Sąd Rejonowy w Koninie
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 390/18
Data wyroku: 2018-12-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Asesor Sądowy Grzegorz Turlakiewicz
Słowa kluczowe: Cesja
Podstawa prawna: art. 510 k.c. 354 § 2 k.c. 361 § 1 i 2 k.c.

Sygnatura akt V GC 390/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Konin, dnia 14-12-2018 r.
Sąd Rejonowy w Koninie V Wydział Gospodarczy w następującym składzie:
Przewodniczący: Asesor Sądowy Grzegorz Turlakiewicz
Protokolant: Iga Szymańska
po rozpoznaniu w dniu 14-12-2018 r. w Koninie
na rozprawie

    sprawy z powództwaK. (...)wL.

    przeciwkoG.z siedzibą wW.

o zapłatę

I
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2 915,10 zł (dwa tysiące dziewięćset piętnaście złotych dziesięć groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20-06-2017 r. do dnia zapłaty,

II
oddala powództwo w pozostałym zakresie,

III
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 490,44 zł (czterysta dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu.

ASR Grzegorz Turlakiewicz
Sygn. akt: V GC 390/18

UZASADNIENIE
Strona powodowaK.wL.wniosła o zasądzenie od strony pozwanejG.wW.kwoty 4 587,90 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, jak również kwoty 17 zł tytułem uiszczonej w sprawie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, że w wyniku kolizji drogowej uszkodzeniu uległ pojazd markiB. (...)onr rej. (...)stanowiący współwłasnośćD. P.orazR. P.. Sprawca szkody posiadał umowę obowiązkowego ubezpieczenia. W związku z kolizją i koniecznością naprawy samochodu, poszkodowani wynajęli odspółki (...)samochód zastępczy. Czynsz został ustalony na kwotę 340 zł netto za dobę, a okres najmu obejmował 17 dni. Następniespółka (...)nabyła od poszkodowanych wierzytelność obejmującą odszkodowanie za szkodę wynikającą z konieczności najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany zamierzał wynająć pojazd zastępczy od strony pozwanej, jednak ze względu na opieszałość ubezpieczyciela postanowił wynająć pojazd odfirmy (...). Strona pozwana wypłaciła odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości 2 521,50 zł. Odszkodowanie wypłacono za 10 dni korzystania z pojazdu zastępczego przy stawce 205 zł netto za jeden dzień najmu pojazdu.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym orzeczono zgodnie z żądaniem powoda.
W sprzeciwie od ww. nakazu strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całościi zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego zakwalifikowała szkodę jako tzw. szkodę całkowitą. W dniu 14 kwietnia 2017 r., poszkodowany został poinformowany o tym, że szkoda w jego pojeździe ma charakter całkowity. Następnie strona pozwana przyznała odszkodowanie w wysokości 8 200 zł. Nadto strona pozwana wypłaciła tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego kwotę 2 521,50 zł. Pozwany zakład uznał 10 dni wynajmu pojazdu zastępczego obejmujących okres od dnia rozpoczęcia korzystania z pojazdu zastępczego przez poszkodowanego do dnia przyznania odszkodowania z tytułu szkody całkowitej. Wobec rozliczenia szkody jako całkowitej uzasadniony okres korzystania z pojazdu zastępczego nie może obejmować okresu wynikłego z przeprowadzenia ewentualnej naprawy pojazdu przez poszkodowanych pomimo jej ekonomicznej nieopłacalności. Nadto strona pozwana przyjęła dzienną stawkę za najem wg oferty skierowanej przez ubezpieczyciela do poszkodowanego. Strona pozwana wskazała, że w momencie zgłaszania szkody w dniu 4 kwietnia 2017 r. poszkodowanyD. P.został poinformowany, że w przypadku konieczności najmu pojazdu zastępczego, ubezpieczyciel organizuje najem pojazdu zastępczego w oparciu o współpracujące z nim wypożyczalnie aut, w których koszt pojazdu klasy E nie przekracza 205 zł netto za dobę. Strona pozwana poinformowała również poszkodowanego, że w przypadku skorzystania z innej oferty najmu pojazdu zastępczego niż oferowana przez ubezpieczyciela, stawki dobowe najmu zostaną zweryfikowane do oferowanych przez wypożyczalnie współpracujące z ubezpieczycielem. Jednocześnie strona pozwana podniosła zarzut braku legitymacji czynnej po stronie strony powodowej. Strona pozwana wskazała, że strona powodowa nie wykazała, aby skutecznie nabyła wierzytelność od podmiotu(...), na podstawie zawartej w dniu 27 września 2017 r. umowy sekurytyzacji wierzytelności.
W odpowiedzi na sprzeciw i dalszym piśmie procesowym strona powodowa podniosła, że z treści załącznika nr 4 umowy sekurytyzacji wierzytelności wyraźnie wynika, że przedmiotem przelewu był wierzytelność dochodzona w niniejszym postępowaniu oraz że strona powodowa uiściła cenę za nabycie wierzytelności objętych umową sekurytyzacji. Ponadto wskazała, że poszkodowani dokonali cesji wierzytelności na rzecz(...) S.A.w celu zapłaty za korzystanie z pojazdu zastępczego (cessio solutionis causa). Wskazała również, że pozwana wypłaciła odszkodowanie dopiero 24 kwietnia 2017 r., uzasadnione więc było korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego do dnia 28 kwietnia 2017 r. W odpowiedzi na sprzeciw podniosła również, że pozwana nie wykazała, że przedstawione przez nią oferty najmu odpowiadałyby rzeczywistej stawce najmu w przypadku, gdyby poszkodowany zdecydował się wynająć pojazd od wskazanych przez ubezpieczyciela podmiotów.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 2 kwietnia 2017 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd markiB. (...)onr rej. (...)stanowiący współwłasnośćD. P.orazR. P.. Sprawca kolizji był ubezpieczony w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u strony pozwanej.
(bezsporne)
Strona pozwana mailem z dnia 4 kwietnia 2017 r. poinformowała poszkodowanego o przyjmowanych stawkach najmu. PoszkodowanyD. P.został poinformowany o przyjmowanych stawkach ponownie w trakcie oględzin pojazdu w dniu 7 kwietnia 2017 r.
(dowód: wydruk wiadomości e-mail k. 86-87; protokół k. 87-88)
W trakcie rozmowy telefonicznej w dniu 7 kwietnia 2017 r. poszkodowany zgłosił stronie pozwanej konieczność skorzystania z pojazdu zastępczego. Przedstawiciel ubezpieczyciela potwierdził możliwość udostępnienia pojazdu zastępczego na czas naprawy pojazdu, jednakże oświadczyłD. P., że decyzja o przyznaniu pojazdu miała zostać podjęta dopiero po otrzymaniu wyceny pojazdu.
(dowód: nagranie rozmowy na płycie CD k. 126; oświadczenie k. 45; zeznania świadkaD. P.k. 156-157)
Z uwagi na konieczność dojazdów do pracy, poszkodowanyD. P.zawarł w dniu 11 kwietnia 2017 r., umowę najmu ze spółkąE.wL.pojazdu markiM. (...)onr rej. (...). Stawka dobowa najmu wynosiła 340 zł netto.
(dowód: umowa najmu pojazdu k. 41-45; pełnomocnictwo k. 46; zeznania świadkaD. P.k. 156-157)
Tytułem wynajmu pojazdu zastępczego spółkaE.wL.obciążyła poszkodowanegoD. P.fakturą VAT nr (...)na kwotę 7 109,40 zł płatną do 12 maja 2017 r. tytułem najmu pojazdu zastępczego przez okres 17 dni.
(dowód: faktura k. 38)
Strona pozwana uznała swoją odpowiedzialność co do zasady i w dniu 24 kwietnia 2017 r. wypłaciła odszkodowanie w wysokości 8 200 zł.
(bezsporne)
Poszkodowani w dniu 28 kwietnia 2017 r. zawarli ze spółkąE.wL.umowę cesji wierzytelności obejmującej roszczenie o odszkodowanie wobec(...)z tytułu niemożności korzystania z uszkodzonego pojazduB. (...)onr rej. (...)oraz wynikających z tego kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego w wyniku szkody komunikacyjnej z 2 kwietnia 2017 r., za którą ponosi odpowiedzialność gwarancyjnąG..
(dowód: umowa cesji wierzytelności k. 39, k. 40)
Za pośrednictwem wiadomości e-mail z 18 maja 2017 r.,(...)wL.poinformowała stronę pozwaną o przelewie wierzytelności i wezwała do zapłaty kwoty 7 109,40 zł
(dowód: wydruk wiadomości e-mail k. 37)
Strona pozwana przyznała odszkodowanie w wysokości 2 521,50 zł tytułem kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego. Ubezpieczyciel uznał za zasadny okres najmu pojazdu zastępczego od 11 kwietnia 2017 r. do 21 kwietnia 2017 r., tj. 10 dni, przy uwzględnieniu stawki 205 zł zgodnie z podpisaną przez poszkodowanego informacją o akceptowanych stawkach.
(bezsporne)

(...)wL.jest następcą prawnym spółkiE.wL..
(bezsporne)
Strona powodowa na mocy umowy sekurytyzacji wierzytelności z 27 września 2017 r. nabyła przedmiotową wierzytelność od spółkiE.. W dniu 29 września 2017 r. strona powodowa uiściła na rzecz spółki akcyjnej cenę za nabywane wierzytelności.
(dowód: załącznik nr 4 do umowy sekurytyzacji wierzytelności k. 16; umowa sekurytyzacji wierzytelności k. 17-20; potwierdzenie dokonania przelewu k. 107)
Pismem z dnia 15 listopada 2017 r.,S.poinformowała stronę pozwaną o przelewie wierzytelności na rzecz strony powodowej.
(dowód: zawiadomienie o przelewie wierzytelności wraz z potwierdzeniem nadania k. 33-35)
Samochód poszkodowanychB. (...)nr rej. (...)należał do segmentu pojazdu klasy F-luksusowej. Z kolei wynajęty pojazdM. (...)należał do klasyE-wyższej, a zatem wynajęty pojazd był niższej klasy niż uszkodzony.
(dowód: opinia biegłegoP. P.k. 169-182)
Wartość rynkowej stawki dziennej wynajmu pojazdu zastępczego odpowiadającego parametrom pojazdu wynajętego klasy E, na rynku w 2017 roku, ustalona w oparciu o informacje uzyskane od firm zajmujących się wynajmem pojazdów z uwzględnieniem warunków umowy najmu łączącej strony kształtuje się od 250 zł do 380 zł netto za dobę. Zastosowana stawka najmu pojazdu zastępczego 340 zł netto wynikająca z załączonej faktury VAT mieści się w przedziale stawek rynkowych najmu pojazdów zastępczych.
(dowód: opinia biegłegoP. P.k. 169-182)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, które w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości, gdyż ich autentyczność nie została przez strony zakwestionowana, a w toku postępowania nie pojawiły się żadne okoliczności podważające ich autentyczność. Jednakże dokumenty te stanowiły w większości dokumenty prywatne w rozumieniuart. 245 k.p.c.Na podstawieart. 233 k.p.c., Sąd dokonując ich oceny w ramach swobodnej oceny dowodów, uznał je za wiarygodne i przydatne dla ustalenia stanu faktycznego. Godzi się bowiem zauważyć, ze strony nie kwestionowały treści tych dokumentów.
Sąd uznał za wiarygodne w całości zeznania świadkaD. P., ponieważ były one jasne, rzeczowe, logiczne oraz uzupełniały się wzajemnie, a ponadto w pełni korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd podzielił także wynikające z opinii biegłego wnioski w zakresie obowiązujących na rynku lokalnym stawek najmu pojazdu zastępczego. Opinia była bowiem rzetelna, jasna i wyczerpującą. Biegły w sposób kompleksowy i rzeczowy odniósł się do przedmiotu opinii. Do opinii zostały dołączone cenniki najmu pojazdów pozwalające zweryfikować wnioski opinii.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Sąd w pierwszej kolejności rozważył zarzut strony pozwanej dotyczący braku legitymacji czynnej po stronie strony powodowej. Nadto okoliczność ta jest badana przez Sąd z urzędu, albowiem koniecznym jest ustalenie czy strona powodowa jest uprawniona do wytoczenia powództwa przeciw stronie pozwanej. Legitymacja procesowa jest to, określone normami prawa materialnego, uprawnienie konkretnego powoda do dochodzenia sądowej ochrony konkretnego roszczenia materialnoprawnego przeciwko konkretnemu pozwanemu. Stwierdzając brak legitymacji procesowej, zarówno czynnej jak i biernej, Sąd oddala powództwo.
Przepis art. 509 § 1 stanowi, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast zgodnie z § 2 ww. artykułu, wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. W wyniku przelewu, na nabywcę przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona. Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywalna wierzytelność, a zatem oznaczenia stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia (wyrok SN z 5 listopada 1999 r., III CKN 423/98). Strony stosunku, świadczenie oraz przedmiot świadczenia muszą być oznaczone bądź przynajmniej możliwe do oznaczenia, w momencie zawierania umowy przenoszącej własność.
W ocenie Sądu strona powodowa w należyty sposób wykazała nabycie wierzytelności z tytułu odszkodowania, co potwierdza dowód z dokumentów w postaci umowy cesji zawartej między poszkodowanymi, a(...), a następnie umowy sekurytyzacji wierzytelności z 27 września 2017 r. Ponadto strona powodowa ujawniła przyczynę cesji wierzytelności dokonanej przez poszkodowanych, którą była zapłata za korzystanie z pojazdu zastępczego ( cessio solutionis causa). Wskazała również
    causaeumowy sekurytyzacji wierzytelności, która była zapłata ceny. Strona powodowa przedłożyła również dowody potwierdzające, że uiściła cenę tytułem zakupu wierzytelności (k. 107), co zgodnie z § 2 ust. 2 umowy sekurytyzacji było warunkiem zawieszającym przejścia wierzytelności na rzecz strony powodowej. W takiej sytuacji to na stronie pozwanej spoczywał ciężar wykazania, że ujawnione przez stronę powodową
    causaenie istniały, bądź były nieważne. Wyjaśnienia w tymi miejscu wymaga, że sama cesja wierzytelności stanowi czynność rozporządzającą i jej elementem przedmiotowo istotnym jest wyłącznie skonkretyzowanie wierzytelności, która jest przenoszona oraz złożenie oświadczenia cedenta o zbyciu oraz cesjonariusza o nabyciu wierzytelności. Natomiast określenie ceny jest elementem przedmiotowo istotnym umowy sprzedaży, która może – choć nie musi – stanowić
    causaecesji wierzytelności. Wskazać również należy, że wbrew twierdzeniom strony powodowej w trakcie podpisywania umowy sekurytyzacji wierzytelności strona powodowa była prawidłowo reprezentowana, albowiem w jej imieniu działałK. L., który został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu powódki uchwałą zgromadzenia wspólników z 25 września 2017 r. (k.147), a zatem w dniu zawierania umowy sekurytyzacji z dnia 27 września 2017 r. był uprawniony do reprezentowania strony powodowej. Fakt, że w Krajowym Rejestrze SądowymK. L.został wpisany dopiero 30 listopada 2017 r. jest irrelewantny, gdyż wpis ten miał jedynie charakter deklaratoryjny. Wyjaśnić również należy, że z przedłożonego przez stronę powodową wyciągu załącznika nr 4 do umowy sekurytyzacji wierzytelności z dnia 27 września 2017 r. wyraźnie wynika, że wśród przelewanych wierzytelności była wierzytelność dochodzona niniejszym pozwem, o czym świadczy wskazany w tym wyciągu nr faktury VAT oraz nr umowy klienta, które to numery były tożsame z numerem faktury VAT wystawionej na rzeczD. P.oraz numerem umów najmu zawartych zD. P.. W ocenie Sądu wystarczające było przedłożenie przez stronę powodową wyciągu z załącznika, albowiem na wyciągu tym znajdowały się podpisy osób zawierających umowę sekurytyzacji wierzytelności – tj.K. L.,A. K.orazN. R..
Mając na uwadze powyższe, stanowisko strony pozwanej co do braku legitymacji czynnej strony powodowej, Sąd uznał za chybiony.
Podstawą prawną legitymacji biernej strony pozwanej jestart. 822 k.c., który stanowi, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem, których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Przy tym § 4 cytowanego przepisu przewiduje, że uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. W niniejszej sprawie poza sporem było, że doszło do zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową zapewnianą przez stronę pozwaną. W myślart. 361 § 1 i 2 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W świetle powyższych rozważań, stwierdzić należy, że strona pozwana zobowiązana była do naprawienia szkody związanej z utratą możliwości korzystania przez poszkodowanych z uszkodzonego samochodu, co było w niniejszej sprawie poza sporem. Istota sporu koncentrowała się natomiast na uzasadnionym okresie najmu oraz uzasadnionej wysokości dobowej stawki tego najmu.
W kontekście uzasadnionego okresu najmu, należy wskazać, że podstawą ustalenia okresu wynajmowania pojazdu zastępczego, przy likwidacji szkody całkowitej, nie może być okres naprawy pojazdu uszkodzonego, lecz okres niezbędny poszkodowanemu do nabycia nowego pojazdu (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, I Wydziału Cywilnego z dnia 11 kwietnia 2014 roku, sygn. akt: I ACa 10/14). Ustalenie czasu niezbędnego do nabycia innego pojazdu w przypadku wystąpienia szkody całkowitej jest sytuacją nieporównywalną do wystąpienia szkody częściowej. Ustalenie takie nie jest więc możliwe wyłącznie na podstawie kryteriów obiektywnych. Należy każdy przypadek badać oddzielnie i czynić ustalenia odnośnie do czasu najmu pojazdu pozostającego w adekwatnym związku przyczynowy ze zderzeniem pojazdów, w tym poprzez badanie możności nabycia nowego pojazdu w miejsce uszkodzonego przez konkretnego poszkodowanego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy (dysponowanie odpowiednimi środkami finansowymi, możliwością zagospodarowania wraku, wiedzą o rynku motoryzacyjnym, dostępnością na rynku pojazdów odpowiadających stanem pojazdowi uszkodzonemu, etc.). Niemniej jednak zdaniem Sądu minimalny okres uzasadnionego okresu najmu przy szkodzie całkowitejwyznacza nie data zawiadomienia poszkodowanego o szkodzie całkowitej, lecz data wypłaty odszkodowania. Przyjęcie poglądu przeciwnego wiązałoby się bowiem z przerzuceniem ciężaru naprawienia szkody na poszkodowanego. Oczekiwanie, aby poszkodowany dokonał naprawienia szkody (czyli nabycia nowego pojazdu) bez wypłaty odszkodowania przez sprawcę szkody lub ubezpieczyciela, wiązałoby się z wymaganiem, by poszkodowany nakładem własnych sił i środków powiększał swój majątek, wyrównując jego stan do daty sprzed szkody, podczas gdy ciężar ten spoczywa na sprawcy szkody (zob. Michał P. Ziemiak, Glosa do uchwały SN z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, PiP z 2015 r., nr 8, s. 123-128).
W tym miejscu należy podnieść, że na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania, iż powództwo ma usprawiedliwione podstawy (art. 6 k.c.) - czyli że wysokość ustalonych przez poszkodowaną i stronę powodową kosztów najmu odpowiada niezbędnym i koniecznym kosztom wynajmu pojazdu zastępczego. W niniejszej sprawie strona powodowa bowiem (jako nabywca roszczenia o odszkodowanie) wywodziła określone skutki prawne z twierdzeń o konieczności wynajęcia pojazdu zastępczego przez poszkodowanych przez wskazywany okres oraz poniesienia kosztów z tym związanych. Ciężar dowodu w rozumieniuart. 6 k.c.polega z jednej strony na obarczeniu strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej strony wskazuje, kogo należy obarczyć konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2007 roku, sygn. akt: II CSK 293/07). Mając na uwadze fakt, iż w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do powstania szkody całkowitej, zasadniczo uzasadniony jest najem pojazdu zastępczego przez okres 13 dni tj. od 11 kwietnia 2017 r. do 24 kwietnia 2017 r.– czyli dnia wypłaty odszkodowania. Strona powodowa nie wykazała natomiast podstaw najmu przez okres kolejnych 4 dni. ŚwiadekD. P.nie wskazał bowiem, żadnych przyczyn dlaczego korzystał z samochodu zastępczego po otrzymaniu odszkodowania. Świadek wskazał jedynie, że w umowie najmu określono tak, że nawet jeśli otrzymałby odszkodowanie wcześniej, to najem i tak musiał trwać 14 dni. Reasumując, strona powodowa nie tylko nie udowodniła, ale nawet nie naprowadziła twierdzeń uzasadniających wniosek, że z przyczyn obiektywnych i uzasadnionych najem powinien trwać dłużej niż 13 dni.
Kolejną kwestią sporną była wysokość dobowej stawki najmu. Na dowód wysokości kosztów najmu samochodu zastępczego strona powodowa przedłożyła umowę najmu oraz fakturę VAT. Należy mieć na uwadze, że w przyjętym przez stronę powodową bezgotówkowym modelu rozliczeń z klientami wartość wskazana w fakturze nie jest wartością kosztów obciążających poszkodowanych. Zatem nie można uznać na podstawie faktury wystawianej w ramach opisanego wyżej modelu rozliczeń, że koszt wskazany na fakturze jest równoznaczny z wartością wydatków poniesionych przez poprzednika prawnego lub choćby stanowi odwzorowanie wzrostu obciążeń (pasywów) poszkodowanych. W konsekwencji należy stwierdzić, że na stronie powodowej spoczywał ciężar udowodnienia, że przyjęta stawka dobowa najmu była stawką rynkową (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2017 roku, sygn. akt: X Ga 670/17). Równocześnie odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela w zakresie odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje koszty niezbędne i ekonomiczne, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku (por. uchwała Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2003 roku, sygn. akt: III CZP 32/03, Legalis).
Strona powodowa sprostała temu obowiązkowi. Z ustaleń Sadu wynika, że zastosowana stawka najmu pojazdu zastępczego w kwocie 340 zł netto wynikająca z załączonej faktury VAT mieści się w przedziale stawek rynkowych najmu pojazdów zastępczych. Wartość rynkowej stawki dziennej wynajmu pojazdu zastępczego odpowiadającego parametrom pojazdu, który został wynajęty klasy E na rynku w 2017 roku, ustalona w oparciu o informacje uzyskane od firm zajmujących się wynajmem pojazdów z uwzględnieniem warunków umowy najmu łączącej strony kształtuje się od 250 zł do 380 zł netto za dobę.
Odnośnie do uzasadnionej wysokości stawki najmu, strona pozwana podnosiła, że poszkodowany nie skorzystał z propozycji najmu zastępczego przedstawionego przez ubezpieczyciela, naruszającart. 354 § 2 k.c.Powyższa okoliczność, może mieć istotną doniosłość, gdyż Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w jego uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku, stosownie do której:„Wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione"(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2017 roku, sygn. akt: III CZP 20/17). Wskazać przy tym należy, że w części motywacyjnej przywołanej uchwały Sąd Najwyższy skonstatował,że jeżeli ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za "celowe i ekonomicznie uzasadnione".
Jednakże reguła ta nie mogła znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z treściąart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Uwzględniając, zatem treśćart. 6 k.c., trzeba stwierdzić, że to na stronie pozwanej spoczywał obowiązek udowodnienia dwóch faktów. Po pierwsze wykazania, że złożyła poszkodowanym propozycję bezgotówkowego wynajęcia pojazdu zastępczego. Po drugie obowiązkiem strony pozwanej w niniejszym procesie było wykazanie, że istotnie mogła zapewnić najem pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu (zwłaszcza co do klasy i co do stanu pojazdu) oraz że koszt zapewnienie takiego pojazdu zastępczego rzeczywiście wyniósłby jedynie 205 zł netto za dobę.
Odnośnie pierwszej okoliczności należy zwrócić uwagę, że strona pozwana mailem z dnia 4 kwietnia 2017 r. poinformowała poszkodowanego o przyjmowanych stawkach najmu. Ponadto poszkodowanyD. P.został poinformowany o przyjmowanych stawkach ponownie w trakcie oględzin pojazdu w dniu 7 kwietnia 2017 r. Zatem należało przyjąć, że rzeczywiście pozwana złożyła propozycję poszkodowanemu zorganizowania pojazdu zastępczego. Godzi się jednakże zauważyć, żeD. P.podjął próbę skorzystania z tej propozycji, jak bowiem wynika z dołączonego do sprzeciwu nagrania CD w trakcie rozmowy telefonicznej w dniu 7 kwietnia 2017 r. poszkodowany zgłosił stronie pozwanej konieczność skorzystania z pojazdu zastępczego. Przedstawiciel ubezpieczyciela potwierdził możliwość udostępnienia pojazdu zastępczego na czas naprawy pojazdu, jednakże mimo istnienia po stronie poszkodowanego potrzeby skorzystania z pojazdu, przedstawiciel strony pozwanej kazał czekać do momentu otrzymania kalkulacji naprawy. Tymczasem, skoro poszkodowany wskutek szkody wyrządzonej przez sprawcę, za którego odpowiedzialność cywilną ponosiła strona pozwana, utracił możliwość korzystania ze swojego samochodu, to miał prawo do niezwłocznego otrzymania pojazdu zastępczego. Zwłaszcza, że pojazd zastępczy był mu niezbędny do dojazdów do pracy. W takiej sytuacji, nie musiał czekać na decyzję ubezpieczyciela, lecz miał prawo nająć pojazd od innego podmiotu.
Ponadto zarzut naruszeniaart. 354 § 2 k.c.nie mógł okazać się skuteczny, gdyż strona pozwana wykazała się całkowitą biernością co do wykazania, że w przypadku, gdyby poszkodowana skorzystała z oferty wypożyczalni współpracujących z ubezpieczycielem, to koszt takiego najmu wynosiłby dla strony pozwanej jedynie 205 zł netto. Godzi się zauważyć, że strona powodowa zarzuciła, że ubezpieczyciel nie wykazał by przedstawione przez niego cenniki oddawały rzeczywiste koszty najmu, a w przypadku zawarcia konkretnej umowy najmu, na konkretnych warunkach, stawka najmu nadal byłaby zgodna z przedstawionymi stawkami. Podkreślenia wymaga, że samo oświadczenie strony pozwanej co do wysokości tych kosztów jest niewystarczające. Stawiałoby bowiem ubezpieczyciela w uprzywilejowanej sytuacji. Ubezpieczyciel mógłby bowiem twierdzić, że koszt najmu zastępczego w razie skorzystania z oferty wypożyczalni współpracujących z ubezpieczycielem wynosiłby 10 zł. Reasumując, strona pozwana nie wykazała, że koszt zorganizowanego przez stronę pozwaną najmu pojazdu zastępczego, obciążający stronę pozwaną, wynosiłby jedynie 205 zł netto za dobę. Z tych względów zarzut naruszenia przez poszkodowanąart. 354 § 2 k.c.okazał się nieskuteczny.
W świetle powyższych rozważań ekonomicznie uzasadnione były koszty najmu wynoszące 5436,60 zł (13 dni * 340 zł netto * 123% = 5 436,60 zł). W takiej sytuacji odszkodowanie należnie powodowi powinno wynosić 5436,60 zł. Bezspornym była okoliczność wypłaty odszkodowania w wysokości 2 521,50 zł. W związku z tym stronie powodowej przysługuje dalsza kwota odszkodowania w kwocie 2 915,10 zł.
Zgodnie zart. 481 § 1 k.c.jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Początek okresu, za który można żądać odsetki wyznaczany powinien być przez termin wymagalności roszczenia. W art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń postanowiono, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. O istnieniu roszczenia strona pozwana dowiedziała się za pośrednictwem wiadomości e-mail z dnia 18 maja 2017 r., a zatem termin 30-dniowy termin płatności przypadał na 17 czerwca 2017 r. Z uwagi na to, że dzień 17 czerwca 2017 r., wypadał w sobotę, termin płatności mijał 19 czerwca 2017 r. W konsekwencji powodowi przysługiwały odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2017 r.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt. 1 wyroku. W pozostałym zakresie powództwo należało oddalić, o czym orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.
Strona powodowa wygrała w 63 %, w związku z czym stosowanie do treściart. 100 k.p.c., Sąd rozdzielił koszty stosunkowo do wyniku sprawy, zasądzając od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 490,44 zł (pkt. III wyroku). Na koszty poniesione przez powódkę złożyły się: opłata od pozwu – 230 zł, koszty zastępstwa procesowego – 900 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł, niezwrócona zaliczka na poczet opinii biegłego – 358,55 zł. Strona pozwana poniosła zaś koszty zastępstwa procesowego – 900 zł, opłaty od pełnomocnictwa – 17 zł oraz koszt niezwróconej zaliczki na poczet opinii biegłego 358,56 zł. Łączne koszty procesu wyniosły 2 781,11 zł. Mając na uwadze wygraną strony powodowej w 63% strona pozwana winna zwrócić stronie powodowej kwotę 490,44 zł.
ASR Grzegorz Turlakiewicz