Sąd Okręgowy w Radomiu
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 802/18
Data wyroku: 2018-10-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Gwiazda
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art.107§1kks
Teza: Nie każda nieświadomość karalności czynu jest prawnie relewantna wedle art. 10§4 kks, a tylko  taka, którą uznać można za usprawiedliwioną.

Sygn. akt V Ka 802/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 października 2018 r.
Sąd Okręgowy w Radomiu V Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:  SSO Maciej Gwiazda
Protokolant:  st. sekr. sąd. Damian Zieliński
przy udziale przedstawiciela Mazowieckiego Urzędu Celno-SkarbowegowW.– Agnieszki Kamińskiej

po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r.
sprawyA. R.
synaA.iS. z domu K.,ur. (...)wW.
oskarżonego o czyn zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Lipsku
z dnia 11 kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt II K 221/16

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1520 zł (tysiąc pięćset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

SSO Maciej Gwiazda
Sygn. akt V Ka 802/18

UZASADNIENIE
A. R.został oskarżony o to, że:

I
jako prezes zarządu spółki(...) Sp. z o.o.,ul. (...),(...)-(...) W.w dniu 18.03.2015 r. w lokalu (pawilonie) usytuowanym przyPlac (...)wI.urządził i prowadził gry losowe na automatach do gier hazardowych –H.S.nr(...)– 1 szt.,H.S.nr(...)– 1 SZT.,(...)nr(...)– 1 SZT., należący dofirmy (...) Sp. z o.o.,ul. (...),(...)-(...) W., wbrew przepisomart. 6 ust 1w zw. zart. 2 ust 3, 4 i 5 Ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. 201/2009 r.poz. 1540ze zm.)

tj. o przestępstwo zart. 107§1 kks

II
jako prezes zarządu spółki(...) Sp. z o.o.,ul. (...),(...)-(...) W.w dniu 27.10.2015r. w lokalu kiosk/kontener wolnostojący usytuowany przyPlac (...)wI.urządził gry losowe na automatach do gier hazardowych –H. (...)nr(...),H. (...)nr(...),(...)nr(...), będących we władaniufirmy (...) Sp. z o.o.,ul. (...),(...)-(...) W., wbrew przepisomart. 6 ust 1w zw. zart. 2 ust 3, 4 i 5 Ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. 201/2009 r.poz. 1540ze zm.),

tj. o przestępstwo zart. 107§1 kks
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Lipskuw sprawie sygn. akt II K 221/16 oskarżonegoA. R.uznałza winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, z których każdy wyczerpał dyspozycjęart. 107 § 1 kksi za to na podstawie powołanego przepisu skazał go, a na podstawieart. 107 § 1 kksw zw. zart. 29 § 1 i 3 kkswymierzył mu za każdy z tych czynów kary po 100 (sto) stawek dziennych grzywny, ustalając wartość jednej stawki dziennej na 100 (sto) złotych, na podstawieart. 85 § 1 i 2 kkw zw. zart. 86 § 1 kksw zw. zart. 39 § 1 kkspołączył orzeczone wyżej kary grzywny i jako łączną wymierzył oskarżonemuA. R.grzywnę w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wartość jednej stawki dziennej na 100 (sto) złotych, na podstawieart. 30 § 5 kksorzekł przepadek dowodów rzeczowych w postaci automatów do gierH. (...)nr(...),H. (...)nr(...),(...)nr(...)wraz z zawartością, obciążył oskarżonegoA. R.kosztami procesu w kwocie 6 374,09 (sześć tysięcy trzysta siedemdziesiąt cztery 9/100) złotych, w tym kwotą 1 500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem opłaty sądowej.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Wyrokowi zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że każdy z oskarżonych -jako osoba działająca w sferze poddania ścisłej reglamentacji przez władze państwowe - musiał zdawać sobie sprawę z tego, że ta reglamentacja nie może zostać zniesiona i to w całości, a zatem że nie było wątpliwości dotyczących stosowaniaustawy o grach hazardowychpodczas, gdy do czasu wydania Uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia19 stycznia 2017 r. (sygn. I KZP 17/16) przesądzającej o charakterze normatywnym przepisówart. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oskarżony pozostawałw usprawiedliwionym błędzie co do nieświadomości bezprawności swojego zachowania, gdyż dopiero od momentu ogłoszenia tego orzeczenia można ewentualnie wskazywać na skutki prawne tego orzeczenia dla oceny świadomości osób urządzających gry na automatach poza kasynem, który to błąd prowadził do uznania oskarżonegoA. R.winnym czynu zart. 107 § 1 k.k.s.i niezastosowania wobec niegoart. 10 § 1 k.k.s.(błąd co do znamion czynu zabronionego) ewentualnieart. 10 § 4 k.k.s.(błąd co do karalności),
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia tj.art. 366 1 k.p.k.w zw. zart. 424 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie wyjaśnienie powodów, dla których Sąd uznał, że działanie oskarżonego nie mieści się w granicach kontratypów określonych wart. 10 § 1 k.k.s.iart. 10 § 4 k.k.s., na co wskazuje również treść sporządzonego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co czyni przedmiotowe orzeczenie arbitralnym, a jego kontrolę instancyjną utrudnioną albowiem oskarżony w ramach przysługującego mu prawa do obrony realizowanego poprzez wywiedzenie apelacji od wyroku Sądu I instancji nie może prześledzić procesu subsumpcji jakiego dokonał ten Sąd.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconych mu czynów ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego poznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji oparł swe ustalenia faktyczne o całokształt zebranegow sprawie materiału dowodowego, który poddany został właściwej analizie dokonanej z uwzględnieniem reguł zawartych wart. 7 kpk. Dokonana przez Sąd ocena dowodów była swobodna. W motywach zaskarżonego wyroku Sąd I instancji w sposób przekonywujący wyjaśnił na jakich oparł się dowodachi dlaczego odrzucił dowody przeciwne. W ocenie Sądu Okręgowego przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia tok rozumowania Sądu jest precyzyjny, nie zawiera błędów logicznych lub faktycznych, wypływaz przeprowadzonych na rozprawie dowodów, znajduje wsparcie w zasadach wiedzy i doświadczenia życiowego – nie może więc być wzruszony w toku kontroli instancyjnej. Ustalając przebieg zdarzenia Sąd ten miał na uwadze wszystkie okoliczności ujawnione na rozprawie, a więc nie tylko te obciążające oskarżonego, ale także te przemawiające na jego korzyść, co oznacza, że ocena dowodów miała charakter obiektywny. Czynił tym zadośćart. 4 i 410 kpk.
W apelacji obrońca oskarżonego powołuje się na wątpliwościi rozbieżności w orzecznictwie, mające uzasadniać przekonanieA. R., iż przepisyustawy o grach hazardowychbyły w stosunku do niego bezskuteczne, wywodząc w rezultacie, że dopuścił się czynu zabronionegow usprawiedliwionej nieświadomości jego niekaralności (art. 10 § 4 kks),a nadto, że działał on w błędzie co do okoliczności stanowiących znamię czynu zabronionego (art. 10 § 1 kks).
W istocie nie kwestionował więc zamiaru naruszenia przez oskarżonego przepisówart. 6 ust. 1w zw. zart. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy o grach hazardowych, a jedynie ustalenie, iż oskarżony nie był świadom karalności takiego zachowania na gruncieart. 107 § 1 kks, w związku z wątpliwościami w zakresie normatywnych skutków braku notyfikacji kwestionowanych przepisówustawy o grach hazardowych. Z uzasadnienia apelacji, a także stanowiska obrony w toku procesu wynika, że oskarżonemu znane były przepisyustawy o grach hazardowych, których naruszenie przypisano muw przedmiotowej sprawie. Potwierdza to także fakt, iż prowadził on działalność- jako prezes zarządu(...) Spółka z o. o.- w zakresie urządzania gier hazardowych i urządzał gry bez wymaganej koncesjiw czasie, gdy kontrowersje związane z legalnością takiej działalności wbrew nienotyfikowanym przepisom ustawy, były w branży powszechnie znane.To, że nie stosował się do kwestionowanych przepisów, bo uważał, że nie musi, nie może przecież oznaczać, że nie był świadomy treści przepisów ustawy i faktu ich obowiązywania. Nie mogło zatem budzić najmniejszych wątpliwości, to, że oskarżony celowo urządzał gry na automatach w okresie wskazanym w zarzutach wbrew zakazowi wynikającemu zart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Czyniąc zatem takie ustalenie Sąd Rejonowy nie popełnił uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Tłumaczenie oskarżonego- osoby prowadzącej działalność gospodarczą i zorientowaną w branży- nie może być więc rozpatrywane w kategorii wykluczającego możliwość umyślnego popełnienia czynu zabronionego zart. 107 § 1 kksbłędu co do okoliczności stanowiącej jego znamię, którym in concreto jest urządzanie gier na automacie właśnie „wbrew przepisom ustawy" (art. 10 § 1 kks). Co najwyżej mogło świadczyć o nieświadomości karalności przypisanego mu czynu (art. 10 § 4 kks).
W ocenie Sądu odwoławczego ani w dniu 18 marca 2015 roku, ani tym bardziej w dniu 27 października 2015 roku czyli w dniach kontroliw lokalach funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego wR.i zatrzymania automatów, oskarżony nie mógł być przekonany, że prowadzona przez niego działalność, ewidentnie sprzeczna zart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, nie podlega karze właśnie z powodu niemożności stosowania wobec niego tego przepisu, jako nienotyfikowanego Komisji Europejskiej przepisu technicznego. Już wówczas musiał przecież wiedzieć o zapadłym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r, w sprawie I KZP 15/13 (OSNKW 2013/12/101), kiedy to po raz pierwszy Sąd Najwyższy miał się wypowiedzieć co do skutków braku notyfikacji Komisji Europejskiej przepisówart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Co istotne, było to już w czasie, gdy branża hazardowa tego rodzaju skutek wywodziła z orzecznictwa TSUE.
Doświadczenie życiowe podpowiada, że treścią mającego zapaść orzeczenia Sądu Najwyższego musieli być zainteresowani przedstawiciele branży hazardowej, do których niewątpliwie zaliczyć już wówczas należało oskarżonego. Branża ta negatywnie bowiem zareagowała na daleko idące ograniczenia wprowadzone od 1 stycznia 2010 ustawą z dnia 29 listopada 2009 r. Życie pokazało, że jej przedstawiciele kontynuując lub rozpoczynając działalność zakazaną w nowej ustawie różnymi sposobami starali się wykazywać, że ich działanie pozostaje w granicach prawa. Najpierw dlatego, że posiadane automaty do gier służyły do legalnego urządzania gier zręcznościowych, a z czasem, że nienotyfikowane Komisji Europejskiej przepisyustawy o grach hazardowychnie mogą być stosowane jako sprzeczne z prawem Unii Europejskiej. Niewątpliwym jest, że poza faktem istnienia orzeczeń niekorzystnych dla prowadzonej działalności, oskarżony musiał zdawać sobie sprawę z wagi orzeczeń Sądu Najwyższego,w szczególności takich, które stanowić mają rozstrzygnięcie wątpliwych zagadnień prawnych.
Poza tym, nie każda nieświadomość karalności czynu jest prawnie relewantna wedleart. 10 § 4 kks, a tylko usprawiedliwiona. Sytuacji, w której obrońca doszukiwał się niekaralności działalności oskarżonego li tylko w korzystnych dla niego orzeczeniach, bagatelizując, a nawet lekceważąc te, które byłyby dla niego niekorzystne, nie podobna zaś byłoby uważać za usprawiedliwiającej ewentualnie błędne przekonanie oskarżonego co do miarodajności konsekwencji braku notyfikacji przepisów technicznych wynikających z orzecznictwa TSUE. Badając formułę usprawiedliwienia, należy przecież odwoływać się do wzorca osobowego zachowania przeciętnego obywatela. W przypadkuprawa karnego skarbowegoczęsto jednak w grę wchodzić będzie model osobowy o podwyższonym standardzie wymagań. Taka też musi być miara dla profesjonalisty w obrocie gospodarczym, który dla zarobku podejmuje się prowadzenia działalności ze świadomością reglamentowania jej przez państwo. Im zaś wyższe oczekiwania od sprawcy, tym możliwość wystąpienia błędu usprawiedliwionego mniejsza.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy akceptuje ustalenia Sądu Rejonowego, że sprawstwo i wina oskarżonego nie mogą budzić wątpliwości, a Sąd orzekający nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1 kksutrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Sąd odwoławczy podzielił również rozstrzygnięcia dotyczące wymierzonych oskarżonemu jednostkowych kar grzywny oraz kary łącznej grzywny. Są one adekwatne do stopnia zawinienia oskarżonego i spełniają swe cele w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej.
Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze oparto na podstawieart. 636 § 1 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks. Składają się na nie: opłata ustalona na podstawieart. 3 ust. 1w zw. zart. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychoraz kwota 20 złotych tytułem ryczałtu za doręczenia w sprawie wezwań i innych pism zgodnie z§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 rokuw sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwaw postępowaniu karnym.
SSO Maciej Gwiazda