Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2035/17
Data wyroku: 2018-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Postępowanie wieczystoksięgowe (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 26 i 27 ustawy z dn. 6.07.82 r. o księgach wieczystych i hipotece

III Ca 2035/17 Sprostowano postanowieniem z dnia 11.09.2018 r.

UZASADNIENIE
W dniu 22 września 2017 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu, po rozpoznaniu sprawy LD1G/00009716/17 z wnioskuP. G.z udziałemP. N.,K. S.iA. Z. (1)o dokonanie wpisu w dziale I-Oksięgi wieczystej Nr (...), dokonał wpisu w tym dziale polegającego na sprostowaniu oznaczenia nieruchomości, dla której księga jest prowadzona, poprzez:

⚫

wykreślenie dotychczas ujawnionego oznaczenia miejscowości, w której nieruchomość jest położona i wpis oznaczenia tej miejscowości jako(...);

wykreślenie dotychczas ujawnionego numeru działki geodezyjnej składającej się na nieruchomość i wpis tego numeru jako „159/12”;

wykreślenie dotychczas ujawnionego oznaczenia sposobu korzystania z nieruchomości i wpis oznaczenia sposobu korzystania jako „R – grunty orne”;

wykreślenie dotychczas ujawnionego obszaru nieruchomości i wpis tego obszaru jako „0,0464 ha”.

Od wpisu tego wniósł apelację każdy z uczestników postępowania.A. Z. (2)oświadczyła, że nie zgadza się ze zmianami w treści księgi dotyczącymi sposobu korzystania z nieruchomości i jej obszaru, podkreślając, że nigdy nie otrzymała ze Starostwa Powiatowego jakichkolwiek powiadomień o zmianach w ewidencji gruntów.K. S.zakwestionowała będące skutkiem wpisu zmiany dotyczące sposobu korzystania z nieruchomości i oznaczenia numeru działki geodezyjnej, wskazując, że nieruchomość stanowidziałkę geodezyjną Nr (...)i „(…) od samego początku ustalono (…)”, że nieruchomość ta będzie stanowiła drogę dojazdową od drogi publicznej do innych nieruchomości. Z koleiP. N.również nie zgodził się z dokonaną zmianą w zakresie oznaczenia sposobu korzystania z nieruchomości i jej obszaru, podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość umożliwia dostęp do innych działek i według planów z 2015 r. zachowuje tę samą szerokość na całej swej długości i nie powinna ulec zwężeniu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Złożone apelacje nie są zasadne.
Art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm.) stwierdza jasno, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości, a z art. 27 ust. 1 i 2 tejże ustawy wynika, że w razie niezgodności danych katastru z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd wieczystoksięgowy dokonuje – na wniosek właściciela lub wieczystego użytkownika albo z urzędu, o ile dysponuje stosownymi danymi – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Podkreślić w tym miejscu trzeba też, że z mocyart. 25 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o przenoszeniu treści księgi wieczystej do struktury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym(Dz. U. Nr 42 z 2003 r., poz. 363 ze zm.) do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez użyte w powyższych unormowaniach pojęcie „kataster nieruchomości” rozumie się tę właśnie ewidencję. Szczegółowe unormowania wykonawcze, dotyczące oznaczania nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej w powiązaniu z danymi pochodzącymi w ewidencji gruntów, można odszukać w §§ 14-24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 312 ze zm.).
W sprawie niniejszej jeden ze współwłaścicieli nieruchomości złożył wniosek o dokonanie takiego sprostowania poprzez wpis w dziale I-O przedmiotowej księgi wieczystej oznaczenia numeru działki i jej powierzchni o treści odpowiadającej danym wynikającym z ewidencji gruntów. Wniosek został uzupełniony poprzez nadesłanie wypisu z ewidencji gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej, z którego treści wynikało, że nieruchomość, dla której prowadzona jest księga, jest obecnie w ewidencji oznaczona numeremdziałki (...)i ma obszar równy 0,0464 ha. Dokument ten zawierał ponadto wyjaśnienie, że na przyjętej w latach poprzednich do zasobu geodezyjnego mapie błędnie wykreślono granice ówczesnejdziałki Nr (...), omyłkowo zaliczając do niej także obszar 0,0099 ha należący w rzeczywistości do sąsiedniej nieruchomości, natomiast obecnie błąd ten naprawiono poprzez podział tej działki nadziałkę Nr (...)o granicach odpowiadających rzeczywistym granicom przedmiotowej nieruchomości orazdziałkę Nr (...)obejmującej grunt do niej nienależący; korekta ta pozwoliła przypisać przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej obecnie jakodziałka Nr (...)jej realną powierzchnię wynoszącą 0,0464 ha. Dodatkowo w treści przedłożonego wypisu podano, żedziałka Nr (...)położona jest w miejscowościJ.i oznaczono ją w ewidencji symbolem(...), czyli jako użytki gruntowe stanowiące grunty orne.
Przypomnieć należy, że w myślart. 6268§ 2 k.p.c.rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a jak powiedziano wyżej, wyraźny przepis prawa nakazuje Sądowi wieczystoksięgowemu, by w zakresie oznaczenia nieruchomości w dziale I-O prowadzonej dla nieruchomości księgi wieczystej uwzględniał na wniosek – a nawet z urzędu – zapisy dokonane w ewidencji gruntów. Oznacza to, ujmując rzecz najprościej, że jeśli treść ewidencji gruntów nie odpowiada oznaczeniu nieruchomości w dziale I-O księgi, a Sąd poweźmie o tym wiadomość, powinien dokonać odpowiedniego sprostowania zapisów w księdze, dostosowując ich brzmienie do danych z ewidencji, o ile są one wykazane odpowiednim dokumentem, w praktyce – w przypadku nieruchomości gruntowych – wypisem z rejestru gruntów. Wskazać trzeba, że elementy opisu nieruchomości, jako nieobjęte ustawowym domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, mogą zatem ulegać zmianom w oparciu o dane z ewidencji gruntów. W sprawie niniejszej treść przedłożonego wypisu z ewidencji gruntów bez wątpienia uzasadnia wniosekP. G.dotyczący sprostowania oznaczenia nieruchomości w zakresie numeru działki i jej powierzchni, zważywszy, że odmienne dane w tym zakresie ujawnione zostały w księdze. Notabene, ujawnienie to – jak wynika z treści księgi i ze znajdujących się w jej aktach dokumentów – nastąpiło w odniesieniu do powierzchni nieruchomości w dniu 3 grudnia 1997 r. również w trybie sprostowania na podstawie danych ewidencyjnych (pierwotnie powierzchnia ta była zapisana w księdze – podobnie jak obecnie – jako 464 m2), co potwierdza zawartą w dołączonym do wnioskuP. G.wypisie z ewidencji informację o błędnym wykreśleniu jej granic na pochodzącej z lat 90-tych XX w. mapie ewidencyjnej, skutkującym tym, że w ewidencji przez pewien okres czasu zawarte były dane skutkujące bezpodstawnie zawyżeniem obszaru działki. Zaznaczyć należy, że opisana w załączonym do wnioskuP. G.dokumencie modyfikacja danych ewidencyjnych nie polegała w realiach sprawy niniejszej na zmianie granic nieruchomości objętej księgą, ale na skorygowaniu zawartej w ewidencji błędnych danych będących konsekwencją omyłkowego objęcia granicamidziałki ewidencyjnej Nr (...)nie tylko obszaru tej nieruchomości, ale także sąsiadujących z nią gruntów o powierzchni 0,0099 ha. W rezultacie stwierdzić trzeba, że decyzja Sądu I instancji o uwzględnieniu wniosku w zakresie sformułowanych w nim żądań była prawidłowa, skoro po zbadaniu kwestii objętych jego kognicją w myślart. 6268§ 2 k.p.c., a więc treści wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej, Sąd ten stwierdził, że zapisy w dziale I-O przedmiotowej księgi nie odpowiadają danym ewidencyjnym, co stanowiło naruszenieart. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm.) i obligowało go do wypełnienia obowiązku przewidzianego w art. 27 ust. 1 tejże ustawy.
Odnotować należy, że Sądmeritipodjął także działania przewidziane wart. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm.) i – po dostrzeżeniu niezgodności treści księgi z danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do miejscowości, w której jest położona nieruchomość oraz do sposobu korzystania z niej – dokonał z urzędu niezbędnego sprostowania także i tych zapisów w księdze poprzez odpowiednie wpisy w dziale I-O. Postępowanie Sądu w tym zakresie również odpowiada nakazom ustawowym w zakresie czuwania nad zgodnością oznaczenia nieruchomości w księdze z danymi ewidencyjnymi. Skarżący we wszystkich apelacjach kwestionują szczególnie ujawnienie w księdze w polu 1.4.1.6 działu I-O treści określającej sposób korzystania z nieruchomości w brzmieniu „R – grunty rolne”. Wskazać więc trzeba – w uzupełnieniu do treściart. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm.) nakazującego ujawnianie tam danych pochodzących z ewidencji gruntów – na § 20 pkt. 1) f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz. U. z 2016 r., poz. 312 ze zm.), gdzie podano wprost, że w polu tym wpisać należy oznaczenie rodzaju użytku gruntowego dla działki ewidencyjnej, które to oznaczenie zaliczyć należy do danych ewidencyjnych z mocy § 60 ust. 1 pkt. 4 w związku z§ 59 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.). Takie dane ewidencyjne, określające rodzaj użytku gruntowego dla działki składającej się na przedmiotową nieruchomość jako „grunty rolne”, zawarte są w ewidencji gruntów, co zostało poświadczone stosownym wypisem, a to w myśl powołanych wyżej przepisów obligowało Sąd wieczystoksięgowy do dokonania stosownego sprostowania oznaczenia nieruchomości w polu 1.4.1.6 działu I-O określającym sposób korzystania z działki. Sąd ten nie jest natomiast powołany do badania zgodności zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym sposobem wykorzystania gruntów. Aktualizacji tych zapisów służy odpowiednie postępowanie administracyjne, w szczególności osoby będące właścicielami nieruchomości mogą w trybieart. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.)  zgłosić właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów w stosunku do stanu ewidencyjnego, w szczególności wykazując, że ich nieruchomość spełnia kryteria przewidziane w poz. 18 załącznika Nr 6 dorozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) pozwalające oznaczyć ją jako użytek gruntowy o symbolu „Drogi – dr”; wypis z ewidencji zawierający zaktualizowaną treść danych ewidencyjnych będzie mógł stanowić podstawę wniosku o dokonanie sprostowania oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej.
W rezultacie powyższych rozważań stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego było w pełni prawidłowe, a Sąd ten nie miał przewidzianych wart. 6269k.p.c.podstaw do oddalenia złożonego przezP. G.wniosku, ani też nie naruszył prawa, dokonując z urzędu sprostowania oznaczenia nieruchomości w pozostałym zakresie w wypełnieniu obowiązku zart. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm.). Oznacza to, że Sąd II instancji uznaje wszystkie złożone apelacje za bezzasadne i oddala je na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.