Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1958/17
Data wyroku: 2018-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Gabriela Sobczyk, Maryla Majewska-Lewandowska, Teresa Kołeczko – Wacławik
Słowa kluczowe: Odszkodowanie

Sygn. akt III Ca 1958/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 kwietnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Gabriela Sobczyk
SO Teresa Kołeczko – Wacławik (spr.)
SR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska
po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwa Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z siedzibą wW.
przeciwkoM. H.(H.) iS. C.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanegoS. C.
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt I C 1376/15

I
zmienia zaskarżony wyrok:

a
w pkt 1 o tyle , że oddala powództwo w stosunku do pozwanegoS. C.i oddala wniosek powoda o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu od pozwanegoS. C.,

b
w pkt 2 o tyle, że nie obciąża pozwanegoS. C.kosztami sądowymi,

c
w pkt 3 zasądza od powoda na rzecz pozwanegoS. C.2417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

d
punktowi „3” nadaje numerację”4”,

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanegoS. C.3203 zł ( trzy tysiące dwieście trzy zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego,

III
oddala wniosek pozwanegoM. H.o zasądzenie kosztów procesu od pozwanegoS. C..

SSR(del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Gabriela Sobczyk SSO Teresa Kołeczko-Wacławik
Sygn. akt III Ca 1958/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem (zaocznym w stosunku do pozwanegoM. H.) Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanychM. H.iS. C.na rzecz powoda Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w(...)solidarnie 28.051,63 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 stycznia 2013r., orzekł o kosztach procesu, a w stosunku do pozwanegoM. H.nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Sąd ustalił, że 2 czerwca 2011r. pozwanyS. C.prowadził należący do pozwanegoM. H.samochód ciężarowymarki S.. PozwanyM. H.jako podwykonawca wykonywał usługę transportową na zlecenie(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym dniu pozwanyS. C.przewoził samochodem produkty spożywcze, a w czasie jazdy nie udzielił pierwszeństwa przejazdu samochodowi osobowemu doprowadzając do zderzenia. Na skutek zderzenia samochód osobowy został uszkodzony, a obrażeń ciała doznały trzy osoby. W dniu zdarzenia samochódS.nie był objęty ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu. PozwanyS. C.wyjeżdżając w trasę nie sprawdził czy pojazd ma ważną polisę ubezpieczeniową, a o tym, że samochód jest sprawny i może brać udział w ruchu drogowym zapewnił go jego właściciel, pozwanyM. H.. Wobec braku ubezpieczenia, powód wypłacił poszkodowanym łącznie 28.051,63 zł z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia. Wysokość szkody w samochodzie poszkodowanych została zweryfikowana poprzez opinię biegłego, który wyliczył ją na 22.700 zł brutto. Dalej ustalił sąd I instancji, że pozwanyS. C.nie wykazał, by był pracownikiem pozwanegoM. H., a jedynie na podstawie karty doręczeń, listu przewozowego, dokumentu WZ oraz polecenia wydania towaru wykazał, że w dniu zdarzenia wykonywał zlecenie transportu pojazdem stanowiącym własność pozwanegoM. H.. Z tego względu Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do wyłączenia odpowiedzialności pozwanegoS. C.w stosunku do powoda na podstawieart. 120 k.p.
Ustalając powyższe uznał sąd I instancji, że na podstawieart. 828 § 1 k.c.w zw. zart. 415 k.c.w zw. zart. 436 k.c.w zw. zart. 444 § 1 k.c.w zw. zart. 361 k.c.i363 § 1 k.c.powództwo należało uwzględnić w całości albowiem zachowania pozwanych były bezprawne. PozwanyM. H.jako właściciel pojazduS.nie objął go obowiązkowym ubezpieczeniem OC, natomiast pozwanyS. C.nie zachował należytej ostrożności jako uczestnik ruchu drogowego i doprowadził do kolizji drogowej.
O odsetkach sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 455 k.c., o kosztach postępowania na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., a o rygorze natychmiastowej wykonalności na podstawieart. 339 k.p.c.
Apelację od wyroku wniósł pozwanyS. C.w części uwzględniającej powództwo w stosunku do niego i w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a toart. 232 zd. 1w zw. zart.230 k.p.c.polegające na przyjęciu, że pozwany nie udowodnił, że był pracownikiem pozwanegoM. H.w sytuacji, gdy powód nie kwestionował tego faktu, a tym samym fakt ten winien zostać przez sąd I instancji uznany za przyznany i jako taki nie wymagający dowodu,art. 233 § 1w zw. zart. 299 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegające na uznaniu za niewiarygodne zeznań pozwanego ad. 2 o łączącym go z pozwanym ad. 1 stosunku pracy oraz o wprowadzeniu w błąd co do posiadania ważnego ubezpieczenia OC,art. 232 zd. 2 k.p.c.polegające na niedopuszczeniu z urzędu dowodu z umowy o pracę, a w konsekwencji powyższych naruszeń zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że apelujący nie będąc pracownikiem pozwanegoM. H.powinien ponosić odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej w pełnej wysokości, podczas gdy powinien on skorzystać z ochrony przewidzianej wart. 120 k.p.na mocy którego wyłączną odpowiedzialność za szkodę ponosi pracodawca.
Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w stosunku do niego i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Z ostrożności procesowej na podstawieart. 380 k.p.c.wniósł o dopuszczenie dowodu z umowy o pracę łączącej go w chwili zdarzenia z pozwanymM. H..
Powód wniósł o oddalenie apelacji, oddalenie wniosku dowodowego z umowy o pracę i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za II instancję
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja była uzasadniona.
Przy prawidłowym w zasadzie ustaleniu przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego sprawy nie sposób odmówić zasadności zarzutom apelacji co do błędnej oceny i ustalenia, iż pozwanyS. C.nie wykazał, że w dniu zdarzenia wyrządzającego szkodę był pracownikiem pozwanegoM. H..
W piśmie procesowym z 11 maja 2015r. wykonując wezwanie sądu do usunięcia braków formalnych pozwu, powód odniósł się do sprzeciwu pozwanegoS. C., w którym pozwany powoływał się na wyłączenie swej odpowiedzialności jako pracownika, którego pracodawcą był pozwanyM. H.. Wdając się w polemikę co do regulacjiart. 120 k.p., powód w piśmie tym nie zakwestionował w żaden sposób twierdzeń apelującego, iż w dniu zdarzenia był pracownikiem, którego pracodawcą był pozwanyM. H.. Wręcz przeciwnie, treść pisma i podniesione w nim argumenty dotyczące odpowiedzialności kierowcy-pracownika wskazują, że powód przyjmował za oczywiste, że pozwanyS. C.w dniu zdarzenia był pracownikiem (pismo k. 45-52 akt). Dopiero w piśmie z 12 stycznia 2016r. stanowiącym odpowiedź na sprzeciw powód zarzucił, że „pozwany nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt świadczenia pracy u właściciela pojazdu w rozumieniu przepisów prawa pracy oraz spowodowanie kolizji przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych”. Dalej podniósł, że „ Pozwany zakwestionował jednak swoją odpowiedzialność gołosłownie twierdząc, że był w podróży służbowej w chwili zdarzenia. Powyższe stwierdzenie nie poparł jednak żadnym dowodem” ( pismo k. 158-159 akt).
W tych okolicznościach pełnomocnik pozwanegoS. C., dla wykazania służbowego charakteru wyjazdu pozwanego jako pracownikaM. H., wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji wyjazdu służbowego pozwanego w dniach 2-3 czerwca 2011r.( pismo k. 167). Dowód ten został dopuszczony na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016r., na której również pozwany został przesłuchany jako strona. Sąd I instancji co prawda ograniczył ten dowód do okoliczności związanych z przyczyną i przebiegiem kolizji z 3 czerwca 2011r., faktem wprowadzenia apelującego w błąd przez pozwanegoM. H.co do aktualności polisy OC, ale pozwany w czasie przesłuchania zeznał też, że w dniu zdarzenia pracował u pozwanego na podstawie umowy o pracę. Zeznania w tej części stały się podstawą ustaleń faktycznych w sprawie, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, sąd I instancji ocenił zeznania powoda w tej części jako niewiarygodne, gdyż nie poparte żadnymi dowodami.
Taka ocena zeznań powoda co do pozostawania w zatrudnieniu u pozwanegoM. H., przy braku wypowiedzenia się przez powoda o tych twierdzeniach i uwzględnieniu złożonych przez pozwanego dokumentów związanych z wyjazdem w dniu 2 czerwca 2011r., które w związku z zarzutami powoda zawartymi w odpowiedzi na sprzeciw oraz wcześniejszym nie zakwestionowaniem odpowiedzialności pozwanego jako pracownika, zmierzały do wykazania służbowego charakteru wyjazdu, nie była zasadna. Cały ciężar argumentacji powoda zwalczającej możliwość zastosowania w sprawieart. 120 k.p.jako podstawy wyłączenia odpowiedzialności pozwanegoS. C.jako pracownika-kierowcy zaprezentowany w piśmie z 11 maja 2015r., przy zawartym w piśmie z 12 stycznia 2016r. końcowym zarzucie, iż pozwany nie wykazał, że w dniu zdarzenia był w podróży służbowej, mógł u powoda wywołać przekonanie, że powód kwestionuje w zasadzie jedynie charakter wyjazdu jako pozostającego w związku z zatrudnieniem u pozwanegoM. H., a nie sam fakt łączącej pozwanych umowy o pracę.
W tych okolicznościach za zasadny uznać należało zarzut naruszenia przepisówart. 232 zd. 1 k.p.c.w zw. zart. 230 k.p.c.,art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 299 k.p.c.Tym samym zasadne było przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym na podstawieart. 381 k.p.c.dowodu z umowy o pracę łączącej pozwanych, co pozwoliło na bezsporne ustalenie, przy potwierdzeniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.ubezpieczenia pozwanegoS. C., że w dniu zdarzenia był on pracownikiem w firmie pozwanegoM. H.(...).
Przy bezspornym ustaleniu, że w dniu zdarzenia pozwanyS. C.był pracownikiem w firmie pozwanegoM. H., rozważyć należało, czy pozwany jako pracownik odpowiada za szkodę wyrządzoną ruchem kierowanego przez niego pojazdu osobom trzecim, czy też jego odpowiedzialność jest wyłączona na podstawieart. 120 k.p., a odpowiedzialność tę ponosi wyłącznie pracodawca.
W okolicznościach niniejszej sprawy i mając na uwadze niejednolitość poglądów w tym względzie, sąd odwoławczy podzielił pogląd, iż nieumyślne spowodowanie wypadku wyrządzającego szkodę przez kierowcę w czasie wykonywania przez niego obowiązków pracowniczych, wyłącza stosownie do regulacjiart. 120 § 1 k. p.jego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim, nawet, gdy szkodę pokrywa inny podmiot niż pracodawca.
Z przyjętym przez sąd odwoławczy poglądem, koresponduje też stanowisko powoda zawarte w odpowiedzi na apelację, w której powód zawarł stwierdzenie „Wprawdzieart. 120 § 1 Kodeksu Pracywyłącza opartą na przepisach prawa cywilnego odpowiedzialność pracownika wobec osób trzecich za szkodę wyrządzoną z winy nieumyślnej przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych”… a w dalszej części zakwestionował wykazanie przez apelującego statusu pracownika.
Niezależnie od przedstawionego wyżej stanowiska podnieść należy, że to na pozwanymM. H.ciążył obowiązek opłacenia składki z tytułu ubezpieczenia OC samochoduS.i przekazania samochodu pozwanemuS. C.w celu wykonania wyjazdu służbowego z ważnym ubezpieczeniem. Zaniechanie powyższego przez pracodawcę nie może prowadzić do obciążenia odpowiedzialnością kierowcy, który wyrządził szkodę w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Gdyby pracodawca ubezpieczył samochód, szkodę likwidowałby ubezpieczyciel. W tych okolicznościach, mając na uwadze relacje pracodawca-pracownik, obciążenie pozwanegoS. C.odpowiedzialnością za skutki zdarzenia z 3 czerwca 2011r. uznać należałoby za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego na gruncieart. 5 k.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., przy czym w pierwszej instancji, z uwagi na wniesienie pozwu w dniu 17.10.2014r. - w zw. z§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.9.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( Dz. U. 2013.461 t.j.) i na tej podstawie zasądzono od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości 2.400 zł z opłatą od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. , natomiast w drugiej instancji z uwagi na wpływ apelacji w dniu 16.8.2017r. – w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800) z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 3.10.2016r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. 2016.1668) i na tej podstawie zasądzono od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości 1800 zł. oraz zwrot opłaty od apelacji w wysokości 1403 zł.
SSR(del). Maryla Majewska-Lewandowska SSO Gabriela Sobczyk SSO Teresa Kołeczko-Wacławik