Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 474/17
Data wyroku: 2018-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: sędzia Wioletta Sychniak

Sygn. akt I C 474/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia SR Wioletta Sychniak
Protokolant: staż. Ewelina Arkit
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 roku w Łodzi
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej wK.
przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia –(...)Oddziałowi Wojewódzkiemu wŁ.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej wK.na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia –(...)Oddziału Wojewódzkiego wŁ.kwotę 3617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 474/17

UZASADNIENIE
W dniu 13 lipca 2017 r.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa wK.wniosła pozew przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia Oddziałowi Wojewódzkiemu wŁ.o zasądzenie kwoty 22 533,59 złotych z odsetkami:
- od kwoty 15 935,19 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lutego 2013 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty,
- od kwoty 6598,40 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lutego 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty
oraz o zasądzenie kosztów procesu.
Powódka wyjaśniła, że strony łączy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi, która co roku była aneksowana. Pozwany finansował udzielane przez powódkę świadczenia za dany okres sprawozdawczy, a podstawą rozliczeń były dokumenty – noty księgowe, które częściowo nie zostały uznane przez NFZ. Powódka uzupełniła dokumenty w takim zakresie, w jakim były do nich zastrzeżenia, ale należności zostały zapłacone tylko w części. Na pozostałe należności, nie uznane przez pozwanego, a ujęte w notach wystawionych pierwotnie, powódka wystawiła noty dopiero w 2016 roku i są one przedmiotem pozwu w niniejszej sprawie./pozew k. 4-12/
Narodowy Fundusz ZdrowiaŁ.Oddział Wojewódzki wŁ.nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów procesu. Pozwany zarzucił, że powódka nie udowodniła swojego roszczenia. Umowa była przez Spółkę realizowana z naruszeniem jej warunków, co zostało potwierdzone w postępowaniu sądowym, toczącym się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi - Widzewa w Łodzi pod sygn. akt VIII C 1734/15. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.
/odpowiedź na pozew k. 167-175, pismo przygotowawcze k. 302-305/
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
(...) Spółka jawnaP.-K.wK.zawarła z Narodowym Funduszem Zdrowia(...)Oddziałem Wojewódzkim wŁ.umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi. Umowa co roku była aneksowana; m.in. strony w dniu 10 stycznia 2013 roku podpisały aneks do umowy, który nadał umowie sygnaturę 051/900019/12/000/13.
(...) Spółka jawnaP.–K.wK.uległa przekształceniu w(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółkę komandytową z siedzibą wK..
Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy, świadczeniodawca obowiązany był wykonywać umowę zgodnie z zasadami i na warunkach określonych w warunkach zawierania i realizacji umów w rodzaju zaopatrzenie w wyroby medyczne, ustalanych na dany okres rozliczeniowy w drodze zarządzenia Prezesa NFZ, wydanego na podstawieart. 159 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U. 2008, Nr 164, poz. 1027 ze zm.) oraz zgodnie zrozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej(Dz.U. 2008, Nr 81, poz. 484).
W myśl § 2 ust. 1 umowy, świadczenia udzielane miały być w miejscach i przez personel (osoby realizujące świadczenie) wymieniony w załączniku nr 1 do umowy. Z ogólnych warunków umów wynikał wymóg udzielania świadczeń osobiście przez osoby wykonujące zawody medyczne lub inne osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny, zgodnie z załącznikiem do umowy. Powódka miała obowiązek wykazania osób udzielających świadczenia w załączniku nr 1 do umowy oraz zgłaszania zmian w załączniku nr 1 do umowy dotyczących personelu. Zmiany w załączniku wymagały zgłoszenia dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu najpóźniej w dniu poprzedzającym ich powstanie albo - w przypadkach losowych - niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia. Zmiany te nie mogły naruszać wymagań dotyczących kwalifikacji osób wykonujących zawód medyczny, określonych w odrębnych przepisach oraz w warunkach wymaganych od świadczeniodawców określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 i art. 159 ust. 2 ustawy.
/odpis KRS k. 12-15 kopia umowy z 20.01.2010 r. k. 21-23 i 189-191, kopie aneksów do umowy z załącznikami k. 24-32 i 175-188, 193-203, anek z 10.01.2013 r. k. 186/
Świadczenia opieki zdrowotnej w postaci zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi realizowane były przy użyciu formularzy (wniosków), których wzór stanowi załącznik nr 4 do zarządzenia nr 58/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29.10.2009 r. w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi. Część I zlecenia wypełniał lekarz, który uzupełniał je m.in. wskazując kod przedmiotu ortopedycznego lub pomocniczego. Określenie zapotrzebowania pacjenta na określony przedmiot ortopedyczny lub pomocniczy, z uwagi na rodzaj schorzenia i stan zdrowia pacjenta, należało do lekarza. Następnie pacjent zobowiązany był zgłosić się ze zleceniem do NFZ, który w części II zlecenia potwierdzał uprawnienie pacjenta do pełnej lub częściowej refundacji przedmiotu ortopedycznego lub pomocniczego. Dopiero po potwierdzeniu uprawnienia do refundacji, możliwa była realizacja zlecenia przez powodową Spółkę. Pracownik Spółki, wykazany w załączniku nr 1 do umowy zawartej z NFZ, miał obowiązek osobistej realizacji zlecenia poprzez dobór do potrzeb konkretnego pacjenta przedmiotu z asortymentu odpowiadającego kodowi wpisanemu na zleceniu i dostępnego w sklepie spółki. Gdyby okazało się, że świadczeniodawca nie dysponował przedmiotem odpowiednim dla danego pacjenta z asortymentu odpowiadającego kodowi wpisanemu na zleceniu, to powinien zamówić go dla pacjenta. Wymagania stawiane osobom realizującym umowy w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze mają zapewnić ich odpowiednią fachowość celem prawidłowego doboru konkretnych przedmiotów dla pacjentów.
/zarządzenie nr 58/2009/DSOZ Prezesa NFZ z załącznikiem nr 3 k. 270-286; zeznaniaM. P.k. 333v-334v, znacznik czasowy: 00:19:43-00:56:57; zeznania świadkaR. Ż.k. 344-344v, znacznik czasowy 00:34:17-01:01:26/
W dniach 9 - 22 stycznia 2014 roku(...)Oddział Wojewódzki (...)przeprowadził w filii pozwanego przyul. (...)wP.kontrolę realizacji przez pozwanego umowy o udzielanie świadczeń gwarantowanych z zakresu zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi. W ramach kontroli sprawdzeniu podlegało m.in. to, czy świadczenia są realizowane przez personel zgłoszony do umowy zawartej z NFZ, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne. Kontrola objęła okres od dnia 1 stycznia 2013 roku do dnia 22 stycznia 2014 roku.
Kontrola wykazała, że skład personelu w ramach realizacji świadczeń z zakresu zaopatrzenia w środki pomocnicze był niezgodny z danymi podawanymi przez świadczeniodawcę. W załączniku nr 1 do umowy w zakresie zaopatrzenia w środki pomocnicze, w okresie od 1 stycznia 2013 roku do 31 grudnia 2013 roku, wykazywana byłaA. S. (1). W toku kontroli ustalono natomiast, żeA. S. (1)wykazana w harmonogramie pracy przez cały 2013 rok nie realizowała świadczeń, gdyż od 30 listopada 2012 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie od 28 czerwca 2013 r. na urlopie macierzyńskim. Tej zmiany w harmonogramie nie zgłoszono do systemu informatycznego NFZ.
Kontrola wykazała również, że skład personelu i jego kwalifikacje w ramach realizacji świadczeń z zakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne był niezgodny z danymi podawanymi przez świadczeniodawcę. W tym zakresie, jako personel w załączniku do umowy, wykazywana była w 2013 roku takżeA. S. (1), choć z przyczyn wskazanych powyżej, nie realizowała osobiście świadczeń w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne. To także nie zostało zgłoszone pozwanemu.
Powodowa Spółka w zastrzeżeniach do wystąpienia pokontrolnego podnosiła, że świadczenia w tym zakresie wykonywała od 7 maja 2012 rokuN. W.. Jednak osoba ta nie posiadała wymaganych kwalifikacji w zakresie zaopatrzenia ortopedycznego, tzn. nie miała wymaganego rocznego ogólnego stażu pracy w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne (staż nie został udokumentowany).
W konsekwencji Narodowy Fundusz Zdrowia(...)Oddział Wojewódzki nałożył na powódkę kary umowne w łącznej wysokości 2549,99 złotych. Spółka nie zapłaciła ich dobrowolnie, wobec czego NFZ wystąpił przeciwko niej z pozwem o zapłatę. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 19 lutego 2016 r. (sygn. akt VIII C 1734/15) od(...) sp. z o.o.sp. k. wK.na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia(...)Oddziału Wojewódzkiego wŁ.zasądzono kwotę 2549,99 złotych z odsetkami i kosztami procesu. Apelacja Spółki została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2016 roku (sygn. akt III Ca 718/16).
/kopie: wystąpienia pokontrolnego k. 151-154, noty księgowej k. 155, dokumenty potwierdzające przeprowadzenie i przebieg kontroli k. 232-269; zeznania świadkaR. Ż.k. 343v-344, znacznik czasowy 00:07:20-00:34:17; wyrok SR z 19.02.2016r. z uzasadnieniem k. 249-274, wyrok SO w Łodzi z 30.08.2016r. z uzasadnieniem k. 382-388 – w załączonych aktach VIII C 1724/15 i kopie orzeczeń z uzasadnieniami k. 204-221/
(...) Spółka jawnaP.-K.wK.wystawiła następujące noty księgowe:
-nr 05/10/2013z dnia 25.11.2013 r. za miesiąc październik 2013 roku – na kwotę 29 106,51 złotych;
- nr 05/10/2013/D3z dnia 16.12.2013 r. za miesiąc październik 2013 r. – na kwotę 1452,01 złotych;
- nr 05/11/2013/D1z dnia 14.12.2013 r. za miesiąc listopad 2013 r. – na kwotę 10 516,61 złotych;
- nr 05/12/2013z dnia 8.01.2014 r. za miesiąc grudzień 2013 r. – na kwotę 46 484,80 złotych.
/kopie not k. 33, 37, 39, 41/
Wskazane wyżej noty, dotyczące świadczeń za miesiące październik i listopad, wpłynęły do(...)Oddziału Wojewódzkiego (...)w dniu 19 grudnia 2013 roku. Pozwany zakwestionował poprawność powyższych dokumentów, ponieważ jako osoba realizująca świadczenia została wskazanaN. W., która nie została zgłoszona w umowie na przedmioty ortopedyczne. Noty nie zostały zaksięgowane i zrealizowane.
Nie została zrealizowana nota dotycząca świadczeń za miesiąc grudzień 2013 roku, wystawiona na kwotę 46 484,80 złotych. Powodem były błędy w wypełnieniu dokumentów: brak podpisów lekarza w I części zlecenia i brak czytelnego podpisu imieniem i nazwiskiem osoby odbierającej wyroby w IV części zlecenia.
W związku z tym powodowa Spółka ponownie wystawiła noty księgowe:
- nr 05/10/2013 z dnia 5.02.2014 r. za miesiąc październik 2013 roku – na kwotę 22 638,84 złotych,
- nr 05/10/2013(...)dnia 5.02.2014 r. za miesiąc październik 2013 roku – na kwotę 1111,32 złotych,
- nr 05/10/2013/D3 z dnia 5.02.2014 r. za miesiąc październik 2013 roku – na kwotę 126 złotych,
- nr 05/10/2013/D1 z dnia 5.02.2014 r. za miesiąc listopad 2013 roku – na kwotę 1263,78 złotych.
/kopie not k. 35, 36, 38, kopie pism NFZ: z 27.12.2013 r. k. 156, z 21.01.2014 r. k. 157/
Na pozostałe, nierozliczone kwoty z not wystawionych pierwotnie,(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółka komandytowa wK.wystawiła noty księgowe w 2016 roku:
- nr 1/09/2016/KS z dnia 2.09.2016 r., obejmującą świadczenia za miesiąc październik 2013 roku, na kwotę 5356,35 złotych,
- nr 02/09/2016/KS z dnia 2.09.2016 r., obejmującą świadczenia za miesiąc październik 2013 roku, na kwotę 1326,01 złotych,
- nr 03/09/2016/KS z dnia 2.09.2016 r., obejmującą świadczenia za miesiąc listopad 2013 roku, na kwotę 9252,83 złotych,
- nr 04/09/2016/KS z dnia 2.09.2016 r., obejmującą świadczenia za miesiąc grudzień 2013 roku, na kwotę 6598,40 złotych.
Powyższe noty zostały przesłane pozwanemu we wrześniu 2016 roku.
/kopie not k. 44, 45, 46-47, 48, piso przewodnie k. 43, potwierdzenia odbioru k. 49, 50/
Nota nr 1/09/2016/KSdotyczyła świadczeń wykonanych w październiku 2013 roku na rzeczS. K. (1),I. D.,R. K.,J. Z.,L. J.,H. G. (1),H. T.,K. N.,M. R. (1),E. W.,H.M.,J. K. (1),A. K.,Z. P.,P. W.,S. B.,I. R.,U. K.,Z. A.,I. K.,H. S.iT. Ś.na łączną kwotę 5356,35 złotych.
Zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, wystawionymi dla wymienionych powyżej świadczeniobiorców, zostały potwierdzone przez NFZ co do praw do pełnej lub częściowej refundacji. Świadczeniobiorcy (lub osoby odbierające wyroby dla nich) pokwitowali odbiór wyrobów medycznych.
Wszystkie zlecenia zostały zrealizowane przezN. W..
/kopia noty  nr 1/09/2016/KS k. 44 i ta sama k. 51, kopie zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne k. 52-73/
Nota nr 02/09/2016/KSdotyczyła świadczeń wykonanych w październiku 2013 roku na rzeczJ. K. (2),T. S.,E. Ł.,T. O.,H. L.,W. B.,T. L.iL. W.na łączną kwotę 1326,01 złotych.
Zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, wystawionymi dla wymienionych powyżej świadczeniobiorców, zostały potwierdzone przez NFZ co do praw do pełnej lub częściowej refundacji. Świadczeniobiorcy (lub osoby odbierające wyroby dla nich) pokwitowali odbiór wyrobów medycznych.
Wszystkie zlecenia zostały zrealizowane przezN. W..
/kopia noty  nr 02/09/2016/KS k. 45 i ta sama k. 74, kopie zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne k. 75-90/
Nota nr 03/09/2016/KSdotyczyła świadczeń wykonanych w listopadzie 2013 roku na rzeczH. F.,G. Ż.,J. G.,J. W. (1),A. D.,M. D.,H. G. (2),J. F.,A. O.,M. H.,J. W. (2),A. P.,S. K. (2),H. J. (1),J. S. (1),B. D.,A. S. (2),H. J. (2),Z. O.,H. P.,K. L.,A. R.,M. S.,A. C. (1),J. S. (2),M. O.,A. C. (2),H. K.,M. R. (2)iW. T.na łączną kwotę 9252,83 złotych.
Zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, wystawionymi dla wymienionych powyżej świadczeniobiorców, zostały potwierdzone przez NFZ co do praw do pełnej lub częściowej refundacji. Świadczeniobiorcy (lub osoby odbierające wyroby dla nich) pokwitowali odbiór wyrobów medycznych.
Wszystkie zlecenia zostały zrealizowane przezN. W..
/kopia noty  nr 03/09/2016/KS k. 46-47 i ta sama k. 91-92, kopie zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne k. 93-123/
Nota nr 04/09/2016/KSdotyczyła świadczeń wykonanych w grudniu 2013 roku na rzeczH. R.,K. G.,E. L.,M. I.,R. J.,Z. S.,S. S. (1),J. J.,J. W. (2),Z. T.,J. C.,H. Ł.,C. W.,S. S. (2),A. B.,A. J.,W. D.,W. K. (1),P. R.,I. W. (1),M. C.,J. D.,W. K. (2),A. M.,A. C. (3)iD. M.na łączną kwotę 6598,40 złotych.
Zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi, wystawionymi dla wymienionych powyżej świadczeniobiorców, zostały potwierdzone przez NFZ co do praw do pełnej lub częściowej refundacji. Świadczeniobiorcy (lub osoby odbierające wyroby dla nich) pokwitowali odbiór wyrobów medycznych.
Wszystkie zlecenia zostały zrealizowane przezN. W..
/kopia noty  nr 04/09/2016/KS k. 48 i ta sama k. 124, kopie zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne k. 125-150/
W 2014 roku wpłynęła jedna skarga na realizację przez sklep powodowej Spółki wP.świadczenia z zakresu zaopatrzenia w wyroby medyczne. Przedmiotem skargi było dopasowanie do potrzeb pacjenta wózka inwalidzkiego oraz sposób rozpatrzenia reklamacji.
/kopia pisma Ministerstwa Zdrowia k. 227-228, kopia skargiI. W. (2)k. 229, kopia zaświadczenia k. 230, odpowiedzi Spółki na skargę k. 294-299/
Przed wystąpieniem z pozwem w niniejszej sprawie,(...) Spółka z o.o.Sp. k. wK.wystąpiła z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej o zapłatę przez Narodowy Fundusz Zdrowia Oddział Wojewódzki wŁ.22 533,59 złotych, stanowiącej sumę należności z not nr 1/09/2016/KS, 02/09/2016/KS, 03/09/2016/KS i 04/09/2016/KS.
/kopia zawiadomienia k. 158, kopia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej k. 159-161/
Sąd Rejonowy zważył co następuje:
(...) Spółki z o.o.Sp. k. wK.dochodzone w niniejszej sprawie wynika z umowy zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia w 2010 roku i kontynuowanej w latach następnych, w tym w okresie październik –grudzień 2013 roku.
Umowa pomiędzy stronami niniejszego sporu została zawarta w trybie i na warunkach określonych w przepisachustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2004 r., nr 210, poz. 2135, t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1510). Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy w brzmieniu nadanym aneksem z 10.01.2013 r., umowa powinna być wykonywana zgodnie z zasadami i na warunkach określonych wrozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej(Dz. U. z 2008 r., nr 81, poz. 484) oraz ustalonymi w zarządzeniu nr 58/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29 października 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi ze zmianami wynikającymi z kolejnych zarządzeń nr 75/2009/DSOZ, 10/2010/DSOZ, 7/2011/DSOZ, 48/2011/DSOZ, 56/2011/DSOZ, 80/2012/DSOZ.
Dalsze rozważania co do zasadności dochodzonego roszczenia należy poprzedzić uwagą na temat znaczenia rozstrzygnięcia, które zapadło w sprawie o sygn. VIII C 1734/15.
Stosownie do przepisuart. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak podkreślane jest w doktrynie i orzecznictwie prawomocnym orzeczeniem związany jest sąd, który wydał orzeczenie, jak również inne sądy, organy państwowe i organy administracji publicznej. Związanie powyższych organów oznacza, że przy dokonywaniu czynności z zakresu swojego działania organy te zobligowane są brać pod uwagę fakt wydania danego orzeczenia, którego nie mogą zmieniać, ani uchylać, a w przypadku sądów – zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią, a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego(por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2010 r., II PK 249/09, Legalis nr 373883; wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2010 r., II PK 212/09, Legalis nr 356555).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że spór w sprawie o sygn. VIII C 1734/15 toczył się pomiędzy tymi samymi stronami, co w sprawie niniejszej, tj. Narodowym Funduszem Zdrowia Oddziałem Wojewódzkim w(...) Spółką z o.o.Sp. k. wK.. W tamtej sprawie zostało przesądzone, że nałożenie na Spółkę kar umownych było uzasadnione w związku z naruszeniem przez nią warunków wykonywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi. Sąd Rejonowy stwierdził, tu cytat: „W toku powyższej kontroli jak najbardziej zasadnie ustalono ponadto, że skład personelu i jego kwalifikacje w ramach realizacji świadczeń zzakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedycznetakże był niezgodny z danymi podawanymi przez świadczeniodawcę i wymaganymi przez Fundusz. Wbrew wymaganiom § 6 i § 9 OWU, osoba wykazana w umowie w harmonogramie –A. S. (1)nie realizowała osobiście świadczeń w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne (…). Zmian tych świadczeniodawca nie zgłosił do(...)(…). Jednocześnie wskazywana przez świadczeniodawcęN. W., jako realizująca świadczenia z tego zakresu, nie posiadała wymaganych kwalifikacji w zakresie zaopatrzenia ortopedycznego określonych w Zarządzeniu Nr 58/2009/ DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29 października 2009 roku w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi (załącznik nr 3). Sąd podzielił przy tym zasadność zakwestionowania przez powoda dokumentów składanych przez pozwanego na potwierdzenie kwalifikacjiN. W.”. Podobnie Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację Spółki stwierdził: „Pozwany naruszył warunki realizacji umowy nie czyniąc zadość obowiązkowi zgłaszania zmian w załączniku, gdzie wskazano personel wykonujący świadczenia oraz zatrudniając osoby nie posiadające wymaganych kwalifikacji (N. W.)”.
Powodowa Spółka, jak zeznałM. P.przyjęła powyższe orzeczenia do wiadomości, ale się z nimi nie zgadza. Jednak bez względu na stanowisko powódki, w niniejszej sprawie nie może ona ponownie dowodzić okoliczności przeciwnych, tj. że zatrudnienieN. W.nie naruszało warunków umowy zawartej z NFZ, a ona sama spełniała wymagania co do kwalifikacji, tzn. posiadała wymagany staż. Te okoliczności zostały już pomiędzy stronami przesądzone. Dlatego w niniejszej sprawie pozostała do oceny kwestia, czy stwierdzone naruszenia umowy przez powodową Spółkę były tego rodzaju, że uzasadniały odmowę przekazania środków na refundację za wykonane świadczenia.
Wskazane powyżej przepisyustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ani teżrozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mające zastosowanie do umowy stron w spornym okresie, nie regulowały wprost uprawnienia NFZ do odmowy przekazania środków na rzecz świadczeniodawcy. Natomiast § 28 rozporządzenia regulował sytuację, w której uzasadnione było żądanie zwrotu nienależnych środków finansowych. Stanowił on, że w przypadku stwierdzenia przez oddział wojewódzki Funduszu przekazania świadczeniodawcy nienależnych środków finansowych, kwota przekazanych środków podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania Funduszu do ich zwrotu. Przytoczony przepis nie definiował pojęcia nienależnego świadczenia, a jedynie z ustępu 2 § 28 rozporządzenia wynikało, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych mógł wynikać z zakwestionowania wykonanych świadczeń. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 24 listopada 2017 r. (III CSK 296/16, opublikowanym Lex nr 2435621): „Świadczenie, o którym mowa w§ 28 rozporządzenia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnejw przypadku stwierdzenia przez oddział wojewódzki Funduszu przekazania świadczeniodawcy nienależnych środków finansowych (Dz. U. Nr 81, poz. 484), należy traktować jako, odpowiadające kondykcji indebiti, które nie może być identyfikowane z odszkodowaniem umownym. Uznaje się, że stanowi ono samodzielne źródło zobowiązania, skoro nie powinno się konstruować roszczeń w reżimie bezpodstawnego wzbogacenia wewnątrz stosunków zobowiązaniowych”. W realiach niniejszej sprawy nie nastąpiło przekazanie środków Spółce za sporny okres październik – grudzień 2013 roku. Jednak należy opowiedzieć się za dopuszczalnością odmowy, z odwołaniem się do powyższej podstawy prawnej, przekazania środków finansowych, jeżeli przed ich przekazaniem zostaną skutecznie zakwestionowane wykonane świadczenia. Jeżeli bowiem istnieje podstawa do żądania zwrotu już spełnionych świadczeń, to tym bardziej uzasadnione jest powstrzymanie się od wykonania świadczeń, które nie zostały wykonane, a gdyby wykonane były, zostałyby zakwalifikowanej jako nienależne.
W niniejszej sprawie spór koncentrował się wokół oceny, czy świadczenia wykonane przez Spółkę, których dotyczyły noty ponownie wystawione w 2016 roku, zasadnie zostały zakwestionowane przez NFZ i czy uchylenie się od przekazania środków związanych z realizacją tych konkretnych świadczeń było uzasadnione. W przytoczonym już powyżej wyroku z 24.11.2017 r. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że: „Samo naruszenie warunków formalnych, nie może automatycznie skutkować obowiązkiem zwrotu wynagrodzenia za zrealizowane świadczenie, o ile trafiło ono do osoby uprawnionej formalnie i materialnie do jego uzyskania. W konsekwencji ocena uchybień formalnych w realizacji umowy powinna być podejmowana z uwzględnieniem celu, któremu ten formalizm służy”. Przytoczony pogląd Sąd w niniejszym składzie podziela. Nie oznacza to jednak przyzwolenia na lekceważenie wymagań stawianych w umowie, ale konieczność dokonania ustaleń, czy w konkretnym wypadku stwierdzone naruszenia w realizacji umowy miały wpływ na jakość wykonanych przez Spółkę świadczeń. Wymagania dotyczące personelu świadczeniodawcy realizującego umowę w zakresie zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi nie mają jedynie charakteru formalnego. Wymóg odbycia rocznego stażu pracy w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne ma na celu uzyskanie przez osobę doświadczenia zawodowego w dziedzinie świadczeń w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne. Powódka w niniejszej sprawie prezentowała stanowisko, że wymóg ten jest niedookreślony i nie ma znaczenia przy realizacji umowy, a ponadto to do pacjenta należy ostatecznie wybór przedmiotu z asortymentu odpowiadającego kodowi wpisanemu na zleceniu i dostępnego w sklepie spółki. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Czynności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne wymagają fachowego przystosowania do potrzeb świadczeniobiorcy wyrobów medycznych, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 grudnia 2013 roku w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz.U. 2013, poz. 1565). Wymaganie przez NFZ odpowiednich kwalifikacji warunkuje prawidłowe zabezpieczanie potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców oraz bezpieczeństwa pacjentów, często niepełnosprawnych i przewlekle chorych, tym samym przyczynia się do uniknięcia ewentualnego błędnego zaopatrzenia oraz doboru wyrobów medycznych. Pacjent nie powinien być pozostawiony sam sobie przy wyborze takich przedmiotów. Ponadto w realiach niniejszej sprawy chodzi o świadczenia refundowane w całości lub części z środków publicznych, a refundacja nie należy się na każdy przedmiot, lecz tylko na zgodny ze wskazaniami lekarskimi. Prezentowane przez powódkę stanowisko w tym względzie zdaje się pozostawać w sprzeczności z celem umowy zawartej pomiędzy stronami, a z całą pewnością stanowi obraną taktykę procesową, nakierowaną na przedstawienie stwierdzonych po jej stronie uchybień jako wyłącznie odnoszących się do wymagań formalnych, nie mających znaczenia dla sposobu realizacji umowy. Jednocześnie powódka nie zaoferowała żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, że świadczenia wykonane na rzecz osób wskazanych wnotach księgowych nr (...)wykonano prawidłowo bez względu na brak wymaganego stażu pracyN. W.. Samo przedstawienie zleceń na zaopatrzenie w wyroby medyczne z pokwitowaniami odbioru przedmiotów w nich wskazanych nie pozwala na ocenę, że przedmioty ortopedyczne i pomocnicze zostały dobrane prawidłowo, nie tylko zgodnie z kodem wpisanym przez lekarzy je wystawiających, ale i odpowiednio do potrzeb konkretnych pacjentów, których zlecenia dotyczyły. Samo odwołane się do wypełnionych zleceń nie jest wystarczające, Sąd nie miał bowiem ani dokładniejszych informacji na temat realizacji zleceń, ani nie dysponował stosowną wiedzą pozwalającą ocenić, czy dobór przedmiotów był odpowiedni dla potrzeb każdego z pacjentów. Okoliczność, że omawiane zlecenia były potwierdzone przez pracowników NFZ nie dowodzi ich prawidłowej realizacji. Potwierdzenia te dotyczyły bowiem jedynie uprawnień pacjentów do refundacji świadczeń w całości lub części z środków publicznych, nie odnosiły się do sposobu realizacji świadczeń, co następowało później, już po potwierdzeniu uprawnień pacjentów do refundacji świadczeń.
Spółka domagała się zapłaty za realizację świadczeń twierdząc, że zostały one wykonane prawidłowo, zgodnie z wystawionymi zleceniami pomimo niedopełnienia wymogu rocznego stażu pracy przez personel wykonujący umowę w zakresie zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi lub środkami pomocniczymi. Zatem stosownie doart. 6 k.c.w zw. zart. 232 k.p.c.tę okoliczność obowiązana była udowodnić. Temu ciężarowi powódka nie sprostowała, dlatego powództwo jako nieudowodnione podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania wynikającą zart. 98 k.p.c.Na koszty zasądzone od powoda na rzecz pozwanego składają się: koszty zastępstwa w kwocie 3600 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radów prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).