Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 1116/18
Data wyroku: 2019-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Wojgienica
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt VII Ka 1116/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 stycznia 2019 roku
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: SSO  Leszek Wojgienica
Protokolant: sekr. sąd. Małgorzata Serafińska
przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej Mirosława Zelenta
po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 roku sprawyA. G., synaA.iK. z d. J.,urodzonego (...)wM., oskarżonego zart. 178a § 4 kk, na skutek apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego wM.z dnia 4 października 2018 roku, w sprawie(...)

I
Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że:

a/ przypisuje oskarżonemu popełnienie czynu zarzucanego aktem oskarżenia, przyjmując za podstawę prawną skazania przepisart. 178a § 4 kk;
b/ za podstawę prawną orzeczenia o karze przyjmuje przepisyart. 178a § 4 kkw zw. zart. 37a kkw zw. zart. 34 § 1a pkt 1 kkw zw. zart. 35 § 1 kki wymierza oskarżonemuA. G.karę 1 (jednego) roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;
c/ wpkt IIIprzepisart. 42 § 2 kkzastępuje przepisemart. 42 § 3 kki w miejsce orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 5 orzeka środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio;
d/ w pkt IV wysokość świadczenia pieniężnego podwyższa do kwoty 10.000 złotych

II
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
Zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych postępowania odwoławczego;

IV
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataW. P.za obronę z urzędu oskarżonegoA. G.w postępowaniu odwoławczym opłatę w kwocie 504 (pięciuset czterech) zł, powiększoną o kwotę 115,92 (stu piętnastu 92/100) zł.

VII Ka 1116/18

UZASADNIENIE
A. G.został oskarżony o to, że w dniu 23 marca 2018 roku, w ruchu lądowym, wM.naulicy (...), będącej drogą publiczną, kierował samochodem markiA.onr rej. (...), będąc w stanie nietrzeźwości o zawartości 1,63 mg/l - 1,69 mg/l - 1,25 mg/l - 1,17 mg/l - 1,23 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc uprzednio prawomocnie skazanym za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, tj. o przestępstwo zart. 178 a § 4 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego wM.z dnia 04 października 2018 roku, w sprawie(...):

I
oskarżonyA. G.został uznany za winnego zarzucanego mu czynu, z tą zmianą w opisie czynu, iż zamiastulicy (...)ustalono, że czyn był popełniony naulicy (...), a nadto wyeliminowano z opisu czynu słowa „ będąc uprzednio prawomocnie skazanym za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości”, kwalifikując go zart. 178a § 1 k.k., na której to podstawie prawnej został skazany na karę 1 ( jednego) roku ograniczenia wolności;

II
na podstawieart. 34 § 1 a pkt 1 k.k.,art. 35 § 1 k.k.. zobowiązano oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 25 (dwudziestu pięciu) godzin w stosunku miesięcznym;

III
Na podstawieart. 42 § 2 k.k.orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat;

IV
Na podstawieart. 43 a § 2 k.k.zasądzono od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 5000 zł (pięć tysięcy złotych) na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

V
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.oskarżony został zwolniony od kosztów sądowych w całości.

Apelację od tego wyroku wniósł prokurator, który zaskarżył go w całości na niekorzyść oskarżonego, na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 3 kpkzarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, że zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona czynu zart. 178a § 1 kkw sytuacji, gdy nosiło ono znamiona przestępstwa zart. 178a § 4 kk.
Podnosząc tak sformułowany zarzut autor apelacji złożył wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
W trakcie rozprawy apelacyjnej skarżący zmodyfikował wniosek środka odwoławczego, postulując zmianę przypisanej czynowi oskarżonego kwalifikacji prawnej na przepis art.art. 178a § 4 kk, a następnie, przy zastosowaniuart. 37a kkwymierzenie za ten czyn kary 1 roku ograniczenia wolności z obowiązkiem nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, orzeczenie środka karnego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz na podstawie art. na podstawieart. 43a § 2 kkorzeczenie świadczenia pieniężnego w wysokości 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Pospenitencjarnej.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje.
Apelacja, co do zasady, zasługiwała na uwzględnienie.
Nim przyjdzie się odnieść do apelacji wypada poczynić dwie uwagi. Pierwszą, dotyczącą rzeczywistej podstawy stawianego w niej zarzutu, który bez wątpienia nie jest zarzutem błędnego ustalenia faktów, a znajduje swoją podstawę prawną w przepisieart. 438 pkt 1 kk(obraza prawa materialnego). Wszak orzeczenie sądu a quo wynika z określonej interpretacji prawa materialnego, a nie z wadliwych ustaleń faktycznych. Sąd nie kwestionował faktu, że oskarżony był wcześniej skazany za przestępstwo zart. 178a § 1 kk, a skazanie to nie uległo zatarciu z mocy prawa, stwierdzając jedynie, że czynowi oskarżonego nie można przypisać kwalifikacji prawnej zart. 178a § 4 kk, albowiem nie został on popełniony w okresie „obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego za przestępstwo”. Tymczasem, jak zasadnie zauważył skarżący, przepisart. 178a § 4 kknie stawia takiego wymagania dla przypisania kwalifikacji prawnej czynowi sprawcy, który był uprzednio prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Jego wykładnia językowa jest nieskomplikowana i wynika z niej, że kwalifikację prawną zart. 178a § 4 kkprzypisuje się czynowi sprawcy, który był wcześniej skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Niezależnie od powyższego, przepis nakazuje przyjęcie wynikającej z niego kwalifikacji prawnej również w sytuacji, gdy sprawca dopuścił się czynu zart. 178a § 1 kkw okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, przy czym w tej ostatniej sytuacji nie chodzi o przestępstwa, w czasie których sprawca znajdował się w stanie nietrzeźwości.
Druga uwaga dotyczy wniosku autora apelacji, niepozostającego w koincydencji z treścią przepisuart. 437 § 2 kpk. Nie rozwijając tego tematu wypada jedynie przypomnieć, że nie zaistniała żadna z wymienionych w tym przepisie podstaw do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku. Dlatego właśnie w trakcie rozprawy apelacyjnej, inny prokurator zmodyfikował postulat środka odwoławczego.
Efektem powyższych, wstępnych rozważań, jak się ostatecznie okazuje, było rozważenie w całości stawianego w apelacji zarzutu, który został uwzględniony przy nadaniu mu innej podstawy prawnej.
Sąd odwoławczy podjął w trakcie rozprawy odwoławczej próbę nadania zaskarżonemu wyrokowi ustaleń faktycznych, pozwalających na pozostawienie kwalifikacji prawnej bez postulowanej w apelacji zmiany. Dostrzegając bowiem fakt, że nie doszło do zatarcia skazania w związku z uchyleniem się oskarżonego od wykonania jednego ze środków karnych (vide: k. 83), sąd przerwał rozprawę, a mając w polu widzenia okoliczność, że oskarżonemu wyznaczono obrońcę z urzędu, oczekiwał na ewentualną wpłatę, co byłoby równoznaczne ze ziszczeniem się warunku do zatarcia skazania. Nic takiego się jednak nie stało, a dowodem na prawidłowość powyższego ustalenia jest oświadczenie obrońcy z k. 101 verte. Okoliczności powyższe dowodzą niedoskonałości ustawy i bez wątpienia mogą być istotnym przyczynkiem do jej zmiany. W aktualnym stanie prawnym jedyną możliwą reakcją na powyższą sytuację, dostrzegając fakt, że oskarżony był wcześniej karany jeden raz i to przed blisko dziesięcioma laty, przypisując czynowi oskarżonego właściwą kwalifikację prawną, było zastosowanieart. 37a kk, a w konsekwencji odstąpienie od orzeczenia kary pozbawienia wolności wobec uznania, że kara ograniczenia wolności w orzeczonym wymiarze, w tym również wymiarze miesięcznym pracy na cele społeczne, będzie reakcją proporcjonalną od strony społecznej szkodliwości czynu (ocenianego w szczególności przez pryzmat stopnia stanu nietrzeźwości oraz miejsca jego popełnienia), jak też oczekiwania ustawy wynikającego z przepisuart. 53 § 1 i 2 kk. Wymiar środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów i świadczenia pieniężnego wynika natomiast z obligującego brzmienia przepisówart. 42 § 3 kkiart. 43a § 2 kk. Zmiana podstawy prawnej środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych determinowana jest zmianą kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy (art. 437 § 1 i 2 kpkw zw. zart. 438 pkt 1 kpk). Z uwagi na sytuację materialną oskarżonego, został on zwolniony od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Ponieważ oskarżony korzystał w postępowaniu odwoławczym z pomocy obrońcy wyznaczonego z urzędu, przeto zasądzono na rzecz tego obrońcy opłatę podwyższoną o podatek od towarów i usług, której wysokość wynika z przepisów§ 4ust, 1, 2 i 3, § 17 ust. 2 pkt 4 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1715 z 2016 roku (art. 618 § 1 pkt 11 kpk).