Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1553/17
Data wyroku: 2018-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 1553/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 28 sierpnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa
G. Ł., zam.os. (...),(...)-(...) P.
przeciwkoE. Ł., zam. ul. J. iA. W.33,(...)-(...) P.
- o uznanie nieważności umowy

I

    Oddala żądanie powódki dotyczące ustalenia nieważności umowy sprzedaży z dnia 18 marca 2016 roku, dotyczącej lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...), a położonego w budynku mieszkalnym o numerze(...), usytuowanym wP.w nieruchomości przyul. (...), stwierdzonej aktem notarialnym o oznaczeniu Repertorium A(...)sporządzonym przez notariuszaM. R.w prowadzonej przez nią Kancelarii Notarialnej wP..

II
Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 40.000,-zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 19 marca 2017 roku do dnia zapłaty.

III
W pozostałym zakresie powództwo oddala.

IV
Koszty niniejszego postępowania rozdziela między stronami obciążając nimi powódkę w 4/5 częściach, a pozwanego w 1/5 części i w związku z tym:

a
zasądza od niego na rzecz powódki kwotę 2.400,-zł z tytułu zwrotu części uiszczonej przez nią opłaty sądowej oraz kwotę 2.160,-zł z tytułu zwrotu części poniesionego przez nią kosztu jej procesowego zastępstwa;

b
zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 8.640,-zł z tytułu zwrotu części poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa.

SSO Zofia Lehmann
Sygn. aktXII C 1553/17

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia6 września 2017 roku, który doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynął w dniu14 września 2017 roku, działająca przez pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, powódkaG. L.skierowała p – ko pozwanemuE. L.żądanie:
-uznania za nieważną umowy sprzedaży z dnia18 marca 2016 rokulokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...)(obecnie numer(...)) znajdującego się w budynku mieszkalnym (posesja o numerze (...)) położonym wP.w nieruchomości przyul. (...),wchodzącego w skład zasobówSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP., stwierdzonejaktem notarialnym z tego dnia sporządzonym przez notariuszaM. R.w prowadzonej przez nią wP.Kancelarii Notarialnej -z uwagi na to, żenie był on umocowany przez nią do zdziałania tej czynności i uznania, że jedynym jego właścicielem jest nadal ona;
ewentualnie – na wypadek nie uwzględnienia tego roszczenia
-zasądzenia od niego na jej rzecz kwoty240.000,- złwraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia19 marca 2017 rokudo dnia zapłaty,
-zasądzenia od niego na jej rzecz zwrotu kosztów niniejszego procesu, w tym kwoty10.800,- złz tytułu kosztu jej procesowego zastępstwa oraz kwoty17,- złz tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
nadto:
-przeprowadzenia zawnioskowanych przez nią dowodów w związku ze zredagowanymi przez nią tezami,
nadto:
-przeprowadzenia rozprawy także pod jej nieobecność.
Na tego poparcie:
-przedstawiła okoliczności towarzyszące udzieleniu i odwołaniu przez nią pozwanemu pełnomocnictwa do zarządzania i administrowania opisanym przez nią lokalem,
-przedstawiła okoliczności zawartej przez niego spornej umowy,
-przedstawiła okoliczności, w jakich dowiedziała się o tym,
-opisała działania, jakie podjęła po tym fakcie (k. 1 -2 akt).
W reakcji na to, działający przez pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, pozwanyE. L.,wniósł datowaną na dzień14 listopada 2017 rokuodpowiedź na pozew, która doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęła w dniu16 listopada 2017 rokudomagając się w jej treści:
-oddalenia powódki z jej pozwem w całości,
-zasądzenia od niej na jego rzecz zwrotu kosztów przedmiotowego postępowania wraz z kosztem jego procesowego zastępstwa – wg norm przepisanych,
nadto:
-przeprowadzenia wskazanych przez niego dowodów – na fakty przez niego powołane.
W motywacji zaprezentowanego stanowiska:
-przedstawił streszczenie stanu faktycznego stojącego u podstaw sporu stron,
-zaprzeczył temu, jakoby przed datą31 marca 2016 rokuudzielone mu przez nią pełnomocnictwo zostało skutecznie mu odwołane podając tego okoliczności,
-przedstawił okoliczności związane z zawieranymi umowami sprzedaży związanego z tym sporem lokalu mieszkalnego,
-przedstawił okoliczności wiążące się z korzystaniem z tego lokalu i wykonywaniem w nim prac remontowych,
-powołał argumenty, które - w jego ocenie - uprawniają go do pobrania kwoty uzyskanej przez niego w wyniku zawarcia spornej umowy,
-podał, iż od1994 rokupozostaje w posiadaniu tego lokalu i wyłącznie on był stroną umów związanych z dostawą do niego mediów czy wykonywanych w nim prac (k. 45 – 48 akt).
W pismach procesowych z dni:31 stycznia 2018 roku,które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu2 lutego 2018(k. 266 – 268 akt),14 marca 2016 roku, które doSądu Okręgowego w Poznaniuwpłynęło w dniu22 marca 2018 roku(k. 288 – 289 akt) powódka zgłaszała wnioski dowodowe, ustosunkowała się do przeprowadzonych; także twierdzeń przeciwnika.
Na rozprawach w dniach24 stycznia 2018 roku(k. 257 – 258 akt);13 marca 2018 roku(k. 281 – 282 akt),18 kwietnia 2018 roku(k. 336 akt),19 czerwca 2018 roku(k. 351 – 352 akt) strony podtrzymywały swoje stanowiska.
Ustalenia stanu faktycznego:
A.Lokal mieszkalny – związany z przedmiotowym sporem – oznaczony jest numerem2; usytuowany jest wP.wbudynku oznaczonym numerem (...); znajdującym się w nieruchomości przyul. (...).Składa się on z3pokoji, kuchni, łazienki, wc i przedpokoju o powierzchni użytkowej83.42 m. kw.; pozostaje w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z/s wP..
-Spółdzielczym własnościowym prawem do niego od dnia14 kwietnia 1994rokuw oparciu o umowę sprzedaży dysponowała matka powódki –B. M..
1. W dniu14 kwietnia 1994 rokuzłożyła ona pozwanemu ofertę jego sprzedaży stwierdzoną aktem notarialnym o oznaczeniuNumer Repertorium A(...)sporządzonym przez notariuszaM. R.w prowadzonej przez niąKancelarii Notarialnej wP..Z jego treści wprost wynikało, …że wiąże się nią do dnia 14 kwietnia 2009 roku i do tego dnia będzie nieodwołalna wiążąc także spadkobierców…
-W tej samej dacie udzieliła mu ona szerokiego pełnomocnictwa m.in. do zarządzania i administrowania nim, co stwierdzone zostało aktem notarialnym z tego dnia o oznaczeniuNumer Repertorium A.(...)sporządzonym przez notariuszaM. R.w prowadzonej przez niąKancelarii Notarialnej wP..
2. W dacie22 października 1997 roku– natomiast – prawo do opisanego lokalu było przedmiotem zawartej przez nią z powódką (wówczasW.) umowy zamiany na takie samo prawo do lokalumieszkalnego o numerze (...)usytuowanego wP.w budynkumieszkalnym o numerze (...)położonym w nieruchomości naOsiedlu (...)pozostającym w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...)Osiedle (...)wP.. Składa się on z2izb o powierzchni użytkowej równej31.30 m.kw., w tym powierzchni mieszkalnej o powierzchni równej18.27 m.kw. Została ona stwierdzona aktem notarialnym o oznaczeniuNumer repertorium A(...)sporządzonym przez notariuszaZ. T.w prowadzonej przez niego wP.Kancelarii Notarialnej.
-W tym samym dniu powódka (wówczas jeszczeW.) udzieliła pozwanemu pełnomocnictwa o takiej samej treści, jakiego udzieliła mu wwB. M.– co stwierdzone zostało aktem notarialnym z tej daty o oznaczeniuNumer Repertorium A(...)przez notariuszaZ. T.w prowadzonej przez niego wP.Kancelarii Notarialnej. (k. 6 – 7; 57 – 64, 317 – 318 akt; zeznania stron).
B. Strony i w/wB. M.mieli do siebie zaufanie; powódka i pozwany przez19lat byli parą; w dniu8 października 2001 rokuzawarli związek małżeński, z którego pochodzi urodzona w dacie22 września 1995 rokuich córka świadekN. L.;uległ on jednak wpaździerniku 2016 rokurozwiązaniu (zeznania stron; świadkowieN. L.,J. M.,B. J.,T. G.).
-Miało to też kontekst z rodzajem prowadzonej przez niego od lat działalności gospodarczej, co dodatkowo wzmacniało zaufanie powódki do niego zajmującej się zupełnie inną dziedziną – ekonomią i księgowością; także prowadzeniem dla nich domowego gospodarstwa; wychowywaniem dzieci; w tym córką z jej poprzedniego związku (zeznania powódki; zeznania świadkaJ. M.,T. G.; k. 290 – 316 akt).
-C.. lokalem - przekształcanym z mieszkalnego na użytkowy i odwrotnie – głównie dysponował pozwany (także w ramach prowadzonej przez niego od2001 rokudziałalności gospodarczej podfirmą (...)) poddając go umowom najmu; także wykorzystując go do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej o branży dotyczącej nieruchomości. Prawdą jest też, że figuruje on (także jako podmiot gospodarczy j.w.) we wszystkich prawie dokumentach dotyczących zarządzania i administrowania nim – umowy o dostawę mediów; wykonywanych w nim prac remontowych; nabywanych na ten cel materiałów; poza dokumentem z k. 270 akt (k. 65 –91, 98 – 130, 137 – 212, 216 – 241, 266 – 270; 343 – 350 akt; zeznania pozwanego; zeznania świadkówJ. P.,A. M.,P. C.).
C. W dniu20 grudnia 2013 rokupowódka odwołała mu w/cyt. pełnomocnictwo, co stwierdzone zostało aktem notarialnym o oznaczeniuRepertorium A(...)sporządzonym przez notariuszaP. K.w prowadzonej przez niego wP.Kancelarii Notarialnej. Z treści jegopar. 2wynikało jej zobowiązanie do…przesłania mu listem poleconym za potwierdzeniem nadania wypisu tego aktu…celem poinformowania go o owym odwołaniu..(k. 8 – 10 akt).
D. Z daty18 marca 2016 rokupochodzi umowa sprzedaży prawa do opisanego lokalu mieszkalnego zawarta przez pozwanego z jego córkąK. L.stwierdzona aktem notarialnym o oznaczeniuNumer repertorium A(...)sporządzonym przez notariuszaM. R.w powadzonej przez nią wP.Kancelarii Notarialnej– przy jej zawieraniu pozwany powołał się na nie wygaszone, nie odwołane cyt. pełnomocnictwo udzielone mu przez powódkę okazując je; w jegopar. 3.2odzwierciedlone zostały wysokość umówionej ceny z tego tytułu i forma jej uiszczenia. (k. 11 – 14 akt; zeznania stron).
-O powyższym powódka dowiedziała się na lotnisku w czasie wylotu zagranicę do swojej córkiA.– od świadkaB. J.zatrudnionej wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP.; a następnie w dacie24 marca 2016 rokuz przekazu elektronicznego pozwanego. Wywołało to podjęcie przez nią korespondencji z nim; z cyt. notariuszemM. R.;z w/wSpółdzielnią– o opisanym odwołaniu darowizny poinformowała go w jej piśmie z dnia31 marca 2016 roku.
-Wymiana na tym tle korespondencji między stronami nie doprowadziła do ich porozumienia; także zainicjowane przez nią przedSądem Rejonowym(...)iJ.wP.…zawezwanie do próby ugodowej…(zeznania stron; k. 15, 29 – 33; 92 – 98 akt).
Naprowadzony stan faktyczny znalazł oparcie w treści:
-dokumentów z k. 6 – 14, 16 – 28, 57 - 64 (odpisy aktów notarialnych), 15 – 33 (korespondencja stron), 65 – 91, 97 – 241, 269 - 272 (dokumenty odzwierciedlające czynione w spornym lokalu mieszkalnym nakłady), 290 – 320, 343 - 350 (dokumenty odzwierciedlające sytuację materialną stron),
-zeznań świadkówT. G.,B. J.,J. M.,N. L.z k. 257 – 258 akt,P. C.,A. M.z k. 281 – 282,J. P.z k. 351 akt,
-zeznań stron z k. 352 akt.
Analiza i ocena zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego:
W jego skład w przedmiotowym procesie weszły dokumenty i to zarówno o charakterze urzędowym, jak i o charakterze prywatnym, zeznania świadków oraz zeznania stron.
A.O dokumentach urzędowych ustawodawca wypowiada się w normieart. 244 k.p.c.stanowiąc, że…sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone…(par.1), co odpowiednio stosuje się do…sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organy pozarządowe w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publicznej…(par.2) – w niniejszej sprawie były nimi akty notarialne; zaświadczenia o prowadzonych działalnościach gospodarczych.
-Z koleiart. 245 k.p.c.postanawia, że…dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie… -objęły one pozostałe zaliczone wyżej w poczet dowodów.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości określone zostały odpowiednio w normachart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.– żadna ze stron przy udzialeart. 232 k.p.cz tego nie skorzystała; brak też było potrzeby wszczynania takiej inicjatywyz urzędu.
B. W przebiegu tego postępowania w roli świadków wystąpili:
-z inicjatywy powódki:N. L.,T. G.,B. J.iJ. M.;
-z inicjatywy pozwanego:J. P.,A. M.iP. C..
1.ŚwiadkowieT. G.,B. J.iJ. M.są odpowiednio znajomymi i siostrą powódki – biorąc pod uwagę czas trwania związku stron poza granicami zastrzeżeń pozostawało, że miały one z tej racji wiedzę na temat ich relacji, w tym dotyczących podziału ich obowiązków w ich rodzinie; także kwestii związanych z gospodarowaniem ich majątkiem. Ich zeznania w przeważającej części tego dotyczyły – wzbudzając zaufanie, jako że znalazły odzwierciedlenie w zeznaniach powódki; materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie zasadniczo nie wzbudzał co do tego zastrzeżeń. Strony zgodnie podały, jak wyglądała ta sytuacja; która ze stron czym się zajmowała – co precyzyjnie opisano w części faktycznej tego uzasadnienia.
-Zwrócenia uwagi wymagały zeznania świadkaB. J.w aspekcie skierowania przez nią informacji do powódki co do zawarcia spornej umowy; zastanawiające były, bowiem, tego okoliczności – niemniej jej wytłumaczenie tego zgodne z zeznaniami powódki i korespondencją skierowaną przez nią do notariuszaM. R.pozwoliły na budowę przekonania o tym, że odpowiadają prawdzie.
-Szczególnie, jednak, istotne z punktu widzenia osi tego sporu było zastanowienie się nad ich wypowiedziami w płaszczyźnie powzięcia przez pozwanego - przed datą zaistnienia cyt. umowy - świadomości cofnięcia mu przez powódkę w/opisanego pełnomocnictwa. Zgromadzony w niniejszej sprawie dowodowy materiał nie dał podstaw do pozytywnej odpowiedzi na to pytanie. W/w świadkowie – co prawda potwierdzają to – niemniej ich wiedza co do tego pochodziła wyłącznie z przekazu powódki; nie uczestniczyły w okolicznościach przekazywania mu tej informacji przez nią; nie powoływały się na powstanie jakiegokolwiek wiarygodnego dokumentu udowadniającego to, w tym wynikającego z treścipar. 2w/wskazanego aktu notarialnego o jego odwołaniu. Dlatego też, co do tego fragmentu ich zeznań nie można było dać im wiary.
-W kontekście z powyższym rozważyć należało z tego punktu widzenia zeznania świadkaN. L.- córki stron. Wg twierdzeń powódki była ona jedyną osobą towarzyszącą przekazywaniu prze nią ustnie pozwanemu powyższej informacji - i rzeczywiście w składanych w tej sprawie zeznaniach świadek ten potwierdził to. Niemniej nie obdarzono ich zaufaniem – nie znalazły, bowiem, poza twierdzeniami powódki ,oparcie w żadnym bezpośrednim fakcie. Uznać należało, że składając je – kierowała się lojalnością wobec niej; być może rywalizacją z przyrodnią siostrą. Taki pogląd oparto o kilka argumentów.
a. P. w. – trudno było uwierzyć w to, że powódka w pewnym sensie profesjonalistka prowadząca gospodarczą działalność dopuściła się zaniedbania w postaci niedochowania jej zobowiązania zpar. 2 cyt. dotyczącego oświadczenia o odwołaniu pozwanemu pełnomocnictwa w kontekście z oczywistym faktem, że miało to bezpośredni wpływ na jej sferę prawną; i to przez tak długi czas.
b. Powyższemu zaprzeczyło też zachowanie pozwanego – trudno wyobrazić sobie, że mając rzekomo świadomość powyższego i doświadczenie w branży obrotu nieruchomościami, by zadecydował o zawarciu spornej umowy po upływie3lat od powyższego rzekomego faktu ryzykując uznanie jej ewentualnie za nieważną i narażając się na tego konsekwencje; w co wpisuje się fakt przekazania przez niego powódce wiadomości o powyższym.
2. Zeznania świadkówJ. P.,A. M.,P. C.w zasadzie niewiele wniosły do tej sprawy – potwierdzili oni, bowiem, niesporne fakty dotyczące wykonywanych w cyt. lokalu prac remontowych; których pozwany był animatorem, zarządcą etc . ; trudno było zdziwić się temu, że traktowali go – jako jego właściciela; nie jest przecież powszechne, by sąsiedzi dochodzili tego, jakimi prawami do lokali położonymi obok zajmowanych przez nich dysponowały inne osoby.
C. Zeznania stron – generalnie, stanowiły konsekwencję oceny zaprezentowanej w niniejszej sprawie co do zeznań świadków.
-W pierwszym rzędzie - za w pełni odpowiadające rzeczywistości uznać należało ich twierdzenia co do podziału ich ról w ich związku; podziału ich czynności. I to nie tylko z racji tak samo ocenionych w tej płaszczyźnie twierdzeń w/w świadków – ale z racji tego, że pozostawały one w pełnej zgodzie z zasadami współżycia społecznego. Pozostawali oni przez wiele lat w związku partnerskim; potem w związku małżeńskim; pozwany przez wiele lat w takich czy innych ramach organizacyjnych zajmował się nieruchomościami; powódka z racji posiadanych kompetencji prowadzeniem rachunkowości i finansami – absolutnie zrozumiałe było, więc, że to co powiedzieli na ten temat było do tego adekwatne; niewątpliwie też, obdarzali się zaufaniem.
-Przeciwny stosunek zaprezentować było trzeba wobec tej części twierdzeń pozwanego, w których przestawiał historię nabycia przez cyt.B. M.spornej nieruchomości – skoro sam sobie zaprzeczał z jednej strony mówiąc, iż z racji trudności finansowych nie mógł tego zrobić sam, a z drugiej, iż to on wyłożył na ten cel środki; tym samym za pozbawione jakichkolwiek podstaw uznać należało formułowane przez niego poglądy, jakoby cena wynikająca ze spornej umowy należała się jemu. O wiele bardziej przekonywująco zabrzmiały zeznania powódki na ten temat.
-Z kolei w konsekwencji powyższego – za przeprowadzoną analizą zeznań świadków – za mało wiarygodne przyjęto jej relację o przekazaniu jej mu informacji o odwołaniu mu badanego pełnomocnictwa.
Zważeniu podległo, co następuje:
Powództwo główne powódki nie zasługiwało na uwzględnienie; powództwo ewentualne – zaś – jedynie w części. Tezę taką uznano za udowodnioną na bazie zgromadzonego w tej sprawie i zanalizowanego materiału dowodowego; naprowadzonych unormowań i ujawnionego rozumowania.
A. W pierwszej kolejności powódka powoływała się na nieważność w/opisanej umowy – jako zdziałanej przez pozwanego nie umocowanego do niej, a co za tym idzie nie mogącego występować jako pełnomocnik właściciela jej przedmiotu. Krótko mówiąc – powołując się na odwołanie mu przez nią wspomnianego pełnomocnictwa nie mógł wystąpić w powyższej roli, co pociągnęło za sobą przymiot jej nieważności.
-W przepisachart. 103 k.c.iart. 104 k.c.określone zostały skutki dokonania czynności prawnej przez osobę działającą jako pełnomocnik, mimo braku umocowania lub w warunkach przekroczenia jego granic (rzekomy pełnomocnik – falsus procurator). Przewidywane w takiej sytuacji konsekwencje zależą przede wszystkim od rodzaju czynności – umowy czy jednostronnej czynności prawnej.
1. W myślpar. 1 art. 103 k.c.…jeżeli zawierający umowę nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta…
-Działanie bez umocowania obejmuje – w rozumieniu obu przywołanych – artykułów – wyłącznie sytuacje, gdy pełnomocnictwa nie udzielono skutecznie tj. gdy nie zostało udzielone w ogóle lub udzielone okazało się nieważne. Przekroczenie granic umocowania nastąpi z kolei w wypadku dokonania czynności nim nie objętej. Zawarta w takich okolicznościach umowa – wgpar. 2tej normy – dotknięta jest sankcja bezskuteczności zawieszonej; skoro uzależniona jest od potwierdzenia jej przez osobę , w imieniu której została zawarta; będącego jej prawem kształtującym. Potwierdzenie to usuwa stan niepewności i to wstecz od czasu jej zawarcia; jego odmowa – natomiast – czyni ją definitywnie nieskuteczną.
-Stanowcza odmowa cyt. potwierdzenia, a także bezskuteczny upływ wyznaczonego do tego na podstawie jegopar. 2czasu spowoduje po stronie kontrahenta rzekomego pełnomocnika koniunkcji roszczeń przewidzianych jegopar. 3w postaci…żądania zwrotu tego, co otrzymał on w wykonaniu umowy…lub…naprawienia szkody.Jednoznaczne sformułowanie w nim zawarte wskazuje na to, że odpowiedzialność ta nie jest zależna od jego winy, a także świadomości działania bez umocowania (por. M. Pazdan {-} Pietrzykowski, KC, t. !, Komentarz do artykułów 1 – 449, warszawa 2008; A. Wypiórkiewicz {-}, komentarz do KC, t. I, art. 1 – 352, Warszawa 2005).
2. W odniesieniu do jednostronnych czynności prawnych treść przepisuart. 104 k.c.wypowiada się jednoznacznie ustanawiając sankcję bezwzględnej nieważności stanowiąc, że …dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna…-poza wyjątkiem umieszczonym w jegozd. 2.  Spełnienie się zredagowanych w nim przesłanek pociąga za sobą następstwa takiej czynności podlegające regulacji przewidzianej wart. 103 k.c.
Jak zaakcentowano wyżej – działanie bez umocowania dotyczy wyłącznie czynności, gdy pełnomocnictwa skutecznie nie udzielono (nie udzielono lub udzielone okazało się nieważne – np. z powodu niezachowania formy ad solemnitatem). Hipoteza tych przepisów nie można natomiast objąć czynności zdziałanych przez rzekomego pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania – ich dotyczy, bowiemart. 105 k.c; z którego wynika, iż…jeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba, że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć…
1. W tym świetle poza granicami zastrzeżeń pozostawało, że dalsze działanie pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest także działaniem bez niego, nawet wówczas, gdy dokonał on czynności prawnej w granicach pierwotnego. W takim wypadku, jednak, ustawodawca przewiduje odmienne zasady co do skutków takiej czynności kierując się interesem drugiej jej strony w większym stopniu, aniżeli interesem byłego mocodawcy i możliwością jej działania w zaufaniu do umocowania, którym legitymował się pełnomocnik, nie wiedząc o jego wygaśnięciu. Tak rozumiana przesłanka wygaśnięcia pierwotnego umocowania zakłada, że pełnomocnictwo to musiało być wcześniej skutecznie udzielone.
-Druga przesłanka stanowi o dokonaniu czynności prawnej przez rzekomego pełnomocnika w granicach pierwotnego umocowania - a więc przepis ten odnosi się zarówno do umów, jak i do czynności prawnych jednostronnych, do jakich był upoważniony.
-Akcentacji – w kontekście istoty tego sporu – wymagało, że na gruncieart. 105 k.c.nie ma znaczenia stan świadomości rzekomego pełnomocnika co do wygaśnięcia umocowania.
Zaistnienie obu tych przesłanek, więc, wprost prowadzi do konkluzji o ważności takiej umowy.
-Negatywną jest…wykazanie, że druga strona czynności prawnej wiedziała o wygaśnięciu umocowania lub z łatwością mogła się o tym dowiedzieć…-ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na pierwotnym mocodawcy, jako zainteresowanym eliminacją skutków niekorzystnego dla niego uregulowania normatywnego.
W rozważanych realiach okazało się, że określona tym przepisem sytuacja miała do nich zastosowanie, skoro:
*pełnomocnictwo udzielone przez powódkę pozwanemu mieściło się, zarówno co do jego zakresu, jak i jego formy w kryteriach ustanowionych wart. 98 k.c.iart. 100 k.c.
*miało ono stosowną formę do zawarcia przez niego spornej umowy na ustalonych warunkach; w jego ramach mieściła się wola powódki i ograniczenia ustawodawcy co do upoważnienia go do jej zawarcia i na jakich zasadach.
*powódka w ogóle nie poprowadziła – w tym w świetleart. 6 k.c.– akcji dowodowej w aspekcie w/opisanej przesłanki negatywnej.
(punktIwydanego w tej sprawie wyroku)
B. Oddalenie żądania głównego powódki nakazało rozpatrzenie jej żądania ewentualnego, które okazało się zasadne w dacie wydania w tej sprawie wyroku w części.
-Warunki zapłaty umówionej przez strony spornej umowy ceny za jej przedmiot zostały ustalone w jejpar. 3.1i3. 2;jednoznacznie wynikało z ich zapisów, że kwota40.000,- zł(z umówionej ceny240.000,- zł) miała być przekazana najpóźniej po upływie3dni od daty jej zawarcia; pozostałe raty natomiast w takiej samej wysokości, przy czym pierwsza z nich zyskuje swoją wymagalność dopiero z dniem1 stycznia 2019 roku.
(punktIIiIIIwydanego w tej sprawie wyroku).
Koszty niniejszego postępowania:
Złożyły się nań opłata sądowa (12.000,- zł) oraz koszt procesowego zastępstwa każdej ze stron (10.800,- zł) –prawnym wsparciem orzeczenia o nich były unormowania ustawy a dnia28 lipca 2005 rokuo kosztach sądowych w sprawach cywilnych;art. 108 par. 1 k.p.c.;art. 100 k.p.c.;art. 98 par. 1ipar 3 k.p.c.;rozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia22 października 2015 rokuw sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz rozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia22 października 2015 rokuw sprawie opłat za czynności adwokackie.
(punktIIIwydanego w tej sprawie wyroku).
(-) Zofia lehmann
Z. Notować
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć proszę pełn. stron
Proszę przedłożyć za 14 dni
Pn. d. 26 września 2016 rokuZ.lehmann