Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 581/17
Data wyroku: 2018-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Banaszewska

Sygn. akt: I C 581/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2018 roku
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Małgorzata Banaszewska

Protokolant:

Starszy sekretarz sądowy Monika Nalewajk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2018 roku wS.
sprawy z powództwaW. Ł.,
przeciwko Gminie MiejskiejS.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu,

I
oddala powództwo,

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu stanowiących koszty zastępstwa procesowego

Sygn. akt I C 581/17

UZASADNIENIE
PowódW. Ł.w pozwie przeciwko Gminie MiejskiejS.domagał się ustalenia, że wstąpił w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wS.przyul. (...)oraz nakazania pozwanemu zawarcia z powodem umowy najmulokalu nr (...)przyul. (...)wS.na warunkach określonych dla dotychczasowego najemcy. Nadto, wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według spisu kosztów.
W uzasadnieniu pozwu wskazał, że matka powodaJ. Ł. (1)na podstawie umowy zawartej w dniu 13 lipca 1966 roku była, do dnia swej śmierci tj. do dnia 16 maja 2016 roku najemcąlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wS.przyul. (...). Powód zaś zamieszkiwał wspólnie z matką w tym lokalu nieomal nieprzerwanie od 1966 roku do dnia jej śmierci i w lokalu tym jest od dnia 13 lipca 2000 roku zameldowany na pobyt stały. Z tytułu podatków rozlicza się w Urzędzie Skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tj. wS.. Twierdził, że jedynie z uwagi na trudną sytuację na lokalnym rynku pracy i zwiększające się potrzeby rodziców, których w znacznej części utrzymywał podjął pracę poza miejscem zamieszkania tj. wW.. Konieczność niemalże codziennej obecności w siedzibie pracodawcy był jedyny powodem, dla którego część noclegów spędzał wW.. WS., jak twierdził stale zamieszkuje i przebywa w lokalu przyul. (...)tak często jak to jest możliwe, czyli za każdym razem, gdy pozwalają mu na to obowiązki służbowe. Powód wskazał, że ponosił koszty leczenia i opieki matki oraz koszty utrzymania i remontów mieszkania i to wS.koncentrowało się centrum jego życiowych interesów, albowiem utrzymywał i nadal utrzymuje bliskie więzi ze swoimi znajomymi mieszkającymi na terenieS., gdzie korzysta również z usług lojalnych przedsiębiorców. Nie jest właścicielem żadnego innego lokalu mieszkalnego.
Pozwana Gmina MiejskaS.wniosła o oddalenie powództwa i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana twierdził, że stosunek najmu lokalu mieszkalnego przyul. (...)wS.wygasł wraz ze śmiercią najemcy tj.J. Ł. (1)w dniu 16 maja 2015 roku wobec braku osób, które spełniałyby warunki wstąpienia w stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c.Pozwana zaprzeczyła, aby powód zamieszkiwał stale w tym lokalu zJ. Ł. (1)do dnia jej śmierci. Zwróciła uwagę, że od 1 sierpnia 2012 roku powód jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wW., a w lokalu wS.bywał rzadko, zaśJ. Ł. (1)zajmowała się jej córkaM. U.oraz opiekunka.

Sąd ustalił, co następuje:
J. Ł. (1)w dniu 13 lipca 1966 roku zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego wS.przyul. (...).
(dowód: umowa najmu k. 15-18)
Powód od dnia 13 lipca 2000 roku zameldowany jest na pobyt stały pod adresemS.,ul. (...). Powód zeznania podatkowe za lata 2012-2015 składał w Urzędzie Skarbowym wS.. Z czasem gdy stan zdrowia rodziców powoda pogarszał się i tym samym zwiększały się ich potrzeby powód zaczął ponosić koszty związane z utrzymaniem mieszkania, finansował przeprowadzane w nim remontu. Powód od dnia 1 czerwca 2012 roku rozpoczął pracę w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej(...)wW.w pełnym wymiarze czasu pracy i w tym czasie mieszkał w lokalu mieszkalnym na terenieW.. Powód często przyjeżdżał doS., zwłaszcza w weekendy. Zdarzało się, że przyjeżdżał doS.w czwartek wieczorem i wyjeżdżał w poniedziałek rano. Mieszkał wtedy w lokalu przyul. (...), w którym znajdowały się jego rzeczy osobiste tj. ubrania, kosmetyki i w którym stale mieszkała matka powoda. W czasie pobytu wS.powód robił zakupu produktów żywnościowych i innych niezbędnych dla matki towarów w lokalnych sklepach. Kupował leki. Tu również korzystał z pralni, a u miejscowego mechanika samochodowegoP. G.co najmniej od 2006 roku naprawia samochody. Powód  wS.spędzał święta, urlopy, uczestniczył w spotkaniach rodzinnych. Spotykał się ze znajomymi, członkami rodziny.
W okresie zatrudnienia powód korzystał z krótkich urlopów wypoczynkowych, które w części spędzał wS.. I tak w 2014 roku wykorzystywała: 2 i 3 stycznia (czwartek, piątek), 14 lutego (piątek), 21 marca (piątek), 7-18 kwietnia, 20 czerwca (piątek), 11, 18, 25 lipca (piątki), 1, 8, 29 sierpnia (piątki), 12 września (piątek), 10, 29 października (piątek, środa), 10 listopada (poniedziałek), 18, 19, 24 grudnia (czwartek, piątek, środa). W 2015 roku korzystał z urlopów wypoczynkowych: 2 stycznia (piątek), 20 lutego (piątek), 6 marca (piątek), 2, 10, 29 kwietnia (czwartek, piątek, środa), 13-15 maja (środa – piątek).
(dowód: zaświadczenie k. 23, PIT-37 k. 24-26, k. 2730, k. 31-34, k. 35-38, faktura VAT k. 41, dowód wpłaty k. 42, informacja z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej(...)wW.k. 131, dowód z przesłuchania stron – powoda k. 188v-189v, nagranie 00:55:24-01:46:58, zeznania świadkaZ. B.k 119v-120, nagranie 00:10:21 – 00:34:52, zeznania świadkaA. S.k. 120v, nagranie 00:47:25 – 01:01:59, zeznania świadkaH. K.k. 121v-122, nagranie 01:44:22-02:00:05, zeznania świadkaK. C.k. 122-122v, nagranie 02:00:05-02:17:15, zeznania świadkaL. G.k. 122v, nagranie 02:17:15-02:30:51, zeznania świadkaG. J.k. 122v-123, nagranie 02:30:51-02:39:20, zeznania świadkaM. K.k. 123, nagranie 02:39:20-02:46:31, zeznania świadkaH. L.k. 123, nagranie 02:46:31-03:06:28, zeznania świadkaM. U.k. 123v, nagranie 03:13:29-03:26:07, zeznania świadkaZ. M.k. 123v, nagranie 03:06:28-03:13:29, zeznania świadkaM. G.k. 187v, nagranie 00:12:23-00:22:57, zeznania świadkaP. G.k. 187v-188, nagranie 00:22:57-00:41:50 , zeznania świadkaK. J.k. 188-188v, nagranie 00:41:50-00:53:49, zeznania świadkaH. T.k. 120-120, nagranie 00:34:52-00:47:25)
J. Ł. (1)przez ostatnie lata swego życia chorowała, w tym na chorobę Alzheimera, cukrzycę, przeszła udar mózgu. Z czasem zaczęła wymagać stałej opieki. Powód wynajął opiekunkę i ponosił koszty związane z jej wynagrodzeniem. Z czasem gdy stan zdrowiaJ. Ł. (1)pogarszał się opiekunka nocowała również w lokalu przyul. (...). Powód pokrywał koszty związane z zakupem leków dla matki, wypożyczał sprzęt specjalistyczny. Opiekunka oraz córkaJ. Ł. (1)M. U.sprawowały bezpośrednią opiekę nadJ. Ł. (1)i w miarę możliwości w opiece tej uczestniczył powód, zawsze gdy przyjeżdżał doS.. Czasami gdy zachodziła potrzeba i konieczna była pomoc opiekunce powód przyjeżdżał w ciągu tygodnia.
(dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 39-40, dowód z przesłuchania stron – powoda k. 188v-189v, nagranie 00:55:24-01:46:58, zeznania świadkaZ. B.k 119v-120, nagranie 00:10:21 – 00:34:52, zeznania świadkaA. S.k. 120v, nagranie 00:47:25 – 01:01:59, zeznania świadkaK. C.k. 122-122v, nagranie 02:00:05-02:17:15, zeznania świadkaH. L.k. 123, nagranie 02:46:31-03:06:28, zeznania świadkaM. U.k. 123v, nagranie 03:13:29-03:26:07,potwierdzenia przelewów k. 137-169)
J. Ł. (1)zmarła w dniu 16 maja 2015 roku.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 13)

Sąd ustalił, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną zgłoszonego przez powodaW. Ł.powództwa o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swej zmarłej matce, jest przepisart. 189 k.p.c., który stanowi, że powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Podstawową przesłanką zasadności tak sformułowanego powództwa jest istnienie interesu prawnego, który zdaniem Sądu, w przypadku powoda, polega niewątpliwie na uzyskaniu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego i uregulowania sytuacji prawnej po śmierci dotychczasowego najemcy. Powód nie może w inny sposób zrealizować swojego roszczenia, bowiem właściciel lokalu –Gmina MiejskaS.- kwestionuje jego prawo. Zatem jedyną formą ochrony było wytoczenie niniejszego powództwa.
Kwestię wstąpienia w stosunek najmu regulujeart. 691 k.c., który wskazuje zarówno na krąg osób mogących wejść w stosunek najmu po zmarłym najemcy, jak również przesłanki, jakie te osoby muszą spełnić. W myśl powołanego przepisu osobami uprawnionymi są: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Warunkiem wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa, a zatem niezależnie od woli wynajmującego, przez osoby wskazane powyżej, jest stałe zamieszkiwanie z najemcą w chwili jego śmierci. Istotny w świetleart. 691 § 2 k.c.jest fakt rzeczywistego wspólnego mieszkania osoby bliskiej z najemcą aż do chwili jego śmierci. Ustalając, czy dana osoba stale zamieszkiwała ze zmarłym najemcą, bierze się pod uwagę, czy lokal ten stanowił jej " centrum życiowe", czy w lokalu tym była „ześrodkowana” przez tą osobę cała jej działalność życiowa(wyrok SN z dnia 17 października 1997 roku, I CKN 90/97)
Nie budzi wątpliwości, że powód jako syn zmarłejJ. Ł. (2)spełnia warunek przewidziany w przepisieart. 691 § 1 k.c.W ocenie Sądu powód nie spełniał warunku przewidzianego w przepisieart. 691 § 2 k.c.
Powód, co niewątpliwe od czerwca 2012 roku rozpoczął pracę wW.na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Zmiana miejsca zatrudnienia powoda powodowana była chęcią uzyskania lepszych warunków finansowych, a tym samym w szerszym zakresie wsparcia finansowego rodziców powoda. Powód od momentu rozpoczęcia pracy wW., mieszkał na terenieW., jak twierdził u swego kolegi, przy czym często przyjeżdżał doS., gdzie przyul. (...)był jego dom rodzinny i mieszkali jego rodzice. W czasie pobytu wS.odwiedzał znajomych i rodzinę, ale w głównej mierze koncentrował swoją uwagę na pomocy rodzicom, którzy pod koniec swego życia wymagali opieki i zasadniczego wsparcia finansowego. Powód ponosił koszty utrzymania mieszkania, wykonywał niezbędne remonty. Korzystał z usług lokalnych przedsiębiorców. Robił zakupy w lokalnych sklepach. Powyższe jednakże nie świadczy, wbrew temu co twierdzi powód, że stale zamieszkiwał ze swoją matką w lokalu przyul. (...).
W lokalu tym znajdowały się jego ubrania, przybory toaletowe, na co wskazywały m.in. świadekA. S.,H. L., które opiekowały sięJ. Ł. (1)ale powyższe samo przez się nie stanowi, że w lokalu tym powód stale mieszkał. Zwrócić należy uwagę, że powód często odwiedzał swoją matkę wS.zdarzało się, że doS.przyjeżdżał bezpośrednio po pracy w czwartek, piątek i wyjeżdżał w poniedziałek rano bezpośrednio do pracy. Tak więc pozostawienie ubrań, przyborów toaletowych w lokalu wS.było dla niego ułatwieniem, ale nie oznaczało, że powód stale w lokalu tym mieszkał. Zwłaszcza, że znaczną część tygodnia zamieszkiwał wW., gdzie pracował. Nie była to praca sezonowa, a praca świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę.
Powód twierdził, że stale mieszkał wS., a pobyt wW.był pobytem czasowym. Twierdzenie to, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie jest uprawnione. Sam powód twierdził, że wS.przebywał głównie w weekendy, a czasem zdarzało się, że pobyt rozpoczynał się w czwartek po pracy i kończył w poniedziałek rano. Wszyscy świadkowie, za wyjątkiemM. S., której zeznania Sąd pominął orazE. K., która w tym zakresie nie była świadkiem naocznym twierdzili, że widywali powoda wS.w czasie gdy żyła jego matka, a on pracował wW.. Część świadków z uwagi na bliższą znajomość z powodem opisywała te spotkania jako częste, jakZ. B.,K. C.,L. G.,P. G., również bliska sąsiadkaJ. H.K., inni jako spotkania sporadyczne, jak sąsiedziK. J.,H. T.. Spotkania te miały miejsce na mieście, w sklepie, na klatce schodowej, o różnych porach dniach i zazwyczaj w weekendy.H. L., która opiekowała sięJ. Ł. (1), siostra powodaM. U.zgodnie zeznały, że powód bardzo często przyjeżdżał doS.i pomagał w opiece nad matką.
Powód twierdził, że bardzo często przyjeżdżał doS., a związane to było z koniecznością wsparcia opiekunki, która sprawowała bezpośrednią opiekę nadJ. Ł. (1). Przyjeżdżał zawsze, gdy taka potrzeba zaistniała. Powód opiekował się matką, pomagał jej w czynnościach życia codziennego i w związku z tym przebywał w lokalu mieszanym wynajmowanym od pozwanego. Nie był to pobyt stały, a obecność powoda w lokalu tym spowodowana była konkretnymi zdarzeniami faktycznymi związanymi z zakresem atencji, którą powód poświęcał swej matce. Podkreślić należy, że udzielanie przez stronę pomocy w codziennych sprawach życiowych poprzedniemu najemcy z uwagi na łączące ją z nim pokrewieństwo i w związku z tym przebywanie w zajmowanym przez najemcę lokalu, a nawet fakt zameldowania w nim, nie przesądzają o tym, że strona w lokalu tym stale zamieszkiwała i by tam znajdowało się centrum jej sprawa życiowych, rodzinnych i majątkowych(wyrok SN z dnia 29 kwietnia 1998 roku, I CKN 637/97, wyrok SA w Szczecinie z dnia 28 marca 2013 roku, I ACa 879/12, wyrok SN z dnia 12 września 2001 roku, V CKN 1827/00)
Zaświadczenie o zameldowaniu, które załączył powód do pozwu dowodzi jedynie tego, że w momencie zameldowania lokal opisany w pozwie stanowił miejsce stałego pobytu powoda. Nie może być jednak mowy o tym, że zameldowanie tworzy stan faktyczny i domniemanie, że osoba zameldowana w lokalu faktycznie przebywa. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym instytucja meldunku ma wyłącznie ewidencyjny charakter.
Powód zeznania PIT – 37 za lata 2012-2015 składał w Urzędzie Skarbowym wS.wskazującul. (...)wS.jako miejsce zamieszkania. Urząd Skarbowy w żaden sposób nie weryfikuje zapisów dotyczących miejsca zamieszkania podatnika, opierając się w tym zakresie na jego pisemnym oświadczeniu. Tak więc sam fakt złożenia zeznań podatkowych wS.nie tworzy domniemania, że powód stale zamieszkiwał w lokalu znajdującym się wS..
Przesłanka „stałego zamieszkiwania z najemcą" zawiera w sobie wymaganie, żeby osoba bliska najemcy nie miała innego mieszkania. Tymczasem powód w okresie od momentu rozpoczęcia pracy wW.do chwili śmierci najemcy lokalu, a więc przez okres ponad 3 lat swoje potrzeby mieszkaniowe zaspokajał na terenieW.. Nie przysługuje mu tytuł własności do żadnego innego lokalu, ale powyższe jest irrelewantne w zakresie oceny przesłanek wstąpienia w stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c.
Dokonując ustaleń stanu faktycznego Sąd opierał się na dokumentach przedłożonych przez strony, zeznaniach świadków oraz przesłuchaniu powoda. Sąd pominął zeznaniaM. S., albowiem wymieniona zeznała, że powoda widywała wS.od jesieni 2017 roku, a wcześniej w czasach jego dzieciństwa. Zeznania świadkaE. K.dotyczyły okoliczności i sposobu przeprowadzenia przez wymienioną wywiadu w budynku mieszkalnym przyul. (...)po złożeniu przez powoda wniosku o wstąpienie w stosunek najmu. Świadek ten sporządzała dokumentację z rozmów z mieszkańcami budynku mieszkalnego odnośnie faktu zamieszkiwania powoda wlokalu nr (...). Świadek nie widywała powoda w lokalu, a relacjonowała jedynie przebieg rozmów z mieszkańcami bloku. Powód kwestionował sporządzoną przez świadka dokumentację, jak również zeznania świadkówH. K.iK. J., którzy, jak wynika z dokumentacji sporządzonej przezE. K.mieli stwierdzić, że „centrum życiowe powoda jest wW.” (k. 84) i że na dzień 8 lipca 2015 roku nikt wlokalu nr (...)nie mieszka (k. 86). Zwrócić należy uwagę, że o ile nie sposób odtworzyć okoliczności w jakich sporządzona została dokumentacja, a zwłaszcza zapis o „centrum życiowym powoda”, który znalazł się w notatce służbowej sporządzonej przezE. K.w dniu 12 grudnia 2016 roku to stwierdzić należy, że oboje świadkowie na rozprawie zgodnie przyznali, że w czasie gdy żyła matka powoda widywali powoda w bloku, na klatce schodowej (K. J.), wlokalu nr (...)(H. K.)
Sąd zeznania świadków uznał za wiarygodne. W ocenie Sądu w sposób szczery opisywali oni okoliczności w jakich spotykali się z powodem w okresie gdy żyła jego matka. Nie byli w stanie, co zrozumiałe odtworzyć częstotliwości tych spotkań. Świadkowie, którzy z powodem utrzymywali bliższe relacje zgodnie wskazywali, że powód opiekował się matką, jego wszelkie działania, w tym obecność wS.motywowane było chęcią i potrzebą pomocy matce.
Ustalony przez Sąd stan faktyczny daje asumpt do stwierdzenia, iż powód w chwili śmierci najemcy nie zamieszkiwał w przedmiotowym mieszkaniu w tym sensie, że w lokalu tym nie koncentrowały się jego wszystkie sprawy życiowe, osobiste i majątkowe, chociaż w nim przebywał, co było uzasadnione więzami rodzinnymi łączącymi go z najemcą tego lokalu oraz wolą niesienia pomocy. Niewątpliwie powód z uwagi na fakt, że wS.się wychował i mieszkał w lokalu przyul. (...)z miejscem tym jest i był emocjonalnie związany. Tym niemniej powyższe nie oznacza, że w lokalu tym w chwili śmierci najemcy znajdowało się „centrum życiowe powoda”
Nie ulega zatem wątpliwości, iż mieszkanie przyul. (...)wS.nie stanowiło centrum życiowego powoda i niewątpliwe powód nie zamieszkiwał wspólnie z matką do chwili jej śmierci w przedmiotowy lokalu mieszkalnym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 189 k.p.c.w zw. zart. 691 § 1 i 2 k.c.powództwo oddalono.
Sąd o kosztach procesu orzekł zgodnie z przepisemart. 98 § 1 i 3 k.p.c., który wyraża zasadę, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty procesu pozwanej składa się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego, którego wysokość ustalono w oparciu o § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz.U. 2018r., poz. 265)

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)

S.,(...)

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

S.,(...)