Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 125/18
Data wyroku: 2018-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: w SO Grzegorz Ślęzak, w SO Stanisław Łęgosz, Dominika Kurpińska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c.

Sygn. akt II Ca 125/18

POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2018 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA w SO Grzegorz Ślęzak (spr.)

Sędziowie:

SSA w SO Stanisław Łęgosz
SSR del. Dominika Kurpińska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Owczarska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 roku
sprawy z wniosku GminyC.
z udziałem Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę Powiatu(...)
o zasiedzenie własności nieruchomości
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 24 października 2017 roku, sygn. akt I Ns 225/17
postanawia:zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie pierwszym w ten sposób, że stwierdzić, iż GminaC.nabyła przez zasiedzenie z dniem 27 maja 2010 roku własność nieruchomości położonych wC.oznaczonych w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)o pow. 0,48 ha idziałka nr (...)o pow. 0,68 ha oraz wB.oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)o pow. 1,18 ha, które to nieruchomości nie mają urządzonej księgi wieczystej ani Zbioru dokumentów.

SSA w SO Grzegorz Ślęzak

SSA w SO Stanisław Łęgosz SSR Dominika Kurpińska
Sygn. akt II Ca 125/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 2017 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu sprawy z wniosku GminyC.z udziałem Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę Powiatu(...)o zasiedzenie własności nieruchomości postanowił:
1. oddalić wniosek;
2. nakazać wypłacić ze Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 166,67 złotych tytułem zwrotu niewykorzystanej zaliczki.
Podstawę powyższego postanowienia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
Nieruchomości położone wC.oznaczone ewidencyjnie nrdziałek (...)o powierzchni 0,48 ha i(...)o powierzchni 0,68 ha oraz wB.oznaczona ewidencyjnie nrdziałki (...)o powierzchni 1,18 ha stanowią drogi publiczne, w rejestrach gruntów jako właściciel tych nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa, Nieruchomości nie są objęte księgą wieczystą ani zbiorem dokumentów.
Droga oznaczona ewidencyjnie nr(...)toulica (...)w 2/3 pokryta asfaltem, a w pozostałej części to droga gruntowa.
Droga oznaczona ewidencyjnie nr(...)to droga wokół cmentarza, częściowo asfaltowa, w pozostałej części gruntowa utwardzona.
Droga oznaczona ewidencyjnie nr(...)to w znacznej mierze nieutwardzona droga prowadząca do lasu i przez las (jednie początek drogi jest pokryty asfaltem).
GminaC.wyrównuje nawierzchnię tych dróg, utwardza, usuwa przydrożne krzaki, odśnieża drogi (za wyjątkiem drogi wB.– nikt jej nie odśnieża).
Sąd zważył, iż podstawę prawną roszczenia stanowi przepisart. 172 k.c., zgodnie z którym posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie przez określony czas jako posiadacz samoistny.
W doktrynie prawa cywilnego powszechnie przyjmuje się (np. tak S. Rudnicki w Komentarzu do Kodeksu cywilnego Księga druga Własność i inne prawa rzeczowe, Wydawnictwo Prawnicze, W-wa 1996 str. 147), iż przedmiotem zasiedzenia może być tylko rzecz jako przedmiot materialny, mogąca być przedmiotem własności i obrotu cywilnoprawnego oraz indywidualnego posiadania. Sąd Rejonowy podziela powyższy pogląd.
Charakter rzeczy decydujący o tym, że jej przeznaczeniem jest publiczne korzystanie, np. droga o charakterze publicznym (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) wyłącza jej samoistne, indywidualne posiadanie, a tym samym możliwość zasiedzenia. Objęcie rzeczy o charakterze publicznym we władztwo przez organy państwowe następuje ponadto w ramach wypełniania przez państwo zadań publicznych (tzw. imperium), poza stosunkami cywilnoprawnymi (tzw. dominium) i nie oznacza wykonywania posiadania w znaczeniu przyjętym wart. 336 k.c.Aktualnie zadania publiczne państwa konkretyzujeustawa z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych(aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222). GminaC., zgodnie z zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków, wypełnia te zadania zgodnie z ustawą.
Podobny pogląd wyraził także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 26.10.2007 r. III CZP 30/07 (nie publ.). Stwierdził on, iż drogi publiczne, place publiczne, parki miejskie, nieruchomości cmentarne przeznaczone są do publicznego korzystania, a zatem do korzystania przez nieograniczoną liczbę osób, co wyklucza możliwość jednoczesnego indywidualnego posiadania samoistnego (tak przez osoby fizyczne, jak i prawne), a tym samym i zasiedzenia.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia.
Sąd nakazał zwrócić wnioskodawcy część niewykorzystanej zaliczki wpłaconej na poczet wydatków związanych z ogłoszeniem na podstawieart. 84 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).
Powyższy wyrok zaskarżyła wnioskująca GminaC..
Apelacja zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca:

1
Naruszenie przepisów prawa procesowego, w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

a
art. 328 §2 k.p.c.poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia,

2
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich biedna wykładnię, a to :

a)art. 172 k.c., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż drogi publiczne położone w obrębieC., gminaC.oznaczone w ewidencji gruntów nr(...)i(...)i droga położona w obrębieB., gminaC.oznaczona w ewidencji gruntów nr(...), nie mogą być przedmiotem zasiedzenia przez GminęC., podczas gdy GminaC.nie jest podmiotem prywatnym, a podmiotem publicznym realizującym zadania publiczne,
b)art. 172 k.c.poprzez wadliwą ocenę, iż nie zachodzą przesłanki do nabycia przez Wnioskodawcę nieruchomości objętych wnioskiem z dnia 14 lutego 2017 roku, podczas gdy wszystkie przesłanki zasiedzenia zostały spełnione.
Apelująca wnosiła o:
1. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniesionego wniosku o zasiedzenie w całości;
2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Uczestnik postępowania Skarb Państwa stanowiska wobec apelacji nie zajął.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest w pełni nieuzasadniona, albowiem podniesiony w niej zarzut obrazy prawa materialnego, tj. przepisuart. 172 k.c.jest trafny.
Nie można wprawdzie zgodzić się z apelacją, że Sąd Rejonowy dopuścił się uchybienia procesowego, tj. naruszył przepisart. 328 § 2 k.p.c., skoro wskazał przyczyny oddalenia wniosku, jednakże w bezspornym stanie faktycznym, przy dokonaniu ogłoszenia o toczącym się postępowaniu i niezgłoszeniu się osób zainteresowanych, które to rościłyby sobie prawa do przedmiotowych nieruchomości, za słuszny uznać należy zarzut obraz wskazanego powyżej przepisu prawa materialnego.
W sprawie niniejsze bezsporne jest bowiem, że poprzednim posiadaczem nieruchomości był Skarb Państwa i nie wykazano, aby był on właścicielem przedmiotowych nieruchomości. A zatem należy uznać, że Skarb Państwa był posiadaczem samoistnym tych nieruchomości i posiadanie to przekazał GminieC.na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r o przepisach wprowadzającychustawę o samorządzie terytorialnymi ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), która weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r, która to posiadanie od tego czasu wykonuje.
Z uwagi na to, że posiadanie to wnioskodawczyni nabyła z mocy przepisów ustawy uznać należy ją za posiadacza samoistnego w dobrej wierze, co uzasadnia przyjęcie 20-letniego terminu do zasiedzenia, przewidzianego wart. 172 § 1 k.c.
Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska Sądu Rejonowego, że w sprawie niniejszej nie może dojść do zasiedzenia nieruchomości opisanych we wniosku jako drogi, gdyż tego rodzaju nieruchomości wyłączone są z obrotu cywilnoprawnego.
Powyższy pogląd, aczkolwiek generalnie słuszny, nie odnosi się do Gminy, która wnioskuje o zasiedzenie takich nieruchomości.
Sąd II instancji w całości podziela w tym względzie pogląd apelacji z powołaniem się na stanowisko Sądu Najwyższego w tym względzie.
W świetle bezspornego zatem w sprawie materiału przyjąć należy, że 20-letni termin zasiedzenia przedmiotowych nieruchomości na rzecz wnioskującej Gminy upłynął z dniem 27 maja 2010 r.
Dlatego też, mając na względzie wszystkie powyższe rozważania, należało na podstawieart. 386 §1 k.p.c.zmienić zaskarżone postanowienia – w uwzględnieniu apelacji – i orzec jak w postanowieniu.

SSA w SO Grzegorz Ślęzak

SSA w SO Stanisław Łęgosz      SSR Dominika Kurpińska