Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 446/18
Data wyroku: 2018-05-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 6 kc

Sygn. akt III Ca 446/18

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem zaocznym z dnia 9 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach oddalił powództwo(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą w przeciwko pozwanejE. J.o zapłatę kwoty 2.207,37 zł.
Apelację od przedmiotowego rozstrzygnięcia wniosła powódka, zarzucając mu:

1
naruszenie prawa materialnego, tj. § 3 ust. 6 Regulaminu udzielania kredytów konsumpcyjnych dla osób fizycznych w mBanku poprzez brak jego zastosowania i przyjęcie, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy,

2
naruszenie prawa materialnego, tj.art. 7 ust. 3 Prawa bankowegopoprzez brak jego zastosowania i przyjęcie, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy,

3
naruszenie prawa materialnego, tj.art. 65 § 2 k.c.w zakresie, w jakim Sąd I instancji dokonał wykładni oświadczeń woli stron w przedmiocie skutecznego zawarcia umowy,

4
naruszenie prawa procesowego, tj.art. 232 k.p.c.w zw. zart. 233 k.p.c.przez wyprowadzenie z prywatnego materiału dowodowego w postaci wyciągu z ksiąg bankowych nr(...)z dnia 6 lutego 2016 r. oraz elektronicznego zestawienia operacji na rachunku nr 18114020040000309604529632 wniosków z nich niewynikających, a ponadto sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w wyniku, czego Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, a także dokonał błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym w szczególności poprzez uznanie, że powód nie udowodnił podstawy oraz wysokości dochodzonej należności,

5
naruszenie prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 328 k.p.c.poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i pominięcie dowodu z przedstawionych dokumentów w postaci elektronicznego zestawienia operacji wrachunku nr (...)niewskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i tym samym uniemożliwienie kontroli instancyjnej orzeczenia,

6
naruszenie prawa procesowego tj.art. 245 k.p.c.poprzez odmowę uznania wyciągu z ksiąg banku i elektronicznego zestawienia operacji wrachunku nr (...), jako dowodu na potwierdzenie zawarcia umowy i wysokości dochodzonego roszczenia powoda.

W związku z powyższym powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych oraz kosztów postępowania odwoławczego. Ewentualnie powód wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, wraz z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia, co do kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Ustalenia faktyczne, jak również ocena prawna przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Rejonowy, znajdują pełną akceptację Sądu Okręgowego.
Wobec sformułowania przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, należało odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów procedury w pierwszej kolejności, gdyż wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania, co do kolejnego zarzutu apelacyjnego. Jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania, mogą być bowiem podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego.
Sformułowane przez apelującego zarzuty naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.były chybione.
W myśl powołanego wyżej przepisu ustawy Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.
Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Dla skuteczności podniesionego zarzutu nie jest też wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu (zob. wyrok SA w Poznaniu z 21.05.2008 r., I ACa 953/07, LEX nr 466440).
Wbrew stanowisku pozwanej, Sąd I instancji nie naruszył powyższych dyrektyw oceny dowodów. W szczególności Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że wobec tego, iż na złożonych przez powoda dokumentach, w tym umowy kredytu gotówkowego nie widnieje podpis żadnej ze stron, tym samym do zawarcia umowy kredytu między stronami nie doszło. Zaoferowane przez powoda dowody w postaci umowy kredytu gotówkowego, regulaminu udzielania kredytów konsumpcyjnych dla osób fizycznych w mBanku stanowią jedyne niepodpisane wydruki komputerowe lub kserokopie.
Zarzuty skarżącego wypadało uznać za niezasadne, podkreślić należy, iż zgodnie z rozumieniemart. 245 k.p.c.elektroniczny wydruk tekstu nie jest uznawany za dokument. O ile dokument prywatny pozostaje jednym z dowodów wymienionych wk.p.c.i podlega ocenie jak inne dowody, więc może stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania, z uwzględnieniem wszystkich dowodów w sprawie wedle reguł zart. 233 § 1 k.p.c.(wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2013 roku III APa 7/13), o tyle, jak już wyżej wskazano, sam wydruk i to bez podpisu nie może być uznany za dowód prywatny i jako taki nie podlega analizie w łańcuchu dowodowym. Niepodpisany wydruk z komputera nie jest wszak dokumentem w rozumieniuart. 244 k.p.c.iart. 245 k.p.c.(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2015 r., I ACa 1833/15) i sąd na jego podstawie nie może kreować domniemania, bez potwierdzenia jego treści przez zeznania świadków i stron (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 15 lipca 2015 r., I ACa 202/15). Sąd Rejonowy nie mógł zatem w oparciu o ten materiał wnioskować o istnieniu umowy między stronami zaakceptowanego przez pozwaną jej podpisem.
Wprawdzie umowa kredytu nie wymaga dla swojej ważności zachowania formy pisemnej, to podobnie jak umowa pożyczki, regulowana wart. 720 k.c.i nast., a więc sama umowa może być zawarta w formie dowolnej, nawet ustnie, fakt jej zawarcia powinien być natomiast potwierdzony pismem. Nie ma też żadnych formalnych przeszkód do pisemnego potwierdzenia umowy po jej zawarciu, jednakże w niniejszej sprawie powód nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałaby wyartykułowana zgoda pozwanej na zawarcie umowy kredytu. Wbrew twierdzeniom skarżącego dowodu na okoliczność zawarcia przez strony umowy kredytu nie może stanowić również przedstawione zaświadczenie o zawarciu umowy o kredyt gotówkowy nr(...), które jest wyłącznie jednostronnym oświadczenie powoda.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że Sąd Rejonowy nie naruszył przepisów prawa procesowego, tj.art. 233 k.p.c.oraz245 k.p.c..
Wbrew zarzutom skarżącego Sąd II instancji nie naruszył również reguł wynikających zart. 232 k.p.c.. Zgodnie z podstawową w procesie cywilnym zasadą kontradyktoryjności, stosownie do treściart. 3 k.p.c.iart. 232 k.p.c., to strony są zobowiązane do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, stając się dysponentem postępowania dowodowego, zaś Sąd jest zwolniony od odpowiedzialności za jego wynik, albowiem Sąd nie ma obowiązku działać w tym zakresie z urzędu, (zob. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1997 r., II CKN 70/96, OSNC 1997, Nr 8, poz. 113, z dnia 16 grudnia 1997 r., II UKN 406/97, OSNAPUS 1998, Nr 21, poz. 6 oraz z dnia 7 października 1998 r., II UKN 244/98, OSNAPUS 1999, Nr 20, poz. 662). Strona, na której spoczywa ciężar dowodu, ponosi ryzyko ujemnych skutków braku aktywności; w szczególności braku wniosków dowodowych mających na celu udowodnienie słuszności dochodzonych roszczeń lub podnoszonych zarzutów, wpływa na określony wynik postępowania.
(...)dowodowa stron winna być podejmowana przez każdą ze stron procesu stosownie do stanu sprawy i w celu wykazania zasadności podnoszonych twierdzeń, a zatem inicjatywa powoda winna zmierzać ku wykazaniu zasadności powództwa, zaś pozwanego obaleniu jego twierdzeń. (Wyrok SA we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. akt I ACa 325/13 publ. LEX nr 1353912). Natomiast w przedmiotowej sprawie, jak to zostało wyżej omówione, powód nie dostarczył Sądowi żadnego materiału dowodowego, z którego wynikałaby wyrażona zgoda pozwanej na zawarcie umowy kredytu gotówkowego, z której to powód wywodzi swoje roszczenia.
Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną dochodzonego roszczenia dokonaną przez Sąd Rejonowy, zarówno co do przyjętej podstawy prawnej oceny jego zasadności, jak i wyników tej oceny.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty stawiane Sądowi I instancji w zakresie naruszenia przepisów Regulaminu udzielenia kredytów konsumpcyjnych, które wprawdzie stanowi integralną cześć umowy kredytowej, to powód nie zdołał wykazać, że do zawarcia umowy z pozwaną doszło. Szerzej do omawianej problematyki Sąd odwoławczy odniósł się w dotychczasowej części uzasadnienia, przy rozstrzyganiu i nie ma potrzeby powielania raz jeszcze przywołanej argumentacji w przedmiocie braku jakiegokolwiek dowodu na okoliczność złożenia przez pozwaną oświadczenia woli o przystąpieniu umowy o kredyt gotówkowy nr(...)z powodem.
Wreszcie z powyższych powodów nie ma także racji skarżący podnosząc zarzut naruszeniaart. 7 ust. 3 ustawy Prawo bankoweorazart. 65 § 2 k.c.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy uznał, że apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.