Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 337/18
Data wyroku: 2018-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Czaja, Małgorzata Pasek, do SA Iwona Jawor-Piszcz
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III AUa 337/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Małgorzata Pasek

Sędziowie:

SA Elżbieta Czaja (spr.)
SO del. do SA Iwona Jawor-Piszcz

Protokolant: st. prot. sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 r. w Lublinie
sprawyJ. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt VIII U 2129/17

I
oddala apelację;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.na rzeczJ. P.kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Iwona Jawor-Piszcz    Małgorzata Pasek   Elżbieta Czaja

Sygn. akt III AUa 337 /18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2017 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłJ. P.prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawieart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił jedynie 12 lat, 4 miesiące i 15 dni okresu wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.
Wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji domagając się jej zmiany i ustalenie prawa do emerytury. Wskazał, że od dnia 15 września 1975 roku do 5 maja 1986 roku wykonywał pracę kierowcy ciągnika rolniczego, którą zaliczono do pracy w szczególnych warunkach wedługRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 roku Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił zaskarżoną decyzję i ustaliłJ. P.prawo do emerytury od(...).
Podstawą wyroku były następujące ustalenia.
J. P.urodził się w dniu (...). W dniu 14 sierpnia 2017 roku ubezpieczony złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.wniosek o ustalenie prawa do emerytury. Wniósł w nim o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa.
Na mocy decyzji z dnia 18 listopada 2016 rokuJ. P.ma ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego. W oparciu o zgromadzone dokumenty, w tym świadectwo pracy z dnia 16 lutego 2004 roku wystawione przezPrzedsiębiorstwo Państwowej (...)wP., organ rentowy uwzględnił wnioskodawcy na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz stwierdził, że skarżący nie spełnia warunku 15-letniego zatrudnienia w warunkach szczególnych, gdyż posiada jedynie 12 lat, 4 miesiące i 15 dni pracy w szczególnych warunkach. Nie uznał wnioskodawcy okresu pracy od 15 września 1975 roku do 5 maja 1986 roku w Spółdzielni(...)wK.z siedzibą wM.za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych, ponieważ z przedłożonego świadectwa pracy z dnia 5 maja 1986 roku nie wynika, że praca kierowcy ciągnika była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach.

J. P.w okresie od dnia 15 września 1975 roku do dnia 5 maja 1986 roku był zatrudniony w Spółdzielni(...)wK.z siedzibą wM.. Przez cały okres zatrudnienia świadczył pracę w charakterze kierowcy ciągnika. Od dnia 14 lutego 1975 roku zdobył uprawnienia do prowadzenia ciągnika. Spółdzielnia, w której był zatrudniony, nie posiadała własnych zasobów ziemi. Zatrudnieni traktorzyści, których było od pięciu, do siedmiu, w różnych okresach, pracowali na rzecz rolników, którzy zwracali się do Spółdzielni o wykonanie prac polowych, albo w transporcie. Od kwietnia do końca października każdego roku traktorzyści, w tym wnioskodawca, pracowali przy pracach polowych. Były to prace polegające na przygotowaniu ziemi pod uprawy – oranie, kultywatorowanie, sianie wapna, bo nawozów raczej nie było, na jesieni były prace przy wykopkach, ponownie, oranie, kultywatorowanie. W czasie żniw była to praca na kombajnach. Skarżący od 1982 roku posiadał uprawnienia do pracy na kombajnie. W okresie od kwietnia do końca października każdego roku, poza pracami polowymi, sporadycznie skarżący wykonywał prace w transporcie. Zaś w okresie od listopada do marca każdego roku, skarżący pracował w transporcie. W dalszym ciągu miał powierzony ciągnik rolniczy, ale nie pracował już przy pracach polowych, tylko w transporcie. Podobnie, jak pozostali traktorzyści. Spółdzielnia(...)wK.zajmowała się bowiem dostarczaniem zboża, tytoniu, buraków do(...)wL.. W tym celu zatrudnieni przez nią traktorzyści rozwozili ciągnikami rolniczymi towary. Poza takimi pracami, w okresie zimowym, traktorzyści pracowali przy gołoledzi, rozwozili piach, sól, jeździli po piach, czy sól doL., aby potem rozsypać na drogach. W czasie prac transportowych rozwozili też siano i obornik. Wnioskodawca obowiązki wynikające z zatrudnienia wykonywał świadcząc pracę w pełnym wymiarze czasu pracy przez minimum 8 godzin dziennie, często również w godzinach nadliczbowych. W trakcie zatrudnienia odwołujący nie był delegowany do wykonywania innych prac, nie zajmował się także naprawą powierzonego mu sprzętu, leżało to w gestii mechaników, który pracowali w warsztacie znajdującym się na terenie bazy sprzętu i transportu. Jedynie w zimie mogło się zdarzyć, że wykonywał prace przy konserwacji sprzętu, ale nie były to prace wykonywane stale, gdyż w okresie zimowym pracował w transporcie i przy usuwaniu gołoledzi.
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów, oraz zeznania świadków i wnioskodawcy które zasługują na obdarzenie wiarą w całości. Zeznania te znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych przez organ rentowy. Sąd podniósł, że świadkowie pracowali razem z wnioskodawcą w Rolniczej(...)wK., jako kierowcy ciągnika, i mieli zatem taki sam zakres obowiązków, jak skarżący. Z racji wykonywanych obowiązków, świadkowie ci mieli możność poczynienia bezpośrednich spostrzeżeń odnośnie rodzaju wykonywanych przez skarżącego czynności. Świadkowie zgodnie wskazali, że wnioskodawca z uwagi na posiadane uprawnienia, pracował jako kierowca ciągnika rolniczego, w czasie żniw, jako kierowca kombajnu. W okresie od kwietnia do października każdego roku pracował przy pracach polowych, zaś od listopada do marca w transporcie. Pracował w pełnym wymiarze godzin.
Świadkowie są dla wnioskodawcy osobami obcymi, nie są zainteresowani rozstrzygnięciem niniejszej sprawy i nie mieli powodu by składać zeznania niezgodnie z prawdą. Świadkowie ci byli zatrudnieni na stanowiskach umożliwiających dokonanie spostrzeżeń co do rodzaju codziennych czynności pracowniczych wnioskodawcy, a stałość i powtarzalność tych zdarzeń spowodowały, iż okoliczności świadczenia przez odwołującego pracy zostały przez nich zapamiętane na tyle dobrze, że mimo upływu czasu byli oni w stanie rzetelnie je wskazać. Za wiarygodne Sąd uznał też zeznania wnioskodawcy, ponieważ są spójne, logiczne i co do podstawowych okoliczności zgodne z pozostałym, zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Sąd uznał, że odwołanie wnioskodawcy jest zasadne.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. 2016, poz. 887 ze zm.), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęły okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Z art. 32 ust. 2 tej ustawy wynika, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W myśl postanowień art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie z§ 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cyt. rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Sąd, w przeciwieństwie do organu rentowego, nie jest związany określonymi środkami dowodowymi. Zgodnie, bowiem z treściąart. 473 k.p.c., stanowiącego, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Oznacza to, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Z kolei ustalenie przez Sąd w toku postępowania odwoławczego, że dana praca była wykonywana w szczególnych warunkach jest wystarczającą podstawą do uznania wykonywanej pracy za pracę tego rodzaju.
Zdaniem Sądu, z zeznań wnioskodawcy i przesłuchanych w sprawie świadków, oraz świadectwa pracy wynika, żeJ. P.w okresie od 15 września 1975 roku do 5 maja 1986 roku tj. przez 11 lat, 4 miesiące i 22 dni wykonywał prace kierowcy ciągnika rolniczego, zaś po uzyskaniu uprawnień w 1982 roku w miesiącach lipcu i sierpniu, kierowcy kombajnu. Prace te zostały zaliczone do wykonywanych w warunkach szczególnych w wykazie A, dział VII „W transporcie i łączności” pod pozycją 3 „Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych” załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (Dz. U. 1983 r., Nr 83, poz. 43). Ponadto, praca ta jest wymieniona w wykazie A, dziale VIII, poz. 3 pkt 1 załącznika nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministerstwa Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.Urz.MRiRW z 1988, poz. 2, nr 4), a także w zarządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 czerwca 2015 roku (III AUa 1804/14, LEX nr 1781954), iż przyjęcie, że tylko kierowcy ciągników zatrudnieni w firmach transportowych wykonywali pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej, wypaczałoby sens tej regulacji. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca pracując jako kierowca ciągnika przy pracach polowych i transportowych, jak też jako kierowca kombajnu przy pracach polowych świadczył pracę w warunkach szczególnych.
Fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach w spornym okresie znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, został on zwłaszcza potwierdzony i uszczegółowiony zeznaniami świadków, współpracowników ubezpieczonego ze spornego okresu zatrudnienia.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał, żeJ. P.spełnił wszystkie warunki do przyznania mu prawa do emerytury w oparciu o przepis art. 184 ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w dniu 14 sierpnia 2017 roku złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury, w którym zawarł wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa, a w dniu(...)ukończył wymagany wiek, to jest 60 lat. Po uwzględnieniu pracy w szczególnych warunkach w łącznym wymiarze 23 lata, 8 miesięcy i 27 dni (11 lat, 4 miesiące i 22 dni uznane przez Sąd oraz niekwestionowane przez organ rentowy 12 lat, 4 miesiące i 15 dni), spełnia on tym samym, wszystkie przesłanki niezbędne do ustalenia prawa do emerytury.
Sąd zaznaczył że w orzecznictwie sądowym jest także prezentowane odmiennie stanowisko. I tak, Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 3 grudnia 2013 roku (I UK 172/13) i z dnia 25 października 2016 roku (II UK 352/15) wskazał, że praca traktorzysty może być uznana za pracę w warunkach szczególnych tylko wtedy, gdy pracownik wykonywał wyłącznie prace transportowe, a nie prace rolnicze, jako że to stanowisko pracy zostało umieszczone w dziele „W transporcie i łączności”, powołanego rozporządzenia.
Sąd Okręgowy zaznaczył, że w realiach sprawy niniejszej, uznanie wyłącznie, jako pracy w warunkach szczególnych, wykonywania przezJ. P.pracy kierowcy ciągnika w transporcie, jest wystarczające do spełnia wymogu 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Należy bowiem zważyć, że wnioskodawca każdego roku zatrudnienia w Spółdzielni(...)od listopada do marca, a więc przez 5 miesięcy w roku, pracował jako kierowca ciągnika w transporcie. Biorąc pod uwagę 11 – letni okres zatrudnienia, jako kierowca ciągnika w transporcie, przepracował 55 miesięcy, co daje 4 lata i 7 miesięcy. Przy uwzględnieniu okresu niekwestionowanego przez organ rentowy - 12 lat, 4 miesiące i 15 dni, okres pracy w szczególnych warunkach wynosi 16 lat, 11 miesięcy i 15 dni. Przy takim założeniu,J. P.także spełnia wymóg 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
W myśl postanowień art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Natomiast zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Z uwagi na treść cytowanych powyżej przepisów, prawo do emerytury przysługuje wnioskodawcy od dnia(...), w którym to dniu ukończył 60 rok życia.
Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów oraz na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.
Od tego wyroku apelację złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał:
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 4 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze poprzez ustalenie prawa do emerytury osobie nie spełniającej przesłanki 15 lat pracy w szczególnych warunkach,
- naruszenie prawa procesowego poprzez przekroczenie wyrażonej w art. 233& 1 zasady swobodnej oceny dowodów,
- sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wymagane do przyznania emerytury, w tym udokumentował ponad 15 letni staż pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.
Wskazując na powyższe zarzuty domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania.
W odpowiedzi na apelację pełnomocnik wnioskodawcy wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja podlega oddaleniu.
Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie przedstawiając logiczną argumentację prawną. Ustalenia sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Na etapie postępowania apelacyjnego spór dotyczy jedynie tego, czy ubezpieczony legitymuje się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W apelacji skarżący kwestionuje stanowisko Sądu odnośnie uwzględnienia jako pracy w warunkach szczególnych zatrudnienie ubezpieczonego w charakterze kierowcy ciągnika. Zdaniem skarżącego stanowisko kierowcy ciągnika zostało przez ustawodawcę wymienione w dziale VIII załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. - w transporcie i łączności, nie zaś w dziale X - w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym, a skoro tak, to nie można przyjąć, że praca kierowcy ciągnika wykonywana w zakładach pracy spoza resortów transportu lub łączności (np. w rolnictwie) była pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury.
Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie znane są poglądy wyrażane w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego cytowane w uzasadnieniu apelacji. Zgodnie z poglądami w nich zaprezentowanymi - wyodrębnienie prac w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ma charakter stanowiskowo-branżowy i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w akcie prawnym. Przypomnieć jednak należy ugruntowany i dominujący pogląd wyrażany zarówno przez Sąd Najwyższy, jak i sądy powszechne, zgodnie z którym - co do zasady przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji, jako pracy w szczególnych warunkach, ale nie zawsze wynika ono z funkcjonowania zakładu pracy w określonym resorcie. Może się bowiem zdarzyć, że zakład pracy podległy określonemu ministrowi wykonuje także zadania całkowicie odpowiadające innemu działowi gospodarki, leżącemu w sferze zainteresowania innego ministra” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014 r. sygn. I UK 337/13). Brak jest zatem uzasadnionych podstaw, by odmawiać uznania jej za pracę w warunkach szczególnych, z powołaniem się tylko i wyłącznie na stanowiskowo-branżowy charakter wyodrębnienia prac w załączniku do rozporządzenia. Tego rodzaju wykładnia przepisów § 4 ust. 1 rozporządzenia w związku z art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej nie może zyskać aprobaty, jako sprzeczna z celem przepisów dotyczących uprawnienia do obniżenia wieku emerytalnego pracowników, którzy przez określony w ustawie czas pracowali na stanowiskach szczególnie uciążliwych dla zdrowia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 marca 2014 r., II UK 368/13, z dnia 3 czerwca 2008 r., I UK 381/07, z dnia 25 września 2008 r., II UK 1/08, z dnia 6 lutego 2014 r., I UK 314/13).
Odnosząc się do zarzutów apelacji, przede wszystkim podkreślić należy, że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie nie były kwestionowane przez organ rentowy, a spór dotyczył możliwości zakwalifikowania zatrudnienia wnioskodawcy jako pracy w szczególnych warunkach.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznegoJ. P.od dnia 15 września 1975 roku do dnia 5 maja 1986 roku był zatrudniony w Spółdzielni(...)wK.z siedzibą wM.. Przez cały okres zatrudnienia świadczył pracę w charakterze kierowcy ciągnika, do której to pracy od dnia 14 lutego 1975 roku posiada uprawnienia. Od kwietnia do końca października każdego roku traktorzyści, w tym wnioskodawca, pracowali przy pracach polowych, w tym w czasie żniw na kombajnach. W okresie od kwietnia do końca października każdego roku, poza pracami polowymi, sporadycznie skarżący wykonywał prace w transporcie. Natomiast w okresie od listopada do marca każdego roku, skarżący pracował jako kierowca ciągnika wykonując wyłącznie prace transportowe. Spółdzielnia(...)wK.zajmowała się bowiem dostarczaniem zboża, tytoniu, buraków do(...)wL.i zatrudnieni przez nią traktorzyści rozwozili ciągnikami rolniczymi towary. Poza takimi pracami, w okresie zimowym, traktorzyści pracowali przy gołoledzi, rozwozili piach, sól, jeździli po piach, czy sól, aby potem rozsypać na drogach, rozwozili też siano i obornik. Wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy , często również w godzinach nadliczbowych. W trakcie zatrudnienia odwołujący nie był delegowany do wykonywania innych prac, nie zajmował się także naprawą powierzonego mu sprzętu, leżało to w gestii mechaników, który pracowali w warsztacie znajdującym się na terenie bazy sprzętu i transportu.
Ustaleń co do charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach w spornych okresach zatrudnienia Sąd I instancji dokonał nie tylko na podstawie zeznań wnioskodawcy i świadków – osób z nim pracujących, lecz także w odniesieniu do dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych, które to dowody zostały przez Sąd w sposób staranny przeanalizowane. W ocenie Sądu Apelacyjnego zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy z uwzględnieniem specyfiki zatrudnienia wnioskodawcy w okresach od listopada do marca w trakcie zatrudnienia, pozwala na zakwalifikowanie jego pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach.  Świadczone przez niego zadania były uwarunkowane obsługą i przemieszczaniem się pojazdów ciągnikowych, w tych okresach.
Ustalenia te pozwoliły na przyjęcie, że w okresach (od listopada do marca) wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w wykazie A, w dziale VIII, poz. 3 (prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych). Sąd I instancji przyjął,(a wyliczeń tych nie zakwestionował organ rentowy), że na dzień 01.01.1999 r. staż pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych z uwzględnieniem pracy w sezonach od listopada do marca jest wystarczający do spełnia wymogu 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Dodać należy także, że część okresu zatrudnienia wnioskodawcy - od dnia 15 września 1975 do 31 grudnia 1979 przypada w okresie obowiązywania  załącznika do rozporządzenia z dnia 10 września 1956 roku w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia (Dz. U. z 1956 r. Nr 39, poz. 176), obowiązującego od dnia 1 lipca 1956 r. do dnia 31 grudnia 1979 roku.
Nie jest kwestionowane, że w tym okresie, że wnioskodawca wykonywał stale i pełnym wymiarze czasu pracy pracę kierowcy rolniczego ciągnika (pracę traktorzysty), zaliczaną do I kategorii zatrudnienia według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia (dział XVII rolnictwo i leśnictwo wymieniał: traktorzystów (poz. 1). Praca ta, przy uwzględnieniu§ 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia, mieści się w rozszerzonym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze katalogu prac wykonywanych w szczególnych warunkach, o których mowa w § 4.
Powyższy okres jest wystarczający, by wraz z okresem uznanym przez organ rentowy stwierdzić, że wnioskodawca legitymuje się wymaganym okresem 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, o jakich mowa w apelacji.
Sąd Apelacyjny, na mocyart. 385 KPCorzekł, jak w wyroku.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu oart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z póż zm. ) -§ 10 ust. 1 pkt 2.