Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1006/18
Data wyroku: 2018-09-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Lucyna Morys-Magiera, Ewa Jastrzębska, Ewa Tkocz
Słowa kluczowe: Wybory samorządowe
Podstawa prawna: art. 111 kodeksu wyborczego

Sygn. akt I ACz 1006/18

POSTANOWIENIE
Dnia 21 września 2018r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący:   SSA Ewa Tkocz (spr.)
Sędziowie :   SA Ewa Jastrzębska
SO (del.) Lucyna Morys-Magiera
po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuR. W.
przy udziale GminyB.–Miejskiego Zarządu (...)
o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego
na skutek zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
z dnia 20 września 2018r. sygn. akt I Ns 315/18
postanawia:
oddalić zażalenie.
SSO (del.) Lucyna Morys-Magiera SSA Ewa Tkocz SSA Ewa Jastrzębska
Sygn. akt I ACz 1006/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił wniosekR. W.o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego wobec:

1
osoby, która poświadczyła nieprawdę przesyłając doMiejskiego Zarządu (...)wB.pisemne oświadczenie o prowadzeniu w dniu 5 września 2018r. niedozwolonej agitacji wyborczej przezR. W.na tereniePrzedszkola nr (...)wB., domagając się zakazu rozpowszechniania takich informacji, nakazania sprostowania takich informacji w mediach lokalnych (portale internetowe oraz 3 dzienniki lokalne na stronie pierwszej), nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste w prasie lokalnej, nakazania przeproszenia wnioskodawcy w mediach, jako osoby której dobra osobiste zostały naruszone oraz Stowarzyszenia w imieniu którego wnioskodawca działa społecznie, nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty 10.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego – związanej z ochroną zwierząt;

2
wobecMiejskiego Zarządu (...)wB., który bezkrytycznie przyjął takie oświadczenie za prawdę, nie sprawdzał wiarygodności treści pisma i wydał polecenie lub użył nacisku wobec dyrektora tego Przedszkola –B. B.do określonego zachowania bez podstaw prawnych, domagając się wydania oświadczenia, że nie dopełnił swoich obowiązków sprawdzenia wiarygodności u źródła treści pisma, wydania oświadczenia w(...),Gazecie (...)(dodatek regionalny) orazMagazynie (...), że podjęło decyzję pochopnie, bez umocowania prawnego, co mogło utwierdzić mieszkańców i potencjalnych wyborców o słuszności zawartych w piśmie informacji, nakazania przeproszenia wnioskodawcy, jako osoby której dobra osobiste zostały naruszone oraz Stowarzyszenia w imieniu którego działa społecznie.

Sąd pierwszej instancji ustalił, żeR. W.jest kandydatem na radnego do Rady MiejskiejB.oraz kandydatem na Prezydenta MiastaB., zgłoszonym przez Koalicyjny Komitet Wyborczy SLD Lewica Razem. Jest(...) Stowarzyszenia (...)wB., które podjęło współpracę zPrzedszkolem nr (...)wB.. Celem współpracy było udzielenie pomocy tej placówce np. przy naprawie mebli, urządzeń, zakupie dwóch telewizorów plazmowych, kamizelek odblaskowych i innych rzeczy.
W czerwcu 2018r. Stowarzyszenie wraz z dyrekcją Przedszkola i Radą(...)ustaliło, że nie będą organizować Dnia Dziecka, natomiast we wrześniu zorganizują(...), podczas którego odbędzie się elektroniczne głosowanie dotyczące budżetu obywatelskiego w ramach którego Przedszkole złożyło projekt modernizacji urządzeń na kwotę 100.000 złotych.
W sierpniu 2018r. odbyło się spotkanie, na którym omawianoorganizację (...), powołano komitet organizacyjny Pikniku oraz dokonano podziału zadań pomiędzy jego członków. W skład komitetu wchodził również wnioskodawca jako przedstawiciel Stowarzyszenia.
Dnia 5 września 2018r. Koalicyjny Komitet Wyborczy SLD Lewica Razem przedstawił swoich kandydatów w wyborach samorządowych, w tym wnioskodawcę. Tego samego dnia, w godzinach popołudniowych, odbyło się zebranie rodziców, w którym uczestniczyło około 40-50 osób, m. in. wnioskodawca. Podczas zebrania wnioskodawca zabrał głos poruszając kwestie techniczne dotyczące Pikniku mającego się odbyć 21 września 2018r. Nie poruszał kwestii odnoszących się do kampanii wyborczej. Tego dnia również DyrektorMiejskiego Zarządu (...)wB.otrzymał wiadomość elektroniczną (e-mail), podpisaną przezB. F., w której wskazano, że zebranie wPrzedszkolu nr (...)zamieniło się w polityczny wiec(...), na którymR. W.przez kilkadziesiąt minut agitował na rzecz swojej partii w miejsce dyskusji i omówienia problemów związanych z działalnością Przedszkola i nowym rokiem szkolnym. W e-mailu podano, że wnioskodawca nie po raz pierwszy przemawiał wP..
W dniu 6 września bieżącego roku DyrektorPrzedszkola nr (...)poinformowała wnioskodawcę, że ktoś wysłał doMiejskiego Zarządu (...)pismo informujące, iż podczas spotkania z poprzedniego dnia prowadził on agitację wyborczą. Podała też, żeMiejski Zarząd (...)nalegał na zerwanie współpracy ze Stowarzyszeniem. Tego samego dnia DyrektorMiejskiego Zarządu (...)wB.skierował pismo do podległych mu dyrektorów przedszkoli, szkół i placówek oświatowych, w treści którego przypomniał że szkoła powinna być miejscem apolitycznym i wykorzystywanie społeczności szkolnej do działań o charakterze politycznym przez partie i organizacje polityczne nie powinno mieć miejsca.
Dnia 10 września 2018r. odbyło się zebranie komitetu organizacyjnego podczas którego wnioskodawca poinformował, że Stowarzyszenie wycofuje się ze współorganizowania Pikniku.
W oparciu o te ustalenia Sąd Okręgowy, poddając analizie przepisart. 111 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy(Dz. U. z 2018r., poz. 754) oraz powołując treśćart. 321 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c., doszedł do przekonania, iż wnioskodawca nie wykazał aby opisywane przez niego działania były prowadzone w ramach agitacji wyborczej. Sąd podkreślił, iż warunkiem dochodzenia roszczeń w trybie wyborczym jest rozpowszechnienie nieprawdziwych informacji za pomocą materiałów wyborczych lub też w innych formach agitacji wyborczej. W ocenie Sądu nie sposób uznać przedłożonego na rozprawie e-maila skierowanego doMiejskiego Zarządu (...)jako agitacji wyborczej, tym bardziej że wnioskodawca nie znał jego treści ani jego nadawcy. Znajdująca się w aktach sprawy kopia maila nadanego przezB. F.daje podstawy do stwierdzenia, że nie jest to element czyjejkolwiek kampanii czy agitacji wyborczej, a jedynie protest wobec agitacji wyborczej na spotkaniu w przedszkolu. Sąd Okręgowy zauważył, iż wnioskodawca nie wskazał osoby - uczestnika wobec którego domaga się określonego zachowania, tym samym brak było podstaw do uwzględnienia jego wniosku odnośnie do nieskonkretyzowanej osoby. Sąd podkreślił, iż obowiązkiem wnioskodawcy jest ustalić dane uczestnika w sposób umożliwiający mu działanie w postępowaniu sądowym. Wskazał przy tym, iż brak jest przesłanek do uznania, by osoba kierująca przedmiotowe pismo doMiejskiego Zarządu (...)wchodziła w skład komitetu wyborczego czy też miała zgodę, o której mowa w art. 106 § 1 Kodeksu wyborczego.
W odniesieniu do żądania skierowanego przeciwkoMiejskiemu Zarządowi (...)wB.Sąd Okręgowy uznał, iż wnioskodawca nie wykazał by działania podjęte przez tą jednostkę organizacyjną GminyB.mieściły się w granicach agitacji wyborczych. Nadto ocenił działania opisywane przez wnioskodawcę, jako pozostające w zakresie kompetencji i właściwości tej jednostki. Zdaniem Sądu czynnościMiejskiego Zarządu (...), w tym pismo Dyrektora z dnia 6 września 2018r. nie miały charakteru agitacji wyborczej i nie stanowiły one elementu kampanii wyborczej. Było to pismo natury ogólnej, nie wymieniono w nim wnioskodawcy, ani też nie odwoływano się do zdarzenia z dnia 5 września 2018r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawcaR. W.zarzucając niewłaściwą interpretację i lekceważenie problemu. Podniósł, iż „skarga” w trybie wyborczym jest specyficznym środkiem, zaś stronie trudno jest zebrać wystraczający materiał, który znajduje się w „obcych rękach”. Zdaniem skarżącego Sąd winien był wezwać do uczestnictwa w sprawieB. F., jak również zbadać jego adres internetowy. Zarzucił również: brak zbadania przez Sąd treści pismaB. F., nieuwzględnienia faktu, iż pismo było skierowane przeciwko osobie biorącej udział w kampanii wyborczej i miało na celu podważenie rzetelności prowadzonej kampanii oraz zdyskredytowanie skarżącego w oczach lokalnej społeczności, a także podważyć społeczne aspekty działalności Stowarzyszenia, brak rozważenia faktu, iż autor e-maila może być kandydatem z innego ugrupowania lub działa w porozumieniu z drugą osobą.
Na tej podstawie skarżący domagał się uwzględnienia jego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym.
Uczestnik postępowania – GminaB.–Miejski Zarząd (...)w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie.
Sąd Apelacyjny zważył:
Zażalenie jest nieuzasadnione i jako takie skutku odnieść nie może.
Zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe, stanowiące wynik właściwej oceny przedstawionego przez obie strony materiału procesowego i trafnej wykładni prawa materialnego. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia Sądu pierwszej instancji, a w konsekwencji przyjmuje je za swoje.
Wskazać należy, że regulacja zawarta wart. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczyjest przepisem szczególnym, a wniosek o którym w niej mowa winien być rozpoznany przez sąd okręgowy w ciągu 24 godzin. W postępowaniu tym sąd nie działa z urzędu lecz opiera się na przedstawionych przez strony materiałach i przeprowadza postępowanie dowodowe zgodnie ze zgłoszonymi przez nie wnioskami dowodowymi. Sąd nie może wzywać do udziału w sprawie osób nie objętych wnioskiem, ani tym bardziej ustalać ich adresów bądź telefonów.
Wbrew zarzutom skarżącego nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie potrzeba badania prawdziwości treści zawartej w wiadomości e-mail, przesłanej przezB. F.do DyrektoraMiejskiego Zarządu (...), będącego jednostką organizacyjną GminyB., albowiem nie zawierała ona materiałów wyborczych, ani nie stanowiła formy prowadzonej agitacji wyborczej, o której mowa w art. 111 § 1 oraz 105 § 1 Kodeksu wyborczego.
Skoro z twierdzeń wnioskodawcy wynika, że w dniu 5 września 2018 r. nie prowadził agitacji wyborczej podczas spotkania rodziców wPrzedszkolu Nr (...)wB.to brak było podstaw do zaprzestania przez niego – jako(...) Stowarzyszenia (...)– dalszej współpracy związanej z organizowaniem(...). Nie stało temu wszak na przeszkodzie skierowane przez DyrektoraMiejskiego Zarządu (...)do dyrektorów przedszkoli, szkół i placówek oświatowych, pismo z dnia 6 września 2018 r. przypominające o wymogach apolitycznych szkół.
Nie mogą także odnieść skutku w tym postępowaniu zarzuty wnioskodawcy dotyczące braku rozważenia przez Sąd pierwszej instancji czy pismo wysłane do DyrektoraMiejskiego Zarządu (...)było skierowane przeciwko skarżącemu jako osobie biorącej udział w kampanii wyborczej bądź miało podważyć społeczne aspekty działalności Stowarzyszenia, którego jest on członkiem. Rzeczą Sądu nie było także ustalenie czy autor rzeczowego pisma mógł być kandydatem innego ugrupowania lub działać w porozumieniu z inną osobą. Obowiązek taki obciąża bowiem wnioskodawcę.
Reasumując, stwierdzić przyjdzie, że żądanie objęte wnioskiem nie spełnia wymogów określonych w art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, zaś jego oddalenie nie pozbawia możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu ochrony dóbr osobistych na zasadach określonych w przepisachKodeksu cywilnego(art. 23, 24 k.c.).
Z tych przyczyn zażalenie wnioskodawcy uległo oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.
SSO (del.) Lucyna Morys-Magiera SSA Ewa Tkocz SSA Ewa Jastrzębska