Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 414/17
Data wyroku: 2018-03-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Pawe ł Szymański

Sygn. akt I Ns 414/17

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 9 lutego 2018 roku
Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2017 roku (data prezentaty)Instytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.wniósł o stwierdzenie, że nabył przez zasiedzenie z datą 27 lipca 2015 roku własnośćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 988 m2, opisanej wksiędze wieczystej KW nr (...)– w części tej działki o powierzchni 483 m2 przyul. (...)wW.według projektu podziału sporządzonego przez uprawnionego geodetę inż.L. S.w dniu 17 września 2014 roku (wniosek – k. 1-4).
Pismem z dnia 24 września 2017 roku Skarb Państwa – Prezydent(...) W., zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł o oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie podniesiono, żeInstytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.nie wypełnił ustawowych przesłanek do stwierdzenia zasiedzenia wyżej wskazanej nieruchomości gruntowej (pismo – k. 39-46).
S ąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka nr (...)z obrębu 2-03-10 na terenie(...) W.jest własnością Skarbu Państwa i została oddana w użytkowanie wieczyste Polskiej Akademii Nauk, która decyzją z dnia 31 października 2012 roku przeniosła na rzeczInstytutu (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.wyżej wymienione prawo.
D.ód: decyzja prezesa PAN, k. 61; decyzja Urzędu Wojewódzkiego wW.wraz z postanowieniem, k. 62-65.
Działki nr (...)z obrębu 2-03-10 na terenie(...) W.są własnością Skarbu Państwa.
D.ód: odpis zwykłyksięgi wieczystej (...), k. 10-11; wypis z rejestru gruntów, k. 12.
Instytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.włada terenem obejmującymdziałkę nr (...)oraz fragmentemdziałki nr (...)o powierzchni 988 m2. Teren ten jest ogrodzony przezInstytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW..Instytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.korzysta z tego terenu.
D.ód: decyzja, k. 19; decyzja, k. 20; warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, k. 21; potwierdzenie, k. 22.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dowodów. Sąd oddalił wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków i o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Zgodnie zart. 227 k.p.c.przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, a na podstawieart. 6 k.p.c.Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. W realiach niniejszej sprawy – wobec ustalenia, żeInstytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.pozostaje posiadaczem zależnym – przeprowadzanie dalszego postępowania dowodowego było zbędne i zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania.
S ąd zważył, co następuje:
Przedmiotem niniejszego postępowania było rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca nabył przez zasiedzenie z dniem 27 lipca 2015 roku własnośćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 988 m2, opisanej wksiędze wieczystej KW nr (...)– w części tej działki o powierzchni 483 m2 przyul. (...)wW.według projektu podziału sporządzonego przez uprawnionego geodetę inż.L. S.w dniu 17 września 2014 roku.
Zgodnie zart. 172 § 1 i 2 k.c.posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.Art. 336 k.c.przewiduje, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Wnioskodawca powinien zatem wykazać dwie okoliczności – że był samoistnym posiadaczem nieruchomości przez okres co najmniej 20 albo 30 lat. Posiadaniem samoistnym jest taki stan faktyczny, w którym podmiot tego prawa manifestuje wobec innych podmiotów objęcie władztwa nad rzeczą jak właściciel. Oznacza to, że włada nim samodzielnie, bez uzależnienia od innych podmiotów, wypełniając obowiązki i korzystając z praw przysługujących właścicielowi – jednak nim nie będąc. Wnioskodawca nie spełnił tego pierwszego warunku, nie jest bowiem samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, właścicielemdziałki nr (...)z obrębu 2-03-10 jest Skarb Państwa. Na terenie tym nie jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Wnioskodawca dysponuje natomiast prawem użytkowania wieczystego do sąsiedniejdziałki nr (...).Instytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.włada obiema tymi działkami, co zamanifestowane jest m.in. poprzez ogrodzenie tego terenu. Wnioskodawca twierdzi, że w procesie geodezyjnego porządkowania spraw gruntowych ujawniono, żeInstytut (...)Polskiej Akademii Nauk z siedzibą wW.posiada równieżdziałkę nr (...), co do której nie dysponuje żadnym tytułem prawnym.
Rację ma zatem Skarb Państwa, podnosząc, że wnioskodawca w żadnym zakresie nie zamanifestował swojego posiadania względemdziałki (...), które miałoby charakter posiadania samoistnego – to znaczy władania jak właściciel. Trudno byłoby przyjąć, aby jeden podmiot władał częścią swojego terenu jak użytkownik wieczysty, a jednocześnie – nie mając nawet świadomości, że taką inną działką dysponuje – władał inną częścią jak właściciel. Wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, na czym ta odrębność w sposobie władania miała polegać. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że wnioskodawca władałdziałką nr (...)tak samo, jak władałdziałką nr (...)– to jest jak jej użytkownik wieczysty. Użytkowanie wieczyste jestprawem rzeczowym, które w systematycepraw rzeczowychplasuje się między prawem własności a ograniczonymiprawami rzeczowymi. Posiadanie nieruchomości jak użytkownik wieczysty ma charakter posiadania zależnego. Zgodnie bowiem zart. 336 k.c.posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zasiedzieć prawo własności rzeczy może natomiast wyłącznie posiadacz samoistny, to jest taki, który włada rzeczą jak właściciel. Sąd w całości podzielił zatem stanowisko i poglądy uczestnika postępowania, co doprowadziło do oddalenia wniosku.
Jedynie ubocznie Sąd wskazuje, że wnioskodawca mógłby wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia prawa użytkowania wieczystego. Dopuszczalne jest bowiem nabycie tego prawa w drodze zasiedzenia. Wnioskodawca niewątpliwie jest posiadaczem przedmiotowej działki, przy czym jego posiadanie należy scharakteryzować jako posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego. Posiadanie, jako stan faktyczny, może przybrać różny charakter prawny. Można bowiem posiadać określoną rzecz jako jej właściciel, ale można również ją posiadać jako użytkownik albo użytkownik wieczysty. Odróżnienie tych zakresów posiadania jest możliwe przez określenie, jakie prawa i obowiązki taki podmiot manifestuje na zewnątrz w odniesieniu do określonego gruntu. W realiach niniejszej sprawy świadomość wnioskodawcy obejmowała zdaniem Sądu posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego. Wnioskodawca nie miał bowiem świadomości, że przedmiotowa działka nie jest objęta jego uprawnieniem wynikającym z użytkowania wieczystego, natomiast wykonywał wobec niej prawa z tego tytułu wynikające, nie dążąc do ujawnienia wobec otoczenia zmiany charakteru swego posiadania na właścicielski. Przesądza o tym okoliczność, co omówiono wyżej, że wnioskodawca tożsamo traktowałdziałkę nr (...)idziałkę (...), co do której dysponował tytułem prawnym – użytkowaniem wieczystym.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z wyrażoną wart. 520 § 1 k.p.c.zasadą, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Jakkolwiek postępowanie w przedmiocie zasiedzenia z reguły przybiera charakter sporny, ponieważ jeden podmiot dąży do nabycia własności kosztem innego podmiotu, a wnioskodawca i uczestnik wnieśli o zasądzenie kosztów na swoją rzecz, to Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od generalnej zasady wyrażonej w wyżej wymienionym przepisie.
Wobec powyższego, Sąd postanowił jak w sentencji.

S. P.łS.

Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.