Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 635/18
Data wyroku: 2018-10-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Bezwzględny powód odwoławczy
Podstawa prawna: art. 104§1 pkt 4 kpw

Sygn. akt: IV Ka 635/18

UZASADNIENIE
W przedmiotowej sprawie zaszła bezwzględna przyczyna odwoławcza zart. 104 § 1 pkt 4 kpw, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania niezależnie od argumentów zawartych w apelacji.
Sąd Rejonowy zaskarżonymwyrokiemuznał obwinionego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to na podstawie art. 41 kw udzielił mu „upomnienia”.
Przewidziana wart. 41kw instytucjanie jest ani karą, ani środkiem karnym – jest to środek oddziaływania wychowawczego,który nie jest adresowany do organów orzekających i nie może być przez nie stosowany. Należy odróżnić go od środka oddziaływania społecznego, przewidzianego wart. 39 § 4kw, który może być zastosowany przez Sąd, ale jedynie w razie odstąpienie od wymierzenia kary. Natomiast co do omawianego środka oddziaływania wychowawczego w postaci pouczenia, zwrócenia uwagi, ostrzeżenia (ustawodawca nie wymienia tu zastosowanego przez Sąd Rejonowy „upomnienia”, ale katalog zart. 41kw jest otwarty ), to ustawodawca w ogóle nie przewiduje możliwości stosowania go przez Sąd. Sąd co najwyżej wyciąga konsekwencjeprocesowez wcześniej zastosowanych ( przez inne organy przed skierowaniem wniosku o ukaranie) środków oddziaływania wychowawczego w tym pouczenia ( odpowiednio stosując nomenklaturę Sądu Rejonowego „upomnienia” ) w ten sposób, że na podstawieart. 61 § 1 pkt 2 kpwmoże odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć. Wszystko wskazuje na to, że w tej sprawie Sądowi pomyliły się role i zastosował instytucję adresowaną do organów uprawnionych do składania wniosków o ukaranie ( np. policji), a nie do organów orzekających.
Tak czy owak, zastosowano karę nie znaną ustawie i nie ma tu znaczenia, że pouczenie ( nazwane przez Sąd Rejonowy „upomnieniem”) jest przewidziane wKodeksie Wykroczeń( w/wart. 41kw) – ale nie jest karą ani środkiem karnym. A przez karę lub środek karny nie znany ustawie w rozumieniu omawianej bezwzględnej przyczyny odwoławczej należy rozumieć orzeczenie kary, środka karnego lub środka zapobiegawczego
    niemieszczącego się w katalogu kar lubśrodków zamieszczonym w ustawie będącej podstawą orzekania (
    por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2016 roku SDI 67/16 opubl. Legalis, oraz wcześniejsze wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 sierpnia 2013 r., IV KK 399/12, i z dnia 8 lipca 2014 r., III KK 187/14).
Katalog kar wKodeksie Wykroczeńjest ściśle określony wart. 18kw, a katalog środków karnych wart. 28 § 1kw. Nie ma wśród nich „upomnienia” ( podobnie jak nie ma pouczenia). Nie może tu być mowy o jakiejś omyłce pisarskiej z karą nagany, bo Sąd Rejonowy nie dość, że wprost w sentencji wyroku powołałart. 41kw, to jeszcze w uzasadnieniu wyraźnie wskazał, żezastosował środek oddziaływania wychowawczegow postaci „upomnienia”. Jak wyżej wspomniano, zupełnie czymś innym jest również przewidziany wart. 39 § 4kw środek oddziaływania społecznego ( taki jak przeproszenie pokrzywdzonego, uroczyste zapewnienie niepopełnienia więcej takiego czynu albo zobowiązanie sprawcy do przywrócenia stanu poprzedniego ), który zresztą zastosować można jedynie w razie odstąpienia od wykonania kary, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Wobec powyższego orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.