Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 925/17
Data wyroku: 2018-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 107§1 kk

Sygn. akt IV Ka 925/17

UZASADNIENIE
Co do zarzutu naruszeniaart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych– ustawa zmieniająca ten przepis została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 5 listopada 2014 r. pod numerem 2014/0537/PL, stosownie do§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych(Dz.U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE (druk sejmowy nr 2927, adnotacja na tekście ustawy opublikowanym w Dz.U. z 2015 r. poz. 1201). W konsekwencji, przepisart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychwszedł w życie z dniem 3 września 2015 r. i od tej daty w nowym brzmieniu uzyskał walor normatywny także w ramach znamion przestępstwa zart. 107 § 1 kks. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest powodów, aby kwestionować skuteczność tej notyfikacji. Kwestia dopuszczalności dopełniania znamion występku zart. 107 § 1 kksprzepisemart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw odniesieniu do czynów popełnionych po 2 września 2015 r. wielokrotnie była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego ( por. choćby uchwałę SN z dnia 19 stycznia 2017 r., I KZP 17/16; postanowienie SN z dnia 5 października 2017 r., III KK 86/17; wyrok SN z dnia 20 września 2017 r., II KK 66/17, wyrok SN z dnia 9 czerwca 2017 r. V KK 27/17 ). Konsekwentnie prezentowane jest w ramach tego orzecznictwa stanowisko, iż problem niemożności stosowaniaart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychjako uzupełnienie normy blankietowej zart. 107 § 1 kkszostał usunięty na skutek opisanej wyżej notyfikacji oraz związanej z tym nowelizacjiustawy o grach hazardowych, która weszła w życie 3 września 2015 roku. Tego rodzaju „ dopełnienie ” jest niedopuszczalne wyłącznie w odniesieniu do spraw, w których zarzut niezgodnego z prawem działania odnosi się do zachowań sprzed 3 września 2015 r.
Co do zarzutów związanych z zastosowaniem przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych– skarżący nie zauważa, że sąd I instancji, skazując oskarżonego za czyn zart. 107 § 1 kks, dopełniając znamiona tego przepisu, doart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw ogóle się nie odwoływał – ani w opisie czynu, ani w jego kwalifikacji prawnej. Ograniczył się wyłącznie do przywołania art. 14 ust. 1 tej ustawy. W związku z powyższym odwoływanie się do czysto teoretycznych wywodów związanych z problematyką stosowania przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychoraz jego wzajemnej relacji doart. 14 ust. 1jest w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Jedynie więc na marginesie podnieść należy, iż oskarżonemu przypisano adekwatne do treściart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychznamię czasownikowe „ urządzania ” gier na automatach, prawidłowo odnosząc je do opisanych w wyroku lokali, które kasynami wszak nie są i nigdy nie były. Przypisanie zaś oskarżonemu tej czynności było uprawnione choćby w świetle treści umowy, jaką zawarł on w imieniu spółki zI. K., albowiem wprost w niej wyłożono, w jakim celu i zamiarze jest ona przez oskarżonego zawierana oraz w świetle wyników czynności procesowych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych w tych lokalach w dniu 12 listopada 2015 r. . Konkludując – zarzuty związane zart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychrozmijają się z realiami niniejszej sprawy.
Podobną uwagę odnieść należy do zarzutów dotyczących czynu kwalifikowanego zart. 110a § 1 kks. Wczytując się w uzasadnienie apelacji nasuwa się nieodparty wniosek, iż dotyczy ona zupełnie innego czynu, aniżeli ten przypisanyG. W.i innego, aniżeli on, oskarżonego. Skarżący nawiązuje do innej postaci reklamy hazardu, aniżeli przypisana oskarżonemu oraz odnosi ją do osoby o innych, aniżeli oskarżony, inicjałach. Nie sposób się więc się do tego merytorycznie odnosić. Poprzestać należy na stwierdzeniu, iż sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisart. 110 a § 1 kks, zestawiając go z niekwestionowanym ustaleniem, iż przed lokalem umieszczono znak pięciu cyfr „(...)” oraz napisyH. (...)i(...).Art. 29 ust 6 ustawy o grach hazardowychzawiera szeroką definicję pojęcia reklamy hazardu, stanowiąc min. że przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych. Mając na uwadze, iż opisane wyżej symbole i wyrażenia mają związek z grami na automatach i dla każdego przeciętnego odbiorcy tych treści już na pierwszy rzut oka się z nimi kojarzą, zarzut o publicznym rozpowszechnianiu oznaczeń związanych z grami na automatach jest słuszny.
Co do zarzutu związanego z kwestionowaniem prawa do realizacji funkcji oskarżycielskich przed sądem I instancji przez przedstawiciela Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego – twierdzenia o rzekomym braku sukcesji po urzędzie celnym na etapie sądowym w sprawach karnoskarbowych nie przekonują. Przeczy temu przepis art. 199 ust 2 przepisów wprowadzających, który w sposób jednoznaczny świadczy o tym, iż zamysł ustawodawcy był zgoła odmienny od sugerowanego przez obrońcę. Wyraża wolę płynnego przejścia uprawnień śledczych i oskarżycielskich urzędów celnych na właściwych naczelników urzędów celno – skarbowych w ramach sukcesji generalnej. Trudno przyjąć, by zamiarem ustawodawcy była niczym nieuzasadniona rezygnacja z sukcesji prawnej na etapie postępowania sądowego, skutkująca nagłym odstąpieniem od ścigania już ujawnionych sprawców przestępstw, których pozostawiono w stan oskarżenia. Wykładając ten przepis logicznie należy przyjąć, że skoro to, co prowadziły, a nie zakończyły urzędy celne przechodzi na naczelników urzędów celno skarbowych, to tym bardziej przechodzi na nich również to, co zostało w ramach postępowania przygotowawczego zakończone.
Co do zarzutu obrońcy zmierzającego do wykazania, iż zachowanie oskarżonego winno być oceniane jako działanie w warunkach kontratypów zart. 10 § 3 i 4 kks– z przepisów tych wynika, iż nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność (art. 10 § 3 kks) lub w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności (art. 10 § 4 kks). Skarżący, uzasadniając powołanie się na te kontratypy wskazuje, iż świadomość oskarżonego o legalności i niekaralności tego rodzaju zachowań, jak przypisane mu zaskarżonym wyrokiem, była usprawiedliwiona, bo kształtowało ją między innymi orzecznictwo sądowe, wedle którego brak notyfikacji przepisówart. 6 ust. 1 oraz 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychw Komisji Europejskiej powoduje, iż postępowanie pozostające z nimi w sprzeczności nie może wywoływać niekorzystnych konsekwencji – w tym również w zakresie odpowiedzialności karnoskarbowej za występek zart. 107 § 1 kks. Rozumowanie skarżącego jest jednak selektywne, bo zakłada, że w powyższym zakresie orzecznictwo było jednomyślne, pomijając istnienie szeregu ważnych judykatów, które na skuteczne powoływanie się na takie usprawiedliwione błędne przekonanie lub usprawiedliwioną nieświadomość, o jakich mowa wart. 10 § 3 i 4 kks, nie pozwalają. Problem stosowaniaart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w kontekście prawa Unii Europejskiej, wywołał bowiem w ciągu ostatnich lat rozbieżności w orzecznictwie, także w zakresie oceny, czy i w jakich warunkach wymienione przepisy mogą uzupełniać normę blankietową zart. 107 § 1 kks. Wystarczy przywołać choćby: postanowienie SN z dnia 28 listopada 2013 r. I KZP 15/13, wyrok SN z dnia 3 grudnia 2013 r., V KK 82/13, wyrok SN z dnia 8 stycznia 2014 r., IV KK 183/13, czy postanowienie SN z dnia 20 sierpnia 2014 r. IV KK 69/14. Płynęły nich dostatecznie czytelne sygnały, które podważały przekonanie o legalności i niekaralności takiego zachowania, jak przypisane niniejszym wyrokiem. Zatem decydując się na prowadzenie tego rodzaju działalności oskarżony musiał brać pod uwagę jej potencjalną sprzeczność z prawem, w tymprawem karnym skarbowymi na to się godził. Taki stan świadomości nie jest tożsamy z istotą kontratypów, o jakich mowa powyżej. Oskarżony podjął ryzyko działalności niezgodnej z porządkiem prawnym, opierając się podglądach o możności niestosowania nienotyfikowanych przepisów technicznych, mając świadomość, iż kwestia ta jest w trakcie rozstrzygania i nie musi ona odpowiadać stosowanej przez niego praktyce. W sytuacji rozbieżności orzeczniczych odnośnieustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, z perspektywy art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, oskarżony musiał zdawać sobie sprawę, że niektóre przepisy mogą być tylko potencjalnie, a więc hipotetycznie, „techniczne” i kwestia ta zmierza do rozstrzygnięcia przez organy unijne.