Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 56/18
Data wyroku: 2018-05-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Daria Ratymirska
Słowa kluczowe: Bezumowne korzystanie
Podstawa prawna: art. 18 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego z dnia 21.06.2001 r.

Sygn. akt I C 56/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 maja 2018 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Daria Ratymirska
Protokolant: sekr. sąd. Daria Mokrzycka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku w Kłodzku
sprawy z powództwa Gminy Miejskiej Kłodzko
przeciwkoG. S.iW. S.
o zapłatę 839,57 zł

I
zasądza od pozwanychG. S.iW. S.na rzecz strony powodowej Gminy MiejskiejK.kwotę 839,57 zł (osiemset trzydzieści dziewięć złotych 57/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 804,76 zł od dnia 25 października 2017 roku do dnia zapłaty, od kwoty 34,81 zł od dnia 15 stycznia 2018 roku do dnia zapłaty, z tym, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego;

II
ustala i przyznaje na rzecz kuratora, ustanowionego dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych – adw.B. Ś.wynagrodzenie w kwocie 332,70 zł (trzysta trzydzieści dwa złote 70/100), które należy wypłacić z zaliczki, uiszczonej przez powoda, wpisanej pod poz.(...);

III
zasądza od pozwanychG. S.iW. S.na rzecz strony powodowej Gminy MiejskiejK.kwotę 644,70 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

(...)

UZASADNIENIE
Gmina MiejskaK.wniosła pozew przeciwkoG. S.iW. S.o zapłatę kwoty 839,57 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 804,76 zł od dnia 25.10.2017r. do dnia zapłaty, od kwoty 34,81 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, położonego wK.przyul. (...)w okresie od stycznia 2016r. do października 2017r.
W odpowiedzi na pozew kurator ustanowiony dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując wysokość dochodzonego odszkodowania oraz zaprzeczając, aby pozwani nie wydali stronie powodowej lokalu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 13.03.2009r. strona powodowa zawarła zG. S.umowę najmu lokalu socjalnego, położonego wK.przyul. (...), o powierzchni 41,03 m2, na okres do 12.03.2011r. Strony ustaliły czynsz najmu w wysokości 0,58 zł za m2 (23,80 zł miesięcznie), płatny z góry do 10 dnia każdego miesiąca. Ustaliły jednocześnie, że wynajmujący może podwyższyć czynsz, wypowiadając dotychczasową wysokość czynszu najpóźniej na miesiąc naprzód na koniec miesiąca. Z tytułu używania lokalu najemca obowiązany był uiszczać, łącznie z czynszem, inne opłaty (liczone na 4 osoby): zaliczkę za dostawę zimnej wody (22,80 zł), za odbiór ścieków (19,84 zł) oraz za odbiór nieczystości stałych i płynnych (31,48 zł) oraz opłatę abonamentową (0,23 zł).
Dowód: umowa najmu (k-47); protokół zdawczo- odbiorczy (k-51)
W dniu 17.05.2011r. strona powodowa zawarła zG. S.kolejną umowę najmu przedmiotowego lokalu socjalnego, na okres do 16.05.2013r. Strony ustaliły czynsz najmu w wysokości 0,73 zł za m2 (29,95 zł miesięcznie), płatny z góry do 10 dnia każdego miesiąca. Ustaliły jednocześnie, że wynajmujący może podwyższyć czynsz, wypowiadając dotychczasową wysokość czynszu najpóźniej na miesiąc naprzód na koniec miesiąca. Z tytułu używania lokalu najemca obowiązany był uiszczać, łącznie z czynszem, opłatę abonamentową (0,30 zł).
Dowód: umowa najmu (k-49)
Pismem z dnia 14.11.2011r. strona powodowa wypowiedziała pozwanym wysokość czynszu, ze skutkiem na dzień 29.02.2012r. Z dniem 1.03.2012r. obowiązywał czynsz w wysokości 0,88 zł/m2, łącznie 36,11 zł (opłata abonamentowa jak dotychczas 0,30 zł). Pismem z dnia 11.12.2015r. strona powodowa poinformowała pozwanego, że opłata abonamentowa od 1.01.2016r. wynosi 0,47 zł.
Dowód: pisma powoda z dnia 14.11.2011r., 11.12.2015r. (k-55, 56)
Pismem z dnia 21.02.2013r. strona powodowa wypowiedziała pozwanym w.w. umowę najmu z dnia 17.05.2011r., ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2013r., wzywając zarazem do opróżnienia i przekazania lokalu w tym terminie.
Dowód: pismo z dnia 27.07.1999r. (k-53)
Wyrokiem z dnia 21 października 2014r.,(...), Sąd Rejonowy w Kłodzku nakazał pozwanym oraz małoletnimD.iA. W., aby opuścili, opróżnili i wydali powodowej Gminie przedmiotowy lokal mieszkalny, zarazem orzekł o uprawnieniu pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego z zasobów mieszkaniowych Gminy Miejskiej(...), nakazując wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Dowód: wyrok (k-9)
W pismach z dnia 12.09.2016r., 20.09.2016r. i 21.10.2016r., wysyłanych do pozwanego na adres przedmiotowego lokalu oraz na adres wskazanego pełnomocnika do doręczeńA. M., powodowa Gmina składała propozycje przydziału lokalu socjalnego. Pisma wracały, jako nieodebrane w terminie z placówki pocztowej.
Dowód: pisma powoda (k-41-46).
Pismami z dnia 25.08.2016r., 5.10.2016r., 31.08.2017r. strona powodowa wzywała pozwanego do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystania z lokalu. Pisma były doręczane wskazanemu pełnomocnikowi do doręczeńA. M..
Dowód: wezwania do zapłaty (k-10-15)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Co do zasady kwestię odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego regulują przepisy art. 18 ustawy z 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej: OchrLokU). Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie (ust. 1). Z zastrzeżeniem ust. 3, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego (ust. 2). Osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł (ust. 3).
Zarzut pozwanych, że wydali stronie powodowej przedmiotowy lokal pozostał gołosłowny. Na pozwanych spoczywał ciężar udowodnienia, że opuścili, opróżnili i wydali stronie powodowej lokal zgodnie z obowiązkiem, zawartym w wyroku tut. Sądu z dnia 21 października 2014r.,(...)(art. 6 kcw zw. zart. 675 § 1 kc). Pozwani nie wykazali, że wydali właścicielowi (lub zarządcy) klucze do mieszkania, albo że zawiadomili o opuszczeniu lokalu. Niezależnie zatem od tego, że faktycznie od dłuższego czasu mogli tam nie mieszkać, to zachowali swobodny dostęp do lokalu i mogli z niego korzystać według własnego uznania, co wiązało się z obowiązkiem zapłaty odszkodowania na podstawie w.w. przepisów.
Uprawnienie pozwanej (jako domownika) do zamieszkiwania w lokalu było pochodną uprawnienia najemcyG. S.. Nie stała się ona z tego powodu stroną stosunku najmu, ale była lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 OchrLokU. Po ustaniu stosunku najmu znalazły w stosunku do niej zastosowanie przepisy art. 18 OchrLokU.
Sposób obliczania wynagrodzenia za korzystanie z lokalu został inaczej określony w przypadku osób, oczekujących na lokal socjalny (art. 18 ust. 3 OchrLokU), a inaczej w stosunku do pozostałych byłych lokatorów (art. 18 ust. 2 OchrLokU).
Artykuł 18 ust. 2 OchrLokU wyraża zasadę, zgodnie z którą miarodajna jest wysokość czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Chodzi zatem o rynkowy czynsz najmu lokalu o zbliżonych cechach. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdzie jednak przepis artykułu 18 ust. 3 OchrLokU, ograniczający to wynagrodzenie do czynszu (innych opłat za używanie lokalu), jakie były lokator byłby zobowiązany opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. Chodzi zatem o wysokość ostatniego czynszu (innych opłat za używanie lokalu), do opłacania którego zobowiązany był lokator przed utratą tytułu prawnego do lokalu. W niniejszej sprawie strona powodowa wykazała na podstawie dokumentu z umowy najmu z dnia 17.05.2011r. (k-49) oraz dokumentów w postaci wypowiedzenia wysokości czynszu (k-55) i zawiadomienia o wysokości odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu (k-56), że ostatni czynsz wynosił 36,11 zł, płatny był z góry do 10 dnia każdego miesiąca, zaś opłata abonamentowa 0,47 zł. Taki czynsz i opłatę pozwani powinni byliby opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.
Powołany przepis nie reguluje kwestii opłat niezależnych od właściciela, które mogą być – zgodnie z art. 9 ust. 5 i 6 OchrLokU – pobierane oprócz czynszu (lub innych opłat za używanie lokalu). Jeżeli jednak właściciel pokrył te opłaty, to również na gruncie art. 18 ust. 3 OchrLokU może żądać ich zwrotu od byłego lokatora w ramach odszkodowania uzupełniającego. Zgodnie z dołączoną do akt umową najmu, z tytułu używania lokalu najemca obowiązany był uiszczać, łącznie z czynszem, opłatę abonamentową.
Przyjmując zatem, że pozwana obowiązana była w okresie od stycznia 2016r. do października 2017r. do zapłaty co miesiąc (do dnia 10 każdego miesiąca, analogicznie do czynszu, przewidzianego w umowie) odszkodowania w kwocie 36,58 zł, zasądzono na rzecz strony powodowej kwotę 839,57 zł, w tym kwotę 804,76 zł, tytułem należności głównej (22 miesiące x 36,58 zł) i kwotę 34,81 zł, tytułem sumy skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie do dnia 24.10.2017r. Dalsze odsetki zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu (art. 481§1 i 2 kciart. 482§1 kc).
Odpowiedzialność odszkodowawcza osób, zajmujących lokal bez tytułu prawnego, przewidziana wart. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150 ze zm.), ma charakter odpowiedzialności in solidum (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2015 r. III CZP 70/15, OSNC rok 2016, nr 10, poz. 118; wyrok SA Warszawa z dnia 24-05-2017, VI ACa 281/16).
Wynagrodzenie należne kuratorowi, ustanowionemu dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych, ustalono w oparciu o stawkę, określoną w przepisie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2016, poz. 1668) w zw. zart. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(270 zł + VAT).
Orzeczenie w pkt III wyroku oparto na przepisachart. 98 § 1 i 3 kpc. Strona powodowa wygrała sprawę, poniosła koszty w wysokości 644,70 zł, w tym: opłata od pozwu – 42 zł, zaliczka na wynagrodzenie kuratora – 332,70 zł, wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem – 270 zł. Zgodnie z wynikiem procesu, pozwani powinni zwrócić powodowej Gminie koszty procesu w całości.