Sąd Okręgowy w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 16/18
Data wyroku: 2018-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Krzysztof Lisek

Sygn. akt I Ns 16/18

POSTANOWIENIE
Dnia 9-10-2018 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie, I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Krzysztof Lisek
Protokolant: Dominika Kralka -
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8-10-2018 r. w Krakowie
sprawy z wniosku:
- Komitetu Wyborczego WyborcówJ. O.K.
przy uczestnictwie:
-Ł. G.
o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym
postanawia:

1
nakazać uczestnikowiŁ. G.sprostowanie nieprawdziwych informacji poprzez opublikowanie na pierwszej stronieGazety (...)ogłoszenia o wielkości 6 cm w pionie i 12 cm w poziomie czcionką Arial wielkość 12 o treści „Ł. G.kandydat na prezydenta MiastaK.oświadcza, że w treści zdaniaMamy byłego dyrektora szkoły , który był tak świetnym dyrektorem , że kiedy urzędnicyM.go odwołali , rodzice protestowali pod magistratem , a dzieciaki odwołały doroczne przedstawienie”sformułowanie „że kiedy urzędnicyM.go odwołali”jest nieprawdziwe.Ł. G.kandydat na Prezydenta MiastaK.”, przy czym publikacja sprostowania ma nastąpić w terminie 24 godzin od prawomocności postanowienia na koszt uczestnika postępowaniaŁ. G.,

2
oddalić wniosek w pozostałej części,

3
stwierdzić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

___________________
(...)
WnioskodawcaKomitet Wyborczy WyborcówJ. M.działający przez pełnomocnikaM. M. (2)złożył wniosek o wydanie w trybie wyborczym orzeczenia:
- nakazującemu uczestnikowi sprostowanie nieprawdziwych informacji poprzez ich opublikowanie na pierwszej stronieGazety (...)ogłoszenia o wielkości 6 cm w pionie i 12 cm w poziomie czcionką Arial wielkość 12 o treści „Ł. G.kandydat na prezydenta MiastaK.oświadcza, że w treści zdaniaMamy byłego dyrektora szkoły , który był tak świetnym dyrektorem , że kiedy urzędnicyM.go odwołali , rodzice protestowali pod magistratem , a dzieciaki odwołały doroczne przedstawienie”sformułowanie „że kiedy urzędnicyM.go odwołali”jest nieprawdziwe.Ł. G.kandydat na Prezydenta MiastaK.”, przy czym publikacja sprostowania ma nastąpić w terminie 24 godzin od prawomocności postanowienia na koszt uczestnika postępowaniaŁ. G.,
- nakazujące usunięcie tak sformułowanego zdania zawierającego nieprawdziwy fragment z treści publikacji zamieszczonych na portalu społecznościowymF.na profiluStowarzyszenia (...)dlaK.,
- nakazujące uczestnikowi wpłacenie kwoty 20 000 zł. na rzeczStowarzyszenia (...)wK..
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że   w trakcie konwencji wyborczej uczestnik oświadczyłMamy byłego dyrektora szkoły , który był tak świetnym dyrektorem , że kiedy urzędnicyM.go odwołali , rodzice protestowali pod magistratem , a dzieciaki odwołały doroczne przedstawienie.Powyższa wypowiedź została zacytowana w artykule prasowym autorstwaM. K.wGazecie (...)w dniu 23-09-2018. Wnioskodawca wskazał, że będący bohaterem wypowiedziA. Ł.został dyrektoremZespołu Szkół Ogólnokształcących (...)na podstawie aktu powierzenia na okres 1-09-2012 do 31-08-2017. Po upływie ww terminu przestał pełnić swoją funkcję. Następnie przeprowadzono konkurs na dyrektora szkoły który nie został rozstrzygnięty. Po zwróceniu się przez Prezydenta MiastaK.do(...)Kuratora Oświaty , ten pismem z dnia 12-07-2017 wydał negatywną opinię co do ww osoby. W konsekwencji wdrożono tryb powołania innej osoby.
Uczestnikw odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że jest autorem słów , które padły we wskazanych okolicznościach. Nie zgadza się jednak z konkluzjami wniosku , a zwłaszcza oceną słów jako nieprawdziwych. Uczestnik wskazał, że jakkolwiek w konsekwencji wyniku głosowania komisji konkursowej nie doszło do powołaniaA. Ł.na drugą kadencję pełnienia przez niego stanowiska dyrektoraZespołu Szkół Ogólnokształcących (...)to jednak w mediach użyto słowa o jego „odwołaniu”. Dowodzi to , że w powszechnym przekonaniu wynik postępowania konkursowego był odbierany jako „odwołanie” . Chodzi ostatecznie o to, żeA. Ł.przestał pełnić swoją funkcje. Gdyby choć jedna z przedstawicielek Wydziału(...)Urzędu MiastaK.poparła kandydaturę , zyskałby on 7 głosów i tym samym pełniłby on przez kolejną kadencję funkcję dyrektora. Obie przedstawicielki(...)nie poparły kandydata. Zastosowana przez uczestnika forma wypowiedzi powinna być uznana za dopuszczalną . Skoro analogiczne stwierdzenie zostało zawarte w artykule prasowym, toteż należy ocenić , że na płaszczyźnie języka potocznego uczestnik nie mijał się z prawdą.
Ustalenia faktyczne:
Podczas konwencji wyborczejŁ. G., ten stwierdził:Mamy byłego dyrektora szkoły , który był tak świetnym dyrektorem , że kiedy urzędnicyM.go odwołali , rodzice protestowali pod magistratem , a dzieciaki odwołały doroczne przedstawienie”.
Wypowiedź ta jest zamieszczona również na stronie internetowej(...)dlaK.oraz została zawarta w artykule opublikowanym wGazecie (...).
(dowód: dokument k. 9 i 17)
W dniu 24-08-2017 wGazecie (...)ukazał się artykuł z informacją o odwołaniuA. Ł.ze stanowiska.
(dowód: wydruk z artykułu do łączony do odpowiedzi na wniosek).
Na stronie internetowej(...)ukazał się wywiad zA. Ł., w którym osoba pytająca dwukrotnie użyła słowa wskazującego na odwołanieA. Ł.ze stanowiska.
(dowód: dokument przedłożony na rozprawie).
Aktem Powierzenia z czerwca 2012, Prezydent MiastaK.powierzyłA. Ł.stanowisko dyrektoraZespołu Szkół Ogólnokształcących (...)wK.na okres od dnia 1-09-2012 do dnia 31-08-2017.
(dowód: akt powierzenia k. 14)
Pismem z dnia 4-07-2017 Prezydent miastaK.zwrócił się do(...)Kuratora Oświaty z prośbą o wyrażenie stanowiska w trybieart. 36a ust 4 ustawy z dnia 7-09-1991 o systemie oświatyw sprawie powierzenia stanowiska dyrektora tej szkoły PanuA. Ł..
(dowód: pismo k. 15)
W dniu 8-06-2017 odbyło się posiedzenie komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektoraZespołu Szkół Ogólnokształcących (...)wK., w wyniku głosowania na 12 głosów , ważnych głosów oddano 11, za powierzeniem stanowiskaA. Ł.6 , a 1 członek wstrzymał się od głosu.
(dowód: kopia protokołu dołączona do wniosku).
Pismem z dnia 12-07-2017(...)Kurator Oświaty poinformował Prezydenta MiastaK., że wyraża negatywna opinię w sprawie powierzenia PanuA. Ł.stanowiska dyrektoraZespołu Szkół Ogólnokształcących (...)wK.. W piśmie zostało wskazane , że konkurs odbył się w dniu 7-06-2017 iA. Ł.nie otrzymał bezwzględnej większości głosów obecnych członków komisji konkursowej.
(dowód: pismo k. 16)
Powyższe okoliczności zostały ustalone na podstawie dokumentów załączonych przez strony do akt. Strony nie pozostawały w sporze co do ww faktów. Okoliczności wykazane ww dokumentami były wystarczające dla rozpoznania żądania wniosku. Sam przebieg komisji konkursowej i to kto w jaki sposób głosował (a de facto byłaby to jedyna teza dowodowa wykraczająca poza bezsporne w sprawie fakty) nie był istotny dla rozstrzygnięcia, stąd wniosek o przesłuchanie świadków został oddalony. Podobnie też bezzasadny był wniosek o przesłuchanie stron , a to z uwagi , iż faktyczne znaczenie wypowiedzi mającej miejsce podczas konwencji wyborczej nie podlega dowodowi (ale ocenie Sądu), a intencje uczestnika końcowo nie mają znaczenia.
Rozważania prawne:
Zgodnie z art.  111. § 1 kodeksu wyborczego:Jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe(Dz. U. poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:
1) zakazu rozpowszechniania takich informacji;
2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;
3) nakazania sprostowania takich informacji;
4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;
5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;
6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego.
§ 2. Sąd okręgowy rozpoznaje wniosek, o którym mowa w § 1, w ciągu 24 godzin w postępowaniu nieprocesowym. Sąd może rozpoznać sprawę w przypadku usprawiedliwionej nieobecności wnioskodawcy lub uczestnika postępowania, którzy o terminie rozprawy zostali prawidłowo powiadomieni. Postanowienie kończące postępowanie w sprawie sąd niezwłocznie doręcza wraz z uzasadnieniem osobie zainteresowanej, o której mowa w § 1, i zobowiązanemu do wykonania postanowienia sądu.
§ 3. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w ciągu 24 godzin zażalenie do sądu apelacyjnego, który rozpoznaje je w ciągu 24 godzin. Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu.
§ 4. Publikacja sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin następuje najpóźniej w ciągu 48 godzin, na koszt zobowiązanego. W orzeczeniu sąd wskazuje prasę w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, w której nastąpić ma publikacja, oraz termin publikacji.
§ 5. W razie odmowy lub niezamieszczenia sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin przez zobowiązanego w sposób określony w postanowieniu sądu sąd, na wniosek zainteresowanego, zarządza opublikowanie sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin w trybie egzekucyjnym, na koszt zobowiązanego.
§ 5a. Do sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin publikowanych w programach nadawców radiowych lub telewizyjnych stosuje się przepisyustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizjidotyczące działalności reklamowej w programach telewizyjnych i radiowych, z tym że czas przeznaczony na ich publikację nie jest wliczany do dopuszczalnego wymiaru czasu emisji reklam określonego w art. 16 tej ustawy.
§ 6. W sprawach, o których mowa w § 1, 4 i 5, przepisu art. 104 nie stosuje się.
Przedmiotowe wypowiedzi uczestnika stanowiły formę agitacji wyborczej , co nie było sporne pomiędzy stronami, zostały one wypowiedziane na konwencji wyborczej.
Sąd uznał, że przedmiotowa wypowiedź uczestnika jest nieprawdziwa. Uczestnik, próbuje zrównać znaczenie słów „odwołać” i nie powołać” odwołując się do języka potocznego oraz wskazując, że tak naprawdę chodziło o skutek w postaci „nie zatrudniania” na stanowisku dyrektoraA. Ł..
Nie sposób podzielić argumentów uczestnika, gdyż ww słowa mają w języku polskim odmienne znaczenie. Sformułowanie „odwołać” oznacza skłonienie kogoś do odejścia, usunięcie ze stanowiska ((...), a „powołać” – wyznaczyć kogoś do pełnienia jakiejś funkcji, pełnienia jakiegoś stanowiska ((...)Sformułowanie „odwołanie” dotyczy więc zakończenie jakiejś relacji, a „nie powołanie” – oznacza nie rozpoczynanie relacji. Sąd to dwa odmienne zdarzenia faktyczne.
Kwestię rozumienia znaczenia słowa „odwołać” i „niepowołać” należy oceniać w świetle faktów wskazanych w uzasadnieniu wniosku i odpowiedzi na wniosek oraz brzmieniaustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
A. Ł.(którego dotyczy wypowiedź uczestnika) powierzono stanowisko dyrektora na okres od od dnia 1-09-2012 do dnia 31-08-2017. Po ty okresie, kiedy powierzenie wygasło, przeprowadzono procedurę konkursową , w wyniku których czynności , ww nie otrzymał wymaganej liczby głosów. Stąd nie doszło do powierzenia mu stanowiska dyrektora na kolejny okres.
Odnosząc się do przepisów prawa regulujących kwestię powierzenia stanowiska dyrektora i odwołania dyrektora ze stanowiska, procedura powierzenia stanowiska i przeprowadzenia czynności konkursowych została uregulowana wart. 36a ustawy z dnia 7-09-1991 o systemie oświaty. Kandydata wyłania się w drodze konkursu, , przepis określa konkretne wymagania, skład komisji konkursowej Wart. 38 ustawy o systemie oświaty( w wersji obowiązującej na chwile procedowania w przedmiocie powołania dyrektora) został uregulowany tryb odwołania dyrektora szkoły. Zgodnie z powyższym przepisem organ który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole :
1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:
a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a;
2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Sformułowanie jakie padło z ust uczestnika , o tym, żeA. Ł.odwołano ze stanowiska dyrektora jest nieprawdziwe. W związku z powyższym niezależnie od intencji uczestnika oraz tego w jakim stopniu negatywnie zostało to odebrane wniosek jest zasadny.
Sąd Okręgowy uznał za zasadny wniosek o sprostowanie zgodnie z treścią żądania. Bezzasadne jest natomiast żądanie usunięcia wpisu figurującego na portalu społecznościowym „facebook” na profilistowarzyszenia (...)dlaK.. Wskazać należy, że ww stowarzyszenie jest odrębnym od uczestnika podmiotem prawa (zarejestrowanym w KRS nr(...)). Stąd brak jest podstaw do nakazywaniaŁ. G.usuwania treści z ww portalu .
W przedmiocie żądania wpłacenia kwoty 20 000 zł. na rzeczStowarzyszenia (...), wskazać należy, że zastosowane środki w postaci sprostowania informacji podanych na konwencji wyborczej w ocenie sądu w dostateczny sposób zaspokajają potrzebę ochrony interesów wnioskodawcy.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzieart. 520 par 1 k.p.c.
___________________
SSO Krzysztof Lisek