Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 692/18
Data wyroku: 2018-09-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Kary umowne
Podstawa prawna: art. 483 kc

Sygn. akt III Ca 692/18

UZASADNIENIE
Wyrokiem zaocznym z dnia 27 września 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa(...)Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.przeciwkoJ. K.o zapłatę kwoty 2.867,63 zł:

1
zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.037,63 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 21 kwietnia 2017 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 366,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,

2
oddalił powództwo w pozostałym zakresie,

3
nadał wyrokowi w punkcie 1. rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższego wyroku apelację złożył powód, zaskarżając go w części oddalającej powództwo (pkt. 2.) i zarzucając Sądowi Rejonowemu:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1.art. 339 § 2 k.p.c.przez jego niezastosowanie i oddalenia powództwa w sytuacji, gdy strona pozwana nie stawiła się na rozprawę, co obligowało Sąd I instancji do przyjęcia za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie, ponieważ nie budziły one uzasadnionych wątpliwości oraz nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa,
2.art. 232 k.p.c.przez nieuzasadnione przyjęcie, że strona powodowa nie wywiązała się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z których wywodzi skutki prawne, w szczególności w zakresie zasadności dochodzonego zobowiązania strony pozwanej względem strony powodowej, podczas gdy powód przedstawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego, który to wobec niestawienia się przez pozwaną na rozprawę i niezajęcia stanowiska w sprawie powinny być uznane za dowód wystarczający do udowodnienia zasadności dochodzonego roszczenia,
3.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 231 k.p.c.przez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną w sposób wybiórczy, poprzez przyjęcie za niewykazaną wysokość i zasadność dochodzonego roszczenia, mimo istnienia ku temu dostatecznej podstawy w zebranym materiale dowodowym, który wskazuje na zasadność oraz wysokość dochodzonego roszczenia;
II. naruszenie prawa materialnego, tj.art. 6 k.c.przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że powód nie zadośćuczynił spoczywającemu na nim ciężarowi dowodu i nie udowodnił faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności w zakresie legitymacji czynnej powoda, co stoi w sprzeczności z przedłożonym do pozwu materiałem dowodowym,
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. zmianę wyroku w zaskarżonej części przez zasądzenia na rzecz powoda od strony pozwanej dalszej kwoty 1.830,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,
2. zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów postępowania apelacyjnego według norm przypisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego;
ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji wraz z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania apelacyjnego.
Ponadto w oparciu oart. 368 § 1 pkt 4 k.p.c.apelujący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z noty obciążeniowej nr(...)z dnia 23 grudnia 2013 roku.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stosownie do treściart. 50513§ 2 k.p.c., uzasadnienie Sądu drugiej instancjiw postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli nie przeprowadzano postępowania dowodowego. Sytuacja opisana w cytowanym przepisie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem Sąd Okręgowy, po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy, przyjmuje za własne ustalenia Sądu I instancji stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjętego w zaskarżonym wyroku.
Wyjaśniając zatem podstawę prawną wyroku należy przede wszystkim wskazać, że Sąd I instancji oddalił powództwo w tej części, w której uznał, iż zobowiązanie pozwanej wyrażało się w zapłacie umówionej kwoty w zamian za dostarczanie usług telekomunikacyjnych. Zatem, wskazana kwota stanowi karę umowną naliczoną pozwanej. Należy podnieść, że obowiązek pozwanej polega na spełnieniu świadczenia pieniężnego, a obowiązek zapłaty kary umownej może być powiązany wyłącznie z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania niepieniężnego, co wynika z brzmieniaart. 483 § 1 k.c.Stosownie do treści tego przepisu, można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2000 r. (sygn. akt V CKN 171/00, LEX nr 52662) przy zastosowaniuart. 483 § 1 k.c.bierze się pod uwagę charakter prawny tych zobowiązań (pieniężne, niepieniężne), które należą doessentialia negotii, a nie obowiązki pochodne (dodatkowe).
W niniejszej sprawie, podstawowym obowiązkiem pozwanej (i tym właśnie, z którego naruszenia powód wywodzi obowiązek zapłaty kary umownej) był obowiązek zapłaty za usługi telekomunikacyjne, do tego bowiem sprowadza się „utrzymywanie aktywnej karty SIM”. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek ten ma charakter pieniężny. Wobec tego, zastrzeżenie kary umownej za jego naruszenie pozostaje w sprzeczności zart. 483 § 1 k.c.Odpowiednie postanowienia umowy, regulaminu i oferty promocyjnej są zatem nieważne, jako sprzeczne z ustawą (art. 58 § 1 i § 3 k.c.).
Wobec tego, żądanie zasądzenia od pozwanej „kwoty kosztów w wysokości 1830 zł” podlegało oddaleniu.
Tymczasem apelacja strony powodowej w ogóle się do tej kwestii nie odnosi, przynajmniej nie stawia skarżonemu wyrokowi takiego zarzutu (zawarcie pewnych wywodów w tym zakresie w uzasadnieniu apelacji nie jest wystarczające, zwłaszcza że środek zaskarżenia jest autorstwa profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata). Wręcz przeciwnie, analizując treść zarzutów apelacji można odnieść wrażenie, że odnoszą się one do „innego” orzeczenia (co w przypadku wielości spraw wytaczanych przez stronę powodową nie jest wykluczone). W szczególności dziwić może zarzut braku legitymacji czynnej powoda (punkt II. zarzutów apelacji), podczas gdy rozważania Sądu Rejonowego w ogóle nie kwestionują tejże legitymacji. Co więcej, powództwo zostało w części uwzględnione.
Uwzględniając powyższe oraz brak ujawnienia okoliczności, które podlegają uwzględnieniu w postępowaniu apelacyjnym z urzędu Sąd II instancji, na podstawieart. 385 k.p.c., oddalił apelację.