Sąd Okręgowy w Gliwicach
II Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 288/17
Data wyroku: 2018-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Banko

Sygn. akt II C 288/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2018 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach II Wydział CywilnyOśrodek (...)wR.
w składzie:
Przewodniczący SSO Katarzyna Banko
Protokolant Izabela Kucza
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 roku w Rybniku
sprawy z powództwa(...) Banku S.A.wW.
przeciwkoE. B.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanejE. B.na rzecz powoda(...) Banku S.A.wW.kwotę 90.037,79 (dziewięćdziesiąt tysięcy trzydzieści siedem 79/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 lutego 2017 roku;

2
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 6.545,90 (sześć tysięcy pięćset czterdzieści pięć 90/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

4
nakazuje pobrać pod pozwanejE. B.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 3.426,00 (trzy tysiące czterysta dwadzieścia sześć) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej.

SSO Katarzyna Banko
Sygn. akt II C 288/17

UZASADNIENIE
Powód(...) Bank S.A.wW.domagał się orzeczeniem nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że pozwanaE. B.powinna zapłacić powodowi kwotę 91.372,79 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu wraz z kosztami postępowania.
Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie nakazem zapłaty z dnia 07 marca 2017r. orzekł, że pozwanaE. B.w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty powinna zapłacić powodowi kwotę 91.372,79 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 02 lutego 2017r. oraz kwotę 4.745,90 zł tytułem kosztów procesu.
Od powyższego nakazu zapłaty pozwana wniosła sprzeciw wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana zakwestionowała zasadność i prawidłowość wypowiedzenie przez powoda umowy pożyczki wskazanej w treści pozwu, nadto wysokość kwoty dochodzonej pozwem, wskazując, że spłaciła ona pożyczkę w wyższej kwocie niż wynikałoby to z dochodzonej pozwem kwoty.
Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie postanowieniem z dnia 30 maja 2017r. przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach.
W toku dalszego postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 20 stycznia 2015r. pomiędzy powodem(...) Bankiem S.A.wW.a pozwanąE. B.została zawarta umowa pożyczki na podstawie, której powód udzielił pozwanej pożyczki w kwocie 96.095,66 zł. Zgodnie z § ust. 1 umowy pozwana zobowiązała się spłacić udzieloną pożyczkę wraz z należnymi umownymi odsetkami w 120 równych ratach kapitałowo – odsetkowych płatnych nie później niż do 15 dnia każdego miesiąca. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 3 i 4 umowy jeżeli pożyczkobiorca zalega ze spłatą dwóch kolejnych rat pożyczki, Bank pisemnie wyzywa pożyczkobiorcę do zapłaty. Gdy należności nie zostaną uregulowane w terminie 7 dni od daty odbioru wezwania do zapłaty, Bank ma prawo wypowiedzieć umowę. Nadto z § 3 ust. 11 umowy pożyczki wynika, że zadłużenie pożyczkobiorcy wobec Banku z tytułu niespłaconej pożyczki zaspakajane jest w następującej kolejności:

1
koszty sądowe, koszty egzekucyjne, koszty upomnień oraz należne opłaty i prowizje;

2
odsetki od zadłużenia przeterminowanego;

3
odsetki od zadłużenia nieprzeterminowanego;

4
kwota niespłaconego kapitału.

Należności w ramach pkt 2 – 4 nalicza się na poczet należności najdawniej wymagalnych.
dowód:umowa o pożyczkę nr(...)z dnia 20 stycznia 2015r. k. 35 – 43
W związku z brakiem dokonywania wpłat przez pozwaną umowa pożyczki została wypowiedziana pismem z dnia 15 listopada 2016r. doręczonym pozwanej w dniu 23 listopada 2016r. z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia, rozpoczynającego się od dnia, w którym upłynął 14 dniowy dodatkowy termin wskazany w piśmie na uregulowanie zadłużenia. Dodać należy, że powyższym pismem pozwana została wezwana o zapłatę w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma zaległości, które wynosiły wówczas 3.772,22 zł i dopiero wówczas gdyby nie nastąpiła spłata powyższego zadłużenia w terminie 14 dni pismo to stanowiło wypowiedzenie umowy pożyczki.
dowód:pismo z dnia 15 listopada 2016r. wraz z dowodem doręczenia k. 33 – 34
Pozwana otrzymując oświadczenie o wypowiedzeniu umowy została wezwana do spłaty zadłużenia. Z uwagi na brak spłaty w terminie określonym w wypowiedzeniu umowy, zobowiązanie pozwanej z dniem 13 stycznia 2017r. zostało postawione w stan wymagalności, zaś pismem z dnia 16 stycznia 2017r. pozwana została wezwana o zapłatę kwoty 90.969,04 zł.
dowód:wezwanie z dnia 16 stycznia 2017r. wraz z dowodem doręczenia k. 31- 32
Kwota dochodzona pozwem obejmowała:
- niespłacony kapitał w kwocie 86.703,69 zł,
- odsetki umowne w kwocie 4.008,45 zł
- odsetki od zobowiązania przeterminowanego w kwocie 610,65 zł
- opłaty umowne w kwocie 50,00 zł
dowód:wyciąg z ksiąg(...) Banku S.A.z dnia 02 lutego 2017r.
nr(...)k. 30
Odsetki umowne w kwocie 4.008,45 zł zostały naliczone w następujący sposób:
- za okres od dnia 19 lipca 2016r. do dnia 15 sierpnia 2016r. od kwoty 86.703,69 zł przy oprocentowaniu 9,67 %
- za okres od dnia 16 sierpnia 2016r. do dnia 14 września 2016r. od kwoty 86.186,52 zł przy oprocentowaniu 9,67 %
- za okres od dnia 15 września 2016r. do dnia 16 października 2016r. od kwoty 85.619,44 zł przy oprocentowaniu 9,67 %
- za okres od dnia 17 października 2016r. do dnia 14 listopada 2016r. od kwoty 85.093,10zł przy oprocentowaniu 9,67 %
- za okres od dnia 15 listopada 2016r. do dnia 14 grudnia 2016r. od kwoty 84.495,09 zł przy oprocentowaniu 9,68 %
- za okres od dnia 15 grudnia 2016r. do dnia 12 stycznia 2017r. od kwoty 83.914,84 zł przy oprocentowaniu 9,68 %.
Odsetki od zobowiązania przeterminowanego w kwocie 610,65 zł zostały naliczone w sposób następujący:
- za okres od dnia 17 lutego 2016r. do dnia 14 marca 2016r. od kwoty 513,56 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 marca 2016r. do dnia 04 kwietnia 2016r. od kwoty 1.078,59 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 05 kwietnia 2016r. do dnia 10 kwietnia 2016r. od kwoty 853,30 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 11 kwietnia 2016r. do dnia 14 kwietnia 2016r. od kwoty 703,30 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 kwietnia 2016r. do dnia 04 maja 2016r. od kwoty 1.225,69 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 05 maja 2016r. do dnia 15 maja 2016r. od kwoty 1.087,42 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 16 maja 2016r. do dnia 12 czerwca 2016r. od kwoty 1.615,20 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 13 czerwca 2016r. do dnia 13 czerwca 2016r. od kwoty 1.050,17 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 14 czerwca 2016r. do dnia 14 czerwca 2016r. od kwoty 824,59 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 czerwca 2016r. do dnia 23 czerwca 2016r. od kwoty 1.379,78 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 24 czerwca 2016r. do dnia 14 lipca 2016r. od kwoty 1.082,97 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 lipca 2016r. do dnia 31 lipca 2016r. od kwoty 1.642,55 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 01 sierpnia 2016r. do dnia 10 sierpnia 2016r. od kwoty 1.602,96 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 11 sierpnia 2016r. do dnia 15 sierpnia 2016r. od kwoty 1.114,77 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 16 sierpnia 2016r. do dnia 11 września 2016r. od kwoty 1.631,94 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 12 września 2016r. do dnia 14 września 2016r. od kwoty 1076,75 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 września 2016r. do dnia 25 września 2016r. od kwoty 1.643,83 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 26 września 2016r. do dnia 16 października 2016r. od kwoty 1.084,25 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 17 października 2016r. do dnia 14 listopada 2016r. od kwoty 1.610,59 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 listopada 2016r. do dnia 14 grudnia 2016r. od kwoty 2.208,60 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 15 grudnia 2016r. do dnia 12 stycznia 2017r. od kwoty 2.788,85 zł, przy oprocentowaniu 10 %
- za okres od dnia 13 stycznia 2017r. do dnia 01 lutego 2016r. od kwoty 86.703,69 zł, przy oprocentowaniu 10 %.
(okoliczności bezsporne)
Jak wynika z historii wpłat na rachunek kredytowy dedykowany do spłaty pożyczki po dniu wniesienia powództwa, tj. po 02 lutego 2017r. zostały zaksięgowane następujące wpłaty:
- 24 stycznia 2018r. – 200,00 zł
- 20 listopada 2017r. – 135,00 zł
- 12 września 2017r. – 100,00 zł
- 03 sierpnia 2017r. – 300,00 zł
- 31 maja 2017r. - 80,00 zł
- 08 maja 2017r. - 240,00 zł
- 22 marca 2017r.  - 280,00 zł
łącznie 1.335,00 zł
dowód:historia wpłat na rachunek kredytowy nr(...)za okres od 01 stycznia 2015r. do 13 lutego 2018r. k. 69 – 71
W piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2018r. powód podał, że wpłaty dokonane przez pozwaną w okresie od 22 marca 2017r. do 24 stycznia 2018r. zostały zaliczone na poczet poniesionych przez powoda kosztów sądowych 1.162,90 zł, tj. opłaty sądowej 1.143,00 zł, opłaty manipulacyjnej dla dostawcy usługi płatności 2,90 zł i opłaty od pełnomocnictwa oraz na poczet kapitału w kwocie 172,10 zł. (k. 66 verte).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane dowody. Dokumenty były w pełni wiarygodne, albowiem zostały sporządzone przez uprawnione podmioty, zaś ich wiarygodność nie była podważana. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadkaŁ. R., gdyż strona pozwana nie kwestionowała przedstawionej przez powoda historii wpłat na rachunek kredytowy nr(...)za okres od 01 stycznia 2015r. do 13 lutego 2018r., zaś treść stosunku zobowiązaniowego łączącego strony oraz wysokość zobowiązań pozwanej wynikał z niekwestionowanych przez pozwaną dokumentów, w szczególności wskazanej historii wpłat oraz umowy pożyczki. Zatem dowód z zeznań świadkaŁ. R.nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a jego przeprowadzenie przedłużyłoby jedynie toczące się postępowanie.
Sąd zważył, co następuje:
W ustalonym stanie faktycznym powództwo zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że stosownie doart. 6 k.c.obowiązek udowodnienia określonych faktów spoczywa na tym, kto wywodzi z nich skutki prawne. Procesowym odpowiednikiem tego przepisu jestart. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Regulacja zawarta wzdaniu drugimtego przepisu umożliwia wprawdzie dopuszczenie przez sąd dowodu niezgłoszonego przez stronę, jednakże ma ona charakter wyjątkowy i nie może być stosowana z oderwaniu od zasady kontradyktoryjności i równości stron w procesie. Regułą bowiem jest, że inicjatywa dowodowa należy do stron i sąd nie jest uprawniony do wyręczenia ich w tym zakresie, albowiem w przeciwnym razie przyjąłby rolę ich pełnomocnika. Dopuszczenie dowodu z urzędu winno nastąpić jedynie wówczas, gdy taka potrzeba jest szczególnie uzasadniona lub oczywista i to tylko pod warunkiem, że sąd ma wiedzę o istnieniu danego dowodu. Z prawem dopuszczenia dowodu z urzędu nie wiąże się obowiązek poszukiwania dowodów przez sąd. Takie działanie sądu musiałoby zostać potraktowane jako naruszenie zasady równości stron (por. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2000 r., III CZP 4/00, OSNC 2000/11/195).
Stosownie do treściart. 720 § 1 k.c.przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Wkodeksie cywilnymzostały zatem wskazane essentialia negotii umowy pożyczki, które stanowią nie tylko oznaczenie stron i określenie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, ale obejmują również zobowiązanie się do ich przeniesienia oraz obowiązek zwrotu przedmiotu pożyczki (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 r., sygn. akt I CKN 1040/98, LEX nr 50828).
Powszechnie przyjmuje się w piśmiennictwie oraz judykaturze, że przeniesienie własności przedmiotu pożyczki może nastąpić w każdy prawem przewidziany sposób. Jeśli chodzi o pieniądze może to być wypłata gotówki, przelew bankowy, udzielenie kredytu na rachunku bankowym. Możliwe jest także wręczenie czeku, weksla lub innego papieru wartościowego. Formę wydania przedmiotu pożyczki może również stanowić przelew wierzytelności przysługującej dającemu pożyczkę w stosunku do osoby trzeciej albo uiszczenie długu obciążającego pożyczkobiorcę.
Wymaga też podkreślenia, że zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód jest zobowiązany udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także, że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku. Biorący pożyczkę powinien zaś wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, przy czym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 k.p.c.).
Fakt zawarcia umowy pożyczki został wykazany w niniejszym postępowaniu odpisem umowy o pożyczkę nr(...)z dnia 20 stycznia 2015r. Strona powodowa przedstawiła także historię wpłat na rachunek kredytowy nr(...)za okres od 01 stycznia 2015r. do 13 lutego 2018r., którego pozwana nie kwestionowała. Strona pozwana nie kwestionowała także rozliczenia odsetek umownych oraz odsetek od zobowiązania przeterminowanego przedstawionego przez powoda w piśmie procesowym z dnia 21 września 2017r. Wnosząc o oddalenie powództwa pozwana zakwestionowała zasadność i prawidłowość wypowiedzenie przez powoda umowy pożyczki wskazanej w treści pozwu. Zarzut ten jednak w świetle pisma powoda z dnia z dnia 15 listopada 2016r. doręczonego pozwanej w dniu 23 listopada 2016r. (k. 33 -34) nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe pismo zawierające wezwanie do dobrowolnej zapłaty zadłużenia oraz zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy w razie jego nieuregulowania zostało wysłane na adres pozwanej wskazany w umowie pożyczki i podjęte zostało przez pełnomocnika pocztowego pozwanej -B. R.. Pozwana nie przedstawiła też żadnego wiarygodnego dowodu, z którego wynikałoby, iż w chwili wypowiedzenia umowy pożyczki nie istniało zadłużenie w jej spłacie w kwocie wynikającej z pisma wypowiadającego umowę. Sąd nie dopatrzył się także podstaw do uznania, że wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniemart. 5 k.c.
Biorący pożyczkę powinien wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, przy czym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 k.p.c.). Pozwana nie kwestionowała historii wpłat na rachunek kredytowy nr(...)za okres od 01 stycznia 2015r. do 13 lutego 2018r. Zatem Sąd uznał, że strona powodowa wykazała zasadność i wysokość dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia. Powód potwierdził także fakt wpłaty przez pozwaną w toku procesu kwoty 1.335,00 zł i przedstawił w piśmie z dnia 14 lutego 2018r. sposób jej rozliczenia. Zgodnie z § 3 ust. 11 umowy pożyczki wynika, że zadłużenie pożyczkobiorcy wobec Banku z tytułu niespłaconej pożyczki zaspakajane jest w następującej kolejności:

1
koszty sądowe, koszty egzekucyjne, koszty upomnień oraz należne opłaty i prowizje;

2
odsetki od zadłużenia przeterminowanego;

3
odsetki od zadłużenia nieprzeterminowanego;

4
kwota niespłaconego kapitału.

Należności w ramach pkt 2 – 4 nalicza się na poczet należności najdawniej wymagalnych. Zauważyć jednak należy, ze koszty sądowe na poczet, których powód zaliczył z kwoty 1.335,00 zł kwotę 1.162,90 zł były co prawda przez niego już poniesione, jednakże nie były jeszcze wymagalne, gdyż nie zostały zasądzone na jego rzecz prawomocnym orzeczeniem, a zatem, zaliczenie wpłaconej przez pozwaną kwoty w pierwszej kolejności na koszty sądowe było niezasadne. Kierując się kolejnością zaspakajania niespłaconej pożyczki wynikająca z § 3 ust. 11 umowy pożyczki Sąd uznał, że kwota to winna zostać zaliczona na poczet: opłaty w kwocie 50,00 zł, odsetek od zobowiązania przeterminowanego w kwocie 610,65 zł, a pozostała część na odsetki umowne. Stąd żądanie pozwu okazało się zasadne co do należności głównej w wysokości 86.703,69 zł oraz kwoty 3.334,10 zł odsetek umownych łącznie 90.037,79 zł, którą to kwotę Sąd zasądził z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa, tj. 02 lutego 2017r., zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalono ( około 1,5 % wartości przedmiotu sporu). Dodać należy, że powód w piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2018r. nie ograniczył żądania pozwu, a jedynie przedstawił sposób rozliczenia wpłat dokonanych przez pozwaną w okresie od 22 marca 2017r. do 24 stycznia 2018r. stąd też w tym zakresie Sąd oddalił powództwo.
Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie na podstawieart. 720 § 1 k.c.O odsetkach ustawowych za opóźnienie w spłacie pożyczki orzeczono zgodnie zart. 481 § 1 i § 2 k.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 zdanie 2 k.p.c.w związku § 2 pkt 6 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265 j.t.). Na koszty procesu złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 1.143,00 złotych, 2,90 zł opłaty manipulacyjnej oraz koszty (wynagrodzenie) zastępstwa prawnego powoda w kwocie 5.400,00 złotych. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu Sąd zasądził te koszty z łącznej kwocie 6.545,90 złotych od pozwanej na rzecz powoda.
Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2018.300 j.t.) Sąd nakazał pobrać od pozwanej jako strony przygrywającej sprawę ¾ nieuiszczonej opłaty sądowej, t.j. kwotę 3.426,00 zł.
R., dnia 25 czerwca 2018r.      SSO Katarzyna Banko