Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 54/18
Data wyroku: 2018-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Franckiewicz, Bogusław Tocicki, Stanisław Rączkowski
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 280 § 2 kk

Sygnatura akt II AKa 54/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 marca 2018 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Stanisław Rączkowski
Sędziowie: SSA Witold Franckiewicz (spr.)
SSA Bogusław Tocicki
Protokolant: Paulina Pańczyk

    przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej Zbigniewa Jaworskiego

rozpoznał sprawęM. G.
oskarżonego zart. 280 § 2 kk,art. 190 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kk,art. 157 § 2 kk
iS. B.
oskarżonego zart. 280 § 2 kkprzy zast.art. 60 § 1 i § 6 ust. 2 kk,art. 217 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu
z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt III K 110/17

I
zaskarżony wyrok wobec oskarżonychM. G.iS. B.utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. B.738 zł (brutto) tytułem kosztów nieopłaconej obrony oskarżonegoS. B.w postępowaniu odwoławczym oraz 224 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę odwoławczą;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r.pr.A. B.738 zł (brutto) tytułem kosztów nieopłaconej obrony oskarżonegoM. G.w postępowaniu odwoławczym oraz 200,59 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę odwoławczą;

IV
stwierdza, iż koszty postępowania odwoławczego wobec oskarżonychM. G.iS. B.ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 10 października 2017 roku – sygn.. akt: III K 110/17 orzekł:

1
oskarżonegoM. G.uznał za winnego tego, że :

a
w dniu 20 maja 2017 r. pomiędzy godziną 22:45 a 22:48 wB., woj.(...), przyul. (...), na tereniesklepu (...)będącego w ajencjiA. Z., działając wspólnie i w porozumieniu zS. B.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, brał udział w rozboju na ekspedientce ww. obiektu handlowegoA. G.w ten sposób, że posługując się trzymanym w dłoni nożem typu maczeta, okazując goA. G., i grożąc jej słownie pozbawieniem życia, żądał wydania towaru sklepowego w postaci papierosów, alkoholu oraz pieniędzy, a następnie dokonał z półek sklepowych zaboru w celu przywłaszczenia wyrobów tytoniowych w postaci: 1 paczki papierosówm-ki „. (...)(...)”; 3 paczek papierosówm-ki „. (...)(...)” 2 paczek papierosów m-ki(...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)B. (...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)„; 2 paczek m-ki(...); 2 paczek papierosówm-ki „. (...)(...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)(...)”; 2 paczek papierosów m-ki(...); 9 paczek papierosów m-ki(...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)B. (...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)(...)D. (...); 1 paczki papierosów(...)B. (...); 5 paczek papierosów(...)o łącznej wartości 564,15 zł netto na szkodęA. Z., podczas kiedyS. B.zabezpieczał wejście do ww. sklepu, obserwując teren w jego pobliżu;

tj. czynu zart. 280 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 280 § 2 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

b
w okresie od 18 do 20 maja 2017 r. wB., woj.(...), działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie groziłJ. K.pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, ze będą spełnione, znieważając ją przy tym publicznie w dniach 18 i 19 maja 2017 r. słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe;

tj. czynu zart. 190 § 1 k.k.iart. 216 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k., -i za to na podstawieart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

c
w dniu 20 maja 2017 r. ok. godziny 22:50 wB., woj.(...), przyul. (...), używając trzymanej w dłoni cegły, uderzył nią w głowęA. P., czym spowodował u pokrzywdzonego stłuczenie i otarcie naskórka głowy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia narządów ciała i rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni;

i za to na podstawieart. 157 § 2 k.k.wymierzył oskarżonemu karę roku pozbawienia wolności,

2
na podstawieart. 85 § 1 i § 2 i art. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuM. G.karę łączną 5 lat pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet – na podstawieart. 63 § 1 k.k.– okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 21 maja 2017 r. do dnia 10 października 2017 r.,

3
oskarżonegoS. B.uznał za winnego tego, że :

a
w dniu 20 maja 2017 r. pomiędzy godziną 22:45 a 22:48 wB., woj.(...), przyul. (...), na tereniesklepu (...)będącego w ajencjiA. Z., działając wspólnie i w porozumieniu zM. G.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, brał udział w rozboju na ekspedientce ww. obiektu handlowegoA. G.w ten sposób, że zabezpieczał wejście do sklepu, obserwując teren w jego pobliżu, podczas kiedyM. G.posługując się trzymanym w dłoni nożem typu maczeta, okazując goA. G., i grożąc jej słownie pozbawieniem życia, żądał wydania towaru sklepowego w postaci papierosów, alkoholu oraz pieniędzy, a następnie dokonał z półek sklepowych zaboru w celu przywłaszczenia wyrobów tytoniowych w postaci: 1 paczki papierosówm-ki „. (...)(...)”; 3 paczek papierosówm-ki „. (...)(...)” 2 paczek papierosów m-ki(...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)B. (...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)„; 2 paczek m-ki(...); 2 paczek papierosówm-ki „. (...)(...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)(...)”; 2 paczek papierosów m-ki(...); 9 paczek papierosów m-ki(...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)B. (...); 1 paczki papierosówm-ki „. (...)(...)D. (...); 1 paczki papierosów(...)B. (...); 5 paczek papierosów(...)o łącznej wartości 564,15 zł netto na szkodęA. Z.,

tj. czynu zart. 280 § 2 k.k.– i za to na podstawieart. 280 § 2 k.k.przy zastosowaniuart. 60 § 1 i § 6 ust. 2 k.k.wymierzył oskarżonemu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

b
w dniu 20 maja 2017 r. ok. godziny 22:50 wB., woj.(...), przyul. (...), odepchnął rękamiA. P., czym naruszył jego nietykalność cielesną,

tj. czynu zart. 217 § 1 k.k.- i za to na podstawieart. 217 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności,

4
na podstawie at. 85§ 1 i § 2 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuS. B.karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet – na podstawieart. 63 § 1 k.k.– okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania oskarżonego od dnia 20 maja 2017 r. do dnia 10 października 2017 r.,

5
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonychM. G.iS. B.obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę solidarnie na rzecz pokrzywdzonejA. Z.564,15 zł, a wobec oskarżonegoM. G.na rzecz pokrzywdzonegoA. P.1.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,

6
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońców ustanowionych z urzędu koszty nie opłaconej obrony w postępowaniu sądowym,

7
zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów procesu, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.

Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Brzegu, zaskarżając wyrok na niekorzyść oskarżonychM. G.iS. B.w zakresie orzeczenia o karach, na podstawieart. 427 § 1 i § 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 3 i 4 k.p.k.zarzucił:

1
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobecM. G.kary jednostkowej 4 lat i 6 miesięcy za przestępstwo zart. 290 § 2 k.k.oraz kary jednostkowej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo zart. 190 § 1 k.k.iart. 216 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.oraz kary łącznej wymierzonej oskarżonemu w wymiarze 5 lat pozbawienia wolności, podczas gdy sposób życia oskarżonego przed popełnieniem przypisanych mu przestępstw, a które to okoliczności wynikają wprost z kwestionariusza wywiadu środowiskowego z dnia 29.06.2017 r., z notatki o podejrzany, z danych o karalności, z prawomocnych wyroków skazujących, i świadczą o dużej demoralizacji oskarżonego oraz okoliczności związane z popełnieniem zarzucanych mu czynów, winny znaleźć odzwierciedlenie w surowszym wymiarze kar jednostkowych orzeczonych względem ww. za czyny zart. 190 § 1 k.k.iart. 216 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.oraz zart. 280 § 2 k.k.oraz wymierzeniu surowszej kary łącznej,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zastosowania wobecS. B.instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary w oparciu oart. 60 § 1 i § 6 pkt 1 k.k., podczas gdy waga i wysoki stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, polegające na wzięciu udziału w przestępstwie rozboju z użyciem maczety, która mogła być w każdym czasie użyta wobec pokrzywdzonej, z czego oskarżony musiał sobie zdawać sprawę, właściwości i warunki osobiste oskarżonego, jego dotychczasowy sposób życia oraz stopień zawinienia, przemawiają za wymierzeniem wobec oskarżonego surowszej kary pozbawienia wolności, bez nadzwyczajnego złagodzenia kary, co spełni cele zarówno prewencji indywidualnej w stosunku do oskarżonego, jak i właściwie wpłynie na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa,

3
rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonegoS. B., wymierzonej w ramach instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy waga i wysoki stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, polegające na wzięciu udziału w przestępstwie rozboju z użyciem maczety, która mogła być w każdym czasie użyta wobec pokrzywdzonej, z czego oskarżony musiał sobie zdawać sprawę, właściwości i warunki osobiste oskarżonego, jego dotychczasowy sposób życia oraz stopień zawinienia, przemawiają za wymierzeniem wobec oskarżonego surowszej kary pozbawienia wolności, znacznie powyżej dolnej granicy przewidzianej w art. 60 § 6 pkt 2, co spełni cele zarówno prewencji indywidualnej w stosunku do oskarżonego, jak i właściwie wpłynie na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa;

wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku:

a
w pkt I jego części dyspozytywnej – poprzez wymierzenieM. G.na podstawieart. 280 § 2 k.k.kary 5 lat pozbawienia wolności,

b
w pkt II jego części dyspozytywnej – poprzez wymierzenieM. G.na podstawieart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.kary 8 miesięcy pozbawienia wolności,

c
w pkt IV jego części dyspozytywnej – poprzez wymierzenieM. G.na podstawieart. 85 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 k.k.za zbiegające się przestępstwa kary łącznej 6 lat pozbawienia wolności,

d
wpkt Vjego części dyspozytywnej – poprzez wyeliminowanie z podstawy wymiaru kary przepisów zart. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k.i wymierzenieS. B.na podstawieart. 280 § 2 k.k.kary 3 lat pozbawienia wolności,

e
w pkt VII jego części dyspozytywnej – poprzez wymierzenieS. B.na podstawieart. 85 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 k.k.za zbiegające się przestępstwa kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności.

Obrońcy oskarżonych wnieśli o nieuwzględnienie apelacji prokuratora i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

apelacja prokuratora nie została uwzględniona.

1

Odnośnie apelacji prokuratora co do oskarżonegoM. G.:

Zarzut rażącej niewspółmierności kar jednostkowych dotyczy kar:

a
wymierzonej w pkt I wyroku części rozstrzygającej zart. 280 § 2 k.k.– 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

b
wymierzonej w pkt II części rozstrzygającej wyroku zart. 190 § 1 k.k.w zw. zart. 11 3 k.k.– 6 miesięcy pozbawienia wolności,

c
kary łącznej wymierzonej w pkt IV części rozstrzygającej wyroku – 5 lat pozbawienia wolności,

natomiast:
zarzut apelacyjny nie dotyczy kary wymierzonej w pkt III części rozstrzygającej wyroku zart. 157 § 2 k.k.– roku pozbawienia wolności.
Należy zauważyć, że wymierzone wobec oskarżonegoM. G.kary jednostkowe oraz kara łączna pozbawienia wolności, zbytnio w swej wysokości nie odbiegają od kar wnioskowanych na rozprawie sądowej przez prokuratora (k. 471).
Wskazane w zarzucie odwoławczym dowody oraz okoliczności, wbrew twierdzeniom apelującego, wydaje się że zostały uwzględnione przez Sąd I instancji, chociaż nie zostały wyeksponowane w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Niewątpliwie rację ma prokurator, że oskarżonyM. G.jest osobą, która uprzednio dwukrotnie wchodziła w kolizję z prawem (k. 18-19, k. 212-213), jednakże po raz ostatni skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzegu w dniu 14 marca 2013 roku – sygn.. akt: II K 911/12 – k. 212 akt zart. 278 § 1 k.k.na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz karę grzywny, którą 3.07.2015 r. wykonano (k. 19).
Z wywiadu środowiskowego sporządzone przez kuratora Sądu Rejonowego w Brzegu (k. 231) wynika, że oskarżonyM. G.w miejscu zamieszkania posiada przeciętną opinię, jest ojcem trojga dzieci, z czego dwoje – po śmierci żony oskarżonego – przebywa w rodzinie zastępczej. Ze związku z inną kobietą, oskarżony posiada małoletnie dziecko, nad którym ma ograniczoną władzę rodzicielską, posiada obowiązek alimentacyjny, dziecko jest pod opieką matki. Oskarżony nie pracował przed aresztowaniem, nie toczą się przeciwko niemu inne postępowania karne, oskarżony używał wcześniej środków odurzających, miał problemy z nadużywaniem alkoholu.
W odniesieniu do okoliczności przedmiotowych przypisanego oskarżonemu czynu, należy stwierdzić – co uczynił Sąd I instancji – wiodącą rolę oskarżonego w jego popełnieniu. Czyn zart. 280 § 2 k.k.popełniony został w celu osiągnięcia korzyści poprzez zabranie ze sklepu papierosów o łącznej wartości 564,15 zł.
OskarżonyM. G.przyznał się do zarzucanych mu czynów, nie podejmował prób utrudniania postępowania karnego.
W ocenie Sądu Apelacyjnego wymierzone oskarżonemuM. G.kary jednostkowe pozbawienia wolności oraz kara łączna pozbawienia wolności, przy zastosowaniu częściowej absorpcji, nie są łagodne, tym bardziej nie noszą cech rażącej łagodności w stosunku do stopnia winy oskarżonego, jego postawy procesowej, dotychczasowego trybu życia. Niewątpliwie proces resocjalizacyjny oskarżonego winien odbywać się w warunkach izolacyjnych, jednakże okres kary określony w wyroku wynoszący 5 lat, jest wystarczający dla realizacji celów kary, bez konieczności jego wydłużenia.
Z tych względów, nie znajdując podstaw do zmiany w tym zakresie orzeczeń o karach jednostkowych i karze łącznej pozbawienia wolności, zaskarżony wyrok utrzymano w mocy wobec oskarżonegoM. G..

2

Odnośnie apelacji prokuratora co do oskarżonegoS. B.:

Zarzuty odwoławcze błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary dotyczy orzeczenia zawartego w pkt V części rozstrzygającej wyroku i wymierzenia oskarżonemuS.B.zart. 280 § 2 k.k.kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy zastosowaniuart. 60 § 1 i § 6 ust. 2 k.k., tj. nadzwyczajnego złagodzenia kary.
Prokurator nie kwestionował orzeczenia zawartego wpkt VIczęści rozstrzygającej, dotyczącej czynu zart. 217 § 1 k.k.
Prokurator zaskarżył wyrok w pkt VII dotyczącym kary łącznej roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 529), Sąd I instancji w odniesieniu do orzeczonych wobec oskarżonych kar, odwołał się do ogólnych zasad wymiaru kary, bez ich uściślenia, zbyt dosłownie traktując wyrażenie ustawowe, dotyczące wymogów uzasadnienia orzeczenia w słowie „zwięzłe” (art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.). Wobec treściart. 455a k.p.k., Sąd Apelacyjny, na podstawie zebranego materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, dokonał oceny zasadności zarzutów zawartych w apelacji prokuratora, nie posiadając uprawnień do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Nie bez powodów, prokurator wskazał zarówno w treści zarzutów odwoławczych oraz w uzasadnieniu apelacji (str. 6) szereg okoliczności, obciążających oskarżonegoS. B.. Niewątpliwie znajdują one wsparcie w zebranym materiale dowodowym, jednakże ich wyłączna akceptacja byłaby zbytnim uproszczeniem dla oceny wysokości wymierzonej oskarżonemu kary, za czyn zart. 280 § 2 k.k.i kary łącznej pozbawienia wolności.
Z treści pisemnego uzasadnienia apelacji wynika (str. 5), że prokurator uznał, iż jedyną okoliczność łagodzącą stanowi młody wiek oskarżonego, przy zaistnieniu szeregu okoliczności obciążających, wskazanych w apelacji.
Jakkolwiek należy przyznać, że wobec oskarżonegoS. B.zachodzi szereg okoliczności obciążających, to poza młodym wiekiem oskarżonego, należy uwzględnić jego dotychczasową niekaralność (k. 20), a także trudności wychowawcze jakie sprawiał, pochodząc z rodziny rozbitej, nie posiadając właściwych wzorców wychowawczych, będąc jako nieletni umieszczony w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (k. 277 – wywiad kuratora sądowego).
Poza powyższymi okolicznościami, nie bez wpływu na wymiar kary winna mieć jego postawa podczas popełnienia przestępstwa i jego drugorzędna rola wobec drugiego, starszego od siebie współoskarżonego, będąc pod jego wpływem.
Oskarżony jest przestępcą młodocianym, a zatem wobec niego mają zastosowanie dyrektywy wymienione wart. 54 § 1 k.k.Sąd I instancji uznał, że wobec oskarżonegoS. B.zachodzą przesłanki zart. 60 § 1 k.k.i zastosował - do młodocianego sprawcy czynu – nadzwyczajne złagodzenie kary, przyjmując że nawet minimalna kara 3 lat pozbawienia wolności za popełniony czyn zart. 280 § 2 k.k.byłaby niewspółmiernie surowa. Zważyć należy, że w ramach tej kary, oskarżony przebywał w warunkach tymczasowego aresztowania od dnia 20 maja 2017 r. do dnia 27 października 2017 roku (k. 509), będąc zwolnionym przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po uchyleniu tymczasowego aresztowania. Odbył zatem karę w wysokości 5 miesięcy i 7 dni, a zatem ponownie winien zostać umieszczony w zakładzie karnym w celu odbycia pozostałej części kary pozbawienia wolności.
Sąd Apelacyjny miał na uwadze powyższe okoliczności, nie decydując się na podwyższenie kary pozbawienia wolności, uznając iż dalszy okres umieszczenia oskarżonego w zakładzie karnym będzie wystarczający dla wdrożenia procesu resocjalizacyjnego. Zbyt długi okres pobytu młodocianego w zakładzie karnym, uwzględniając indywidualne cechy charakteru oskarżonego, jego dotychczasowego sposobu życia – nie byłby celowy i konieczny. Kara roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzona po raz pierwszy wobec oskarżonego, nie razi łagodnością, jest adekwatna do stopnia winy, czyni zadość społecznemu jej oddziaływaniu oraz prewencji szczególnej.
Z tych przyczyn zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoS. B.utrzymano w mocy.
Orzeczenie o kosztach nie opłaconej obrony z urzędu oskarżonych znajduje uzasadnienie wart. 29 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze.
Wobec nieuwzględnienia apelacji prokuratora, kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa – na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.
SSA Witold Franckiewicz SSA Stanisław Rączkowski SSA Bogusław Tocicki