Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 158/18
Data wyroku: 2018-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Łataś
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1, ust 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt IV U 158/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 listopada 2018 roku

Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Lidia Łataś
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Jastrzębska-Ciura
po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 roku w Częstochowie
sprawyZ. S. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołaniaZ. S. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 12 grudnia 2017 roku Nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemuZ. S. (1)prawo do świadczenia przedemerytalnego od 4 października 2017 roku.
Sygn. akt IV U 158/18

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 grudnia 2017 roku numer(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuZ. S. (1)przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego 35-letniego okresu składkowego i nieskładkowego. Równocześnie wskazano, iż do stażu pracy nie zaliczono okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 24 lutego 1971 roku do 31 lipca 1973 roku, ponieważ gospodarstwo rolne nie znajdowało się w pobliżu miejsca zameldowania, a miejscowościG.iM.dzieli znaczna odległość. Przedłożone zaś zeznania świadków budzą wątpliwości, gdyż nie byli oni mieszkańcami miejscowości, w której położone było gospodarstwo rolne rodziców.
W odwołaniu wniesionym do Sądu ubezpieczonyZ. S. (1)wniósło zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia przedemerytalnego wskazując, iż mimo 20 km odległości pola od miejsca jego zamieszkiwania, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W spornym okresie nie było zresztą możliwości, aby nie pracować z rodzicami w polu.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział wC.wniósło oddalenie odwołania wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Z. S. (1)urodził się w dniu (...).
W dniu 3 października 2017 roku ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organ rentowy uznał ubezpieczonemu staż emerytalny w wymiarze 32 lat, 7 miesięcy i 5 dni okresów składkowych oraz 7 dni okresów nieskładkowych.
Ostatnio, tj. od 1 lutego 2015 roku do 31 października 2016 rokuZ. S. (1)zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie Budowlano – Handlowo – Usługowym (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwC.na stanowisku murarza. Stosunek pracy rozwiązał się z powodu likwidacji stanowiska pracyz przyczyn ekonomicznych zakładu.
Od dnia 14 grudnia 2016 roku ubezpieczony zarejestrowany jestw Powiatowym Urzędzie Pracy wK.z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych zawiera się w okresie od 14 grudnia 2016 roku do 6 września 2017 roku.
Z. S. (2)do 1965 roku mieszkał wraz z rodzicami wG.,a następnie, w związku z chorobą matki, przeniósł się do Murowa.
Matka ubezpieczonego od 1 stycznia 1957 roku figurowała w ewidencji gruntów i budynków jako właścicielka gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,19 ha położonego w obrębieG., gminaD., które było użytkowane rolniczo. Ponadto rodzice ubezpieczonego wM.hodowli krowę, świnie oraz drób.
Ubezpieczony od ukończenia 16-tego roku życia pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wG.. Dodatkowo do 8 grudnia 1972 roku (do czasu przepisania gospodarstwa rolnego na rzecz syna)Z. S. (1)pomagał także w prowadzeniu gospodarstwa rolnego dziadka o powierzchni 9,08 ha. Ubezpieczony w całym spornym okresie wykonywał typowe prace rolnicze przy sianokosach, żniwach, wykopach, zasiewach. Dojeżdżał do pracy w gospodarstwie rolnym. W razie potrzeby przebywał wG.mieszkając u dziadka. Dodatkowo pomagał także rodzicom przy hodowli zwierząt wM.. Czynności te wykonywał w wymiarze co najmniej połowy podstawowej normy czasu pracy obowiązującej w tamtym okresie. W spornym okresie odwołujący nie uczył się. Rodzice ubezpieczonego pracowali zawodowo. Wraz z ubezpieczonym w gospodarstwie tym pracował w tamtym okresie również jego brat bliźniak. Starsze rodzeństwo odwołującego nie pracowało w gospodarstwie rolnym rodziców, albowiem mieszkali w innych miejscowościach i mieli już założone własne rodziny.
(vide: akta rentowe, dokumenty załączone do akt sprawy k. 17, wyjaśnienia ubezpieczonego słuchanego w charakterze strony oraz zeznania świadkówM. C.– protokół elektroniczny z rozprawy z dnia 13 marca 2018 roku k. 13-14,Z. S. (3)– protokół elektroniczny z rozprawy z dnia 17 lipca 2018 roku k. 46,E. O.– protokół elektronicznych z rozprawy z dnia 7 września 2018 roku k. 46)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. z 2017 roku, poz. 2148 ze zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, 1292, 1321, 1428 i 1543), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
W myśl art. 2 ust. 3 ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje również osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1)nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2)w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3)złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
W niniejszej sprawie niespornym jest, iż ubezpieczony ostatnio zatrudniony był przez okres przekraczający 6 miesięcy (od 1 lutego 2015 roku do 31 października 2016 roku), stosunek pracy rozwiązał się z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jest zarejestrowany jako bezrobotny oraz w powyższym okresie nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, a wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożył w ciągu 30 dni od wydania mu przez Powiatowy Urząd Pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Spornym natomiast pozostało ustalenie czy ubezpieczony legitymuje się wymaganym 35-letnim okresem uprawniającym do emerytury.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2018 roku, poz. 1270 ze zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe:
1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidzianew odrębnych przepisach składki,
2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3)przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,
jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego w poprzednim stanie prawnym ugruntował się już pogląd, iż okresy pracy domownika w gospodarstwie rolnym przed dniem1 stycznia 1983 roku uwzględnia się przy ustalaniu uprawnień emerytalno-rentowych, gdy była wykonywana w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy(por. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 28 lutego 1997 roku, sygn. akt II UKN 96/96, OSNAP 1997/23/473, z dnia 18 marca 1999 roku, sygn. akt II UKN 528/98 OSNAP 2000/10/399, z dnia 7 listopada 1997 roku, sygn. akt II UKN 318/97 OSNAPiUS 1998 roku nr 16, poz. 491, z dnia 13 listopada 1998 roku, sygn. akt II UKN 299/98 OSNAPiUS 1999 roku nr 24, poz. 799).
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, żeK. S.w całym spornym okresie pracowałw gospodarstwie rolnym rodziców oraz dodatkowo, do 8 grudnia 1972 roku, takżew gospodarstwie rolnym dziadka.
Na wstępie wskazać należy, iż z doświadczenia życiowego wiadomym jest, iż w spornym okresie dzieci zasadniczo pracowały w gospodarstwie rolnym, zwłaszcza jeśli nie kontynuowały dalszej nauki w szkole. Biorąc przy tym pod uwagę fakt, iżrodzice odwołującego pracowali zawodowo, a rodzeństwo (2 siostry urodzonew latach(...)i(...)oraz braturodzony w (...)roku) w tym okresie już nie mieszkało wspólnie z rodzicami, logicznym jest, iż główny ciężar pracw tym gospodarstwie oraz dodatkowo w gospodarstwie rolnym dziadka spadł na ubezpieczonego oraz jego brata bliźniaka. Grunty te, mimo zamieszkiwania w pewnej odległości od tego gospodarstwa, użytkowane były rolniczo, o czym świadczy chociażby to, iż wG.trzymany był w budynkach dziadka koń, za pomocą którego wykonywano orkę. W świetle powyższego niewątpliwym jest, iżZ. S. (1)dojeżdżał z Murowa doG., aby pracować na roli. Niejednokrotnie jednak zdarzało się, iż w okresach wzmożonych prac polowych ubezpieczony spał w domu rodzinnym dziadka, aby od samego rano pracować na roli. Z uwagi bowiem na areał wszystkich użytkowanych wówczas gospodarstw, tj. łącznie ok. 11 ha praca dzieci była wręcz konieczna, tym bardziej że dziadek w tym czasie był już osobą 75-letnią, a zatem logicznym jest, iż potrzebował pomocy przy pracach polowych. Wątpliwości Sądu nie budzi zatem fakt, iżZ. S. (2)w spornym okresie pracował przy sianokosach, żniwach, wykopkach, zasiewach, orce, itp. Czynności te, biorąc pod uwagę wielkość tych gospodarstw, niewątpliwie musiałby być wykonywane co najmniej w wymiarze połowy podstawowej normy czasu pracy obowiązującej w tamtym okresie. Powyższe stanowczo potwierdziłaZ. S. (3), szwagierka matki odwołującego, która przyznała, iż mimo zamieszkiwania w miejscowościM.rodzice ubezpieczonego wraz z synami przyjeżdżali doG., aby pracować we własnym gospodarstwie rolnym. Dodatkowo pomagali oni także w gospodarstwie rolnym dziadka. Przyznała także, iż niejednokrotnie zdarzało się, że odwołujący wraz z bratem zostawaliwG.na noc. Do czasu pracy w gospodarstwie rolnym należy wliczyć nie tylko wykonywanie samej pracy ale również czynności zmierzające do jej wykonania, w tym m.in. czas niezbędny na dojazd na teren gospodarstwa rolnego. Dodatkowo również ubezpieczony w spornym okresie pomagał rodzicom przy hodowli zwierząt wM.. W miejscowościM.rodzice ubezpieczonego posiadali bowiem budynek gospodarczy, w którym trzymali krowę, świnie oraz drób. Odwołujący zatem dodatkowo zajmował się przygotowaniem paszy dla zwierząt, ich karmieniem, wyrzucaniem obornika. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkaZ. S. (3)i wyjaśnienia ubezpieczonego co do rodzaju prac wykonywanych w spornym okresie w gospodarstwie rolnym przez ubezpieczonego. Uwzględniając warunki społeczne obowiązujące w tamtym okresie (użytkowanie gospodarstw rolnych, z uwagi na możliwość własnego zaopatrzenia w żywność, dodatkowe źródło dochodu), warunki prowadzenia gospodarstw rolnych (tj. czasochłonność wykonywanych czynności z uwagi na brak mechanizacji rolnictwa, konieczność przygotowywania pasz, brak wodociągów i kanalizacji na wsiach, itp.), należy uznać te dowody za przekonujące. Pozostali słuchani w sprawie świadkowie co prawda nie byliw stanie wypowiedzieć się co do charakteru pracy ubezpieczonego w tym gospodarstwie, jednakże przyznali, iż w spornym okresie widywaliZ. S. (1)wmiejscowości G., co dodatkowo uwiarygodnia jego wyjaśniania co do pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. O jego pracyw gospodarstwie rolnym rodziców pośrednio świadczyć może również to, iż ubezpieczony naukę w szkole podstawowej ukończył dopiero w 1974 roku i tow ramach Szkoły Podstawowej dla Pracujących nr 2 wB..
Uwzględnienie spornego okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wyliczonego przez organ rentowy stażu emerytalnego daZ. S. (1)wymagany 35-letni okres składkowy i nieskładny.
Z uwagi zatem na wykazanie wszystkich warunków do przyznania świadczenia emerytalnego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.