Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 497/18
Data wyroku: 2018-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Poniatowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 88 ust. 1 i 2a Karty Nauczyciela

Sygn. akt III U 497/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2018r.
Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Danuta Poniatowska

Protokolant:

stażysta Sylwia Zarzecka Balcer

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018r. w Suwałkach
sprawyJ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o prawo do emerytury
w związku z odwołaniemJ. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 3 września 2018 r. znak(...)

1

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeJ. S.prawo do emerytury od 27 sierpnia 2018 roku;

2

zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wO.na rzeczJ. S.180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt III U 497/18

UZASADNIENIE
Decyzją z 3.09.2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO., powołując się na przepisyustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1270), ustawy z dnia 16.11.2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 38) iustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela(t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 967), odmówiłJ. S.prawa do emerytury, ponieważ jej staż pracy na dzień 31.12.2008 r. wynosi ogółem 29 lat 11 miesięcy i 7 dni, zamiast wymaganych 30 lat.
W odwołaniuJ. S.domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do emerytury. W tym zakresie powołała się między innymi na zeznania świadków, którzy potwierdzili jej pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.
Sąd ustalił, co następuje:
J. S.(ur. (...)) w dniu 27.08.2018 r. wystąpiła z wnioskiem o emeryturę, powołując się na Kartę Nauczyciela.
Na dzień 31.12.2008 r. organ rentowy uwzględnił 29 lat 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych, uzupełniających i nieskładkowych. Do okresów pracy w szczególnym charakterze - nauczyciela - zaliczył 22 lata 10 miesięcy i 18 dni zatrudnienia w Szkole Podstawowej wJ., w Szkole Podstawowej wC.i w Zespole Szkół wO.. Spełnienie wymogu 20 lat pracy w szczególnym charakterze było niesporne.
Do okresów uzupełniających, związanych z pracą wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym rodziców, organ rentowy uwzględnił 2 lata 3 miesiące i 23 dni, zaliczając okresy: od 20.09.1975 r. do 17.02.1977 r., od 1.07.1980 r. do 9.02.1981 r. i od 16.05.1981 r. do 31.08.1981 r. Nie uwzględnił natomiast okresu od 25.09.1978 r. do 30.06.1980 r., wskazując, że w tym czasie wnioskodawczyni uczyła się w Policealnym Studium wA.i mieszkała na stancji.
W latach 1974 - 1978 wnioskodawczyni była uczniem Liceum Ogólnokształcącego wO., do którego dojeżdżała codziennie autobusem, pokonując odległość około 10 km. W tym okresie mieszkała z rodzicami, którzy prowadzili we wsiO.gospodarstwo rolne ( karta gospodarstwa, poświadczenie zameldowania k. 16 i 13 akt rentowych). Naukę podjęła bezpośrednio po ukończeniu szkoły podstawowej. Gospodarstwo rolne rodziców odwołującej miało powierzchnię ok. 10 ha. W spornym okresie odwołująca była najstarszym z dzieci na gospodarstwie. Wówczas było jeszcze trzech młodszych braci, którzy uczyli się.
Gospodarstwo rolne rodziców odwołującej nie było specjalistyczne. Hodowane było bydło, trzoda chlewna, owce, drób, a na polach uprawiano zboża, ziemniaki, buraki na paszę oraz łąki na siano. Prace polowe i w oborze wykonywane były ręcznie, gdyż gospodarstwo nie było zmechanizowane. Nie było nawet konia i ojciec pożyczał konia do prac polowych, a później trzeba było za to odpłacić pracą. Ręcznie też były dojone krowy (ok. 10 sztuk), uciążliwe było pojenie zwierząt, ponieważ wodę pobierano ze studni. Prace w gospodarstwie rolnym zwłaszcza w sezonie letnim rozpoczynały się wcześnie rano przy pieleniu, zbieraniu koniczyny, dojeniu i wypędzaniu krów na pastwisko. Były nasilone zwłaszcza w okresie żniw, gdyż koszono ręcznie i odwołująca pracowała z ojcem przy zbieraniu, a następnie zwożeniu zboża. Jej rola była szczególnie istotna, z uwagi na częste choroby matki. Praca wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym, zwłaszcza w okresie wakacyjnym, trwała przeciętnie około 12 godzin dziennie. Zeznający w sprawie świadkowie:A. C.iC. M.(k. 38 odw.- 39 odw.) potwierdzili, iż odwołująca wykonywała wszystkie prace związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni w okresie wakacji szkolnych nie korzystała z żadnych form wypoczynku typu kolonie, obozy, wycieczki.
Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w czasie wakacji w 1979 r. został uwzględniony w zakresie niezbędnym do wykazania przez odwołującą 30 lat stażu pracy.
Sąd zważył, co następuje:
Nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę (art. 88 ust.1 ustawy z dnia 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela(t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 967).
J. S.urodziła się (...), ma więc do niej zastosowanie ust. 2a art. 88 Karty Nauczyciela, który stanowi, że nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli:
1) spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone wust. 1, w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz
2) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
Przedmiotem postępowania w sprawie było więc prawo do emerytury nauczycielskiej, nauczyciela urodzonego po dniu 31.12.1948 r., która w takim przypadku zgodnie z art. 88 ust. 1 i ust. 2a Karty Nauczyciela przysługuje bez względu na wiek nauczycielom mającym trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze (osiągnięty do dnia 31.12.2008 r.), po rozwiązaniu na ich wniosek stosunku pracy.
W sprawie sporny był tylko jeden warunek wskazany w cytowanych przepisach – trzydziestoletni okres zatrudnienia. Na dzień 31.12.2008 r. organ rentowy uwzględnił 29 lat 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych, uzupełniających i nieskładkowych zamiast wymaganych 30 lat. Odwołująca wykazała ponad 20 lat pracy wykonywanej w szczególnym charakterze - nauczyciela i okresy uwzględnione przez ZUS nie budziły zastrzeżeń Sądu. Sporne pozostawało, czy na dzień 31.12.2008 r. posiadała 30 lat zatrudnienia.
Zgodnie z treściąart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1270),  przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1.01.1983 r., traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Wnioskodawczyni w toku niniejszego postępowania udowodniła, iż w okresie wakacji 1979 r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców i okres ten należało również zaliczyć, jako okres uzupełniający w wymiarze niezbędnym do wykazania 30 lat zatrudnienia. Niezrozumiałe jest przy tym stanowisko organu rentowego, który do okresów uzupełniających, związanych z pracą wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym rodziców, uwzględnił 2 lata 3 miesiące i 23 dni, zaliczając okresy: od 20.09.1975 r. do 17.02.1977 r., od 1.07.1980 r. do 9.02.1981 r. i od 16.05.1981 r. do 31.08.1981 r. (w tym między innymi okres nauki w Liceum Ogólnokształcącym wO.po ukończeniu 16 roku życia). Nie uwzględnił natomiast okresu od 25.09.1978 r. do 30.06.1980 r., wskazując, że w tym czasie wnioskodawczyni uczyła się w Policealnym Studium wA.i mieszkała na stancji, chociaż do uzupełnienia stażu pracy brakował niepełny miesiąc i wystarczające było uwzględnienie pracy w wakacje 1979 roku. W tym czasie wnioskodawczyni nie mieszkała na stancji, a w domu rodzinnym. Jej pracy w tym okresie nie można nazwać doraźną pomocą dzieci przy pracach gospodarskich. W oparciu o zeznania świadków, którzy w spornym okresie pozostawali z odwołującą w bliskich kontaktach z uwagi na nieodległe zamieszkiwanie oraz wyjaśnienia odwołującej, należało przyjąć, iż w spornym okresie wnioskodawczyni pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze znacznie przekraczającym 4 godzin dziennie.
Sąd uwzględnił sporny okres do ogólnego stażu pracy w wymiarze niezbędnym do uzupełnienia wykazanych przed organem rentowym 29 lat 11 miesięcy i 7 dni do wymaganych 30 lat. Tym samym wnioskodawczyni spełniła wszystkie warunki do przyznania prawa do emerytury, od daty złożenia wniosku tj. 27.08.2018 r.
W związku z powyższym, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).