Sąd Okręgowy w Krakowie
VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1106/18
Data wyroku: 2019-01-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Tomasik-Żukowska

Sygn. akt VII U 1106/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 stycznia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący : SSR del. Aneta Tomasik-Żukowska
Protokolant : sekr. sądowy Aleksandra Ciepielowska
po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 roku w Krakowie
na rozprawie
sprawyFundacji (...)wK.iM. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
przy uczestnictwie zainteresowanegoK. K.
o ustalenie płatnika składek
na skutek odwołaniaFundacji (...)wK.iM. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
z dnia 26 lutego 2018 roku Nr(...)

I
oddala odwołania,

II
zasądza odFundacji (...)wK.iM. G.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.kwoty po 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 lutego 2018 roku nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.działając na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1aw zw. zart. 38a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) stwierdził, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczneK. K.jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę a zgłoszonej do ubezpieczeń społecznych przezFundację (...)w okresie od 01.06.2017 r. do 30.06.2017 r. jestM. G..
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że płatnik składekFundacja (...)podpisał zK. K.umowę o pracę na czas określony od 1.06.2017 r. do 30.06.2017 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku masażysty, z wynagrodzeniem 2000 zł miesięcznie, z miejscem wykonywania pracy na terenieK.. Z oświadczenia złożonego do protokołu przezK. K.na okoliczność zatrudnienia wFundacji (...)wynika, że ubezpieczony był zatrudniony w czerwcu 2017 r. i zajmował się rehabilitacją osób niepełnosprawnych.K. K.dowiedział się o ofercie pracy w Urzędzie Pracy. Nie było wymagane skierowanie, zatem bezpośrednio skontaktował się telefonicznie zM. G.. Spotkanie rekrutacyjne odbyło się na zapleczu lombardu przyPlacu (...), tam też dostarczył dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz podpisał umowę o pracę. Zakład zaznaczył, że wówczas siedzibą Fundacji był lokal wK.przyul. (...). Dopiero 5.10.2017 r.M. G.poinformował ZUS o zmianie siedziby napl. (...). Z oświadczeniaK. K.wynika, że wykonywanie zabiegów masażu i czynności z tym związanych odbywało się w Domu Pomocy Społecznej przyul. (...).K. K.potwierdził, że w tym czasie pracował również inny pracownik ale w Domu Pomocy Społecznej przyul. (...). Ponadto oświadczył, że nie były prowadzone listy obecności, a wynagrodzenie wypłacono jednorazowo na konto. W drugiej połowie czerwca 2017 r.K. K.kontaktował się zM. G., zgłaszając chęć dalszej współpracy. Jednakże został poinformowany, że w firmie trwają urlopy i ewentualna współpraca możliwa jest od września.
W związku z wątpliwościami co do faktycznego wykonywania pracy na rzecz Fundacji przez pracowników zgłoszonych do ubezpieczeń przez płatnikaFundacja (...), Zakład w ramach postępowania kontrolnego, oprócz dokumentacji kadrowej, dokonał również analizy dokumentacji finansowo-księgowej w kontekście prowadzenia działalności statutowej przez ww. płatnika składek. Zakład ustalił, że fundacja została powołana przezM. G.aktem notarialnym 23.12.2010 r. Celem działania Fundacji jest inicjowanie, wspomaganie i prowadzenie wszechstronnych działań w zakresie pomocy i wspierania osób niepełnosprawnych. Zgodnie ze statutem Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, a jej dochody mogą pochodzić z darowizn, spadków i zapisów, dotacji i subwencji osób prawnych, dochodów ze zbiórek i imprez publicznych, dochodów z majątku Fundacji i odsetek bankowych. Zakład podkreślił, że istotne jest w kontekście faktycznych przychodów Fundacji, że wszystkie darowizny pochodzą odM. G..
Zakład ustalił, że w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. Fundacja wystawiła 12 faktur na okoliczność udokumentowania przychodów z tytułu odpłatnych masaży i usług transportowych. Wystawione przez Fundację faktury nie zawierają danych personalnych osób na rzecz których wykonywano usługi (na fakturach wykazywano „osoba fizyczna - sprzedaż bezimienna"). Fundacja nie prowadziła w tym okresie rejestrów wykonywanych masaży oraz usług transportowych, aM. G.nie jest w stanie wskazać żadnej z osób, na rzecz których wykonywano te usługi. W okresie od 1 lipca 2017 r. do 31 października 2017 r. Fundacja nie księgowała przychodów z tytułu odpłatnych masaży i usług transportowych. Główną część kosztów działalności Fundacji od stycznia 2017 r. do października 2017 r. stanowiły wydatki z tytułu wynagrodzeń.
Na podstawie wpisu w CEIDG,(...)prowadziła działalność w zakresie usług fizjoterapeutycznych. Miejscem wykonywania działalności gospodarczej przez(...)był m.in. lokal przyul. (...)wK., który był siedzibąFundacji (...).M. G.dokonał zmian we wpisie w(...)w dniu 6.07.2017 r. usuwając informację o przedmiocie wykonywanej działalności w zakresie usług fizjoterapeutycznych. Działania polegające na zmianie danych w CEIDG zostały dokonane już w trakcie wcześniej prowadzonych postępowań w ZUS.
W ocenie Zakładu zgromadzony podczas postępowania materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że Fundacja została powołana w celu realizacji swoich celów statutowych. Zakład wskazał, iż z ustnych wyjaśnieńM. G.wynika, żeK. K.był zatrudniony wFundacji (...)i że nigdy jako osoba prowadząca działalność gospodarczą(...)nie zatrudniałK. K..M. G.nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających rzeczywiste świadczenie pracy przezK. K.na rzecz Fundacji.
W odwołaniachwniesionych od ww. decyzjiFundacja (...)orazM. G.domagali się jej zmiany poprzez stwierdzenie, że pracodawcą a zarazem płatnikiem składek dlaK. K.w okresie w okresie od 01.06.2017 r. do 30.06.2017 r. byłaFundacja (...). Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący wskazywali, że oczywistym jest, że ubezpieczony jako osoba niewidoma, niepełnosprawna o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczył pracę na rzecz w/w Fundacji jako masażysta i to ona dokonywała wypłaty wynagrodzenia za wykonywaną pracę odprowadzając stosowne podatki do Urzędu Skarbowego i składkę do ZUS-u.
W odpowiedzi na odwołaniaorgan rentowy domagał się ich oddalenia z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, domagając się nadto zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Organ rentowy podkreślił przy tym, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż mimo formalnego zawarcia umowy o pracę i zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych przez Fundację ubezpieczony nie wykonywał umowy o pracę na jej rzecz, lecz na rzeczM. G.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą (...).
UbezpieczonyK. K.nie zajął stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Fundacja (...)została ustanowiona aktem notarialnym z 23 grudnia 2010 r. Fundacja posiada osobowość prawną a jej Prezesem jestM. G.. Do celów statutowych Fundacji należy m.in.: inicjowanie, wspomaganie i prowadzenie wszechstronnych działań w zakresie pomocy i wspierania osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, doradztwo personalne i pośrednictwo pracy świadczone na rzecz osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Oświadczenia woli w imieniu Fundacji we wszystkich sprawach z wyjątkiem majątkowych – zgodnie ze statutem przed dokonaniem zmiany treści §13 w czerwcu 2018 roku - składać mógł każdy członek zarządu samodzielnie, a w sprawach majątkowych wymagany był podpis dwóch członków Zarządu działających łącznie, w tym Prezesa. Po zmianie statutu oświadczenia woli we wszystkich sprawach składać może dwóch członków zarządu działających łącznie lub Prezes Zarządu działający samodzielnie.
Do listopada 2017 r. siedziba Fundacji mieściła się wK.przyul. (...). Wskazany lokalM. G.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą(...)wynajął od GminyK., a później zgodnie z umową z 10 lutego 2011 r. jako najemca podnajął część lokaluFundacji (...). Z umowy wynikało, że Fundacja miała partycypować w kosztach zużycia energii elektrycznej i wody, a także wywozu śmieci.
Aktualnie siedziba Fundacji mieści się przyPlacu (...)w lokalu, który wynajmuje bezpłatnie odM. G.iE. G.. Zgodnie ze statutem Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej a jej dochody mogą pochodzić z darowizn, spadków i zapisów, dotacji i subwencji osób prawnych, dochodów ze zbiórek i imprez publicznych, dochodów z majątku fundacji i odsetek bankowych. Faktycznie wszystkie darowizny pochodzą odM. G..
W okresie od 4 października 2011 r. do 6 marca 2016 r. fundacja nie dokonywała żadnych zakupów materiałów potrzebnych do masaży (prześcieradła, podkłady, oliwki), a na kontach analitycznych Fundacji brak księgowań wydatków związanych z usługami kolportażowymi.
Koszty jej działalności w rzeczywistości ograniczały się do wydatków związanych z wypłatą wynagrodzeń, należności z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych oraz księgowanych faktur za czynsz na rzecz(...).
Od 1 marca 2011 r. do 31 października 2016 r. Fundacja wystawiła 182 faktury, z których tylko w 10 określono nabywcę, tj.(...), członków rodzinyM. G.oraz pracownika, który w okresie wystawienia faktury był zatrudniony w Fundacji do roznoszenia ulotek. Natomiast pozostałe 172 faktury zostały wystawione jako bezimienne. W latach 2011 – 2016 Fundacja nie zawierała żadnych umów biznesowych na wykonywanie odpłatnych masaży oraz na świadczenie usług kolportażowych i transportowych.

Dowód:

dokumentacja ubezpieczeniowa i pokontrolna – akta ZUS, statutFundacji (...)k. 52-54 oraz k. 36-38, umowy najmu k. 83-88
UbezpieczonyK. K., który jest osobą niewidomą, zawarł zM. G.umowę o pracę na czas określony od 01.06.2017 r do 30.06.2017 r. na stanowisku masażysty w wymiarze czasu pracy 1/1 etatu z wynagrodzeniem 2000 zł. Stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który była zawarta umowa. Ubezpieczony został zgłoszony w w/w okresie do ubezpieczeń społecznych przezFundację (...), natomiast faktycznym pracodawcą ubezpieczonego byłM. G.i to na jego rzecz wykonywał pracę wynikającą z zawartych umów o pracę. Przez cały ten okres czasu od 01.06.2017 r do 30.06.2017 r.K. K.pracował na stanowisku masażysty w Domu Pomocy Społecznej przyul. (...)wK..

Dowód:

umowa o pracę, świadectwo pracy– akta ZUS k. 45, 51, protokół wyjaśnieńK. K.k. 28-29 akt ZUS oraz przesłuchanieM. G.– protokół rozprawy z 5 listopada 2018 r. i 24 stycznia 2019 r.
Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał na podstawie dokumentacji zawartej w aktach ZUS oraz w aktach sądowych, której autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron. Wobec niestawiennictwa ubezpieczonegoK. K.Sąd oparł się również na protokole jego wyjaśnień złożonych w toku postępowania administracyjnego, ale – co wymaga podkreślenia – wyłącznie z zakresie, w jakim wyjaśnienia te potwierdzone były dokumentami dotyczącymi zatrudnienia.
Sąd nie dał wiary zeznaniom odwołującegoM. G.w zakresie, w jakim twierdził, że ubezpieczony był zatrudniony na podstawie umowy o pracę przezFundację (...)a nie przezM. G.prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, ponieważ zeznania te pozostają w sprzeczności ze zgromadzoną dokumentacją, w szczególności dokumentacją pokontrolną ZUS. Nadto podkreślenia również wymaga, a co z urzędu Sądowi jest wiadome, że sytuacja prawna ubezpieczonego nie jest odosobniona a zatrudnianie na takich samych zasadach dotyczyło wielu innych osób - formalnie zatrudnionych i zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych przez w/w Fundację, a faktycznie świadczących pracę na rzeczM. G.. We wszystkich tych sprawach brak było również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających realizację przez Fundację jej celów statutowych.
Sąd pominął dowód z przesłuchania odwołującejFundacji (...), ponieważ z uwagi na oczywisty konflikt interesówM. G.jako prezes zarządu Fundacji nie mógł reprezentować jej w tym postępowaniu, w którym występował również jako odwołujący prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. W związku z powyższym do reprezentowania Fundacji w tym postępowaniu uchwałą zarządu Fundacji wyznaczeni zostali członkowie zarząduE. G.iT. G.(vide: uchwała k. 51). Mimo prawidłowego wezwania na termin przesłuchania, nie stawili się i nie usprawiedliwili nieobecności, zatem dowód z przesłuchania osób uprawnionych do reprezentowania Fundacji należało pominąć.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołania od zaskarżonej decyzji organu rentowego są nieuzasadnione.
W myśl przepisuart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są pracownikami. Ponadto, przepisy art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 tej ustawy wprowadzają obowiązek, w odniesieniu do pracowników, ubezpieczenia chorobowego oraz wypadkowego. Zgodnie z treścią art. 13 pkt 1 ustawy, obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania stosunku pracy.
Wskazać należy, że obowiązek zgłoszenia pracownika do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), którym w stosunku do pracowników jest pracodawca. Płatnik składek jest zobowiązany z tytułu zawartych umów obliczać, rozliczać i przekazywać składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treściart. 18 ust. 1w związku zart. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychpodstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ubezpieczonych wymienionych wart. 6 ust. 1 pkt 1-3(w tym pracowników) i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa wart. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II UK 693/15 LEX nr 2238708) praca wykonywana na rzecz pracodawcy to praca, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią. Z punku widzenia przepływów finansowych, to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy podnieść należy, że Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego doszedł do przekonania, żeK. K.na podstawie umowy o pracę zawartej zFundacją (...)w okresie od 01.06.2017 r. do 30.06.2017 r. wykonywał pracę wyłącznie na rzeczM. G.. Takich ustaleń Sąd dokonał na podstawie dogłębnej analizy zebranej w sprawie dokumentacji pracowniczej ubezpieczonego i dokumentacji pokontrolnej, w całości podzielając rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji i w związku z powyższym nie widząc potrzeby powtarzania słusznej argumentacji organu rentowego.
Podkreślenia wymaga jedynie fakt, że za takim stanowiskiem Sądu przemawia m.in. to, że Fundacja w spornym okresie nie prowadziła działalności a koszty jej działalności ograniczały się praktycznie jedynie do wydatków z tytułu wynagrodzeń, należności z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych oraz faktur za czynsz na rzecz(...). Natomiast brak jest zasadniczych dowodów potwierdzających, że Fundacja działała, tj. np. dowodów zakupu paliwa, zakupu środków czystości i pielęgnacji w celu wykonywania masaży przez zatrudnionych masażystów czy też brak faktur za koszty eksploatacji lokalu i sprzątania. W związku z tym należy uznać, że samo istnienie Fundacji ma charakter iluzoryczny, a jedynym jej celem jest fikcyjne zatrudnianieM. G.i członków jego rodziny umożliwiające korzystanie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, tj. zasiłku z ubezpieczenia chorobowego z tytułu niezdolności do pracy. Nie zmienia tego faktu – co Sądowi wiadomo z innych spraw toczących się w tut. wydziale – fakt zatrudnienia przez Fundację– niewidomego masażysty świadczącego usługi w postaci masaży w(...)domach opieki społecznej. W ocenie Sądu jego zatrudnienie ma jedynie uwiarygodnić istnienie i funkcjonowanie Fundacji w aspekcie praktycznym, co nie ma jednak wpływu na stanowisko Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Nadto podkreślić również należy, że w ocenie Sądu dokumenty osobowe z oznaczeniem Fundacji jako pracodawcy, nie stanowią wystarczającego dowodu, że praca ubezpieczonego była świadczona na rzecz Fundacji a należało uznać, że dokumenty te zostały sporządzone i przedłożone na potrzeby toczącego się postępowania.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że płatnikiem składek dlaK. K.jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę a zgłoszonej przezFundację (...)w okresie od 01.06.2017 r. do 30.06.2017 r. jestM. G.prowadzący – w dacie wydania zaskarżonej decyzji - działalność gospodarczą pod nazwą(...)(obecnie pod nazwą(...)).
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie powołanych przepisów orazart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl zasady odpowiedzialności za wynik postępowania określonej wart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) zasądzając od odwołujących się na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwoty po 180 zł.