Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 731/17
Data wyroku: 2017-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Głuchowska
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 138 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt V U 731/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 grudnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie :
Przewodniczący SSO Marzena Głuchowska
Protokolant prot. sądowyM. P.
po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w Kaliszu
odwołaniaI. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 12 lipca 2017 r. Nr(...)
w sprawieI. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia

1
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.z dnia 12 lipca 2017 r. znak(...)i ustala, iż odwołującaI. D.nie jest zobowiązana do zwrotu pobranego świadczenia – renty rodzinnej za okres od 1 września 2015 r. do 30 września 2015 r. i od 1 stycznia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. w łącznej kwocie 10211,19 (dziesięć tysięcy dwieście jedenaście 19/100) złotych

2
oddala odwołanie w pozostałym zakresie, czyli co do kwoty 2787,08( dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt siedem 8/100) złotych

3
nie obciąża organu rentowego kosztami postępowania

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12.07.2017 znak(...)organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wO.zobowiązał odwołującąI. D.do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia - renty rodzinnej za okres od 01.09. 2015 r. do 30.09.2015 r. w łącznej kwocie 1297,65 zł. oraz za okres od 01.01.2016 r. do 30.11.2016 r. w łącznej kwocie 11700,62 zł
Od powyższej decyzji odwołanie złożyłaI. D., domagając się zmiany decyzji i zaniechania żądania zwrotu renty rodzinnej wobec braku pouczenia o warunkach pobierania świadczenia.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił i zważył co następuje.
OdwołującaI. D.jest rocznik 1968. We wrześniu 2015 r. sporządzony został wniosek o przyznanie renty rodzinnej poJ. D.zmarłym dnia 23.08.2015 r. Jako osoby ubiegające się o rentę rodzinną wskazano żonęI. D.oraz małoletnią córkęD. D. (1)urodzoną dnia (...)We wniosku w punkcie 8 oświadczenia małżonka ubiegającego się o rentę rodzinną co do sytuacji zawodowej wymienionej osoby zakreślono punkt dotyczący osiągania przychodów powodujących zmniejszenie wysokości świadczenia. W punkcie tym znajduje się odesłanie do informacji zawartych w punkach 13-16 formularza wniosek o rentę rodzinną ZUS Ro-2.W protokole bez daty, na stronie 19 akt rentowych wpiętym po dokumencie, który wpłynął w dniu 03.10.2015 r. wskazano, iż uzgodniono z odwołującą, iż pobiera przychody. Decyzją z dnia 16.10.2015 r. odwołującej przyznano rentę rodzinną dla dwóch osób:I.iD.poczynając od dnia 23.08.2015 r. W decyzji zawarto szczegółowe pouczenia co do warunków osiągania przychodu w przypadku pobierania renty rodzinnej, co do warunków zmniejszania lub zawieszania pobieranej renty rodzinnej oraz co do obowiązku informowania o kwotach osiąganego przychodu do lutego następnego roku.
W kwietniu 2017 r. odwołująca wiosła o wyłączenie jej z grona osób pobierających rentę rodzinną. Od dnia 01.05.2017 r. rentę rodzinną przyznano dla małoletniejD.. Także do tego pisma dołączono dane o osiągniętych przezI. D.przychodach od sierpnia do grudnia 2015 r., w 2016 r., w styczniu, lutym i marcu 2017 r.
W związku z powyższą informacją organ rentowy dokonał miesięcznego rozliczenia renty rodzinnejI. D.i ustalił przekroczenie dopuszczalnych granic przychodu i ustalenie, iż w przypadku wpłaty za 2015 r. kwoty 1046,16 zł, nienależne świadczenie wynosić będzie 1297,65 zł, co do roku 2016 – dokonania wpłaty 2298,23 zł, nienależne świadczenie wynosić będzie 11700,62 zł.
Organ rentowy stwierdził istnienie nienależnie pobranego świadczenia za okres od 01.09. 2015 r. do 30.09.2015 r. w łącznej kwocie 1297,65 zł. oraz za okres od 01.01.2016 r. do 30.11.2016 r. w łącznej kwocie 11700,62 zł.
W przypadku, gdyby renta rodzinna przysługiwała dla jednej osoby – małoletniego dziecka, różnica świadczenia w spornym okresie wyniosłaby łączną kwotę – 2787,08 zł.
Zgodnie zart. 138 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr z 2017 r.poz. 1383) osoba, która pobrała nienależne świadczenia zobowiązana jest do ich zwrotu i to za okres 3 lat wstecz w sytuacji nie powiadomienia organu o okolicznościach powodujących ustanie, zawieszenie, wstrzymanie prawa do świadczeń. Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ich wstrzymanie, jeżeli ubezpieczony był pouczony o powyższych okolicznościach i obowiązku informowania o nich oraz świadczenia wypłacone na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego. Za nienależne świadczenie uważa się także świadczenie wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji organu rentowego.
Odwołująca pobrała rentę rodzinną wyliczoną w kwotach jak dla dwóch osób. Odwołująca osiągała przychody w granicach powodujących zmniejszenie lub zwieszenie prawa do świadczenia. Odwołująca była prawidłowo pouczona o warunkach pobierania świadczenia w sytuacji osiągania przychodu, o obowiązku poinformowania organu rentowego o osiąganiu przychodu i o warunkach zmniejszania świadczenia w sytuacji osiągania przychodu.
Odwołująca pobrała więc nienależne świadczenie, które podlega zwrotowi.
Pozostaje do ustalenia kwota, która podlega zwrotowi. W sytuacji, gdyby odwołująca postępowała prawidłowo, nie wskazała siebie jako osoby uprawnionej do renty rodzinnej, świadczenie wypłacane byłoby dla małoletniego dziecka w wysokości niższej o 5%. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano na możliwość przyjęcia, iż w istocie kwoty, które nie powinny być wypłacone przez organ rentowy to kwoty odpowiadające różnicy w wysokości świadczenia dla dwóch osób i dla jednej osoby.
Stąd zaskarżona decyzja podlegała zmianie przez ustalenie iż odwołująca nie jest zobowiązana do zwrotu kwot odpowiadających kwotom świadczenia przysługującego dla małoletniego dziecka jako jednej osoby uprawnionej do świadczenia, czyli kwoty 10211,19 zł. W tym zakresie orzeczono w myślart. 47714§ 2 kpc. Natomiast odwołująca powinna zwrócić kwoty odpowiadające różnicy pomiędzy świadczeniem dla dwóch osób i dla jednej osoby czyli kwotę 2787,08 zł. Odwołanie w tej części jako bezzasadne podlegało oddaleniu w myślart. 47714§ 1 kpc. Organ rentowy nie powinien ponosić kosztów postępowania z uwagi na charakter sprawy i treść rozstrzygnięcia po myśliart. 102 kpc.

SSO Marzena Głuchowska