Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 314/18
Data wyroku: 2018-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wilczewska

Sygn. akt II Ka 314/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 grudnia 2018r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Agata Wilczewska
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Sobieraj
przy udziale Katarzyny Jaśniak Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kole
po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018r.
sprawyJ. B.
oskarżonego z art.209§1ak.k.
na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej oraz przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole
z dnia 7 września 2018r. sygn. akt II K 340/18

I
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.

II
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. S.kwotę 516,60zł (w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielce posiłkowejB. B.z urzęduw postępowaniu odwoławczym.

III
Zwalnia oskarżycielkę posiłkową w całości od zapłaty na rzecz na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławczew należnej od niej ½ części i kosztami postępowania odwoławczegow pozostałej części obciąża Skarb Państwa.

Agata Wilczewska

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 7 września 2018r. w sprawie o sygn. akt IIK340/18 Sąd Rejonowy w Kole uznał oskarżonegoJ. B.za winnego ciągu dwóch przestępstw zart.209§1a k.k.w zw. zart.91§1k.k. polegających na tym, że:
- w okresie od stycznia 2017r. do września 2017r. wB.będąc zobowiązanyz mocy ustawy do opieki poprzez łożenie na utrzymanie synaO. B.w kwocie po 800zł miesięcznie ustalonej na mocy wyroku SO w Koninie z dnia 28.12.15r. sygn. akt IC984/14 uchylał się od wykonywania ciążącego na nim wymienionego obowiązku alimentacyjnego, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a nadto przez to naraził go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych;
- w okresie od lipca 2017r. do kwietnia 2018r. wB.będąc zobowiązany z mocy ustawy do opieki poprzez łożenie na utrzymanie byłej żonyB. B.w kwocie po 500zł miesięcznie ustalonej na mocy wyroku SO w Koninie z dnia 28.12.15r. sygn. akt IC984/14 uchylał się od wykonywania ciążącego na nim wymienionego obowiązku alimentacyjnego, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowiła równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, a nadto przez to naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Za przestępstwa te na podstawieart.209§1a k.k.w zw. zart.91§1k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu karę 120 stawek dziennych grzywny w wysokości po 10zł każda z nich.
Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora oraz przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowejB. B..
Prokurator zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił rażącą niewspółmierność kary polegającą na niedostatecznym uwzględnieniu społecznej szkodliwości czynów zarzucanych oskarżonemu oraz celów wychowawczych i celów represji karnej, która to kara ma osiągnąć wobec sprawcy poprzez orzeczenie kary grzywny w rozmiarze 120 stawek dziennych grzywny po 10zł, podczas gdy dotychczasowa wielokrotna karalność oskarżonego, w tym dwa razy za przestępstwo nie alimentacji uzasadnia orzeczenie kary pozbawienia wolności.
W oparciu o ten zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokuw części dotyczącej orzeczenia o karze i wymierzenie oskarżonemu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w jej imieniu i imieniu jej małoletniego syna zaskarżyła wyrok również w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego.
Zarzuciła wyrokowi rażącą niewspółmierność (łagodność) kary orzeczonej wobec oskarżonego poprzez orzeczenie jedynie kary grzywny w wymiarze 120 stawek grzywy po 10zł pomimo tego, że oskarżony był już wielokrotnie karany, w tym dwukrotnie za przestępstwa nie alimentacji i nadal mimo zobowiązania przez sąd Rejonowy nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego wobec syna i byłej żony,a przez to przy należytej ocenie względów prewencji indywidualnej oraz ogólnej konieczne jest orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności.
W oparciu o ten zarzut pełnomocnik wniosła o zmianę zaskarżonego wyrokuw części dotyczącej orzeczenia o karze, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym, oświadczając że nie zostały one uiszczone w żadnej części.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje.
Obie apelacje okazały się bezzasadne.
Na wstępie należy podkreślić, że Sąd I instancji w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy, na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie wykazał winę oskarżonego. Ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy dokonana została z uwzględnieniem dyrektyw sformułowanych wart. 7 k.p.k., jest zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz nie zawiera błędów logicznych. Swoje stanowisko Sąd I instancjiw sposób przekonywujący umotywował w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to odpowiada wymogom zart. 424 k.p.k., umożliwiając kontrolę odwoławczą zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sadu odwoławczego oskarżony, jak słusznie ustalił Sąd I instancji, czego nie kwestionują również skarżący, zachowaniem swoim wyczerpał znamiona strony podmiotowej oraz przedmiotowej przypisanych mu przestępstw zart. 209 § 1a k.k.
Odnosząc się zaś do stawianych w apelacjach zarzutów dotyczących niewspółmierności kary, zdaniem Sądu odwoławczego zarzuty te okazały się niezasadne.
Przepisyart. 53 § 1 i 2 k.k.stanowią, że sąd wymierzając karę, czyni to według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę. Winien jednak brać pod uwagę szereg ogólnych oraz szczególnych dyrektyw, do których należą m.in. stopień winy, społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Na wymiar kary winny mieć również wpływ motywacjai sposób zachowania się sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa oraz zachowanie się po jego popełnieniu.
Pojęcie rażącej niewspółmierności kary wskazane wart. 438 pkt 4 k.p.k.w związku z jego ocennością było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w wielu orzeczeniach. W wyroku z dnia 11 kwietnia 1985 r. (V KRN 178/85) Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Jednocześnie w innym wyroku tego Sądu z dnia 2 lutego 1995 r. (II KRN 198/94) wskazano przy rozważaniach odnośnie rażącej niewspółmierności kary, iż nie chodzi o każdą ewentualną różnicę co do jej wymiaru, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować.
W świetle tak ukształtowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy nie można mieć zastrzeżeń do rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego o karze wymierzonej oskarżonemu. Karagrzywny w wysokości 120 stawek grzywny po 10zł stanowi adekwatną reakcję karną za przypisane oskarżonemu przestępstwa. Należy bowiem zauważyć, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, że w zachowaniu oskarżonego nie można dopatrzeć się uporczywości. Nie można w nim upatrywać złej woli o takim nasileniu, które powodowałoby konieczność orzeczenia surowszej kary. Zwłaszcza, że wymierzenie oskarżonemu wnioskowanej kary pozbawienia wolności spowodowałoby, że oskarżony zostałby pozbawiony możliwości zarobkowania, a przez to i możliwościw ogóle wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego. Oskarżony natomiast od pracy nie uchyla się. Oskarżony starał się łożyć na utrzymanie syna, poza okresami kiedy jego sytuacja materialna była trudniejsza. Niewielkie kwoty łożył też z tytułu alimentów na rzecz żony.
Należy przy tym zauważyć, że mimo iż oskarżony był dwukrotnie skazany za przestępstwo nie alimentacji, to skazanie w sprawie IIK 612/17 za niealimentację na rzecz żony dotyczyło tożsamego okresu od stycznia 2017r. do 16.06.17r., co przypisane obecnie przestępstwo niealimentacji na rzecz synaO.. Przy czym skazanie w sprawie IIK 612/17 również polegało na wymierzeniu kary grzywny. Skazanie natomiast w sprawie IIK 357/17 nastąpiło wyrokiem z dnia 21.09.17r. i od tego czasu oskarżony stara się ożyć na utrzymanie syna i nie zarzuca mu się zalegania z zapłatą alimentów na rzecz syna.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy, nie podzielając zarzutów zawartych w apelacjach – nie znajdując przy tym uchybień określonych wart. 439 k.p.k.lubart. 440 k.p.k., podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.orzekł jak w wyroku.
O kosztach sądowych za postepowanie odwoławcze orzeczono na podstawieart.636§1i2k.p.k. Uwzględniając sytuację osobistą oraz materialną oskarżycielki posiłkowej, Sąd Okręgowy zwolnił ją od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze -art. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.w należnej od niej części, a kosztami postepowania odwoławczego w pozostałej części, w związkuz nieuwzględnieniem apelacji złożonej również przez prokuratora, obciążył Skarb Państwa.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielce posiłkowej z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie§ 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 1 pkt 4 i ust.7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
Agata Wilczewska