Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 191/18
Data wyroku: 2018-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Hilla, Roger Michalczyk, Włodzimierz Wojtasiński
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 437§1k.p.k.

Sygn. aktIV Ka 191/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 maja 2018 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Roger Michalczyk
Sędziowie SSO Włodzimierz Hilla (spr.)
SSO Włodzimierz Wojtasiński
Protokolant    st. sekr. sąd. Hanna Płaska
przy udziale Pauliny Błaszczyńskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz-Północ w Bydgoszczy

po rozpoznaniu dnia 11 maja 2018 r.
sprawyJ. G. (1)s.Z.iD.ur. (...)wB.
oskarżonego zart. 300 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżyciela publicznego i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 23 listopada 2017 roku sygn. akt III K 1032/16
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemuw Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
SSO Włodzimierz Wojtasiński SSO Roger Michalczyk SSO Włodzimierz Hilla
IV Ka 191/18

UZASADNIENIE

J. G. (1)
wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 23 listopada 2017 r. (sygn. akt III K 1032/16) został uniewinniony od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu zart. 300 § 2 k.k., a polegającego na tym, że 26 stycznia 2011 r. wB.przyul. (...)w Kancelarii Notarialnej, działając w celu udaremnienia wykonania orzeczenia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 18 grudnia 2009 r. – sygn. akt(...)oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku I Wydział Cywilny z 1 grudnia 2011 r. – sygn. akt(...), podpisał przed notariuszemA. S.umowę darowizny 100% udziałów współce (...) sp. z o.o.o wartości 200.000 zł na rzecz swojej żonyJ. G. (2), repetytorium A nr(...), czym udaremnił zaspokojenie roszczeń wierzycielaJ.iH. T..
Powyższy wyrok został zaskarżony w trybie apelacji przez prokuratora oraz przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego –J. T..
Prokuratorzaskarżył ów wyrok w całości, na niekorzyść oskarżonego, i powołując się na podstawę odwoławczą określoną wart. 438 pkt 2 k.p.k.wyrokowi temu zarzucił obrazę przepisów postepowania, mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art.art.: 7, 8§ 2 i 410 k.p.k.poprzez dowolną ocenę zebranych dowodów, w szczególności zignorowanie – wbrew obowiązkowi uznania za wiążące – prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 23 grudnia 2015 r. – sygn. akt(...)kształtującego stosunek prawny, co w efekcie doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i nieznajdującego oparcia w materiale dowodowym uznania, że oskarżony nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy stan dowodów przekonuje, że swoim działaniem wypełnił on ustawowe znamiona zarzucanego mu przestępstwa.
W konkluzji oskarżyciel publiczny domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegow swoim środku odwoławczym zaskarżył niniejsze orzeczenie w całości, na niekorzyść oskarżonego, i powołując się na podstawy odwoławcze określone wart. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k., wyrokowi temu zarzucił:
1. obrazę przepisów postepowania, mogącą mieć wpływ na treść wyroku, a mianowicie:
a.art. 7 k.p.k.polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, wskazań logiki i doświadczenia życiowego, poprzez uznanie za w pełni wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego, zwłaszcza złożone na etapie postepowania sądowego, a dotyczące okoliczności nabycia udziałów spółki oraz ich darowania na rzecz swej żony –J. G. (2), stanowiące przyjętą przez niego linię obrony, w zestawieniu z treścią pozostałych dowodów zebranych w sprawie;
b.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie wadliwej oceny zeznań świadków –J. G. (2)iK. B.i uznanie ich za wiarygodne, podczas gdy znacząco odbiegają one od ich depozycji złożonych w postępowaniu przygotowawczym oraz złożonych przez nich w postępowaniu cywilnym w sprawie(...);
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, że:
a. oskarżony darując żonie 100 udziałów(...) Sp. z o.o.o wartości 200.000 zł działał w celu wywiązania się z zawartej ustnie umowy powierniczego nabycia udziałów, podczas gdy dalsze dowody temu przeczą;
b. powyższe działanie oskarżonego nie wywołało skutku w postaci udaremnienia ani uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela w osobie oskarżyciela posiłkowego –J. T., gdzie Sąd pierwszej instancji nie przeprowadzał na tę okoliczność żadnego dowodu;
c. oskarżyciel posiłkowyJ. T.jako wierzyciel oskarżonego mógł wdrożyć oraz prowadzić wobec oskarżonego skuteczną egzekucję z udziałówspółek (...)orazB., przy czym z dowodów nie wynika, kiedy oskarżyciel powziął wiedzę na temat tych składników majątku dłużnika oraz egzekucje te finalnie, a co wynika z akt postępowań komorniczych, a także zeznań świadkówW.iA. K., okazały się bezskuteczne z uwagi na występowanie wierzycieli korzystających z pierwszeństwa;
d. oskarżyciel posiłkowy mógł wszcząć i prowadzić skuteczną egzekucję z udziałówspółki (...)(obecnie(...)), przy czym prowadzenie egzekucji nie było możliwe przed uzyskaniem klauzuli wykonalności, co nastąpiło dopiero 16 sierpnia 2016 r., w sytuacji, gdy Sąd orzekający nie przeprowadził żadnego dowodu, który by w jakikolwiek sposób wskazywał na wartość tych udziałów oraz ewentualną skuteczność egzekucji;
e. jakakolwiek egzekucja prowadzona z majątku dłużnika przez oskarżyciela posiłkowego okazała się skuteczna, podczas gdy z akt komorniczych wynikają wnioski odmienne.
W konkluzji apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Niniejsze apelacje - prokuratora oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego były zasadne w stopniu i w zakresie, jaki implikowały konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadnienia dla takiego rozstrzygnięcia należy zaś upatrywać w znaczących fragmentach tej argumentacji, jaka przywołana została w uzasadnieniu niniejszych środków odwoławczych.
Na wstępie wszelkich dalszych rozważań nie będzie od rzeczy skonstatować, że pełną aktualność zachowuje ta reguła oceny dowodów, wedle której podstawę czynionych ustaleń faktycznych w określonej sprawie winny stanowić wszystkie dowody zgromadzone w sprawie (art. 410 k.p.k.), w szczególności zaś naturalnie te, które mają określone, istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia, przy czym dowody te winny być postrzegane i oceniane w ichcałokształciei wewzajemnym względem siebie powiązaniu,kiedy to nabierają one zgoła odmiennej, pełnej wymowy, znaczenia i wartości dowodowej, naturalnie poddane stosownej analizie i ocenie wedle tych reguł i zasad oceny dowodów, jakie statuowane są treścią przepisuart. 7 k.p.k.
W konsekwencji trudny do przyjęcia do bezkrytycznej aprobaty wydaje się sposób rozumowania i argumentowania zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w szczególności w konfrontacji z treścią tych zarzutów i konstatacji, jakie sformułowali skarżący oraz z leżącymi u ich podstaw wywodami, które implikowały postulowaną przez autorów apelacji krytyczną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez sąd orzekający, a dotyczącą przede wszystkim wyjaśnień oskarżonego, a także zeznań jego żony –J. G. (2), jak też świadkaK. B.. Mowa o kluczowych dla sprawy okolicznościach, a dotyczących w pierwszym rzędzie okoliczności w jakich miało dojść do dokonania przezJ. G. (1)nabycia a następnie darowania żonie –J. G. (2)rzeczonych udziałów współce (...) Sp. z o.o.o wartości 200.000 zł. Sposób rozumowania i argumentowania Sądu orzekającego zaprezentowany w tym względzie w istocie wydaje się bowiem prezentować jako daleki od wskazań doświadczenia życiowego, ale także logicznego rozumowania i wnioskowania, przewidzianych treściąart. 7 k.p.k.
W istocie, nader trudno jest nie zaaprobować tezy, że Sądmeritinie podjął nawet próby porównania oświadczeń procesowych złożonych przez oskarżonego, a także przez wspomnianych wyżej świadków, z tymi, jakie składali oni, czy to na etapie postępowania przygotowawczego, czy też w toku wzmiankowanego postepowania cywilnego w sprawie o sygnaturze(...). Ich uważne zestawienie względem siebie tymczasem prowadzi do wniosku, że rzeczywiście, wersja wydarzeń w tym względzie, która została w konsekwencji uznana przez Sąda quojako wiarygodna i wprowadzona do podstawy ustaleń faktycznych w sprawie, pojawiła się w treści tychże dowodów dopiero na etapie postępowania sądowego. W powyższym oczywista nie byłoby nic nagannego, jednakże pod warunkiem, że Sąd orzekający dokonałby należytej, rzetelnej oceny (art. 7 k.p.k.) wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie (art. 410 k.p.k.), w tym także wszystkich depozycji wyżej wymienionych. Tymczasem, żadna z tych osób do czasu etapu postępowania sądowego w niniejszej sprawie, nie wspominała o tym, aby do zakupu przez oskarżonego przedmiotowych udziałów doszło wskutek realizacji ustnej umowy powierniczej pomiędzy oskarżonym, a jego żoną, a w konsekwencji do przeniesienia własności owych udziałów przedmiotową umową notarialną Nie trzeba dodawać, że nie podnosił wówczas tej okoliczności także sam oskarżony (vide karty: 95-95v, 427-428, 476). Przede wszystkim jednak żądnych wątpliwości w tym względzie zdaje się nie pozostawiać treść zeznań śwd.J. G. (2), która tyleż jednoznacznie co konsekwentnie utrzymywała w śledztwie, że owe udziały „odkupiła” od swego męża, jakich to wypowiedzi świadka doprawdy trudno jest rozumieć inaczej, aniżeli w sposób, w jaki czynią to skarżący (k. 427v).
Trafnie konstatuje pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego także co do tego, że również w aktach sprawy cywilnej(...)oraz w zapadłym w niej wyroku i jego uzasadnieniu, próżno jest szukać takiej wersji wydarzeń, jaką oskarżony i świadkowie ci zaprezentowali obecnie w sądzie, w niniejszym postępowaniu. Tymczasem, nie sposób nie zgodzić się z tym apelującym i co do tego, że niechybnie były to okoliczności tak istotne (o ile nie najpoważniejsze) z punktu widzenia „linii obrony”J. G. (1), tak w tamtym, jak i w obecnym postępowaniu, ich przywołanie i uwiarygodnienie w procesie cywilnym z powodzeniem prowadziłoby do uwolnienia się wymienionego od odpowiedzialności cywilnoprawnej i oddalenia powództwa, natomiast w postępowaniu karnym, miałoby kapitalne znaczenie dla rozstrzygnięcia merytorycznego w kontekście stawianego oskarżonemu zarzutu zart. 300 § 2 k.k., czego ten w sposób oczywisty z powodzeniem mógł, jak i niechybnie miał pełną świadomość.
Równocześnie, rzeczowo i logicznie wydaje się brzmieć i to twierdzenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, że korespondencja kierowana do oskarżonego ze strony jego byłych wspólników nie mogła w sposób dostateczny, a więc i skuteczny uwiarygadniać jego wersji wydarzeń (wspieranej zeznaniami ww. świadków), nie tylko dlatego, że treść owych pism bynajmniej sama przez się do tego jeszcze nie przekonuje, ale także dlatego, że drugie z owych pism, do treści którego także odwołuje się oskarżony, datowane jest już po dacie nabycia udziałów spółki przez oskarżonego.
Wreszcie, wydaje się, że trudno jest odmówić racji treści i tego zarzutu odwoławczego, jaki sformułowany został w apelacji oskarżyciela publicznego, podnoszącego faktyczne pozostawienie poza obszarem zainteresowania i oceny ze strony Sądu Rejonowego treści i charakteru prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 23 grudnia 2015 r. – sygn. akt(...), kształtującego stosunek prawny w materii stanowiącej przedmiot tegoż postepowania, w zakresie uznania za bezskuteczne, w odniesieniu doJ.iH. T., zarówno umowy darowizny udziałów pomiędzy oskarżonym a jego żoną –J. G. (2), jak i kolejnej umowy zawartej pomiędzy wymienioną aK. B., z przywołaną w tejże apelacji argumentacją.
W konsekwencji, już tylko te okoliczności przesądzały o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 436 k.p.k.). Sąd ten winien będzie zatem ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie (z ewentualnym wykorzystaniem regulacji przewidzianej wart. 442 § 2 k.p.k.w koniecznym i dopuszczalnym zakresie), poddając szczególnie wnikliwej analizie i ocenie treść omawianych wyżej dowodów, w zestawieniu z pozostałymi dowodami podlegającymi wyprowadzeniu do podstawy wyrokowania.
Niezależnie zaś od tego, konieczne będzie odniesienie się, tak w zakresie ewentualnej inicjatywy dowodowej podczas prowadzenia postępowania dowodowego, jak również w trakcie konstruowania merytorycznego rozstrzygnięcia oraz sporządzania uzasadnienia wyroku, w przypadku zaistnienia takowej konieczności, wszelkich dalszych zarzutów odwoławczych zawartych w apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz leżącej u ich podstaw argumentacji, z równoczesnym poszanowaniem dla tych wskazań i zapatrywań, jakie Sąd odwoławczy zawarł w niniejszym dokumencie procesowym (art. 442 § 3 k.p.k.).