Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1444/17
Data wyroku: 2018-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Michał Bober, Daria Stanek, Lucyna Ramlo
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

Sygn. akt III AUa 1444/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 marca 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Daria Stanek (spr.)

Sędziowie:

SSA Lucyna Ramlo
SSA Michał Bober

Protokolant:

st. sekr. sądowy Wioletta Blach

po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. w Gdańsku
sprawyB. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do emerytury pomostowej
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt VII U 2284/17

I
zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie;

II
zasądza odB. P.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.

SSA Lucyna Ramlo SSA Daria Stanek SSA Michał Bober
Sygn. akt III AUa 1444/17

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.decyzją z dnia 30 grudnia2016 r. odmówił ubezpieczonemuB. P.przyznania prawa do emerytury pomostowej w oparciu o przepisyart. 4w zw. zart. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.o emeryturach pomostowych(Dz. U 2017.664 t.j.), ponieważ do dnia 1.01.2009 r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z powyższą decyzją nie zgodził się ubezpieczony, wywodząc od niej odwołanie z dnia 25 stycznia 2017 r., wskazując, iż w okresie od 02 listopada 1976 r. do 31 grudnia 1992 r. pracował w PP(...)Stacja Obsługi(...), wykonując praceprzy naprawach głównych silników samochodowych, pomp benzynowych, gaźników pomp wtryskowych oraz wtryskiwaczy silników wysokoprężnych. Ubezpieczony wniósło przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, argumentującjak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie przedłożył żadnych dokumentów na potwierdzenie pracy w warunkach szczególnych.
Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiemz dnia 4 lipca 2017 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawodo emerytury pomostowej od dnia 1 grudnia 2016 r. (pkt 1) oraz stwierdził, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej dla wydania decyzji (pkt 2), sygn. akt VII U 2284/17.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyB. P.urodził się (...)
W dniu 14 grudnia 2016 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek ubezpieczonego o emeryturę pomostową.
W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczony udowodnił staż sumaryczny 42 lata, 5 miesięcy i 11 dni, w tym 42 lata, 2 miesiące i 19 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 22 dni okresów nieskładkowych, jednakże nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił ubezpieczonemuB. P.przyznania prawado emerytury pomostowej, ponieważ do dnia 1.01.2009 r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15 -letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stalei w pełnym wymiarze czasu pracy.
W okresie od 25 października 1974 r. do 08 października 1976 r. ubezpieczony odbywał czynną służbę wojskową.
W okresie od 02 listopada 1976 r. do 31 grudnia 1992 r. ubezpieczony był zatrudniony w PP(...) – Agencja, Autoryzowana Stacja Obsługi(...)wG.na stanowisku specjalisty w zawodzie mechanika samochodowego i mechanika samochodowego oraz mistrza.
Ubezpieczony wykonywał pracę na wydziale zamkniętym, oddzielonym od hali głównej, zwanym Silnikownią. Pracowały tam dwie brygady po 6-8 osób każda. Ubezpieczony zajmował się naprawą silników benzynowych i wysokoprężnych. Ubezpieczony miał uprawnienia do wykonywania prac na powyższych silnikach.Po otrzymaniu silnika przeznaczonego do naprawy, ubezpieczony musiał go rozebrać, pomyć części, wysuszyć i dokonać weryfikacji części, a następnie wymienić zużyte na nowe. Ubezpieczony dokonywał także napraw pomp wtryskowych i wtryskiwaczy i pozostałego sprzętu - alternatorów, gaźników, pomp benzynowych.
Ubezpieczony wykonywał powyższe czynności w pełnym wymiarze czasu pracy – niezależnie od nazwy zajmowanego stanowiska, zakres jego obowiązków nie zmieniał się.
B. P.otrzymywał posiłki regeneracyjne, mleko, jak również dodatekza pracę w warunkach szczególnych (nie w każdym miesiącu).
Ubezpieczony zwracał się do(...) Sp. z o.o.(następcy prawnego zakładu pracy) o wystawienie świadectwa pracy w warunkach szczególnych w okresie jego zatrudnieniaw PP(...), jednakże uzyskał odpowiedz odmowną, wskazującą iż aktualny zarząd nie posiada w tym zakresie jakiejkolwiek wiedzy.
Wyrokiem z dnia 09 sierpnia 2016 r. sygn. akt VIIU 414/16 tut. Sąd Okręgowy przyznałA. G.(współpracownikowi ubezpieczonego ze spornego okresu) prawo do wcześniejszej emerytury.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, których prawdziwość i rzetelność nie była przez żadnąze stron kwestionowana. Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodnościz urzędu.
Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów, albowiem zostały one sporządzoneprzez powołane do tego osoby, w zakresie przyznanych im kompetencji i w przepisanej formie, a ich autentyczność i treść nie budzą wątpliwości.
Sąd dał również wiarę dowodom z zeznań świadkówA. G.(zatrudniony od 1975 r. do 2016 r.) iT. K.(zatrudniony od 1975 r. do 2016 r.), uznając, iż ich zeznania są jasne, kompleksowe i nie budzą wątpliwości. W szczególności Sąd podkreślił, że świadkowie ci pracowali z wnioskodawcą w spornym okresie, a zatem posiadają najlepszą wiedzę na temat tego, jakiego rodzaju i jaki charakter miała praca świadczona przez wnioskodawcę. Świadkowie dokładnie opisali, na czym polegała praca wnioskodawcy.
Także wyjaśnienia odwołującego Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ były spójne, konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności
W ocenie Sądu Okręgowego odwołujący przedstawił dowody na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. Do okresu pracy w szczególnych warunkach Sąd zaliczył okres zatrudnienia od 02 listopada 1976 r. do 31 grudnia 1992 r., kiedy to ubezpieczony był zatrudniony w PP(...) – Agencja, Autoryzowana Stacja Obsługi(...)wG.na stanowisku specjalisty w zawodzie mechanika samochodowego i mechanika samochodowego, gdyż w ocenie Sądu, we wzmiankowanych powyżej okresach odwołujący wykonywał stale i pełnym wymiarze czasu pracy te same czynności i nie był kierowany do innych prac. Oznacza to, iż spełnił ostatni z warunków przyznania prawa do emerytury, czyli 15 lat pracy w warunkach szczególnych.,
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej, od dnia01 grudnia 2016 r. tj. pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku.
Na podstawie zaś art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUSw zw. zart. 28 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychSąd stwierdził, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Zdaniem Sądu dopiero niniejsze postępowanie - w tym wiadomości dostarczone przez świadków – pozwalały na ustalenie, iż ubezpieczony faktycznie świadczył pracę w warunkach szczególnych.
Apelację od wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zaskarżając go w częścico do pkt l, dotyczącego przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury pomostoweji zarzucając naruszenie przepisów:
-art. 4, art. 49w związku zart. 29, art. 32 i art. 38 i art. 51 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.o emeryturach pomostowychpoprzez błędne przyjęcie, iż wnioskodawca spełnia wymogi ustawowe uzasadniające przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej .
-art. 233 § 1 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy skutkujący niewłaściwą oceną stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziłodo przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej.
Wskazując na powyższe pozwany wniósł o uwzględnienie apelacji w całości i zmianę zaskarżonego wyroku w pkt l i oddalenie odwołania ubezpieczonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej ani na podstawie art. 4 ustawy pomostowej (ze względu na fakt, iż nie udowodnił, aby wykonywał pracew warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze po 2008 r. w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej), ani na podstawie art. 49 ustawy pomostowej. Wprawdzie art. 49pkt 1 ustawy pomostowej stanowi, iż prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która nie wykonywała po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkachlub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, to jednakart. 40w pkt 3 nakłada na ubezpieczonego wymóg posiadania na dzień wejścia wżycia przepisówustawyo emeryturach pomostowych15 lat pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3. (tj. udokumentowania 15 lat wykonania pracw warunkach szczególnych na stanowiskach określonych w załączniku nr 1 do ustawy pomostowej lub wykazania 15 lat pracy o szczególnym charakterze określonych w załączniku nr 2 do ustawy pomostowej) . W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie spełnia wymogów ustawowych uzasadniających przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej.W ocenie pozwanego brak podstaw do zaliczenia okresu zatrudnienia ubezpieczonegow okresie od 02 listopada 1976 r. do 31 grudnia 1992 r. jako okresu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy pomostowej, uzasadniającego przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury pomostowejna podstawie art. 49 w/w ustawy. Pozwany podaje , iż w załącznikach do ustawy pomostowej nie została wymieniona jako praca w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze praca na którą powołuje się ubezpieczony, którą uznał Sąd I instancji, a która została wymieniona w wykazie A, dziale XIV, poz. 14 przepisówrozporządzenia Rady Ministrówz dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzetj. prace przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych.
Pozwany podkreślił, iż ubezpieczony ubiega się o prawo do emerytury pomostowej - na podstawie przepisów ustawy pomostowej, a nie emerytury na podstawie art. 184 ustawyo emeryturach i rentach z FUS.
W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji.
Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pozwanego wniósł o zasądzenieod ubezpieczonego kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie w sposób skutkujący zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania ubezpieczonego.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było prawo wnioskodawcyB. P.do emerytury pomostowej. We wskazanym powyżej zakresie Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, co skutkowało niewłaściwą subsumcją ustaleń prawidłowych faktycznych pod odpowiednie dyspozycje przepisów prawa materialnego. Zauważyć jednak należy, że nie jest zasadny podniesiony w apelacji zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczyłpoza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisuart. 233 k.p.c., nie popełnił on też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów. Sąd Apelacyjny w całości zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu I instancji, przyjmując jeza własne i nie widząc w związku z tym potrzeby ich ponownego przytaczania.
Przypomnieć na wstępie należy, że emerytury pomostowe zostały wprowadzonedo polskiego prawa przezustawę z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. Nr 237 z 2008 r., poz. 1656), która weszła w życie 1 stycznia 2009 r. Emerytury pomostowe, choć są świadczeniami emerytalnymi, różnią się od „zwykłych” emerytur (wypłacanych na podstawie ustawy emerytalnej osobom, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny) (tak: Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r.,w sprawie K 17/09, OTK-A 2010/3/21).
Emerytura pomostowa to świadczenie przysługujące z nowego systemu emerytalnego (art. 24 ust. 2 i 3 ustawy emerytalnej) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którzy nie mają prawa do emerytury określonej w przepisach art. 32, art. 33, art. 39, art. 40, art. 46,art. 50, art. 50a, art. 50e i art. 184 ustawy o emeryturach i rentach FUS oraz art. 88 Karty Nauczyciela, zwłaszcza z uwagi na niespełnienie, do końca 2008 r., warunków nabycia uprawnień do tych świadczeń. Świadczenie to spełnia funkcję emerytury z tytułu obniżonego (niższego) wieku emerytalnego (art. 32 ustawy emerytalnej), a zatem zostało wprowadzoneze względu na obiektywne okoliczności szybszego niż normalnie pogarszania się,wraz ze starzeniem się, organizmu człowieka, zdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia z uwagi na jego specyfikę, tj. szczególne warunki lub charakter pracy. Jednak – co istotne w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy - w porównaniu do emeryturyw obniżonym wieku emerytalnym istotnie zawężono krąg ubezpieczonych - pracowników uprawnionych do emerytury pomostowej, zasadniczo kierując się przy tworzeniu wykazów prac w szczególnych warunkach/charakterze (załączniki nr 1-2 doustawy o emeryturach pomostowych) kryteriami medycznymi z zakresu medycyny pracy (tak: Kamil Antonów, Marcin Bartnicki, Bartosz Suchacki, Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz (komentarz do art. 24; uwagi do punktu 3), ABC, 2009, wyd. III). Rozwiązania zawarte w tej ustawie dotyczą osób objętych pracowniczym systemem ubezpieczeń społecznych i mają charakter przejściowy oraz obejmują zamkniętą liczbę określonych podmiotów (zob. uzasadnienie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych dostępne na internetowej stronie Sejmu, VI kadencja, nr druku: 1070).
Zgodnie z przepisemart. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowychpracew szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogąz dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywanew szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz tych prac określa załącznik nr 1 do ustawy. Z kolei pod pojęciem prac o szczególnym charakterze ustawodawca rozumie, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywaniaw sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.
Na podstawieart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1)urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2)ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącyco najmniej 15 lat;
3)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4)ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobieti co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5)przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub pracew szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6)po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkachlubo szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7)nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Ustawa o emeryturach pomostowychdopuściła odstępstwa od przesłanki wymienionej w jejart. 4 pkt 6, wskazując wart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, że prawodo emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1)po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkachlub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowaw pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Mając na uwadze, żeB. P.po dniu 31 grudnia 2008 r. nie kontynuował pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1i 3– co wyklucza możliwość zastosowania art. 4 ustawy i oceny zatrudnienia przed 1 stycznia 1999 r. zarówno przez pryzmatart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych,jak i przez pryzmat art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - konieczna była ocena, czy prawo do emerytury pomostowej można ustalić ubezpieczonemu w oparciuoart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Przepis art. 49 ustawy ma charakter przepisu dostosowawczego i jego zadaniem jest umożliwienie przejścia na emeryturę pomostową osobom, które po dniu wejścia w życie ustawy nie spełniły warunku wykonywania pracyw szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze określonej w załącznikach nr 1 i 2, jednakże w dniu wejścia w życie spełniły wszystkie pozostałe warunki.
Sąd odwoławczy podkreśla – co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie– że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową nie kontynuuje pracyw warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy, brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnychlub w szczególnym charakterze dziś nie może być tak kwalifikowany (vide:wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2.04.2014 r., sygn. akt III AUa 2302/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13.03.2014 r. sygn. akt III AUa 3489/12 ).
Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych znajduje także potwierdzenie w judykatach Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013/5-6/62).W wyroku z dnia 4 września 2012 r. (I UK 164/12, OSNP 2013/15-16/185) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że określenie "okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3", zawarte wart. 49 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), oznacza okres pracy wskazany w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, bez wliczania do niego okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy z dnia17 grudnia 1998 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada kontradyktoryjności wyrażona wart. 232 k.p.c.w zw. zart. 6 k.c.Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Przepisart. 6 k.c.stanowi, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepisart. 232 § 1 zd. 1 k.p.c.stanowi natomiast odpowiednio, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd Najwyższy charakteryzującart. 232 k.p.c., stwierdził, że na sądzie rozpoznającym sprawę nie spoczywa powinność zarządzania dochodzeń mających na celu uzupełnienie i wyjaśnienie twierdzeń stron oraz poszukiwanie dowodów na ich udowodnienie. Do sądu nie należy przeprowadzanie z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnychdla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne -art. 6 k.c.(zob. wyroki SN: z 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96, OSNC 1997, nr 5-6, poz. 76, wyrok SA w Poznaniu z 29 grudnia 2003 r., I ACa 1457/03, OSA 2005, z. 3, poz. 12, wyroki SN: z 11 lipca 2001 r., V CKN 406/00, Lex nr 52321, z 12 kwietnia 2000 r., IV CKN 22/00, Lex nr 52438).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, żeB. P.nie wykazał,aby na dzień wejścia w życie ustawy miał wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Prace przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych istotnie zostały zakwalifikowane jako prace w warunkach szczególnychw wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze(Dział XIV, poz. 14 Wykazu). Przypomnieć jednak należy,że przedmiotem sprawy nie jest prawo do emerytury wcześniejszej wynikające z art. 32w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, lecz prawo do emerytury pomostowej, regulowane odrębnymi przepisami, zawężającymi katalog prac uznawanychza prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. O prawo do emerytury na podstawie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczony nie mógł się zresztą skutecznie ubiegać (tak jak świadekA. G.), gdyż na dzień1 stycznia 1999 r. nie legitymował się co najmniej 25-letnim okresem składkowymi nieskładkowym (vide: karta przebiegu zatrudnienia - k. 35 akt ZUS), co jest jednąz przesłanek przyznania prawa do tego świadczenia. Powtórzenia wymaga, że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawodo emerytury pomostowej jedynie gdy wykaże, że dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy). Tymczasem prace przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych nie zostały wymienione w załącznikach doustawy o emeryturach pomostowych, wyliczających prace w szczególnych warunkachi prace o szczególnym charakterze w rozumieniu tejże ustawy.
Na marginesie powyższego Sąd Apelacyjny zwraca ubezpieczonemu uwagę na treśćart. 21 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych, zgodnie z którymi rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat i nie nabył prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że ubezpieczony nie spełnia kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących możliwość ustalenia mu prawado emerytury pomostowej, a zatem zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie, jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji Sąd Apelacyjny zasadził od ubezpieczonego na rzecz pozwanego organu kwotę 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję, działając w tym zakresie na podstawieart. 98 § 1 i 3, art. 99, art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
SSA Lucyna Ramlo SSA Daria Stanek SSA Michał Bober