Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 299/18
Data wyroku: 2019-01-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kamila Różańska, Anna Zawadka, Jacek Matusik
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 18 § 2 kk w zw. z art. 279 § 1 kk

Warszawa, dnia 14 grudnia 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 299/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Jacek Matusik (spr.)
Sędziowie:  SO Anna Zawadka
SR del. Kamila Różańska
protokolant: sekr. sądowy Anna Rusak
przy udziale prokuratora Andrzeja Jaczewskiego
po rozpoznaniu dnia 14 grudnia 2018 r. w Warszawie
sprawyA. P., synaM.iJ.,ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.
P. N., synaM.iB.,ur. (...)wW.oskarżonego o przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonegoP. N.
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 17 listopada 2017 r.    sygn. akt V K 297/12
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonychA. P.iP. N.uniewinnia od popełnienia zarzucanych im czynów; wydatkami za postępowanie w sprawie obciąża Skarb Państwa.
SSR del. Kamila Różańska   SSO Jacek Matusik   SSO Anna Zawadka
Sygn. akt VI Ka 299/18

UZASADNIENIE
A. P.został oskarżony o to, że w okresie od nieustalonego czasu do dnia 6 maja 2008 roku wK., gm. Tłuszcz, woj.(...)podżegałK. O. (1),M. N.,Ł. T.iP. N.do dokonania włamania do samochodu markiH. (...), zaparkowanego na terenieAutokomisu (...), przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn zart. 18 §2 kkw zw. zart. 279 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kk.
P. N.został oskarżony o to, że w dniu 6 maja 2008 roku wK., pow. Tłuszcz, woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. N.,Ł. T.iK. O. (1)po uprzednim wyważeniu drzwi do pomieszczenia stacji(...), a następnie doprowadzeniu do stanu bezbronności pracownika stacjiM. W.poprzez bicie po całym ciele oraz skrępowanie taśmą samoprzylepną, dokonali zaboru celem przywłaszczenia trzech automatów do gier wartości 21.500 zł na szkodęfirmy (...)z siedzibą wL.oraz pieniędzy w kwocie 911 zł i telefonu komórkowegomarki N. (...)o wartości ok. 300 zł na łączną sumę strat ok. 1.211 zł na szkodę właściciela stacjiB. C., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary będąc uprzednio skazanym za przestępstwa kradzieży z włamaniem i rozbojów, tj. o czyn zart. 280 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kk.
Sąd Rejonowy w Wołominie V Wydział Karny wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 roku w sprawie o sygn. V K 297/12:

I
oskarżonegoA. P., w ramach zarzuconego mu czynu uznał za winnego tego, że w okresie od nieustalonego czasu do dnia 6 maja 2008 roku wK., pow. Tłuszcz, woj.(...)podżegałK. O. (1),M. N.oraz ustaloną osobę do dokonania kradzieży z włamaniem samochodu markiH. (...), zaparkowanego na terenieAutokomisu (...), tj. popełnienia czynu zart. 18 § kkw zw. zart. 279 §1 kki za to na podstawieart. 18 §2 kkw zw. zart. 279 §1 kkskazał go opierając wymiar kary na podstawieart. 19 §1 kkw zw. zart. 279 §1 kkna karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 69 §1 i 2 kk,art. 70 §1 pkt. 1 kkw zw. zart. 4 §1 kkwykonanie orzeczonej wpkt. Iwobec oskarżonegoA. P.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 (trzech) lat tytułem próby;

III
oskarżonegoP. N.uznaje za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z tym ustaleniem, iż dopuścił się jego popełnienia działając wspólnie i w porozumieniu zM. N.,K. O. (1)i ustaloną osobą i za to na podstawieart. 280 §1 kkiart. 33 §2 kkwymierzył karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz grzywny 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

IV
na podstawieart. 69 §1 i 2 kk,art. 70 §1 pkt. 1 kkw zw. zart. 4 §1 kkwykonanie orzeczonej wpkt. Iwobec oskarżonegoP. N.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby.

Od powyższego wyroku apelacje wnieśli prokurator oraz obrońca oskarżonegoP. N..
Prokurator zaskarżył powyższy wyrok w części w zakresie rozstrzygnięcia o karze na niekorzyść oskarżonegoP. N.oraz w całości na niekorzyśćA. P..
Obrońca oskarżonegoP. N.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść wyroku, to jestart. 5 §2 kpk,art. 7 kpk,art. 410 kpki424 §1 i 2 kpkpolegającą na oparciu wyroku na dowodach dla oskarżonego niekorzystnych, przy jednoczesnym pominięciu dowodów przemawiających za wyjaśnieniamiP. N.– bez należytego przedstawienia takiego stanowiska w uzasadnieniu wyroku.
Podnosząc powyższe obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieP. N., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniesiona w niniejszej sprawie apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna i zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoP. N., a na podstawieart. 435 kpktakże zmianą zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoA. P.poprzez jego uniewinnienie. W związku z powyższym bezprzedmiotowa i bezzasadna okazała się apelacja wywiedziona przez prokuratora.
Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż jak wynika z treści pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zasadniczą podstawą poczynienia przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, w zakresie popełnienia przez oskarżonych przypisanych im przestępstw są zeznania „małego świadka koronnego” –M. N., który był jednym ze współsprawców rozboju na stacji(...)w dniu 6 maja 2008 r. wK.. Jednocześnie, analiza dowodów ujawnionych w toku rozprawy przed Sądem Rejonowym, pozwala na stwierdzenie, że zeznania tego świadka są w zasadzie jedynym dowodem wskazującym na to, że oskarżonyP. N.iA. P.dopuścili się przypisanych im czynów. Z kolei dowodami przeciwnymi - wskazującymi na to, że oskarżeni nie dopuścili się przypisanych im czynów są zeznania innego „małego świadka koronnego” –K. O. (1)również współsprawcy rozboju na stacji(...)w dniu 6 maja 2008 r. wK.oraz wyjaśnienia samych oskarżonych, którym to Sąd I instancji odmówił wiarygodności.
Sąd Okręgowy dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku doszedł do wniosku, że ocena wskazanych wyżej dowodów dokonana przez Sąd I instancji nie może zostać zaakceptowana. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż Sąd Rejonowy wykazał się pewną niekonsekwencją w ocenie powyższych dowodów, wartościując je w istocie w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami procesu karnego. Nie można bowiem oprzeć się wrażeniu, iż rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Rejonowy niejako z góry przyjął, że zeznania jednego z „małych świadków koronnych” -M. N.są wiarygodne w zakresie, w jakim obciążają oskarżonych, a zeznania drugiego z nich –K. O. (1), są niewiarygodne w zakresie, w jakim kwestionują udział oskarżonych w popełnieniu zarzucanych im czynów. Sądu I Instancji wskazał przy tym, żeK. O. (1)ma interes zeznawać przeciwnie doM. N.z powodu ich konfliktu.
W związku z tym wskazać należy, iż uwadze Sądu I instancji umknęła okoliczność, żeM. N.w toku pierwszego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym w charakterze podejrzanego wyjaśnił, że w zakresie rozboju na stacji(...)w dniu 6 maja 2008 r. wK.nie jest pewien, czy oskarżonyP. N.brał udział w tym przestępstwie (k. 216). Następnie w toku kolejnego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym w charakterze podejrzanego i w charakterze świadka w postępowaniu I instancji zmienił swoje wyjaśnienia/zeznania wskazując jednak na udział oskarżonegoP. N.w omawianym zdarzeniu (k. 230, 699, 1184). Z kolei, co do oskarżonegoA. P.,M. N.wskazywał, że oskarżony poinformował ich, że na stacji(...)znajdują się automaty z dużą ilością pieniędzy, a w komisie obok samochódh. (...)i jeżeli przy okazji dokonania napadu na tą stację ukradną w/w samochód, to on ten samochód od nich weźmie. Z kolei na rozprawie przed Sądem w dniu 11 września 2015 r. zeznał, że udział oskarżonegoA. P.w zdarzeniu „był żaden”, że „nie powinien być w tej sprawie oskarżonym” i wycofał się z tego, że chciał samochódh. (...)z komisu. Natomiast świadekK. O. (1)konsekwentnie w toku całego postępowania wskazywał, że żaden z oskarżonych nie brał udziału w napadzie na stację wK., ani też oskarżonyA. P.nie podżegał do dokonania kradzieży samochoduH.. OskarżonyP.nie przyznał się do zarzuconego mu czynu, a oskarżonyN.wyjaśnił, że nie brał udziału w napadzie, aM. N.iK. O. (1)przyjechali do niego późno w nocy po zdarzeniu, chcąc się pozbyć samochoduF. (...)i powiedzieli o dokonanym napadzie. OskarżonyN.miał jedynie zaprowadzić do lasu i spalić samochódF. (...).
W ocenie Sądu Odwoławczego żaden inny spośród dowodów ujawnionych w toku rozprawy, poza dowodem z zeznańM. N., będącego w dodatku „małym świadkiem koronnym”, chociażby pośrednio nie potwierdza tego, że oskarżeni dopuścili się przypisanych im czynów. Wobec istnienia zaledwie jednego głównego, w/w dowodu świadczącego przeciwko oskarżonym, obowiązkiem Sądu I Instancji było dokonanie niezwykle wnikliwej i szczególnie ostrożnej oceny materiału dowodowego. W świetle utrwalonego orzecznictwa nie budzi bowiem wątpliwości, że „Dowody z wyjaśnień oskarżonego(a taki charakter mają w istocie zeznania świadka koronnego)w ogóle, a z pomówienia w szczególności, chociaż powinny być traktowane na równi z innymi, to jednak stanowią dowód szczególny i dlatego, co wielokrotnie podkreślono w orzecznictwie powinny podlegać ocenie ze "szczególną wnikliwością", "z całą ostrożnością", "nader ostrożnie". Dla przyjęcia pomówienia za podstawę ustaleń faktycznych trzeba, aby wyjaśnienia te były nie tylko logiczne, konsekwentne, ale również wsparte innymi dowodami, które bezpośrednio lub choćby pośrednio potwierdziłyby wyjaśnienia pomawiającego.” (vide m.in. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt WA 45/07OSNwSK 2007/1/2584). Tymczasem, w realiach niniejszej sprawy, analiza pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzić musi do wniosku, że Sąd Rejonowy obowiązkowi temu nie sprostał. Z pola widzenia nie można bowiem tracić, jak wskazano wyżej, faktu, żeM. N.na świeżo, w swoich pierwszych wyjaśnieniach w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnił, że nie był pewny, czy oskarżonyN.brał udział w napadzie. Nie można wykluczyć, że następcze wskazywanie przezM. N.na udział oskarżonegoN.może wynikać, z tego, że po zdarzeniuM. N.udał się wraz zK. O. (2)doP. N., co spowodowało automatyczne, podświadome i niekoniecznie celowe powiązanie go z całym zdarzeniem, na zasadzie skojarzenia osób. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że jak zeznawał sam świadek (k.1185), jego zeznania dotyczyły około sześćdziesięciu różnych przestępstw o podobnym charakterze popełnianych w różnych konfiguracjach osobowych, a w czasie gdy miały być popełnione przedmiotowe przestępstwa codziennie palił marihuanę, a także w weekendy brał kokainę i amfetaminę, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na jego proces zapamiętywania i odtwarzania zdarzeń. W dodatku Sąd Odwoławczy nie dostrzega żadnego interesu, jaki miałby miećK. O. (1)w tak konsekwentnej ochronie obu oskarżonych przed odpowiedzialnością karną poprzez wskazywanie na brak ich udziału inkryminowanych zdarzeniach, skoro w innym postępowaniu w którym sam występował jako oskarżony, konsekwentnie wskazywał na udział w przedmiotowym napadzie czwartego współsprawcy -Ł. T., który także nie przyznaje się do popełnienia tego czynu. Jeżeli chodzi zaś czyn zarzucanyA. P.to, poza faktem że świadekN.odwołał swoje obciążającego tego oskarżonego zeznania, zwrócić należy uwagę, że zeznania świadka w tym zakresie nigdy nie były konkretne, a rozmowa z oskarżonymP.na temat stacji wK.miała odbywać się w trakcie spożywania alkoholu. W związku z tym nie ma możliwości odtworzenia faktycznego przebiegu rozmowy świadka zA. P., a tym samym ustalenia czy istotnie zachowanie oskarżonego nosiło cechy nakłaniania w rozumieniuart. 18 § 2 k.k.Jest to o tyle istotne, że forma sprawstwa, jakim jest podżeganie, może polegać tylko na aktywnym działaniu i tylko z zamiarem bezpośrednim, a nie ewentualnym. W ocenie Sądu Odwoławczego poinformowanie przez oskarżonegoP., że on weźmie samochód markih., jeśliN.,O.i inne osoby dokonają napadu na stację i przy okazji dokonają zaboru w/w samochodu (o ile nawet rzeczywiście sytuacja taka miała miejsce), nie świadczy o tym, że działał on w zamiarze bezpośrednim, by te osoby dokonały kradzieży z włamaniem, a stanowi informację o potencjalnej możliwości popełnienia przestępstwa w tym konkretnym miejscu, tj. stacji(...)i w komisie i może być oceniane wyłącznie jako działanie w zamiarze ewentualnym. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż żadnemu ze sprawców napadu wK.(N.iO.) oraz oskarżonych o to (N.iT.) nie postawiono zarzut usiłowania kradzieży z włamaniem samochoduH., a przecież gdyby dać w tym zakresie wiarę świadkowiN.to próba kradzieży miała miejsce, a do zaboru pojazdu nie doszło tylko dlatego, że nie znaleziono do niego kluczyków – co winno być zakwalifikowane, co najmniej jako nieudolne usiłowanie kradzieży.
Mając powyższe na uwadze, rację ma obrońca oskarżonegoN., że Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania, tj.art. 7 k.p.k., mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadkówM. N.iK. O. (2)oraz wyjaśnień oskarżonych. Poczynione przez Sąd I instancji, w oparciu o przeprowadzone dowody, ustalenia faktyczne nie mogą być zatem uznane za prawidłowe. Oceniając zebrane na kanwie niniejszej sprawy dowody wnikliwie, wszechstronnie, nie wykraczając przy tym poza ramy zakreślone dyspozycjaart. 7 kpk, należało dać wiarę zeznaniom świadkaK. O. (2)oraz wyjaśnieniom oskarżonych, odmawiając jednocześnie wiary zeznaniom świadkaM. N.w zakresie, w zakresie w jakim pomawia oskarżonych. ZeznaniaK. O. (2)korelują z wyjaśnieniami oskarżonych, a zeznania świadkaM. N.są z nimi sprzeczne, chociaż jak już zostało wspomniane, nie można wykluczyć, że jego pomówienia w stosunku do oskarżonegoP. N.wynikają z powiązania go z całym zdarzeniem w związku z tym, że bezpośrednio po zdarzeniu wraz zK. O. (2)udał się doP. N.. Poczynione ustalenia faktyczne w oparciu o ocenę dowodów polegającą na daniu wiary zeznaniomK. O. (2)i wyjaśnieniom oskarżonych, musiało zaś skutkować ustaleniem, że oskarżeni nie dopuścili się popełnienia przypisanych im czynów, a w konsekwencji do ich uniewinnienia. Mimo, że oskarżonyP.nie zaskarżył przedmiotowego wyroku, to uwzględniając treśćart. 435 k.p.k.Sąd Odwoławczy zmienił tenże wyrok także na jego korzyść. Było to możliwe z uwagi na fakt, że te same źródła dowodowe stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego co do czynów przypisanych obu oskarżonym, a dostrzeżone przez Sąd Odwoławczy uchybienia w zakresie oceny tychże dowodów na podstawieart. 7 k.p.k.miały wpływ na ustalenia faktyczne całej sprawy, a więc także co do oskarżonegoA. P..
W związku z powyższym z przyczyn oczywistych nie mogła zostać uwzględniona apelacja prokuratora. Skoro bowiem prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do uniewinnienia oskarżonych to nie może być mowy o rozważaniu kwestii współmierności kary, czy kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemuP.czynu.
Z powyższych względów Sąd Odwoławczy orzekł, jak w wyroku.
SSR del. Kamila Różańska   SSO Jacek Matusik   SSO Anna Zawadka