Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 728/18
Data wyroku: 2018-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Sołtyka, Zbigniew Ciechanowicz, Edyta Buczkowska-Żuk
Słowa kluczowe: Wybory
Podstawa prawna: art. 111 ustawy z 5 stycznia 2011 r.

POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSA Agnieszka Sołtyka
Sędziowie : SA Edyta Buczkowska - Żuk
SO del. Zbigniew Ciechanowicz (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuS. S. (1)
z udziałemE. L. (1)i Komitetu Wyborczego Wyborców(...)
o wydanie orzeczenia w trybieart. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 16 października 2018 roku w sprawie o sygn. akt I Ns 272/18

postanawia:

1
oddalić zażalenie,

2
ustalić, że wnioskodawca i uczestniczy ponoszą koszty postępowania odwoławczego związane ze swym udziałem w sprawie.

    Zbigniew Ciechanowicz   Agnieszka Sołtyka  Edyta Buczkowska-Żuk

UZASADNIENIE
WnioskodawcaS. S. (1), kandydat na urząd burmistrzaC., wniósł na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 201l r Kodeks wyborczy o:

1
zakazanie uczestnikowi postępowaniaE. L. (1)oraz Komitetowi Wyborczemu Wyborców(...)rozpowszechnia informacji o:

a
dobrowolnym poddaniu się przez BurmistrzaS. S. (1)karze (jako Gmina) i wypłacie panuA. L.60 tysięcy złotych z budżetu Gminy tytułem odszkodowania z tego tytułu;

b
o przegraniu przez BurmistrzaS.procesu, w którym Sąd Rejonowy wS.uznał, że wypłata przez gminęC.panuL.60 tysięcy złotych była bezpodstawna;

c
o potwierdzeniu przez Sąd Okręgowy w Szczecinie po odwołaniu się BurmistrzaS., że wypłata 60 tysięcy złotych przez gminę panuL.była bezpodstawna.

2
orzeczenie przepadku materiałów wyborczych w postaci ulotek, rozpowszechnianych przez Komitet Wyborczy Wyborców(...)zawierających nieprawdziwe informacje wskazane w pkt 1 lit a-c wniosku,

3
nakazanie opublikowania przez uczestników postępowania:E. L. (1)oraz Komitet Wyborczy Wyborców(...), odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste o treści:

4
„Ja,E. L. (1)oświadczam, że w kampanii wyborczej na BurmistrzaC.rozpowszechniałam nieprawdziwą informację, że Sąd Rejonowy wS.potwierdził, że wypłata przez gminęC.odszkodowania w kwocie 60 tysięcy była bezpodstawna. Nieprawdziwą byłą również informacja, jakoby BurmistrzS. S. (1)dobrowolnie w imieniu GminyC.poddał się karze”

5
poprzez wywieszenie, na koszt uczestników postępowania:E. L. (1)oraz Komitet Wyborczy Wyborców(...), odpowiedzi wydrukowanej na kartach A3 na tablicach i słupach ogłoszeniowych w mieścieC.oraz w sołectwach GminyC., tj.K.,K.,L.O.,S.,K.,B.,B.,D.,L.,W., tj. miejscach gdzie podczas spotkań wyborczychE. L. (1)rozpowszechniała nieprawdziwe informacje o kontrkandydacie. Nadto informacja winna zostać zamieszczona na portalu informacyjnym Komitetu Wyborczego Wyborców(...).

6
nakazanie uczestnikowi postępowaniaE. L. (1)przeproszenia Kandydata na BurmistrzaS. S. (1)poprzez wręczenie spisanego własnoręcznie i podpisanego oświadczenia o następującej treści:

7
„Przepraszam PanaS. S. (1)za to, że w kampanii wyborczej przed wyborami na BurmistrzaC.rozpowszechniałam nieprawdziwe informacje o rzekomym dobrowolnym poddaniu się przez BurmistrzaS. S. (1)karze (jako Gmina) i wypłacie panuA. L.60 tysięcy złotych z budżetu Gminy tytułem odszkodowania z tego tytułu a także nieprawdziwą informację o przegraniu przez BurmistrzaS.procesu, w którym Sąd Rejonowy wS.uznał, że wypłata przez gminęC.panuL.60 tysięcy złotych była bezpodstawna, jak również nieprawdziwą informację, że Sąd Okręgowy w Szczecinie po odwołaniu się BurmistrzaS.potwierdził, że wypłata 60 tysięcy złotych przez gminę panuL.była bezpodstawna”.

8
nakazanie uczestnikowi postępowaniaE. L. (1)oraz Komitetowi Wyborczemu(...)wpłacenie kwoty po 2.000 zł na Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem kołoC..

Wnioskodawca m.in. wskazał, że ulotka powyższej treści dystrybuowana jest przez komitet wyborczy kandydatki na BurmistrzaC.,E. L. (1), Komitet Wyborczy Wyborców(...)oraz rozdawana przez samą kandydatkę na BurmistrzaE. L. (1)i zawiera informacje nieprawdziwe i mające na celu zdyskredytowanie w opinii wyborców obecnego BurmistrzaC.będącego kandydatem na Burmistrza przyszłej kadencji i przeciwnikiem wyborczym uczestniczkiE. L. (1).
Postanowieniem z dnia 16 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił wniosekS. S. (1)i ustalił, że koszty postepowania uczestnicy ponoszą we własnym zakresie.
U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

S. S. (1)jest kandydatem na burmistrzaC.i obecnie urzędującym Burmistrzem MiastaC..E. L. (1)jest również kandydatem na stanowisko burmistrzaC., startuje z listy Komitetu Wyborczego Wyborców(...).
A. L.złożył do Sądu Rejonowego w Szczecinie w dniu 4 listopada 2011 r. pozew przeciwko Urzędowi Miejskiemu wC.o zapłatę odszkodowania z tytułu stosowania wobec niego mobbingu, w którym wniósł o ustalenie, że pozwany stosował wobec niego w miejscu pracy mobbing i nie przeciwdziałał stosowaniu przeciwko powodowi mobbingu oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 17.047,20 zł tytułem odszkodowania. Sprawa otrzymała sygnaturę IV Kp 112/14.
W dniu 8 grudnia 2011 r.A. L.złożył drugi pozew przeciwko Urzędowi Miejskiemu wC., w którym wniósł o odszkodowanie w kwocie 39.325 zł tytułem dyskryminacji w zatrudnieniu, powołując się na naruszenie przepisu 183a§ 5 kodeksu pracy. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą IV Kp 187/14. Sprawy IV Kp 112/14 i IV Kp 187/14 zostały połączone do wspólnego rozpoznania i prowadzone były pod sygnaturą IV Kp 112/14.
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt IV Kp 112/14 Sąd Rejonowy w Szczecinie, Wydział Pracy, zasądził od pozwanej GminyC.na rzecz powodaA. L.kwotę 56.372,20 zł oraz zasądził od pozwanej GminyC.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.819 zł tytułem opłaty sądowej a nadto odstąpił od obciążania powodaA. L.kosztami zastępstwa procesowego wobec pozwanego Urzędu miejskiego wC.. Kwota 56.372,20 zł stanowi sumę kwot 17.047,20 zł oraz 39.325 zł.
W toku postępowania w sprawie IV Kp 112/14 na etapie przed wydaniem wyroku pozwaną Gminę reprezentowałS. S. (1)jako burmistrzC., wybrany w dniu 30 listopada 2014.
W dniu 23 lutegoS. S. (1)złożył oświadczenie w przedmiocie uznania powództwa wskazując, że nie kwestionuje żądania pozwuA. L.w sprawach IV Kp 112/14 oraz IV Kp 187/14 oraz wniósł o pominięcie dowodu z przesłuchania strony pozwanej, która w tym procesie była Gmina.
Pismem z dnia 24 lutego 2015 rS. S. (1), jako burmistrzC., wypowiedział pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu w celu reprezentowania GminyC.w postepowaniu przed Sądem Rejonowym wS.w sprawie IV Kp 112/14.
Pozwana GminaC.nie wystąpiła o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku ani go nie zaskarżyła, dlatego też wyrok ten uprawomocnił się.
W dniu 1 kwietnia 2015 r. Gmina wpłaciła na rachunekA. L.kwotę 10.000 złotych, zaś w dniu 28 kwietnia 2015 r. kwotę 46.372,20 a nadto kwotę 2.819 zł na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego wS.tytułem opłaty sądowej.
Wyrokiem z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt I C 360/16, Sąd Rejonowy wS.oddalił powództwo GminyC.o zasądzenie odE. L. (1)kwoty 59.191, 20 złotych, wynikających z wyroku IC IV Kp 112/14. Powództwo miało charakter regresowy zostało oparte na treści przepisuart. 441 § 3 kcw związku zart. 300 kp. Gmina dochodziła odE. L. (1)kwot zasądzonych wyrokiem Sądu Pracy jako od osoby „która dopuszczała się lobbingu dyskryminacji wobecA. L., co w konsekwencji doprowadziło do wydania niekorzystnego dla Gminy wyroku. Ponieważ Gmina wypłaciłaA. L.kwotę 56.372,20 a nadto dokonała opłaty od pozwu w kwocie 2.819 zł, żądała zwrotu sumy tych kwot odE. L. (1).
W pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wS., który poczynił własne ustalenia faktyczne związane z meritum zarzutów o mobbing, zawarł stwierdzenie: „W niniejszej sprawie nie doszło do mobbingu przez pełniąca obowiązki burmistrzaE. L. (1)w stosunku doA. L.jako nauczyciela” (k. 88) , które szeroko uzasadnił. Nadto Sąd stwierdził, że „Skoro działaniaE. L. (1)nie nosiły znamion mobbingu ( w oryg. „lobbingu”) to nie można mówić, że za szkodę jaką poniosła powódka na skutek wypłaty odszkodowaniaA. L.ponosi winę pozwana na podstawieart. 441 § 3 kc(k. 89). Oceniając zarzut nierównego traktowania Sąd Rejonowy stwierdził: „Zarzuty wskazane przez stronę powodową a wcześniejA. L.nie potwierdziły się, jeśli chodzi o nierówne traktowanieA. L.i paniD.– Dyrektora(...)wC.. W konsekwencji Sąd Rejonowy oddalił w całości powództwo Gminy przeciwkoE. L. (1)i zasądził na jej rzecz od GminyC.kwotę 3.617 zł tytułem kosztów procesu.
Wyrokiem z dnia 3 października 2018 r. Sad Okręgowy w Szczecinie w sprawie o sygn.. akt II Ca 1559/17 oddalił apelację GminyC.od wyroku Sadu Rejonowego wS.w sprawie I C 360/18. Wyrok ten jest nieprawomocny, gdyż strony złożyły wnioski o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które do dnia dzisiejszego nie zostało jeszcze sporządzone.
Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2015 r. Sad Okręgowy w Szczecinie oddalił powództwoS. S. (1)przeciwkoE. L. (1)o ochronę dóbr osobistych. Przedmiotem postepowania było m.in. rozpowszechnianie przezE. L. (1)związanych ze sprawą sądowaA. L.przeciwko Gminie i Gminy przeciwkoE. L. (1).
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w sprawie I ACa 175/16 oddalił apelacjęS. S. (1)i zasadził na rzeczE. L. (1)koszty zastępstwa procesowego w postepowaniu apelacyjnym.
E. L. (1)samodzielnie zaprojektowała i wykonała ulotkę w formie karki A4, której awers stanowi odpis wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 3 października 2018 r. o sygn. II Ca 1559/17, zaś rewers zawiera następujący m.in. następujące zapisy pismem drukowanym: „W kwietniu 2015 roku Pan BurmistrzS. S. (1)dobrowolnie poddał się karze (jako Gmina) i wypłacił panuA. L.60 tysięcy złotych z budżetu Gminy tytułem odszkodowania”, „Pan burmistrzS.przegrał w Sądzie Rejonowym wS., który uznał, że wypłata 60 tysięcy złotych przez gminę panuL.była bezpodstawna”, „Sąd Okręgowy w Szczecinie, po odwołaniu sięS.potwierdził wcześniejszy wyrok i zasądził dodatkowo wypłatę kwoty 2700 złotych na rzeczE. L. (1)tytułem kosztów sądowych”.

E. L. (1)rozdawała kopie tej ulotki podczas spotkań z wyborcami na spotkaniach wyborczych wC.,K.,K.,L.,S.,B.,B.,L.iW.. O kolportowaniu ulotki powiadomiony był Komitet Wyborczy Wyborców(...), z ramienia którego staruje w Wyborach Samorządowych w 2018 r. na urząd burmistrzaC..
Prokuratura Rejonowa wS.prowadziła postępowanie z zawiadomienia Przewodniczącego Rady Miejskiej wC.w przedmiocie niedopełnienia przez BurmistrzaC.S. S. (1)obowiązków gospodarności i dbałości o mienie komunalne, m.in. poprzez odwołanie pełnomocnictwa i uznanie roszczenia w sprawie z powództwaA. L.przeciwko Gminie. Postanowieniem z dnia z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt 2 Ds. 461/15, postępowanie umorzono w fazie in rem na podstawqieart. 17 § 1 pkt 2 kpkwobec braku znamion czynu zabronionego.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny wniosek o wydanie orzeczenia w trybie zart. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczySąd Okręgowy uznał za niezasadny.
Sąd I instancji przyjął, że zarówno wnioskodawca jak i uczestnicy posiadają legitymację pozwalająca na inicjowanie i uczestniczenie w postępowaniu opisanym powyższą regulacją, że zakwestionowane przez wnioskodawcę treści zostały zamieszczone materiale wyborczym w rozumieniu przepisu art. 109 § 1 Kodeksu wyborczego, jakim jest pochodząca od komitetu wyborczego ulotka, i były rozpowszechniane w okresie kampanii wyborczej. Dalej Sąd wskazał, że oceniając informacje zawarte w materiałach wyborczych z punktu widzenia prawdy czy fałszu nie sposób nie poddać analizie całego kontekstu wypowiedzi, tak aby ustalić czy wypowiedź może być oceniona w kategorii prawdy bądź fałszu i czy nie ma charakteru ocennego. Dokonując oceny charakteru wypowiedzi zawartej w materiale wyborczym winno się mieć na uwadze również wzorzec przeciętnego odbiorcy.
Odnosząc się do pierwszego z kwestionowanych przez wnioskodawcę zdań „W kwietniu 2015 roku Pan BurmistrzS. S. (1)dobrowolnie poddał się karze (jako Gmina) i wypłacił panuA. L.60 tysięcy złotych z budżetu Gminy tytułem odszkodowania” Sąd I instancji zgodził się wprawdzie z wnioskodawcą, że w sprawie z powództwaA. L.przeciwko GminieC.nie było prowadzone postępowanie karne, lecz zauważył, że treść ulotki nie wskazuje na to wprost, zaś użyte w ulotce określenie „dobrowolnie poddał się karze” nie stanowi stwierdzenia faktu, lecz jego ocenę dokonaną przez uczestniczkę.
Sąd Okręgowy zauważył, że w toku postępowania przeciwko Gminie reprezentujący ją wnioskodawca podjął działania procesowe, które doprowadziły do przegrania procesu przez Gminę. Uznał mianowicie powództwo, lecz dodatkowo pozbawił swą decyzją o zwolnieniu pełnomocnika pomocy fachowego przedstawiciela. Nie złożył również wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (a z chwilą zwolnienia pełnomocnika tylko on mógł to zrobić w imieniu Gminy), co doprowadziło do uprawomocnienia się wyroku niekorzystnego dla Gminy. Z punktu widzenia osoby nie posiadającej fachowej wiedzy prawniczej zachowanie wnioskodawcy w procesie cywilnym wykazuje pewne podobieństwa do zastosowania instytucji przewidzianych wkpkprzez oskarżonego w procesie karnym. To podobieństwo polega na zaprzestaniu obrony (przed zarzutami karnymi i roszczeniami cywilnymi) i uznaniu swej odpowiedzialności: oskarżony uznaje swą winę i odpowiedzialność karną, zaś strona procesu cywilnego powództwo. W obu więc wypadkach zapada, za zgoda najbardziej zainteresowanych osób (oskarżonego i pozwanego) niekorzystny dla nich wyrok.
Powyższe skłoniło Sąd I instancji do ustalenia, że omawiana wypowiedź nie była całkowicie wyrwana z kontekstu zdarzeń, których dotyczyła, lecz stanowiła jedynie ocenę zachowania wnioskodawcy, który w procesie cywilnym zachował się tak jak oskarżony, który dobrowolnie poddaje się karze. Tym bardziej, że w kwestionowanym tekście znajduje się sformułowanie „dobrowolnie poddał się karze (jako Gmina)”. Doprecyzowanie roli, w jakiej występował w procesie wnioskodawca poprzez wskazanie, że reprezentował Gminę wyraźnie wskazuje, w ocenie sądu, iż nie było intencją formułującej tą wypowiedź uczestniczki wprowadzanie w błąd potencjalnych jej czytelników co do tego, żeS. S. (1)wystąpił w jakimś postępowaniu w charakterze oskarżonego czy podejrzanego i nawet poddał się karze, lecz że występował w procesie jako reprezentant Gminy. Potwierdza to końcowa część zapisu mówiąca o wypłaceniu odszkodowania z budżetu Gminy.
Dwa kolejne zapisy zakwestionowane przez wnioskodawcę „Pan burmistrzS.przegrał w Sądzie Rejonowym wS., który uznał, że wypłata 60 tysięcy złotych przez gminę panuL.była bezpodstawna” i „Sąd Okręgowy w Szczecinie, po odwołaniu sięS.potwierdził wcześniejszy wyrok i zasądził dodatkowo wypłatę kwoty 2700 złotych na rzeczE. L. (1)tytułem kosztów sądowych” w ocenie Sądu Okręgowego stanowią informacje, lecz nie są to informacje nieprawdziwe.
Sąd Rejonowy wS.rozpoznawał tylko jedną sprawę, która chronologicznie następowała po wypłacie odszkodowaniaA. L., czyli I C 360/16. W toku tego postepowania gmina, reprezentowana przez wnioskodawcę, żądała kwoty blisko 60.000 złotych tytułem regresu od uczestniczki. Gmina proces ten przegrała, zaś Sąd Rejonowy wS.w uzasadnieniu wyroku oddalającego powództwo wskazał, że nie było podstaw do uznania odpowiedzialności Gminy w sprawie IV Kp 112/14 wobecA. L., co jest jednoznaczne z ustaleniem, nie było – w ocenie tegoż sądu - podstaw do wypłatyA. L.odszkodowania. W treści ulotki okoliczności te podane zostały w pewnym uproszczeniu, lecz nie wypaczają sensu podawanych informacji.
Ostatni zapis, dotyczący wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który oddalił apelację GminyC.od wyroku w sprawie I C 360/18, zawiera stwierdzenie, że Sąd „potwierdził wcześniejszy wyrok”. Oddalenie apelacji w całości, jak to miało miejsce w omawianym przypadku”, powoduje utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku, co w języku potocznym i zrozumiałym dla wyborców można określić potwierdzeniem zaskarżonego wyroku.
Zażalenie na pkt I powyższego orzeczenia złożył wnioskodawca żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie złożonego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie oraz zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1
art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuPrawa prasowego, materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie jednego z wymienionych w tym przepisie orzeczeń, poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że stwierdzenie "w kwietniu 2015 rokit Pan BurmistrzS. S. (1)dobrowolnie poddał się karze (jako Gmina) i wypłacił panuA. L.60 tysięcy złotych z budżetu Gminy tytułem odszkodowania" nie stanowi stwierdzenia faktu, lecz jego ocenę dokonaną przez UczestniczkęE. L. (1), podczas gdy brzmienie wskazanego sformułowania jasno wskazuje, że nie jest to wypowiedź ocenna, natomiast wypowiedź o faktach, a przez to błędne przyjęcie, że owa wypowiedź nie daje się ocenić jako prawdziwa lub fałszywa,

2
art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuPrawa prasowego, materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie jednego z wymienionych w tym przepisie orzeczeń, poprzez błędne przyjęcie, że sformułowanie "Pan burmistrzS.przegrał w Sądzie Rejonowym wS., który uznał, że wypłata 60 tysięcy złotych przez gminę panuL.była bezpodstawna" nie jest nieprawdziwe, podczas gdy nie jest tak, jakoby wypłata przez gminę odszkodowaniaA. L.nastąpiła bez podstawy, skoro podstawę wypłaty odszkodowania stanowił prawomocny wyrok Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy wS.z 25 lutego 2015 r. (IV P 112/14), oraz podczas gdy Sąd Rejonowy wS.nie uznał, że wypłata odszkodowaniaA. L.była bezpodstawna, a jedynie, że roszczenie regresowe Gminy wobecE. L. (1)nie zasługuje na uwzględnienie,

3
art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuPrawa prasowego, materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie jednego z wymienionych w tym przepisie orzeczeń, poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że sformułowane "Sąd Okręgowy w Szczecinie, po odwołaniu sięS.potwierdził wcześniejszy wyrok i zasądził dodatkowo wypłatę kwoty 2700 złotych na rzeczE. L. (1)tytułem kosztów sądowych" nie jest nieprawdziwe, podczas gdy brak jest podstaw do uznania, że Sąd Okręgowy w Szczecinie potwierdził wcześniejszy wyrok, a jedynie nie podzielił zarzutów oraz argumentacji podniesionych w apelacji wywiedzionej przez Gminę.

UczestniczkaE. L. (1)zażądała oddalenia zażalenia i zasądzenia od wnioskodawcy kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zażalenie wnioskodawcy nie było trafne.
Na wstępie swoich rozważań Sąd Apelacyjny wskazuje, zgodnie z przepisem art. 111 § 1 kodeksu wyborczego (Dz.U.2018.754 j.t.) sądy przystępując do rozpoznania sprawy w trybie powyższego przepisu badają czy zakwestionowana forma wypowiedzi jest materiałem wyborczym lub agitacją wyborczą, następnie czy informacje w nim podane są prawdziwe, a także czy z żądaniem ochrony praw wystąpiła osoba uprawniona (kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego).
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie zakwestionował ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji, lecz nie zgodził się z oceną prawną trzech sformułowań, użytych w materiale wyborczym i rozpowszechnianych podczas spotkań wyborczych przezE. L. (1). Wątpliwości nie budziła kwestia legitymacji wnioskodawcy i uczestników, jak i charakteru opisanych wnioskiem materiałów.
Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy należy przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie dotyczące celu procedur, którym poddał się wnioskodawca i uczestnicy w niniejszej sprawie, tj.ratio legisart. 111 § 1 kodeksu wyborczego. Jest to o tyle istotna kwestia, gdyż zarzuty wnioskodawcy akcentują konieczność interpretowania zdarzeń prawnych będących podstawą faktyczną kontestowanych wypowiedzi uczestniczki według reguł języka prawnego czy prawniczego, a dotyczącym m.in. definicji dobrowolnego poddania się karze, uznania roszczenia, odmiennej ocenie materiału dowodowego w dwóch sprawach sądowych, prawomocność orzeczenia, czy roszczenia regresowego.
Wskazać zatem należy, że przedstawione przepisy mają na celu nie tylko ochronę konstytucyjnych praw kandydatów, a w szczególności ich prawa do ochrony czci i dobrego imienia, lecz mają także na celu ochronę rzetelności procesu wyborczego poprzez umożliwienie podjęcia przez wyborców odpowiedniej i świadomej decyzji na podstawie prawdziwych informacji dotyczących rzeczywistości (zob. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2009 r. w sprawie K 7/09).
A zatem, przepis art. 111 § 1 kodeksu wyborczego ma chronić również wyborców przed nieprawdziwymi informacjami, które mogły by wpłynąć na podjęcie decyzji o udzieleniu poparcia wyborczego takiemu bądź innemu kandydatowi na stanowisko samorządowe. Słusznie zatem Sąd I instancji dokonał kontekstowej interpretacji trzech zapodanych przez uczestniczkęE. L. (1)wypowiedzi opisanych kwestionowanym materiałem wyborczym z punktu widzenia „przeciętnego odbiorcy”, czyli w niniejszej sprawie wyborcy oddającego swój głos w wyborach na burmistrzaC., a nie odbiorcy dysponującego specjalistyczną wiedzą z zakresy prawa karnego, cywilnego czy publicznego. Dlatego też brak zrozumienia przez uczestniczkę pewnych terminów języka prawnego, w sytuacji gdy używa je w sposób nieprowadzący do zniekształcenia relacji o faktach nie może być ujmowany w kategorii wypowiedzi przytaczającej nieprawdziwe informacje.
Niewątpliwie prawdziwą jest informacja, iż GminaC.wypłaciłaA. L.tytułem odszkodowania kwotę około 60 000 zł. Sąd odwoławczy podziela ocenę Sądu i instancji w zakresie powszechnego odbioru wyrażenia o „dobrowolnym poddaniu się przez BurmistrzaS. S. (1)karze”, przy czym wyczerpując tą argumentację dodać należy, że w sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV P 112/14 przez Sąd Rejonowy wS.A. L.dochodził odszkodowania wywiedzionego z treściart.18(
    3a)§ 5 pkt 2 k.p., a świadczenie to, przyjmując cywilistyczną metodologię rozróżnienia szkód majątkowych od niemajątkowych, może być ujmowane jako zadośćuczynienie, mające w kontekście tej sprawy również charakter prewencyjny, powstrzymującymi pracodawcę przed zachowaniami sprzecznymi z zasadą równego traktowania pracowników (zob. komentarz do art. 18(
    3d)KP red. Sobczyk 2018, wyd. 4/Korus za SIP Legalis).
Trudno również uznać za niezgodnie z prawdą dalsze zakwestionowane wnioskiem twierdzenia zamieszone przez uczestniczkę w jej materiałach wyborczych.
Niewątpliwie GminaC.reprezentowana przez wnioskodawcę przegrała sprawę o sygn. akt I C 360/16 toczącą się przed Sądem Rejonowym wS., gdzie wniosła o zasądzenie odE. L. (1)kwoty 59.191,20 złotych wynikającą z wyroku wydanego w sprawie IV P 112/14. Słusznie wnioskodawca zauważa, że powództwo miało charakter regresowy wynikający z przepisuart. 441 § 3 k.c.w związku zart. 300 k.p.Tym niemniej kanwą tych dwóch spraw były te same zdarzenia związane z twierdzeniami, iżA. L.był jako pracownik dyskryminowany przez uczestniczkę. To, że istniał tytuł do wypłaty na rzeczA. L.odszkodowania w postaci prawomocnego wyrok Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy wS.z 25 lutego 2015 r. (IV P 112/14), pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia skutków finansowych tego stanu rzeczy dla GminyC.wywołanych uznaniem powództwa w tej sprawie przez wnioskodawcę. W ocenie Sądu odwoławczego dla przeciętnego wyborcy, a więc osoby która w sposób rozsądny ocenia rzeczywistość, informacja o tym, że wyrok sądu pracy (IV P 112/14) pozostaje zjawiskiem prawnie odrębnym, aniżeli rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie cywilnej (I C 360/16) będzie niezrozumiałe i nieistotne, gdyż ocenie zostanie poddany tu efekt tych spraw, a więc to, że GminaC.faktycznie uznała powództwo o zapłatę i wypłaciła zasądzone odszkodowanie, a następnie, że nie zdołała w odrębnym postępowaniu skierowanym przeciwko domniemanemu sprawcy naruszeń praw pracowniczych wykazać, że istniała podstawowa przypisania uczestniczce takich zachowań.
Wyrok wydany w sprawie I C 360/16 jest prawomocny, zaś fakt braku pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 3 października 2018 r. (II Ca 1559/17), którym rozpoznano apelację strony powodowej w tej pierwszej sprawie wskazuje na „potwierdzenie” wyroku Sądu Rejonowego wS., a nie na jego uchylenie bądź zmianę.
Mając na względzie powyższe rozważania Sąd II instancji w oparciu o przepisart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił zażalenie wnioskodawcy. Natomiast rozstrzygając w zakresie kosztów postępowania, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do odstąpienia od określonej w przepisieart. 520 § 1 k.p.c.w związku z art. 111 § 2 Kodeksu wyborczego, zasady, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, tym bardziej, że na istnienie takich okoliczności nie powoływał się żaden z uczestników postępowania.

    Zbigniew Ciechanowicz   Agnieszka Sołtyka  Edyta Buczkowska-Żuk