Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 140/18
Data wyroku: 2018-04-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów

Sygn. akt III Ca 140/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt III C 154/16, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwoM. R.przeciwko MiastuŁ.o zapłatę oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych, które przedstawiają się następująco:

Decyzją (...)/39 Urzędu MiastaŁ.Wydziału Lokalowego z dnia5 stycznia 1989 roku na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1987 roku prawo lokalowe (Dz. U. Nr 30 poz. 165 z 1987 r.) orazart. 138 ustawy o systemie rad narodowych i samorządzie terytorialnym z 20 lipca 1983 rokuK. S.został przyznanylokal nr (...)przyul. (...)wŁ..
K. S.zajmowała wraz z rodzinąlokal nr (...)o pow. ogólnej 35,18 m2i pow.mieszkalnej (...)m2, natomiastlokal nr (...)składał się z 1 izby o pow. ogólnej 24,21 m2 i pow.mieszkalnej (...)m2.K. S.mieszkała wraz zD. S.iA. O.(poprzednioR.).
Pomiędzy Administracją(...)Ł.wŁ.iK. S.została zwarta umowa najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...). Najemcylokalu mieszkalnego nr (...)zalegali z płatnością należności czynszowych.
W dniu 20 czerwca 2011 rokuAdministracja (...)Ł.(...)wypowiedziała z dniem 20 czerwca 2011 roku umowę najmulokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)z zachowaniem miesięcznego terminu wypowiedzenia, tj. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2011 roku.
Umowa najmu lokalu była zwarta nalokal (...), natomiast wypowiedzenie dotyczyło nr 3, gdyż do systemu elektronicznego nie wprowadzono numeru lokalu przyległego.
W dniu 29 października 2013 rokuM. R.iK. R., pozostający we wspólności ustawowej małżeńskiej, kupili udział należący doJ. H.wynoszący 24/32 części w nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), objętejksięgą wieczystą nr kw (...).
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 roku w sprawie o sygn. akt VIII C 95/13 z powództwa GminyŁ.– Administracji (...)Ł.wŁ.przeciwkoK. S.,D. S.iA. R., nakazał pozwanym opróżnienie i opuszczenielokalu mieszkalnego nr (...)wŁ.przyul. (...)wraz z należącymi do nich rzeczami (pkt 1). Sąd orzekł, żeK. S.,D. S.iA. R.przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego (pkt 2) oraz nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia i opuszczenia ww. lokalu mieszkalnego do czasu złożenia przez GminęŁ.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnegoK. S.,D. S.iA. R.(pkt 3). Orzeczenie stało się prawomocne 16 marca 2013 roku.
Administracja Zasobów KomunalnychŁ.zwróciła się do GminyŁ.o wskazanie lokalu socjalnego dlaK. S.,D. S.iA. R..
K. S.zalegała z należnościami za opłaty eksploatacyjne za rok 2014 i rok 2015. Średnia miesięczna wartość zużycia wody i odprowadzania ścieków za 2014 roku wynosiła 31,99 zł, zaś za wywóz nieczystości stałych 7 zł. Natomiast w 2015 kwoty te odpowiednio wynosiły 33,73 zł i 7 zł.
Ze względu na stanowisko procesowe pozwanego podważające powództwo co do zasady, proces w niniejszej sprawie koncentrował się na zbadaniu kluczowej okoliczności spornej, mianowicie numeracji lokalu mieszkalnego zajmowanego przezK. S.,D. S.iA. O.(poprzednioR.). Wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 roku w sprawie o sygn. akt VIII C 95/13 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi nakazałK. S.,D. S.iA. R.opróżnienie i opuszczenielokalu mieszkalnego nr (...)wŁ.przyul. (...). Analiza załączonych w poczet materiału dowodowego akt VIII C 95/13 wskazuje zdaniem Sądu Rejonowego, iż strona powodowa w tej sprawie domagała się opróżnienia lokalumieszkalnego (...)położonego wŁ.przyul. (...), a zatem orzeczenie wydane przez Sąd dotyczyłolokalu mieszkalnego nr (...).
Umowa najmu lokalu mieszkalnego została co prawda zawarta nalokal nr (...),a wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego dotyczyłolokalu (...), niemniej jednak zeznania świadkaR. D.wskazują, że niezgodność numeru lokalu wynika z błędu systemowego, nie przyjmującego tzw. numeracji „łamanej”.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że ww. orzeczenie wydane przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w świetleart. 244 § 1 k.p.c.jest dokumentem urzędowym, dla podważenia wiarygodności którego Sąd ten nie znalazł podstaw.
Na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo jako bezzasadne
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż Sąd Rejonowy dla Łodzi–W.wŁ.w wyroku z dnia 22 lutego 2013 roku w sprawie o sygn. akt VIII C 95/13 nakazał opróżnienie lokalu mieszkalnegoK. S.,D. S.iA. R., a na GminieŁ.istotnie ciążył obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego byłym najemcom lokalu socjalnego, jednakże orzeczenie Sądu dotyczyło lokalumieszkalnego (...)położonego wŁ.przyul. (...). Powód wystąpił natomiast z żądaniem zapłaty odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnegow związku z nakazaniem przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi lokalumieszkalnego (...)położonego wŁ.przyul. (...).
Nie budzi wątpliwości Sądu Rejonowego, że opróżnienie lokalu mieszkalnego przezK. S.,D. S.iA. R.dotyczyłolokalu nr (...), nie zaś 2/3. Niezasadnym jest zatem domaganie się zapłaty odszkodowania za niewykonanie przez Gminę obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego za inny aniżeli określony w wyroku eksmisyjnym lokal. Pozwanemu nie można przypisać przesłanki odpowiedzialności, bezprawności działania. Gmina na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 roku, sygn. akt VIII C 95/13 miała obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego, niemniej jednak obowiązek ten wynikał z orzeczenia nakazującego opróżnienie lokalu mieszkalnego innego, niż objętego niniejszym pozwem. Odpowiedzialność strony pozwanej nie została udowodniona.
Wobec wyniku postępowania o kosztach postępowania Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawieart. 98 k.p.c., określając wysokość wynagrodzenia pełnomocnika na kwotę 3600 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) wraz z kwotą 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżając orzeczeniew całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, iż inne oznaczenie lokalu w wyroku orzekającym eksmisję oraz w umowie ma znaczenie dla ustalenia obowiązku odszkodowawczego po stronie pozwanego oraz ustaleniu, iż powód nie miałby możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji.
W konsekwencji podniesionego zarzutu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentu na okoliczność wskazaną w treści uzasadnienia.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacjiw całości i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne, uznając ich ocenę jurydyczna za prawidłową.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo iż apelacja nie wymaga skonstruowania zarzutów w sformalizowany sposób, mogą i powinny one zawsze zostać zidentyfikowane przez sąd II instancji jako zarzuty naruszenia prawa procesowego bądź materialnego. Wszystkie inne uchybienia sądu I instancji, np. nierozpoznanie istoty sprawy czy niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czy wreszcie błędne ustalenie stanu faktycznego, są tylko konsekwencją naruszeń prawa materialnego lub procesowego (tak też Manowska, Małgorzata. Art. 368. W: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-50538, wyd. III, Wolters Kluwer, 2015).
Powód oparł swoje żądanie na podstawieart. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianieKodeksu cywilnego(t. j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 1610). Na gruncieart. 18 ust. 3 i 5u.o.p.l. nie budzi wątpliwości przekonanie, iż pozostaje w normalnym związku przyczynowym z zaniechaniem przez gminę wypełnienia obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego osobie do tego uprawnionej, strata właściciela lokalu mieszkalnego spowodowana nieuiszczeniem przez byłego lokatora opłat za używanie zajmowanego lokalu i że także za tę postać szkody gmina ponosi odpowiedzialność na podstawieart. 417 § 1 k.c.(tak też SN w wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r. II CSK 323/2009, publ. LEX nr 602680, Sąd Okręgowy w Gdańsku w wyroku z dnia 17 stycznia 2011 roku, sygn. III Ca 1074/10, publ. LEX nr 1713669).
Roszczenie odszkodowawcze właściciela lokalu przeciwko gminie obejmuje wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości. Nie zwalnia to jednak strony powodowej od obowiązku wykazania zarówno wysokości straty, jaką poniosła na skutek niedostarczenia lokalu socjalnego w tej konkretnej sprawie jak też pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej (por. postanowienie SN z dnia 25 czerwca 2008 r. III CZP 46/2008, publ. LEX nr 437195, tak też Sąd Okręgowy w Nowym Sączu w wyroku z dnia 24 października 2013 roku, sygn. III Ca 648/13, publ. LEX nr 1716479).
Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, wyrok eksmisyjny z dnia 22 lutego 2013 roku dotyczyłlokalu mieszkalnego numer (...)wŁ.przyul. (...). Żądanie odszkodowania dotyczyło zaślokalu mieszkalnego numer (...), a przedstawione na dowód istnienia i wysokości poniesionej szkody rozliczenia oraz rachunki również odnosiły się do tak oznaczonej nieruchomości.
Skarżący z jednej strony podnosi, iż numeracja lokali nie ma w rozpoznawanej sprawie znaczenia i jest kwestią umowną, a jednocześnie jeszcze w pozwie wskazuje, że oznaczenie lokalu w wyroku eksmisyjnym miało jedynie charakter omyłki pisarskiej. Wbrew jego twierdzeniom oznaczenie lokalu zarówno na gruncie sprawy ekmisyjnej jak i sprawy niniejszej ma znaczenie doniosłe. Nie może bowiem budzić wątpliwości faktyczna i prawna podstawa roszczenia odszkodowawczego podnoszonego wobec niewykonania należącego do Gminy ustawowego obowiązku, o którym mowa wart. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów- niezapewnienia lokalu socjalnego.
Jak już wskazano ciężar dowodu wykazania wysokości straty spada na stronę, która twierdzi, że poniosła szkodę na skutek niedostarczenia lokalu socjalnego w tej konkretnej sprawie (art. 6 k.c.). Nie można zatem uznać, że przedłożenie dokumentów, na które powołuje się apelujący pozwala na ustalenie, iż szkoda została poniesiona, skoroK. S.,D. S.iA. R.zajmują inny lokal niż ten, którego dotyczyło orzeczenie z dnia 22 lutego 2013 roku. Istotnie to te osoby są uprawnione do otrzymania lokalu socjalnego i uprawnienie to jest niezależne od tego, jaki lokal zajmują aktualnie, jednak szkoda objęta dochodzonym w pozwie roszczeniem pieniężnym musi pozostawać w związku z niewykonaniem obowiązku określonego w prawomocnym wyroku, związanego z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego, co więcej odnosić się do opłat nieuiszczonych za lokal objęty eksmisją.
Ponadto, jak słusznie podniósł Sąd Rejonowy za Sądem Najwyższym (zob. wyrokz dnia 13 maja 2015 r., sygn. V CA 2/15, publ. LEX nr 1755921) bezprawność polegająca na zaniechaniu wykonania obowiązku ustawowego, stwierdzonego wyrokiem, może być przypisana gminie jedynie pod warunkiem ustalenia, że gmina o takim obowiązku wiedziała. Bezspornym jest, że Miasto było stroną postępowania o eksmisję, a więc wiedziałao treści wyroku z dnia 22 lutego 2013 roku. Z treści tego wyroku wynikał jednak obowiązek nakazujący opróżnienie lokalu innego niż ten wskazany w badanej sprawie. Powód nie ma zatem legitymacji do dochodzenia od Miasta odszkodowania za szkodę poniesionąw związku z nieopróżnieniem innego lokalu niż ten, który został wskazany w wyroku eksmisyjnym i w związku z którym byli lokatorzy otrzymali prawo do lokalu socjalnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako niezasadną.
Zważywszy na wynik kontroli instancyjnej, o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.oraz § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804)w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku, zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1667), które weszło w życie z dniem 27 października 2016 roku i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1800 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.