Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 1619/17
Data wyroku: 2018-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V Ka 1619/17

UZASADNIENIE
K. J.została oskarżona o to, że w dniu 28 października 2016 roku ok. godz. 17.00 w miejscowościP.nadrodze (...), powiatu(...), województwa(...)kierując samochodem osobowym m-kiF. (...)onr rej. (...), naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym zawarte w art. 19 ust. 1 ustawy „Prawo o ruchu drogowym”, w ten sposób, że na skutek niedostosowania prędkości pojazdu do warunków w jakich ruch się odbywał po wyjechaniu z łuku drogi przekroczyła oś jezdni, doprowadzając do czołowego zderzenia z pojazdem m-kiV. (...)onr rej. (...), kierowanym przezW. E., tym samym spowodowała wypadek drogowy, gdzie obrażeń ciała doznali: kierujący pojazdemV.W. E.w postaci urazu głowy z utratą przytomności, urazu klatki piersiowej ze złamaniami żeber IV-VIII po stronie prawej i złamaniem kręgu VI piersiowego odcinka kręgosłupa oraz ze stłuczeniem jego powłok w nadbrzuszu i krężki jelit, wieloodłamowego złamania miednicy, a ponadto wieloodłamowego złamania lewej kości udowej, złamania lewej kości ramiennej i obwodowej części prawej kości promiennej, które to wielomiejscowe urazy naruszyły czynności narządów ciała inne niż określone wart. 156 § 1 kkna okres powyżej siedmiu dni oraz pasażerka pojazduV.K. E.w postaci urazu głowy z otarciami naskórka w okolicy czołowej i krótkotrwałą utratą przytomności, urazu klatki piersiowej z podbiegnięciami krwawymi na jej przedniej powierzchni i stłuczeniem jej powłok w okolicy mostka oraz urazu prawej kończyny dolnej o charakterze stłuczenia prawego kolana i okolicy prawego stawu skokowego, które to obrażenia naruszyły czynności prawej kończyny dolnej inne niż określone wart. 156 § 1 kkna okres powyżej siedmiu dni, tj. o czyn zart. 177 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 20 października 2017 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II K 133/17, Sąd Rejonowy w Łęczycy:

1
uznał oskarżonąK.J.za winną popełnienia zarzucanego jej czynu wypełniającego dyspozycjęart. 177 § 1 k.k.i za to, z mocyart. 177 § 1 k.k.wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby;

3
zasądził od oskarżonej na rzecz oskarżycieli posiłkowychW. E.iK. E.kwotę 1.000 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

4
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. K.wynagrodzenie w kwocie 738 złotych tytułem nieopłaconej przez oskarżoną obrony udzielonej jej z urzędu;

5
zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 700 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, a od obowiązku uiszczenia opłaty i pozostałych kosztów sądowych, na podstawieart. 624 § 1 k.p.k., zwolnił oskarżoną, obciążając nimi Skarb Państwa.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł prokurator, zaskarżając wyrok w całości, jak ujął to w apelacji, na niekorzyść oskarżonejK.J.i zarzucając mu w oparciu oart. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.:
1. obrazę przepisów postępowania, a mianowicieart. 413 § 2 pkt l k.p.k.poprzez zaniechanie zawarcia w zaskarżonym wyroku dokładnego określenia przypisanego oskarżonej czynu zabronionego, określonego wart. 177 § l k.k.od jego strony podmiotowej polegające na nie wskazaniu, iżK. J.w sposób nieumyślny naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym dopuszczając się naruszenia przepisuart. 177 § l k.k., co niewątpliwie mogło mieć wpływ na treść zapadłego w tej sprawie orzeczenia;
2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 72 § l k.k.poprzez zaniechanie nałożenia naK.J.stosownego obowiązku wobec skazania wyżej wymienionej na karę pozbawienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania do czego zobligowany był Sąd I instancji.
W konkluzji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez :

1
dokładne określenie strony podmiotowej dotyczącej sposobu naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym przezK.J.w przestępstwie zart. 177 § l k.k.i uzupełnienie opisu czynu przypisanego tejże oskarżonej poprzez przyjęcie, iż wyżej wymieniona w sposób nieumyślny naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym;

2
nałożenie naK.J.obowiązku stosownego postępowania w okresie próby, które może zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa, na podstawieart. 72 § l pkt 8 k.k., doprecyzowując w toku rozprawy odwoławczej, iż obowiązek ten „winien dotyczyć sposobu kierowania pojazdami mechanicznymi” (k. 202).

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się zasadna, gdyż Sąd Rejonowy istotnie dopuścił się naruszenia prawa materialnego i procesowego mającego bezpośredni wpływ na treść wyroku, których dostrzeżenie, wobec słuszności zarzutów podniesionych w apelacji prokuratora, obligowało Sąd odwoławczy do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na wstępie przedmiotowych rozważań należy podkreślić, iż w złożonej apelacji prokurator kwestionuje jedynie prawidłowość dokonanego przez Sąd meriti sposobu opisu czynu przypisanego oskarżonej w kontekście wymogu wynikającego z dyspozycji przepisu ustawy karnej –art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.w zw. zart. 177 § 1 k.k., oraz obrazy prawa materialnego –art. 72 § 1 k.k.polegającego na braku nałożenia na oskarżoną w okresie próby obowiązku probacyjnego, przy warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, w sytuacji gdy – w realiach sprawy – było to obligatoryjne. Skarżący w żadnej mierze nie neguje prawidłowości poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych w sprawie, dokonanej oceny dowodów, jak również prawidłowego ustalenia oraz oceny okoliczności rzutujących na wymiar kary orzeczonej wobecK.J.i sposobu – co do zasady – jej skonstruowania, w tym zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku doprowadziła do wniosku o słuszności przedmiotowego stanowiska skarżącego. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Sąd Rejonowy w prawidłowy sposób:

1
ocenił zebrane w sprawie dowody, która to ocena znajduje się w pełni pod ochronąart. 7 k.p.k.;

2
ustalił stan faktyczny w oparciu o wiarygodne, zebrane w sprawie dowody;

3
ustalił i ocenił okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wymiarze kary wobecK.J., przemawiające zarówno na jej korzyść, jak i niekorzyść;

4
ustalił i ocenił okoliczności przemawiające za zastosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobecK.J..

Oczywiście należy również podkreślić, iż zapadły w sprawie wyrok został wydany przy wykorzystaniu instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej określonej wart. 387 k.p.k., co oczywiście determinuje dopuszczalność apelacji jedynie w zakresie aspektów uchybień związanych z naruszeniem prawa procesowego lub obrazą prawa materialnego (art. 447 § 5 k.p.k.).
Podniesione okoliczności powodują, że rolą Sądu odwoławczego była jedynie ocena słuszności postawionych przez skarżącego zarzutów obrazy prawa procesowego i materialnego, które to zarzuty należało ocenić jako zasadne.
Odnosząc się do zarzutu obrazy prawa procesowego –art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.w zw. zart. 177 § 1 k.k.– należy podkreślić, iż słusznie prokurator podnosi, że wymogiem przypisania oskarżonemu popełnienia czynu zabronionego jest precyzyjne określenie wszelkich znamion danego czynu zabronionego. Słusznie również wskazuje, że w odniesieniu do czynu zabronionego dotyczącego wypadku drogowego elementem koniecznym jest jednoczesne określenie, czy stosowne przepisyprawa o ruchu drogowymzostały naruszone przez sprawcę umyślnie, czy też nieumyślnie, gdyż obie te formy naruszenia są możliwe i dopuszczalne oraz przewidziane w dyspozycjiart. 177 § 1 k.k.Faktycznie zaś Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, choć prawidłowo przyjął naruszenie przez oskarżoną zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, to jednak nie sprecyzował formy podmiotowej ich naruszenia. Dokonując zaś ustaleń faktycznych w sprawie zawartych w treści uzasadnienia wyroku, które nie są kwestionowane w złożonej apelacji, Sąd I instancji przyjął, że naruszenie owych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez oskarżoną miało nieumyślny charakter (k. 174, 176 – 177). Skoro Sąd meriti poczynił takie ustalenia faktyczne w sprawie, winno to również znaleźć odzwierciedlenie w opisie przypisanegoK. J.przestępstwa w części wstępnej wyroku, co jednak nie nastąpiło. Uchybienie to musiało zaś skutkować zmianą zaskarżonego wyroku poprzez uzupełnienie przypisanego oskarżonejK. J.czynu i określenie, że oskarżona nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co odpowiada rzeczywiście poczynionym przez Sąd Rejonowy ustaleniom faktycznym w sprawie.
Postawiony przez prokuratora zarzut obrazy przez Sąd I instancji prawa materialnego –art. 72 § 1 k.k., jest również zasadny. Zgodnie z treściąart. 72 § 1 k.k.Sąd jest obowiązany do nałożenia, choćby jednego obowiązku probacyjnego określonego w powołanym przepisie, w sytuacji gdy warunkowo zawiesza wykonanie orzeczonej kary, a jednocześnie nie orzeka środka karnego. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobecK.J.kary pozbawienia wolności, a jednocześnie nie orzekł żadnego środka karnego. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu meriti było nałożenie na oskarżoną obowiązku probacyjnego określonego wart. 72 § 1 k.k., co w określonych realiach sprawy miało obligatoryjny charakter. Rodzaj owego obowiązku został doprecyzowany przez prokuratora w toku rozprawy apelacyjnej w dniu 2 marca 2018 roku. Uznając zasadność przedmiotowego zarzutu prokuratora Sąd odwoławczy, na podstawieart. 72 § 1 pkt 8 k.k., zobowiązał oskarżoną w okresie próby do stosownego postępowania sprowadzającego się do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w bezpieczny sposób i zgodny z przepisamiprawa o ruchu drogowymoraz bieżącej kontroli sprawności technicznej pojazdów mechanicznych, którymi oskarżona będzie się poruszała. Obowiązek ten jest ściśle związany z przestępstwem zart. 177 § 1 k.k.jakiego dopuściła się oskarżona oraz okolicznościami jego popełnienia. Kwestia niesprawności technicznej ogumienia oraz różnicy ciśnień w ogumieniu była jednym z istotnych elementów rzutujących na okoliczności wskazanego wypadku drogowego (k. 175).
Konkludując przedmiotowe rozważania należy podkreślić, że przy w pełni prawidłowych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy dopuścił się jedynie oczywistej obrazy prawa procesowego i materialnego w sposób wskazany wyżej. Pozwalało to na dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku, tak jak zostało to ujęte w części dyspozytywnej, przez co wyrok ten odpowiada prawu, a opis czynu przypisanego oskarżonej jest adekwatny do treści powołanego przepisuart. 177 § 1 k.k..
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawieart. 437 § 1 i § 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w sposób opisany powyżej, utrzymując go w mocy w pozostałej części.
W oparciu oart. 627 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.iart. 635 k.p.k.Sąd zasądził od oskarżonejK.J.na rzecz oskarżycieli posiłkowychK. E.iW. E.kwoty po 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Wniosek o zasądzenie owych kosztów został zgłoszony w toku rozprawy odwoławczej w dniu 2 marca 2018 roku przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych (k. 202 – 203), co obligowało Sąd odwoławczy do jego uwzględnienia. Wysokość tych należności została ustalona na najniższym możliwym poziomie, przy uwzględnieniu treści § 11 ust. 2 pkt 4 i ust. 7, § 16 i § 17 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 z póź. zm.).
Wobec tego, że oskarżona w toku postępowania odwoławczego korzystała z pomocy obrońcy (adwokata) z urzędu, który zgłosił wniosek o przyznanie wynagrodzenia, oświadczając jednocześnie, że koszty udzielonej stronie pomocy prawnej z urzędu nie zostały pokryte ani w całości, ani też w części, Sąd odwoławczy zasądził na jego rzecz kwotę 516,60 zł, w oparciu o § 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.Sąd zwolnił oskarżoną od obowiązku uiszczenia kosztów za postępowanie odwoławcze przejmując je na rzecz Skarbu Państwa, uznając iż przemawiają za tym względy słuszności. Konieczność przeprowadzenia postępowania odwoławczego nie wynikała bowiem w żadnej mierze z postawyK.J., była zaś wyłącznie skutkiem dostrzeżonych przez skarżącego uchybień Sądu Rejonowego.
Z tych wszystkich względów należało orzec, jak w części dyspozytywnej.