Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 73/18
Data wyroku: 2018-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Cierpiał, Renata Pohl, Marta Sawińska
Podstawa prawna: art. 89 § 1 kpc, art. 130 § 1 kpc

Sygnatura akt III AUz 73/18

POSTANOWIENIE
Dnia 22 czerwca 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Marta Sawińska
Sędziowie: SSA Jolanta Cierpiał
del. SSO Renata Pohl /spr./
Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Tonak
po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wW.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wP.
przy udziale zainteresowanegoR. P.
o podleganie ubezpieczeniu społecznemu i o podstawę wymiaru składek
na skutek zażalenia(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą wW.
na zarządzenie Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt VII U 2937/17
postanawia:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu
wP.do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie
w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego.

del. SSO Renata Pohl

SSA Marta Sawińska

SSA Jolanta Cierpiał

UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 28 grudnia 2017 r. w sprawie VII U 2937/17 zwrócono odwołanie(...) Sp. z o.o.Sp. k. wW.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział I wP.z 7 lipca 2017 r. w sprawie o podleganie ubezpieczeniu i podstawę wymiaru składek przy udziale zainteresowanegoR. P..
Zarządzeniem doręczonym 13 października 2017 r. pełnomocnik odwołującej został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych odwołania, m.in. poprzez: wykazanie umocowania do reprezentowania odwołującej Spółki przez przedłożenie pełnomocnictwa – w oryginale lub urzędowo poświadczonym odpisie – wraz z trzema odpisami, w terminie tygodniowym od doręczenia wezwania, pod rygorem zwrotu odwołania.
W zakreślonym terminie pełnomocnik substytucyjny odwołującej spółki adwokatP. W. (1)złożył pismo z 20 października 2017 r., do którego załączył m.in. kopię pełnomocnictwa z 18 września 2017 r. udzielonego przez odwołującą spółkę adwokatowiP. G., podpisanego przez prezesa zarządu spółkiM. W.oraz kopię pełnomocnictwa substytucyjnego z 16 października 2017 r., udzielonego przez adwokataP. G.adwokatowiP. W. (1). Pełnomocnictwo z 18 września 2017 r. zostało poświadczone za zgodność z oryginałem przez adwokataP. W. (1), natomiast kopia pełnomocnictwa z 18 września 2017 r. nie zawierała takiego poświadczenia.
Zarządzeniem doręczonym 8.11.2017 r. odwołująca spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych odwołania przez zatwierdzenie czynności zdziałanych dotychczas przez nienależycie ustanowionego pełnomocnika adwokataP. G., w terminie 7 dni, pod rygorem zwrotu odwołania.
W zakreślonym terminie zostało złożone pismo z 13 listopada 2017 r., zawierające oświadczenie o potwierdzeniu czynności zdziałanych dotychczas przez adwokataP. G.. Nadto w piśmie wskazano, że zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 27 lutego 2017 r. została otwarta likwidacja(...) Sp. z o.o., a uchwałą z 24.02.2017 r. została otwarta likwidacja odwołującej, przy czym w obu przypadkach jako likwidatora powołanoM. W.. Pismo nie zostało własnoręcznie oryginalnie podpisane przez likwidatora, a jedynie na piśmie jest kserokopia podpisu.
Przewodniczący stwierdził, że odwołująca spółka nie uzupełnił braku formalnego odwołania. Złożone pełnomocnictwo wskazuje na umocowanie adwokataP. G.dopiero od 18 września 2017 r., podczas, gdy odwołanie zostało sporządzone 9 sierpnia 2017 r. Po wtóre, pełnomocnik substytucyjny odwołującej adwokatP. W. (1)złożył pismo z 20 października 2017 r., do którego załączył m.in. kopię pełnomocnictwa z 18 września 2017 r. udzielonego przez odwołującą spółkę adwokatowiP. G., które zostało poświadczone za zgodność z oryginałem przez adwokataP. W. (1)oraz kopię pełnomocnictwa substytucyjnego z 16 października 2017 r., udzielonego przez adwokataP. G.adwokatowiP. W. (1), która nie zawierała takiego poświadczenia. Jednak zgodnie zart. 89 §1 zdanie drugie kpc, adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego jemu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących jego umocowanie. Skoro tak, to adwokatP. W. (1)nie mógł sam uwierzytelnić odpisu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowiP. G., gdyż nie był to inny dokument wykazujący jego umocowanie. Nadto, adwokatP. W. (1)nie wykazał swojego umocowania do działania w sprawie, gdyż udzielone jemu pełnomocnictwo zostało przedłożone jedynie w kserokopii.
W tych okolicznościach zarządzeniem doręczonym 8 listopada 2017 r. odwołująca Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych odwołania przez zatwierdzenie czynności zdziałanych dotychczas przez nienależycie ustanowionego pełnomocnikaP. G., w terminie 7 dni, pod rygorem zwrotu odwołania. W zakreślonym terminie zostało złożone pismo z 13 listopada 2017 r., zawierające oświadczenie o potwierdzeniu czynności zdziałanych dotychczas przez adwokataP. G.. Pismo to jednak nie zostało prawidłowo podpisane (tzn. własnoręcznie oryginalnie podpisane przez likwidatora), a jedynie na piśmie jest kserokopia podpisu.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył w imieniu odwołującej spółki pełnomocnik substytucyjny adwokatP. W. (1)zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniemart. 130 § 2 k.p.c.polegający na uznaniu, że przedłożony dokument pełnomocnictwa nie stanowił uzupełnienia braku formalnego pisma w trybieart. 130 k.p.c.i tym samym zwrot odwołania w przypadku, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do następczego potwierdzenia czynności procesowych przez skarżącą, co skutkowało prawidłowym wykonaniem zobowiązania i koniecznością nadania sprawie dalszego biegu. Ponadto zarzucił naruszenieart.89§ p1kpcpoprzez uznanie, że pełnomocnik substytucyjny nie był uprawniony do uwierzytelnienia odpisu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowiP. G., Dalej zarzucił naruszenieart. 130 § 1 kpcpoprzez niewezwanie pełnomocnika substytucyjnego do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa substytucyjnego z 16 października 2017 r. pomimo niemożliwości otrzymania prawidłowego biegu przez pismo procesowe wskutek niezachowania warunków formalnych, co skutkowało zwróceniem odwołania.
Wskazując na te zarzuty wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, żeM. W.uprawniona była do działania w imieniu i na rzeczspółki (...) Sp. z o.o.już od 24 lutego 2017 r., a tym samym udzielenie przez nią pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu w sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego z 18 września 2017 r., uznać należy za prawidłowe od chwili jego udzielenia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.
Odwołanie od decyzji organu rentowego, jak każde pismo procesowe, winno zawierać elementy wskazane wart. 126 i n. k.p.c.
Zgodnie zart. 126 § 3 k.p.c.do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo albo uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa.
Stosownie doart. 89 k.p.c., pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną.
W myślart. 130 § 1 k.p.c., jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.
Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie (art. 130 § 2 k.p.c.).
W analizowanej sprawie w wykonaniu wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania adwokatP. W. (1)przedłożył pełnomocnictwo z 18 września 2017 r. do złożenia odwołania udzielone przez odwołującą spółkę adwokatowiP. G., które zostało podpisane podpisane przezM. W.występującą jako prezes zarządu spółki(...) sp. z o. o.z siedzibą wW., potwierdzony za zgodność z oryginałem przez adwokataP. W. (2). Pełnomocnictwo to wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie jest obarczone nieprawidłowościami. Pełnomocnictwo to zostało podpisane przezM. W.jako prezesa zarządu(...) sp. z o.o., co zostało potwierdzone oryginalnym podpisem adwokataP. W. (1).
Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Poznaniu nie został poinformowany o otwarciu(...) sp. z o.o., a zatem nie mógł oceniać prawidłowej reprezentacji spółki komandytowej przez pryzmat przepisówkodeksu spółek handlowychpowołanych w zażaleniu.
Istota sporu w zakresie prawidłowości pełnomocnictwa z 18 września 2017 r.  sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy odwołująca spółka komandytowa może być skutecznie reprezentowana przez komplementariusza – spółkę z o.o. reprezentowaną jednoosobowo przez likwidatora - byłego prezesa zarząduM. W..
Odpowiedź na tak postawione pytanie jest pozytywna.
Należy jednak wskazać, że już przy wniesieniu odwołania pełnomocnik powinien załączyć prawidłowe pełnomocnictwo podpisane przez likwidatoraspółki z o.o. (...)nieprawidłowe działanie pełnomocnika doprowadziło do wielu czynności proceduralnych przed Sądem Okręgowym, co w ostateczności skutkowało zwrotem odwołania.
Na etapie postępowania zażaleniowego pełnomocnik przedstawił Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 24 lutego 2017 r. sporządzony w formie aktu notarialnego, z którego wynika, że wspólnicy podjęli uchwałę o otwarciu likwidacjispółki z o.o. (...), a likwidatorem ustanowiliM. W., która dotychczas pełniła funkcję prezesa zarządu.
Skuteczność tych czynności w zakresie reprezentacji spółki należy oceniać w oparciu o przepisykodeksu spółek handlowych, a przede wszystkimart. 274 k.s.h.Ustawodawca jednoznacznie uznał, że otwarcie likwidacji następuje z dniem podjęcia uchwały przez wspólników. Oznacza to, że obowiązek zapisany wart. 277 k.s.h.- zgłoszenie otwarcia likwidacji do rejestru sądowego ma charakter deklaratoryjny. Spółka z o.o. nie dopełniła tego obowiązku i jest to niewątpliwie nieprawidłowe działanie w świetleart. 277 k.s.h., jednakże nie podważa skuteczności uchwały o otwarciu likwidacji. Zatem w momencie otwarcia likwidacji, zgodnie zart.1097§ 2 k.p.c., prokura wygasła. Konsekwencją tego jest reprezentacja spółki z o.o. przez likwidatora. Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów, tj. informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców wynika, że dotychczasowa prezes zarządu spółki z o.o.(...)została powołana na likwidatora tej spółki. Oznacza to, że może ona reprezentować spółkę w likwidacji, na co wskazuje przepisart. 275 § 1 k.s.h.Mając na uwadze tożsamość osoby byłej prezes zarządu i likwidatora spółki z o.o. należy uznać pełnomocnictwo podpisane przezM. W.18 września 2017 r. za skuteczne.
Po drugie, racje ma skarżący, że ugruntowane orzecznictwo sądowe stanowi, że do wymogów formalnych pełnomocnictwa ustawa nie zalicza daty jego sporządzenia. Tym samym brak daty, ani jej ewentualne wadliwe oznaczenie, nie dyskwalifikuje samo w sobie udzielonego pełnomocnictwa i nie pozbawia go mocy prawnej (postanowienia Sądu Najwyższego z 11 marca 2015 r.,II CZ 110/14, z 10 lipca 2003 r.,III CZP 54/03, a z 16 marca 2006 r.,III SZ 1/06, OSNP 2007, z 7 listopada 2006 r.,I CZ 74/06, z 5 kwietnia 2016 r., II PZ 28/15). Zatem pełnomocnictwo z 18 września 2017 r. wskazujące na umocowanie adwokataP. G.jest prawidłowe.
Po trzecie, racje ma również skarżąca, że możliwe jest uwierzytelnienie dokumentów, w tym pełnomocnictwa substytucyjnego przez pełnomocnika substytucyjnego. Uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08, na którą powołał się Przewodniczący w Sądzie I instancji, zapadła na tle poprzednio obowiązującego stanu prawnego, przed wejściem w życie 1 stycznia 2010 r.ustawy z  9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. z dnia 17 lutego 2009 r.), mocą której dokonano zmianyart. 89 § 1 k.p.c.rozszerzając zakres uprawnień pełnomocnika substytucyjnego. Aktualnieart. 98  § 1zd. drugiekpcstanowi, że m.in. adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. W związku z upoważnieniem adwokatów do uwierzytelniania wszystkich dokumentów wykazujących ich umocowanie utraciły aktualność orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące uwierzytelniania pełnomocnictwa głównego i substytucyjnego. W obecnym stanie prawnym zatem adwokat, który uzyskał pełnomocnictwo substytucyjne jest uprawniony do uwierzytelnienia także pełnomocnictwa głównego udzielonego przez zastępowaną przez niego stronę (p. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2013 r., V CZ 165/12). W konsekwencji uznać należy, że pełnomocnik substytucyjny odwołującej spółki adwokatP. W. (1)mógł poświadczyć kopię pełnomocnictwa z 18 września 2017 r. udzielonego przez odwołującą spółkę adwokatowiP. G.oraz kopię pełnomocnictwa substytucyjnego z 16 października 2017 r. udzielonego przez adwokataP. G.adwokatowiP. W. (1).
W tym stanie sprawy nieprawidłowo, na mocyart. 130 § 2 k.p.c., Przewodniczący zarządził zwrot odwołania.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że zaskarżone zarządzenie winno zostać uchylone na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart.398 k.p.c.uznając zarzuty w nim podniesione za uzasadnione. W myślart. 108 § 2 k.p.c.rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić należało Sądowi Okręgowemu.

del. SSO Renata Pohl

SSA Marta Sawińska

SSA Jolanta Cierpiał