Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1807/18
Data wyroku: 2018-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: I. Matyjas
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.90 ust.13 ustawy z dnia 9.11.2012r. o umorzeniu należności (Dz.U. z 2012r poz.1551)

Sygn. akt VIII U 1807/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 lipca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 września 2016 r. odmówiłA. W.umorzenia należności z tytułu składek:

a
na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie 28109,21 zł, w tym z tytułu:

-

składek 7.779,44 zł,

odsetek 20.259,77 zł,

kosztów upomnień 70 zł,

b) na ubezpieczenie zdrowotne – za okres od lipca 1999 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie 5.452,40 zł, w tym z tytułu:

-

składek 1.512,26 zł,

odsetek 3.870,14 zł,

kosztów upomnień 70 zł,

c) na Fundusz Pracy – za okres od stycznia 1999 r. do lipca 2000 r. i od września 2000 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie 2.158,83 zł, w tym z tytułu:

-

składek 562,55 zł,

odsetek 1.482,28 zł,

kosztów upomnień 114 zł.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczona w dniu 15 września 2016 r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Decyzją z dnia 16 listopada 2016 r. określono warunki umorzenia, którym była spłata należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji wraz z naliczonymi odsetkami. Decyzja uprawomocniła się w dniu 8 stycznia 2017 r. Z dniem 8 stycznia 2018 r. upłynął 12 miesięczny termin na uregulowanie należności niepodlegających umorzeniu liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia należności z tytułu składek.
(decyzja – k. 64 – 66 akt ZUS)
A. W.zaskarżyła powyższą decyzję w całości i wniosła o:

-

uwzględnienie wpłaty dokonanej w dniu 16 stycznia 2018 r.,

umorzenie należności z tytułu składek określonych w w/w decyzji ZUS,

zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz ubezpieczonej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu ubezpieczona wskazała, że należności omyłkowo zapłaciła 16 stycznia 2018 r. zamiast 8 stycznia 2018 r.
(odwołanie – k. 3 – 4)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
(odpowiedź na odwołanie – k. 23)
W piśmie procesowym z dnia 12 października 2018 r. pełnomocnik ubezpieczonej poparł odwołanie i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wydanej decyzji umarzającej należności z tytułu składek ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na rzecz strony ubezpieczonej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(pismo procesowe – k. 33 – 34)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaA. W.prowadziła działalność gospodarczą, której przedmiotem był transport ciężarowy.
(okoliczności bezsporne)
W dniu 16 września 2016 r. na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551) ubezpieczona wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie całości nieopłaconych należności składkowych na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres objęty ustawą do opłacania, których zobowiązana była z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności wskazując, że nie jest ona nadal prowadzona.
(wniosek – k. 1 akt ZUS)
Wnioskiem z 15 września 2015 r. wnioskodawczyni wystąpiła o rozłożenie należności z tytułu składek, niepodlegających umorzeniu ustawą abolicyjną, na raty.
(wniosek – k. 2 – 4 akt ZUS, zeznania ubezpieczonej z dnia 17.10.2018 r. – min.00:02:43 – 00:06:55 w zw. min. 00:23:41 – 00:24:17 – płyta CD – k. 40)
Umową z dnia 29 lutego 2016 r. nr(...)ZUS rozłożył należności z tytułu składek na raty, wyznaczając tym samym termin spłaty ostatniej raty na 17 lutego 2025 r.
(umowa – k. 7 – 11 akt ZUS, zeznania ubezpieczonej z dnia 17.10.2018 r. – min.00:02:43 – 00:06:55 w zw. min.00:23:41 – 00:24:17 – płyta CD – k. 40)
Ubezpieczona spłaca należności objęte umową w terminach.
(zeznania ubezpieczonej z dnia 17.10.2018 r. – min.00:02:43 – 00:06:55 w zw. min.00:23:41 – 00:24:17 – płyta CD – k. 40, zeznania świadkaP. W.z dnia 17.10.2018 r. – min.00:10:37 – 00:14:52, 00:15:17 – 00:22:22 – płyta CD – k. 40)
Decyzją z dnia 12 lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP.
(decyzja – k. 21 akt ZUS)
Decyzją z dnia 16 listopada 2016 r., wydaną po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej z dnia 15 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.określił, iż według stanu na dzień złożenia wniosku tj. na dzień 16 września 2016 r. umorzeniu podlegają należnościA. W.z tytułu składek:

a
na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie 28.109,21 zł, w tym z tytułu:

-

składek – 7.779,44 zł,

odsetek – 20.259,77 zł,

kosztów upomnień – 70 zł,

b) na ubezpieczenie zdrowotne – za okres od lipca 1999 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie 5.452,40 zł, w tym z tytułu:

-

składek – 1.512,26 zł,

odsetek – 3.870,14 zł,

kosztów upomnień – 70 zł,

c) na Fundusz Pracy – za okres od stycznia 1999 r. do lipca 2000 r. i od września 2000 r. do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie 2.158,83 zł, w tym z tytułu:

-

składek – 562,55 zł,

odsetek – 1.482,28 zł,

kosztów upomnień – 114 zł.

Ponadto organ rentowy określił, że warunkiem umorzenia w/w należności jest spłata należności niepodlegających umorzeniu. Wskazano, że należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. nieobjęte postępowaniem o umorzenie należy uregulować w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wpłaty włącznie.
(decyzja – k. 40 – 42 akt ZUS)
Decyzja z dnia 16 listopada 2016 r. została uznana za doręczoną skarżącej reprezentowanej przezP. W.przez awizo wraz z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania, w dniu 8 grudnia 2016 r.
(potwierdzenie odbioru – k. 45 akt ZUS)
Ubezpieczona nie odwołała się do Sądu od decyzji z dnia 16 listopada 2016 r. określającej warunki umorzenia należności, decyzja uprawomocniła się w dniu 8 stycznia 2017 r.
(bezsporne)
W dniu 25 stycznia 2017 r. ubezpieczona została poinformowana, iż koszty egzekucyjne niepodlegające umorzeniu wynoszą 449,18 zł.
(pismo – k. 52 akt ZUS, k. 5, zeznania ubezpieczonej z dnia 17.10.2018 r. – min.00:02:43 – 00:06:55 w zw. min. 00:23:41 – 00:24:17 – płyta CD – k. 40, zeznania świadkaP. W.z dnia 17.10.2018 r. – min.00:10:37 – 00:14:52, min.00:15:17 – 00:22:22 – płyta CD – k. 40)
Ubezpieczona według stanu na dzień 8 stycznia 2018 r. nie zapłaciła należności niepodlegających umorzeniu.
(bezsporne)
Ubezpieczona w dniu 16 stycznia 2018 r. (po terminie) zapłaciła koszty egzekucyjne w wysokości 449,18 zł.
(pismo – k. 58 akt ZUS, zeznania ubezpieczonej z dnia 17.10.2018 r. – min.00:02:43 – 00:06:55 w zw. min.00:23:41 – 00:24:17 – płyta CD – k. 40, zeznania świadkaP. W.z dnia 17.10.2018 r. – min.00:10:37 – 00:14:52, min.00:15:17 – 00:22:22 – płyta CD – k. 40)
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 września 2016 r. odmówiłA. W.umorzenia należności z tytułu składek.
(decyzja – k. 64 – 66 akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowego ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a mianowicie o powołane wyżej dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w załączonych aktach organu rentowego oraz o zeznania wnioskodawczyni i świadka. Przedmiotowe dokumenty oraz zeznania ubezpieczonej i świadka nie były kwestionowane w toku postępowania i pozwalają, zdaniem Sądu Okręgowego, na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.
W dniu 15 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. 2012, poz. 1551). Ustawa ta – zwana dalej ustawą abolicyjną – przewiduje możliwość umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz odsetek za zwłokę i pozostałych powstałych kosztów (w tym kosztów egzekucyjnych), dla wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność, które w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie opłaciły należnych z tego tytułu składek.
Zgodnie z treścią art.1 ust.1 ustawy abolicyjnej, na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniuart. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.):
1) która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8,
2) innej niż wymieniona w pkt 1
- umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
W ustępie 2 art. 1 ustawy abolicyjnej przewidziano, że w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy wymienionej w ust. 1, wniosek o umorzenie składa płatnik składek. Natomiast w ustępie 3 art. 1 ustawy abolicyjnej postanowiono, że w przypadku, gdy płatnik, o którym mowa w ust. 2, zakończył prowadzenie pozarolniczej działalności, wniosek o umorzenie składa osoba, o której mowa w ust. 1.
Zgodnie zaś z dyspozycją ust. 6 art. 1 ustawy abolicyjnej umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
Zgodnie z uregulowaniem art. 1 ust. 8 powołanej ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję określającą warunki umorzenia, w której ustala także kwoty należności, o których mowa w ust. 1 i 6, z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych.
Warunkiem umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji, o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego (ust. 10 ustawy abolicyjnej).
Zgodnie zaś z treścią ust. 11 przywołanej ustawy należności, które nie podlegają umorzeniu, należy uregulować - opłacić w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu należności.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o odmowie umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6 - w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, z uwzględnieniem ust. 7, 11 i 12 (ust. 13 ustawy abolicyjnej).
UbezpieczonaA. W.wystąpiła z wnioskiem do organu rentowego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w związku z podleganiem ubezpieczeniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie analizowanej ustawy abolicyjnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając powyższy wniosek wydał decyzję określającą warunki umorzenia, kwotę należności podlegających umorzeniu i okres, za który nieopłacone składki będą mu podlegały, od której to decyzji wnioskodawczyni nie odwołała się.
W niniejszej sprawie spór polegał na ustaleniu, czy organ rentowy decyzją kończącą postępowanie w przedmiocie złożonego wniosku prawidłowo odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
Odwołująca stanęła na stanowisku, że w zaskarżonej decyzji ZUS II Oddział wŁ.niesłusznie odmówił jej umorzenia zaległości z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy należne wraz z odsetkami.
Ubezpieczona została poinformowana, iż w związku z przymusowym dochodzeniem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy do zapłaty w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji pozostają należne od nich koszty egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Drugiego Urzędu SkarbowegoŁ..
Z ustalonych okoliczności faktycznych (zeznań ubezpieczonej, świadka, dokumentów) wynika, że ubezpieczona przez swoje niedopatrzenie nie uiściła kosztów egzekucyjnych niepodlegających umorzeniu w wyznaczonym terminie tj. do dnia 8 stycznia 2018 r. O wysokości tych należności ubezpieczona została poinformowana pismem z dnia 25 stycznia 2018 roku. Ubezpieczona zeznała, iż informację o wysokości kosztów egzekucyjnych otrzymała w styczniu 2017 rok a więc na rok przed upływem terminu do ich zapłaty.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował ubezpieczoną o warunkach jakie musi spełnić celem umorzenia składek oraz o terminie ich zapłaty w piśmie z dnia 13 grudnia 2016 roku. Pismo to skierowane na adres pełnomocnika ubezpieczonej wróciło niepodjęte w terminie i zgodnie z treściąart.44§4 k.p.a.uznane za doręczone.
Ubezpieczona znała zatem warunki umorzenia - wysokość kosztów egzekucyjnych niepodlegających umorzeniu oraz termin zapłaty 8 stycznia 2018 roku.
Niewątpliwie ubezpieczona zaniedbała własne sprawy i nie uiściła należności niepodlegających umorzeniu w terminie.
Zgodnie z art. 1 ust. 12 ww. ustawy abolicyjnej rozłożenie niektórych należności podlegających spłacie powoduje, że należności nieobjęte układem ratalnym podlegają zaspokojeniu w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia. W konsekwencji brak spłaty w tym terminie części niepodlegających umorzeniu należności (np. kosztów egzekucyjnych należnych naczelnikowi urzędu skarbowego) powoduje, że warunek umorzenia nie jest spełniony, a tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji stwierdzającej umorzenie zaległych składek stosownie do treści art.1 ust.13 pkt 1 w zw. z ust.10 ustawy (tak też Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r., III AUa 252/17).
Reasumując, brak było podstaw do zastosowania w stosunku do ubezpieczonej przepisów cytowanej powyżej ustawy abolicyjnej.
W tym stanie rzeczy odwołanie ubezpieczonej jako niezasadne podlegało oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł na postawieart.47714§1 k.p.c.
(K.K.-W.)

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ubezpieczonej.
23 listopada 2018 roku