Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACa 903/17
Data wyroku: 2018-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Wysocki, Jacek Nowicki, Ewa Staniszewska
Słowa kluczowe: Apelacja

Sygn. aktI ACa 903/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2018 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Ewa Staniszewska
Sędziowie: SSA Bogdan Wysocki
SSA Jacek Nowicki /spr./
Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Paulus
po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...)Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Subfundusz(...)wW.
przeciwkoE. P.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt XII C 1977/16

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 124.000,71 (sto dwadzieścia cztery tysiące 71/100) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 maja 2016 r. do dnia zapłaty,

2
zastrzega pozwanej prawo do powoływania się w toku egzekucji zasądzonego od niej świadczenia pieniężnego na ograniczenie odpowiedzialności do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej wS.O..(...)dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto wP.VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr(...),

3
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 11.678 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

II
zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.251 zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu apelacyjnym.

Jacek Nowicki Ewa Staniszewska Bogdan Wysocki

IA Ca 903/17

UZASADNIENIE
W dniu 27 kwietnia 2016 r.(...)Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Subfundusz(...)złożył pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym przeciwkoE. P.. Powód wywodził swą legitymację czynną z umowy cesji wierzytelności z dnia 9 grudnia 2011 r., na podstawie której zakupił wierzytelność z umowy kredytu obrotowego w rachunku kredytowym w linii w walucie polskiej z dnia 9 listopada 2011 r., która zabezpieczona była m.in. hipoteką umowną kaucyjną na nieruchomości położonej w miejscowościS.,os. (...), której aktualnym właścicielem jest pozwana.
Dnia 19 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym nakazując pozwanejE. P.zapłatę na rzecz strony powodowej kwoty 124.000,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 27 kwietnia 2016 do dnia zapłaty z zastrzeżeniem dla pozwanej prawa do powołania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie odpowiedzialności do nieruchomości położonej wS.,os. (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto wP.o nr(...)oraz kwotę 6.967,25 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Pozwana złożyła sprzeciw od nakazu zapłaty wnosząc o uchylenie go w całości i zaprzeczyła wszystkim podanym faktom i okolicznościom wskazanym w pozwie.
Wyrokiem z 11 maja 2017 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Zawarcie umowy kredytu obrotowego w rachunku kredytowym w walucie polskiej nr(...)(...)nastąpiło w dniu 9 listopada 2006 r. pomiędzy(...) Bankiem (...) S.A.aPrzedsiębiorstwem Handlowo-Usługowym (...) sp. z o.o., której zabezpieczeniem jest m.in. hipoteka kaucyjna do kwoty 224.000zł na nieruchomości położonej w miejscowościS.,os. (...), dla której Sąd Rejonowy Poznań- Stare Miasto wP.prowadziksięgę wieczystą o nr (...).
Dnia 15 kwietnia 2009r. został wydany bankowy tytuł egzekucyjny, w którym(...)stwierdziło, że na ten dzień figuruje u nich wymagalne zadłużenie dłużników solidarnych w kwocie głównej 80.167,06 zł, odsetek za okres do 21 stycznia 2008r w kwocie 2.108,09 zł i odsetek od 22 stycznia 2008r. do 14 kwietnia 2009r. w kwocie 31.075,08 zł z tytułu poręczenia weksli stanowiących zabezpieczenie kredytu. Postanowieniem z 22 czerwca 2009r. Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto iW.nadał temu tytułowi bankowemu klauzulę wykonalności.
Następnie doszło do zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 9 grudnia 2011 r. pomiędzy(...) Bankiem (...) S.A., a(...)Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym gdzie w załączniku nr 1 do tej umowy zostały wskazane konkretne sprzedawane wierzytelności. Jak wynika z tego załącznika wierzytelność, której dłużnikiem jest pozwana nie dotyczy umowy kredytu obrotowego w rachunku kredytowym zawartej 9 listopada 2006r. na, którą powołuje się powód w pozwie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji strona powodowa nie wykazała skutecznie, że przysługuje jej wierzytelność względem strony pozwanej, a w szczególności że doszło do szeregu skutecznych czynności przenoszących wierzytelność z pierwotnego kontrahenta pozwanej tj.(...) Bank (...) S.A.na stronę powodową. Oznacza to, że strona powodowa nie wykazała, że służy jej legitymacja procesowa czynna w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu Okręgowego jak wynika z przedstawionego załącznika nr 1 do aneksu do umowy cesji wierzytelności z dnia 9 grudnia 2011 r. wierzytelność, której dłużnikiem jest pozwana nie dotyczy umowy kredytu obrotowego w rachunku kredytowym w linii w walucie polskiej nr(...)(...)zawartej w dniu 9 listopada 2006 r. pomiędzy(...) Bankiem (...) S.A.a kredytobiorcą, na którą powołuje się powód w pozwie o zapłatę. Wierzytelność, która była przedmiotem cesji wynika z innejumowy nr (...)zawartej dnia 2 października 2007 r., a nie umowy na którą powołuje się powód w pozwie i na podstawie której doksięgi wieczystej o nr (...)została wpisana hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 124.000,71 zł. Przedmiotem cesji nie była wierzytelność wynikająca zumowy nr (...)z dnia 9 listopada 2006 r.
W apelacji z 5 czerwca 2017 r. powód zarzucał zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, to jestart. 509 § 2 kcpoprzez jego niezastosowanie i uznanie, że powód nie nabył wierzytelności zabezpieczonej hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 124.000 zł w sytuacji, gdy z odpisuksięgi wieczystej nr (...)wynika, że powód jest wierzycielem hipotecznym z tytułu wyżej wymienionej hipoteki oraz naruszenie przepisów postępowania, to jestart. 233 § 1 kpcpoprzez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i uznanie, że powód nie wykazał przelewu spornej wierzytelności w sytuacji, gdy z załącznika nr 1 do aneksu do umowy sprzedaży wierzytelności z 9 grudnia 2011 wskazane zostały dane pozwanej oraz dane dotyczące hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 124.000 zł jako zabezpieczającej wierzytelność wynikającą z umowy stanowiącej podstawę faktyczną pozwu. Nadto powód zarzucił naruszenieart. 244 § 1 kpcpoprzez jego niezastosowanie i uznanie, że bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności nie stanowi dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy z chwila nadania klauzuli wykonalności stał się on tytułem wykonawczym, a więc dokumentem urzędowym, w którym została wskazana wysokość zadłużenia pozwanej z tytułu niespłaconego kapitału, stopa procentowa i początkowy termin od którego powód był władny naliczać odsetki.
Wskazując na powyższe, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje :
Apelacja powoda okazała się zasadna. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo uznając, że powód nie wykazał, że służy mu legitymacja czynna w niniejszej sprawie. W szczególności, że nie udowodnił, iż nastąpiła cesja wierzytelności wynikająca z umowy kredytowej z 9 listopada 2006 r. nr(...)(...).
Pozwana jest dłużnikiem rzeczowym. Jako poręczyciel zumowy kredytowej nr (...)ustanowiła na swojej nieruchomości położonej wS.O..C.(...)hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 224.000 zł ( która została obniżona do kwoty 124.000 zł) na zabezpieczenie spłaty kredytu.
Skoro pozwana jest dłużnikiem rzeczowym, a wksiędze wieczystej KW (...)jako wierzyciel hipoteczny jest wpisany powód, to nie budzi wątpliwości, że powodowi przysługuje legitymacja czynna. W powołanej księdze wieczystej powód figuruje jako wierzyciel hipoteczny w miejsce dotychczasowego wierzyciela(...) Bank (...) SA, a zabezpieczeniem spłaty kredytu zumowy (...)z 9 listopada 2006r. jest hipoteka kaucyjna do kwoty 124.000 zł. Wpis nabywcy wierzytelności w księdze wieczystej ma charakter konstytutywny. Tym samym wierzytelność hipoteczna przechodzi na cesjonariusza dopiero z chwilą jego wpisu w księdze wieczystej jako nowego wierzyciela hipotecznego, co w niniejszej sprawie nastąpiło (art.79 ust.1 zd.2 k w i h).
Przejście wierzytelności hipotecznej na powoda zostało zatem przez powoda wykazane odpowiednimi wpisami w księdze wieczystej.
Pozwana nie kwestionowała istnienia samej wierzytelności kredytowej ani jej wysokości.
Wbrew twierdzeniom pozwanej, w niniejszej sprawie nie ma zastosowaniaart.107 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotecew brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2011r., ponieważ hipoteka kaucyjna do kwoty 124.000,71 zł została ustanowiona przed wejściem w życie ustawy z 26 czerwca 2009r. zmieniającejustawę o księgach wieczystych i hipotece. Przedmiotowa hipoteka kaucyjna jest hipoteką o której mowa w art.10 ust.1 ustawy zmieniającej z 26 czerwca 2009r. co oznacza, że stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Z uwagi na to, że pozwana jest jedynie dłużnikiem rzeczowym w związku z ustaleniem hipoteki kaucyjnej na jej nieruchomości jej odpowiedzialność jest ograniczona do wartości tej nieruchomości zgodnie zart. 319 kpc. Zmieniając zaskarżony wyrok, Sąd Apelacyjny poczynił zastrzeżenie na rzecz pozwanej tak, aby miała ona prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
W tym stanie rzeczy na podstawieart. 386 § 1 kpcnależało orzec jak w pkt. I .1 i 2 sentencji wyroku. Zasądzone w pkt. I.3 koszty procesu to suma opłaty od pozwu - 6.201 zł (1.551 zł+4.650 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 5417 zł. Natomiast koszty zasądzone w pkt. II to opłata od apelacji (6.201 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (4.050 zł).
SSA Jacek Nowicki SSA Ewa Staniszewska SSA Bogdan Wysocki