Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1410/17
Data wyroku: 2018-07-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sebastian Mazurkiewicz, Ludmiła Tułaczko, Marek Wojnar
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko zdrowiu
Podstawa prawna: art. 158 § 2 kk

Warszawa, dnia 4 lipca 2018 r.
Sygn. akt VI Ka 1410/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Sebastian Mazurkiewicz
Sędziowie:  SO Ludmiła Tułaczko (spr.)
SO Marek Wojnar
protokolant p.o. protokolant sądowy Eryk Nersisyan
przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz
po rozpoznaniu dnia 4 lipca 2018 r.
sprawyK. B. (1)synaR.iL.ur. (...)wD.
oskarżonego o przestępstwo zart. 158 § 2 k.k..
E. S. (1)synaS.iD.ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 158 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie.
z dnia 24 lipca 2017 r.    sygn. akt III K 1/15
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonychK. B. (1)iE. S. (1)od uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa; zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi -Północ w Warszawie na rzecz adw.W. C.i adw.J. P.kwoty po 516,60 zł obejmujące wynagrodzenie za obronę z urzędu oskarżonych w drugiej instancji oraz podatek VAT.
SSO Marek Wojnar   SSO Sebastian Mazurkiewicz   SSO Ludmiła Tułaczko
Sygn. VI Ka 1410/17

UZASADNIENIE
K. B. (1)iE. S. (1)zostali oskarżeni o to, że:
w dniu 13 października 2014r. wW.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu brali udział w pobiciuS. B.w ten sposób, że po przewróceniu pokrzywdzonego na ziemię zadawali mu ciosy pięściami i kopali po całym ciele, czym narażali go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, czego następstwem był uraz głowy pokrzywdzonego z masywnym krwiakiem podoponowym po stronie lewej, skutkujący ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci długotrwałej choroby realnie zagrażającej życiu,
tj. o czyn zart. 158 § 2 k.k.w zw. zart. 156 § 1 pkt 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi -Północ w Warszawie po rozpoznaniu sprawy sygn. III K 1/15 wyrokiem z dnia 24 lipca 2017r.  oskarżonychK. B. (1)iE. S. (1),w ramach czynu zarzucanego im w akcie oskarżenia, uznał za winnych tego, że w dniu 13 października 2014r.wW.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu, brali udział w pobiciuS. B.w ten sposób, że zadali mu ciosy pięściami w głowę, a następnie skakali mu po głowie i kopali, czym narażali go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, czego następstwem był uraz głowy pokrzywdzonego z masywnym krwiakiem podoponowym po stronie lewej, skutkujący ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu w rozumieniuart. 156 § 1 pkt 2 k.k., tj. przestępstwa zart. 158 §1 i 2 k.k.i za to, na podstawieart. 158 § 2 k.k.wymierzył oskarżonemuK. B. (1)karę 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności,a oskarżonemuE. S. (1)karę 4 lat pozbawienia wolności, na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył obu oskarżonym okres tymczasowego aresztowania od dnia 13 października 2014r. godz. 20:55 do dnia 30 czerwca 2015r. godz. 15:20 oraz od dnia 5 września 2015r. godz. 00:01 do dnia 30 maja 2016r. godz. 14:20; zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie na rzecz obrońców z urzędu i zwolnił oskarżonych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Od powyższego wyroku apelacje złożyli obrońcy oskarżonych zaskarżając wyrok w całości.

I
Obrońca oskarżonegoK. B. (1)zarzucił:

błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jego treść, przyjętych za podstawę wyroku a polegający na dowolnym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że brak jest dostatecznych dowodów na przyjęcie powyższej tezy.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
II. Obrońca oskarżonegoE. S. (1)w apelacji zarzucił:
1. naruszenieart. 410 § 1 k.p.k.w zw. zart. 200 § 2 k.p.k.poprzez swobodnąi dowolną ocenę dowodu w postaci opinii biegłegoM. W.tj. dokonanie ustaleń w sprawie wiarygodności zeznań pokrzywdzonegoS. B.na podstawie w/w opinii, z której jednoznacznie wynika, że sposób reakcji danego człowieka na jednoczesne spożycie metadonu i alkoholu uzależniony jest od konkretnego przypadku, bez jednoczesnego dokonania jakichkolwiek ustaleń na temat rzeczywistej ilości alkoholu spożytego przez pokrzywdzonegoB.i rzeczywistej ilości zażytego metadonu w dniu zdarzenia;
2.art 410 § 1 k.p.k.poprzez swobodną i dowolną ocenę dowodu z zeznań świadka – pokrzywdzonegoS. B., tj. dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie zeznań świadka, które to zeznania należało ocenić jako niewiarygodne (stan upojenia alkoholowego świadka w trakcie zdarzenia, odmienne zeznania w trakcie postępowania przygotowawczegoi w postępowaniu sądowym, jednoczesne spożycie alkoholu i metadonu);
3.art. 7 k.p.k.art. 9 § 1 k.p.k.art. 167 k.p.k.art. 366 § 1 k.p.k.iart. 410 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie przez sąd wszystkich istotnych okoliczności sprawy,w szczególności poprzez niewyjaśnienie w jakim stanie znajdował się świadek – pokrzywdzonyS. B.w trakcie zdarzenia i czy stan ten uniemożliwiał pokrzywdzonemu prawidłowe zapamiętywanie zdarzeń, które miały miejsce w dniu czynu zarzucanego oskarżonemuS.oraz czy – poza samą obecnością na miejscu zdarzenia (względnie jednokrotnym uderzeniem pokrzywdzonegoB.) oskarżonyS.wykonywał jakiekolwiek konkretne czynności (i ewentualnie jakie ) w stosunku do pokrzywdzonegoB..
Ponadto wyrokowi zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych przyjęte za podstawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia:
I. ustalenie, że oskarżonyS.brał udział w bójce podczas gdy z zeznań pokrzywdzonego wynika, że oskarżonyS.odpierał atak oskarżonegoB.na pokrzywdzonegoB.;
II. ustalenie, że pokrzywdzony posiadał pełną zdolność do zapamiętywania zdarzeń, w sytuacji gdy znajdował się w stanie po spożyciu alkoholui jednocześnie zażywał metadon, i już tylko z tej przyczyny sąd winien krytycznie podejść do oceny ich wiarygodności.
ObrońcaE. S. (1)wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianych mu zarzutów
Ponadto zarzucił wymierzenie kary oskarżonemu w rażąco nadmiernej wysokości, z naruszeniem zasad zarówno prewencji ogólnej jak i szczególnej nadto nie uwzgledniającej w sposób należyty dotychczasowego trybu życia oskarżonego (incydentalnego charakteru zdarzenia).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Obie wniesione apelacje są niezasadne a wskazane w nich wnioski nie zasługują na uwzględnienie. Żaden z zarzutów zawartych w apelacjach obrońców nie znalazł potwierdzenia w wyniku kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji, zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy, ocenił zgodnie z zasadami wskazanymi wart. 7 k.p.k.Wbrew zarzutom skarżących nie dopuścił się obrazyart. 9 § 1 k.p.k.art. 167 k.p.k.art. 200 § 2 k.p.k.art. 366 § 1 k.p.k.orazart. 410 k.p.k.Sąd odwoławczy w pełni podziela wnioski, jakie wyprowadził sąd I instancji ze zgromadzonego materiału dowodowego bowiem znajdują one potwierdzeniew przeprowadzonych i ujawnionych dowodach oraz opiniach biegłych powołanych w tej sprawie. Kwalifikacja czynu przypisanego oskarżonymi podstawa prawna skazania, jest także prawidłowa i została w sposób wyczerpujący omówiona w motywach pisemnych do zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie pisemne sądu I instancji zostało sporządzone zgodnie z zasadami wyrażonymi wart. 424 § 1 k.p.k.i przedstawia logiczny wywód prowadzący do wniosku o winie oskarżonych. Sąd I instancji wskazał dlaczego dał wiarę określonym dowodom oraz dlaczego nie uwzględnił dowodów przeciwnych. Wymiar kary wobec oskarżonych uwzględnia zasady wyrażone wart. 53 § 1 i 2 k.k.Wymierzone oskarżonym surowe kary pozbawienia wolności,w okolicznościach tej sprawy, należy uznać za dostosowane do zawinienia każdego z oskarżonych.
Apelacja obrońcy oskarżonegoK. B. (1)nie jest zasadnaa zawarty w niej wniosek o uniewinnienie oskarzonego nie znajduje oparciaw zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym. Skarżący pomija fakt, że o udziale oskarżonego w pobiciu pokrzywdzonegoS. B.zeznawali naoczni świadkowie tego zdarzenia. Nie tylko – pokrzywdzony ale także świadekE. G., która obserwowała to zdarzenie z niewielkiej odległości, stojąc na balkonie swojego mieszkania. Sąd I instancji wnioskująco winie oskarżonego nie oparł się więc tylko na zeznaniach jednego świadka, co zarzuca obrońca w apelacji, lecz wniosek o winie oskarżonego wyprowadził ze wszystkich przeprowadzonych dowodów. Niezasadnie obrońca zarzuca, że w tej sprawie sąd I instancji oparł się na dowodzie z pomówienia.Z przeprowadzonych dowodów bezsprzecznie wynika, że oskarżonyK. B. (1)brał udział w pobiciu pokrzywdzonego i był sprawcą bardziej agresywnym niż oskarżonyE. S. (1). Pokrzywdzony znał pseudonim oskarżonego a także opisał, jak był ubrany - w czarna kurtkę. Fakt ten potwierdził oskarżony. Mężczyznę w czarnej kurtce widziała także świadekE. G.. Był to mężczyzna, który kilkakrotnie kopał pokrzywdzonego w głowęi skakał po niej a także nie reagował na wezwania świadka aby zaprzestał przemocy wobec leżącego na trawniku pokrzywdzonego. Było to na tyle agresywne zachowanie, że świadekE. G.zawiadomiła policję. W aktach sprawy znajduje się protokół z odtworzenia nagrania zgłoszenia świadka nai opis tego zdarzenia, jaki przedstawiła w zgłoszeniu, jest zgodny z zeznaniami pokrzywdzonegoS. B.. Tak więc, sąd I instancji oceniając dowód w postaci zeznań pokrzywdzonego porównał go z zeznaniamiE. G.i doszedł do słusznego wniosku, że zeznania tych świadków uzupełniają się tworząc logiczny ciąg zdarzeń. Świadkowie zeznają, że obaj oskarżeni, po przewróceniu pokrzywdzonego, kopali go w głowę i skakali po niej, z tym że oskarżonyE. S. (1)ubrany w kolorową kurtkę, był mniej agresywny i po kilku kopnięciach w głowę pokrzywdzonego zaprzestał stosowania przemocy. Ponadto nieskutecznie próbował powstrzymać oskarżonegoK. B. (1)przed dalszym stosowaniem przemocy wobec pokrzywdzonego mówiąc „zostaw go, bo go zabijesz”. Ponadto, jak wynika z zeznań interweniujących policjantów oskarżeni podczas zatrzymania nie ukrywali faktu, że pobili pokrzywdzonegoS. B..
Wyrokowi nie można więc zarzucić, aby oparty został na błędnych ustaleniach faktycznych. Istotnie, oskarżonyE. S. (1)nie potwierdził udziału oskarżonegoK. B. (1)w pobiciu pokrzywdzonego. Jednak i do tej okoliczności odniósł się sąd I instancji stwierdzając, że wyjaśnienia współoskarżonego są niewiarygodne. W świetle zeznań bezpośrednich świadków zdarzenia stanowisko sądu I instancji należy w pełni podzielić. Ponadto oskarżonyE. S. (1)częściowo potwierdził swój udział w pobiciu pokrzywdzonego przyznając się tylko do tego, że pierwszy uderzyłS. B.. Rozpoczął to zdarzenie, jednak pomniejszał swoją rolę nie przyznając się do kopania leżącego na ziemi pokrzywdzonego. Tymczasem opierając się na wiarygodnych zeznaniach pokrzywdzonegoS. B.oraz świadkaE. G.nie ulega najmniejszej wątpliwości, że także kopał leżącego na ziemi pokrzywdzonego w głowę leczz mniejszą częstotliwością. Następnie nieskutecznie próbował powstrzymać od dalszego kopania pokrzywdzonego oskarżonegoK. B. (1).Sposób zachowania oskarżonegoE. S. (1)opisał świadekS. B.. Konsekwentnie zeznawał, że oskarżonyE. S. (1), uderzył go pierwszy a dopiero potem dołączył się do niego oskarżonyK. B. (1)a gdy pokrzywdzony przewrócił się na ziemię, obaj oskarżeni zaczęli go kopać w głowę i skakać po niej. Pokrzywdzony znał pseudonimy oskarżonych. Znał ich z widzenia, jako znajomych z osiedla, oraz opisał, w co byli ubrani w dniu zdarzenia. Podczas każdego przesłuchania był pewny, że to właśnie oskarżeni pobili go w dniu 13 października 2014r. OskarżonyE. S. (1). pseudonim(...)ubrany był w jaskrawą kurtkę zaś oskarżonyK. B. (1)pseudonim(...)w kurtkę ciemną. Najpierw uderzył go oskarżonyE. S. (1)a potem także oskarżonyK. B. (1). Obaj oskarżeni po przewróceniu na ziemię kopali go w głowę i skakali po niej.
Moment kopania widziała także obserwując to zdarzenia z balkonu pierwszego pietra świadekE. G.. Świadek widział dwóch mężczyzn kopiących leżącego mężczyznę i opisała ubrania agresorów. Jeden był ubrany w kurtę ciemną i był bardziej agresywny. A drugi w kurtkę kolorową. Z zeznań świadka wynika, że obaj kopali pokrzywdzonego. Zasadnie sąd I instancji uznał, że zeznania świadków nawzajem się uzupełniają i są zgodne ze sobą.S. B.iE. G.zbieżne opisali przebieg tego zdarzeniaa ponadto ich zeznania znajdują potwierdzenie z zeznaniach świadków, którzy mieli kontakt z oskarżonymi już po pobiciu pokrzywdzonego. Na twarzy pokrzywdzonego widzieli obrażenia będące skutkiem tego pobicia. Podczas zatrzymania przez policjantów oskarżeni nie ukrywali, że pobili pokrzywdzonego. Należy zgodzić się z sądem I instancji, że niewielkie różnice w zeznaniach świadkaS. B.wynikają z naturalnego procesu zapominania i dynamicznego przebiegu zdarzenia. Świadek konsekwentnie zeznawał, że został pobity przez oskarżonych. Mylił się tylko w nieistotnych szczegółach dotyczących początkowych uderzeń i momentu, w którym się przewrócił na ziemię. Nie można uznać tych rozbieżności za poważne różnice mające wpływ na wiarygodność świadka. Świadek konsekwentnie zeznawał, że to oskarżonyE. S. (1)uderzył go pierwszy w twarz i to zachowanie oskarżonego stanowiło początek pobicia a następnie dołączył do niego oskarżonyK. B. (1). Ponadto zeznał, że kopnięcia oskarżonych przede wszystkim koncentrowały się na głowie pokrzywdzonego. To właśnie w tej części ciała doznał najpoważniejszego urazu. To właśnie uraz głowyz krwiakiem podoponowym, który wytworzył się na skutek kopnięć w głowę, spowodował konieczność pilnej operacji, której podał się następnego dnia po zdarzeniu. W obliczu takich obrażeń, które przez biegłegoA. Z.zostały określone, jako choroba realnie zagrażająca życiu, pozostałe obrażenia, których doznał w wyniku pobicia, w postaci zasileń mogły zostać pominięte przez pokrzywdzonego, jako nie zagrażające jego życiu.
Ewidentnie pokrzywdzony przewrócił się pod wpływem uderzeń gdyż taki wniosek wynika z dynamiki zdarzenia opisywanego przez pokrzywdzonego oraz świadkaE. G.. Leżącego na ziemi pokrzywdzonego widziała świadekE. G., która zeznała, że obaj oskarżeni kopali go w głowę. Istotnie, z zeznań pokrzywdzonego iE. G.wynika, że podały słowa wypowiedziane przez oskarżonegoE. S. (1)skierowane do oskarzonegoK. B. (1): „zostaw go bo go zabijesz” lecz zostały wypowiedziane już po kilku kopnięciach w głowę zadanych pokrzywdzonemu przez każdegoz oskarżonych. Po tych słowach oskarżonyE. S. (1)już nie kopał leżącego na ziemi pokrzywdzonego, lecz nadal kopał go oskarżonyK. B. (1). OskarżonemuE. S. (1)nie udało się odciągnąć od pokrzywdzonego drugiego oskarżonego. Pokrzywdzony właśnie o tej części zdarzenia zeznał, że oskarżonyE. S. (1)bronił go przed agresjąK. B. (1). Ponadto w podobny sposób opisała zachowanieE. S. (1)świadekE. G.. Z jej zeznań wynika, żeE. S. (1)po zadaniu kilku kopnięć pokrzywdzonemu zaprzestał stosowania przemocy gdyż zorientował się, że pokrzywdzony na skutek już doznanych urazów może stracić życie Powyższe okoliczności wynikająz prawidłowych ustaleń sądu I instancji dokonanych na podstawie analizy zeznań pokrzywdzonegoS. B.i świadkaE. G.. Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonegoE. S. (1)są więc niezasadne gdyż nie są oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Oskarżony brał udział w pobiciu pokrzywdzonego a dopiero w jego trakcie, po zadaniu kilku kopnięć, zaprzestał stosowania przemocy. Nie są zasadne zarzuty obrońcy dotyczące wniosków, jakie wyprowadził sąd I instancji z opinii biegłegoM. W.. Z tej opinii jednoznacznie wynika, że użycie dawki metadonu przez pokrzywdzonego oraz 0,75 litra piwa, deklarowanej przezS. B., nie wpływało na zdolność postrzegania zdarzenia przez pokrzywdzonego.Z dokumentacji medycznejS. B.wynika, że w dacie przyjęcia do szpitala czyli 14.10.2014r. stwierdzono u niego 0,79 promila alkoholu we krwi. Ze względu na przyjęcie dawki metadonu eliminacja alkoholuu pokrzywdzonego była wolniejsza niż u zdrowej osoby. Przyjmując, więc eliminację 0,1 promila alkoholu na godzinę to poziom alkoholu we krwio godzinie 20:30, kiedy to doszło do zdarzenia, oscylował około 1,2 - 1,4 promila. Dawka metadonu u osoby leczącej się z uzależnienia wynosi 60 mg plus 0,75 litra piwa, jak podał biegły, nie powoduje zmiany w sposób wyraźny, postrzegania rzeczywistości i odtwarzania spostrzeżeń. Do takich też wniosków doszła biegła psychologE. Z.. / k 926/ Wobec powyższego należy stwierdzić, że opinia biegłegoM. W.jest pełna, logicznie umotywowana i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. Zasadnie więc sąd I instancji uznał ją za wiarygodną. Z tych powodów brak było podstaw do zasięgnięcia kolejnej opinii biegłego tym bardziej, że znalazła swoje potwierdzenie także w opinii biegłej psychologE. Z..
Nie można także zgodzić się z zarzutami dotyczącymi rażąco niewspółmiernej kary wymierzonej wobec każdego z oskarżonych. Odpowiedzialność karna została zindywidualizowana. Każdemu z oskarżonych została wymierzona kara dostosowana do jego zawinienia. OskarżonemuE. S. (1)niższa niż oskarżonemuK. B. (1)gdyż pomimo, że odegrał inicjującą rolę w zdarzeniu to stosował przemoc o niższym należeniu i wyraził skruchę. Jednak rodzaj i charakter obrażeń pokrzywdzonego, celowe zadawanie przez oskarżonych kopnięć właśnie w głowę czyli organ ciała odpowiedzialny za podstawowe funkcje życiowe oraz siła tych kopnięć, ich ilość, powodują że przy takim natężeniu agresji, okazywanej bez żadnego racjonalnego powodu, należy dojść do wniosku o braku podstaw do złagodzenia wymierzonej kary.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd odwoławczy nie uwzględnił obu wniesionych apelacji i na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
O kosztach postępowania odwoławczego sąd orzekł zwalniając oskarżonych od ich uiszczenia, co znajduje uzasadnienie treściart. 624 § 1 k.p.k.
O kosztach obrony z urzędu sąd orzekł na podstawie§17 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
SSO Ludmiła Tułaczko SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Marek Wojnar