Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 661/15
Data wyroku: 2018-07-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bartosz Kasielski

Sygn. akt I Ns 661/15

POSTANOWIENIE
Dnia 19 lipca 2018 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny, w składzie:
Przewodniczący:S.S.R. Bartosz Kasielski
Protokolant:sekretarz sądowy Katarzyna Sak
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wniosku(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.
przy udziale(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.i Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaŁ.
o ustanowienie służebności przesyłu
postanawia :

1
ustanowić na rzecz(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.za wynagrodzeniem na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej wŁ.przyalei (...)wŁ., stanowiącejdziałkę gruntu numer (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą numer (...)służebność przesyłu w pasie gruntu o łącznej powierzchni 94 m2w granicach oznaczonych punktami A-E-N-P-R-J-K-I-H-G-F-D-C-B-A wraz z pasem gruntu stanowiącym drogę dostępu do urządzeń przesyłowych o łącznej powierzchni 10 m2w granicach oznaczonych punktami I-K-L-M-I – opisanymi na mapie geodezyjnej dla celów prawnych sporządzonej przez uprawnionego geodetęK. A.w dniu 11 czerwca 2018 roku, zarejestrowanej w(...) Ośrodku GeodezjiwŁ.w dniu 28 czerwca 2018 roku pod numerem P.(...).2018 – 193, polegającej na prawie eksploatacji urządzeń służących do przesyłania płynów tj. odcinków przewodów sieci wodnej ciepłowniczej(...)oraz dostępie do infrastruktury ciepłowniczej (dojścia i dojazdu oraz wyjścia i wyjazdu) wraz z niezbędnym sprzętem dla przedstawicieli przedsiębiorcy, jak również prawie dokonywania niezbędnych prac konserwacyjnych, modernizacyjnych, remontowych oraz przebudowy urządzeń przesyłowych;

2
zasądzić od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.kwotę 34.000 zł (trzydzieści cztery tysiące złotych) tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu opisanej w punkcie 1 postanowienia;

3
ustalić, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie;

4
nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych kwoty :

a
1.946,35 zł (jeden tysiąc dziewięćset czterdzieści sześć złotych 35/100) od(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.;

b
1.946,35 zł (jeden tysiąc dziewięćset czterdzieści sześć złotych 35/100) od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ..

Sygn. akt I Ns 661/15

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 28 października 2013 roku(...) Spółka akcyjnaz siedzibą wŁ.wystąpiła o ustanowienie za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 17.200 złotych na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej wŁ.przyAlei (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą numer (...)służebności przesyłu polegającej na prawie eksploatacji urządzeń służących do przesyłania płynów tj. odcinków przewodów sieci wodnej ciepłowniczej 2 x DN 100, w tym ich nadziemnej części o długości 47,12 m w pasie gruntu o szerokości 1 metra oraz podziemnej o długości 0,54 m w pasie gruntu o szerokości 3,78 metra, a także prawie wejścia i wjazdu na teren nieruchomości obciążonej w granicach niniejszej służebności w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji i przebudowy urządzeń przesyłowych, jak również przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(wniosek k.2 – 3)

W odpowiedzi na wniosek z dnia 13 grudnia 2013 roku(...)z siedzibą wŁ.przyłączyła się do wniosku co do zasady kwestionując jedyni szerokość pasa służebności oraz wartość jednorazowego wynagrodzenia.

(odpowiedź na wniosek(...)z siedzibą wŁ.k.44 – 49)
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Skarb Państwa – Prezydenta MiastaŁ..

(postanowienie z dnia 8 kwietnia 2014 roku k.68)
W odpowiedzi na wniosek z dnia 11 czerwca 2014 roku Skarb Państwa – Prezydent MiastaŁ.pozostawił wniosek do uznania Sądu wskazując, że w przypadku uwzględnienia wniosku służebność winna zostać ustanowiona nie na prawie własności nieruchomości, lecz prawie użytkowania wieczystego z jednoczesnym wynagrodzeniem na rzecz użytkownika wieczystego. Uczestnik wskazał jednocześnie, że w razie przyjęcia poglądu przeciwnego i modyfikacji stanowiska wnioskodawcy co do prawa, na którym służebność ma być ustanowiona, jest skłonny do ustanowienia służebności na prawie własności przedmiotowej nieruchomości o przebiegu wskazanym przez wnioskodawcę, jednakże w tym przypadku kwestionuje wysokość wynagrodzenia określonego we wniosku.

(odpowiedź na wniosek Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaŁ.k.74)
Postanowieniem z dnia 25 września 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek.

(postanowienie w sprawie I Ns 1231/13 k.86)
Postanowieniem z dnia 18 marca 2015 roku Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie sygn. akt III Ca 1762/14 uchylił postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 września 2014 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że pogląd prawny Sądu I Instancji o braku możliwości ustanowienia służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego nie jest zasadny. Wyrażając przekonanie o dopuszczalności ustanowienia tego typu ograniczonegoprawa rzeczowegoSąd Okręgowy zobowiązał Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi do przeprowadzenia postępowania dowodowego i podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

(postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi wraz z uzasadnieniem w sprawie sygn. akt III Ca 1762/14 k.126 – 130)
W toku trwającego postępowania(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ.oraz(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.zgodnie określiły wysokość jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu objętej wnioskiem na kwotę 34.000 złotych.

(pismo procesowe(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.k.341)
W toku rozprawy z dnia
(rozprawa z dnia
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny :
(...) Spółka Akcyjna(następca prawny(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.) jest właścicielem infrastruktury ciepłowniczej – ciepłociągu stalowego, zaizolowanego i obudowanego płaszczem ochronnym z blachy ocynkowanej (2 x DN 100), przebiegającej na długości 47,12 metrów nad powierzchnią gruntu oraz 0,54 metra pod powierzchnią gruntu w obrębie nieruchomości położonej wŁ.przyAlei (...).
Ciepłociąg został wybudowany metodą tradycyjna w 1992 roku. Na terendziałki numer (...)wchodzi w jej rogu na wysokości około 4 – 4,5 mb nad poziomem terenu, gdzie jest mocowany do ściany budynku, znajdującego się w granicy działki na długości około 6mb nad budynkiem parterowym, a następnie na długości około 7 mb nad gruntem, po czym schodzi w dół do poziomu terenu. Dalsza jego część w płaszczu ochronnym z blachy ocynkowanej mocowana jest na konstrukcjach stalowych o szerokości 0,62 mb i wysokości 0,80 mb, zakotwionych w gruncie i mocowanych do ściany budynku na granicy działki.

(opinia biegłego z zakresu ciepłownictwa wraz z dokumentacją zdjęciową k.187, 195 – 206, zeznania świadkaZ. W.k.84, karta informacyjna k.23, protokół oględzin nieruchomości k.147 – 149, odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego k.159 – 171)

Nieruchomość położona wŁ.przyAlei (...)stanowidziałkę gruntu numer (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadziksięgę wieczystą numer (...). W dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości ujawniony jest Skarb Państwa, zaś jako użytkownik wieczysty(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.(od dnia 28 lutego 1994 roku – akt notarialny Rep(...)

(aktualny odpisksięgi wieczystej (...))

Dokonanie jakichkolwiek prac naprawczych związanych z odcinkiem ciepłociągu biegnącym ponad teren gruntu, w tym nad budynkiem parterowym (szerokość konstrukcji ciepłociągu – ok. 0,35 mb) wymaga ustawienia rusztowań budowlanych ramowych o wymiarach 1,58 x 1,58 mb (typu „(...)) lub rusztowań aluminiowych o wymiarach 3 x 0,75 mb (np.firmy (...)), jak również w obu przypadkach przestrzeni dla monterów – ok. 0,60 mb, a więc łącznie pas o szerokości około 1,70 – 1,93 metra. Na odcinku posadowionym na konstrukcjach wsporczych (szerokość konstrukcji ciepłociągu – ok. 0,62 mb) niezbędne pozostaje zapewnienie pasa terenu do poruszania się monterów – ok.0,60mb oraz złożenia materiałów z demontażu i materiałów nowych – ok. 70 mb, a więc łącznie pas o szerokości 1,92 metra. Dlatego też niezbędny pas gruntu do prowadzenia prac remontowych, konserwacyjnych i naprawczych ciepłociągu w przebiegu nad powierzchnią gruntu wynosi 2 metry.
Odcinek ciepłociągu, biegnący pod powierzchnią gruntu na głębokości około 1 metra oraz długości około 0,54 metra wymaga zapewnienia powierzchni o wymiarach 3 x 3 metra celem wykopania otworu ziemi dla przeprowadzenia prac konserwacyjnych, naprawczych i remontowych.
Minimalna szerokość pasa gruntu stanowiącego dostęp do urządzeń przesyłowych dla pracownika przedsiębiorcy wynosi 1,5 metra. Przestrzeń ta winna być wykorzystana zarówno dla poruszania się monterów, jak również transportu niezbędnych narzędzi i elementów, wykorzystywanych przez pracach remontowych, konserwacyjnych i naprawczych.

(opinia biegłego z zakresu ciepłownictwa k.188, uzupełniająca ustna opinia biegłego z zakresu ciepłownictwa k.269 – 270)

Łączna powierzchnia niezbędna do prawidłowej eksploatacji ciepłociągu, przebiegającego przez nieruchomość położoną wŁ.przyAlei (...), stanowiąca pas gruntu o szerokości 2 metrów (w obrębie naziemnych elementów sieci) oraz 3 metrów (w obrębie podziemnych elementów sieci) wynosi 94 m2i została oznaczona na mapie do ustanowienia służebności gruntowych jako służebność SG I wyznaczona punktami A-E-N-P-R-J-K-I-H-G-F-D-C-B-A. Z kolei niezbędna droga dostępu do urządzeń infrastruktury ciepłowniczej stanowi pas gruntu o szerokości 1,5 metra i łącznej powierzchni 10 m2i została oznaczona na mapie do ustanowienia służebności gruntowych jako służebność SG II wyznaczona punktami I-K-L-M-I.

(opinia uzupełniająca biegłego geodetyK. A.k.313 – 317, mapa do celów prawnych k.355)

Wartość służebności przesyłu ustanowionej na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej wŁ.przyAlei (...)wynosi 34.000 złotych.

(okoliczność bezsporna)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznania świadkaZ. W., załączone dokumenty, które nie budziły wątpliwości w zakresie ich zgodności z rzeczywistym stanem, a także opinie biegłych z zakresu ciepłownictwa i geodezji, sporządzone przez ekspertów posiadających stosowne kwalifikacje i doświadczenie w pełnieniu funkcji biegłego, których treść nie była kwestionowana przez żadną ze stron toczącego się postępowania.
Sąd uznał za okoliczność bezsporną, a w konsekwencji niewymagającą prowadzenia postępowania dowodowego (art. 212 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.), w szczególności dopuszczenia dowodu z opinii biegłego do spraw szacowania wartości nieruchomości, wysokość jednorazowego wynagrodzenia przysługującego z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Należało mieć na uwadze treść żądania wniosku tj. ustanowienie stosownej służebności na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, a nie prawie własności. Tym samym kwestia wynagrodzenia pozostawała w sferze zainteresowań wyłącznie dwóch podmiotów tj. wnioskodawcy (podmiot, na rzecz którego służebność jest ustalana, jednocześnie zobowiązany do uiszczenia wynagrodzenia) oraz uczestnika(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.(podmiot, którego prawo tj. prawo użytkowania wieczystego zostanie obciążone służebnością, jednocześnie uprawniony do uzyskania wynagrodzenia z tego tytułu). Skoro wskazani uczestnicy doszli do porozumienia w zakresie tej kwestii, dalsze prowadzenie postępowania dowodowego było bezcelowe, albowiem prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania oraz generowania zbędnych kosztów sądowych.
Sąd Rejonowy zważył co następuje :
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 3051k.c.nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1 k.c., prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał fakt, że na nieruchomości stanowiącej własność uczestnika Skarbu Państwa, na której na rzecz uczestnika(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.ustanowiono prawo użytkowania wieczystego zlokalizowana jest infrastruktura ciepłownicza w postaci odcinków nadziemnej i podziemnej sieci ciepłowniczej 2 x DN 100, stanowiących własność przedsiębiorstwa przesyłowego– (...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wŁ.. Niewątpliwie zatem wnioskodawcy przysługiwała legitymacja czynna do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu celem uregulowania zakresu uprawnień przysługujących jej względem własnych urządzeń elektroenergetycznych, przy czym położonych na nieruchomości stanowiącej własność uczestnika Skarbu Państwa, oddanej w użytkowanie wieczyste uczestnika(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ..
W tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, że Sąd w ramach ponownego postępowania pozostaje związany poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie III Ca 1762/14. Pomijając sam nakaz ustawowy wynikający z normyart. 386 § 6 k.p.c., Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie dotyczące dopuszczalności ustanowienia służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego, co znajduje odzwierciedlenie nie tylko w uchwale składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2017 roku (III CZP 101/16, OSNC 2017/11/123), ale także innych licznych wypowiedziach przedstawicieli judykatury (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 roku, IV CSK 21/08, Lex nr 398485, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2009 roku, II CSK 674/08, Lex nr 519243, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2015 roku, III CZP 5/15, Lex nr 1765989, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2015 r., III CZP 49/15, Lex nr 1929877).
Treść uprawnień, jakie służebność przesyłu daje przedsiębiorcy, którego własność stanowią urządzenia określone wart. 49k.c., polega na tym, że przedsiębiorca może korzystać z obciążonej nieruchomości w granicach określonych przeznaczeniem tych urządzeń, a więc ich bieżącą eksploatacją, konserwacją i dozorem. Wskazany przez wnioskodawcę zakres tych uprawnień nie był kwestionowany przez użytkownika wieczystego na żadnym etapie postępowania, zaś Sąd nie znalazł podstaw do ich modyfikacji, jako że odpowiadają one normalnemu sposobowi eksploatacji i konserwacji, adekwatnemu do rodzaju urządzeń znajdujących się na działce gruntu 28/65 (infrastruktura ciepłownicza), a także uwzględniają możliwe w przyszłości czynności związane z naprawami i remontami sieci.
Jedynie marginalnie warto wskazać, że nieuzasadnionym pozostawało stanowisko uczestnika(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.zmierzające do objęcia treścią służebności również zastrzeżenia polegającego na zapewnieniu prawa żądania od przedsiębiorcy stosownego wynagrodzenia na wypadek wystąpienia szkody powstałej przy wykonywaniu uprawnień wynikających z treści ograniczonegoprawa rzeczowego(k.151 – 152). W przypadku wystąpienia takiej sytuacji w przyszłości uczestnik dysponuje możliwością dochodzenia swych praw na zasadach ogólnych i trudno wskazać racjonalne argumenty, które przemawiałyby za objęciem takiego uprawnienia treścią służebności.
W zakresie ustalonego wynagrodzenia Sąd przyjął jego rozmiar (34.000 złotych) w oparciu o zgodne stanowisko wnioskodawcy i uczestnika(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.. W pełni aktualne pozostają w tej mierze rozważania poczynione przy okazji oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 3051ustanowił służebność przesyłu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przyAlei (...)wŁ.o treści jak w punkcie 1 postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.mając na uwadze, że strony postępowania były jednakowo zainteresowane jego wynikiem.
W toku niniejszego postępowania zostały wygenerowane koszty sądowe, które tymczasowo poniósł Skarb Państwa w łącznej kwocie 3.892,70 złotych tytułem wynagrodzenia biegłych (k.214, 247, 272, 301 i 319). Uwzględniając treść art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zasadę ponoszenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, ale również fakt, że koszty te powstały w związku z aktywnością jedynie dwóch stron tj. wnioskodawcy i uczestnika(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ., Sąd nakazał pobrać od obu podmiotów kwoty po 1.946,35 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Charakter niniejszej sprawy oraz jedynie czysto formalny udział ze strony właściciela nieruchomości przeciwstawiał się obciążeniu Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaŁ.tego typu obowiązkiem w jakimkolwiek zakresie.