Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1338/17
Data wyroku: 2018-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Izabela Kościarz-Depta, Zenon Stankiewicz, Michał Chojnowski
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 7 kpk, art. 5 § 2 kpk

Warszawa, dnia 12 października 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 1338/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Michał Chojnowski
Sędziowie:  SO Zenon Stankiewicz
SR del. Izabela Kościarz - Depta (spr.)
Protokolant: sekr. sądowy Anna Rusak
przy udziale prokuratora Wojciecha Groszyka
po rozpoznaniu dnia 12 października 2018 r. w Warszawie
sprawyR. T., synaW.iH.,ur. (...)wW.
oskarżonego o czyn zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt V K 243/13
zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uniewinnia oskarżonegoR. T.od popełniania zarzucanego mu czynu; kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa; zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wołominie na rzecz adw.S. R.kwotę 619,92 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę oskarżonego z urzędu w II instancji oraz podatek VAT.
SSO Zenon Stankiewicz SSO Michał Chojnowski SSR del. Izabela Kościarz – Depta
Sygn. akt VI Ka 1338/17

UZASADNIENIE
R. T.został oskarżony o to, że w okresie od dnia 09. grudnia 2009 r. do dnia 12. marca 2010 r. wW.i wW., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pomógł w zbyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego w postaci pojazduT. (...)nr VIN -(...), skradzionego w dniu 09.12.2009 r. w Niemczech na szkodęI. G., w którym następnie przerobiono numer VIN na numer(...), w taki sposób, że przyjął ten pojazd w posiadanie, nakłonił inną ustaloną osobę, aby zarejestrowała ten pojazd na swoje nazwisko jako właściciel na podstawie fikcyjnych dokumentów nabycia pojazdu od obywatela NiemiecP. M., co też nastąpiło w dniu 13.01.2010r. w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego wW., a następnie doprowadził do zbycia tego pojazdu kolejnej osobie, tj.M. P., za pośrednictwem Komisu SamochodowegoA.M. O.,ul. (...)wW., za kwotę 155000 zł tj. o czyn zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Sąd Rejonowy w Wołominie V Wydział Karny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017r. (sygn. akt V K 243/13) oskarżonegoR. T.w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w okresie od 9 grudnia 2009 roku do 23 marca 2010 roku wK.,W.i wW., działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pomógł w zbyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego w ten sposób, że najpierw w nieustalonym dniu przypadającym pomiędzy 9 grudnia 2009 roku a 6 stycznia 2010 roku przyjął samochódT. (...)o numerze VIN -(...)o wartości 155000 złotych, skradziony 9 grudnia 2009 roku w Niemczech na szkodęI. G., w którym przerobiono numer VIN na numer(...), a następnie nakłonił ustaloną osobę, aby zarejestrowała ten pojazd na swoje nazwisko jako właściciel na podstawie fikcyjnych dokumentów nabycia pojazdu odP. M., przy czym przedmiotowa rejestracja nastąpiła w dniu 13 stycznia 2010 roku w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego wW., a w dalszej kolejności oskarżony pomógł do zbycia tego pojazdu w dniu 23 marca 2010 rokuM. P.za pośrednictwem Komisu SamochodowegoA.M. O.,ul. (...)wW., za kwotę 155000 zł. Tak przypisany czyn zakwalifikował zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.ki na tej podstawie skazał oskarżonego na karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego karę 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych. Na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoR. T.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.S. R.kwotę 1446,48 zł (tysiąc czterysta czterdzieści sześć złotych i czterdzieści osiem groszy) zawierającą należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemuR. T.z urzędu. Ponadto zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem opłaty, a w pozostałym zakresie zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa.
Powyższy wyrok został zaskarżony na korzyść przez obrońcę oskarżonego.
Obrońca zarzucił wyrokowi:

1
Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj.

- naruszenieart. 7 kpkpoprzez dowolną, błędną, nielogiczną i sprzeczną z wiedzą i doświadczeniem życiowym ocenę zeznań i wyjaśnieńW. Z., uznanie tych zeznań i wyjaśnień za wiarygodne w całości i oparcie na nich ustaleń faktycznych stanowiących podstawę uznania winy i skazania oskarżonego;
- naruszenieart. 7 kpkpoprzez błędną ocenę zeznań świadkaK. Z.i uznanie tych zeznań za wiarygodne, ale tylko w tej części, w jakiej pozostają w zgodzie z zeznaniamiW. Z., podczas gdy zeznania i wyjaśnieniaW. Z.budzą szereg wątpliwości;
- naruszenieart. 7 kpkpoprzez błędną, nielogiczną ocenę zeznańM. O.i przyznanie tym zeznaniom waloru wiarygodności, ale tylko w zakresie, w jakim pozostają w zgodzie z twierdzeniamiW. Z.;
- naruszenieart. 167 kpkpoprzez pominięcie części okoliczności faktycznych wynikających z zeznań świadkaK. Z., jak również dokumentów przedłożonych przez świadkaK. Z.do akt;
- naruszenieart. 7 kpkpoprzez błędną ocenę zgormadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne odmówienie przyznania waloru wiarygodności zeznaniom świadkówD. K.iM. N., podczas gdy zeznania te są w zasadniczej części spójne i zgodne co do tego, żeR. T.poprosiłW. Z.o zarejestrowanie tylko jednego samochodu tj.F. (...), a pewne nieścisłości nie mogą z góry deprecjonować wiarygodności zeznań świadków;
- naruszenieart. 7 kpkpoprzez błędną ocenę wyjaśnieńR. T.i uznanie tych wyjaśnień za niewiarygodne, podczas gdy wyjaśnienia te znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym tj. w zeznaniachK. Z.,D. K.iM. N., zgromadzonych dokumentach, a w sprzeczności do wyjaśnień oskarżonego pozostają tylko zeznania i wyjaśnieniaW. Z., które to z kolei budzą szereg wątpliwości, przy czym brak jest podstaw do tego, aby z góry przekreślać wartość dowodową wyjaśnień oskarżonego;
Co następnie doprowadziło do:

2
błędów w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający na ustaleniu, że toR. T.przyjął skradziony samochódT. (...), a następnie podjął czynności zmierzające do zarejestrowania tego pojazdu na nazwiskoW. Z., a następnie sprzedaży tego pojazdu w komisie samochodowymM. O., a następnie wydanie na podstawie tych ustaleń wyroku skazującego, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, żeR. T.nie uczestniczył w procederze dotyczącymT. (...), lecz poprosiłW. Z.o zarejestrowanie na swoje nazwiskoF. (...)onr rej. (...), który to pojazd w żadnym razie nie pochodzi z przestępstwa.

W konkluzji obrońca oskarżonegoR. T.wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Nadto wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna i zasługiwała na uwzględnienie, w związku z powyższym Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzone w sprawie dowody – oceniane przez pryzmatart. 7 i 5 § 2 kpk– nie dają podstaw do uznania oskarżonegoR. T.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu.
W świetle przedstawionych przez skarżącego zarzutów dokonana przez Sąd I Instancji ocena dowodów, ustalony w oparciu o nie stan faktyczny i wysnute na tej podstawie wnioski budzą istotne wątpliwości Sądu Odwoławczego.
Słuszny jest zarzut obrońcy oskarżonego odnoszący się do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i mający wpływ na jego treść, a polegający na ustaleniu, żeR. T.przyjął skradziony samochódT. (...), a następnie podjął czynności zmierzające do zarejestrowania tego pojazdu na nazwiskoW. Z., a następnie sprzedaży tego pojazdu w komisie samochodowymM. O..
Podkreślić należy, że z uwagi na przewidziane w treściart. 5 § 1 kpkdomniemanie niewinności, wyrok uniewinniający zapada nie tylko wówczas, gdy udowodniono, że oskarżony jest niewinny, ale także – i przede wszystkim – wtedy, gdy nie udowodniono, że jest on winny popełnienia zarzucanego czynu. Treść § 2 w/w przepisu, formułujący zasadęin dubio pro reo,przewiduje, że nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Z sytuacją taką mamy do czynienia wówczas, gdy pomimo przeprowadzenia wszystkich dostępnych dowodów, nie da się ustalić w sposób jednoznaczny stanu faktycznego. Wówczas wybiera się wersję, która dla oskarżonego jest najkorzystniejsza, choć nie wyklucza to tego, że mogło być inaczej, ale nie zdołano tego ustalić w sposób stanowczy(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie o sygn. akt V K.K. 267/08, LEX nr 485030).
Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu mającego polegać na tym, że w okresie od 9 grudnia 2009 roku do 23 marca 2010 roku wK.,W.i wW., działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pomógł w zbyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego w ten sposób, że najpierw w nieustalonym dniu przypadającym pomiędzy 9 grudnia 2009 roku a 6 stycznia 2010 roku przyjął samochódT. (...)o numerze VIN -(...)o wartości 155000 złotych, skradziony 9 grudnia 2009 roku w Niemczech na szkodęI. G., w którym przerobiono numer VIN na numer(...), a następnie nakłonił ustaloną osobę, aby zarejestrowała ten pojazd na swoje nazwisko jako właściciel na podstawie fikcyjnych dokumentów nabycia pojazdu odP. M., przy czym przedmiotowa rejestracja nastąpiła w dniu 13 stycznia 2010 roku w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego wW., a w dalszej kolejności pomógł do zbycia tego pojazdu w dniu 23 marca 2010 rokuM. P.za pośrednictwem Komisu SamochodowegoA.M. O.,ul. (...)wW., za kwotę 155000 zł, uznając, że dowodem stanowiącym oparcie dla postawionego zarzutu w stosunku doR. T.są zeznania i wyjaśnienia nieżyjącego świadkaW. Z.. Sąd Rejonowy wskazał, że wersja wydarzeń, którą przedstawiłW. Z.zdecydowanie bardziej odpowiada dokumentom dotyczącym samochoduT. (...)niż dokumentom dotyczącymF. (...)nr rej. (...). Tymczasem analiza zeznań składanych przezW. Z.w toku postępowania przygotowawczego i sądowego prowadzi do innych wniosków. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż świadekW. Z.w żadnych składanych przez siebie zeznaniach i wyjaśnieniach nie wskazał, że na prośbę oskarżonego dokonał rejestracji na siebie pojazdu markiT. (...). Stwierdził, że miały miejsce sytuacje, że na prośbę oskarżonego dokonywał rejestracji na swoje dane nie należących do niego pojazdów, jednak wymienił marki innych samochodów. Natomiast nic nie mówił o pojeździe tej marki. Dopiero w trakcie przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym dowiedział się, że zarzuty oskarżonegoR. T.mogą mieć związek z samochodem markiT.. Natomiast nie stwierdził tego sam, tylko informację taką otrzymał od przesłuchującego. Ponadto w swoich wyjaśnieniach wskazał, że rejestracji pojazdu dokonywał latem. Jest to bardzo istotna rozbieżność, ponieważT. (...)została zarejestrowana w styczniu 2010 roku. Ponadto stwierdził, że Komis, w którym był i w którym miało dojść do sprzedaży pojazdu, znajdował się naul. (...)wW., podczas gdy Komis należący doM. O.mieścił się wówczas przyul. (...)wW.. Natomiast odnosząc się do czasu sprzedaży przedmiotowego pojazdu zeznał, że nastąpiło to cztery miesiące od rejestracji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy wynika, żeT. (...)została sprzedana po upływie dwóch miesięcy od rejestracji.
Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że doświadczenie życiowe, o ile pozwalać uznać za możliwe, że świadekW. Z.po upływie kilku lat, dwa miesiące pamiętał jako cztery miesiące, to nie jest możliwe, żeby okres trwający blisko dwóch i pół roku został zapamiętany jako cztery miesiące. W tym miejscu należy podkreślić, że wyjaśnienia i zeznaniaW. Z.składane w toku niniejszego postępowania nie są spójne i nie wskazują w sposób jednoznaczny, że oskarżony nakłonił go do zarejestrowania na jego nazwisko samochoduT. (...). W wyjaśnieniachW. Z.występuje bardzo wiele rozbieżności i w związku z tym nie można tłumaczyć okresu, w którym miało dojść do sprzedaży pojazdu jako omyłki wynikającej z upływu czasu. Z informacji nadesłanej z Bazy(...)wynika, że naW. Z.w okresie od 1 stycznia 2009 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku zostały zarejestrowane 4 samochody. Materiał dowodowy akt sprawy wskazuje w sposób jednoznaczny, żeW. Z.nie miał samochodu i nie było go stać na jego zakup oraz utrzymanie. W związku z powyższym nie można uznać w sposób bezsporny, żeW. Z.w swoich wyjaśnieniach, opisując sytuację związaną z oskarżonym i jego udziałem w nakłonieniu go do rejestracji na siebie pojazdu, mówił właśnie o samochodzieT. (...), w szczególności biorąc pod uwagę, że w swoich zeznaniach i wyjaśnieniach nic o pojeździe tej marki sam nie wspominał. Natomiast wywody Sądu Rejonowego odnośnie wiedzy świadka w zakresie położenia komisuM. O., w którym miało dojść do sprzedaży przedmiotowego pojazdu, są o tyle bez znaczenia dla zasadności przypisania oskarżonemu winy w zakresie popełnienia zarzucanego mu czynu, ponieważ okolicznością bezsporną w sprawie jest to, żeW. Z.był w tym komisie w związku ze sprzedażąT. (...).
Odnośnie zarzutu obrońcy naruszeniaart. 7 kpkprzy ocenie zeznań świadkaO.należy zwrócić uwagę, że rację ma obrońca w zakresie, w jakim twierdzi, że Sąd niesłusznie dał wiarę zeznaniom świadkaM. O.w zakresie w jakim pozostają w zgodzie z twierdzeniamiW. Z.. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że świadekM. O.sam złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i opisał okoliczności zdarzenia, a także wygląd mężczyzny, który miał towarzyszyćW. Z.przy podpisaniu umowy komisu i sprzedaży pojazdu markiT. (...). Co więcej, świadek wskazał również, iż rozpoznałby tego mężczyznę (k.4). Natomiast podczas czynności okazania dokumentacji fotograficznej w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania sądowego świadek na zdjęciu nie rozpoznał oskarżonegoR. T.. Faktem jest, że świadek modyfikował swoje twierdzenia odnośnie tego, czy byłby w stanie rozpoznać osobę towarzyszącąW. Z.podczas podpisywania umowy komisu, a później sprzedaży pojazduT. (...), jednak bezsprzecznie w toku postępowania nie wskazał na oskarżonego. W tej sytuacji rację należy przyznać obrońcy oskarżonego, iż uzasadniony jest wniosek, iż na okazanych tablicach poglądowych nie znajdowała się fotografia mężczyzny, który towarzyszyłW. Z..
W ocenie Sądu Okręgowego zasadny jest również zarzut obrońcy oskarżonego w zakresie naruszeniaart. 7 kpkprzy ocenie wiarygodności zeznań świadkówD. K.iM. N., jak również wyjaśnień oskarżonegoR. T.. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż oskarżony konsekwentnie w toku całego postępowania nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego czynu. Następnie wskazał, że być może oskarżonemu pomyliły się pojazdy, bo miała miejsce sytuacja, że poprosił, abyW. Z.zarejestrował na siebieF. (...), którego miał użytkować. Okoliczność, żeW. Z.zarejestrował na siebie, w krótkim czasie, kilka pojazdów znajduje potwierdzenie w dokumentacji nadesłanej z bazy(...). Również wyjaśnienia oskarżonego znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadkówD. K.iM. N., którzy stwierdzili, że miała miejsce sytuacja związana z rejestracją pojazdu markiF. (...)użytkowanego przez oskarżonego na osobęW. Z.. W związku z tym trudno uznać, że wyjaśnienia oskarżonego są sprzeczne z materiałem dowodowym zgormadzonym w przedmiotowej sprawie, a tym bardziej poddaje to w wątpliwość okoliczność, iż świadekW. Z., zeznając o swoich wspólnych działaniach z oskarżonym, miał na myśli pojazd markiT. (...).
Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy dokonał dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. W ocenie Sądu Okręgowego ocena dowodów dokonana z respektowaniem zasady wyrażonej wart. 5 § 2 kpknie dała podstaw do wydania wyroku skazującego. W tej sytuacji ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy nie pozostaje pod ochronąart. 7 kpk. W tym miejscu należy stwierdzić, iż Sąd Okręgowy rozstrzygając sprawę uznał, iż dowody zgromadzone w sprawie nie są wystarczającą przeciwwagą dla wyjaśnień oskarżonegoR. T., gdyż po przeprowadzeniu wszelkich dostępnych dowodów i po dokonaniu wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego w sprawie, nie zdołano obalić wersji oskarżonego w sposób pewny i przekonujący. W takiej sytuacji niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Zaznaczyć należy, iżułomności dowodów obciążających nie można stawiać na równi z ułomnościami dowodów odciążających. Ze względu na to, że warunkiem sine qua non skazania oskarżonego jest udowodnienie popełnienia przezeń czynu przestępnego sprzeczności w sferze dowodów odciążających nigdy nie są "równoważne" ze sprzecznościami w zakresie dowodów obciążających. Jeżeli te ostatnie są "wewnętrznie sprzeczne" to zasadnicze i samoistne znaczenie ma to, czy in concreto zakres i charakter tych sprzeczności nie wyłącza w ogóle możliwości uznania owych dowodów za podstawę skazania.Należy przecież pamiętać, że wyrok uniewinniający oskarżonego powinien zapaść zarówno wtedy gdy wykazana została jego niewinność jak i wtedy gdy wprawdzie nie zostanie udowodniona jego niewinność ale także nie zostanie udowodniona jego wina (SN III KRN 88/95, OSNKW 1997, nr 11-12 poz 77).
Faktem niepodlegającym dyskusji jest, że wyrok skazujący może być oparty wyłącznie na dowodach, które nie dają żadnych wątpliwości, co do okoliczności danej sprawy, jak też do winy sprawcy, na dowodach, które wzajemnie ze sobą korespondują, są spójne i w pełni wiarygodne, nadto jednoznacznie wskazują na osobę oskarżonego, jako na sprawcę przestępstwa. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się takich dowodów. Przeciwnie, dowody ujawnione w toku rozprawy głównej doprowadziły do innych wniosków, pozwalających uznać, że oskarżony swym zachowaniem nie wyczerpał znamion czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia. Jedynym dowodem obciążającym oskarżonego są bowiem lakoniczne wyjaśnienia oraz zeznania, składane w charakterze świadka i podejrzanego przez nieżyjącegoW. Z.. Z wyjaśnień tych wynika jedynie, że była taka sytuacja, że na prośbę oskarżonegoR. T.zarejestrował na siebie samochód, którego nie użytkował. Nie wynika natomiast, żeby był to samochód markiT. (...). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, żeW. Z.w krótkim okresie zarejestrował na siebie kilka samochodów, pomimo, że nie było go stać na posiadanie i utrzymanie jakiegokolwiek pojazdu. Oskarżony od początku nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, a pozostały materiał dowodowy nie wskazuje na sprawstwo oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu.
Stąd też Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu. Na skutek tego kosztami procesu w sprawie obciążono Skarb Państwa i zasądził od Skarbu Państwa - Sadu Rejonowego w Wołominie na rzecz adw.S. R.kwotę 619,92 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę oskarżonego z urzędu w II instancji oraz podatek VAT.
SSO Zenon Stankiewicz SSO Michał Chojnowski SSR Izabela Kościarz – Depta