Sąd Rejonowy w Kaliszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 447/18
Data wyroku: 2018-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Porada-Łaska

Sygnatura akt I C 447/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 03-07-2018 r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Katarzyna Porada-Łaska
Protokolant: sekretarz sądowy Sylwia Marek
po rozpoznaniu w dniu 03-07-2018 r. w Kaliszu na rozprawie
sprawy z powództwaG. C.,A. Z.,A. G.
przeciwkoS. N.
o zapłatę 697,00 zł
oddala powództwo.
SSR Katarzyna Porada - Łaska
I C 447/18

UZASADNIENIE
G. C.,A. Z.iA. G.w dniu 10.10. 2017 r. wystąpili przeciwkoS. N.o zapłatę kwoty 696,51 zł z odsetkami umownymi w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu oraz o rozstrzygnięcie o kosztach procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że strony w dniu 23.02.2016 r. zawarły umowę pożyczki za pośrednictwem internetu; pozwany spłacił 3 raty w łącznej wysokości 902 zł. Wyjaśniono, że na dochodzoną należność składają się:
- 648,97 zł z tytułu niespłaconego kapitału
- 47,54 zł z tytułu odsetek za opóźnienie od zadłużenia przeterminowanego, naliczonymi za okres 26.08.2016 r. – 5.10.2017 r.
Pozwana podniosła zarzut zapłaty pożyczki w całości. Podniosła także, iż warunki umowy nie były z nią indywidualnie uzgadniane.
W piśmie z 7.05.2018 r. (k. 60-63) powodowie podali, że pozwana na poczet przedmiotowej umowy zapłaciła 1.332,00 zł.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 23.02.2016 r. strony zawarłyumowę pożyczki nr (...). Powodowie udzielili pozwanej pożyczki w wysokości 1.800 zł. Całkowita kwota do zapłaty miała wynosić 1.853,21 zł, stanowiąc sumę całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki (§1 p. 1,2 umowy). Jednakże kapitał udostępniony pozwanej wyniósł1.000 zł; część kapitału została bowiem przeznaczona na pokrycie prowizji w wysokości 800 zł – wymagalnej w dniu zawarcia umowy(§ 1 p. 3 w zw. z § 10 p.1 umowy). Pożyczkobiorca zobowiązał się zwrócić powodom kwotę 1.853,20 zł jako całkowitą kwotę do zapłaty pomniejszoną o wysokość opłaty weryfikacyjnej, w ratach miesięcznych w okresie od 23.02.2016 r. do 25.08.2016 r (§ 1 p. 1 i § 3 p.3. Jako koszty pożyczki, poza prowizją w wysokości 800 zł, uznano także odsetki za cały okres obowiązywania umowy w wysokości 53,20 zł (§ 10 p. 2). Rzeczywistą roczną stopę procentową określono na 400 % w stosunku rocznym.
(dowód: umowa k. 15-18, podsumowanie pożyczki k. 19, opłata weryfikacyjna k. 13)
Pozwana w okresie od 11.04.2016 r. do 28.03.2017 r. dokonała wpłat w łącznej wysokości 1.322,00 zł
(okoliczność przyznana przez powodów – w piśmie z 7.05.2018 r. k. 63)
Sąd dał wiarę dokumentom złożonym w sprawie oraz zeznaniom pozwanej w całości.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 3 ust.1 ustawy z 12.05.2011 r. o kredycie konsumenckim(Dz. U. z 2011 r., Nr 126, poz. 715 ze zm.), przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Powództwo jest całkowicie bezzasadne.
Nie budzi wątpliwości, że strony zawarły umowę pożyczki, jednakże pozwana spłaciła pożyczkę w całości.
Postanowienie umowy określające wysokość prowizji na kwotę 800 zł Sąd uznał za klauzulę abuzywną w rozumieniuart. 3851§ 1 k.c.oraz nadużycie prawa na mocyart. 5 k.c.
Należy zwrócić uwagę na stosunek kwoty udzielonej pożyczki – 1.000 zł do żądanych przez powoda kosztów prowizji – 800 zł; koszty te stanowią 80 % udzielonej pożyczki, przy czym zaznaczyć trzeba, że pożyczka udzielona pozwanej była oprocentowana.
W myśl powołanego powyżej przepisupostanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Powodowie nie wykazali, że treść umowy w zakresie prowizji była indywidualnie uzgodniona przez z pozwaną, a pozwana temu zaprzeczyła.
Ustalanie prowizji w tak dużej wysokości, jak powoływała to strona powodowa, ma charakter klauzuli abuzywnej. Czynności związane z przygotowaniem umowy pożyczki i jej obsługą, a także czynności windykacyjne nie generują kosztów w takiej wysokości; jest to kwota rażąco wygórowana, która wiąże się z uzyskaniem dodatkowego wynagrodzenia za świadczone usługi od konsumenta. Przedmiotowy zapis wzorca umowy kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i jednocześnie narusza rażąco jego interesy. Rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom (w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego) oznacza tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku.
Za postanowienie umowne sprzeczne z dobrymi obyczajami uznać należy te, które godzą w równość kontraktową stron, a za naruszające interesy konsumenta w sposób rażący te wykazujące nieusprawiedliwioną dysproporcje na jego niekorzyść praw i obowiązków wynikających z umowy(por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 sierpnia 2015r., I CSK 611/14).
Należy także podkreślić, iż postanowienia wzorców umownych o treści tożsamej z klauzulami analizowanymi na gruncie niniejszej sprawy zostały już wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Zwrócić trzeba uwagę także na fakt, iż ustalanie tak wygórowanych opłat z tytułu prowizji, czy też czynności windykacyjnych, prowadzi do apriorycznego przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej konsumenta(por. wyrok SN z 4.03.2010r., I CSK 404/09).Doprowadza także w istocie do obejścia prawa w zakresie odsetek maksymalnych(por. wyrok SO w Gliwicach sygn. akt III Ca 116/16 publ. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych).
Jest oczywistym, że pożyczkodawca poniósł określone koszty związane z przygotowaniem, obsługą i ewentualną windykacją przedmiotowej umowy. W ocenie Sądu koszty te nie mogą być jednak wyższe niż 10 % z sumy kwoty udzielonej pożyczki i należnych odsetek tj. 105,32 zł. Przyjęcie kosztów w takiej wysokości nie narusza interesów konsumenta i uwzględnia zasady dobrych obyczajów, przywracając proporcję praw i obowiązków stron umowy. Pomocniczym kryterium dla przyjęcia takiej a nie innej przysługującej pożyczkodawcy kwoty z tytułu prowizji i opłat windykacyjnych jest zapis zawarty wart. 7anieobowiązującej jużustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim(Dz. U. Nr 100, poz. 1081, z późn. zm.).
Należy zauważyć, że zawarciez pozwaną umowy pożyczki nastąpiło przed wejściem w życie przepisuart. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim(t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1528), który został wprowadzony mocą art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r.o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1357) obowiązującym od dnia 11 marca 2016 r., a który ustanowił, ponownie, maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić trzeba, iż powód musiałby udowodnić, iż faktycznie doszło do poniesienia tak wysokich kosztów obsługi pożyczki (generujących tak wysoką prowizję) jakich się domaga, czego jednak nie uczynił.
W tym miejscu wskazać należy, że jeżeli doszło do zastrzeżenia w umowie świadczenia, które nie jest wiążące dla konsumenta z uwagi na treść(...)§ 1 k.c., podczas gdy według treści umowy przysługują przedsiębiorcy jeszcze inne świadczenia, co do których nie ma zastrzeżeń odnośnie ich ważności i skuteczności, to bezskuteczne z mocy wskazanego przepisu są także postanowienia o zaliczaniu płatności dokonywanych przez konsumenta na poczet należności wynikających z nie wiążących dla konsumenta przepisów. W takiej sytuacji w miejsce umownego zaliczenia zapłaty wchodzą ogólne zasady zaliczenia zapłaty, ponieważ kwoty pobierane na poczet świadczenia nie mającego charakteru wiążącego dla strony mogą podlegać zwrotowi stosownie do przepisów o nienależnym świadczeniu, bądź też zaliczeniu na poczet innych wymagalnych należności faktycznie wynikających z tego samego stosunku prawnego, jeżeli te pozostałe należności mają późniejszy termin wymagalności(por. Sąd Najwyższy w uchwale z 23.12.1987 r., III CZP 77/87, publ. OSNC 1989/6/92).
Zatem powodowi należała się:
- kwota niespłaconego kapitału 1.000 zł
- odsetki 53,20 zł
- 105,32 zł prowizji tj. 10 % z sumy kapitału (1.000 zł ) i odsetek umownych (53,20 zł)
co łącznie daje 1.158,52 zł.
Pozwana zapłaciła na rzecz strony powodowej 1.322 zł (co zostało przyznane w piśmie z 7.05.2018 r.). Dodać jeszcze trzeba, że wszystkie wpłaty zostały dokonane przez pozwaną przed wniesieniem pozwu.
Wobec tego powództwo jest niezasadne.
SSR Katarzyna Porada – Łaska