Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ns 2346/15
Data wyroku: 2018-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Kania – Zamorska
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: srt. 934 kc 1015 k

Sygn. akt II Ns 2346/15

POSTANOWIENIE

Dnia 25 września 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSRA. Z.
Protokolant: stażystaN. P.
po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 roku, wŁ.
na rozprawie
sprawy z wnioskuP. W.
z udziałemM. G. (1),W. G.,J. G. (1),(...) Spółki AkcyjnejweW.,E. G. (1),J. G. (2),P. G.,P. S.,A. W.,A. S. (1),D. S.,D. W.,O. W.,A. S. (2),M. M. (1), Prokuratora Prokuratury RejonowejŁ.wŁ.
o stwierdzenie nabycia spadku poD. G.
p o s t a n a w i a :
1.stwierdzić, że spadek poD. G., synuT.iE., zmarłym dnia 21 kwietnia 2012 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie ustawy nabyła zstępna dziadkówM. M. (2) z domu B.(córkaS.iC.) w całości;
2. ustalić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Sygn. akt II Ns 2346/15

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 14 października 2013 rokuP. W.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poD. G., zmarłym dnia 21 kwietnia 2012 wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ.przyul. (...), na podstawie ustawy przez GminęŁ.. Wskazał, że ma interes w stwierdzeniu nabycia spadku poD. G.. Podał, że spadkodawca pozostawił żonęM. G. (1), córkęW. G., synaJ. G. (1)oraz rodzicówE. G. (1)iT. G.. Uzasadniając interes w stwierdzeniu nabycia spadku poD. G.podniósł, że spadkodawca był jego dłużnikiem.
(wniosek k.3, pismo k.7 i k.11)
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaM. G. (1),W. G.,J. G. (1).
(postanowienie k.19)
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 roku, wydanym na rozprawie, Sąd dokonał ogłoszeń o toczącym się postępowaniu w budynku Sądu, budynku Urzędu MiastaŁ.oraz na stronie internetowej(...)
(postanowienie k.27-28, dowody publikacji ogłoszeń k.30, k.49, k.52)
Pismem z dnia 2 kwietnia 2014 roku swój udział w postępowaniu w charakterze uczestnika zgłosiła(...) Spółka AkcyjnaweW., będąca wierzycielem spadkodawcy.
(pismo k.31, pełnomocnictwo k.32, kserokopia wyroku k.34-35, odpis z KRS k.36-36 v. i k.46-46 v., umowa sprzedaży wierzytelności k.37-45 v.)
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, II Wydział Cywilny stwierdził, że spadek poD. G., synuT.iE., zmarłym dnia 21 kwietnia 2012 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: żonaM. G. (1), córkaW. G.oraz synJ. G. (1)po1/3 części każde z nich. Postanowienie to zaskarżyła apelacją uczestniczkaM. G. (1)wskazując, że w imieniu własnym oraz małoletnich dzieciW. G.iJ. G. (1)odrzuciła spadek poD. G.. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt III Ca 613/15, na skutek apelacji uczestniczkiM. G. (1), Sąd Okręgowy w Łodzi uchylił postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z dnia 9 lutego 2015 roku i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
(postanowienie k.81, uzasadnienie k.96-97, apelacja k.86, uzupełnienie apelacji k.114-114 v., postanowienie Sądu Okręgowego k.122, uzasadnienie k.123-124)
Postanowieniem z dnia 13 października 2105 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowaniaE. G. (1)iT. G.,
(postanowienie k.131)
Na rozprawie w dniu 1 marca 2016 roku uczestniczkaM. G. (1)wniosła o oddalenie wniosku, wskazując, że odrzuciła spadek. UczestniczkaE. G. (1)wskazała, że także odrzuciła spadek po synuD. G..
(stanowiska uczestniczek – protokół rozprawy k.140-141)
Postanowieniem z dnia 1 marca 2016 roku, wydanym na rozprawie, Sąd odmówił odrzucenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, wobec braku prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku czy też aktu poświadczenia dziedziczenia poD. G..
(postanowienie k.144)
Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 roku swój udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury RejonowejŁ., pozostawiając wniosek do uznania Sądu. UczestniczkaE. G. (1)nie potrafiła zająć stanowiska w sprawie.
(protokół rozprawy k.174-175)
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaJ. G. (2), a postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 rokuP. G..
(postanowienie k.176 i k.198)
Na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 roku Prokurator pozostawił wniosek do uznania Sądu, uczestniczkaE. G. (1)przyłączyła się do wniosku, zaś pełnomocnik uczestnikaJ. G. (2)nie przyłączył się do wniosku.
(protokół rozprawy k.217)
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaM. M. (1), a postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 rokuA. S. (1)iA. W..
(postanowienie k.232, k.251)
Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
D. G., synT.iE., zmarł w dniu 21 kwietnia 2012 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkiwał wŁ..
Pozostawił żonęM. G. (1)oraz dwoje małoletnich dzieciW. G.iJ. G. (1). Innych dzieci nie miał ani własnych ani przysposobionych.
Spadkodawca pozostawił rodziców:T. G., który zmarł w dniu 19 września 2013 roku orazE. G. (1).
D. G.miał brataM., który zmarł przed nim w dniu 26 maja 2000 roku jako bezdzietny kawaler.
Dziadkowie ojczyści i macierzyści spadkodawcy zmarli przed nim.
Dziadkowie macierzyści spadkodawcyM. S.iS. B. z domu M.pozostawili córkęE. G. (2) z domu S.(matkę spadkodawcy).S. B. z domu M.ma także córkęM. M. (2) z domu B..
Dziadkowie ojczyści spadkodawcyT. G.iM. G. (2) z domu K.mieli trzech synów:T. G.(ojca spadkodawcy),J. G. (2)orazP. G..
J. G. (2)ma dwie córkiA. S. (1)iA. W..A. S. (1)ma dwie córki: pełnoletniąD. S., która nie posiada dzieci oraz małoletniąA. S. (2).
A. W.ma dwóch małoletnich synówD. W.orazO. W..
P. G.ma jedną córkęP. S., która posiada małoletnią córkęN. S., urodzoną po śmierci spadkodawcy w dniu 9 października 2014 roku.
D. G.nie sporządził testamentu. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Nikt ze spadkobierców nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia.
O zgodnie spadkodawcy jego rodzice, żona oraz dzieci dowiedzieli się w dniu 24 kwietnia 2012 roku z zawiadomienia Policji.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy k.8, odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci spadkodawcy k.57 i k.58, odpis skrócony aktu małżeństwa spadkodawcy k.59, odpis skrócony aktu małżeństwa rodziców spadkodawcy k.136, odpis skrócony aktu zgonu brata spadkodawcy k.167, odpisy skrócone aktów zgonu dziadków spadkodawcy k.166, k.168, k.169, k.171, odpis skrócony aktu urodzeniaJ. G. (2)k.187, odpis skrócony aktu urodzeniaP. G.k.188, odpis skrócony aktu małżeństwaM. M. (1)k.227, odpis skrócony aktu małżeństwaP. S.k.248, odpis skrócony aktu urodzeniaN. S.k.249, odpis skrócony aktu małżeństwaA. W.k.269, odpis skrócony aktu małżeństwaA. S. (1)k.286 i k.291, odpis skrócony aktu urodzeniaD. S.k.349, odpis skrócony aktu urodzeniaO. W.k.350, odpis skrócony aktu urodzeniaD. W.k.351, odpis skrócony aktu urodzeniaA. S. (2)k.4 załączonych akt V Nsm 2047/17, zapewnienie spadkowe k.141-142)
Żona spadkodawcyM. G. (1), córkaW. G., synJ. G. (1), ojciecT. G.oraz matkaE. G. (1)odrzucili spadek w terminie.
Także zstępni dziadków:J. G. (2),P. G.,P. S.,A. W.,A. S. (1),D. S.,D. W.,O. W.,A. S. (2)odrzucili spadek w terminie.
(dowód: kserokopia oświadczenia o odrzuceniu spadkuW. G.iJ. G. (1)k.87-87 v., kserokopia oświadczenia o odrzuceniu spadkuM. G. (1)k.88-88 v., oświadczenie o odrzuceniu spadkuM. G. (1)k.2-2 v. załączonych akt II Ns 1648/12, oświadczenie o odrzuceniu spadkuT. G.iE. G. (1)k.2-2 v. orazW. G.iJ. G. (1)k.4-4v. załączonych akt II Ns 1872/12, oświadczenie o odrzuceniu spadkuJ. G. (2)k.3-4 załączonych akt II N 2771/16, oświadczenie o odrzuceniu spadkuA. W.k.3-3v. załączonych akt II N 617/17, oświadczenie o odrzuceniu spadkuA. S. (1)k.273-274 i k.3-4 załączonych akt II N 469/17, oświadczenie o odrzuceniu spadkuD. S.k.3-3 v. załączonych akt II N 1107/17, oświadczenie o odrzuceniu spadkuD. W.iO. W.k.3-4. załączonych akt II N 1273/17, wniosek uczestniczkiA. S. (2)o przyjęcie oświadczenia k.276, postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi k.28 załączonych akt V Nsm 2047/17, oświadczenie o odrzuceniu spadkuP. G.k.220, oświadczenie o odrzuceniu spadkuP. S.k.242, oświadczenie o odrzuceniu spadkuA. S. (2)k.379)
Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2016 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt XII C 915/16, Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwoP. W.przeciwkoM. G. (1)o uznanie za bezskutecznego odrzucenia spadku.
(dowód: odpis wyroku k.257)
Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 października 2009 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 700/09, Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził odD. G.na rzeczP. W.kwotę 120.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 29 lipca 2009 roku.
(dowód: odpis wyroku k.21-22 v.)

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisemart.1025 § 1 k.c., wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes. Ustawa zakreśla szeroko krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku. Osobą legitymowaną czynnie do wystąpienia z takim wnioskiem będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych związanych z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy, przez osoby wymienione w orzeczeniu sądu. Przy czym, jak podkreśla się w judykaturze i piśmiennictwie, przepisart. 1025 § 1 k.c., nie wymaga posiadania przez wnioskodawcę w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku interesu prawnego. Interes ten może mieć także charakter interesu faktycznego. Uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku jest między innymi podmiot, który ze spadkodawcą łączył stosunek cywilnoprawny, w tym wierzyciel (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2007 roku, I CNP 51/07, LEX nr 322025).
Wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy, którego wierzytelność została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi był zatem legitymowany czynnie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku poD. G..
Zakres kognicji sądu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku i treść postanowienia kończącego to postępowanie wynika przede wszystkim z przepisówart.670 i 677 k.p.c., które stanowią, że sąd spadku wyjaśnia z urzędu, kto i z jakiego tytułu jest spadkobiercą, a w orzeczeniu wymienia poza spadkodawcą wszystkich spadkobierców oraz ich udziały. Istotna, ale tylko w określonym przedziale czasowym jest także kwestia czy zostały złożone oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, bowiem zgodnie zart.1026 k.c., stwierdzenie nabycia spadku nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku – do czasu złożenia tych oświadczeń lub upływu terminu do ich złożenia istnieje przeszkoda do wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Na gruncie polskiego prawa cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu (art.926 § 1 k.c.). Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (art.926 § 2 k.c.). Przy orzekaniu o stwierdzeniu nabycia spadku Sąd bierze zatem w pierwszej kolejności pod uwagę  ostatnią wolę spadkodawcy wyrażoną w sporządzonym przez niego ważnym testamencie, a gdy spadkodawca nie sporządził testamentu, Sąd orzeka w oparciu o przepisyustawy - Kodeksu cywilnego.
W świetleart.931 § 1 k.c., w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Natomiast, jak wynika z§ 2powołanego przepisu, jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Stosownie doart. 932 § 1 k.c., w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku (§ 2 art.932 k.c.).
W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych (§ 3 art.932 k.c.). Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych (§ 4 art.932 k.c.). Oczywiście, jeżeli oboje rodzice nie dożyli otwarcia spadku, rodzeństwo dziedziczy cały spadek w częściach równych (tak również „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. prof. dr hab. Edwarda Gniewka, prof. dr hab. Piotra Machnikowskiego). Z kolei, jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy (art.932 § 5 k.c.). Natomiast, jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku (art.932 § 6 k.c.). Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku (art.933 § 1 k.c.). W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy (art.933 § 1 k.c.). Zaś w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy, którzy dziedziczą w częściach równych (art. 934 § 1 k.c.). Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy (art. 934 § 2 k.c.). W braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych (art. 934 § 3 k.c.).
Natomiast, w przypadku braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku (art. 9341k.c.). Z kolei, w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu (art.935 k.c.).
Spadkobierca powołany do dziedziczenia z ustawy lub z testamentu dziedziczy po danym spadkodawcy o ile posiada zdolność dziedziczenia w rozumieniuart.927 k.c.(w przypadku osób fizycznych żyje w chwili otwarcia spadku), nie został uznany za niegodnego dziedziczenia (art.928 k.c.,art.929 k.c.) ani nie odrzucił spadku.
Jak wynika zart.1012 k.c., spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.
Zgodnie zart.1015 § 1 k.c., oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie z przepisemart.1015 § 2 k.c., w brzmieniu obowiązującym w chwili śmierci spadkodawcy, brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże, gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Jak wynika z cytowanego przepisu, początek biegu terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wiąże się z chwilą dowiedzenia się przez spadkobiercę o tytule powołania do spadku. Przy czym chodzi tu o pozytywną wiedzę o faktach, z których wynika powołanie pochodzącą z miarodajnego źródła, na przykład z zawiadomienia sądu czy informacji spadkobiercy dziedziczącego w pierwszej kolejności o odrzuceniu przez niego spadku. Natomiast, w pierwszej kolejności spadkobierca musi dowiedzieć się o śmierci spadkodawcy (tak również „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. prof. dr hab. Krzysztofa Pietrzykowskiego, 2011 rok).
W świetleart.1020 k.c., spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Stosownie doart.101 § 3 k.r.o., rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Przykładem czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletniego dziecka jest odrzucenie spadku przysługującego małoletniemu dziecku. W judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się przy tym, że w takiej sytuacji sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego dziecka winien być liczony od dnia uprawomocnienia się postanowienia zezwalającego na odrzucenie spadku w jego imieniu. Albowiem, skuteczne odrzucenie przez rodziców spadku w imieniu ich małoletniego dziecka uzależnione jest od uprzedniej zgody sądu rodzinnego wyrażonej prawomocnym postanowieniem (tak między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1998 roku, I CKU 181/97, niepubl. oraz z dnia 28 maja 2015 roku, III CSK 352/14,opubl. OSNC 2016 rok, nr 5, poz. 63,J. I.w pracy zbiorowej „Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz.” po red. prof. dr hab.K. P., 2010 rok).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iżD. G.nie sporządził testamentu. Miało zatem miejsce dziedziczenie ustawowe.
Spadkodawca pozostawił żonęM. G. (1)oraz dwoje małoletnich dzieciW. G.iJ. G. (1), a także rodziców:T. G., który zmarł w dniu 19 września 2013 roku orazE. G. (1), którzy odrzucili spadek po nim w terminie. Brat spadkodawcyM.zmarł przed nim jako bez dzietny kawaler. Dziadkowie ojczyści i macierzyści spadkodawcy zmarli przed nim.
Dziadkowie macierzyści spadkodawcyM. S.iS. B. z domu M.pozostawili córkęE. G. (2) z domu S.(matkę spadkodawcy).S. B. z domu M.miała jeszcze córkęM. M. (2) z domu B..
Dziadkowie ojczyści spadkodawcyT. G.iM. G. (2) z domu K.mieli trzech synów:T. G.(ojca spadkodawcy),J. G. (2)orazP. G..
J. G. (2)ma dwie córkiA. S. (1)iA. W..A. S. (1)ma dwie córki: pełnoletniąD. S., która nie posiada dzieci oraz małoletniąA. S. (2).
A. W.ma dwóch małoletnich synówD. W.orazO. W..
P. G.ma jedną córkęP. S., która posiada małoletnią córkęN. S., urodzoną po śmierci spadkodawcy w dniu 9 października 2014 roku.
Także zstępni dziadków:J. G. (2),P. G.,P. S.,A. W.,A. S. (1),D. S.,D. W.,O. W.,A. S. (2)odrzucili spadek w terminie. Przedstawiciele ustawowi małoletnich uczestnikówD. W.,O. W.iA. S. (2)uzyskali uprzednio wymaganą zgodę Sądu rodzinnego na odrzucenie spadku w imieniu dzieci.
W rezultacie, w świetleart.1020 k.c., z uwagi na złożenie w przewidzianym przez ustawę terminie skutecznych oświadczeń o odrzuceniu spadku, wskazani powyżej spadkobiercyD. G.zostali wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. Jedyną zstępną dziadków, która nie złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku jestM. M. (1).
Natomiast, po spadkodawcy nie dziedziczy córkaP. N.S., która urodziła po śmierci spadkodawcy w dniu 9 października 2014 roku. Albowiem, stosownie do przepisuart. 927 § 1 k.c., nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. Natomiast, dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe (art.927 § 2 k.c.).N. S.nie żyła w chwili śmierciD. G.ani nie była wówczas dzieckiem poczętym. Nie dochodzi zatem do dziedziczenia po spadkodawcy.
Po spadkodawcy wbrew treści wniosku nie dziedziczy GminaŁ.. Albowiem, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu dopiero w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy.
M. M. (1)w terminie 6 miesięcy od wezwania jej przez Sąd do udziału w sprawie i poinformowania o śmierci spadkodawcy nie złożyła oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W tej sytuacji, w świetleart.1015 k.c.nabyła spadek wprost przez upływ czasu.
W konsekwencji, Sąd stwierdził, że spadek poD. G., synuT.iE., zmarłym dnia 21 kwietnia 2012 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie ustawy nabyła zstępna dziadkówM. M. (2) z domu B., córkaS.iC.w całości.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisart. 520 § 1 k.p.c., nie znajdując podstaw do zastosowania§ 2 i 3powyższego artykułu.
Zasada rozliczenia kosztów postępowania prowadzonego w trybie nieprocesowym wynika zart. 520 § 1 k.p.c.Zgodnie z jego brzmieniem każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątki od tej zasady zostały ustanowione w dalszych paragrafachart.520 k.p.c., stanowiąc, iż jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników (§ 2). Zaś,paragraf 3 art.520 k.p.c.stanowi, iż jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, iż w postępowaniu nieprocesowym nie ma „pojedynku” dwóch przeciwstawnych sobie stron, dlatego też nie można mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu (por.art. 98 § 1 k.p.c.). Przeciwnie, z treści całegoart.520 k.p.c.wynika, że ustawodawca zakłada, że w zasadzie uczestnicy postępowania są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi. Dlatego ten, kto poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego, nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika (tak Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P [w] Komentarz do art.520 kodeksu postępowania cywilnego, LEX/el. 2010; Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 grudnia 1999 roku, III CKN 497/98, OSNC 2000 rok, nr 6, poz. 116).Stanowisko takie uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego jego uczestnika (Budnowska Joanna, Zieliński Andrzej artykuł Palestra 1995 rok, numer 7-8, s. 58, Lex nr 11671/1).
W przedmiotowej sprawie interesy uczestników w rzeczywistości nie były sprzeczne. Wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy był zainteresowany stwierdzeniem nabycia spadku poD. G.. W istocie stwierdzenie nabycia spadku poD. G.leżało także w interesie uczestników, którzy po śmierci spadkodawcy składali oświadczenia o odrzuceniu spadku, lecz nie wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż wydane w niniejszej sprawie postanowienie normuje ich sytuację prawną.
W ocenie Sądu, nie można także mówić o różnym stopniu zainteresowania wynikiem postępowania wnioskodawcy i uczestników. Jak wskazuje przebieg postępowania wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy był na tyle zainteresowany uzyskaniem stwierdzenia nabycia spadku poD. G., że wystąpił do sądu ze stosowanym wnioskiem, aby ustalić jego spadkobierców. Także uczestnicy postępowania jako potencjalni spadkobiercy ustawowi byli zainteresowani wynikiem postępowania. Uczestnicy nie postępowali w sposób niesumienny czy też niewłaściwy. Po uchyleniu postanowienia z dnia 9 lutego 2015 roku, uczestnicy brali udział w postępowaniu, udzielali Sądowi niezbędnych wyjaśnień. Większość z nich złożyła na wezwanie Sądu żądane dokumenty.E. G. (1)stawiła się na rozprawie na wezwanie Sądu i złożyła zapewnienie spadkowe.
Mając na uwadze powyższe, o kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.