Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 646/17
Data wyroku: 2017-12-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 477^14^§ 2 kpc, at. 184 FUS

Sygn. aktVIII U 646/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu21 grudnia 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyM. J. (1)(J.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. J. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia16 marca 2017  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeM. J. (1)prawo do emerytury, poczynając od dnia 4 marca 2017 roku.
(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 646/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 marca 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuM. J. (1)(J.) prawado emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ ubezpieczony do dnia 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 13 lat, 8 miesięcy i 20 dni.
Organ rentowy wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 12 czerwca 1996r. do dnia 31 grudnia 1998r.na podstawie zeznań świadków, ponieważ zgodnie z § 2 ust.2 w/w rozporządzenia z dnia7 lutego 1983r. okres pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji wskazał, że się z nią nie zgadza, bowiemw latach nieuwzględnionych przez organ rentowy do pracy w warunkach szczególnych, faktycznie pracował jako kierowca samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyM. J. (1)w dniu (...) ukończył 60 latżycia,nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
W dniu 6 lutego 2017r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawado emerytury.
W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną omówionąna wstępie. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył ubezpieczonemuna dzień 31 grudnia 1998r. łącznie 13 lat, 8 miesięcy i 20 dni, to jest następujące okresy zatrudnienia:
- od dnia 2 stycznia 1980r. do dnia 31 lipca 1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego z wykazu A działu VIII poz.2, zgodnie ze świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 31 lipca 1992r.,
- od dnia 1 sierpnia 1992r. do dnia 13 września 1992r. wPrzedsiębiorstwie Handlowym i Usług (...)wZ.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, zgodnie ze świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 13 września 1992r.,
- od dnia 14 września 1992r. do dnia 30 września 1993r. wPrzedsiębiorstwie Handlowym Centrala (...)wB.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, zgodnie ze świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 30 września 1993r.
Ubezpieczony wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.(...)V.wZ.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 sierpnia 1994r. do dnia 31 marca 1996r. i następnie od dnia 12 czerwca 1996r. do dnia 30 września 1999r. na stanowisku kierowcy - mechanika samochodowego.
Przedsiębiorstwo zajmowało się transportem samochodowym międzynarodowym. Początkowo baza firmy znajdowała się wT., a potem wZ.. Firma miała na stanie praktycznie same TIR - y. Samochodów takich było około 30. Był też jeden samochód osobowy, lecz ubezpieczony nim nie jeździł. Zatrudniała kierowców, a także mechanika w pełnym wymiarze czasu pracy, który pracował w bazie i zajmował się naprawą samochodów.
Ubezpieczony wPrzedsiębiorstwie (...)Spedytor faktycznie stalei w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony. Prowadził takie samochody jak np.T.S. (...),S.,M.,V. (...). Były to samochody typu TIR z naczepami. Ubezpieczony był kierowcą w ruchu międzynarodowym. Przeciętnie jego kurs międzynarodowy trwał około 3 tygodnie.I tak np. jak ubezpieczony jechał z towarem z Polski do Niemiec, to w Niemczech był rozładunek, ponowny załadunek i następnie ubezpieczony jechał do kolejnych odbiorcówi dostawców na terenie Europy, a nawetA.. Jak wracał do bazy, to mechanikowi zgłaszał wszelkie usterki i on wówczas dokonywał przeglądu samochodu.
Z zeznańA. K.byłego prezesaPrzedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.(...)V.wZ.wynika, że ubezpieczonemu ( podobnie jak też innym kierowcom ) przydzielono stanowisko kierowcy – mechanika, aby prowadząc samochód ciężarowy mógł zrobić jakąś drobną naprawę. Przy takim stanowisku kierowca będąc w trasie mógł np. samodzielnie wymienić koło, a nie wzywać pomocy. Gdyby miał stanowisko tylko kierowcy, wtedy musiałby zwracać się o pomoc.
Razem z ubezpieczonym pracowali:
-B. J.od dnia 1 stycznia 1992r. do dnia 1 marca 1994r. i od dnia1 marca 1994r. do dnia 5 czerwca 2000r. na stanowisku kierowcy w pełnym wymiarze czasu pracy,
-T. K.na stanowisku kierowcy – mechanika.
Ubezpieczony od dnia 12 lipca 1977r. posiada uprawnienia do prowadzenia samochodów ciężarowych ( kategoria C ).
W legitymacji ubezpieczeniowej odwołującego zawarty jest wpis o jego zatrudnieniu od dnia 1 sierpnia 1994r. do dnia 31 marca 1996r. i od dnia 12 czerwca 1996r. do dnia 30 września 1999r. wPrzedsiębiorstwie (...)Spedytor na stanowisku „ kierowcy – mechanika powyżej 3,5 tony ”. Uwidoczniono tam także okresy niezdolności do pracy: od dnia 17 stycznia 1995r. do dnia 21 stycznia 1995r., od dnia 23 stycznia 1995r. do dnia 26 stycznia 1995r., od dnia 27 stycznia 1995r. do dnia 2 lutego 1995r., od dnia 30 października 1995r. do dnia 3 listopada 1995r.
/dowód z: akt ZUS, legitymacji ubezpieczeniowej, zeznań świadkówB. J.,T. K.iA. K.oraz z zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoM. J. (2)zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r.,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r.,
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
UbezpieczonyM. J. (1)wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu4 marca 2017r., na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Kwestią sporną pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w sytuacji, gdy organ rentowy zaliczył tylko 13 lat, 8 miesięcy i 20 dni takiej pracy.
Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego pozwoliły na przyjęcie,że ubezpieczony podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.(...)V.wZ.od dnia 1 sierpnia 1994r. do dnia 31 marca 1996r.i następnie od dnia 12 czerwca 1996r. do dnia 30 września 1999r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazie A dziale VIII poz.2, to jest „ prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony ”.
Przedsiębiorstwo to było przedsiębiorstwem transportu międzynarodowegoi dysponowało praktycznie samymi samochodami ciężarowymi typu TIR. Ubezpieczony, pomimo, że zajmował stanowisko kierowcy – mechanika, rzeczywiście generalnie stalei w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5. Od dnia 12 lipca 1977r. posiadał uprawnienia do prowadzenia takich pojazdów. Z zeznań byłego prezesaPrzedsiębiorstwa (...)wynika, że ubezpieczonemu, przydzielono stanowisko kierowcy – mechanika, aby prowadząc samochód ciężarowy w trasie mógł samodzielnie zrobić jakąś drobną naprawę, wymianę koła. Wszelkie inne naprawy pojazdów były dokonywane przez mechanika zatrudnionego w Przedsiębiorstwie i wykonującego pracę na terenie jego bazy.
W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie innych czynności o charakterze incydentalnym, krótkotrwałym, ubocznym – jak w przypadku ubezpieczonego - nie powoduje utraty charakteru pracy w szczególnych warunkach dla ( por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/07, z dnia 22 kwietnia 2009 r., II UK 333/08 ).
Ustalając powyższe Sąd oparł się na zeznaniach świadków – był współpracowników ubezpieczonegoB. J.,T. K., a także byłego prezesaPrzedsiębiorstwa (...), korelujących z nimi zeznaniach ubezpieczonego, a także powołanej w sprawie dokumentacji, tu zwłaszcza legitymacji ubezpieczeniowej, w której zawarto wpis o zatrudnieniu ubezpieczonego na stanowisku kierowcy – mechanika powyżej 3,5 tony.
Sąd starał się ustalić, gdzie znajdują się akta osobowe ubezpieczonego z okresu jego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie. W tym celu zwracał się o nadesłanie tych akt doA. K.byłego prezesa firmy, który oświadczył, że wszystkie dokumenty zostały przekazane około 2002r. syndykowi, przy czym z pisma Sądu Rejonowego w Gliwicach XII Wydziału Gospodarczego wynika, że nie został zarejestrowany wniosek o ogłoszeniu upadłości, czy też o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnegofirmy (...)Spedytor. Pomimo braku tych dowodów Sąd uznał, iż pozostały materiał dowodowy jest wystarczający do stanowczego rozpoznania sprawy.
Po zaliczeniu już tylko okresu wnioskowanego w odwołaniu od dnia 12 czerwca 1996r. do dnia 31 grudnia 1998r., do pracy w warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy, ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada wymagany co najmniej 15 – letni okres takiej pracy. Zatem spełnia wszystkie niezbędne przesłanki do przyznania dochodzonego świadczenia.
W konsekwencji powyższego, na podstawie powołanych norm prawnych orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia(...), to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat, zgodnie z art.100 ust.1 ustawy emerytalnej.
(-) SSO Grzegorz Tyrka