Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku
IX Wydział Cywilny
Sygnatura akt: IX C 1875/17
Data wyroku: 2018-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Anna Mejka
Słowa kluczowe: Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, Potrącenie
Podstawa prawna: ART. 840 PAR. 1 PKT 2 K.P.C. W ZW. Z ART. 498 PAR. 1 I PAR. 2 K.C.
Teza: Uznanie powództwa powinno być - jak każda czynność procesowa - wyraźne oraz jednoznacznie określone i nienasuwające wątpliwości co do swej treści oraz zakresu, w jakim pozwany uznał żądanie pozwu. Następstwem skutecznego uznania powództwa jest wydanie wyroku uwzględniającego żądania pozwu bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Sygn. aktIX C 1875/17

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 6 listopada 2017 roku powódA. N. (1)wystąpił o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2017 roku w sprawie o sygn. akt I ACz 652/17, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 25 września 2017 roku, w zakresie przyznanych pozwanemuA. N. (2)w punkcie 2 tego orzeczenia kosztów zastępstwa procesowego oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, że podstawę prawną powództwa stanowiart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.W dniu 17 lipca 2017 roku Sąd Apelacyjny wydał przeciwko powodowi niekorzystne rozstrzygnięcie, nakazując zapłatę pozwanemu kwoty 2.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym czasie powód pozostawał wierzycielem pozwanego w ramach rozliczeń alimentacyjnych. We wrześniu 2017 roku zaległość pozwanego wobec powoda wynosiła ok. 7.000 zł. W sierpniu 2017 roku powód wystąpił na piśmie do pozwanego i jego pełnomocnika z oświadczeniem o potrąceniu kwoty 2.200 zł z wartością zaległych alimentów – w części, na jaką opiewały koszty w/w zastępstwa procesowego wynikające z postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2017 roku w sprawie o sygn. akt I ACz 652/17. Obie korespondencje zostały odebrane przez adresatów.
Vide: pozew k. 3-5
PozwanyA. N. (2)oświadczył, że uznaje powództwo.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany oświadczył, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez KomornikaK. Z.pod sygn. akt Km 1700/17 zostało spowodowane przez pełnomocnika pozwanego bez porozumienia z pozwanym. Pozwany wystąpił o nieobciążanie go kosztami procesu na podstawieart. 101 k.p.c.
Vide: odpowiedź na pozew k. 40
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2010 roku w sprawie o sygn. akt V RC 273/09 zasądzono od pozwanegoA. N. (2)na rzecz powodaA. N. (1)alimenty w kwocie po 250 zł miesięcznie, płatne z góry do rąk powoda w terminie do 10-ego dnia każdego miesiąca, poczynając od dnia 9 kwietnia 2009 roku.
Na skutek wniosku powoda Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w GdańskuA. P.pod sygn. akt Kmp 30/11 prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko pozwanemu w oparciu o w/w tytuł wykonawczy. W dniu 26 września 2017 roku zaległość pozwanego wobec powoda w zakresie należności głównej wynosiła 7.232,99 zł tytułem alimentów zaległych. W dniu 24 lipca 2018 roku zaległość pozwanego wobec powoda w zakresie należności głównej wynosiła 9.732,99 zł tytułem alimentów zaległych.
okoliczności bezsporne, ponadtodowód:zaświadczenie k. 6-8; akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w GdańskuA. P.pod sygn. akt Kmp 30/11: tytuł wykonawczy k. 4, zaświadczenie k. 121-122, wezwanie do zapłaty należności k. 126
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2017 roku w sprawie o sygn. akt I ACz 652/17 w zakresie pkt 1 Sąd Apelacyjny w Gdańsku zasądził od powodaA. N. (1)na rzecz pozwanegoA. N. (2)kwotę 2.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Postanowienie zaopatrzono w klauzulę wykonalności w dniu 25 września 2017 roku.
Na skutek wniosku pozwanego z dnia 4 października 2017 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w TczewieK. Z.pod sygn. akt Km 1700/17 wszczął przeciwko powodowi postępowanie egzekucyjne w oparciu o w/w tytuł wykonawczy. Postępowanie jest w toku.
okoliczności bezsporne, ponadtodowód:akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w TczewieK. Z.pod sygn. akt Km 1700/17: wniosek k. 2-3, tytuł wykonawczy k. 6, zawiadomienie k. 7
W piśmie z dnia 14 sierpnia 2017 roku powód złożył pozwanemu oświadczenie o potrąceniu należnej pozwanemu kwoty 2.200 zł z wierzytelnością powoda wobec pozwanego tytułem alimentów.
okoliczność bezsporna, ponadtodowód:skan k. 17
Sąd zważył, co następuje:
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zebranych i przeprowadzonych w sprawie dowodów, które poddano ocenie zgodnie zart. 233 § 1 k.p.c.Sąd dokonał oceny wiarygodności i mocy dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Dokonując powyższych ustaleń faktycznych Sąd oparł się na dowodach w postaci dokumentów złożonych i załączonych do akt sprawy niniejszej, jak również do akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w GdańskuA. P.pod sygn. akt Kmp 30/11 oraz akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w TczewieK. Z.pod sygn. akt Km 1700/17. Dowodom w postaci dokumentów urzędowych Sąd dał wiarę co do tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 k.p.c.), zaś dokumentom prywatnym wyłącznie co do tego, że osoba podpisana na dokumencie złożyła oświadczenie zawarte w jego treści (art. 245 k.p.c.). Prawdziwość dokumentów, z których przeprowadzono dowód, nie była kwestionowana przez strony, dlatego też w ocenie Sądu należało uznać je za w pełni wiarygodne.
Sąd pominął dowód zeznań stron uznając go – wobec spójnego stanowiska stron oraz pozyskanych dowodów obiektywnych – za zbędny. Sąd pominął także dokumenty złożone na k. 10-16 akt sprawy albowiem nie dotyczyły one okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawę prawną żądania stanowiłart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.
Zgodnie zart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne.
Powód podnosi, że do spełnienia świadczenia doszło wobec złożenia przez niego oświadczenia o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanemu od powoda z wierzytelnością powoda wobec pozwanego.
Zgodnie zart. 498 § 1 i § 2 k.c.gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
W sprawie nie było sporu, że w piśmie z dnia 14 sierpnia 2017 roku powód złożył pozwanemu oświadczenie o potrąceniu. W dacie złożenia oświadczenia powód był dłużnikiem pozwanego tytułem kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.200 zł – zgodnie z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2017 roku w sprawie o sygn. akt I ACz 652/17. Bezsporne było również, że w tej samej dacie pozwany był dłużnikiem powoda tytułem alimentów ustalonych wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2010 roku w sprawie o sygn. akt V RC 273/09. Nie było również kwestionowane, że wierzytelność powoda wobec pozwanego w dacie złożenia oświadczenia o potrąceniu była wyższa od wierzytelności pozwanego wobec powoda.
Należy podkreślić, że skuteczność oświadczenia powoda o potrąceniu nie była w sprawie kwestionowana.
Trzeba zauważyć, że wierzytelność powoda wobec pozwanego objęta oświadczeniem o potrąceniu miała charakter wierzytelności alimentacyjnej. Wobec tego warto wskazać, że zgodnie zart. 505 pkt 4 k.c.nie mogą być umorzone przez potrącenie wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
Negatywne przesłanki potrącenia zawarte wart. 505 k.c., chronią interesy wierzyciela pasywnego, tj. tego, wobec którego potrącający składa swe oświadczenie. Wierzytelności, które zostały wymienione w tym przepisie, można przedstawić do potrącenia (jako wierzytelności aktywne), nie można natomiast z nimi potrącić (por. R. Morek [w:] red. K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz, rok 2018, komentarz do art. 50 k.c.). Wierzytelności wymienione wart. 505 k.c.nie mogą być umorzone wbrew woli wierzyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1967 roku w sprawie o sygn. akt I CR 481/67, OSNCP z 1968 roku, Nr 11, poz. 186).
Odnosząc powyższe uwagi teoretyczne dla okoliczności niniejszej sprawy – należy stwierdzić, że powód jako wierzyciel był uprawniony złożyć skuteczne oświadczenie o umorzeniu przysługującego mu od pozwanego świadczenia alimentacyjnego – w części odpowiadającej wierzytelności pozwanego wobec powoda.
Oświadczenie powoda o potrąceniu doprowadziło do wygaśnięcia świadczenia należnego pozwanemu od powoda postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 lipca 2017 roku w sprawie o sygn. akt I ACz 652/17.
Należy jeszcze wskazać, że pozwany złożył oświadczenie o uznaniu powództwa.
Przepisart. 213 § 2 k.p.c.stwierdza, że sąd jest związany uznaniem powództwa i jednocześnie zakreśla granice rozporządzalności nakładając na sąd obowiązek kontroli, czy uznanie nie jest sprzeczne z prawem, z zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Zachowało aktualność dotychczasowe orzecznictwo stwierdzające, że uznanie będące aktem dyspozytywnym o ograniczonym zakresie obejmuje zarówno okoliczności faktyczne, jak i podstawę prawną danej sprawy, tzn. zespół obowiązujących przepisów, na podstawie których sąd ma wydać rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1976 roku w sprawie o sygn. akt III CRN 232/76, OSNCP z 1977 roku, Nr 5-6, poz. 101). Przepisart. 213 § 2 k.p.c.nie stanowi podstawy do badania i ustalania, czy będące przedmiotem uznania roszczenie rzeczywiście przysługuje stronie powodowej. Wyjaśnienie przyczyn skłaniających pozwanego do dokonania uznania z reguły pozwala na ocenę przesłanek skuteczności wyrażonego uznania, określonych w omawianym przepisie (por. także A. J., Kontradyktoryjność a poznanie prawy w procesie cywilnym w świetle zmianKodeksu postępowania cywilnego,PS1998, nr 10, s. 63).
Oświadczenie pozwanego może być złożone na rozprawie, którego treść stanowić będzie element protokołu rozprawy (art. 158 § 1 pkt 3 k.p.c.), bądź też dokonane poza rozprawą w piśmie procesowym skierowanym do sądu (art. 126 k.p.c.). Przedmiotem uznania pozwanego może być dochodzone przez powoda roszczenie w całości lub w określonej części. Uznanie powództwa powinno być - jak każda czynność procesowa - wyraźne oraz jednoznacznie określone i nienasuwające wątpliwości co do swej treści oraz zakresu, w jakim pozwany uznał żądanie pozwu. Następstwem skutecznego uznania powództwa jest wydanie wyroku uwzględniającego żądania pozwu bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Sąd nie znalazł podstaw, które mogłyby uzasadniać, że oświadczenie o uznaniu powództwa pozwanej w całości było sprzeczne z prawem (jak wynika z uwag poczynionych powyżej w związku z przywołanym przepisemart. 505 k.c.), zasadami współżycia społecznego lub miało na celu obejście prawa.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd, działając na podstawieart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.w zw. zart. 498 § 1 i § 2 k.c., orzekł jak w pkt I wyroku.
Sąd postanowił jak w pkt II wyroku na podstawieart. 108 § 1 k.p.c.w. zw. zart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c., uznając pozwanego za stronę przegrywającą proces. Sąd nie znalazł podstaw dla odstąpienia od obciążenia pozwanego kosztami procesu – tak na podstawieart. 100 k.p.c., jak iart. 101 k.p.c., do którego odwoływał się pozwany. Należy zauważyć, ze przepisart. 101 k.p.c.mówi wyłącznie o zwrocie kosztów procesu pozwanemu. Koszty procesu przez pozwanego nie zostały w sprawie poniesione. Natomiast co do sytuacji przewidzianej wart. 100 k.p.c.trzeba podkreślić, że w ocenie Sądu w sprawie nie zachodzi szczególny wypadek, który uzasadniałby odstąpienie od obciążania pozwanego kosztami procesu, które poniósł powód. Pozwane na takie okoliczności nie wskazał, Sąd również takich okoliczności nie stwierdził. W szczególności za taką okoliczność nie może być uznane twierdzenie pozwanego, że postępowanie egzekucyjne przeciwko powodowi zostało wszczęte przez pełnomocnika pozwanego bez porozumienia z nim. Albowiem, choćby taka sytuacja miała miejsce, pozwany, wiedząc już o toczącej się przeciwko powodowi egzekucji, mógł w każdej chwili złożyć oświadczenie o cofnięciu wniosku egzekucyjnego. Pozwany takiego oświadczenia nie złożył.
Na koszty procesu poniesione przez powoda składa się opłata od pozwu w kwocie 110 zł, opłata skarbowa od przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować w rep.Ci w kontrolce wniosków o uzasadnienie;

2
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pozwanemu;

3
akta przedłożyć z wpływem lub za 21 dni wraz z zpo.

G., dnia 23 listopada 2018 roku SSR Anna Mejka