Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 14/18
Data wyroku: 2018-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Gąsior
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art. 13 pkt 4 ustwy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VII U 14/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 kwietnia 2018 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący  SSO Renata Gąsior
Protokolant  Małgorzata Nakielska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. w Warszawie
sprawyJ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o wysokość zadłużenia z tytułu składek
na skutek odwołaniaJ. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 20 czerwca 2017 r., znak:(...)
1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 20 czerwca 2017 r., znak: 200000/71/2017/7132377107/ RKS, w ten sposób, że stwierdza, żeJ. S.nie jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2012 r. do lutego 2017 r.,
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na rzecz odwołującegoJ. S.kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
J. S.w dniu 26 października 2017 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 20 czerwca 2017 r.,(...)określającej wysokość zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz w wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał, że od czterech lat nie mieszka pod adresem na jaki organ rentowy dokonywał doręczeń, a o treści decyzji dowiedział się dopiero z korespondencji ZUS z dnia 13 października 2017 r. Wskazał, że w lipcu 2011 r. został zatrudniony w oparciu o umowę o pracę w(...) sp. z o.o.Pracodawca zgłosił go do ubezpieczeń społecznych i opłacał należne składki. W związku z tym zaczął stopniowe wygaszanie prowadzonej działalności, jednakże nie dokonał jej formalnego wyrejestrowana z(...). Dodał, że od kwietnia 2012 r. nie podejmował żadnych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. m.in. nie świadczył usług na rzecz jakichkolwiek podmiotów, nie prowadził negocjacji, nie poszukiwał i nie pozyskiwał nowych klientów, nie osiągnął żadnych dochodów z tytułu prowadzenia tej działalności. Zaznaczył, że pomimo faktycznego całkowitego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej ZUS niesłusznie naliczał dalsze składki na ubezpieczenia zdrowotne. Odwołujący podniósł, że organ rentowy naruszyłart. 83 ust 1 oraz art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpoprzez błędne stwierdzenia, że jest on dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od kwietnia 2012 r. do lutego 2017 r. Nadto wskazał, iż w jego ocenie doszło do przedawniania wierzytelności ZUS.
Mając na uwadze powyższe odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że nie jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne oraz zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych(odwołanie z dnia 26 października 2017 r. wraz z załącznikami, k. 2-12 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 15 listopada 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wniósł o nieuwzględnienie odwołania i jego odrzucenie.
W treści odpowiedzi na odwołanie wskazał, że w związku z analizą konta odwołującego w dniu 11 kwietnia 2017 r. skierowano do niego zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne z a okres od kwietnia 2012 r. do lutego 2017 r. Pismo to zostało doręczone w trybieKPAw dniu 3 maja 2017 r. W zawiadomieniu z dnia 11 kwietnia 2017 r. odwołujący został wezwany w charakterze strony do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie przyczyn nieopłacania składek. W dniu 18 maja 2017 r. wystawiono zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, które odebrano w dniu 29 maja 2017 r. Następnie 20 czerwca 2017 r. organ rentowy wydał decyzję o zadłużeniu z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja ta została doręczona w trybieKPAw dniu 14 lipca 2017 r., na adres widniejący w(...). Tym samym odwołujący składając odwołanie w dniu 31 października 2017 r. przekroczył miesięczny termin na wniesienia odwołania. Powyższe uzasadnia wniosek o odrzucenie odwołania.
Nadto organ rentowy zaznaczył, że odwołujący na każdym etapie postępowania był informowany o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednak z prawa tego nie skorzystał. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone w dniu 3 maja 2017 r. Powyższa czynność zawiesiła bieg terminu przedawnienia. Organ rentowy wskazał, iż składka za kwiecień 2012 r. przedawnia się po upływie 5 lat, tj. od 10 maja 2017 r. W związku z powyższym decyzja nie określa należności przedawnionych(odpowiedź na odwołanie z dnia 15 listopada 2017 r. k. 13-14v a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. S.,ur. (...), od 15 stycznia 2006 r. prowadził działalność gospodarczą. W ramach tej działalności współpracował zfirmą (...). Odwołujący nie wykonywał w tym okresie usług na rzecz żadnych innych podmiotów. W 2010 r.firma (...)została przejęta przezfirmę (...) sp. z o.o.Po przejęciu odwołujący kontynuował współpracę z podmiotem przejmującym na dotychczasowych zasadach(wydruk(...), k. 55 a.s., zeznania świadkaL. S., k. 58 a.s., zeznania świadkaE. G., k. 59 a.s., zeznania odwołującego, k. 0 a.s.).
W lipcu 2011 r.(...) sp. z o.o.podpisała z odwołującym umowę o pracę. W ramach tej umowy od 5 lipca 2011 r. został on zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku specjalisty ds. wznawiania umów asysty technicznej. Wobec tego spółka zgłosiła go do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z tą umową odwołującego obowiązywał zakaz konkurencji. Odwołujący był m.in. zobowiązany nie wykonywać żadnych prac i nie świadczyć żadnych usług na rzecz podmiotów prowadzących działalność konkurencyjną w stosunku do działalności spółki. W związku z tym odwołujący rozpoczął stopniowe wygaszanie prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym formalnego wykreślenia działalności z rejestru dokonał w 28 lutego 2018 r. Działalność gospodarcza odwołującego od 2012 r. nie przynosiła dochodów(umowa o pracę z dnia 4 lipca 2011 r. wraz z załącznikami, k. 64-70v a.s., informacje o dochodach, k. 56 a.s., zeznania świadkaL. S., k. 58 a.s., zeznania świadkaE. G., k. 59 a.s., zeznania odwołującego, k. 60 a.s.).
W dniu 11 kwietnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.skierował do odwołującego zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2012 r. do lutego 2017 r. Pismo to po dwukrotnym awizowaniu zostało pozostawione w aktach ze skutkiem doręczenia(zawiadomienia, k. 9-10 a.r.).
W dniu 18 maja 2017 r. wystawiono zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego. Następnie 20 czerwca 2017 r. organ rentowy wydał decyzję(...), w której stwierdził, żeJ. S.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy wskazał, że zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 19.716,39 zł, w tym: 16.091,39 zł z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2012 r. do lutego 2017 r. oraz 3.625,00 zł odsetek za zwłokę. Decyzja ta po dwukrotnym awizowaniu zostało pozostawione w aktach ze skutkiem doręczenia(decyzja z dnia 20 czerwca 2017 r., k. 1-2 a.r.).
J. S.wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu rentowego, inicjując tym samym niniejsze postępowanie(odwołanie z dnia 26 października 2017 r., k. 2-6 a.s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy, jak również w aktach rentowych odwołującego, zeznań świadków:L. S.orazE. G.oraz zeznań odwołującego złożonych przez niego w charakterze strony.
Zdaniem Sądu powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z ich treści należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Sąd Okręgowy dał w całości wiarę zeznaniom odwołującego oraz świadków, ponieważ są one logiczne, a nadto korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieJ. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wL.z dnia 20 czerwca 2017 r.,(...), jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku organu rentowego o odrzucenie odwołania z uwagi na złożenie go z przekroczeniem terminu. Analizując wskazany wniosek Sąd miał na względzie, że zgodnie zart. 4779§ 1 k.p.c.odwołanie od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Z kolei w myślart. 4779§ 3 k.p.c.Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Zacytowany przepisart. 4779§ 3 k.p.c.wskazuje, że Sąd może nie odrzucić odwołania (rozpoznać je), jeśli przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego. Ocena, czy przekroczenie terminu było nadmierne i czy nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się, jest pozostawiona uznaniu sądu(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2006 r., III UK 168/05, Lex nr 277825).Użyte wart. 4779§ 3 k.p.c.sformułowanie "przyczyny niezależne" jest szersze od "braku winy strony" (art. 168 § 1 k.p.c.) i pozwala na uwzględnienie także niektórych przyczyn zawinionych(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2017 r., III UK 48/16, LEX nr 2261734).
W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że odwołujący w trakcie postępowania przed ZUS nie otrzymał osobiście żadnej korespondencji związanej ze sprawą. Zarówno zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania, jak i sama decyzja były wysyłane na nieaktualny adres odwołującego i po dwukrotnym awizowaniu zostały pozostawione w aktach sprawy. W październiku 2017 r. odwołujący powziął informację o tym, że z jego wynagrodzenia za pracę prowadzona jest egzekucja. O treści zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero 13 października 2017 r. i niezwłocznie, to jest w dniu 26 października 2017 r. skonstruował od niej odwołanie. Mając to na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego Sąd na podstawieart. 4779§ 3 k.p.c.oddalił wniosek ZUS o odrzucenie odwołania.
W konsekwencji uznać należało, że sprawa podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Przechodząc do rozważań nad zasadnością odwołania Sąd Okręgowy wskazuje, że niniejsza sprawa dotyczy zaległościJ. S.z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczego.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1w zw. zart. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 j.t., dalej: ustawa systemowa)osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 11 ust. 2 ustawy systemowej dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.
Jak wynika z art. 8 ust. 6 pkt 1ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Z kolei w myślart. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej(Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 j.t.)działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność gospodarczą w rozumieniuart. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczejwyróżnia kilka specyficznych właściwości, tj. charakter profesjonalny, a więc stały, nie amatorski i nie okazjonalny, podporządkowanie regułom opłacalności i zysku, powtarzalność działań (np. seryjność produkcji, stypizowanie transakcji, stała współpraca itd.) oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym(por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., sygn. akt III CZP 40/91,LEX nr 3682,wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2018 r., II UK 711/16,LEX nr 2459704).
Istotne jest przy tym, że na potrzeby ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych z tytułu działalności gospodarczej, kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają pewne znaczenie w sferze dowodowej, ale nie przesądzają same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego(wyroki Sadu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 r., III UK 35/07, LEX nr 483284; z dnia 18 lutego 2009 r., II UK 207/08, LEX nr 736738; z dnia 19 lutego 2009 r., II UK 186/09, LEX nr 590235; z dnia 12 stycznia 2012 r., I UK 203/11, LEX nr 1162649, z dnia z dnia 8 listopada 2017 r., III UK 244/16, LEX nr 2428259).
Obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika bowiem z faktycznego prowadzenia tej działalności. W konsekwencji, obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą (a więc wykonująca tę działalność), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu, która działalności tej nie wykonuje. Także samo zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, jak i sama treść składanych deklaracji rozliczeniowych nie przesądza o faktycznym wykonywaniu działalności gospodarczej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 240/09,LEX nr 585723)i stanowi jedynie o dopełnieniu formalnych obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie, na podstawie którego ustalił, że odwołujący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej celem zatrudnienia wfirmie (...). Z jego zeznań, którym Sąd dał wiarę, wynika, że firma ta zadeklarowała, że podejmie z nim współpracę jeżeli odwołujący założy działalność gospodarczą. W 2010 r. firma ta została przejęta przez(...) Sp. z o.o.Po przejęciu odwołujący początkowo kontynuował współpracę na dotychczasowych zasadach. W lipcu 2011 r. zaproponowano mu umowę o pracę. Wobec tego odwołujący zaczął stopniowe wygaszanie prowadzonej działalności, a od kwietnia 2012 r. nie podejmował żadnych czynności związanych z jej prowadzeniem. Zaakcentowania wymaga, że odwołujący został zatrudniony na pełen etat. Wątpliwym jest zatem, że pracując w pełnym wymiarze czasu pracy jednocześnie prowadził działalność gospodarczą. Należy podkreślić, że odwołujący miał w umowie wpisany zakaz podejmowania działalności konkurencyjnej względem spółki. Zatem uwzględniając charakter jego dotychczasowej działalności należy uznać, że po podpisaniu umowy o pracę nie mógł on kontynuować działalności gospodarczej.
Co prawda działalność odwołującego została wykreślona dopiero z dniem 28 lutego 2018 r., okoliczność ta nie jest jednak decydująca w kwestii ustalenia zadłużenia odwołującego. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma bowiem charakter deklaratoryjny, rodzi jedynie domniemanie faktyczne, że działalność była w danym okresie prowadzona; samo zaś ubezpieczenie związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie z wpisem do ewidencji. Tym samym możliwe jest ustalenie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej mimo niewykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej i - w konsekwencji - uchylenie obowiązku ubezpieczenia(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2014 r., I UK 252/13,L.).
Nie bez znaczenia dla takiego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że w spornym okresie działalność ta nie przynosiła żadnego przychodu. Skoro więc nie deklarowano żadnych obrotów finansowych z tytułu działalności gospodarczej i w efekcie nie notowano ani zysku, ani straty, to okoliczność ta przemawia za uznaniem, że działalność faktycznie nie była prowadzona.
W konsekwencji należało stwierdzić, że z uwagi na fakt, że w spornym okresie działalność gospodarcza nie była prowadzona, to obowiązek uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne nie powstał, a zatem odwołanie było zasadne.
Tym samym, Sąd Okręgowy, w oparciu o treśćart. 47714§ 2 k.p.c., uwzględnił odwołanieJ. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 20 czerwca 2017 r.,(...)i zmienił zaskarżoną decyzję o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawieart. 98 § 1 i 2 k.p.c.zasądzając od organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł tytułem zastępstwa procesowego. Wysokość kosztów została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.
O.D.