Sąd Rejonowy w Sanoku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 541/18
Data wyroku: 2018-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Hatylak
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku
Podstawa prawna: art. 1059 kc
Teza: Zgodnie z obowiązującymi w dniu otwarcia spadku przepisami, wchodzące w skład spadku  gospodarstwo rolne, nabywają osoby spełniające do tego przesłanki.

Sygn. akt I Ns 541/18

POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2018 r.
Sąd Rejonowy w Sanoku I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Janusz Hatylak
Protokolant: Renata Krzok
po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018r. w Sanoku na rozprawie
sprawy z wniosku :
C. M. (1)
z udziałem uczestników:
H. W. (1)
Z. M.
o stwierdzenie nabycia spadku poS. M.
p o s t a n a w i a
I. s t w i e r d z i ć, że spadek poS. M.s.W.iF.zmarłym w dniu 28 lipca 1992 roku wB., a stale ostatnio zamieszkałymw miejscowościD.w gminieZ.na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia wprost nabyli:
- wdowaC. M. (2) z domu P., c.J.
iG.
- synZ. M.
- córkaH. W. (2) z domu M.
po 1/3 części każde nich,
natomiast wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone
w miejscowościD.w gminieZ.wprost nabyły:
- wdowaC. M. (2) z domu P.c.J.
iG.
- córkaH. W. (2) z domu M.
po 1/2 części każda z nich.
II. u s t a l i ć, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane z ich udziałem w sprawie.
Sygn. akt I Ns 541/18

UZASADNIENIE
postanowienia Sądu Rejonowego w Sanoku
z dnia 21 listopada 2018r.
WnioskodawczyniC. M. (1)wystąpiła w dniu 18.10.2018r. do Sądu Rejonowego w Sanoku z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po mężuS. M.zmarłym w dniu 28.07.1992r. wB..Wskazała, iż spadkodawca nie pozostawił testamentu, a oprócz niej spadkobiercami są również dzieci:Z. M.iH. W. (1). Nadtow skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni 2,0265 ha (k. 3).
Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:
SpadkodawcaS. M.zmarł w dniu 28.07.2018r. wB., przy czym stale ostatnio zamieszkiwał w miejscowościD.. Testamentu nie zostawi, dlatego jego spadkobiercami ustawowymi są: wdowaC. M. (1), synZ. M.oraz córkaH. W. (1).
Wnioskodawczyni w zapewnieniu spadkowym złożonym zgodniez wymogami przepisuart. 671 § 1, 2, 3 kpcpodała, że mąż nie miał innych dzieci oraz nikogo nie przysposobił, zaś wnioskodawczyni i uczestnicy dotychczas nie składali oświadczeń o przyjęciu, bądź o odrzuceniu rzeczonego spadku, także nie byli uznani przez Sąd za niegodnych dziedziczenia, ani nie zrzekali się dziedziczenia związanego z tym spadkiem.
Dotychczas do Sądu nie był kierowany przez zainteresowanych wniosek o stwierdzenie kto dziedziczy po zmarłym mężu i ojcu.
Wdowa po spadkodawcy pouczona o treściart. 303 i 304 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.przed Sądem zeznała, iż w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 2 hektary, położonew miejscowościD., w gminieZ., przy czym oprócz budynku mieszalnego i gospodarczego w jego skład wchodzą grunty rolne i leśne. Również w zeznaniach również podała, iż rzeczone gospodarstwo stanowi wyłącznie majątek osobisty zmarłego męża, gdyż był jego właścicielem „jeszcze jako kawaler, a otrzymał je po rodzicach”.
Wdowa wykazywała, że w chwili otwarcia spadku w tym gospodarstwie pracowała, gdyż uprzednio z mężem prowadzili swoją działalność rolniczą, natomiast ich córkaH. W. (1)(także w chwili otwarcia spadku) miała swoje odrębne gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 1,6 ha. Pomagała rodzicom pracując w ich gospodarstwie. Nadto jako panna do 1992r. cały czas z na tym gospodarstwie pracowała z rodzicami.
Natomiast syn spadkodawcyZ. M.w tym gospodarstwie rolnym nie pracował, „za wyjątkiem tego okresu gdy był chłopcem”. DodatkowoC. M. (1)zeznała, że syn nie ma żadnego przygotowania do prowadzenia produkcji rolnej.
W postępowaniu sadowym uczestniczkaH. W. (2) z domu M.oświadczyła, że prawdziwe jest zapewnienie spadkowe i zeznanie matki, gdyż faktycznie, gdy umierał ojciec miała własne gospodarstwo rolne, a nadto dodatkowo pracowała w tym gospodarstwie rolnym rodziców. Natomiast bratZ. M.nie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, a nadto „nie miał przygotowania do prowadzenia produkcji rolnej”.
(dowody: zapewnienie spadkowe oraz zeznaniaC. M. (1)iH. W. (1)– k. 8 v, 9, skrócony akt zgonu – k. 4, skrócone odpisu aktu małżeństwa i aktu urodzenia spadkobierców – w kopercie k. 5)
UczestnikZ. M.pouczony o treściart. 671 kpciart. 303 i 304 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.zeznał przed Sądem, iż prawdziwe jest zapewnienie spadkowe złożone przez matkę i siostrę oraz przyznał, że nie posiada kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego, także w okresie, gdy umierał ojciec w gospodarstwie rolnym nie pracował.
(dowód: zeznania uczestnikaZ. M.– k. 9)
Powyższy stan faktyczny Sądu ustalił w oparciu o powołane dowody, uznając je za bezsporne, wiarygodne oraz kompleksowe w swojej rzeczowej treści, zaś nikt z osób zainteresowanych (spadkobierców) nie zgłosił w tym przedmiocie zastrzeżeń.
Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji przepisówart. 924 i 925 k.c.spadek otwiera sięz chwilą śmierci spadkodawcy, wówczas na ów dzień spadkobiercy nabywają spadek. Krąg osób powołanych do dziedziczenia uzależniony jest również od tego, czy osoba zmarła uprzednio pozostawiła po sobie rozrządzenie testamentowe na wypadek śmierci(moris causa).W przypadku braku takiego testamentu lub w sytuacji, gdy żadna z tam powołanych osób nie chce, lub nie może być spadkobiercą, dochodzi do dziedziczenia ustawowego (art. 926 § 2 k.c.). Wówczas w pierwszej kolejności powołane są do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą bowiem oniw częściach równych (art. 931 § 1 k.c.). Jeżeli natomiast dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom też w częściach równych (art. 931 § 2 k.c.).
Zważywszy na fakt , że w chwili śmierci spadkodawca pozostawił wdowę -S. M.oraz dwoje dzieci:H. W. (1)iZ. M., Sądw oparciu o powołany przepisart. 931 § 1 k.c.stwierdził, że spadek poS. M.s.W.iF.zmarłym w dniu 28 lipca 1992 roku wB., a stale ostatnio zamieszkałym w miejscowościD.w gminieZ.na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia wprostw części po 1/3 nabyli: wdowaC. M. (2) z domu P., c.J.iG., synZ. M.oraz córkaH. W. (2) z domu M..
Natomiast – zgodnie z obowiązującymi (w dniu otwarcia spadku) przepisamiart. 1059 kc.- wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w miejscowościD.w gminieZ.po połowie nabyły: wdowaC. M. (2) z domu P.c.J.iG.oraz córkaH. W. (2) z domu M..
Podany wyżej przepis do dnia 14.02.2001r. rozstrzygał, iż j e d y n i e spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku s t a l e pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej albo mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, bądź są trwale niezdolni do pracy lub należą do osób małoletnich(zob.art. 1059 pkt 1,2,3,4 kc.orazart. 553kc.).
Powyższą normę prawa materialnego u c h y l i ł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31.01.2001r. – sygn. P 4/99 (Dz. U. nr 11 poz. 91). Jednocześnie przyjmując, że odnośnie spadków otwartych p r z e d dniem 14.02.2001r.stosuje się wymogiart. 1059 kc.
Skoro uczestnikS. M.nie miał kwalifikacji prawnych do dziedziczenia gospodarstwa rolnego – tej części spadku – zgodnie z ustawą nie otrzymał(zob.§ 1,2,3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12.12.1990r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych(Dz. U. nr 89 poz. 519)).
Nadto na zasadzie treści przepisuart. 520 § 1 k.p.c.Sąd ustalił, że wszyscy uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane z ich udziałemw sprawie.