Sąd Rejonowy w Lubinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1486/17
Data wyroku: 2018-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Tęcza

sygn. akt: I C 1486/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
dnia 10 października 2018 roku
Sąd Rejonowy w Lubinie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Marek Tęcza
Protokolant Anna Lidka
po rozpoznaniu na rozprawie 10 października 2018 roku wL.
sprawy z powództwaM. O.
przeciwkoG.MiejskiejL.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

I
powództwo oddala,

II
nie obciąża pozwanej kosztami postępowania.

sygn. akt:I C 1486/17

UZASADNIENIE
PowódkaM. O.wniosła o ustalenie, że wstąpiła w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wL.przyul. (...), wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu strony pozwanejG.MiejskiejL.. Nadto wniosła o zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu powódka podała, że 05 grudnia 2016 roku zmarła jej matkaJ. R. (1), która była najemcąlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wL.przyul. (...). Powódka podniosła, że ponad dwa lata przed śmiercią matki zamieszkiwała z nią i opiekowała się przed śmiercią. Podała także, że pismem z 30 stycznia 2017 roku zwróciła się do strony pozwanej o wstąpienie w stosunek najmu ale nie otrzymała na to zgody.
Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że umowa najmu z matką powódkiJ. R. (2)została rozwiązana ze skutkiem prawnym na dzień 31 sierpnia 2009 roku, a ponadto wskazała na treść § 18 ust. 1 uchwały XLVIII/364/14 Rady Miejskiej wL.z 11 lutego 2014 roku w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobuG.MiejskiejL., który stanowi, że jeżeli w lokalu na czas nieoznaczony po śmierci najemcy, który utracił tytuł prawny do lokalu pozostał: małżonek nie będący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która faktycznie pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą (konkubinat)G.może zawrzeć z tymi osobami za wyjątkiem osób, o których mowa w ust. 2 umowę najmu po ustaniu przyczyny wypowiedzenia, o której mowa w art. 11 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy. Strona pozwana podała, że zadłużenie przedmiotowego lokalu na dzień 31 stycznia 2017 roku wynosiło 19.873,11 zł bez odsetek.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Lokal mieszkalny nr (...)położony wL.przyul. (...)wchodzi w skład mieszkaniowego zasobuG.L.. W dniu 08 kwietnia 2002 rokuJ.iH. R. (1), rodziceM. O., zawarli umowę najmu lokalu mieszkalnego przyul. (...)wL.. Umowa najmu na powyższy lokal mieszkalny została zawarta na czas nieoznaczony. W pisemnym oświadczeniu złożonym 11 kwietnia 2002 rokuJ. R. (1)wskazała, że w wynajmowanym lokalu mieszkalnym zamieszkuje wraz z mężemH. R. (1)oraz synemK. R.. W kolejnym oświadczeniu z 31 sierpnia 2006 rokuJ. R. (1)podała, że jest jedyną osobą zamieszkującą w wynajmowanym lokalu mieszkalnym, a jej mażH. R. (1)zmarł we wrześniu 2002 roku.
dowody: umowa najmu z 08 kwietnia 2002 roku k. 27-28, oświadczenieJ. R. (1)z 11 kwietnia 2002 roku k. 26, oświadczenieJ. R. (1)z 31 sierpnia 2006 roku k. 25, odpis aktu zgonuH. R. (2)k. 24, przesłuchanie powódki e-protokół z 10 października 2018 roku 00:06:47-00:15:42 k. 103verte.
Pismem z 03 lipca 2009 roku skierowanym doJ. G.MiejskaL.wypowiedziała umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia ze skutkiem na 31 sierpnia 2009 roku. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano wielomiesięczną zwłokę z zapłatą czynszu pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego.
dowody: wypowiedzenie umowy najmu z dnia 03.07.2009r. k. 23
W dniu 31 grudnia 2012r.J. R. (1)złożyła oświadczenie informujące, że w dalszym ciągu w lokalu zamieszkuje sama.J. R. (1)po śmierci męża była często odwiedzana przez swojego synaA. R. (1). W 2015 roku doJ. R. (1)wprowadziła się córkaM. O., która po rozwodzie utraciła swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania, natomiast rozpoczęła pracę wL..J. R. (1)w tym czasie wymagała opieki z uwagi na początki choroby Alzheimera. W październiku 2016 rokuJ. R. (1)dostała udaru i wtedy całkowicie utraciła samodzielność.
dowód: oświadczenieJ. R. (1)z 27 grudnia 2012 roku k. 22, częściowo zeznania świadkaM. B.e-protokół z 22 listopada 2017 roku 00:01:40-00:14:51 k. 48, zeznania świadkaA. R. (2)e-protokół z 22 listopada 2017 roku 00:15:24-00:24:49 k. 48verte-49, zeznania świadkaK. G.e-protokół z 22 listopada 2017 roku 00:25:13-00:33:55 k. 49, zeznania świadkaK. J.e-protokół z 24 stycznia 2018 roku 00:01:20-00:06:12 k. 57, częściowo zeznania świadkaM. M.e-protokół z 21 marca 2018 roku 00:01:18-00:08:23 k. 65, przesłuchanie powódki e-protokół z 10 października 2018 roku k. 103verte.
J. R. (1)zmarła 05 grudnia 2016 roku. Mieszkanie samodzielnie zamieszkałaM. O., do której wprowadził się jej partnerK. G.. Pismem z 30 stycznia 2017 rokuM. O.zwróciła się doG.MiejskiejL.o wyrażenie zgody na wstąpienie w stosunek najmu lokalu przyul. (...), po śmierci byłego najemcyJ. R. (1)oraz na spłatę zadłużenia i wnoszenie regularnych opłat czynszowych. Pismem z 22 lutego 2017 rokuG.MiejskaL.nie wyraziła zgody na wstąpienie w stosunek najmu powołując się na zapisy § 18 ust. 1 uchwały XLVIII/364/14 Rady Miejskiej wL.z 11 lutego 2014 roku w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobuG.MiejskiejL..
dowód: odpis skrócony aktu zgonuJ. R. (1)k. 6, pismo powódki z 30 stycznia 2017 roku k. 7 i 21, pismo strony pozwanej z 22 lutego 2017 roku k. 8 i 20, notatka służbowa z 28 marca 2017 roku k. 18-19, uchwała nr XLVIII/364/14 Rady Miejskiej wL.k. 32-34, zeznania świadkaA. R. (2)e-protokół z 22 listopada 2017 roku 00:15:24-00:24:49 k. 48verte-49, zeznania świadkaK. G.e-protokół z 22 listopada 2017 roku 00:25:13-00:33:55 k. 49, zeznania świadkaM. M.e-protokół z 21 marca 2018 roku 00:01:18-00:08:23 k. 65, przesłuchanie powódki e-protokół z 10 października 2018 roku k. 103verte.
W marcu 2017 roku opłata za zajmowanielokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wL.bez tytułu prawnego wynosiła 316,98 zł, zaś od maja 2017 roku kwotę 370,78 zł. WobecM. O.Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w LubinieP. M.prowadził postępowanie egzekucyjne pod sygn. Km 815/16. W dniu 14 marca 2018 roku komornik wydał postanowienie o zakończeniu postępowania. PonadtoM. O.12 września 2018 roku otrzymała zwrot od komornika kwoty 308,61 zł tytułem nadpłaty do sprawy egzekucyjnej Km 230/18.
dowody: pismo strony pozwanej z 16 marca 2017 roku o opłacie czynszowej za lokal k. 9, pismo strony pozwanej z 25 maja 2017 roku o opłacie czynszowej za lokal k. 17, dowód wypłaty kwoty 308,61 zł k. 101, postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w LubinieP. M.z 14 marca 2018 roku k. 102.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu. W sprawie bezspornym było, że najemcami lokalu mieszkalnego, położonego wL.przyul. (...), byli rodzice powódkiJ.iH. R. (1), oraz fakt, że obecnie zamieszkuje w nimM. O.. Spornymi były okoliczności czy w chwili śmierciJ. R. (1)była ona najemcą tego lokalu, bowiem strona pozwana twierdziła, że stosunek najmu został jej wypowiedziany wobec zaległości czynszowych, oraz czy w chwili śmierci matkiM. O.zamieszkiwała w tym lokalu co mogłoby stanowić przesłankę wstąpienia w stosunek najmu.
Przede wszystkim należy wskazać, że w niniejszej sprawie powództwo zostało oparte o treśćart. 189 kpc, tj. ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Przesłanką powództwa o ustalenie jest interes prawny w żądaniu ustalenia. Powódka niewątpliwie miała interes prawny w ustaleniu, że wstąpiła w stosunek najmu mieszkania położonego wL.przyul. (...), bowiem zamieszkuje w nim od 2015 roku, a po śmierci matki samodzielnie zajmuje ten lokal, ponosi opłaty związane z tym lokalem, a ponadto podjęła starania o spłatę zadłużenia pozostałego po jej matce.
Na podstawieart. 691 § 1 kc, w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonek, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Na mocyart. 691 § 2 kc, osoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Natomiast stosownie do treściart. 691 § 3 kc, w razie braku osób wymienionych w§ 1stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.
Sąd dał wiarę twierdzeniom powódki co do zamieszkiwania wraz z matką w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wL.od 2015 roku. Fakt ten został potwierdzony dowodami w postaci zeznań świadkówA. R. (2),K. J.orazK. G.. W szczególności zeznania brata powódkiA. R. (2), który był bardzo częstym gościem w mieszkaniu swojej matki, potwierdziły, żeM. O.mieszkała z matką stale od 2015 roku i opiekowała się nią aż do jej śmierci. ŚwiadekK. J.jest znajomym z pracy powódki a równocześnie sąsiadem z klatki obok i od 2015 roku widywał jak z klatki nr 74 powódka wychodzi do pracy i po pracy tam wraca. NatomiastK. G.od kiedy poznał powódkę, to wie że mieszkała u matki, a ponieważ od marca 2016 roku są w związku i obecnie wspólnie zamieszkują, więc już wcześniej znał jej miejsce zamieszkania. Zeznania tych świadków wzajemnie się uzupełniały i potwierdziły przesłuchanie powódki co do jej zamieszkiwania w tym lokalu. Wobec powyższego sąd nie znalazł podstaw aby odmówić im waloru wiarygodności, natomiast częściowo sąd nie dał wiary zeznaniom sąsiadekM. B.orazM. M., które twierdziły, że o ile powódka aktualnie zamieszkuje w tym lokalu, to nie mieszkała tam w chwili śmierci jej matkiJ. R. (1). Należy jednak wskazać, że osoby te nie utrzymywały bliższych kontaktów z matką powódki, a świadekM. M.o jej śmierci dowiedziała się po około miesiącu od księdza chodzącego po kolędzie. Oznacza to, że świadkowie ci nie dysponowali dokładna wiedzą co do tego kto i od kiedy zamieszkiwał w lokalu przyul. (...). Wobec powyższego sąd uznał, że w chwili śmierciJ. R. (1)powódka zamieszkiwała stale w lokalu przyul. (...). Niemniej jednak zamieszkiwanie nie jest jedyną przesłanką konieczną do wstąpienia w stosunek najmu.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że w dacie śmierci matki powódki, nie łączyła jej już zG.MiejskąL.umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego wL.przyul. (...). Strona pozwana, przedkładając pismo z 03 lipca 2009 roku, udowodniła bowiem, że dokonała skutecznego wypowiedzenia matce powódki umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej 08 kwietnia 2002 roku, przy czym okres wypowiedzenia tej umowy upłynął z dniem 31 sierpnia 2009 roku.
Ponadto powódka nie wykazała, aby po wypowiedzeniu umowy najmu lokalu z 08 kwietnia 2002 roku z matką powódki została zawarta nowa umowa najmu, a na niej ciążył w tym zakresie obowiązek udowodnienia tych okoliczności (art. 6 kc). Powyższe oznacza, żeJ. R. (1)aż do swojej śmierci zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu mieszkalnym bez tytułu prawnego i była zobowiązana co miesiąc uiszczać na rzecz strony pozwanej odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Okoliczność ta wynika również z przedłożonego przez stronę pozwaną zawiadomienia o zmianie wysokości miesięcznej stawki odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu z 16 marca 2017 roku i z 25 maja 2017 roku.
Należy podkreślić, że dotychczasowe czynności powódki w postaci zawarcia umowy o dostawę prądu czy gazu, czy też dokonywanie bieżących opłat nie mogły zastąpić braku formalnej umowy najmu ze stroną pozwaną.
W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że w dacie śmierci matki powódkiJ. R. (1), tj. 05 grudnia 2016 roku między stroną pozwaną a matką powódki nie istniał stosunek najmu, w który mogłaby wstąpić powódka. W tej sytuacji żądanie powódki nie mogło zostać uwzględnione, gdyż nie można wstąpić w stosunek najmu, który nie istnieje. Natomiast treść uchwały nr XLVIII/364/14 Rady Miejskiej wL.z 11 lutego 2014 roku w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobuG.MiejskiejL.w § 18 stanowi, żeG.może zawrzeć z dzieckiem najemcy, który utracił tytuł prawny do lokalu umowę najmu jeśli ustaną przyczyny jej wypowiedzenia. Ponieważ wciąż występuje zadłużenie związane z zajmowaniem tego lokalu brak jest przesłanek do stwierdzenia, że powódka wstąpiła w stosunek najmu.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, Sąd oparł o treść przepisuart. 102 kpc. Zgodnie z jego treścią w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja uzasadniająca nie obciążanie powódki kosztami postępowania z uwagi na jej sytuację życiową i materialną. Powódka wskazała bowiem, że nie wiedziała o braku istnienia umowy najmu ze stroną pozwaną, a od czasu śmierci matki ponosiła wszelkie opłaty oraz dokonywała częściowych spłat zaległości. Ponadto powódka wykazała, że były prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, które spłaciła ogromnym wysiłkiem z zamiarem jak najszybszego uregulowania wszystkich swoich zaległości. W tej sytuacji obciążenie powódki kosztami postępowania doprowadziłoby do kolejnego zobowiązania, które w swojej wartości stanowiłoby dużą kwotę. Należy także nadmienić, że strona pozwana jest jednak podmiotem silniejszym, korzystającym z obsługi profesjonalnych pełnomocników procesowych, którzy otrzymują stałe wynagrodzenie.
Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku.