie w części zasadne.
Zgodnie zart. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejściaw życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2).
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 1 stycznia 1999 roku (ust. 3).
Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 (art. 174 ust. 1 ww. ustawy).
Jak stanowiart. 174 ust. 2 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6,
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5,
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
W myśl ust. 3 ww. przepisu podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się przed dniem 1 stycznia 1999 roku.
Natomiast ust. 7 art. 174 stanowi, że do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzeniaw II kwartale kalendarzowym 1998 roku.
Ustęp 8 analizowanego przepisu stanowi zaś, że przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24 % tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowegoi nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku według określonego w ustawie wzoru. Wartość współczynnika, obliczonego na podstawie ust. 8, w zależności od płci, wieku ubezpieczonego oraz stażu ubezpieczeniowego w dniu 31 grudnia 1998 r., przedstawiona jest w tabeli, stanowiącej załącznik do ustawy (ust. 13).
Średnie trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osoby w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy, co wynika z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu statystycznegow sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn.
Kwestię ponownego ustalania kapitału początkowego regulujeart. 175 ust. 4 ustawyz dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383), zgodnie z którym ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego następuje w okolicznościach określonych wart. 114.
W rozpoznawanej sprawie spornym było w istocie zaliczenie do stażu pracy okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) Spółka Jawna.W przedmiotowej sprawie organ rentowy nie uznał w stosunku do wnioskodawcy okresu pracy, w wyżej wymienionej spółce, w okresieod 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku, zce względu na brak informacji w świadectwie pracy co do okresów nieskładkowych oraz okresuod 1 marca do 30 kwietnia 1992 rokuz uwagi na korzystanie przez wnioskodawcę z urlopu bezpłatnego.
W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje jedynie niezaliczenie okresu urlopu bezpłatnego od 1 marca do 30 kwietnia 1992 roku bowiem zgodnie z cyytownaymi przepisami nie jest to okres składkowy ani nieskładkowy w rozumieniu art. 6 i 7 ustawy. Jednocześnie wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów podważających treść przedłożonego świadectwa pracy, z którego wynikało korzystanie przez niego w ww okresie z urlopu bepłatnego. Zgodnie natomaist zart. 6 kcto na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, z których wywodzi skutki prawne.
W związku z powyższym w tym zakresie na podstawieart. 47714§ 1 kpcsad oddalił odwołanie.
Błędna jest natomiast argumentacja organu rentowego, uzasadniająca niezaliczenie pozostałego okresu pracy w tej spółce to jest okresu od 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku do okresów składkowych, a opierająca się na stwierdzeniu, iż w świadectwie pracy nie została ujęta informacja o okresach nieskładkowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ rentowy nie wykazał, by w przedmiotowym okresie zatrudnienia mogły występować okresy nieskładkowe. Ze względu na brak informacji co do okresów nieskładkowych nie można wysnuć wniosku, iż takie okresy w rzeczywistości miały miejsce. Tym bardziej, że w świadectwie pracy zostały szczegółowo opisane inne okoliczności zatrudnienia wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę zasady logicznego rozumowania należy przyjąć, że jeżeli w świadectwie pracy nie zostały zawarte informacje dotyczące okresów nieskładkowych to oznacza to, iż takich okresów nie było. Organ rentowy nie wykazał również, by okresy nieskładkowe wystąpiły w trakcie zatrudnienia wnioskodawcy. W konsekwencji, brak jest dowodów na okoliczności wystąpienia wyżej wymienionych okresów nieskładkowych. Reasumując, organ rentowy niezasadnie odmówił zaliczenia wnioskodawcy do okresów składkowych okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) Spółka Jawnaod 15 listopada 1991 roku do 29 lutego 1992 roku.
Wobec powyższego, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 kpc, zmienił zaskarżoną decyzję jak w punkcie 1 sentencji wyroku uznając odwołanie za zasadne.
Stosownie do treściart. 47713k.p.c., zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Zgodnie zaś zart. 355 § 1 k.p.c.sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania,jeżeli wydanie wyroku stało się zbędne. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy, w toku postępowania sądowego, wydał decyzję z 11 maja 2017 roku oraz decyzję z dnia 17 stycznia 2018 roku, którą zmienił poprzednią decyzję z 28 marca 2017 roku, i zaliczył okresy ubezpieczeniowe oraz wynagrodzenia do ustalenia wartości kapitału początkowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47713kpcw punkcie drugim wyroku umorzył postępowanie w sprawie w zakresie zaliczenia do obliczenia kapitału początkowego wynagrodzeń za okresy: od 5 maja 1993 roku do 30 września 1993 roku, od 1 stycznia 1994 roku do 31 grudnia 1994 roku, od 4 marca 1997 roku do 31 grudnia 1998 roku oraz zaliczenia okresu ubezpieczeniowego od 1 października 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego wraz z aktmi rentowymi.
20 III 2018 roku.