Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1513/17
Data wyroku: 2017-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: J. Chrostek
Słowa kluczowe: Świadczenia emerytalno-rentowe
Podstawa prawna: art.136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 1513/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10 maja 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II OddziałwŁ.na podstawieart. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpo rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 maja 2017 roku odmówiłB. K.prawa do świadczenia niezrealizowanego po zmarłym ojcuM. K.. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że ze względu na fakt, że przedłożony akt zgonu ze wskazaną wyłącznie datą znalezienia zwłok nie potwierdza daty śmierci osoby zmarłej, lecz jedynie fakt zgonu i datę znalezienia zwłok, organ rentowy nie może samodzielnie dokonać ustalenia daty śmierci a tym samym określić okresu za jaki świadczenie winno zostać wypłacone.
/decyzja - k. 65 akt ZUS plik III/
W dniu 19 lipca 2017 rokuB. K.nie zgadzając się z powyższą decyzją złożył od niej odwołanie. Odwołujący wskazał, że zgon jego ojca został stwierdzony w dniu 16 kwietnia 2017 roku co zostało potwierdzone w karcie zgonu wystawionej przez lekarza stanowiącej podstawę do wydania aktu zgonu. Tym samym jest możliwe ustalenie okresu wypłacenia świadczenia.
/odwołanie - k. 2/
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 28 lipca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w skarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie - k. 3-3 odw./
W toku dalszego procesu wnioskodawca poparł odwołanie. Pełnomocnik organu rentowego wnosił o oddalenie odwołania.
/stanowiska wnioskodawcy i pełnomocnika ZUS: 00:01:04 – płyta CD k. 27, 00:00:51, 00:09:35, 00:09:42 – płyta Cd k. 50/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Ojciec wnioskodawcyB. M.K.był uprawniony do renty od 23 sierpnia 1976 roku a następnie do emerytury.
/bezsporne, decyzje - akta ZUS pliki I, II i III, odpis skrócony aktu urodzenia k. 3 akt ZUS plik I/
M. K.zamieszkiwał wK.przyul. (...). Prowadził jednoosobowe gospodarstwo domowe. Był wdowcem. Poza wnioskodawcą posiadał syna i córkę.
/bezsporne, odpis skrócony aktu zgonu – k. 60 akt ZUS plik III/
M. K.odwiedziła w dniu 15 kwietnia 2017 roku jego córkaJ. G.. Wyszła od niego w dniu 16 kwietnia 2017 roku w późnych godzinach nocnych. O godz. 00:41 zmarły przeprowadził z córką dwuminutową rozmowę telefoniczną. Tego samego dnia w godzinach porannych około godz. 7:00 córka zmarłego pojawiła się w mieszkaniu ojca celem przygotowania śniadania z okazjiŚ.Wielkanocnych. Wówczas zobaczyła swojego ojca leżącego w łazience, nie dającego oznak życia. Na miejsce zdarzenia przybyła także synowa zmarłego i wnioskodawca.
/wykaz połączeń telefonicznych za kwiecień 2017 r. – k. 11, zeznania świadkaJ. G.00:13:47- płyta CD k. 27, zeznania wnioskodawcy 00:07:20 – płyta CD k. 50 w zw. z 00:22:56 - płyta CD k. 27/
W dniu 16 kwietnia 2017 roku o godz. 7:42 do mieszkania zmarłego zostało wezwane przez córkę zmarłegopogotowie (...) sp. z o.o.-Zespół (...)wK.składający się z kierownika zespołuP. D.iŁ. P.. Przybyłe na miejsce zdarzenia pogotowie o godz. 7:47 sporządziło kartę medycznych czynności ratunkowych, wpisując zatrzymanie krążenia przed przybyciem pogotowia na podstawie wykonanego badania EKG czterokończynowego, i poinformowało o konieczności wezwania lekarza. Następnie przybyły na miejsce zdarzenia lekarzR. Ż.z SP ZOZ wK.około godz. 8:30 stwierdził zgonM. K..
/karta medycznych czynności ratunkowych – k. 24 oraz k. 39, karta zlecenia wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego – k. 38, dokumentacja medyczna k. 34 oraz k. 40, pismo SP ZOZ wK.– k. 30, pismo(...) Centrum Medycznego sp. z o.o.– k. 32, zeznania świadkaJ. G.00:13:47- płyta CD k. 27, zeznania świadkaR. Ż.00:02:59- płyta CD k. 27, zeznania świadkaP. D.00:02:02 – płyta CD k. 50, zeznania wnioskodawcy 00:07:20 – płyta CD k. 50 w zw. z 00:22:56 - płyta CD k. 27/
W sporządzonej przez lekarzaR. Ż.karcie zgonu stwierdzono, żeM. K.zmarł w swoim domu w dniu 16 kwietnia 2017 roku o godz. 8:50.
/karta zgonu k. 33, zeznania świadkaR. Ż.00:02:59- płyta CD k. 27/
W karcie zgonu wpisywana jest w przypadku przybycia lekarza na miejsce zgonu przy jednoczesnej nieobecności lekarza w chwili zgonu - data i godzina znalezienia zwłok a w przypadku zgonu w szpitalu – data i godzina zgonu. Data zgonu jest równoznaczna z datą znalezienia zwłok.
/zeznania świadkaR. Ż.00:02:59- płyta CD k. 27/
W odpisie skróconym aktu zgonuM. K.wskazano jako datę znalezienia zwłok 16 kwietnia 2017 roku, godzinę znalezienia zwłok 8:50, miejsce znalezienia zwłokK. Ł..
/odpis skrócony aktu zgonu k. 60 akt ZUS plik III/
W dniu 4 maja 2017 rokuB. K.jako uprawniony, wystąpił z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po ojcuM. K.tj. emerytury.
/bezsporne, wniosek – k. 62-63 odwrót akt ZUS plik III/
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące sięw aktach sprawy i aktach rentowych, których nie kwestionowała żadna ze stron postępowania, oraz w oparciu o osobowe źródła dowodowe w postaci zeznań świadków:J. G.będącej córką zmarłego, którego ostatni raz przed jego śmiercią świadek widziała w dniu 16 kwietnia 2017 roku w późnych godzinach nocnych,P. D.– kierownika zespołu ratownictwa medycznego wezwanego na miejsce zdarzenia w dniu 16 kwietnia 2017 roku iR. Ż.będącego lekarzem stwierdzającym zgon zmarłego w dniu 16 kwietnia 2017 roku, a także zeznania wnioskodawcy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Niezrealizowane świadczenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca osobom ściśle określonym wart. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 z późniejszymi zmianami), zgodnie z jego brzmieniem w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Zatem niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe w rozumieniu zacytowanego art. 136 ust. 1, to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. A contrario świadczenie zrealizowane to takie świadczenie, które dotarło do rąk osoby uprawnionej albo zostało przekazane na konto bankowe wskazane przez uprawnionego. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 386/13, LEX nr 1428144).
Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania (art. 136 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).
Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia, czyB. K.przysługuje prawo do wypłaty emeryturyM. K.w ramach świadczenia niezrealizowanego.
Jak wynika z wcześniej zacytowanych przepisów niezbędną przesłanką przyznania prawa do niezrealizowanego świadczenia po osobie zmarłej jest uprzednie wystąpienie przez tę osobę z wnioskiem o przyznanie świadczenia. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony. Bezspornym jest bowiem, że ojcu wnioskodawcyB. M.K.przysługiwało prawo do emerytury na podstawie decyzji zawartych w aktach rentowych.
Jak ustalił Sąd,B. K.w dniu 4 maja 2017 roku wystąpił z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po ojcuM. K.tj. emerytury.
Na skutek tego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję odmawiającąB. K.wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłymM. K.z uwagi na fakt, że przedłożony akt zgonu ze wskazaną wyłącznie datą znalezienia zwłok nie potwierdza daty śmierci osoby zmarłej, lecz jedynie fakt zgonu i datę znalezienia zwłok, organ rentowy nie może samodzielnie dokonać ustalenia daty śmierci a tym samym określić okresu za jaki świadczenie winno zostać wypłacone.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, żeart. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego(Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 z późn. zm.) reguluje kwestię elementów aktu zgonu wskazując, że akt zgonu powinien m.in. zawierać datę, godzinę oraz miejsce zgonu albo jeżeli nie są znane - datę, godzinę oraz miejsce znalezienia zwłok.
W przedłożonym do wniosku odpisie skróconym aktu zgonuM. K.wskazano jako datę znalezienia zwłok 16 kwietnia 2017 roku, godzinę znalezienia zwłok 8:50, miejsce znalezienia zwłokK. Ł..
Jak wynika natomiast z poczynionych w sprawie ustaleń data znalezienia zwłokM. K.pokrywa się z datą jego zgonu. ŚwiadekJ. G.po raz ostatniM. K.widziała w dniu 16 kwietnia 2017 roku w późnych godzinach nocnych, następnie tego samego dnia we wczesnych godzinach porannych zastała ojca w stanie wskazującym na jego zgon. Datę zgonu w dniu 16 kwietnia 2017 roku o godz. 8:50 potwierdza także karta zgonu wystawiona przez lekarzaR. Ż., zeznania świadkówR. Ż.iP. D.oraz zeznania wnioskodawcy.
Zaznaczyć należy także, że w myślart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że wnioskodawca jest osobąz kręgu uprawnionych do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w rozumieniu przywołanego wcześniej art. 136 ust 1.
Skoro więc odwołujący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym ojcu w terminie określonym w zacytowanym wyżejart. 136 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(a uczynił to w dniu 4 maja 2017 roku), stwierdzić należało,że spełnione zostały przesłanki do przyznania mu prawa do wypłaty emerytury w ramach świadczenia niezrealizowanego.
Mając za uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności niniejszej sprawy oraz treść powołanych przepisów, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego – z pouczeniem.
K.W.