Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII Pz 113/18
Data wyroku: 2018-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek, Grażyna Łazowska, Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt VIII Pz 113/18

POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2018r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Grażyna Łazowska

Sędziowie SSO Jolanta Łanowy-Klimek
SSO Patrycja Bogacińska- Piątek
po rozpoznaniuw dniu 29 października 2018r. w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawyz powództwaS. B.
przeciwkoSpółce (...) Spółce AkcyjnejwB.
orekompensatę za utracony deputat węglowy
na skutekzażalenia pozwanej
napunkt drugi postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 9 lipca 2018r. sygn. IV P 432/18
postanawia

1
zmienić punkt 2 zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że zasądzić od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1350 zł. (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ;

2
odstąpić od obciążania powódki kosztami postępowania zażaleniowego.

(-) SSO Jolanta Łanowy-Klimek (-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Patrycja Bogacińska- Piątek
Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt VIII Pz 113/18

UZASADNIENIE
Powódka domagała się od pozwanej kwoty 10 000 zł. wraz z odsetkami tytułem rekompensaty z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Do pozwu dołączyła pismo z dnia 12.01.2018r., którym pozwana odmówiła jej wypłaty rekompensaty jako osobie nieuprawnionej, bowiem przejście powódki na emeryturę nastąpiło w czasie gdy przepisy pracodawcy nie przewidywały już dla emerytów prawa do bezpłatnego węgla.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, podtrzymując stanowisko zawarte w piśmie z 12.01.2018r.
Pismem z dnia 2.07.2018r. powódka cofnęła pozew, a postanowieniem z dnia 9.07.2018r. Sąd I instancji umorzył postępowanie i na zasadzieart. 102 kpcodstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania. Sąd Rejonowy uznał, że okoliczności sprawy tj., fakt, iż ustawodawca zagwarantował prawo do rekompensaty tylko niektórym kategoriom osób, krótki termin do wniesienia odwołania od decyzji pracodawcy oraz subiektywne przekonanie powódki o zasadności zgłoszonego roszczenia uzasadniają zastosowane w sprawieart. 102 kpc.
W zażaleniu na postanowienie o kosztach postępowania, pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1350zł. oraz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W ocenie pozwanej, w sprawie nie wystąpił wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniuart. 102 kpc, bowiem powód przed wytoczeniem powództwa został poinformowany, że świetle obowiązujących przepisów nie jest uprawniony do świadczenia rekompensacyjnego.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje.
Zażalenie pozwanej zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z 12.10.2017r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla ( Dz.U. 2017.1971) określa zasady i sposób realizacji świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Po myśli art. 2 ust 1 litera a ww. ustawy, rekompensata przysługuje  emerytom mających ustalone prawo do emerytury i pobierających to świadczenie, uprawnionych w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń
Bezspornym jest, że(...) SAwK.oraz(...) SAod stycznia 2015 roku dokonały likwidacji prawa emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób do bezpłatnego węgla. Powódka jako emerytka nigdy nie otrzymywała deputatu węglowego, a zatem nie jest osobą uprawnioną do świadczenia rekompensacyjnego. Pozwana odmawiając jej prawa do rekompensaty w piśmie z 12.01.2018r. powołała stosowne przepisy ustawy i wyjaśniła, przyczynę odmowy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że krąg osób uprawnionych do rekompensaty został ustalony przez ustawodawcę, a nie pozwaną.
Sąd II instancji podziela stanowisko pozwanej, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki o którym mowa wart. 102 kpc. Należy podkreślić, że sąd nie jest zobligowany do zastosowania powyższego przepisu, a jedynie ma taką możliwość, po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy. Sądy posiadają swobodę kształtowania orzeczeń o kosztach procesu, a więc i kosztach zastępstwa procesowego, samodzielnie decydują czy na gruncie konkretnej sprawy zachodzą owe "szczególne okoliczności" o jakich mowa w powoływanym wyżej przepisie, pozwalające na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.
W ugruntowanym orzecznictwie Sąd Najwyższy wskazał, że „zastosowanie przez sądart. 102 k.p.c.powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej).
Taką wyjątkową okolicznością nie jest w niniejszym postępowaniu charakter sprawy, tj. fakt, że powódka wywodzi swoje roszczenie ze stosunku pracy. Ustawodawca nie przewidział bowiem w zakresie postępowania odrębnego jakim jest postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy, żadnych przepisów szczególnych dotyczących zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, gdy stroną przegrywającą jest pracownik. Pracodawca czy też inny podmiot pozwany przez pracownika ma bowiem pełne prawo do reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, a ten z kolei do stosowanego wynagrodzenia z tego tytułu. Brak bowiem normatywnej podstawy szczególnego uprzywilejowania pracownika w przypadku, gdy jest on stroną przegrywającą proces.
Pozwana była zaangażowana w niniejszym postępowaniu, w terminie złożyła odpowiedź na pozew wraz z szeregiem załączników: odpisem z KRS, wyciągiem z porozumienia , uchwałą i odpisami wykazując niezasadność roszczenia powódki, poniosła też koszty wynagrodzenia pełnomocnika. Powódka nie wnosiła o nieobciążanie jej kosztami, nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa nie pozwoli jej ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Nie jest także znana jej sytuacja majątkowa w przypadku gdyby stosowaćart. 102 k.p.c.z urzędu.
Subiektywne przekonanie o słuszności żądania nie jest okolicznością o jakiej mowa wart. 102 k.p.c., w przeciwnym razieart. 102 k.p.c.miałby zastosowanie w każdej sprawie, w której powództwo zostałoby oddalone.
W związku tym, zażalenie uwzględniono na podstawieart. 397 § 1, §11, §2 k.p.c.w związkuart. 386 § 1k.p.c. O kosztach zastępstwa procesowego i postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie§ 2 pkt 4w związku § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U 2018 poz. 265). Na zasadzieart. 102 kpcSąd II instancji nie obciążył powódki kosztami postępowania zażaleniowego, ponieważ swoim działaniem nie przyczyniła się do zaistnienia potrzeby wniesienia zażalenia na koszty.

(-) SSO Jolanta Łanowy-Klimek (-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Patrycja Bogacińska- Piątek
Sędzia Przewodniczący Sędzia