Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1717/17
Data wyroku: 2018-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Gabriela Pietrzyk-Cyrbus, Antonina Grymel, Marek Procek

Sygn. akt III AUa 1717/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Gabriela Pietrzyk - Cyrbus (spr.)

Sędziowie

SSA Antonina Grymel
SSA Marek Procek

Protokolant

Magdalena Bezak

po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018r. w Katowicach
sprawy z odwołania(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością((...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
przy udziale zainteresowanychE. H.,T. S.iJ. S.
o składki
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach
z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt VIII U 205/17

1
uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowegoi sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.,

2
odstępuje od obciążania  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.kosztami zastępstwa procesowego .

/-/SSA A.Grymel /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus /-/SSA M.Procek

Sędzia   Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt III AUa 1717/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 lutego 2015r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.stwierdził, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotneJ. S.jako pracownika zatrudnionego u płatnika składek P.U.H.P.(...) Spółka cywilnaw okresie od stycznia 2011r. do grudnia 2013r. stanowią kwoty wyszczególnione w tej decyzji.
Płatnik składek, tj.I. S.iJ. H., prowadzący działalność gospodarczą w formie Spółki cywilnej podfirmą Przedsiębiorstwo Usługowo- Handlowo-Produkcyjne (...) Spółka cywilnaodwołali się od decyzji organu rentowego. Odwołujący wspólnie ustanowili pełnomocnika procesowego w sprawie - adwokata.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W dniu 18 września 2015r. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwR., która powstała w wyniku przekształceniaPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo- Produkcyjnego (...) Spółki cywilnej, której wspólnikami byliJ. H.iI. S..
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2016r. Sąd Okręgowy umorzył postępowaniew sprawie i zasądził od organu rentowego na rzecz odwołujących kwotę 2.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowienie zostało zaskarżone przez organ rentowy. W wyniku rozpoznania zażalenia, Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016r., sygn. akt III AUz 357/16, zniósł postępowanie przed Sądem Okręgowym, poczynając od dnia 18 września 2015r. i uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 28 lipca 2016r.o umorzeniu postępowania. Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 maja 2017r.Sąd Okręgowy odmówił odrzucenia odwołania.
Wyrokiem z dnia 31 maja 2017r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że brak jest podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne dlaJ. S., jako pracownikaPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) s.c.wR.oraz zasądziłod Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.na rzecz(...)Sp. z o.o. kwoty 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy ustalił, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie.W przedmiotowej sprawie stroną odwołującą jest obecnie(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako spółka, która powstała w wyniku przekształceniaPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Spółki cywilnej, której wspólnikami byliJ. H.iI. S..
Sąd Okręgowy uzasadnił, iż zgodnie z treściąart. 551 § 2 k.s.h., spółka cywilna może być przekształcona w spółkę handlową inną, niż spółka jawna. Z uwagi na brak podmiotowości prawnej spółki cywilnej, nie jest możliwe do objaśnienia mechanizmu przewidzianego wart. 551 § 2 k.s.h.(przekształcenie spółki cywilnej w inną spółkę handlową, za wyjątkiem spółki jawnej) stosowanie wprost zasady kontynuacji.Nie można bowiem w tym wypadku przyjmować tożsamości podmiotowej spółki przekształcanej i przekształconej. Z tych względów, wskazuje się na zasadę sukcesji uniwersalnej praw składających się na wspólny majątek wspólników i zobowiązań kwalifikowanych, jako zobowiązania spółki, jako zasadę bardziej adekwatną, akcentując zarazem, że zarówno w wypadku przekształcenia, o którym mowawart. 551 § 1 k.s.h., jak i przekształcenia zart. 551 § 2 k.s.h., stosunki prawne nawiązane przez spółkę przekształcaną nie ustają, ale są kontynuowanew niezmienionym zakresie i treści z udziałem spółki przekształconej. Konsekwencją procesową tego stanu rzeczy jest to, że spółka przekształcana staje się z mocy prawaz dniem wpisu do rejestru stroną postępowań toczących się dotychczas z udziałem wspólników spółki cywilnej. Tak więc z dniem przekształcenia (wpisu spółki przekształconej do rejestru) wspólnicy spółki cywilnej tracą prawo, którego ochrony domagali się w procesie, na rzecz spółki przekształconej, a w konsekwencji także podstawę legitymacji do występowania w procesie - wyrok Sądu Apelacyjnegow Warszawie z dnia 29 maja 2014r., VI ACa 601/13, Lex nr 1477389. Powyższe rozważania prawne dotyczące skutków materialnoprawnych i procesowych przekształcenia spółki cywilnej na podstawieart. 551 § 2 k.s.h.w sytuacji wszczęcia procesu przez wszystkich wspólników spółki cywilnej zostały zaaprobowanew uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2014r.,I CZ 69/14, Lex nr 1583213. Podobnie w uzasadnieniu postanowienia z dnia15 czerwca 2016r., II UZ 13/16, Lex nr 2071117, Sąd Najwyższy potwierdził,że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca rezultatem przekształcenia się spółki cywilnej, wstępuje z mocy prawa nie tylko w stosunki materialnoprawne spółki cywilnej (wspólników spółki cywilnej) -art. 553 k.s.h., ale także w stosunki procesowe, np. jako strona toczącego się już postępowania sądowego.
Sąd Okręgowy podzielił powyższe poglądy. Zauważył, iż co podkreślił już Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 grudnia 2016r.,że odwołanie od decyzji z dnia 12 lutego 2015r. wnieśliI. S.iJ. H.wspólnicySpółki cywilnej (...)za pośrednictwem prawidłowo umocowanego pełnomocnika.
Sąd Okręgowy wskazał, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd,iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot i zakres rozpoznania sprawy wyznacza treść decyzji, od której wniesiono odwołanie (orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 13 maja 1999r., sygn. akt II UZ 52/99, Lex nr 40789;z dnia 7 kwietnia 2011r., sygn. akt I UK 357/10, Lex nr 863946; z dnia 1 września 2010r., sygn. akt II UK 15/10, Lex nr 667499; z dnia 20 stycznia 2010r., sygn. aktII UZ 49/09, Lex nr 583831; z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. akt II UK 309/09,Lex nr 604210).
W ocenie Sądu Okręgowego, zaskarżona decyzja organu rentowego z dnia12 lutego 2015r. była od początku wadliwa, jako skierowana do P.U.H.P.(...) Spółki cywilnejwR., podczas gdy spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej. Konstrukcja instytucji spółki cywilnej zakłada, że podmiotami prawi obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka. Majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników. Odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy,a nie spółka, spółka występuje w procesie poprzez swoich wspólników. Podmiotami praw i obowiązków spółki są wszyscy wspólnicy łącznie i to oni są pracodawcądla zatrudnionych pracowników.(...) spółki cywilnejsą solidarnie płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników i do nich powinna być skierowana zaskarżona decyzja (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2014r., sygn. akt II Uz 34/14, OSNP 2015/11/155).
Sąd Okręgowy uzasadnił, że decyzja z dnia 12 lutego 2015r., zaskarżona wniesionym w niniejszej sprawie odwołaniem, jest nieważna. Nie zostały jednak wydane kolejne decyzje stwierdzające nieważność decyzji z dnia 12 lutego 2015r.Nie wydano też decyzji zmieniających lub uchylających zaskarżone decyzje.Sąd w takiej sytuacji powinien rozstrzygnąć sprawę, albowiem zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażona wart. 16 § 1 k.p.a., stanowi gwarancję pewności i stabilności obrotu prawnego. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych i ściśle określonych przez przepisy prawa. Sytuacje, w których organ administracji publicznejstwierdza nieważność decyzji administracyjnej, zostały wyliczone wart. 156 k.p.a.Sąd Okręgowy podkreślił, że prawo administracyjne tak naprawdę nie zna pojęcia bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna nie staje się więc bezskuteczna z mocy samego prawa - musi nastąpić stwierdzenie takiej nieważności przez właściwy organ administracji.
Sąd Okręgowy zauważył, że faktycznie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia10 czerwca 2008r., I UK 376/07, Lex nr 528613 wskazał, że sąd w postępowaniu cywilnym obowiązany jest uwzględniać stan prawny wynikający z osnowy ostatecznej decyzji administracyjnej, chyba, że decyzja została wydana przez organ niepowołany lub w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawy w obowiązującym prawie materialnym, względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego. W tych przypadkach sąd nie jest związany decyzją administracyjną, ponieważ jest ona bezwzględnie nieważna (nieistniejąca prawnie)i - pomimo jej formalnego nieuchylenia - nie wywołuje skutków prawnych. Pamiętać jednak należy, że powyższy wyrok i powołane w jego uzasadnieniu orzeczenia dotyczą sytuacji rozpoznawania sprawy, gdzie jednym z elementów stanu faktycznego jest decyzja administracyjna i prowadzą do stwierdzenia, że nie jest brany pod uwagę stan faktyczny ukształtowany nieważną ostateczną decyzją administracyjną. Orzecznictwo to nie dotyczy sytuacji, takiej jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, czyli kiedy jest rozpoznawana sprawa z odwołania od wadliwej decyzji administracyjnej, czyli decyzji, która jeżeli nie zostałaby zaskarżona, stałaby się decyzją ostateczną - pomimo swojej oczywistej wadliwości (nieważności).
Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd rozpoznający sprawę nie ma możliwości wydania orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji administracyjnej, albowiem wśród przewidzianych wart. 4779§ 3 k.p.c.,art. 47710§ 2 k.p.c.iart. 47714k.p.c.sposobów rozpoznania odwołania przez sąd nie przewidziano stwierdzania nieważności decyzji organu rentowego. Wskazał zatem, że zaskarżona decyzja z dnia 12 lutego 2015r. nie zawiera braków, o jakich mowa wart. 467 § 4 k.p.c.
Sąd Okręgowy uzasadnił, że postępowanie sądowe, w tym w sprawachz zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikającychz naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania. Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania. W wypadkach innych wad, wymienionych wart. 156 § 1 k.p.a.i w przepisach, do których odsyłaart. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia3 lutego 2012r., II UK 271/11, Lex nr 1215442 - teza 2.
W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia stwierdzono, że sąd ubezpieczeń społecznych dokonuje kontroli legalności decyzji organu rentowego także przez pryzmat uchybień wymienionych wart. 156 § 1 k.p.a.Możliwe jest więc badanie,czy decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, albo wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza,że stwierdzone tą decyzją prawo lub zobowiązanie jest inne od stwierdzonego.W określonych wart. 47714k.p.c.formach rozstrzygnięcia o zasadności odwołania,a mianowicie, że sąd bezpodstawne odwołanie oddala, natomiast uwzględniając odwołanie - zmienia zaskarżoną decyzję i "orzeka co do istoty sprawy", wyraża się zasada trybu odwoławczego w sprawach ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą ubezpieczony odwołujący się od decyzji Zakładu uzyskuje przeniesienie sprawyna drogę cywilnego postępowania sądowego, postępowania wyposażonego w środki umożliwiające wyjaśnienie okoliczności faktycznych (stanu faktycznego) i kwestii prawnomaterialnych (wykładni i zastosowania prawa).
Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 października 2014r., II UK 594/13, Lex nr 1545147, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd powszechny nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie nieważności decyzji administracyjnej, ale - przy uwzględnieniu przesłanek określonych w odpowiednich przepisachKodeksu postępowania administracyjnego- rozpoznaje istotę sprawy, którą stanowi istnienie (nieistnienie) wynikającegoz przepisów prawa materialnego określonego prawa lub zobowiązania stwierdzonego wadliwą decyzją organu rentowego. Sąd rozpoznający odwołanie na zasadach procesu cywilnego uzyskuje wyjaśnienie przewidzianych wk.p.a.przesłanek "stwierdzenia nieważności decyzji" określonych wart. 156 § 1 k.p.a.Jeżeli one zachodzą, a więc np. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), to znaczy, że stwierdzone tą decyzją prawo lub zobowiązanie jest inne od stwierdzonego i dlatego to wadliwe stwierdzenie powinno podlegać "unieważnieniu". Sąd dokonuje merytorycznej, a więc uwzględniającej przepisy prawa materialnego, kontroli prawidłowości decyzji organu rentowego.
Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że przepisyart. 83a ustawy z dnia13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. t.j. z 2016r.,poz. 963 z późn.zm.), czyart. 154 i 155 k.p.a., przewidują bowiem tylko możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej i to w określonych przypadkach. Decyzjaz dnia 12 lutego 2015r., wobec jej zaskarżenia, nie stała się ostateczna. Ponadto zmiana w decyzji podmiotu, do którego jest ona adresowana nie jest zmianąw rozumieniu art. 83a ustawy systemowej czyart. 154 i 155 k.p.a., tylko wydaniem nowej decyzji skierowanej do innego podmiotu.
Sąd Okręgowy uzasadnił, iż sytuacja, w której(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako spółka powstała w wyniku przekształcenia(...) Spółki cywilnej, stała się stroną niniejszego postępowania (w miejsce wspólników którzy złożyli odwołanie), czyli w wyniku sukcesji uniwersalnej praw i zobowiązań -nie powoduje również zmiany podmiotu, do którego zaadresowano zaskarżoną decyzję. Sukcesja zobowiązań spółki cywilnej nie może dotyczyć bowiem zobowiązań, które nigdy nie mogły być zobowiązaniami spółki cywilnej. Spółka cywilna nie była i nie mogła być płatnikiem składek, a więc zobowiązanie stwierdzone zaskarżoną decyzją nie mogło stać się zobowiązaniem powstałej w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zobowiązaniem spółki przekształconej mogło stać się w takiej sytuacji ewentualne zobowiązanie faktycznych płatników składek, czyli wspólników spółki cywilnej. Decyzji skierowanejdo wspólników(...) Spółki cywilnejjednak nie wydano.
Sąd Okręgowy uzasadnił, iż odwołanie, czyli pismo wszczynające postępowanie sądowe zostało wniesione przez osoby fizyczne -I. S.iJ. H.wspólnikówSpółki cywilnej (...). Posiadają oni zdolność sądową zgodnie zart. 64 § 1 k.p.c.Odwołania nie wniosła samaSpółka cywilna (...)tylko jej wspólnicy. To decyzja organu rentowego została wydana przeciwko(...) Spółce cywilnej, która nie ma podmiotowości prawnej, a więc to na etapie postępowania administracyjnego doszło do błędu w zakresie ustalenia podmiotu w stosunkudo którego wydano decyzję. Postępowanie sądowe zostało natomiast zainicjowane wniesieniem odwołania przez osoby fizyczne, wspólników spółki cywilnej, którym ustawa przyznaje zdolność sądową. Obecnie stroną postępowania, jak wskazanow powyższych rozważaniach jest(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu, który nie jest płatnikiem składek - doSpółki cywilnej (...), konieczna jest zmiana tej decyzji, na mocyart. 47714§ 2 k.p.c., poprzez stwierdzenie braku podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne dlaJ. S., jako pracownikaPrzedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Spółki cywilnejwR.(pkt 1 wyroku).
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na mocyart. 98 k.p.c., zasądzając je na rzecz następcy prawnego odwołującej(...) Sp. z o.o., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (pkt 2 wyroku). 
Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy.
Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania -art. 47714§ 2 k.p.c., poprzez:
- zmianę zaskarżonej decyzji z powodu istnienia przesłanek uzasadniającychw przekonaniu Sądu stwierdzenie nieważności decyzji, pomimo tego,że zaskarżona decyzja nie weszła nigdy do obrotu prawnego, wobec jej niedoręczenia wspólnikom spółki cywilnej w sposób przewidzianyw przepisachart. 42 § 1-3 k.p.a.,
- zmianę zaskarżonej decyzji, pomimo tego, że zaskarżona decyzja, jako niedoręczona wspólnikom w sposób określony wart. 42 § 1-3 k.p.a., nie mogła wywołać skutku związania organu rentowego wydaną decyzją, o którymmowa wart. 110 k.p.a., co powoduje brak możliwości zmiany, uchylenialub stwierdzenia nieważności takiej decyzji przez organ rentowy w sposób określony wKodeksie postępowania administracyjnego,
- zmianę zaskarżonej decyzji z powodu istnienia przesłanek uzasadniającychw przekonaniu Sądu stwierdzenie jej nieważności, pomimo że stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe wyłącznie w przypadku decyzji wprowadzonych skutecznie do obrotu prawnego, co w niniejszej sprawienie miało miejsca,
- orzeczenie o braku obowiązku wynikającego z treści decyzji uznanejza nieważną przez Sąd, pomimo, że wobec decyzji nie wprowadzonej do obrotu prawnego, stwierdzenie nieważności nie jest możliwe.
Powołując powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku wrazz poprzedzającą go decyzją organu rentowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu.
W odpowiedzi na apelację odwołująca wniosła o jej oddalenie i zasądzenieod organu rentowego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Poza sporem pozostawało, że zaskarżonadecyzja nr (...)została wydana wobec P.U.H.P.(...) Spółki cywilnejwR., podczas gdy spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie jest płatnikiem składek.
Słusznie zatem zauważył Sąd I instancji, że owa decyzja dotknięta jest wadątak istotną, że skutkuje jej nieważnością.
Słusznie też podnosi tenże Sąd, że sąd rozpoznający sprawę w I instancji nie ma możliwości wydania orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji administracyjnej, albowiem wśród przewidzianych wart. 4779§ 3 k.p.c.,art. 47710§ 2 k.p.c.iart. 47714k.p.c.sposobów rozpoznania odwołania przez sąd nie przewidziano stwierdzania nieważności decyzji organu rentowego.
Wreszcie zasadnie podnosi Sąd I instancji, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot i zakres rozpoznania sprawy wyznacza treść decyzji, od której wniesiono odwołanie.
Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy rozstrzygnął reformatoryjnie stwierdzając, że brak jest podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składekna ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotnedlaJ. S.jako pracownika Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego Spółki cywilnej wR..
W tej sytuacji jednak, w istocie rzeczy doszło do zmiany decyzji nieistniejącej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, że sąd w postępowaniu cywilnym, w tym sąd ubezpieczeń społecznych, może i powinien dostrzegać wady decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego, jako przedmiotu odwołania, a więc, gdy decyzja taka została wydana przez organ niepowołany lub w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawyw obowiązującym prawie materialnym, względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego. W takich przypadkach decyzja jest bowiem bezwzględnie nieważna (nieistniejąca prawnie) i nie wywołuje skutków prawnych. Dotyczy to także decyzji nieistniejącej z uwagi na wydanie jej w stosunkudo podmiotu, który nie jest i nie mógł być stroną postępowania, tak jak w niniejszej sprawie.
Jednocześnie, skoro decyzja organu rentowego nie może zostać wydana przeciwko spółce cywilnej, a jej doręczenie nie odbywa się w sposób określonywart. 45 § 1 k.p.c., a zatem w lokalu jej siedziby do rąk osób uprawnionychdo odbioru pism, to rację ma skarżący, że jej doręczenie w tym trybie nie może być uznane za skuteczne.
W rezultacie wydanie decyzji przez organ rentowy wobec spółki cywilnej odpowiada sytuacji opisanej wart. 47714ak.p.c.(por. wyrok SN z dnia 14 grudnia 2017r., II UK 643/16, Lex nr 2435251).
Przepisart. 47714ak.p.c.służy bowiem rozwiązywaniu sytuacji, w których -ze względu na zakres kompetencji sądu ubezpieczeń społecznych - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji nie może doprowadzić do usunięcia uchybień popełnionych przez organ rentowy. Nie chodzi przy tym o braki decyzji usuwalne przy wstępnym rozpoznaniu odwołania od niej (art. 476 § 4in fine k.p.c.), ani wady wynikające z naruszenia przepisów regulujących postępowanie przed organem rentowym, np. przepisówk.p.a.Przepisart. 47714ak.p.c.stosowany jest wówczas, gdy konieczne jest skasowanie decyzji organu rentowegoi wydanie nowej, po przekazaniu sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania i przeprowadzeniu prawidłowego postępowania przed tym organem, uwzględniającego wszelkie wymagania wynikające z prawa materialnego(por. postanowienie SN z dnia 20 października 2016r., I UZ 22/16, Lex nr 2159129, postanowienie SN z dnia 26 września 2017r., I UZ 51/17, Lex nr 2397612).
Nadto, skoroart. 47714ak.p.c.upoważnia także do uchylenia decyzji organu rentowego, to znaczy, że również na etapie postępowania administracyjnego może dojść do nierozpoznania istoty sprawy.
Z przytoczonych względów, Sąd Apelacyjny na mocyart. 47714ak.p.c.orzekł,jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach orzeczono na mocyart. 102 k.p.c.
/-/SSA A.Grymel /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus /-/SSA M.Procek

Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR