Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 14/18
Data wyroku: 2018-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Arkadiusz Cichocki, Grażyna Wilk, Beata Basiura
Słowa kluczowe: Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie
Podstawa prawna: art. 552§4 kpk
Teza: Nie uzasadnia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa to, w jakim okresie dana osoba przebywa w warunkach izolacji. Regulacja zawarta w rozdziale 58 kpk służy kompensowaniu szkód i krzyw za pozbawienie wolności, które było niesłuszne, nie zaś takich, których wnioskodawca może się doszukiwać w fakcie pozostawienia w warunkach izolacji w czasie dla niego mniej dogodnym.

Sygn. akt II AKa 14/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2018 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Beata Basiura

Sędziowie:

SA Grażyna Wilk
SO del. Arkadiusz Cichocki  (spr.)

Protokolant:

Grzegorz Pawelczyk

przy udzialeProkuratora Prokuratury Okręgowej w Częstochowie Bożeny Jurczyk-Jędrychy
po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r.
sprawy z wnioskuG. P., s.W.iZ.,ur. (...)wC.
o zadośćuczynienie
na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 14 listopada 2017 roku, sygn. aktII Ko 65/17

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Częstochowie) na rzeczradcy prawnegoJ.K.- Kancelaria Radcy Prawnego wM.- kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy) złotych,w tym 23% podatku VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcyG. P.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

SSO del. Arkadiusz Cichocki  SSA Beata Basiura  SSA Grażyna Wilk
Sygn. aktII AKa 14/18

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Częstochowie, w sprawie o sygn. akt II Ko 65/17, rozpoznawał wniosekG. P.w przedmiocie zadośćuczynienia z tytułu niesłusznego tymczasowego aresztowania w sprawie Sądu Okręgowego w Częstochowie, sygn. akt II K 59/15.
Wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy orzekł, co następuje:

1
na podstawieart. 552 § 4 k.p.k.a contrario oddalić w całości wniosekG. P.o zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w sprawie Sądu Okręgowego w Częstochowie - sygn. akt II K 59/15;

2
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnegoJ.K.kwotę 177,12 (sto siedemdziesiąt siedem złotych dwanaście groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego świadczonego na rzecz wnioskodawcy z urzędu z uwzględnieniem podatku VAT;

3
kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy. Zaskarżył wyrok w całości. Wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania zostałby zastosowany wobec wnioskodawcy również w razie niepostawienia mu zarzutu popełnienia czynu zart. 280 § 2 k.k.
W konsekwencji podniesionego zarzutu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie w całości wnioskuG. P.o zadośćuczynienie ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy jest bezzasadna.
Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i trafnie uznał, że w realiach sprawy fakt postawienia wnioskodawcy zarzutu zart. 280 § 2 k.k.(od którego został później prawomocnie uniewinniony) nie miał decydującego wpływu na zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. W sytuacji, gdy wnioskodawca był osobą bezdomną, nie mającą stałego miejsca zamieszkania, zachodziła także przesłanka szczególna tymczasowego aresztowania przewidziana wart. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.Skoro wnioskodawcy przedstawiono także zarzuty popełnienia innych przestępstw przeciwko mieniu, za które został skazany na karę bezwzględną pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym okres stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego, to nie sposób było uznać jego tymczasowego aresztowania za oczywiście niesłuszne.
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił także okoliczności związane z kontynuowaniem tego środka w toku postępowania karnego. Choć w postępowaniu sądowym istniała hipotetyczna możliwość kontynuowania rozprawy pod nieobecność oskarżonego, to do Sądu rozpoznającego tamtą sprawę należała decyzja co do tego, czy udział oskarżonego w rozprawie jest konieczny. W sytuacji, gdy zachodziła konieczność zasięgnięcia opinii biegłych (zarówno psychiatrów opiniujących poczytalność oskarżonego, jak i psychologa uczestniczącego w jego przesłuchaniu na rozprawie), to kwestia dalszego stosowania tymczasowego aresztowania miała charakter ocenny. Nie można wreszcie pomijać faktu, iż celem środków zapobiegawczych (w tym tymczasowego aresztowania) jest zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania we wszystkich jego fazach (w tym także wykonawczej). W sytuacji prawomocnego skazania na karę bezwzględnego pozbawienia wolności osoby bezdomnej, nie mającej stałego miejsca zamieszkania, nie sposób uznać za oczywiście niesłuszne tymczasowego aresztowania, które było stosowane w postępowaniu przed sądem I instancji a które zostało w całości zaliczone na poczet kary.
Chybiona jest argumentacja obrońcy, jakoby o niesłuszności tymczasowego aresztowania świadczyło wykonanie znaczącej części kary poprzez zaliczenie na jej poczet okresu stosowania tego środka zapobiegawczego. Choć niewątpliwie rygory tymczasowego aresztowania są surowsze aniżeli rygory, w jakich wykonuje się karę pozbawienia wolności, nie można abstrahować od faktu, iż tymczasowe aresztowanie w realiach sprawy było uzasadnione, bowiem służyło zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania. W żadnej mierze nie uzasadnia natomiast odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa to, w jakim okresie dana osoba przebywa w warunkach izolacji. Regulacja zawarta wrozdziale 58 k.p.k.służy kompensowaniu szkód i krzywd za pozbawienie wolności, które było niesłuszne, nie zaś takich, których wnioskodawca może się doszukiwać w fakcie pozostawania w warunkach izolacji w czasie dla niego mniej dogodnym.
Mając na uwadze całość powyższych rozważań, opierając się na dyspozycjiart. 437 § 1 k.p.k., Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. O kosztach orzeczono zgodnie z dyspozycjąart. 554 § 4 zd. 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.Na rzecz pełnomocnika zasądzono kwotę 147,60 zł tytułem zwrotu kosztów udzielonej wnioskodawcy z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu odwoławczym. Jest to kwota opłaty w stawce minimalnej, powiększonej o stawkę podatku VAT, wynikającej z § 17 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
SSO del. Arkadiusz Cichocki  SSA Beata Basiura  SSA Grażyna Wilk