Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 92/18
Data wyroku: 2018-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Rak, Jan Kremer, Jerzy Bess
Słowa kluczowe: Nienależyte wykonanie umowy
Podstawa prawna: art. 471 kc

Sygn. akt I AGa 92/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jan Kremer

Sędziowie:

SSA Jerzy Bess
SSA Teresa Rak (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Urszula Kłosińska

po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaA. O.
przeciwkoW. G.
o zapłatę
oraz z powództwa wzajemnegoW. G.
przeciwkoA. O.
o zapłatę
na skutek apelacji powodaA. O.
od wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 14 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII GC 257/15

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodaA. O.na rzecz pozwanejW. G.kwotę 4 050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Jerzy Bess    SSA Jan Kremer    SSA Teresa Rak
Sygn. akt I AGa 92/18

UZASADNIENIE
PowódA. O.wniósł o zasądzenie od pozwanejW. G.kwoty 200.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 grudnia 2014 r. i kosztów procesu. Wskazał, że na tę kwotę składa się koszt poniesionych przez powoda robót budowlanych, związanych z koniecznością instalacji urządzeń chłodniczych – 177.663,62 zł i utracone przez powoda korzyści w związku z brakiem realizacji umów na usługi mrożenia owoców – 22.336,38 zł. Powołał się powód na zawarcie z pozwaną w dniu 21 maja 2012 roku dwóch umów o dostarczenie i zamontowanie przez pozwaną u powoda linii chłodniczej składającej się z tunelu chłodniczego oraz urządzeń do instalacji chłodniczej. W ofercie pozwana wydajność mrożenia określiła na 1500 kg/h do 3000 kg/h. Zainstalowanie zakupionej linii wymagało wykonania niezbędnych prac budowlanych i zakupienia urządzeń, których koszt wyniósł ponad 200.000 zł. Będąc przekonanym o sprawności zakupionych urządzeń powód zawarł umowy ze swoimi kontrahentami na usługi drylowania i mrożenia wiśni. Dostarczone i zamontowane przez pozwaną urządzenia od początku wykazywały wady, a pozwana ich nie usunęła. Nie przeszkoliła także pracowników powoda w zakresie obsługi linii i nie przekazała instrukcji obsługi. To spowodowało, że powód odmówił zapłaty za urządzenia, a pozwana odstąpiła od umowy. W dniu 30 grudnia 2014 roku na podstawie wyroków sądowych pozwana dokonała demontażu urządzeń i zabrała je. Przed zabraniem urządzeń na zlecenie powoda rzeczoznawca dokonał ich oceny technicznej, która wykazała, że tunel chłodniczy nie nadawał się do eksploatacji. Działania pozwanej powód ocenił jako delikt, który doprowadził do wyrządzenia mu szkody.
PozwanaW. G.wniosła o oddalenie powództwa, przecząc, by dostarczony przez nią na podstawie umów o dzieło tunel chłodniczy wraz z instalacją miał wady i by powód poniósł z tego tytułu szkodę. Pozwana zakwestionowała także zawarte przez powoda umowy na przetwórstwo owoców oraz podniosła zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z uwagi na upływ 3 letniego terminu od chwili dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej za jej wyrządzenie. Podniosła nadto pozwana, że powód samodzielnie, bez jej udziału i bez przeszkolenia uruchomił urządzenie, co spowodowało uwolnienie ponad 500 kg czynnika chłodniczego. Pracownicy pozwanej czynnik ten na jej koszt uzupełnili i dokonali 3 dniowego rozruchu urządzenia, a także przeszkolili powoda w jego obsłudze. Instalacja działała prawidłowo, skoro dopiero 22 listopada 2012 roku czyli po zakończeniu sezonu przetwórczego powód wystosował kolejne pismo z opisem wad. Dopiero wtedy zgłosił wady instalacji polegające na nieosiąganiu przez nią wydajności. W lipcu 2012 roku zgłosił jedynie awarię układu skutkującą niemożnością jego uruchomienia. Podniosła też pozwana zarzut nadużycia przez powoda prawa podmiotowego, w sytuacji gdy powód nigdy nie uiścił na jej rzecz wynagrodzenia, a w dniu 15 grudnia 2012 roku pozwana odstąpiła od umów. Do czasu zdemontowania urządzeń w postępowaniu egzekucyjnym powód za darmo i bez tytułu prawnego korzystał z urządzeń, a zatem jest wzbogacony.
Wyrokiem częściowym z dnia 14 kwietnia 2017 roku Sad Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo główne.
Rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych:
W dniu 21 maja 2012 roku strony zwarły dwie umowy o dzieło: nr(...)której przedmiotem miała być dostawa i uruchomienie przez pozwaną na rzecz powoda tunelu zamrażalniczegoM.(...)- 1500 kg/h do 3000 kg/h do dnia 10 czerwca 2012 r. za wynagrodzeniem w kwocie 200.000 zł netto i nr(...)na wykonanie montażu instalacji chłodniczej do tunelu zamrażalniczego(...)- 1500 kg/h do dnia 10 czerwca 2012 r. za wynagrodzeniem w kwocie 720.000 zł netto. Do czasu zapłaty całego wynagrodzenia własność dzieła miała przysługiwać wykonawcy. Montaż instalacji chłodniczej miał nastąpić według opisu i zakresu przedmiotowego określonego w ofercie pozwanej(...), która przewidywała dostawę, montaż i uruchomienie kompletnej instalacji chłodniczej. Dokumentem potwierdzającym odbiór dzieła był pisemny protokół podpisany przez strony, a w razie nie przystąpienia przez zamawiającego w wyznaczonym przez wykonawcę terminie do odbioru dzieła, wykonawca miał prawo sporządzenia jednostronnego protokołu, mającego te same skutki co dwustronny protokół odbioru.
W dniu 22 maja 2012 roku powód zawarł zH. Z.umowę, której przedmiotem miała być usługa drylowania i mrożenia owoców wiśni w ilości 200 ton za wynagrodzeniem 0,95 zł/kg, zrealizowana w okresie lipiec-sierpień. Drugą umowę na taką usługę (drylowanie i mrożenie 600 ton wiśni za wynagrodzeniem 1 zł/kg) powód zawarł w dniu 4 czerwca 2012 roku zA. T..
Umowy te nie zostały wykonane, a powód poinformował swoich kontrahentów o problemach z tunelem.
Ustalił nadto Sąd, że od 24 maja do końca czerwca 2012 roku powód zakupywał materiały budowlane, w tym beton i płyty styropianowe oraz poniósł koszty wykonania
posadzki betonowej.
Tunel i instalacja chłodnicza wykonane zostały w dniu 8 czerwca 2012 roku, a w dniu 9 czerwca 2012 roku pozwana sporządziła jednostronne protokoły odbioru potwierdzające wykonanie robót zgodnie zumową nr (...). Powód odmówił podpisania protokołów, nie podając przyczyn. W notatce z dnia 11 czerwca 2012 roku pozwana zaznaczyła, że tunel i instalacja zostały zamontowane na miejscowo wylanym betonie „pod chmurką” z uwagi na brak budynku produkcyjnego.
W dniu 2 lipca 2012 roku powód poinformował pozwaną, że od dnia 30 czerwca 2012 roku rozpoczął produkcję i napotkał na duże problemy techniczno-ruchowe urządzenia - agregatów sprężarkowych jak i tunelu i że nie może uruchomić urządzenia. W dniu 3 lipca przybyli serwisanci i stwierdzili, że powód samowolnie uruchomił instalację do mrożenia bez przeszkolenia, co spowodowało ewakuację czynnika chłodniczego w ilości 550 kg do atmosfery. Serwis uzupełnił czynnik i uruchomił tunel zamrażalniczy. W tym dniu nie przeprowadzono próby mrożenia z uwagi na brak surowca. W dniu 4 lipca 2012 roku serwis uruchomił instalację chłodniczą z tunelem stwierdzając prawidłowe ich działanie, mrożeniu poddano owoce porzeczki. Trzeciego dnia także stwierdzono prawidłowy przebieg mrożenia. Po zakończeniu rozruchu przekazano powodowi pisemną instrukcję, co powód potwierdził
podpisem.
Kolejne zastrzeżenia do pracy tunelu i instalacji chłodniczej powód zgłosił pozwanej w piśmie z dnia 22 listopada 2012 roku. Twierdził, że po 3-4 godzinach pracy instalacja przestaje mrozić i nie można uzyskać wydajności do 1500 kg/h. wg powoda urządzenie miało wady istotne i nie nadawało się do umówionego użytku. Domagał się powód usunięcia wad do czerwca 2013 roku czyli przed rozpoczęciem następnego sezonu przetwórczego.
Z kolei w piśmie z dnia 30 listopada 2012 roku pozwana na podstawieart. 491§1 kcwyznaczyła powodowi dodatkowy termin do zapłaty wynagrodzenia w łącznej kwocie 920.000 zł tytułem umów o dzieło nr(...)i(...), zaś w dniu 15 grudnia 2012 roku złożyła oświadczenie o odstąpieniu od obu umów z uwagi na brak zapłaty oraz wniosła o zwrot zamontowanych urządzeń po ich demontażu.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 roku Sąd Okręgowy w Kielcach w sprawie(...)oddalił powództwoW. G.przeciwkoA. O.o wydanie tunelu chłodniczego(...)wraz z instalacją chłodniczą. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt(...)wyrok Sądu Okręgowego zmienił i nakazałA. O.aby wydałW.G.tunel chłodniczy(...)wraz z instalacją chłodniczą. Uznał Sąd, że w dacie kiedyW. G.wyznaczyła dodatkowy termin do zapłaty z zastrzeżeniem prawa odstąpienia od obu umów,A. O.pozostawał w zwłoce w zapłacie wynagrodzenia, którego nie uiścił nawet w części. Uprawniało toW. G.do odstąpienia od umów na podstawieart. 491§1 kc.Fakt, że powód rozpoczął produkcję świadczył o tym, że instalacja nie była dotknięta wadą uniemożliwiającą jej użycie zgodnie z przeznaczeniem. Roszczenie o wydanie rzeczy było więc uzasadnione na podstawieart. 494 kciart. 222§1 kcw związku z zapisem § 6 ust. 1 umów o zastrzeżeniu na rzecz wykonawcy dzieła prawa własności do czasu zapłaty przez zamawiającego wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powód wydał tunel z instalacją chłodniczą w dniu 29 grudnia 2014 roku w postępowaniu egzekucyjnym.
W grudniu 2014 rokuM. S. (1)na zlecenie powoda dokonał oględzin urządzenia w trakcie jego demontażu, bez próby uruchomienia i stwierdził, że urządzenie w postaci agregatów śrubowych i tunelu, zainstalowane u powoda wykonano z naruszeniem obowiązujących norm PN-EN, wykonawca nie zgłosił do UDT zbiorników ciśnieniowych zainstalowanych w urządzeniu ani nie wystąpił o jego jednorazowy przegląd przed uruchomieniem. Ponadto, że urządzenie nie posiada certyfikatu wykonawcy. W jego ocenie tunel nie powinien być dopuszczony do prób eksploatacyjnych i ciągłej eksploatacji.
W takim stanie faktycznym Sąd uznał, że powództwo na uwzględnienie nie zasługuje.
Wskazał Sąd, że powód żąda zasądzenia odszkodowania obejmującego poniesione straty i utracone korzyści, szkoda zaś jest następstwem wad wykonanej przez pozwaną i zainstalowanej u powoda instalacji składającej się z tunelu zamrażalniczegoM.(...)i instalacji chłodniczej do tunelu zamrażalniczego(...), stanowiących przedmiot umów o dzieło nr(...)z dnia 21 maja 2012 roku. Pozwana dostarczyła i zamontowała urządzenia wchodzące w skład instalacji, co potwierdza jednostronny protokół odbioru z dnia 9 czerwca 2012 roku i notatka służbowa z dnia 11 czerwca 2012 roku. Z oferty pozwanej wynika, że przedmiotem umowy była dostawa, montaż i uruchomienie instalacji. Powód uruchomił instalację bez wiedzy i udziału pozwanej i w wyniku tego uruchomienia doszło do uwolnienia się do atmosfery czynnika chłodniczego. W dniach 3 – 5 lipca 2012 roku urządzenie uruchomili pracownicy pozwanej przetestowali mrożenie owoców (porzeczki), urządzenie pracowało prawidłowo. Powód pokwitował odbiór instrukcji rozruchu instalacji.
Powód dochodzi odszkodowania w oparciu o przepisart. 471 kc, winien więc wykazać przesłanki odpowiedzialności pozwanej, a mianowicie nienależyte wykonanie przez nią zobowiązania, w tym przypadku istnienie wad, poniesienie szkody i jej wysokość oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą a wadami dzieł wykonanych na jego rzecz przez pozwaną.
W ocenie Sądu pierwszej instancji powód nie wykazał, by wykonany przez pozwaną tunel zamrażalniczy i instalacja chłodnicza do tego tunelu miały wady. W zgłoszeniu z dnia 2 lipca 2012 roku powód nie wskazuje na żadne wady, a jedynie na problemy z uruchomieniem instalacji. Z notatki służbowej z dnia 5 lipca 2012 roku wynika, że na ten dzień instalacja była sprawna, działała prawidłowo, mrożąc owoce. Zarzut nieosiągania deklarowanej wydajności od 1500 kg/h do 2000 kg/h powód zgłosił dopiero w piśmie z dnia 22 listopada 2012 roku, czyli już po zakończeniu sezonu skupu owoców. Zdaniem Sądu należało więc założyć, że od lipca do listopada instalacja działała zgodnie z przeznaczeniem. Powód zażądał usunięcia wad do czerwca 2013 roku, czyli do nowego sezonu skupu owoców. Pozwana w dniu 30 listopada 2012 roku wyznaczyła powodowi dodatkowy termin do zapłaty wynagrodzenia w kwocie 920.000 zł za wykonane dzieła, z zastrzeżeniem prawa do odstąpienia od obu umów, a w dniu 15 grudnia 2012 roku, po bezskutecznym upływie dodatkowego terminu od umów odstąpiła i wezwała powoda do zwrotu instalacji. Powód nie kwestionował, że na poczet wynagrodzenia nie uregulował żadnej kwoty.
Wskazał dalej Sąd pierwszej instancji, że Sąd Apelacyjny rozpoznając apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie o wydanie instalacji, uznał odstąpienie od umów za skuteczne i nakazał powodowi wydanie pozwanej tunelu chłodniczego wraz z instalacją chłodniczą w oparciu oart. 494 kci222 § 1 kc.Zatem powód twierdząc, że instalacja jest wadliwa i nie nadaje się do użytku, jednocześnie nie chciał jej dobrowolnie zwrócić. Zwrot nastąpił dopiero w postępowaniu egzekucyjnym, instalacja została zdemontowana i zwrócona pozwanej.
W takiej sytuacji wnioskowany przez powoda dowód z opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń chłodniczych, na okoliczność czy wykonana przez pozwaną instalacja była wadliwa tzn czy mogła ona osiągnąć deklarowaną przez pozwaną w ofercie wydajność, uznał Sąd Okręgowy za bezprzedmiotowy. Nie istnieje bowiem przedmiot czyli instalacja zamontowana u powoda mogącą być przedmiotem opinii biegłego.
Zwrócił też Sąd uwagę, że reklamację dotyczącą nieosiągania deklarowanej przez pozwaną wydajności instalacji powód zgłosił w sytuacji, w której z kwoty 920.000 zł stanowiącej wynagrodzenie, z zapłatą kwoty 820.000 zł powód pozostawał już w zwłoce - płatności te przypadały na okres od 1 lipca do 1 listopada 2012 roku. miał też powód świadomość, że do zapłaty całości wynagrodzenia zarówno tunel jak i instalacja chłodnicza pozostają własnością pozwanej.Odnośnie sporządzonej na zlecenie powoda prywatnej ekspertyzy przezM. S. (1)Sąd stwierdził, że nie stanowi ona dowodu na istnienie wad tunelu zamrażalniczego i instalacji chłodniczej.M. S.oględzin instalacji dokonał w trakcie jej demontażu dniu 29 grudnia 2014 r., a zatem nie widział jej pracy i procesu mrożenia, ponadto jego ocena w ogóle nie odnosi się do wydajności, a tylko do składu i parametrów urządzeń wchodzących w skład instalacji.
Z powyższych przyczyn Sąd powództwo główne oddalił, uznając, że powód nie wykazał, że pozwana nienależycie wykonała swoje zobowiązanie.
Apelację od wyroku wniósł powód. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a/ naruszenieart. 233 § 1 kpcpoprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji przyjęcie, iż dostarczona przez pozwaną instalacja chłodnicza nie posiadała wad, była sprawna i działała prawidłowo mrożąc owoce, podczas gdy w rzeczywistości urządzenia te były wadliwe, nie powinny być dopuszczone do prób eksploatacyjnych i nie nadawały się do produkcji,
b/ naruszenieart. 328 § 2 kpcpolegające na pominięciu w uzasadnieniu wyroku szeregu dowodów wskazanych przez powoda, w tym dowodu z zeznań zawnioskowanych przez niego świadkówB. K.,M. P.,A. B.,A. J.,B. O., bez podania przyczyn, dla których Sąd pierwszej instancji zeznania te pominął i odmówił tym dowodom wiarygodności,
c/ niezasadne oddalenie wniosków dowodowych powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń chłodniczych, co pozwoliłoby na ustalenie wadliwości dostarczonych urządzeń i stwierdzenie ich nieprzydatności do mrożenia owoców oraz biegłego z zakresu budownictwa dla ustalenia rodzaju i zakresu oraz wartości robót budowlanych, jakie powód poniósł w celu zainstalowania dostarczonych urządzeń chłodniczych,
d/ naruszenieart. 245 kpcpolegające na zdyskwalifikowaniu prawdziwości dokumentu prywatnego w postaci ekspertyzy rzeczoznawcy z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń chłodniczychM. S. (1)złożonego w oryginale do akt sprawy mimo, iż strona pozwana nie wykazała aby zamieszczone w nim ustalenia były nieprawdziwe.
Zarzucił też powód błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu iż:
a/ dostarczone przez pozwaną urządzenia nie miały wad i działały zgodnie z przeznaczeniem, zostały przez powoda odebrane, co pozostaje w sprzeczności z zeznaniami wszystkich świadków, których powód zatrudnił do procesu mrożenia owoców oraz z zeznaniami św.M. S. (1), który w wyniku dokonanych oględzin tych urządzeń stwierdził, iż posiadały wady uniemożliwiające nie tylko osiąganie deklarowanych przez pozwaną parametrów, ale uniemożliwiające ich próby odbiorowe oraz eksploatowanie,
b/ powód dopiero w piśmie z dnia 22 listopada zgłosił istnienie wad urządzeń i ich nieprzydatność do deklarowanego użytku, podczas gdy pisemne zgłoszenie w tym przedmiocie nastąpiło już przy próbnym rozruchu i informacje w tym zakresie były wielokrotnie przekazywanie mężowi pozwanej jako jej pełnomocnikowi.
Wniósł powód o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa głównego i zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji.

Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja powoda na uwzględnienie nie zasługiwała.
Powód zaskarżając wyrok przede wszystkim zakwestionował dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę dowodów, zakres postępowania dowodowego oraz zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych.
Zarzuty te nie są uzasadnione.
Skuteczne postawienie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 kpcwymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające natomiast przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak np. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 listopada 1998 r. II CKN 4/98 – niepublikowane).
Dokonując oceny dowodów zgodnie z regułami zakreślonymi wart. 233 § 1 kpcsąd winien wyprowadzić z zebranego materiału dowodowego logiczne wnioski, musi uwzględnić zasady określone przez prawo procesowe określone w przepisachart. 227 – 234 kpcoraz dominujące poglądy na stosowanie prawa. Dokonując oceny swobodnej sąd wykorzystuje własne przekonania, wiedzę, doświadczenie życiowe, uwzględnia zasady procedury i zasady logiki. Dowody winien sąd oceniać bezstronnie, racjonalnie, wszechstronnie. W odniesieniu do każdego dowodu winien Sąd ocenić jego wiarygodność, odnosząc się także do pozostałego materiału dowodowego. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, które Sąd Apelacyjny w pełni popiera i akceptuje, do naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (wyrok SN z dnia 16 grudnia 2005 r., III CK 314/05). Naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.może polegać na tym, iż Sąd z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów przyjął za wiarygodny określony dowód lub też odmówił wiarygodności konkretnemu dowodowi. Strona, która podnosi taki zarzut musi przy tym wykazać, o jaki konkretnie dowód chodzi i na czym polega przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (wyrok SN z dnia 10 listopada 2005 r., V CK 332/05). Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu (wyrok SN z dnia 8 kwietnia 2009 r., II PK 261/08). Strona podnosząca zarzut wadliwej oceny dowodów powinna wykazać, że przy ocenie wiarygodności i mocy dowodowej konkretnego dowodu, na podstawie którego sąd dokonał ustalenia faktycznego, przekroczono granice swobodnej oceny dowodów, a nadto, iż miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wystarczające jest zaprezentowanie własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego, dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dla skarżącego oceny materiału dowodowego (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99, LEX nr 53136).
Powód formułując zarzut naruszeniaart. 233 § 1 kpcwskazywał , że Sąd zaniechał wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i przekroczył granice oceny swobodnej, a w konsekwencji przyjął, że dostarczona przez pozwaną instalacja chłodnicza nie posiadała wad, była sprawna i działała prawidłowo mrożąc owoce, podczas gdy w rzeczywistości urządzenia te były wadliwe i nie powinny być dopuszczone do produkcji. Również kwestionując ustalenia faktyczne powód podnosił, że wadliwe było przyjęcie, że dostarczone przez pozwaną urządzenia nie miały wad i działały zgodnie z przeznaczeniem oraz że zostały przez powoda odebrane, ustalenia te pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków, a nadto, ze wadliwym było też ustalenie, że istnienie wad powód zgłosił dopiero w piśmie z dnia 22 listopada 2012 r., gdyż powód zgłoszenia takiego dokonał już przy próbnym rozruchu, a nadto wielokrotnie przekazywał je mężowi pozwanej jako jej pełnomocnikowi.
Sąd Apelacyjny zarzutów tych nie podziela. Ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji są prawidłowe i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd Apelacyjny ustalenia te akceptuje i przyjmuje za własne. Wbrew twierdzeniom powoda Sąd pierwszej instancji dokonał analizy wszystkich dowodów i wyciągnął z nich logiczne wnioski.
Nie ulega wątpliwości, że po zamontowaniu urządzenia chłodniczego powód usiłował je uruchomić, przy czym próba ta nie powiodła się. W związku z tym w pierwszych dniach lipca powód zgłosił problem z uruchomieniem urządzenia. Problem ten został usunięty, serwisanci uzupełnili czynnik chłodzący, uruchomili urządzenie i go przetestowali, stwierdzając prawidłowe działanie. Wady urządzenia w postaci nieosiągania deklarowanej wydajności powód zgłosił dopiero w listopadzie, a więc po zakończeniu sezonu przetwórczego. Uprawnia to do wniosku, że do tej pory urządzenie działało prawidłowo i powód z niego korzystał. Powód co prawda twierdzi, że wcześniej zgłaszał wady ustnie mężowi pozwanej, który był jej pełnomocnikiem, jednakże w sytuacji zaprzeczenia tej okoliczności, ciężar wykazania zgłaszania wadliwego działania urządzenia do mrożenia spoczywał na powodzie. Powód zaś obowiązkowi temu nie sprostał.
Ponadto zwrócić trzeba uwagę na niekonsekwencję w zachowaniu powoda, z jednej bowiem strony powód twierdził, że urządzenie było wadliwe, a w każdym razie nie spełniało jego oczekiwań, nie uiścił za nie nawet części ceny, chociaż termin zapłaty upłynął, z drugiej zaś po pierwotnych problemach z uruchomieniem urządzenia z początkiem lipca 2012 r. wadliwość działania urządzenia zgłosił dopiero w listopadzie tegoż roku, a więc już po zakończeniu sezonu przetwórczego i domagał się usunięcia wad w terminie do rozpoczęcia następnego sezonu, z czego można wnioskować, że zamierzał nadal z urządzenia korzystać, a nie odstąpić od umowy. Kiedy zaś zapadł prawomocny wyrok nakazujący powodowi wydanie urządzenia pozwanej nie uczynił tego dobrowolnie, tylko dopiero w postępowaniu egzekucyjnym.
Nie można też zaakceptować twierdzenia powoda, że urządzenia nie odebrał. Nie ulega wątpliwości, że w czerwcu 2012 roku powódka dostarczyła i zamontowała u pozwanego urządzenie chłodnicze do mrożenia owoców zgodnie z zawartymi umowami. Z protokołów odbioru wynika, że przedmiot umowy został oddany w dniu 8 czerwca 2012 roku, a więc w terminie jaki wynikał z umów. Faktem jest, że powód protokołów odbioru nie podpisał, ale nie oznacza to, że dzieło nie zostało mu oddane, a powód go nie odebrał. Oczywistym jest, że skoro powód rozpoczął eksploatację urządzeń, to faktycznie dziełem zadysponował i w taki sposóbper facta concludentadokonał jego odbioru. Fakt iż urządzenie zostało uruchomione i rozpoczęto jego eksploatację oznacza, ze urządzenie nie było dotknięte taką wadliwością, która uniemożliwiałaby używanie dzieła zgodnie z przeznaczeniem. Nie było więc po stronie powoda podstaw do odmowy odebrania dzieła. Zgłoszenie wad dopiero pod koniec listopada uprawnia do wniosku, że do tego czasu powód z urządzenia korzystał.
Podkreślenia też wymaga, że powód nie zapłacił pozwanej żadnej części ceny należnej za dostarczone mu urządzenie chłodnicze, a w listopadzie 2012 roku zalegał już z zapłatą 820.000 zł z ogólnej sumy 920.000 zł, przy czym zwłoki w płatności nie usprawiedliwiały zarzuty dotyczące wadliwości urządzeń, polegającej na nieosiąganiu deklarowanej wydajności oraz użyciu używanych części. W przypadku bowiem przyjęcia dzieła, samo istnienie wady nie zwalnia z obowiązku zapłaty wynagrodzenia. Ponadto powołując się na istnienie wad powód nie skorzystał z uprawnień z rękojmi, poza żądaniem ich usunięcia (art. 637 kc), co prowadzi do wniosku, że wad nie uznawał za istotne.
Podsumowując, w takich okolicznościach powód nie wykazał, że pozwana nienależycie wykonała swoje zobowiązanie.
Jednakże nawet zakładając, że urządzenie działało wadliwie i nie osiągało zakładanej wydajności, to powód domagając się wyłącznie usunięcia tej wady, nie był uprawniony do wstrzymania się z zapłatą. Powód zaś nie zapłacił żadnej części ceny, co oznacza, że był w zwłoce z wykonaniem swojego zobowiązania, co uprawniało pozwaną, po wyznaczeniu powodowi dodatkowego terminu do zapłaty do odstąpienia od umowy, co też pozwana uczyniła.
Domagając się zapłaty odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania umowy na podstawieart. 471 kcpowód winien wykazać przesłanki odpowiedzialności pozwanego, a to niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, wystąpienie szkody i związek przyczynowy pomiędzy szkodą, a nienależytym wykonaniem zobowiązania.
Zatem niezależnie od oceny czy dostarczone przez pozwaną instalacja i urządzenie chłodnicze miały wady czy też nie, wskazać też należy, że powód nie wykazał szkody, na którą się powołuje. Z jednej bowiem strony powód dochodzi naprawienia szkody w postaci poniesienia kosztów robót budowlanych jakie poniósł w związku z przygotowaniem do montażu urządzenia chłodniczego, z drugiej zaś utraconych dochodów, a to takich, które miał uzyskać realizując umowy zawarte na mrożenie owoców, co miało nastąpić przy wykorzystaniu urządzenia nabytego od pozwanej. Powód przy tym nie wskazał jakie konkretnie prace budowlane wykonał, a z protokołu wynika, że urządzenie zostało zamontowane na wylanym betonie, „pod chmurką”, brak budynku produkcyjnego. Ponadto o ile powód poczynił przygotowania, nawet tylko w postaci wylania betonu, na którym zamontowano urządzenie, to nakłady te pozostały i mogą być przez powoda wykorzystane np. do tego samego celu.
Nie wykazał powód także szkody w postaci utraconych dochodów, a zwłaszcza jej wysokości. Powód powoływał się na zawarcie dwóch umów, wskazując jedynie jaką kwotę od swoich kontrahentów miał uzyskać za każdy przerobiony (zamrożony) kilogram owoców. Szkodą powoda nie jest jednak w tym przypadku kwota jaką kontrahenci mieli mu zapłacić. Szkodą mógłby być co najwyżej brak zysku. Powód co prawda twierdził, że jego zysk wynosiłby 70%, co jest wręcz nieprawdopodobne i nie zostało wykazane. Nie może natomiast budzić wątpliwości, że wykonując umowy powód musiałby ponieść koszty. Ponadto powód przed nabyciem urządzenia do mrożenia od pozwanej również trudnił się taką działalnością, musiał więc dysponować jakimś urządzeniem mrożącym. Nie wykazał natomiast powód , że nie mógł umowy zrealizować na dotychczasowym urządzeniu.
Ostatecznie za nieuzasadniony uznał Sąd Apelacyjny także zarzut dotyczący niezasadnego oddalenia wniosków o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń chłodniczych i biegłego z zakresu budownictwa.
Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu budowy i eksploatacji urządzeń chłodniczych, przy czym przeprowadzenie tego dowodu napotykało na trudności. Problemem było bowiem najpierw znalezienie biegłego takiej specjalności, kiedy zaś biegły został wskazany (W. T.) powód sprzeciwił się jego powołaniu, zarzucając znajomość biegłego z mężem pozwanej. Jednakże po ponownej analizie akt, Sąd doszedł do przekonania, że w okolicznościach sprawy i w sytuacji kiedy żadna ze stron urządzeniem już nie dysponuje przeprowadzenie tego dowodu nie jest dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne.
Nieuzasadnione byłoby też dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa, w sytuacji kiedy nie wykazane zostały przesłanki odpowiedzialności pozwanej.
Odnośnie zarzucanego naruszeniaart. 328 § 2 kpcpolegającego na pominięciu w uzasadnieniu odniesienia się do zeznań zawnioskowanych przez powoda świadków wskazać należy, że rzeczywiście Sąd w sposób wyraźny zeznań świadków nie ocenił. Jednakże zarzut naruszenia tego przepisu mógłby odnieść skutek tylko wówczas, kiedy na podstawie uzasadnienia wyroku niemożliwe byłoby prześledzenie toku rozumowania i wnioskowania Sądu, czyli tylko wtedy kiedy niemożliwa byłaby kontrola instancyjna orzeczenia, takie zaś uchybienie w niniejszej sprawie nie występuje.
Odnosząc się natomiast co zeznań świadków, wskazać należy, że w istocie powołani przez powoda świadkowie – jego ojciec i pracownicy – w swoich zeznaniach wskazywali na wadliwe działanie urządzenia do mrożenia owoców, jednakże same tylko zeznania, w sytuacji kiedy powód żadnymi innymi dowodami, poza zeznaniami nie wykazuje zgłaszania wad pomiędzy początkiem lipca 2012 roku kiedy nastąpił rozruch urządzenia, a końcem listopada nie są wystarczające dla wykazania tej okoliczności. Gdyby faktycznie było tak, że pozwana i jej mąż nie reagowali, nie odbierali od powoda telefonu, to dbający o swoje interesy przedsiębiorca powinien podjąć odpowiednie działania, choćby pisemne zgłoszenie wadliwości urządzenia, wystąpienie z roszczeniami z rękojmi, wezwanie eksperta, który zbadałby pracujące urządzenie. Powód zaś żadnych takich działań nie podjął, nie zapłacił natomiast za urządzenie nie mając do tego podstawy, co musiało zostać zakwalifikowane jako nienależyte wykonanie zobowiązania z jego strony, a właściwie jego niewykonanie, co dało pozwanej podstawę do odstąpienia od umowy. W okolicznościach zaś kiedy świadekR. G.zeznał, że zgłoszenia wad rozpoczęły się kiedy narosła zaległość w zapłacie ceny, że powód twierdził że nie zapłaci bo urządzenie nie działa, a w istocie problemem nie było działanie urządzenia, ale brak zdolności kredytowej powoda, brak udokumentowania wadliwego działania urządzenia i zgłaszania wad pomiędzy rozruchem a listopadem 2012 roku musi być ocenione na niekorzyść powoda, na którym spoczywał ciężar wykazania nienależytego wykonania umowy przez pozwaną, powstania i wysokości szkody i związku przyczynowego pomiędzy nienależytym wykonaniem zobowiązania, a szkodą.
Wskazać nadto należy, że ekspertyza sporządzona przezM. S. (1)nie jest opinią biegłego w rozumieniu przepisówkpc. Jest to dokument prywatny, prezentujący stanowisko strony, który nie mógł być wykorzystany jako opinia, zwłaszcza w sytuacji kiedy został zakwestionowany przez stronę przeciwną. Ponadto, co podkreślił Sąd Okręgowy, rzeczoznawca ten nie widział urządzenia w czasie pracy, a tylko w fazie jego demontażu i nie wypowiadał się na temat jego pracy.
Ostatecznie więc uznać należało, że podnoszone przez powoda zarzuty były nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 kpcapelację powoda oddalił.
Ko kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.

SSA Jerzy Bess    SSA Jan Kremer    SSA Teresa Rak