Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1261/14
Data wyroku: 2018-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 1261/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 27 lutego 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa
J. S. (1), zam.ul. (...),(...)-(...) P.,
J. S. (2), zam.ul. (...),(...)-(...) P.
przeciwko(...) Spółce z o.o.ul. (...),(...)-(...) P.
- ochrona naturalnego środowiska człowieka

I
Zasądza od pozwanego na rzecz powodaJ. S. (1)kwotę 6.175,-zł, a na rzecz powódkiJ. S. (2)kwotę 18.525,65,-zł z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia 28 lutego 2014 roku do dnia zapłaty z tytułu utraty wartości zajmowanej przez nich nieruchomości położonej wP.przyul. (...)(posesja o numerze (...)).

II
Zasądza od pozwanego na rzecz powodaJ. S. (1)kwotę 1.930,-zł, a na rzecz powódkiJ. S. (2)kwotę 5.790,-zł z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia 28 lutego 2014 roku do dnia zapłaty z tytułu nakładów na rewitalizację akustyczną zajmowanej przez nich nieruchomości położonej wP.przyul. (...)(posesja o numerze (...)).

III
W pozostałym zakresie powództwo oddala.

IV
Koszty niniejszego postepowania rozdziela proporcjonalnie między stronami obciążając nimi powodów w 7/10 częściach, a pozwanego w 3/10 częściach i w związku z tym:

a
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 431,-zł, a na rzecz powódki 1.273,75,-zł z tytułu zwrotu części uiszczonej przez nich opłaty sądowej;

b
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 908,56,-zł, a na rzecz powódki kwotę 2.725,68,-zł z tytułu zwrotu części wydatków poniesionych przez nich na przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody z opinii biegłych;

c
zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2.160,-zł z tytułu zwrotu części poniesionego przez nich kosztu ich procesowego zastępstwa;

d
zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 5.040,-zł z tytułu zwrotu części poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa.

SSO Zofia Lehmann

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu28 lutego 2015 rokupowodowieJ. S. (1)iJ. S. (2), działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o zasądzenie od pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.kwoty115.000,- złwraz z odsetkami od dnia28 lutego 2014 rokudo dnia zapłaty w związku z wprowadzeniem strefy ograniczonego użytkowania dla niego. Wnieśli także o zasądzenie od niego na ich rzecz zwrotu kosztów niniejszego procesu, w tym kosztu ich zastępstwa procesowego - według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazali, że z dniem28 lutego 2012 rokunieruchomość, której są współwłaścicielami, położona wP.przyul. (...)została objęta strefą wewnętrzną ww obszaru ograniczonego użytkowania. Podnieśli, że na mocy uchwałySejmiku Województwa(...)o numerze XVIII/302/12z dnia30 stycznia 2012 rokuw sprawie utworzenia tego obszaru wprowadzone zostały ograniczenia w zakresie przeznaczania terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z nich. Wskazali także, że funkcjonowanielotniskaP.–Ł.powoduje liczne uciążliwości dla właścicieli okolicznych nieruchomości, ograniczając możliwość korzystania z nich zgodnie z ich przeznaczeniem. Poza tym wyjaśnili, że domagają się zasądzenia odszkodowania za zmniejszenie wartości ich nieruchomości w związku z jego utworzeniem ((...)) oraz z tytułu nakładów na rewitalizację akustyczną zajmowanego przez nich budynku. (k. 1 - 7 akt).
W odpowiedzi na pozew z dnia8 maja 2014 rokupozwany(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP., działając również przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie solidarnie od powodów na jego rzecz zwrotu kosztów tego procesu, w tym kosztu jego zastępstwa procesowego - według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W jej uzasadnieniu wskazał on, że orzeczenia zapadłe w sprawach związanychz utworzeniem(...)dla lotniska wojskowegoP.–K.mają dla przedmiotowej sprawy ograniczone znaczenie szczegółowo opisując różnice między wyżej wskazanym obszarem, a obszarem ograniczonego użytkowania dlalotniskaP.–Ł., wskazując, że w pierwszym z tych obszarów wprowadzone ograniczenia były dalej idące.
Według pozwanego objęcie obszarem ograniczonego użytkowania zabudowy mieszkaniowej położnej w jego strefie wewnętrznej miało na celu zagwarantowanie dodatkowej ochrony dla niej. Zaprezentował też stanowisko, że wprowadzenie go stabilizuje rynek nieruchomości, bowiem jego działalność poddana jest większym rygorom, zaś poziom hałasu jest monitorowany i kontrolowany. Zwrócił też uwagę na to, że utworzono go w oparciu o maksymalny poziom hałasu, nie zaś średni; zatem, nie jest tak, że powodowie codziennie narażeni są na hałas na poziomie górnej granicy dopuszczalnej w(...). Zaakcentował również, że podjął szereg działań mających na celu ograniczenie go poprzez m.in. ograniczanie liczby operacji lotniczych w porze nocnej do12startów i lądowań czy wyłączenie z eksploatacji głośnych i przestarzałych samolotów pocztowych; wprowadzenie procedury koordynacji lotów, czego efektem jest m.in. zmniejszenie uciążliwości funkcjonowania ww lotniska w porze nocnej.
Pozwany zwrócił także uwagę, że powodowie nabywając nieruchomość mieli świadomość jego sąsiedztwa, które stale się rozbudowuje. (k. 38-46 akt).
Tak ukształtowane stanowiska stron utrzymały się do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie.

Sąd Okręgowy ustalił, następujący stan faktyczny:
Powodowie są współwłaścicielami nieruchomości położonej wP.przyul. (...), obręb ławica, arkusz mapy 4, numerdziałki (...)o powierzchni0,0426 ha, dla którejSąd RejonowyP. (...)wP.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
Udział powodaJ. S. (1)w powyższej nieruchomości wynosi1/4, zaś udział powódkiJ. S. (2)wynosi¾.
Nieruchomość zabudowana jest jednokondygnacyjnym, niepodpiwniczonym budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej.
Powierzchnia użytkowa budynku powodów wynosi61,5 m2.Nieruchomość położona jest na terenieG., stanowiącego tereny intensywnego budownictwa jednorodzinnego, w bezpośrednim sąsiedztwie(...). Nieruchomość ta ma dostęp do środków komunikacji miejskiej oraz infrastruktury handlowej.
Ma ona kształt prostokąta, ogrodzona jest siatką na metalowych słupkach; ma ma bezpośredni dostęp do dróg publicznych o nawierzchni urządzonej tj.ul. (...)iul. (...). Dojście do budynku oraz wjazd na działkę są utwardzone kostką betonową. Niezabudowana część gruntu jest odpowiednio urządzona do pełnionej funkcji mieszkaniowej – trawnik oraz nasadzenia drzew i krzewów. Ponadto znajduje się tam budynek gospodarczy.
Budynek posadowiony na niej jest wykonany w technologii murowanej.
Na obszarze na którym położona jest opisana nieruchomość obowiązujeMiejscowy Plan zagospodarowania przestrzennego obszaru(...).Szacowaną nieruchomość oznaczono na ww planie symbolem(...)– teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy usługowej.

      dowód:

     wydruk i odpis zwykły
księgi wieczystej KW nr (...)

     (k. 12 - 13 akt), postanowienie Sądu RejonowegoP. (...)z dnia 26 maja 2011 roku o stwierdzeniu nabycia spadku (k. 23 akt), postanowienie Sądu Rejonowego wP.z dnia 2 października 2000 roku o stwierdzeniu nabycia spadku (k. 24 akt), opinia biegłegoK. R.(k. 167-218 akt),

W dniu30 stycznia 2012 roku Sejmik Województwa(...)podjął uchwałę onumerze XVIII/302/12w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP., która weszła w życie w dniu28 lutego 2012 roku. Uchwała ta utworzyła obszar ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP., podzielony na dwie strefy tzw. strefęwewnętrznąi tzw. strefęzewnętrzną, a w nim określiła ograniczenia w zakresie przeznaczania terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z terenów.
Zgodnie z jej§ 3granicęzewnętrznąobszaru ograniczonego użytkowania wyznacza się na podstawie:
1)izolinii równoważnego poziomu dźwiękuAdla pory dniaLAeqD = 55 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych;
2)izolinii równoważnego poziomu dźwiękuAdla pory nocyLAeqN = 45 dB,pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych;
3) izolinii równoważnego poziomu dźwiękuAdla pory dniaLAeqD = 50 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska;
4) izolinii równoważnego poziomu dźwiękuAdla pory nocyLAeqN = 40 dB,pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska.
W myśl jej§ 4, w obszarze ograniczonego użytkowania wyodrębniono dwie strefy:
1)strefęzewnętrzną, której obszar od zewnątrz wyznacza linia będąca granicą obszaru ograniczonego użytkowania, określona w§ 3, a od wewnątrz linia będąca obwiednią:
a)izolinii równoważnego poziomu dźwiękuAdla pory dniaLAeqD = 60 dBoraz dla pory nocy LAeqN = 50 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych;
b)izolinii równoważnego poziomu dźwiękuAdla pory dniaLAeqD = 55 dBoraz dla pory nocyLAeqN = 45 dB,pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska;
2)strefę wewnętrzną, której obszar od zewnątrz wyznacza linia będąca obwiednią, o której mowa wpkt 1, a od wewnątrz linia biegnąca wzdłuż granicy lotniska.
W obszarze ograniczonego użytkowania zabroniono przeznaczania nowych terenów pod budowę szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży oraz pod strefy ochronneAuzdrowisk(§ 7).
W obszarze ograniczonego użytkowania określono następujące sposoby korzystania z terenów w strefiewewnętrznej (§ 8 ust. 2):
a)zabroniono budowy nowych szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
b)dopuszczono rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
c)zabroniono tworzenia stref ochronnychAuzdrowisk,
d)dopuszczono lokalizowanie zabudowy mieszkaniowej, pod warunkiem zapewnienia właściwego komfortu akustycznego w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej.
W uchwale wprowadzono ponadto wymagania techniczne dotyczące budynków położonych w strefiewewnętrznejtego obszaru w postaci obowiązku zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej(§ 9 ust. 2).
W§ 2 pkt 3cyt. uchwały wyjaśniono, że przez odpowiednią izolacyjność akustyczną przegród budowlanych należy rozumieć izolacyjność akustyczną określoną zgodnie zPolskimi Normamiw dziedzinie akustyki budowlanej z uwzględnieniem poziomu hałasu powodowanego przez starty, lądowania, przeloty statków powietrznych, operacje naziemne i inne źródła hałasu związane z funkcjonowaniem lotniska, przy zapewnieniu wymaganej wymiany powietrza w pomieszczeniu, a także wymaganej izolacyjności cieplnej. W jej§ 2 pkt 7wyjaśniono także, iż przez właściwy klimat akustyczny w budynkach rozumie się poziom dźwięku zgodny z obowiązującymiPolskimi Normamiw dziedzinie akustyki budowlanej.
Na mocy tej uchwały opisana wyżej nieruchomość należąca do powodów, znalazła się w tzw. strefie wewnętrznej tego obszaru.

Okoliczności niesporne, jak również dowody:

decyzjaG.Dyrektora Ochrony Środowiska (k. 83 - 106 akt), de cyzja(...)Dyrektora Ochrony Środowiska wP.(k. 49 - 82 akt), raport o oddziaływaniu na środowisko „Rozbudowa i modernizacja(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąim.H. W.” (k. 107-112 akt), procedura(...)(k.113 - 114 akt), informacja odnośnie sposobu wdrożenia warunków realizacji projektu pn. „Rozbudowa i modernizacja(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąim.H. W.” określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (k. 115 - 117 akt), wyciąg z protokołu kontroli Wojewódzkiego InspektoratuOchrony (...)wP.(k. 122 - 126 akt), uchwała Nr XVIII/302/12 w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP.(k. 14 - 16 akt).
Pismem z dnia26 lutego 2014 rokupowodowie zgłosili pozwanemu roszczeniew wysokości115.000,- złz tytułu szkody poniesionej przez nich w związkuz położeniem ich nieruchomości (P.,ul. (...)) w obszarze ograniczonego użytkowania i w sąsiedztwie lotniskaP.–Ł.wP., w tym100.000,- złz tytułu zmniejszenia jej wartości oraz15.000,- złz tytułu zwrotu nakładów koniecznych do zapewnienia w niej właściwego klimatu akustycznego.

dowód:

pismo z dnia 26 lutego 2014 r. zawierające zgłoszenie roszczenia (k. 10-11 akt).
Wartość tej nieruchomości uległa zmniejszeniu w następstwie powyższego, bowiem dla przeciętnego użytkownika rynku nieruchomości położne w granicach wyżej wskazanego obszaru obarczone są wadą ponadnormatywnego oddziaływania hałasu.
Utrata nieruchomości wartości rynkowej powodów w związku z położeniem w obszarze ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.–Ł.wynosi24.700,- zł.

dowód:

opinia biegłegoK. R.(k. 167-218 akt),
Budynek powodów zlokalizowany wP.przyul (...)zostałpoddany analizie, mającej na celu ocenę jego zgodności z wymogami norm budowlanych, w szczególności w zakresie wymagań dotyczących warunków akustycznych w ich wnętrzu .
Gdyby działalność ww lotniska nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych wartości poziomu hałasu w środowisku zewnętrznym, wymaganych obowiązującymi (aktualnie i w 2012 roku przepisami), budynek ten odpowiadałby wymaganiom polskich norm w zakresie hałasu.
W związku z utworzeniem tego obszaru dopuszczona została działalność lotniska, powodująca degradację klimatu akustycznego w środowisku m.in. w otoczeniu posesji powodów.
Z uwagi na to we wszystkich pokojach cyt. budynku przekroczone są dopuszczalne wartości poziomu hałasu określone normą(...)Zapewnienie wymaganego komfortu akustycznego wymaga zwiększenia izolacyjności akustycznej ich przegród zewnętrznych .Zalecone zmiany polegają na wymianie okien na stolarkę budowlaną o wyższej izolacyjności akustycznej; ponadto w celu ograniczenia propagacji hałasu przez kanał wentylacyjny, na wylocie komina wentylacyjnego z łazienki należy zamontować tłumik akustyczny o skuteczności
    2 dB.

Zamontowanie wskazanej stolarki budowanej o wymagalnych parametrach ogranicza dopływ powietrza do wnętrza budynku; w związku z tym konieczne jest również zapewnienie wymaganej wymiany powietrza poprzez zamontowanie nawiewników.

dowód:

opinia biegłejA. K.(k. 354-421 akt).
Budynek powodów wymaga dodatkowych nakładów związanych ze zniwelowaniem negatywnych skutków oddziaływania na niego ze strony lotniskaP.-Ł.(tj. wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania). W celu dotrzymania wymogówPolskich Normco do izolacyjności akustycznej, ustalono, że wartość tych nakładów wynosi7.720,63,- zł.

dowód:

opinia biegłegoJ. W.(k. 563-573 akt).
Do dnia wniesienia pozwu pozwany nie uiścił żądanej przez powodów kwoty w jakiejkolwiek części.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów urzędowych i prywatnych oraz opinii biegłych. Zgodnie z treściąart. 244 k.p.c…dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone… Zgodnie natomiast z treściąart. 245 k.p.c.…dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie….Zgromadzone w niniejszej sprawie były kwestionowane przez strony. Również Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować je z urzędu. Wiarygodność kserokopii dokumentów również nie budziła wątpliwości - mimo, że kserokopia nie jest dokumentem, a stanowi jedynie element twierdzenia strony o istnieniu dokumentu o treści odpowiadającej kserokopii, to w niniejszej sprawie żadna ze stron nie podniosła na tym tle zarzutów.
Fakt zmniejszenia się wartości nieruchomości powodów na skutek ograniczeńw korzystaniu z niej wprowadzonych uchwałąSejmiku Województwa(...)o numerzeXVIII/302/12z dnia30 stycznia 2012 rokuw sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.–Ł.wP.na kwotę24.700,- zł, ustalonona podstawie pisemnej opinii biegłego sądowego z dziedziny szacowania nieruchomościK. R.(k. 167 - 218 akt),
Pismem z dnia22 grudnia 2014 rokupowodowie oświadczyli, że kwestionują sposób dokonania wyceny nieruchomości jednocześnie wnosząc o wydanie nowej i pominięcie jako dowodu dotychczas sporządzonej, względnie wydanie przez ww biegłego opinii uzupełniającej lub powołanie nowego biegłego.
Zakwestionowali jego twierdzenie, jakoby stan przegród zewnętrznych budynku powodów wskazywał na to, że zapewniają one właściwą ochronę pomieszczeń oraz, że koszt robót budowlanych mających na celu poprawę ich izolacyjności akustycznej wynosił 0,- zł. Stoi to bowiem, w sprzeczności z założeniami wprowadzenia obszaru organicznego użytkowania.
Nadto zakwestionowali oni przyjęcie przez niego założenia o10%utracie wartości ich nieruchomości. (k. 227 - 231 akt).
Pismem z dnia31 grudnia 2014 rokupozwany zakwestionował także tą opinię wnosząc o ustosunkowanie się przez niego do pytania, dlaczego na etapie analizy prezentowanej w jej punkcie8.5pominięto fakt usytuowania niektórych nieruchomości na terenie(...)P.-K.i jaki ma to wpływ na uzyskany wynik.
Pozwany wniósł także, aby odpowiedział on na pytanie: dlaczego nie dokonał obliczenia cen w czasie odgrudnia 2012 rokudogrudnia 2014 rokuna podstawie cen transakcyjnych przy wykonaniu metod statystycznych; co stanowi podstawę twierdzenia, że spadek cen wyniósł -5%;dlaczego nie zaktualizował bazy danych, na podstawie której ustalił wpływ utworzenia na wartość nieruchomości mieszkaniowycho ceny transakcyjne zawarte w ostatnimkwartale 2013 rokuoraz wI, IIi IIIkwartale 2014 roku(analiza nie obejmuje stanu rynku z jednego roku); czy uważa, że od września 2013 roku na lokalnym rynku nie zanotowano żadnych zmian, jeśli chodzi o spadek cen transakcyjnych w wyniku utworzenia(...)Ł.oraz czy w ciągu ostatniego roku nie odnotowano żadnej transakcji nieruchomością podobną do wycenianej czy też nie dokonał aktualizacji danych transakcyjnych z tego okresu.
Nadto pozwany zwrócił się o wskazanie dlaczego w procesie wyceny wyróżniono dodatkową cechę „ zagospodarowanie” i w jaki sposób ustalono, że ma wpływ na ceny transakcyjne oraz dlaczego tę samą cechę „powierzchnia budynku” traktuje on w odmienny sposób w części analitycznej i procesie wyceny.
Jednocześnie odwołując się do prywatnej opinii przygotowanej przezCentrum (...) Sp. z o.o.pozwany zarzucił, że biegły oparł się na zbył małej liczbie transakcji (łącznie 66), podczas gdy wskazany przez niego podmiot przygotował opinię w oparciu analizę(...)transakcji. Wobec powyższego sformułował pytania: dlaczego biegły ograniczył się tylko i wyłącznie do analizy cen transakcyjnych nieruchomości położonych w obrębach objętych(...)i czy są to faktycznie wszystkie transakcje; dlaczego przyjął mniej transakcji zawartych w strefie(...)i jakie kryteria o tym decydowały, dlaczego wyniki dla strefy zewnętrznej różnią się tak dalece i w jaki sposób doszedł do tak precyzyjnych wyników (tj. w rozbiciu na obręby) posiadając20cen transakcyjnych w niej zawartych oraz w jaki sposób doszedł do tak zróżnicowanych wniosków posiadając jedynie 5 cen transakcyjnych zawartych w tejże strefie oraz w jaki sposób ustalił spadki w strefie wewnętrznej dlaP.orazJ.iŁ..
Nadto zwrócił się o wyjaśnienie przez biegłego na jakiej podstawie ograniczył końcową liczbę cen transakcyjnych oraz wskazał że błędnie zastosował współczynniki hałasu. (k. 233-237 akt).
Pismem z dnia 17 marca 2016 roku ww biegłyK. R.ustosunkowując się do zarzutów powodów wskazał, że:
- w celu ustalenia wpływu utworzenia obszaru ograniczonego użytkowanialotniskaP.-Ł.przeprowadzono analizę rynku nieruchomości gruntowych, zabudowanych domami jednorodzinnymi położonymi w zachodniej częściP.oraz wP., na i poza obszarem ograniczonego użytkowania lotniska tj. nieruchomościami położonymi na terenie obrębów:Ł.,G.,Ł.,J.iP.. Na podstawie przeprowadzonej analizy rynku ustalił najistotniejszej atrybuty cenotwórcze mające wpływ na uzyskane ceny transakcyjne:
-położenie i otoczenie nieruchomości – położenie względem centrum, rodzaj i stan zabudowy sąsiedniej, dostęp do infrastruktury handlowej, usługowej i oświatowe, dostęp komunikacyjny, renoma miejsca,
-stan budynku – stan techniczny i standard budynku, forma architektoniczna,
-powierzchnia budynku,
-powierzchnia działki,
-położenie na obszarze ograniczonego użytkowania lotniskaP.–Ł.(w strefie wewnętrznej, zewnętrznej i poza nią).
Podał także, przy wycenie przedmiotowej nieruchomości współczynnik obniżenia wartości nieruchomości z tytułu jej niekorzystnego położenia, ponieważ nieruchomości z rynku równoległego, na podstawie których została określona jej wartość, nie są obarczone podobną wadą tj. nie są położone w sąsiedztwie lotniska cywilnego.
Odnosząc się z kolei do zarzutów pozwanego do opinii wskazał, że:
-z jego praktyki (ok.250opinii z tego zakresu) wynika, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania lotniska wojskowegoP.K.wywarło ujemny wpływ na wartość nieruchomości położonych naŁ.w strefieIIItego obszaru,
-przeprowadzona analiza i uzyskane w jej wyniku równanie wykazało, że położenie nieruchomości na terenie obszaru ograniczonego użytkowania miało wpływ na uzyskane ceny transakcyjne,
-zakwestionował wynik ekspertyzy(...) sp. z o.o.z uwagi na objęcie zbyt szerokich obszarów rynku nieruchomości,
-wyjaśnił, że ze względu na ograniczony materiał dowodowy dołączony do akt sprawy przez pozwanego, przy sporządzaniu niniejszej opinii słuszne było wykorzystywanie wyników pomiarów hałasu powodowanego działaniami(...)wW.,
-wyjaśnił również, że zasadne było w opinii zastosowanie przy określaniu akustyczności przegród zewnętrznych spornego budynku normyPN -B-(...)-3:1999, nie zaś normyPN-B-(...).(k. 295 - 299 akt).
Po zapoznaniu się ze szczegółowymi wyjaśnieniami ww biegłego uznano opinięK. R.za wiarygodną i przydatną dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, poza częścią dotyczącą nakładów, co do której kwestii opinie sporządzili niżej wskazani biegli.
Zakres prac koniecznych, których wykonanie jest niezbędne dla zapewnienia właściwego klimatu akustycznego nieruchomości powodów ustalono w oparciu o opinię biegłej sądowej w zakresie ochrony przed hałasemA. K.. (k 355 - 422 akt).
Pozwany nie wniósł zarzutów do powyższej opinii. (k. 431 akt).
Powodowie – natomiast - pismem z dnia10 kwietnia 2017 rokuzakwestionowali ją, jednocześnie wnieśli o wydanie przez nią opinii uzupełniającej, względnie przesłuchanie jej na rozprawie. W szczególności zakwestionowali oni liczbę okien zakwalifikowaną przez nią do wymiany, wskazując, że wymianie podlegać powinno także okno w łazience tego budynku. Podtrzymali – poza tym - wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa co do określenia wartości nakładów. (k. 464 - 468 akt).
Opinię w przebiegu tego postępowania sporządził także biegły sądowy z dziedziny budownictwaJ. W..(k. 563 - 573 akt).
Powodowie pismem z dnia27 października 2017 rokuzakwestionowali ją, jednocześnie wnieśli o przesłuchanie go na rozprawie i o wydanie przez niego opinii uzupełniającej. Zarzucili mu, że = nie podał z jakiego okresu pochodzą dane, które stanowiły podstawę wyceny poszczególnych nakładów na ww nieruchomość; czy podane kwoty obejmują także montaż okien; że nie wyjaśnił co rozumie pod podjęciem usługi montażu oraz, że nie wycenił kosztów zakupu i instalacji nawiewników okiennych; że nie wskazał konkretnego modelu tłumika do komina oraz, że wysokość nakładów winna być podwyższona o podatek od towarów i usług. ( k. 588- 595 akt).
W piśmie z dnia12 stycznia 2018 rokubiegły sądowyJ. W.szczegółowo wyjaśnił z jakich cenników korzystał oraz, że pozostają one aktualne na dzień sporządzenia przez niego opinii. Wyjaśnił również, że ustalona wysokość nakładów zawiera także koszty, demontażu, transportu i montażu oraz, że montaż tłumików odbywa się do wnętrza kanału wentylacyjnego i nie występuje konieczność dodatkowych prac tynkarsko-malarskich. (k. 623 -624 akt).
W tym świetle opinie biegłych sądowychK. R.,A. K.orazJ. W.za wiarygodne, szczególnie, że zostały sporządzone przez osoby kompetentne, dysponujące odpowiednim zasobem wiedzy. Są one konsekwentne, jednoznaczne i stanowcze, a nadto zostały wydane z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i badań własnych biegłych. Ww biegli w sposób szczegółowy przedstawili przesłanki, na których oparli się formułując końcowe wnioski. Zaprezentowane w niej ustalenia poparte zostały rzeczową, logiczną i zgodną z zasadami poprawnego wnioskowania argumentacją, co pozwala stwierdzić, że ich autorzy dysponują rzetelną wiedzą specjalistyczną w swojej dziedzinie i pozwala je uznać za pełne i kompletne. Opracowane przez nich opinie w sensie źródłowym znalazły wsparcie w lekturze przedstawionych im akt; ale i w przeprowadzonych przez nich z udziałem stron oględzinach omawianej nieruchomości. Okazały się ona przydatne dla potrzeb rozstrzygnięcia ich sporu – i to z następującą argumentacją:
-Sporządzone zostały one przede wszystkim czytelnie; wyprowadzone i przedstawione w nich wnioski poprzedzone zostały zrozumiałą prezentacją przesłanek do nich prowadzących; przy czym tak samo odnieść należało się do pojęć, procesów mieszczących się w granicach cyt. wiadomości specjalnych przez nich posiadanych; a nie posiadanych przez sąd. Odpowiadały one narzuconym im tezom; udzieliły odpowiedzi na postawione przed nimi pytania – przy czym ich logika i uzasadnienie nie budziły zastrzeżeń; podane zostały w sposób przekonujący. Akcentacji wymagało też to, że w ani jednym momencie nie wkroczyły one na grunt kompetencji organu uprawnionego do jego rozstrzygnięcia.
-Ich uzupełnienie w trybieart. 286 k.p.c.wiązało się z pewnymi niejasnościami i wątpliwościami nakierowanymi na jej treść przez strony – w reakcji na to bliżej sprecyzowali i wyjaśnili oni zaprezentowane w nich konkluzje; nastąpiło to w tak jasny sposób, że wnioskowane przez nie opracowanie nowej przez innego biegłego nie było konieczne.
-Poza granicami zastrzeżeń pozostawały także ich kompetencje –są oni wieloletnimi biegłymi sądowymi o bogatym doświadczeniu w ich dziedzinach Trzeba też było zauważyć, że specyfika takiego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii podlega kontroli sądu, nie posiadającego wiadomości specjalnych, i to w istocie z punktu widzenia jej zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej - takie kryteria są wystarczające dla uznania pozytywnego stosunku do niej (por. wyrok SN z 7 kwietnia 2005 roku, II CK 572/04; LEX nr 151650). Skoro, więc, opracowane, jak zaznaczono. odpowiadały postawionym im tezom ; są zupełne, jasne i przekonywujące – to nie rodzi się ewentualna potrzeba prowadzenia dowodu z kolejnych. W szczególności podstawą tego nie może być samo niezadowolenie strony z jej wyniku; a tak było w realiach tego sporu. (por. wyrok SN z 21 listopada 1974 roku, II CR 638/74, OSP 1975/5/108; postanowienie SN z 3 września 2008 roku, I UK 91/08; LEX nr 785520).
Biorąc powyższe pod uwagę, postanowieniem z dnia13 lutego 2018 rokuoddalono dalsze wnioski dowodowe stron w oparciu oart. 217 § 3 k.p.c, uznając, że okoliczności sporne sprawy zostały już dostatecznie wyjaśnione. .

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo co do istoty okazało się zasadne.
W rozpoznawanej sprawie powodowie domagali się odszkodowania na podstawieart. 129 ust. 2ustawy Prawo ochrony środowiskawywodząc swoje roszczenia z faktu utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dlalotniskaP.-Ł.wP.na mocy uchwały o numerzeXVIII/302/12 Sejmiku Województwa(...)z dnia30 października 2012 rokuw sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dlalotniskaP.-Ł.wP..Jest niesporne, że na jej podstawie należąca do nich nieruchomość znalazła się w tzw. strefiewewnętrznejobszaru ograniczonego użytkowania. W ramach zgłoszonego powództwa powodowie domagali się odszkodowania za ubytek jej wartości w związku z tym w wysokości100.000,- złwraz z ustawowymi odsetkami od dnia28 lutego 2014 rokudo dnia zapłaty. Za uwzględnieniem ich roszczenia przemawiała analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy oraz ocena stanu faktycznego, dokonana przez pryzmat przepisów powołanych w uzasadnieniu ich pozwu. Należało podzielić także ich argumentację o istnieniu odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego za tak ustalony stan faktyczny, elementem którego jest utrata wartości rynkowej należącej do nich nieruchomości w związku z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.–Ł.wP..
Stosownie do przepisuart. 135 § 1Prawa ochrony środowiska, obszar ograniczonego użytkowania tworzy się dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej, jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisamiustawy z dnia3 października 2008 rokuo udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu.
Obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniuustawy z dnia3 października 2008 rokuo udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dla zakładów, lub innych obiektów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako takie przedsięwzięcie, tworzy sejmik województwa, w drodze uchwały –art. 135 ust. 2u.p.o.ś.Przed nowelizacją tego przepisu czynił to natomiast właściwy wojewoda w drodze rozporządzenia; przykładem tutaj jest chociażby lotnisko wojskoweP.–K.. Dla zakładów lub innych obiektów, niewymienionych wart. 135 ust. 2u.p.o.ś.,czyni to rada powiatu, w drodze uchwały (art. 135 ust. 3u.p.o.ś.).Zgodnie z treściąart. 135 ust. 3au.p.o.ś.tworząc obszar ograniczonego użytkowania, wskazane organy określają granice obszaru, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej, albo przeglądu ekologicznego. Tworząca obszar ograniczonego użytkowania uchwała sejmiku województwa (uprzednio rozporządzenie właściwego wojewody) albo uchwała rady powiatu - po ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 2 i art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449) - stają się aktami prawa miejscowego.
Nie budziła wątpliwości w niniejszej sprawie kwestia czynnej i biernej legitymacji procesowej stron tego sporu. Potwierdzeniem czynnej legitymacji procesowej powodów w procesie był odpis zwykły księgi wieczystej, prowadzonej dla opisanej wyżej nieruchomości załączony do akt sprawy. Fakt, że na nieruchomości stanowiącej własność powodów posadowiony jest budynek mieszkalny potwierdziła treść opinii biegłego. Nie budziło ponadto wątpliwości dochowanie przez powodów2-letniegoterminu do wytoczenia powództwa, określonego wart. 129 ust. 4ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Powodowie wnieśli pozew w dniu28 lutego 2014 rokudochowując zatem 2-letniego terminu, który biegł od dnia28 lutego 2012 roku– wedługart. 129 ust. 4Prawa ochrony środowiska. Aktualnie – w świetle orzeczeniaTrybunału Konstytucyjnegowydanego w dniu7 marca 2018 rokuw sprawie o sygn.akt K 2/17– nie ma to znaczenia.
Żądanie dotyczące spadku wartości nieruchomości w związku z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania i hałasu emitowanego przez starty, lądowania i przeloty samolotów pasażerskich i czarterowych znajduje swoje podstawy w treści przepisuart. 129 ust. 1 i 2cyt. ustawy.Art. 129 ust. 1Prawa ochrony środowiska stanowi, że jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części. Zgodnie – zaś - zart. 129 ust. 2Prawa ochrony środowiska w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości; przy czym zgodnie zart. 3 pkt. 4bPrawa ochrony środowiska odpowiedzialność odszkodowawcza obejmuje także te szkody, które wynikają z przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie emitowanego hałasu (art. 3 pkt 4bPrawa ochrony środowiska).
Kwestia szkody, objętej dyspozycją przepisuart. 129 ust. 2cyt. ustawy była wielokrotnie przedmiotem analizySądu Najwyższegona gruncie stanów faktycznych obejmujących następstwa ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania dlalotniska wojskowegoP.-K.. Dominującym stało się stanowisko, zgodnie z którym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości wedługart. 129 ust. 2Prawa ochrony środowiska jest także ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, zaś przewidziana wart.129Prawa ochrony środowiska odpowiedzialność odszkodowawcza obejmuje także szkody, w tym w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości, które wynikająz przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie emitowanego hałasu. W związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania pozostaje bowiem nie tylko obniżenie wartości nieruchomości, będące następstwem ograniczeń przewidzianych bezpośrednio w treści rozporządzenia o utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania, lecz także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z tego, że wskutek wejścia w życie rozporządzenia dochodzi do zawężenia granic własności (art. 140 k.c.w zw. zart. 144 k.c.),i tym samym, do ścieśnienia wyłącznego władztwa właściciela względem nieruchomości położonej na takim obszarze.O ile bowiem wcześniej, tj. przed wejściem w życie rozporządzenia (obecnie uchwały), właściciel mógł żądać zaniechania immisji (hałasu) przekraczającej standard ochrony środowiska, o tyle w jego wyniku możliwości tego typu został pozbawiony. Szkodą podlegającą naprawieniu na podstawieart. 129 ust. 2Prawa ochrony środowiska jest więc także obniżenie wartości nieruchomości, wynikające z faktu, iż właściciel nieruchomości będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje, np. hałas (tak m.in. uchwała SN z dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 128/09, LEX nr 578138).
Wykładnia językowa, celowościowa i systemowa przepisówDziału IXustawy Prawo ochrony środowiskapn. „Ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska” wskazuje, że zamiarem ustawodawcy było dążenie do kompleksowego uregulowania skutków ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, prowadzących do obniżenia wartości nieruchomości, bez konieczności odwoływania się do postanowień innych ustaw. Wobec tego podstawą roszczenia powodów o naprawienie szkody, polegającej na obniżeniu wartości nieruchomości, jest przepisart. 129 ust. 2Prawa ochrony środowiska.
Rozdzielenie przy tym następstw na szkody wynikające z ograniczeń przewidzianych wprost w uchwale (uprzednio rozporządzeniu) o ustanowieniu obszaru ograniczonego użytkowania i na szkody wynikające z emisji hałasu byłoby zabiegiem sztucznym, ponieważ skutkiem wejścia w życie uchwały (rozporządzenia) jest nie tylko konieczność poddania się przewidzianym w nim wprost ograniczeniom, ale także konieczność znoszenia immisji przekraczających standard jakości środowiska, którym - w braku uchwały (rozporządzenia) - właściciel mógłby się przeciwstawić jako działaniom bezprawnym w świetleart. 174 ust. 1Prawa ochrony środowiska. Praktyczną tego konsekwencją jest poddanie roszczeń właścicieli szczególnym ograniczeniom czasowym przewidzianym wart. 129 ust. 4Prawa ochrony środowiska. Jak wskazano wyżej, z roszczeniem, o którym mowa wart. 129 ust. 2można wystąpić w okresie2lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania (por. wydane na gruncie stanów faktycznych obejmujących następstwa ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowegoP.-K.wyrok SN z 6 maja 2010 r., II CSK 602/09, LEX nr 585768; post. SN z 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/10, LEX nr 584036; post. SN z 24 lutego 2010 r., III CZP 128/09, LEX nr 578138; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2012 r., I ACa 775/11, Legalis nr 457401; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2013 r., I ACa 601/13, Legalis nr 737405).
Analiza przepisów zawartych wDziale IXustawy Prawo ochrony środowiskapn. „Ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska” pozwala na postawienie tezy, że w przywołanych przepisachart. 129 - 136Prawa ochrony środowiska ustawodawca uregulował samodzielne podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oraz z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania. Ustawodawca oparł się przy tym na założeniu, że ryzyko szkód związanych z działalnością uciążliwą dla otoczenia powinien ponosić podmiot, który tę działalność podejmuje dla własnej korzyści. Przesłankami tej odpowiedzialności są: wejście w życie uchwały wydanej przez właściwy organ samorządu terytorialnego, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości (jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługujeprawo rzeczowedo nieruchomości –art. 129 ust. 3Prawa ochrony środowiska) i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że niesporne było, że na skutek wprowadzenia uchwałą o numerzeXVIII/302/12 Sejmiku Województwa(...)obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.–Ł.wP.nieruchomość gruntowa powodów zabudowana budynkiem mieszkalnym znalazła się w tzw. strefiewewnętrznejobszaru ograniczonego użytkowania. Z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w tym z wniosków opinii biegłegoK. R.wynika, iż potencjalni nabywcy nieruchomości wiążą położenie nieruchomości w obszarze ograniczonego użytkowania przede wszystkim z hałasem. Dla tzw. świadomego nabywcy strefa wiąże się nie tylko z ograniczeniami w korzystaniu z nieruchomości m.in. poprzez konieczność zapewnienia w budynkach mieszkalnych właściwego klimatu akustycznego, ale przede wszystkim z koniecznością znoszenia zwiększonej emisji hałasu, co w znaczący sposób obniża komfort życia i pracy w takim miejscu. Nie można przy tym porównywać hałasu powodowanego przez komunikację miejską, tramwaje, autobusy, czy też samochody do hałasu związanego z funkcjonowaniem lotniska. Hałas wywoływany przez starty, lądowania i przeloty samolotów nie jest związany z normalnym funkcjonowaniem miasta, nie jest dla miasta czymś zwykłym; docierając do nieruchomości o przeznaczeniu mieszkalnym i przekraczając normy emisyjne zawarte w obowiązujących przepisach zakłóca korzystanie z nieruchomości ponad tzw. „przeciętną miarę”. Nie bez znaczenia pozostaje obawa przed katastrofami lotniczymi, nagłymi awaryjnymi lądowaniami, zrzutami paliwa, wreszcie spalinami produkowanymi przez samoloty zanieczyszczającymi środowisko. Wszystkie te okoliczności skutkują tym, że nieruchomości położone w sąsiedztwie lotniska, a więc – tak, jak nieruchomość powodów – w strefie wewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania na rynku nieruchomości ze względu na mniejsze zainteresowanie mają niższe ceny ,niż porównywalne nieruchomości położone w innych obszarach położonych z dala od lotniska. Nie powinno więc budzić wątpliwości, że ubytek wartości nieruchomości powoda wyliczony przez ww biegłego jest związany z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, a także bezpośrednio z działalnościąlotniskaP.-Ł., które emituje ponadnormatywny hałas. Co istotne, powodowie nie mogli także przewidzieć, iż dojdzie do wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, które to wprowadzenie jest reakcją na dalszą niemożność dotrzymania standardów jakości środowiska przez lotnisko, a więc niejako sankcjonuje ponadnormatywny hałas emitowany przez lotnisko, pozbawiając jednocześnie właścicieli nieruchomości prawa do żądania zaniechania uciążliwych emisji, które są związane immanentnie z własnością nieruchomości (por. wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2010 r., II CSK 685/09). Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że pozwany podejmuje środki mające na celu zminimalizowanie uciążliwości związanych z jego działalnością dla sąsiednich nieruchomości mieszkalnych. Działania te nie doprowadziły do zmniejszenia poziomu hałasu do takiego poziomu, który odpowiadałby dopuszczalnemu na podstawie obowiązujących norm i tym samym umożliwiłyby zlikwidowanie cyt. obszaru ograniczonego użytkowania. Reasumując, ubytek w wartości rynkowej nieruchomości powodów ustalony w jego opinii jest związany z jego wprowadzeniem, a konkretnie z ograniczeniem w korzystaniu z tej nieruchomości. Hałas ogranicza je w rozumieniuart. 129Prawa ochrony środowiska iart. 136Prawa ochrony środowiska. Zmniejszenie wartości nieruchomości z powodu wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a także sąsiedztwa lotniska, emitującego hałas nie pozwalający dotrzymać standardów jakości środowiska, jest stratą powodującą obniżenie aktywów w majątku powodów. Obowiązany do wypłaty odszkodowania jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania.
Jak wielokrotnie podkreślał toSąd Najwyższyw swoim orzecznictwie - utrata wartości nieruchomości nie jest szkodą jedynie hipotetyczną, aktualizującą się dopiero w chwili rozporządzenia prawem, bowiem własność nieruchomości stanowi dobro o charakterze inwestycyjnym, jest lokatą kapitału. W warunkach gospodarki rynkowej każda rzecz mająca wartość majątkową może być w każdym czasie przeznaczona na sprzedaż. Anachronizmem jest przyjmowanie różnych sposobów określenia wartości takich samych rzeczy w zależności od tego, czy są przeznaczone do normalnego używania i korzystania przez właściciela, czy też są przeznaczone do zbycia. Zbycie rzeczy jest takim samym uprawnieniem właściciela, jak korzystanie z niej, wobec czego traci również znaczenie odróżnienie wartości użytkowej rzeczy od jej wartości handlowej. Miernikiem wartości majątkowej rzeczy jest pieniądz, a jej weryfikatorem rynek, wobec czego rzecz ma zawsze taką wartość majątkową, jaką może osiągnąć na rynku.
Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że uzyskany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że powodowie wykazali wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego w oparciu oart. 129 ust. 2Prawa ochrony środowiska w zw. zart. 135tego Prawa. Stwierdzić należy, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania na podstawie wskazanej uchwały i ograniczeniami powodów w korzystaniu ze swojej nieruchomości, wynikającymi z hałasu związanego z funkcjonowaniem lotniska cywilnegoP.–Ł.wP., a szkodą powodów w postaci zmniejszenia wartości należącej do nich nieruchomości w wysokości24.700,- zł, co determinuje zasądzenie na ich rzecz odszkodowania w tej wysokości. Nie można przy tym uznać, aby zasądzenie odszkodowania skutkowało bezpodstawnym wzbogaceniem powodów w rozumieniuart. 405 § 1 k.c.kosztem strony pozwanej.
Mając powyższe okoliczności na uwadze zasądzono od pozwanego na rzecz powodaJ. S. (1)kwotę6.175,- zł, a na rzecz powódkiJ. S. (2)kwotę18.525,65,- złtytułem odszkodowania za spadek wartości należącej do nich nieruchomości. Zasądzone kwoty odpowiadają udziałom powodów we współwłasności ich spornej nieruchomości.
O odsetkach ustawowych orzeczono w oparciu o treśćart. 481 § 1 k.c.w zw. zart. 455 k.c., zasądzając je od dnia28 lutego 2014 roku, a zatem od daty wezwania do zapłaty.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w punkcieIsentencji wyroku.
Ponadto w niniejszej sprawie powodowie domagali się zwrotu nakładów niezbędnych do zniwelowania negatywnych skutków oddziaływania na ich nieruchomość ze strony pozwanego lotniska. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wykazali oni wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego w oparciu oart. 129 ust. 2Prawa ochrony środowiska w zw. zart. 136 ust. 3Prawa ochrony środowiska co do żądania zwrotu nakładów.
Bezspornym w niniejszej sprawie było, że w dniu30 stycznia 2012rokuSejmik Województwa(...)podjął uchwałę onumerze XVIII/302/12w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dlalotniskaP.-Ł.wP.. Obszar ten podzielony został na dwie strefy -wewnętrznąizewnętrzną, w zależności od odległości od niego i poziomu natężenia hałasu w danej strefie, a nieruchomość stanowiąca własność powodów, znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania w jego strefiewewnętrznej.
Jak wskazano nadto powyżej bezpośrednim uszczerbkiem powodów związanym z ustanowieniem strefy ograniczonego użytkowania są również koszty związane z zapewnieniem w ich budynku mieszkalnym właściwego klimatu akustycznego. Na konieczność zapewnienia takich warunków wskazują bowiem wymagania określone w ww uchwale. Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 136 ust. 3Prawa ochrony środowiska w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa wart. 129 ust. 2,są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie.
Przy dokonywaniu wykładni wskazanego przepisu należy wziąć pod uwagę, że celem uregulowań tych unormowań jest ułatwienie osobom poszkodowanym w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Zatem należy przyjąć, że wskazanie na koszty poniesione w celu wypełnienia wymagań technicznych przez istniejące budynki miało wyeliminować spory co do objęcia tych kosztów obowiązkiem naprawienia szkody. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący od chwili wyrządzenia szkody do czasu, gdy zobowiązany wpłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób przewidziany prawem (por. uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001r. III CZP 68/01, OSNC 2002, z.6, póz. 74; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 kwietnia 2008 r. I ACa 2/08, M.Prawn. 2010/12/692).
Wskazać należy, że szkoda w majątku powodów przejawiająca się w konieczności poniesienia nakładów rewitalizacyjnych powstała już w dacie wejścia w życie powyższej uchwały. tj. w dniu28 lutego 2012 roku.Ustalając stan techniczny tego budynku i wymagania akustyczne, jaki winien spełniać uwzględniono zatem stan przegród budowlanych na dzień jej wejścia w życie. W związku z tym należy mieć tu na uwadze, że po jej wprowadzeniu nie spełnia on norm dla zamierzonych i wyliczonych poziomów dźwięku hałasu.
Jak wskazano powyżej w związku z jego usytuowaniem w strefie wewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowanialotniskaŁ.wP.powodowie zobowiązani są zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej przez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej.
Jak wynika z opinii biegłej sądowejA. K.w pomieszczeniach budynku powodów dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu określonych normąPN-87/B-(...). W związku z tym konieczne jest podniesienie tej izolacyjności poprzez dodatkową modernizację we wszystkich jego pokojach; zapewnienie wymaganego komfortu akustycznego wymaga jej zwiększenia w płaszczyźnie przegród. Zalecone zmiany polegają także na wymianie okien na stolarkę budowlaną o wyższej izolacyjności akustycznej; ponadto w celu ograniczenia propagacji hałasu przez kanał wentylacyjny na wylocie komina wentylacyjnego z jego łazienki należy zamontować tłumik akustyczny o skuteczności2 dB. Z kolei zamontowanie w budynku stolarki budowanej o wymagalnych parametrach ogranicza dopływ powietrza do jego wnętrza, w związku z czym konieczne jest również zapewnienie wymaganej jego wymiany poprzez zamontowanie nawiewników.
Budynek powodów wymaga dodatkowych nakładów związanych ze zniwelowaniem negatywnych skutków oddziaływania na nieruchomość ze stronylotniskaŁ.(tj. wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania). W celu dotrzymania wymogówPolskich Normco do izolacyjności akustycznej, ustalono, że wartość tych nakładów wynosi7.720,63.- zł.
W związku z tym, zasądzono z tego tytułu od pozwanego na rzecz powodaJ. S. (3)kwotę1.930,- zł,a na rzecz powódkiJ. S. (2)kwotę5.790,- złwraz z ustawowymi odsetkami od dnia28 lutego 2014 rokudo dnia zapłaty. Zasądzone kwoty odpowiadają udziałom powodów we współwłasności spornej nieruchomości.
O odsetkach ustawowych orzeczono w oparciu o treśćart. 481 § 1 k.c.w zw. zart. 455 k.c.,zasądzając je od dnia28 lutego 2014 roku., a zatem od daty wezwania do zapłaty. (punktIIsentencji wyroku).
Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego kwoty115.000,- zł, w tym100.000,- złz tytułu spadku wartości nieruchomości oraz15.000,- złz tytułu nakładów akustycznych.Z uwagi na wyniki postępowania dowodowego zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwoty wynikające z opinii biegłych, a tym samym powództwo w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu. (punktIIIsentencji wyroku).
O kosztach orzeczono w oparciu o unormowaniaustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,rozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia28 września 2002 r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.jedn. opubl. Dz.U. 2013 r., poz. 490).art. 108 par. 1 k.p.c.;art. 98 par. 1 i par. 3 k.p.c;art. 100 k.p.c,zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.
Powodowie utrzymali się w3/10pierwotnie sformułowanego żądania. Wobec powyższego koszty niniejszego postępowania rozdzielono między stronami obciążając nimi w7/10częściach powodów i w3/10częściach pozwanego, co znalazło swój wyraz w wysokości kwot zasądzonych w punkcieIV a-dsentencji wyroku.
Na koszty procesu złożyły się następujące kwoty:5.750,- złtytułem opłaty od pozwu i
8.875,73,- złz tytułu wydatków na opinie biegłych w tym:5.489,37,- złwynagrodzenie biegłegoK. R.,2.749,0,-6 złwynagrodzenie biegłejA. K.i637,30,- złwynagrodzenie biegłegoJ. W..
Powodowie uiścili zaliczki na poczet opinii biegłych w kwotach:5.000,- zł(k. 163),3.238,43,- zł(k. 541 akt),637,30,- zł(k. 609 akt) czyli łącznie:8.875,73,- zł.
Zatem biorąc pod uwagę powyższe oraz udziały powodów w nieruchomości orzeczono, że:

a
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 431,-zł, a na rzecz powódki 1.273,75,-zł z tytułu zwrotu części uiszczonej przez nich opłaty sądowej;

b
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 908,56,-zł, a na rzecz powódki kwotę 2.725,68,-zł z tytułu zwrotu części wydatków poniesionych przez nich na przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody z opinii biegłych;

c
zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2.160,-zł z tytułu zwrotu części poniesionego przez nich kosztu ich procesowego zastępstwa;

d
zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 5.040,-zł z tytułu zwrotu części poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa.

(-)Zofia Lehmann

ZARZĄDZENIE

1
proszę odnotować uzasadnienie w kontrolce,

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron,

3
przedłożyć za 14 dni lub z apelacją.

Zofia Lehmann
P., dnia 31 marca 2018 r.