Sąd Okręgowy w Warszawie
IV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: IV Ns 155/18
Data wyroku: 2018-10-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Andrzej Sterkowicz

Sygn. IV Ns 155/18

POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Andrzej Sterkowicz

Protokolant:

Protokolant sądowy Anna Wawrzyniak

po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu
sprawy z wniosku
Komitetu Wyborczego WyborcówM.z siedzibą wM.
z udziałem

W. K., Komitetu Wyborczego Wyborców(...)
o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 § 1 ustawy z dnia 05.01.2011 r.
postanawia
1.umorzyć postepowanie;
2. koszty postepowania między stronami wzajemnie znieść.
Sygn. akt IV Ns 155/18
Uzasadnienie postanowienia z dnia 23 października 2018 r.
Wnioskodawca Komitet Wyborczy WyborcówM.wM.we wniosku z dnia 22.10.2018 r. wniósł o zakazanie uczestnikomW. K.oraz Komitetowi Wyborców(...)rozpowszechniania nieprawdziwych informacji w zakresie wizerunkuM. T.i Komitetu wyborczego WyborcówM.insynuujący podjęcie przez nich działań przestępczych w związku ze zgromadzonym budżetem miastaM.oraz nakazanie uczestnikomW. K.i Komitetowi Wyborców(...)sprostowania nieprawdziwych informacji w zakresie rozpowszechnianego przez nich nieprawdziwego wizerunkuM.T.i Komitetu wyborczego WyborcówM.insynuującego podjęcie przez nich działań przestępczych w związku ze zgromadzonym budżetem miastaM.– poprzez zamieszczenie oświadczenia o treści następującej:
„

W. K.oraz Komitet Wyborczy Wyborców(...)oświadcza, że rozpowszechnianie przez nich nieprawdziwe informacje w zakresie wizerunku PaniM. T.i Komitetu wyborczego WyborcówM.insynuującego podjęcie przez nich działań przestępczych w związku ze zgromadzonym budżetem miastaM.nie są prawdziwe.

    Za podanie nieprawdziwych informacjiW. K.oraz Komitet Wyborczy Wyborców(...)przeprasza”-w terminie 48 godzin od uprawomocnienia się orzeczenia, na kosztW. K.oraz Komitetu Wyborców(...)w:gazecie (...)na stronie 1 czcionką Tahoma nie mniejszą niż 0,4 cm wysokości w ramce nie mniejszej niż o wymiarach 20 cm na 20 cm, na stronie głównej strony internetowej(...)W. K.Burmistrz MiastaM.czcionką Tahoma nie mniejszą niż 0,4 cm wysokości w ramce nie mniejszej niż 20 cm na 20 cm.
Wnioskodawca domagał się także przyznania od uczestników postępowaniaW. K.oraz Komitetu wyborczego Wyborców(...)solidarnie na rzecz(...)Stowarzyszenia(...)z siedzibą wW.kwoty 10 000 zł.
W ramach uzasadnienia wniosku wskazano, że uczestnicy postępowania startują w zbliżających się wyborach samorządowych i w trakcie trwającej kampanii wyborczej rozpowszechniają materiały wyborcze zawierające nieprawdziwe informacje. Podkreślono, że ze zdjęcia zamieszczonego na banerze wyborczym należącym do uczestników wynika insynuacja tego rodzaju, żeM. T.i Komitet Wyborczy Wyborców(...)zamierzają podjęcie działań przestępczych w związku ze zgromadzonym budżetem miastaM.. Te informacje są oczywiście nieprawdziwe i takie stwierdzenie w sposób oczywisty wprowadza w błąd potencjalnego wyborcę co do działańM. T.i Komitetu WyborcówM.. W ten więc sposób uczestnicy rozpowszechniają na terenie prowadzonej kampanii wyborczej materiały przeznaczone do agitacji wyborczej, które przenoszą informacje nieprawdziwe i które są wymierzone w stosunku do osoby kontrkandydataW. K.i Komitetu Wyborczego WyborcówM.. Zdaniem wnioskodawcy podjęcie takich działań godzących w osobę kandydataM. T.i Komitetu Wyborczego wyborcówM.może mieć wpływ na wynik wyborczy. Według wnioskodawcy dodatkowo zachodzi obawa, żeW. K.i Komitet wyborczy Wyborców(...)w sposób świadomy wprowadza w błąd wyborców na terenie miastaM.. W związku z tym, że materiały o tej treści dotarły już w ramach obiegu do nieokreślonej liczby(...)uzasadnionym i do tego celowym jest zakazanie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, a także nakazanie dokonania sprostowania na stronie internetowej uczestnika tj. Komitetu Wyborczego i do tego w lokalnej prasie. Jak zaznaczono dokonany w ten sposób wybór środków przewidzianych w prawie wyborczym, tylko częściowo usunie skutki rozpowszechniania nieprawdziwych informacji przez osoby uczestników. Z kolei żądanie wpłacenia kwoty w sprecyzowanej wysokości na cel społeczny związane jest z natężeniem złej woli uczestników, którzy nie dokonali weryfikacji rozpowszechnianych materiałów i w sposób zamierzony wprowadzili w ten sposób w błąd wyborców.
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowanie-W. K.wniosła o umorzenie postępowania i o zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania.
Jak wskazano przedmiotowy wniosek z jakim wystąpiono w trybie art.11 ustawy- kodeks wyborczy jest niezasadny, a całe postępowanie powinno ulec umorzeniu, z uwagi na fakt, żeM. T.nie uzyskała wyboru podczas przeprowadzonych wyborów samorządowych na stanowisko Burmistrza miastaM.. Podano, że w wyniku przeprowadzonego glosowaniaM. T.nie uzyskała wyborczego awansu do drugiej tury wyborów. W takiej sytuacji jaka zaistniała, postępowanie w tym trybie powinno zostać umorzone z uwagi na odpadnięcie celu ochrony jaki stwarza art. 111 ustawy-kodeks wyborczy. Ponadto jak zaznaczono, przedmiotowy wniosek nie jest uzasadniony skoro został zgłoszony przez Komitet Wyborczy, a więc podmiot nie posiadający do tego uprawnień. Z drugiej strony uczestniczkaW. K.w ramach prowadzonej kampanii podejmowała działania wyłącznie w ramach swobody wypowiedzi, która nie cechowało podawanie nieprawdziwych informacji oM.T.. Sam zaś przedmiotowy plakat miał charakter satyry i nie naruszył praw wyborców do bycia nieokłamanym w trakcie przebiegu kampanii.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

W dniu 24 sierpnia 2018 r Komisarz Wyborczy wW.II przyjął zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego pod nazwą Komitet Wyborczy WyborcówM.. Komitet ten powstał w celu zgłaszania kandydatów na radnych w wyborach jednostek samorządu terytorialnego zarządzonego na dzień 21 października 2018 r. Pełnomocnikiem wyborczym tego komitetu został-S. T.. Kandydatem Komitetu Wyborczego WyborcówM.na stanowisko Burmistrza miastaM.byłaM. T..
/dowód: postanowienie Komisarza Wyborczego- k. nr 11/
Kandydatem zarejestrowanego Komitetu Wyborczego Wyborców(...)była –W. K..
/dowód: uchwała nr Miejskiej Komisji Wyborczej wM./
/dowód: okoliczność przyznana prze strony/
W ramach prowadzonej kampanii wyborczej Komitet Wyborczy(...)przedstawił w sposób publiczny baner informujący o oddłużeniu miastaM.przez osobę BurmistrzaW. K.. Treść baneru wypełniał także rysunek przedstawiający w formie karykatur osoby, w tym osobę innego kandydata na stanowisko Burmistrza –M.T.. Rysunek został zaopatrzony w formę komentarza „(...).
/dowód: plakat wyborczy (baner) – k. nr 7/
/dowód: okoliczności przyznane przez strony na rozprawie/
W wyniku przeprowadzonego głosowanie w ramach wyborów przeprowadzonych w dniu 21 października 2018 r żaden z ubiegających się kandydatów na BurmistrzaM.nie został wybrany na ten urząd. W dniu 4 listopada zostanie przeprowadzone głosowanie ponowne na dwóch kandydatów, którzy otrzymali najwyższą liczbę głosów. Są nimiW. K.iP. R..
/dowód: uchwała nr(...)Miejskiej Komisji Wyborczej wM.z dnia 22 października 2018 r./
Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił w oparciu o dowody, które stanowiły przedstawione przez obie strony dokumenty o charakterze prywatnym jak i urzędowym. Żaden z nich nie został przez strony zakwestionowany ani pod względem ich ważności czy też jego pochodzenia. Dowód w sprawie stanowią także fakty powołane i jednocześnie przyznane prze strony na rozprawie, które przedstawiają się jako całkowicie bezsporne. Odnoszą się one w szczególności do osobyM. T.i wiążą się one ze statusem tej osoby jako kandydata na urząd Burmistrza MiastaM..

Sąd rozważył co następuje:

Wnioskodawca za podstawę wniesionego wniosku wskazał art. 111 pkt 1,3,6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.- Kodeks wyborczy. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z tymi przepisami wnioskodawca ( których krąg jest ściśle określony) ma interes w żądaniu odpowiedniego sprostowania oraz żądania zastosowania odpowiedniego zakazu w sytuacji kiedy plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe. Konstrukcja wskazanego przepisu kodeksu wyborczego jest niczym innym jak ustawowym instrumentem ochrony kandydata przed rozpowszechnianiem informacji nieprawdziwych i godzących w niego osobiście. Jednakże ochrona ta ma pewną cezurę czasową, gdyż odnosi się do okresu przebiegu kampanii wyborczej i kończy się z momentem jej zakończenia i jeszcze zakończeniem glosowania. O powyższym decyduje zarówno przyjęta przez ustawodawcę systematyka rozwiązań prawnych kodeksu wyborczego, a także sama specyfika trybu postępowania, jakie zakreśla wspomniany jego art. 111, które ukształtowane jest między innymi poprzez krótkie terminy rozpoznania sprawy. Zapadłe wówczas rozstrzygniecie sądu w takich terminach stwarza gwarancje dla samych stron, ale także dla ich potencjalnych wyborców i opinii publicznej, do zapoznania się z wydanym rozstrzygnięciem, z zastrzeżeniem jednak, że będzie to miało miejsce przed datą głosownia.
Zatem celem wyrażonym przez ustawodawcę w art. 111 kodeksu wyborczego jest usunięcie naruszeń mogących lub mających wpływ na przebieg kampanii wyborczej, a następnie na sam przebieg i akt głosownia przez wyborców. Odpada jednak cel tej ochrony w sytuacji, kiedy rozpoznanie w tym trybie sprawy, a następnie wydanie orzeczenia, następuje już po zakończeniu kampanii i w dodatku po przeprowadzonym głosowaniu.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Istotnych jest kilka zachodzących na tym tle faktów. Głosowanie w zakresie zarządzonych wyborów samorządowych zakończyło się w dniu 22.10.2018 r o godzinie 21.00., zaś sam wniosek wnioskodawcy został złożony w trybie art.111 ustawy- kodeks wyborczy w dniu 22.10.2018 r o godzinie 17.29. Jest więc faktem bezspornym, że nastąpiło to już po przeprowadzonym glosowaniu i tym bardziej po zamknięciu kampanii wyborczej, która zakończyła się już znacznie wcześniej. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że w wyborach przeprowadzonych w dniu 21 października 2018 r żaden z kandydatów nie został wybrany na urząd Burmistrza miastaM.. Konsekwencją tego jest to, że w dniu 4 listopada 2018 r. zostanie przeprowadzone ponowne glosowanie, ale na tylko dwóch kandydatów, którzy otrzymali największą liczbę głosów. Wśród nich nie ma już kandydata- osobyM.T.. Osoba ta więc stosownie do rozwiązań ustawy- kodeks wyborczy nie ma już statusu kandydata, który w ramach art.. 111 nabył ustawowe uprawnienia do ochrony w sytuacjach tamże opisanych. Osoba ta w związku z tym nie prowadzi już kampanii wyborczej. Zdaniem więc sądu oczywistym jest, że w tak zachodzącym układzie faktycznym odpadł cel ochrony wyrażony w art. 111 k.w., który w sposób nadrzędny wyrażał się w domaganiu usunięcia naruszeń godzących w osobę kandydata, które mógłby mieć wpływ na przebieg prowadzonej kampanii wyborczej i następnie na sam dokonywany akt glosowania przez wyborców i co za tym idzie na końcowy wynik wyborów. Stąd też wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawi staje się z tych podanych przyczyn bezprzedmiotowe i podlega ono umorzeniu na podstawieart. 355 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na przepisieart. 100 k.p.c., przy uznaniu, że rozstrzygnięcie końcowe nie stawia żadnej ze stron w pozycji podmiotu wygrywającego lub przegrywającego sprawę.