Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I AGa 241/18
Data wyroku: 2018-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Rak, Józef Wąsik, Paweł Rygiel
Słowa kluczowe: Kara pieniężna
Podstawa prawna: art. 483 kc, art. 484 kc

Sygn. akt I AGa 241/18
Sygn. akt I AGa 242/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Teresa Rak

Sędziowie:

SSA Józef Wąsik
SSA Paweł Rygiel (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Paulina Klaja

po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.wO.
przeciwko(...)Sp. z o.o. wO.

o zapłatę
na skutek apelacji obu stron
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt VII GC 116/16
oraz apelacji strony powodowej od wyroku uzupełniającego z dnia 27 listopada 2017 r. sygn. akt VII GC 116/16

1
odrzuca apelację strony powodowej od wyroku z dnia 30 marca 2017r.;

2
zmienia wyrok z dnia 30 marca 2017 r. w ten sposób, że nadaje mu treść:

    „I zasądza od strony pozwanej(...)Sp. z o.o. wO.na rzecz strony powodowej(...) Sp. z o.o.wO.kwotę 6.700 zł (sześć tysięcy siedemset złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 21 sierpnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,

II oddala powództwo o zasądzenie kwoty 11.330 zł,
III zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 5.893,72 zł (pięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote i 72/100) tytułem kosztów procesu”;

3
w pozostałej części apelację strony pozwanej oddala;

4
oddala apelację strony powodowej od wyroku uzupełniającego z dnia 27 listopada 2017 r.;

5
zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 4.069,44 zł (cztery tysiące sześćdziesiąt dziewięć złotych 44/100) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Józef Wąsik SSA Teresa Rak SSA Paweł Rygiel
sygn. akt I AGa 241/18
I AGa 242/18

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r.
Strona powodowa,(...) Spółka z o.o.wO., domagała się zasądzenia od pozwanej(...)Spółka z o.o. wO.kwoty 90.150 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 21 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty, a to tytułem kar umownych za zwłokę w realizacji przedmiotu umowy z dnia 16 grudnia 2014 r. Strona powodowa domagała się także zasądzenia kosztów procesu.
Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r. Sąd Okręgowy zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 18.030 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 sierpnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty oraz zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty procesu.
Sąd I instancji ustalił, że strony zawarły w dniu 16 grudnia 2014 r. umowę dostawy instalacji oraz wdrożenia sprzętu i oprogramowania, w zakresie realizacji projektu rozbudowy Szpitalnego Systemu Informatycznego w(...)Sp. z o.o. Strona pozwana, jako wykonawcza – stosownie do postanowień zawartych w §(...)umowy – zobowiązana była zrealizować:
- dostawę Sprzętu Komputerowego wraz z jego instalacją, konfiguracją i uruchomieniem zgodnie z treścią §(...)umowy;
- dostawę, instalację i wdrożenie Oprogramowania Medycznego oraz integrację Oprogramowania Medycznego z posiadanymi urządzeniami medycznymi wraz z udzieleniem licencji na zasadach określonych w §(...)niniejszej umowy;
- szkolenia personelu Zamawiającego w zakresie obsługi oprogramowania, na zasadach określonych w §(...)niniejszej Umowy.
W §(...)umowy wskazano m.in, że Wykonawca dostarczy Zamawiającemu Sprzęt Komputerowy w ilości i o parametrach, określonych w załączniku nr(...)do umowy (ust.(...)). Dalej, wykonawca, po zrealizowaniu dostaw(...)Komputerowego, o których mowa w ust.(...), miał zainstalować dostarczony Sprzęt Komputerowy i dokonać jego uruchomienia oraz weryfikacji prawidłowości podłączenia. Postanowiono, że dostawa oraz instalacja przez Wykonawcę(...)Komputerowego zostanie przeprowadzona do dnia 23.01.2015 r. (ust.(...)). W celu weryfikacji prawidłowości funkcjonowania dostarczonego Sprzętu Komputerowego, Wykonawca z udziałem Zamawiającego przeprowadzi weryfikację parametrów Sprzętu komputerowego z wymaganiami określonymi w załączniku nr(...)do Umowy. Potwierdzeniem prawidłowości funkcjonowania dostarczonego przez Wykonawcę Sprzętu Komputerowego ma być protokół zdawczo-odbiorczy, który wymaga podpisu Wykonawcy oraz Zamawiającego, na zasadach określonych w §(...)ust.(...)Umowy. W ust.(...)podano, że protokół, o którym mowa w ust.(...)niniejszego paragrafu stanowi podstawę do wypłaty wynagrodzenia, o którym mowa w §(...)ust.(...)Wykonawca zobowiązał się dostarczyć, zainstalować i wdrożyć Oprogramowanie Medyczne oraz wykonać integrację ze sprzętem medycznym (ust.(...)). Jako rezultat weryfikacji Oprogramowania Medycznego, o których mowa w ust.(...)strony miały sporządzić protokół weryfikacji Oprogramowania Medycznego (ust.(...)). W ust.(...)wskazano, że protokół weryfikacji Oprogramowania Medycznego stanowi podstawę do sporządzenia oraz podpisania przez strony Umowy protokołu zdawczo – odbiorczego na zasadach określonych w §(...)ust.(...)umowy. Z kolei zgodnie z ust.(...), w terminie 3 dni od podpisania protokołu zdawczo – odbiorczego Wykonawca miał dokonać instalacji Oprogramowania Medycznego u Zamawiającego, udzielając jednocześnie Zamawiającemu licencji na warunkach określonych w §(...)niniejszej umowy. W ust.(...)strony wskazały, że z chwilą podpisania przez strony protokołu zdawczo-odbiorczego, Wykonawca zobowiązuje się przekazać na rzecz Zamawiającego instrukcję użytkownika Oprogramowania Medycznego, a w ust.(...), że podpisany protokół zdawczo-odbiorczy stanowić ma podstawę do wypłaty wynagrodzenia, o którym mowa w §(...)ust.(...)niniejszej Umowy. W §(...)ust.(...)postanowiono, że po dokonaniu przez Wykonawcę instalacji Oprogramowania Medycznego, o którym mowa w §(...)ust.(...)umowy, Wykonawca zobowiązany będzie do przeprowadzenia szkolenia personelu Zamawiającego, w zakresie obsługi tego Oprogramowania Medycznego. Zgodnie wreszcie z §(...)ust.(...), termin realizacji, czas trwania oraz zakres szkoleń, o których mowa w ust.(...)miał zostać opracowany w Analizie przedwdrożeniowej, przeprowadzonej w terminie 14 dni od daty podpisania Umowy.
Strony zastrzegły także kary umowne i:
- w §(...)ust.(...)postanowiły, że za każdy dzień zwłoki, powstałej w związku z realizacją przez Wykonawcę zakresu dostawy, o którym mowa w §(...)ust.(...)Umowy, Wykonawca zapłaci na rzecz Zamawiającego karę umowną w wysokości 100 zł.;
- w §(...)ust.(...)wskazały, że za każdy dzień zwłoki, powstałej w związku z realizacją przez Wykonawcę zakresu dostawy, o którym mowa w §(...)ust.(...)Umowy, Wykonawca zapłaci na rzecz Zamawiającego karę umowną w wysokości 250 zł.;
- w §(...)ust.(...)podały, że za każdy dzień zwłoki, powstałej w związku z realizacją przez Wykonawcę zakresu dostawy, o którym mowa w §(...)ust.(...)Umowy, Wykonawca zapłaci na rzecz Zamawiającego karę umowną w wysokości 100 zł.
Sąd Okręgowy ustalił, że sprzęt komputerowy, zgodnie z umową, miał być dostarczony do dnia 23 stycznia 2015 r.. Dostawa sprzętu nastąpiła w dwóch etapach: pierwsza dostawa odbyła się w dniu 18 lutego 2015 r. druga - w dniu 31 marca 2015 roku. Sprzęt komputerowy miał być wdrożony do dnia 1 lutego 2015 r., a wdrożenie takie nastąpiło w dniu 15 maja 2015 r. Z kolei protokół zdawczo – odbiorczy miał być wystawiony do dnia 1 lutego 2015 r., a został sporządzony w dniu 31 lipca 2015 r.
Sąd wskazał, że na strona powodowa naliczyła pozwanemu kary umowne w łącznej wysokości 77.950 zł, a na w/w kwotę składają się:
a/ kwota 6.700 zł kary umownej za zwłokę w dostawie sprzętu (po 100 zł za 67 dni tj. od dnia 23 stycznia 2015 r. do dnia 31 marca 2015 r.);
b/ kwota 26.000 zł kary umownej za zwłokę we wdrożeniu sprzętu (po 250 zł za 104 dni tj. od dnia 1 lutego 2015 r. do 15 maja 2015 r.);.
c/ kwota 45.250 zł kary umownej za zwłokę w wystawieniu protokołu zdawczo-odbiorczego (po 250 zł za 181 dni tj. od dnia 1 lutego 2015 r. do dnia 31 lipca 2015 r.
Wreszcie Sąd wskazał, że w toku procesu strona powodowa rozszerzyła żądanie pozwu o kwotę 12.200 zł, domagając się zapłaty przez pozwaną spółkę kary umownej za zwłokę w realizacji przedmiotu umowy do przekazania licencji i kluczy licencyjnych, za okres od 31 marca 2015 r. do dnia 31 lipca 2015 r. tj. do daty odbioru końcowego i przeszkolenia personelu
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zgłoszone roszczenie za częściowo uzasadnione, jako znajdujące oparcie w treściart.483 § 1 i art 484 § 1 k.c.Sąd ocenił bowiem, że przy realizacji umowy z dnia 16 grudnia 2014 r. doszło do uchybienia, z winy pozwanego, terminom realizacji przedmiotu umowy określonym w §(...)Uznał jednak, że zasadne jest miarkowanie kary umownej (zgodnie zart. 484 § 2 k.c.), a to z uwago na to, że przewidziane umową kary są rażąco wygórowane. W ocenie Sądu zasadne jest przyznanie stronie powodowej kar w wysokości 20 % w stosunku do zastrzeżonych, co skutkuje przyjęciem zasadności roszczenia w zakresie kwoty 18.030 zł. (20 % z kwoty 90.150 zł).
O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy uzupełnił wyrok z dnia 30 marca 2017 r. w ten sposób, że w pkt I po słowach „od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty” dodał słowa: „oddala powództwo w pozostałej części”. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji odwołał się do ustaleń i argumentacji prawnej przytoczonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2017 r.
Strona powodowa wniosła dwie apelacje – tak od wyroku z dnia 30 marca 2017 r. jak i od wyroku z dnia 27 listopada 2017 r. – tożsame w swej treści. Wskazała, że zaskarża wyroki w części oddalającej powództwo ponad kwotę 18.030 zł i zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
-art. 65 § 2 k.c.w zw. z §(...)umowy z dnia 16 grudnia 2014 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy oświadczenia woli stron wyrażające się w zawartej przez nie umowie z dnia 16 grudnia 2014 r. wyraźnie wskazują, iż strony zgodnie ustaliły wysokość kar umownych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, a tym zgodnym zamiarem stron było zabezpieczenie ich interesów;
-art. 483 k.c.poprzez przyjęcie, że na gruncie przedmiotowej sprawy strona powodowa, na skutek nieterminowego wykonania zobowiązania, nie poniosła szkody;
-art. 484 k.c.poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obciążająca pozwanego kara umowna podlega miarkowaniu i że zależna jest od poniesionej przez powoda szkody, podczas gdy z przepisu tego wynika, że kara umowna jest niezależna od wysokości poniesionej szkody;
-art. 471w zw. zart. 472 i 473 k.c.poprzez niewłaściwe przyjęcie, że pozwany zachował należytą staranność przy wykonywaniu ciążącego na nim zobowiązania, a tym samym jego działanie nie uzasadniało obciążenia go przewidzianymi w umowie karami umownymi w wysokości dochodzonej przez powoda.
Apelująca powodowa spółka zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, a to:
-art. 227 k.p.c.w zw. zart. 245 k.p.c.i w zw. zart. 233 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności wiadomości mailowych z dnia 13 kwietnia 2015 r. i 11 maja 2015 r., z których wyraźnie wynika, że strona pozwana nie dotrzymała terminu wykonania umowy;
-art. 98 k.p.c.,art. 99 k.p.c.poprzez zawarcie w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o kosztach procesu w stosunku do niezasądzonej na rzecz powoda kwoty.
Zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, iż strony umowy celowo w jej treści nie zawarły postanowień dotyczących określenia terminu realizacji umowy, a tym samym nie było podstaw do dochodzenia kary umownej we wskazanej przez powoda wysokości, podczas gdy odmienne stanowisko wynika z zeznań reprezentującego pozwanego prezesa zarządu.
W konsekwencji strona powodowa wniosła o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie – o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Strona pozwana zaskarżyła wyrok z dnia 30 marca 2017 r. w części uwzględniającej powództwo, zarzucając:
- naruszenie prawa procesowego tj.art. 328 § 2 k.p.c.poprzez nieprawidłowe sporządzenie pisemnego uzasadnienia polegające na przedstawieniu stanowisk stron jako ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, jak też pominięcie w uzasadnieniu oceny dowodów oraz pominięciu kluczowego w sprawie ustalenia dotyczącego terminu bądź terminów, w jakich łącząca strony umowa miała być wykonana;
- naruszenie prawa materialnego tj.art. 65 § 2 k.c.w zw. z §(...)ust.(...)oraz §(...)i §(...)ust.(...)umowy, poprzez błędną wykładnię zapisów łączącej strony umowy skutkujące przyjęciem, iż strona pozwana miała wykonać cały przedmiot umowy w terminie do dnia 23 stycznia 2015 r.;
- naruszenie prawa materialnego tj.art. 76 k.c.w zw. z §(...)ust.(...)umowy poprzez odmowę zastosowania powołanej normy oraz zapisu umownego, co skutkowało faktycznym przyjęciem przez Sąd I instancji, że strony umowy w sposób ustny lub dorozumiany mogły zmienić lub zastrzec nowy termin zakończenia realizacji umowy w sytuacji, gdy strony umówiły się, że wszelkie zmiany treści umowy następować będą w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
Strona pozwana wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa także co do kwoty 18.030 zł z odsetkami. Wniosła o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Obie strony wniosły o oddalenie apelacji przeciwnika procesowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Strona powodowa wniosła dwie apelacje – od wyroku z dnia 30 marca 2017 r. i od wyroku z dnia 27 listopada 2017 r. Pierwsza z nich w oczywisty sposób podlega odrzuceniu, skoro została wniesiona od nieistniejącego orzeczenia. Zważyć należy, że w wyroku z dnia 30 marca 2017 r. Sąd nie wyrzekł o oddaleniu powództwa w pozostałej części, a oddalenie takie jest przedmiotem drugiego z rozstrzygnięć – wyroku uzupełniającego. W rezultacie, apelacja strony powodowej od wyroku z dnia 30 marca 2018 r. jest niedopuszczalna i Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 370 k.p.c., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Apelacja strony pozwanej jest w części uzasadniona, natomiast apelacja strony powodowej od wyroku uzupełniającego nie może odnieść zamierzonego skutku.
Trafnie zarzuca pozwana spółka, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom określonymart. 328 § 2 k.p.c.W szczególności, na podstawie treści tego uzasadnienia nie sposób zidentyfikować przyczyn, dla których Sąd I instancji poczynił ustalenia co do terminu wykonania łączącej strony umowy.
Pomimo zasadności przedmiotowego zarzutu, nie ma on zasadniczego znaczenia w sprawie. Zważyć należy, że jego skuteczność ograniczona jest do sytuacji, w której treść uzasadnienia skarżonego wyroku uniemożliwia kontrolę instancyjną. W systemie apelacyjnym, w którym Sąd II instancji jest sądem merytorycznym a postępowanie odwoławcze jest kontynuacją postępowania przed sądem pierwszoinstancyjnym, uchybienia w formie uzasadnienia, nieprowadzące do trudności w identyfikacji motywów rozstrzygnięcia sprawy, nie mają znaczenia dla możliwości rozpoznania apelacji. W tym kontekście wskazać należy, że z treści uzasadnienia Sądu Okręgowego wynikają motywy, którymi sąd się kierował przy wyrokowaniu. W szczególności z treści uzasadnienia wynika, iż podstawą dokonanej oceny było przyjęcie, że strony w umowie określiły terminy wykonania wszystkich etapów realizacji umowy, że z przyczyn obciążających stronę pozwaną doszło do zwłoki w wykonaniu umowy, że w związku z tym zasadnie powodowa spółka naliczyła kary umowne, jak też, że były podstawy do miarkowania kary.
Ustalenia Sądu I instancji, w zasadniczej części, nie są sporne i w tym zakresie Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. I tak, nie budzą zastrzeżeń ustalenia odwołujące się do przytoczenia treści poszczególnych zapisów zawartych w umowie z dnia 16 grudnia 2014 r. Poza sporem pozostaje, w jakich terminach strona pozwana zrealizowała poszczególne etapy umowy. Zasadnicze kontrowersje między stronami budziła natomiast okoliczność, czy kształtując treść łączącego strony stosunku prawnego ustalono terminy realizacji poszczególnych etapów prac oraz termin zakończenia całości prac.
W oczywisty sposób uzasadnione są zarzuty strony pozwanej, kwestionujące sposób wykładni treści umowy stron w zakresie tej ostatniej okoliczności oraz kwestionujące przyjęcie, że termin wykonania całości umowy oznaczony został na dzień 1 lutego 2015 r.
Przede wszystkim zważyć należy, że w treści umowy nie sposób znaleźć postanowienia, które uzasadniałoby twierdzenie strony powodowej, iż ustalono termin zakończenia prac oraz, że termin ten ustalono na dzień 1 lutego 2015 r.
W umowie z dnia 16 grudnia 2014 r. strony jednoznacznie wskazały, że realizacja przedmiotu umowy obejmuje 3 elementy: 1/ dostawę oraz instalację Sprzętu Komputerowego, 2/ dostawę, wdrożenie, instalację Oprogramowania Medycznego wraz z udzieleniem licencji praz integrację Oprogramowania Medycznego z posiadanymi urządzeniami medycznymi, 3/ szkolenie personelu powodowej spółki. Z zakończeniem każdego z etapów wiązała się – osobno – możliwość naliczenia przez zamawiającego kary umownej. Z każdym z tych etapów prac wiązały się także, oddzielnie opisane w §(...)umowy, obowiązki stron. Odczytanie zapisów znajdujących się w tym paragrafie prowadzi do oczywistego wniosku, iż każdy z tych etapów realizacji umowy został opisany oddzielnie, jak też, że kolejny etap miał być poprzedzony zakończeniem etapu wcześniejszego. I tak przykładowo, w pierwszej kolejności, do dnia 23 stycznia 2015 r., miała nastąpić dostawa Sprzętu Komputerowego, jego uruchomienie i dokonanie weryfikacji prawidłowości podłączenia (ust.(...)); następnie miała nastąpić weryfikacja funkcjonowania Sprzętu, co miało się zakończyć podpisaniem protokołu zdawczo – odbiorczego (ust.(...)), ewentualnie zgłoszeniem uwag (ust.(...)), a w przypadku zgłoszenia uwag, Wykonawca zobowiązał się do ich rozpatrzenia i wykonania w terminie 7 dni, po czym miało nastąpić podpisanie protokołu zdawczo – odbiorczego (ust.(...)).
Z treści ust.(...)i(...)§(...)w oczywisty sposób wynika, że dopiero po tym etapie miało nastąpić dostarczenie Oprogramowania Medycznego, skoro dopiero wówczas miało nastąpić zintegrowanie dostarczonego przez Wykonawcę Sprzętu Komputerowego i oprogramowania systemowego. Także dla tych prac przewidziano procedurę weryfikacji, a sam etap prac miał się zakończyć podpisaniem kolejnego protokołu zdawczo – odbiorczego. Wreszcie dopiero po tym etapie miało nastąpić przeszkolenie personelu medycznego (ust.16). Zważyć należy, że w ramach 2-ch pierwszych etapów, w związku z weryfikacją wykonanych prac i możliwością zgłaszania uwag i zastrzeżeń, przewidziano terminy zgłaszania uwag i ich rozpatrzenia (ust.(...), ust.(...)). Już z tych okoliczności wynika, że skoro każdy etap prac mógł być wykonany po zakończeniu procedury związanej z wykonaniem prac wcześniejszych, a procedura weryfikacji przewidywała podjęcie przez strony działań w oznaczonych terminach (3-, 7-dniowych), to termin wykonania całości umowy nie mógł być tożsamy z terminem przewidzianym na dostawę Sprzętu Komputerowego (23 stycznia 2015 r.) bądź być wyznaczony na dzień 1 lutego 2015 r. (skoro terminy służące weryfikacji prac były dłuższe).
Powyższe w oczywisty sposób uzasadnia postanowienie zawarte w §(...)ust.(...), z którego wprost wynika, że termin realizacji, czas trwania oraz zakres szkoleń nie może pokrywać się z terminem wskazanym na dostarczenie Sprzętu Komputerowego, skoro w tym postanowieniu umownym wskazano, iż terminy te zostaną ustalone przez strony później tj. w Analizie Przedwdrożeniowej, która miała być przeprowadzona w terminie 14 dni od daty podpisania umowy.
Przedmiotowe zapisy jednoznacznie wskazują, że w samej umowie nie określono terminów zakończenia drugiego i trzeciego etapu prac, jak też terminu wykonania całości umowy. Strony wskazały jedynie, że terminy te – przynajmniej w części - zostaną ustalone w terminie 14 dni od podpisania umowy i zostaną zamieszczone w dodatkowym dokumencie tj. w/w Analizie.
W tych warunkach oczywiście niewiarygodne są zeznania przedstawicieli strony powodowej, w tym świadkówR. S.(k.120 akt),M. J.(k. 121/2) i zeznania Prezesa powodowej spółki. Zeznania te pozostają wprost w sprzeczności ze wskazanymi wyżej postanowieniami umownymi, jak też w części są sprzeczne z samymi twierdzeniami strony powodowej. Wskazać należy, że powódka wskazywała na dzień 1 lutego 2015 r. jako przewidziany dzień zakończenia realizacji umowy, a z zeznań świadków wynika, iż uważają oni, iż termin realizacji całości umowy przypadał na dzień 23 stycznia 2015 r. tj. datę wskazaną w umowie jako termin zakończenia pierwszego etapu prac. Nadto, z twierdzeń powódki w żaden sposób nie wynika, dlaczego z w/w datą wiąże ona zakończenie umowy. Powodowa spółka nie podnosi w tym zakresie jakichkolwiek twierdzeń, pomimo tego, że pozostają one w sprzeczności z literalnym zapisem umowy, jak też pomimo podniesienia w tym zakresie adekwatnych zarzutów przez stronę pozwaną. Strona powodowa nie wypowiada się także na temat powstania przewidzianej w §(...)ust.(...)umowy Analizy Przedwdrożeniowej.
W tym stanie rzeczy zasadne jest zmodyfikowanie ustaleń Sądu I instancji poprzez wskazanie, że w umowie strony nie przewidziały terminu zakończenia całości prac, jak też zakończenia drugiego i trzeciego etapu realizacji umowy. Strony nie sporządziły także Analizy Przedwdrożeniowej, w której – zgodnie z umową – miano wskazać terminy realizacji, czas trwania oraz zakres szkoleń. Wskazać także należy, że z zaoferowanego materiału dowodowego nie wynika, by w trakcie realizacji umowy strona powodowa kierowała wobec pozwanej uwagi, pretensje i żądania w związku z terminem realizacji umowy.
Przy poczynionym wyżej ustaleniu bezprzedmiotowe stały się pozostałe zarzuty apelującej pozwanej, w tym odwołujące się doart. 76 k.c.
Konsekwencją ustalonego stanu faktycznego jest także ocena, że w świetle treściart. 483 i 484 k.c.oraz postanowień umowy stron brak jest podstaw do zasądzenia od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania prac w zakresie wdrożeniu sprzętu, wystawienia protokołu zdawczo-odbiorczego i realizacji przedmiotu umowy do przekazania licencji i kluczy licencyjnych, skoro strony nie ustaliły terminów, w jakim te czynności miały być dokonane. Zważyć należy, że przy braku umownego określenia tych terminów, ich ustalenie mogło nastąpić poprzez wezwanie wierzyciela skierowane do dłużnika do wykonania obowiązku umownego (art. 455 k.c.). W sprawie nie wykazano, by także w tym trybie doszło do ustalenia terminu wykonania umowy.
W opisanym wyżej zakresie powództwo podlega oddaleniu.
Niezasadna jest natomiast apelacja strony pozwanej w części kwestionującej zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 7.500 zł z tytułu kary umownej za zwłokę w wykonaniu umowy w części dotyczącej dostawy Sprzętu Komputerowego. W tym zakresie nie było sporu między stronami, że przedmiotowa dostawa została wykonana po terminie wskazanym w umowie, w dacie wskazanej przez powodową spółkę.
Nie mogą odnieść skutku zarzuty pozwanej związane z niemożnością dochowania wyznaczonego terminu. Pozwana spółka jest profesjonalistą i nie może powoływać się na fakt, iż zdecydowała się zawrzeć umowę, co do której od początku wiedziała, że nie jest w stanie terminowo jej wykonać – a do tego sprowadzają się twierdzenia pozwanej.
Konsekwencją wyżej poczynionych ustaleń i powołanej argumentacji jest bezzasadność apelacji strony powodowej i bezprzedmiotowość podniesionych przez nią w apelacji zarzutów. Zważyć jedynie należy, że przy zasadności naliczenia kary umownej w wysokości 7.500 zł, brak jest podstaw do jej miarkowania (art. 484 k.c.). Porównanie wysokości tej kary do wartości wynagrodzenia umownego nie pozwala na przyjęcie, że kara ta jest wygórowana.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.iart. 385 k.p.c., orzekł jak w sentencji. Koszty postępowania za postępowanie pierwszoinstanycyjne zostały rozliczone między stronami na podstawieart. 100 k.p.c., przy uwzględnieniu, że strona powodowa przegrała proces w 93 %.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c., przy stosunkowym rozdzieleniu kosztów w granicach 7% do 93 %. Strona powodowa poniosła koszty w wysokości 7.656 zł (3.606 zł z tytułu opłaty od apelacji; 4.050 zł z tytułu opłaty od wynagrodzenia pełnomocnika), a strona pozwana – w wysokości 4.952 zł (902 zł z tytułu opłaty od apelacji; 4.050 zł z tytułu opłaty od wynagrodzenia pełnomocnika). Łącznie zatem koszty te wyniosły 12.608 zł, z czego stronę pozwaną obciąża kwota 882,56 zł (7 %). W konsekwencji stronie pozwanej należą się koszty w wysokości 4.069,44 zł (różnica pomiędzy kosztami poniesionymi, a obciążającymi stronę.

SSA Paweł Rygiel  SSA Teresa Rak SSA Józef Wąsik