Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 940/15
Data wyroku: 2018-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Marcin Kowalewski
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt I Ns 940/15

UZASADNIENIE
W dniu 22 grudnia 2015 roku do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim wpłynął wniosekW.iA.małżonkówK., w którym wnosili o stwierdzenie, iż nabyli oni na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości położonych wS., gminaR.oznaczonych w ewidencji gruntów jakodziałki nr: (...)o łącznej powierzchni 0,96 ha oraz udziałów w wysokości 1/8 części w prawie własności nieruchomości leśnych położonych wS., gminaR.oznaczonych w ewidencji gruntów jakodziałki nr: (...)i łącznej powierzchni 2,35 ha z dniem 26 sierpnia 2008 roku.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, iż nieruchomości objęte wnioskiem znajdują się w ich posiadaniu w dniu 25 sierpnia 1978 roku, kiedy to wnioskodawca przejął od swoich rodziców prowadzenie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziły przedmiotowe nieruchomości. Wcześniej nieruchomości te stanowiły własność dziadków wnioskodawcy:W.iJ.małżonkówK.. Dziadkowie ci podzielili swoje gospodarstwo pomiędzy swoje dzieci: ojca wnioskodawcy i jego siostręJ. Z..J. Z.uzyskała na przedmiotowe nieruchomości akt własności ziemi. Nie prowadziła ona gospodarstwa rolnego, gdyż na stałe przeprowadziła się do(...), gdzie zamieszkała. Grunty stanowiące własnośćJ. Z.przejął ojciec wnioskodawcy, który włączył je do własnego gospodarstwa rolnego. Od chwili wejścia w posiadanie przedmiotowych nieruchomości wnioskodawcy korzystali z nich jak właściciele, postawili budynki obory i stodoły, ponosili ciężary związane z utrzymaniem zabudowań i opłacali daniny publicznoprawne (k. 2 – 3).
W toku postepowania Sąd usiłował ustalić adres zamieszkania syna zmarłejJ. L.Z., jednakże nie było to możliwe z uwagi na zamieszkiwanie przez niego na terenie(...). Z uwagi na powyższe Sąd ustanowił dla przedmiotowego uczestnika kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania. W toku postępowania kurator uczestnika postępowaniaL. Z.początkowo pozostawiał wniosek do uznania Sądu (k. 228), a następnie wnosił o oddalenie wniosku (k. 238, 283v.).
Pozostali uczestnicy postępowania uznali wniosek.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Nieruchomości oznaczone jakodziałki nr (...)o powierzchni 0,53 ha, nr(...)o powierzchni 0,26 ha, nr(...)o powierzchni 0,17 ha położone są w miejscowościS., gminaR.. Nieruchomości te są to działki rolne, które częściowo przylegają do nieruchomości będących wcześniej własnością wnioskodawców. Dla nieruchomości tych w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim prowadzona jestksięga wieczysta (...). Nieruchomości oznaczone jakodziałki nr (...)o powierzchni 1,90 ha, nr(...)o powierzchni 0,63 ha położone są również w miejscowościS., gminaR.. Są to nieruchomości leśne stanowiące współwłasność wielu współwłaścicieli w tym wnioskodawców, a później ich synaP. K..
Nieruchomości te wchodziły w składgospodarstwa rolnego (...)małżonkówK.. W latach ’60 XX w. podzielili oni swoje gospodarstwo rolne na dwoje dzieci:J. K. (1)iJ. Z..J. Z.w dniu(...)1974 roku uzyskała m.in. na nieruchomości będące przedmiotem wniosku tytuł prawny w postaci aktu władności ziemi.J. Z.nie pozostała wS., aby prowadzić gospodarstwo rolne, lecz wyjechała do pracy wL., gdzie zamieszkała na stałe.
Nieruchomości stanowiące jej własność przejął i włączył do swojego gospodarstwa ojciec wnioskodawcyJ. K. (1).
W dniu 25 sierpnia 1978 roku rodzice wnioskodawcyJ.iM.małżonkowieK.umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego przekazali posiadane przez siebie gospodarstwo rolne, w tym również posiadane przez nich grunty stanowiące własnośćJ. Z..
WnioskodawcyW.iA.małżonkowieK.zaczęli uprawiać grunty wchodzące w skład przekazanego im gospodarstwa rolnego. W 1981 roku wybudowali na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)oborę oraz znaczną część stodoły. Stawiając powyższe budynki wnioskodawcy nie otrzymali żadnych zgód od właściciela nieruchomości, nie spłacali w żaden sposób wartości zajętego gruntu.(...)objęte wnioskiem, a graniczące z nieruchomościami wnioskodawców, zostały włączone do gospodarstwa w ten sposób, że zatarto granice na gruncie między tymi nieruchomościami. Wnioskodawcy traktowani byli przez sąsiadów jako właściciele tych nieruchomości.
W 1985 rokuJ. Z.przyjechała doS.i sprzedałaJ. K. (2)działkę nr (...)o powierzchni 0,41 ha. W dniu 2 listopada 1992 roku wnioskodawca kupił odJ. Z.i jej męża nieruchomość położoną wS.oznaczoną jakodziałka nr (...)o powierzchni 0,97 ha.
J. Z.zmarła pozostawiając jako spadkobierców dwóch synówM. Z.iL. Z..M. Z.zmarł w 2012 roku jako kawaler bezdzietny, zaśL. Z.zamieszkał na stałe w(...).
Przed wniesieniem wniosku o zasiedzenie wnioskodawcy przekazali nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego synowiP. K..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów w postaci dokumentów wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów (k. 12 – 15), odpisu aktu notarialnego z dnia 2 listopada 1992 roku, Rep A. Nr(...)(k. 221 – 221v.), odpisu aktu własności ziemi z dnia 13 grudnia 1974 r, nr(...)(k. 222) oraz zeznań świadkówB. K.(k. 163v. – 164),A. K. (1)(k. 164 – 164v.),J. M.(k. 165 – 165v.),K. Ż.(k. 165v. – 166), a także zeznań wnioskodawców i uczestników postepowaniaW. K.(k. 41v., 165, 205v. – 206),A. K. (2)(k. 42, 206),T. S.(k. 42, 206),A. Z.(k. 42, 206).
Sąd obdarzył wiarą wyżej wymienione dowody z dokumentów, gdyż są to dokumenty urzędowe, których autentyczności nie kwestionował żaden z uczestników postępowania.
Sąd obdarzył wiarą wyżej wymienione dowody z zeznań świadków oraz zeznań wnioskodawców i uczestników postępowania, gdyż są one szczere i prawdziwe oraz nawzajem się uzupełniają.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
WniosekW.iA.małżonkówK.jest zasadny i zasługuje w całości na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisemart. 172 kcprzesłankami do zasiedzenia jest samoistne posiadanie oraz upływ wymaganego przepisami prawa czasu.
Przepisart. 336 kcdefiniuje, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten kto nią włada jak właściciel. Element fizycznego władztwa nad rzeczą określany jest przez doktrynę i orzecznictwo jako corpus, zaś element psychiczny polegający na władztwie nad rzeczą jak właściciel jako animus. Zgodnie z przepisemart. 336 kcposiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Jak wynika z porównania tych dwóch rodzajów posiadania ich elementem wspólnym jest corpus – fizyczne władztwo nad rzeczą, zaś odróżniającym animus, czyli wola władania rzeczą jak właściciel przy posiadaniu samoistnym.
Drugim elementem jest upływ trzydziestoletniego okresu samoistnego posiadania nieruchomości w przypadku złej wiary posiadacza lub dwudziestoletniego okresu w przypadku dobrej wiary.
W ocenie Sądu zostały spełnione obie przesłanki zasiedzenia.
Ja wynika z ustalonego powyżej stanu faktycznego nieruchomości objęte wnioskiem znajdowały się od chwili zawarcia umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego w dniu 25 sierpnia 1978 roku w posiadaniu wnioskodawcówW.iA.małżonkówK..(...)te zostały włączone do prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego. Wnioskodawcy nie starali się o zgodę właściciela na objęcie nieruchomości w posiadanie, nie rozliczali się ze sposobu gospodarowania tymi nieruchomościami. Z faktu wybudowania przez wnioskodawców w 1981 roku nadziałce nr (...)obory i części stodoły wynika, iż traktowali tą nieruchomość jak swoją własność, czyniąc na niej trwałe i kosztowne nakłady służące wyłącznie prowadzonemu przez nich gospodarstwu rolnemu. Brak jest również podstaw do uznania, że nie zamierzali w sposób trwały włączyć do swojego gospodarstwa pozostałych nieruchomości, wykorzystywanych rolniczo w inny sposób niż korzystanie z wybudowanych na nich budynków gospodarczych.
Fakt dokonania zakupu przez wnioskodawcęW. K.od ciotkiJ. Z.nieruchomości rolnej nie uzasadnia w ocenie Sądu przyjęcia, iż posiadanie przez wnioskodawców przedmiotowych nieruchomości nie miało charakteru posiadania samoistnego. Samoistny posiadacz nieruchomości może bowiem posiadać wiedzę na temat właściciela nieruchomości przeciwko któremu biegną terminy zasiedzenia i zadecydować czy chce uregulować swoje władanie nad posiadanymi nieruchomościami przez czynność prawną – zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości czy też w drodze orzeczenia sądowego - przez zasiedzenie, ryzykując przerwanie biegu terminu zasiedzenia przez właściciela nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż wnioskodawcyW.iA.małżonkowieK.byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości.
Mając świadomość, iż nie posiadają żadnego tytułu do władania przedmiotowymi nieruchomościami posiadanie to było posiadaniem w złej wierze.
Za początek okresu posiadania nieruchomości prowadzącego do zasiedzenia prawa własności nieruchomości objętych wnioskiem Sąd przyjął datę zawarcia umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego – 25 sierpnia 1978 roku. Bezspornym jest, iż nieruchomości powyższe posiadali rodzice wnioskodawcy i możliwe byłoby doliczenie czasu ich posiadania do czasu posiadani wnioskodawców, jednakże nie jest możliwe dokładne ustalenie, kiedy rodzice wnioskodawcy weszli w posiadanie tych nieruchomości, a co za tym idzie jaki okres możemy doliczyć do czasu posiadania nieruchomości przez wnioskodawców. Trzydziestoletni okres samoistnego posiadania nieruchomości upłyną zatem w dniu 25 sierpnia 2008 roku.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, żeW.iA.małżonkowieK.nabyli na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej przez zasiedzenie w dniu 26 sierpnia 2008 roku prawo własności nieruchomości położonej wS., gminaR.oznaczonej jakodziałki nr (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim prowadzona jestksięga wieczysta (...)oraz udział w wysokości 1/8 części w prawie własności nieruchomości położonej wS., gminaR., oznaczonej jakodziałki nr (...)o powierzchni 1,90 ha, nr(...)o powierzchni 0,63 ha na mapie zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym wR..
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepisart. 520§1 kpc.
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2017 roku Sąd przyznał kuratorowi uczestnikaL. Z.wynagrodzenie w wysokości 600 zł, które nakazał wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim).
Mając powyższe na uwadze Sąd nakazał ściągnąć od wnioskodawcówW. K.iA. K. (2)na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim) kwoty po 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Z przytoczonych wyżej względów i z mocy powołanych przepisów.