Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1521/18
Data wyroku: 2018-06-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kimel
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. aktVIII U 1521/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Magdalena Kimel

Protokolant:

Justyna Jarzombek

po rozpoznaniu w dniu20 czerwca 2018 r. w Gliwicach
sprawyW. W.(W.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaW. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia14 lutego 2018  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuW. W.(W.) prawo do emerytury od dnia 1 września 2017r.
(-) SSR del. Magdalena Kimel
Sygn. akt VIII U 1521/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 lutego 2018 r., znak: ENS/15/048134998 organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.działając na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, odmówił ubezpieczonemuW. W.prawa do emerytury w obniżonym wieku, bowiem na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił on wymaganego 15 letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył 10 lat 4 miesiące i 17 dni.
W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do spornego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że przez ponad 15 lat pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Do okresu zaliczonego przez ZUS należy bowiem zaliczyć także okres od 05.04.1983 r. do 01.10.1987 i od 01.09.1988 do 01.11.1989 oraz od 14.10.1981 r. do 04.04.1983 r. i od 02.11.1989 r. do 01.08.1990 r., tj okres zatrudnienia w(...)Zakładzie wZ.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Ubezpieczony podnosił, że w tym okresie otrzymywał dodatki charakterystyczne dla kierowców samochodów ciężarowych takie jak dodatek za „brak ładowacza”, „spedytora”, „dodatek za przewóz materiałów niebezpiecznych”.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że okres zatrudnienia w(...)nie został zaliczony do pracy w warunkach szczególnych ponieważ odwołujący nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyW. W.urodził się (...)W dniu (...) ukończył 60 rokżycia. Nie jest członkiem OFE.
Począwszy od 28 lipca 1977 r. posiada prawo jazdy kat C.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu następujące okresy zatrudnienia : 02.10.1978 r. – 30.09.1981 r. i od 17.06.1991 – 31.12.1998 r., tj 10 lat 4 miesiące i 17 dni.
Ubezpieczony w okresie od 01.09.1972 r. do 31.05.1989 r. i od 01.06.1989r do 14.06.1991 r. zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie (...)wK.. W wystawionym świadectwie pracy, pracodawca wskazał, że ubezpieczony zajmował następujące stanowiska:

1
01.09.1972- 30.06.1975 – uczeń praktycznej nauki zawodu,

2
01.07.1975 r. – 30.09.1977 – mechanik pojazdów samochodowych,

3
01.10.1977- 31.05.1989 r. – kierowca

4
01.06.1989 r. – 14.06.1991 r.- kierowca, mechanik pojazdów samochodowych.

W okresie od 2.10.1978 r. do 30.09.1981 ubezpieczony zatrudniony był wK.(...)Straży Pożarnej.
Po zakończeniu pracy powrócił do(...)na stanowisko kierowcy.
Jedynie w początkowym okresie zatrudnienia w(...)do momentu zdobycia prawa jazdy kat C, co miało miejsce 28 lipca 1977 r. ubezpieczony pracował jako mechanik samochodowy.
Po tej dacie wykonywał wyłącznie pracę kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczającym 3,5 tony. Początkowo pracował jako kierowca cysterny przez 5,6 lat, a następnie jako kierowca samochoduS. (...)z przyczepą.
Jako kierowca cysterny rozwoził paliwo głównie dla zakładu pracy. Tą pracę wykonywał każdego dnia przez całą dniówkę.
Natomiast jako kierowca samochoduS.rozwoził towar – głownie artykuły spożywcze, artykuły przemysłowe do hurtowni i sklepów zlokalizowanych na terenie całego kraju. Ubezpieczony brał także udział w załadunku i rozładunku towaru, czynności te zajmowały mu średnio 1,5 do 2 godzin dziennie. Ubezpieczony wykonywał również czynności naprawcze przy pojazdach, gdyż obowiązkiem każdego kierowcy była konserwacja samochodów i utrzymanie samochodów w pełnej sprawności. Czynności te miały charakter sporadyczny i najczęściej wykonywane były po godzinach pracy.
Pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, ubezpieczony wykonywał każdego dnia przez całą dniówkę.
Pracownicy Przedsiębiorstwa wykonujący prace kierowcy często w angażach mieli wpisane stanowisko „kierowca mechanik”. Miało to związek z ich wykształceniem.
Pod koniec zatrudnienia, z uwagi na ciężką sytuację przedsiębiorstwa od 1989 r. pracował w warsztacie jako mechanik samochodowy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego; dokumentację osobową ubezpieczonego, zeznania świadkaI. B.(k 68-69), świadkaM. N.(k 69-70), świadkaW. O.(k 70), świadkaJ. S.(k 71), zeznania ubezpieczonego (k 72).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, uznając je za rzeczowe, spójne i korespondujące z zeznaniami ubezpieczonego.  Świadkowie spójnie opisali prace wykonywane przez ubezpieczonego w spornym okresie. Wszyscy przesłuchani świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym, a zatem posiadali szczegółową wiedze na temat pracy, jego zakresu obowiązków.
Sąd uznał materiał dowody za wiarygodny i kompletny i pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoW. W.zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.2017.1383 j.t..) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań wskazanego jużRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.1983.8.43 z późn. zm.)
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał pracew szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Bezropnym w niniejszej sprawie było, iż ubezpieczony legitymuje się na dzień 01.01.1999 r. 25 letnik okresem składkowym i nieskładkowym. Nie należy do OFE.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999 r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu jedynie 10 lat 4 miesiące i 17 dni.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony legitymuje się ponad 15 letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych. Do tego okresu zaliczyć należy okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wK.od 1 sierpnia 1977 r. (po zdobyciu prawa jazdy kat C) do 1.10.1978 r. (okres od 2.10.1978 r. 30.09.1981 r.- zaliczony przez ZUS) i od 1.10.1981 r. do 1988 r.- tj łącznie8 lat i 2 miesiące.
W tym okresie ubezpieczony wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnych ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Do jego obowiązków -początkowo jako kierowcy cysterny- należało rozwożenie paliwa, a następnie jako- kierowcy samochoduS.- różnych artykułów spożywczych, przemysłowych do hurtowi i sklepów zlokalizowanych na terenie całego kraju. Powyższe potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie, którzy spójnie opisali prace wykonywane przez ubezpieczonego.
Również z dokumentacji osobowej wynika, że ubezpieczony wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony (m.inn arkusze kwalifikacyjne z 1983 r.1984 , 1985 r., 1986 r 1987 r– z których wynika, ze ubezpieczony eksploatował samochody ciężarowe -s., cysterna, angaż z 09.1981 o powierzeniu czynności kierowcy samochoduS., wniosek z 1983 r. o wypłacenie dodatku niebezpiecznego za przewóz ładunków niebezpiecznych jako kierowcy cysterny)
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do obowiązków ubezpieczonego należały także czynności polegające na załadunku towaru, rozładunku, które średnio zajmowały mu od 1,5 godziny do 2 godzin.
W tym miejscu przytoczyć należyuchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt III UZP 8/17),zgodnie z którą praca w transporcie kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, który ubocznie wykonywał czynności konwojenta, ładowacza lub spedytora w odniesieniu do przewożonych towarów, jest pracą w szczególnych warunkach.
Natomiast w wyroku z dnia 31 sierpnia 2017 r. ( III UK 188/16) Sąd Najwyższy wskazał, że do czasu pracy w warunkach szczególnych kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowym powyżej 3,5 tony podlegają zaliczeniu czynności związane z załadunkiem i rozładunkiem tego samochodu.
Należy zauważyć, że prace załadunkowe i rozładunkowe są integralnie wpisane w pojęcie pracy kierowcy. Obowiązkiem ubezpieczonego było przetransportowanie towaru z czym wiąże się obowiązek zabezpieczenia tego towaru, jego załadunek i rozładunek. Przepisy regulujące czas pracy kierowcy –ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców(Dz.U z 2012 r., poz 1155) w art. 6 wskazuje, że czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, który obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, w szczególności załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem. W cytowanym powyżej orzeczeniu Sąd Najwyższy podkreślił, że skoro czynności polegające na załadowaniu i rozładowaniu pojazdu są obowiązkami pracowniczymi osoby zatrudnionej na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, to nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że wykonując je, świadczy jakąś inną pracę niż pracę kierowcy tego samochodu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że punkt 2 działu VIII wykazu A nie dotyczy pracy polegającej na prowadzeniu samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, lecz pracy kierowcy takiego pojazdu, z uwzględnieniem jej specyfiki, wymuszającej wykonywanie przez pracownika zatrudnionego na takim stanowisk także innych czynności niż samo prowadzenie pojazdu.
Mając na uwadze powyższe, w wyżej wymienionym okresie ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace wymienione w wykazie A,dziale VIII, poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnych ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Bez znaczenia pozostaje, że pracodawca nie wystawił świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem w stosunku do spornych okresów, wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala na przyjęcie, że ubezpieczony legitymuje się ponad 15 letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych, albowiem do okresu uwzględnionego przez organ rentowy w wymiarze 10 lat, 4 miesięcy i 17 dni należy zaliczyć wymieniony i opisany powyżej okres w łącznym wymiarze 8 lat i 2 miesięcy, co daje łącznie18 lat, 6 miesięcy i 17 dni.
Pozostałe przesłanki prawa do emerytury nie były kwestionowane i zostały przez odwołującego spełnione.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocyart. 47714§ 2 kpc, zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 września 2017 r r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek.
(-)SSR del. Magdalena Kimel