Sąd Apelacyjny w Poznaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 147/17
Data wyroku: 2018-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Podstawa prawna: art. 437 § 2 k.p.k.

UZASADNIENIE
K. A. (1),M. Z. (1),A. J.,K. B.iJ. G.stanęli przed Sądem Okręgowymw Poznaniu oskarżeni o to, że :

1
K. A. (1):

I
w okresie od listopada 2004 roku do października 2011 roku wP., podejmując wiele zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem, działając wspólnie i w porozumieniu w różnych konfiguracjach osobowych, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził szereg towarzystw ubezpieczeniowych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 269.160,51 złotych poprzez wprowadzenie ich przedstawicieli w błąd co do zaistnienia kolizji drogowych i kradzieży pojazdu, okoliczności stanowiących podstawę wypłat odszkodowań dla osób fizycznych przez te towarzystwa, czym działał na ich szkodę i tak :

- w okresie od listopada 2004 roku do styczniu 2005 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą iP. S. (1), doprowadził(...)S. A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 13.000 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli ww. podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 4 listopada 2004 roku, w którejP. S. (1)rzekomo brał udział jako pokrzywdzony i kierowca pojazdumarki R. (...)numer rejestracyjny (...), stanowiący własnośćJ. A., z udziałemP. K.rzekomego sprawcy i kierowcy pojazdu markiF. (...)numer rejestracyjny (...), aJ. A.wypłacono odszkodowanie w kwocie 13.000 złotych, czym działał na szkodę ww. towarzystwa,
- w okresie od września do października 2006 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą oraz zM. M.doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 33.554,00 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli ww. podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 17 września 2006 roku w którejM. M.rzekomo brała udział jako sprawca i kierowca pojazdu markiF. (...), z udziałemL. S.kierowcy pojazduA. (...)numer rejestracyjny (...), któremu wypłacono odszkodowanie w kwocie 33.554,00 złotych, czym działał na szkodę ww. towarzystwa,
- w okresie od lutego do marca 2007 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zM. M.i ustaloną osobą doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 25.082,31 złotych, poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 10 lutego 2007 roku w którejM. M.rzekomo brała udział jako sprawca i kierowca pojazdu markiF. (...), z udziałemA. G.rzekomego kierowcy pojazduV. (...)numer rejestracyjny (...), której wypłacono odszkodowanie w kwocie 25.082,31 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
- w okresie od listopada do grudnia 2009 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zM. Z. (1),T. D., ustaloną i nieustaloną osobą doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 21.487,50 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 18 listopada 2009 roku w którejT. D.rzekomo brał udział jako sprawca i kierowca pojazdu markiC. (...)numer rejestracyjny (...), z udziałemA. G.rzekomego kierowcy pojazduV. (...)numer rejestracyjny (...), której wypłacono odszkodowanie w kwocie 21.487,50 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
- we wrześniu 2010 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej ,wspólnie i w porozumieniu zŁ. P.iT. P., doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 25.578,09 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 7 września 2010 roku w którejT. P.rzekomo brał udział jako poszkodowany i kierowca pojazdu markiN. (...)numer rejestracyjny (...), z udziałemŁ. P.rzekomego kierowcy pojazduV. (...)numer rejestracyjny (...), w skutek czego wypłaconoT. P.odszkodowanie w kwocie 25.578,09 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
- w czerwcu 2010 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zN. K.i ustaloną osobą usiłował doprowadzić Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 11 czerwca 2010 roku, w której rzekomoN. K.brał udział jako sprawcai kierowca pojazdu markiS.numer rejestracyjny (...), z udziałemW. B. (1)rzekomego pokrzywdzonego i kierowcy pojazduO. (...)numer rejestracyjny (...), z udziałemK. A. (1)podającego się zaW. B. (1), lecz zamierzonego celu nie osiągnąłz uwagi na odmowę wypłaty kwoty odszkodowania przez ubezpieczyciela,
- w okresie od grudnia 2010 roku do stycznia 2011 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą oraz zN. K.doprowadził(...)Towarzystwo (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 21.758,61 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 13 grudnia 2010 roku w której rzekomoL. S.brał udział jako sprawca i kierowca pojazdu markiO. (...)numer rejestracyjny (...), aN. K.rzekomy kierowca pojazduA. (...)numer rejestracyjny (...), któremu wypłacono odszkodowanie w kwocie 33.800 złotych czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
- w okresie od marca do kwietnia 2011 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zT. A.,M. Z. (1),T. D.,Ł. K.doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 21.400 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 14 marca 2011 roku w którejT. A.rzekomo brał udział jako poszkodowany i kierowca pojazdu markiK. (...)numer rejestracyjny (...), z udziałemT. D.rzekomego sprawcy i kierowcy pojazdu markiN. (...)numer rejestracyjny (...), któremu wypłacono odszkodowanie w kwocie 16.500 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
- w październiku 2011 roku wP.i wP., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej działając wspólnie i w porozumieniu zN. K.usiłował wprowadził w błąd przedstawicieliTowarzystwa (...) S.A.co do faktu kradzieży należącego do niego samochodu markiV. (...)nr rej. (...)wartości 63.000 zł i usiłował doprowadzić tego ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 57.000 złotych poprzez wypłatę w oparciu opolisę (...) nr (...)odszkodowania tytułem utraty w wyniku rzekomej kradzieży przedmiotowego pojazdu, zamierzonego celu nie osiągnął skutkiem działań podjętych przez funkcjonariuszy policji,
tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.,

II
we wrześniu 2006 roku wP.lub wS.kołoP.na polisie HDI Samopomoc o numerze(...)z 2 września 2006 roku sfałszował podpisM. M.podpisując się jej nazwiskiem „M.” a na wniosku o ubezpieczenie(...)z 2 września 2006 roku sfałszował podpisM. M.podpisując się jej nazwiskiem „M. M.” i „M.”,

tj. o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

III
w dniu 18 października 2011 roku wP.woj.(...)nakłoniłN. K.do powiadomienia Komisariatu PolicjiwK.o kradzieży samochodu markiV. (...)nr rej. (...)i zeznania nieprawdy jako świadek co do okoliczności utraty pojazdu wiedząc, ze przestępstwa nie popełniono,

tj. o przestępstwo zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 233 § 1 k.k.iart. 238 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
2.M. Z. (1):
IV. w okresie od października 2009 roku do kwietnia 2011 roku wP., podejmując wiele zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem, działając wspólnie i w porozumieniu w różnych konfiguracjach osobowych, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził szereg towarzystw ubezpieczeniowych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 137.938,23 złotych poprzez wprowadzenie ich przedstawicieli w błąd co do zaistnienia kolizji drogowych, okoliczności stanowiących podstawę wypłat odszkodowań przez te towarzystwa dla osób fizycznych, czym działał na ich szkodę i tak:
- w okresie od października do listopadzie 2009 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zJ. D.,K. B.i nieustaloną osobą, doprowadził(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 27.500,73 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotuw błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 25 października 2009 roku, w którejJ. D.rzekomo brała udział jako pokrzywdzona i kierowca pojazdu markiV. (...)numer rejestracyjny (...)z udziałemK. B.rzekomego sprawcy i kierowcy pojazdu markiS. (...)numer rejestracyjny (...), przy czymJ. D.wypłacono odszkodowanie w kwocie 27.500,73 złotych aK. B.wypłacono odszkodowanie w kwocie 24.800 złotych na szkodę(...)S.A., czym działał na szkodę w/w towarzystwa ubezpieczeniowego,
- w okresie od listopada do grudnia 2009 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zT. D.,K. A. (1)i ustaloną i nieustaloną osobą doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 21.487,50 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 18 listopada 2009 roku, w którejT. D.rzekomo brał udział jako sprawca i kierowca pojazdu markiC. (...)numer rejestracyjny (...), z udziałemA. G.kierowcy pojazduV. (...)numer rejestracyjny (...), której wypłacono odszkodowanie w kwocie 21.487,50 złotych czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
-w okresie od grudnia 2010 roku do stycznia 2011 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zJ. G.,J. D.i nieustaloną osobą, doprowadził(...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 26.250 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 19 grudnia 2010 roku, w którejJ. D.rzekomo brał udział jako pokrzywdzona i kierowca pojazdu markiV. (...)numer rejestracyjny (...)z udziałemJ. G.rzekomego sprawcy i kierowcy pojazdu markiP. (...)numer rejestracyjny (...), przy czymJ. D.wypłacono odszkodowanie w kwocie 26.250 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa ubezpieczeniowego,
- w okresie od marca do kwietnia 2011 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zT. D.,K. A. (1),T. A.,Ł. K.doprowadził Towarzystwo(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 16.500 złotych, poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 14 marca 2011 roku , w którejT. D.rzekomo brał udział jako sprawca i kierowca pojazdu markiN. (...)numer rejestracyjny (...), z udziałemT. A.kierowcy pojazduK. (...)numer rejestracyjny (...), któremu wypłacono odszkodowanie w kwocie 21.400 złotych czym działał na szkodę w/w towarzystwa,
tj. przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
3.A. J.:
VI. w listopadzie 2004 roku,P.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podżegałP. S. (1)do tego, abyP. S. (1)wraz zK. A. (1)i ustaloną osobą, doprowadzili(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 13.000 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 4 listopada 2004 roku w którejP. S. (1)rzekomo brał udział jako pokrzywdzony i kierowca pojazdu markiR. (...)numer rejestracyjny (...), stanowiący własnośćJ. A., z udziałemP. K.rzekomego sprawcy i kierowcy pojazdu markiF. (...)rejestracyjny(...), po czymJ. A.wypłacono odszkodowanie w kwocie 13.000 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa ubezpieczeniowego,
tj. przestępstwo zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.,
4.K. B.:
VII. w okresie od października do listopada 2009 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zM. Z. (1),J. D.i nieustaloną osobą, doprowadziła(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 24.800 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 25 października 2009 roku, w którejJ. D.rzekomo brała udział jako pokrzywdzona i kierowca pojazdu markiV. (...)numer rejestracyjny (...)z udziałemK. B.rzekomego sprawcy i kierowcy pojazdu markiS. (...)numer rejestracyjny (...), przy czymJ. D.wypłacono odszkodowanie w kwocie 27.500,73 złotych aK. B.wypłacono odszkodowanie w kwocie 24.800 złotych, czym działała na szkodę w/w towarzystwa ubezpieczeniowego,
tj. przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.,
5.J. G.:
VIII. w okresie od grudnia 2010 roku do stycznia 2011 rokuP.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zJ. D.,M. Z. (1)i nieustaloną osobą, doprowadził(...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 26.250 złotych poprzez wprowadzenie przedstawicieli w/w podmiotu w błąd, co do zaistnienia kolizji drogowej w dniu 19.12.2010 roku, w którejJ. D.rzekomo brała udział jako pokrzywdzona i kierowca pojazdu markiV. (...)numer rejestracyjny (...)z udziałemJ. G.rzekomego sprawcyi kierowcy pojazdu markiP. (...)numer rejestracyjny (...), przy czymJ. D.wypłacono odszkodowanie w kwocie 26.250 złotych, czym działał na szkodę w/w towarzystwa ubezpieczeniowego,
tj. przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.

**************
Wyrokiemz dnia 29.12.2016r. Sąd Okręgowy w Poznaniu orzekł co następuje :

1
oskarżonegoK. A. (1)uznał za winnego czynu popełnionego w sposób opisany w punkcie I części wstępnej wyroku, z tą zmianą, iż przyjął, że oskarżony doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 212.160,51 zł i usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 57.000 zł, szereg towarzystw ubezpieczeniowych, tj. przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.i w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł każda,

2
oskarżonegoK. A. (1)uznał za winnego czynu popełnionego w sposób opisany w punkcie II części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

3
oskarżonegoK. A. (1)uznał za winnego czynu popełnionego w sposób opisany w punkcie III części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 18 § 2 k.k.zart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 238 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 233 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

4
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzone oskarżonemuK. A. (1)w punktach 1, 2 i 3 wyroku kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

5
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego

K. A. (1)obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym mu w punkcie 1 wyroku poprzez zapłatę, solidarnie ze współsprawcami, na rzecz:Towarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW., będącego następcą prawnym pokrzywdzonego(...)i(...), następujących kwot: 13.000 zł, 33.554 zł, 25.082,31 zł, 21.487,50 zł, 25.578,09 zł, 33.800 zł, 21.400 zł, 16.500 zł oraz pokrzywdzonego(...)Towarzystwo (...) S.A.z siedzibą wŁ.kwoty 21.758,61 zł,

6
oskarżonegoM. Z. (1)uznał za winnego czynu popełnionegow sposób opisany w punkcie IV części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw.art. 12 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierzył mu karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 20 zł każda,

7
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego

M. Z. (1)obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym mu w punkcie 6 wyroku poprzez zapłatę, solidarnie ze współsprawcami, na rzecz:Towarzystwa (...)
i (...) S.A.z siedzibą wW., będącej następcą prawnym pokrzywdzonego(...), następujących kwot: 27.500,73 zł, 24.800 zł, 21.487,50 zł, 16.500 zł, 21.400 zł oraz pokrzywdzonego(...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 26.250 zł,

8
oskarżonegoA. J.uznał za winnego czynu popełnionego w sposób opisany w punkcie VI części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 19 §1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierza mu karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 20 zł każda,

9
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego

A. J.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym mu w punkcie 11 wyroku( wg numeracji z wyroku – tutaj dot. pkt 8 ) poprzez zapłatę, solidarnie ze współsprawcami, na rzeczTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW., będącej następcą prawnym pokrzywdzonego(...)kwoty 13.000 zł,

10
oskarżonąK. B.uznał za winną czynu popełnionegow sposób opisany w punkcie VII części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył jej karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierzył jej karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 20 zł każda,

11
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonejK. B.w punkcie 13 wyroku ( wg numeracji z wyroku – tutaj dot. pkt 10 ) kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby,

12
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonejK. B.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym jej w punkcie 13 wyroku (jw.) poprzez zapłatę, solidarnie ze współsprawcami, na rzeczTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą wW., będącego następcą prawnym pokrzywdzonego T.U. S.A. HDI Asekuracja, następujących kwot: 27.500,73 zł i 24.800 zł,

13
oskarżonegoJ. G.uznał za winnego czynu popełnionegow sposób opisany w punkcie VIII części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa z art. zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierzył mu karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych po 20 zł każda,

14
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoJ. G.w punkcie 16 wyroku ( wg numeracji z wyroku – tutaj dot. pkt 13 ) kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby,

15
na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoJ. G.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym mu w punkcie 16 wyroku ( jw. ) poprzez zapłatę, solidarnie ze współsprawcami, na rzecz pokrzywdzonego(...) S.A.z siedzibą wW., kwoty 26.250 zł,

16
na podstawieart. 627 k.p.k.iart. 633 k.p.korazart. 1, art. 2 ust 1 pkt 3, 4 i 5 oraz art. 3 ust 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U z 1983 r. nr 49 poz. 223 z późn. zm.) zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe po 1/16 części od każdego z nich i wymierza im opłaty i tak : oskarżonemuK. A. (1)w kwocie 800 zł, oskarżonemuM. Z. (1)w kwocie 620 zł, oskarżonejM. J.w kwocie 300 zł, oskarżonemuA. J.w kwocie 340 zł, oskarżonejK. B.w kwocie 300 zł, oskarżonemuJ. G.w kwocie 300 zł, oskarżonejM. M.w kwocie 420 zł.

Jednocześnie ww. wyrok dot. takżeM. J.iM. M., co do których nie wniesiono apelacji. Orzeczenie w tym zakresie jest prawomocne.

**************
Z wyrokiem nie zgodzili się obrońcy oskarżonychK. A. (1),M. Z. (1),A. J.,K. B.iJ. G..
Obrońca oskarżonegoK. A. (1)z wyboru adw.M. I.zaskarżyła przedmiotowy wyrok w pkt 1-5. Zarzuciła sądowi I instancji :

I
w odniesieniu do trzech spośród fragmentów czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 wyroku opisanego w pkt I części wstępnej wyroku :

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczeniao winie polegający na uznaniu za udowodnione, że w ramach czynów popełnionych wspólnie i w porozumieniu zN. K.to oskarżony był inicjatorem wyłudzenia kwoty 21.758,61 zł; z(...)z rzekomym udziałem samochodówO. (...)((...)) orazA. (...)((...)) oraz usiłowania wyłudzeni kwotyz(...)z rzekomym udziałem samochodówO. (...)((...)) orazS. (...)((...)), przy czym szczegóły zdarzenia podawane przez świadkaN. K., które podkreślać miałyby wiodącą rolę oskarżonego pozostająw sprzeczności z zeznaniami świadków – funkcjonariuszy KPP weW.B. R.orazD. Ł.,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczeniao winie polegający na uznaniu za udowodnione, że w ramach czynu popełnionego wspólnie i w porozumieniu zŁ. K.to oskarżony był inicjatorem wyłudzenia kwoty 21.400 zł; z(...)z rzekomym udziałem samochodówK. (...)((...)) orazN. (...)((...)), przy czym udziałuw popełnieniu przestępstwa przez oskarżonego nie potwierdzaM. Z. (1)natomiast zeznaniaT. A.nie świadczą o tym aby to oskarżony pełnił wiodącą rolę w popełnieniu zarzucanego przestępstwa,

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczeniao winie polegający na uznaniu za udowodnione, że w ramach czynu polegającego na wyłudzeniu kwoty 21.487,50 zł; z(...)z rzekomym udziałemM. Z. (1),T. D.orazA. G.udział oskarżonego wykroczył poza wypełnieniew imieniuT. D.oświadczenia sprawcy szkody, albowiemw sprawie zabrakło jakichkolwiek dowodów z których wynika aby działaniem tym oskarżony wypełnił znamiona czynu zart.286 § 1 kk– aby uzgadniała zM. Z. (1)okoliczności rzekomej kolizji, wiedział o przeznaczeniu oświadczenia oraz aby osiągnął z tego tytułu jakąkolwiek korzyść majątkową,

II
w odniesieniu do pozostałej części czynu opisanego w pkt I części wstępnej zaskarżonego wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art.12 kkw zw. zart.294 § 1 kkpoprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji gdy wobec braku wypełnienia przez oskarżonych znamion czynu ciągłego nie można zatem przyjąć,że wartość wyłudzonych odszkodowań stanowiła mienie znacznej wartości decydujące o typie kwalifikowanym czynu zart.286 § 1 kk.

Reasumując, obrońca wniosła o :
1. w odniesieniu do pkt 1 zaskarżonego wyroku :

⚫

wyeliminowanie z opisu czynu działania w okresie od listopada do grudnia 2009r. wspólnie i w porozumieniu zM. Z. (1),T. D., wskutek którego miało dojść do doprowadzenia(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniemw wysokości 21.487,50 zł; poprzez wprowadzenie w błąd co do zaistnienia kolizji z udziałemT. D.orazA. G.,

przyjęcie, że każdy z czynów, którego ewentualnie dopuścić mieli się oskarżeni nie został popełniony w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem i stanowi wyodrębnione działanie, co skutkować winno wyeliminowaniem z podstawy prawnej wyrokuart.12 kkorazw konsekwencji wyeliminowaniemart.294 kkstanowiącego typ kwalifikowany przestępstwa zart.286 § 1 kk,

2. w odniesieniu do pkt 4 zaskarżonego wyroku o jego zmianę i złagodzenie poprzez wymierzenie kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat tytułem próby, w oparciu o treśćart.4 § 1 kk, grzywny oraz orzeczenie obowiązku naprawienia szkody,
a ewentualnie o :
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu
Z treści uzasadnienia apelacji ( vide: s.7-8 ) można wywnioskować także zarzut rażącej niewspółmierności kary w zakresie czynów, do których popełnienia się oskarżony przyznał, a z ostrożności procesowej takżei pozostałych.
Przed Sądem Apelacyjnym obrońca w dniu 21.09.2017r. wyjaśniła, że faktycznie kwestionuje przedmiotowy wyrok w pkt 1, 4 i 5. Zakresem zaskarżenia jej apelacji nie objęto zatem pkt 2 i 3 ( vide: k.1963v ). Mając na uwadze treść podniesionych zarzutów oraz ww. stanowisko sąd odwoławczy rozpoznał apelację zgodnie z wolą jej autorki.
Obrońca oskarżonegoM. Z. (1)z wyboru adw.S. R.na podstawieart.444 kpkzaskarżył przedmiotowy wyrok na korzyść oskarżonego i powołując się na treśćart.427 § 2 kpkiart.438 pkt 2 i 3 kpkzarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych, będący wynikiem mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy przepisów postępowaniaart.7 kpk, który to błąd wyraża się w przyjęciu tezy, że zgromadzone w niniejszej sprawie materiały pozwalają na przyjęcie, iżM. Z. (1)swoim zachowaniem dopuścił się przestępstwa zart.286 § 1 kkw zw. zart.12 kkpodczas gdy prawidłowai całościowa ocena materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku, że oskarżony nie popełnił inkryminowanego mu przestępstwa. Dodatkowow uzasadnieniu apelacji obrońca wskazał, że pomiędzy uzasadnieniem wyroku ( s.9 ) a jego sentencją ( pkt 7 ) zachodzi sprzeczność co do kwoty niekorzystnego rozporządzenia przypisanego oskarżonemu.
Reasumując, na podstawieart.437 § 1 kpkobrońca wniósł o :

1
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanych, czynów,

ewentualnie z ostrożności procesowej :

2
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Obrońca oskarżonegoA. J.z wyboru adw.W. B. (2)zaskarżyła wyrok na korzyść ww. w zakresie czynu opisanego w pkt VI części wstępnej wyroku i skazania go w pkt 11, 12, 22 części dyspozytywnej wyroku. Skarżąca powołując się na treśćart.427 § 2 kpkorazart.438 pkt 1-4 kpkzarzuciła sądowi I instancji :

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. :

a
art.7 kpkpoprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i przeprowadzenie błędnej oceny dowodów w postaci dokumentów, wyjaśnień oskarżonych oraz zeznań świadkówi wyprowadzeniu z tych dowodów błędnego wniosku, niezgodnegoz zasadami logiki, że :

⚫

oskarżony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podżegał oskarżonegoP. S. (1)do tego aby ww. wraz zK. A. (1)i ustaloną osobą doprowadzili(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 13.000 zł;

oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

oskarżony kupił odP. S. (1)samochódF. (...)onr rej. (...),

oskarżony utrzymywał zP. S. (1)kontakty,

podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie takie okoliczności w ogóle nie wynikają, a nadto z materiału dowodowego nie da się wyciągnąć takich wniosków jak powyższe z jakichkolwiek ustalonych i zebranych w postępowaniu dowodów,

b
art.5 § 2 kpkpoprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego wątpliwości płynących z materiału dowodowego zgromadzonegow niniejszej sprawie co do tego, czy oskarżony namawiałP. S. (1)do przestępstwa oszustwa oraz czy utrzymywał z nim w ogóle kontakty, podczas gdy brak jestw materiale dowodowym jednoznacznych dowodów na okoliczności powyżej wskazane,

c
art.424 § 1 pkt 1 i 2 kpkpoprzez niewskazanie przez sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodachi dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a także niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku w odniesieniu do oskarżonego,

d
art.410 kpkw zw. zart.424 § 1 pkt 1 i 2 kpkpoprzez brak wyjaśnienia przez sąd I instancji na jakiej podstawie uznał oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu, niewskazanie dowodów świadczących o winie oskarżonego, niewskazanie dowodów potwierdzających zażyłość oskarżonego zP. S. (1)oraz braki co do wskazania ujawnionych okoliczności, które stanowią podstawę rozstrzygnięciaw uzasadnieniu wyroku sądu I instancji, jak chociażby brakiw 2 akapicie na stronie 41 uzasadnienia przedmiotowego wyroku,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i dodatkowo polegający na błędnym uznaniu, że :

a
oskarżony zaproponowałP. S. (1)zarobienie pieniędzy w zamian za udział w fikcyjnej kolizji drogowej,

b
oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

c
kupił odP. S. (1)po zdarzeniu z dnia 31.08.2006r. samochód m-kiF. (...)onr rej. (...), mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do całkiem odmiennych wniosków, zaś w świetle zebranych dowodów, zeznań świadków, wyjaśnień oskarżonych, nie można oskarżonemu przypisać winy, zaś w świetle zeznań świadkaS.wina oskarżonego jako co najmniej wątpliwa powinna być rozpatrywana przy uwzględnieniu zasady wyrażonej wart.5 § 2 kpk,

3
na wypadek nieuznania powyższych zarzutów zarzut ewentualny naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.art.18 § 2 kkw zw.zart.286 § 1 kkpoprzez jego zastosowanie i przyjęcie zbyt surowej kwalifikacji czynu przypisanego oskarżonemu, w sytuacji gdy z ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji jasno wynika, że czyn oskarżonego stanowił wypadek mniejszej wagi zart.18 § 2 kkw zw.zart.286 § 3 kk,

4
na wypadek nieuznania powyższych zarzutów zarzut ewentualny rażącej niewspółmierności kary przy zastosowaniu wadliwych kryteriów jej wymiaru oraz jej nieadekwatność do celów kary poprzez wymierzenie oskarżonemu :

a
kary 10 miesięcy pozbawienia wolności, grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 20 zł; każda,

b
orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę, solidarnie ze współsprawcami na rzecz(...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 13.000 zł;.

Reasumując, na podstawieart.427 § 1 kpkiart.437 § 2 kpkobrońca wniosła o :

1
zmianę zaskarżonego wyroku w całości dot.A. J.i uniewinnienie oskarżonego w całości od dokonania przypisanego mu czynu, ewentualnie

2
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy,

ewentualnie na wypadek niepotwierdzenia przez sąd odwoławczy twierdzenia co do braku winy oskarżonego, albo braku podstaw do uchylenie zaskarżonego wyroku o :

3
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt VI części wstępnej poprzez dodanie do opisu czynu przypisanego oskarżonemu „co stanowiło wypadek mniejszej wagi” i zmianę kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynuzart.18 § 2 kkw zw. zart.286 § 1 kknaart.18 § 2 kkw zw. zart.263 § 3 kk,

4
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 11 części dyspozytywnej wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu zart.18 § 2 kkw zw. zart.286 § 1 kknaart.18 § 2 kkw zw. zart.286 § 3 kk,

5
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 11 części dyspozytywnej wyroku poprze zmianę podstawy prawnej skazania zart.18 § 2 kkw zw.zart.286 § 1 kknaart.18 § 2 kkw zw. zart.286 § 3 kki wymierzenie oskarżonemu jedynie kary grzywny w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, ewentualnie wymierzenie oskarżonemu jedynie kary ograniczenia wolności, ewentualnie wymierzenie oskarżonemu jedynie kary pozbawienia wolności w dolnej granicy ustawowego zagrożeniaz warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata,

6
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 12 części dyspozytywnej wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego częściowego obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz(...) S.A.wW.kwoty 200 zł;

7
zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 22 części dyspozytywnej wyroku poprzez zasądzenie od oskarżonego kosztów sądowych w niższym wymiarze.

Obrońca oskarżonegoK. B.z wyboru adw.F. G.nie wskazując zakresu zaskarżenia zarzucił sądowi I instancji :

1
na podstawieart.438 pkt 1 kpkobrazę prawa materialnego, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, w postaciart.286 § 1 kkpoprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do przyjęcia, że oskarżona wyczerpała znamiona czynu zabronionego, w sytuacji gdy prawidłowai całościowa ocena materiału dowodowego w szczególności fakt, że auto oskarżonej było rzeczywiście uszkodzone, a następnie przez nią naprawiona, co z kolei sprawia, że oskarżona nie osiągnęła korzyści majątkowej z przestępstwa,

2
na podstawieart.438 pkt 3 kpkbłąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że oskarżona w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadziła w błąd ubezpieczyciela, w sytuacji w której analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego faktu tego jednoznacznie nie potwierdza, w szczególności wyjaśnienia oskarżonej oraz akta szkodowe ubezpieczyciela,

3
na podstawieart.438 pkt 2 kpkobrazę przepisów postępowania, jeżeli( tak w oryginale na s.2 apelacji – dop. SA P-ń ) mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. :

a
art.7 kpkpoprzez :

⚫

przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w zakresie analizy akt szkodowych, z których wynika, ze szkoda na samochodzie oskarżonej istniała, była weryfikowana na etapie likwidacji szkody przez ubezpieczyciela,

przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów polegającej na odmowie wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonejK. B.w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy – w sytuacji w której zeznania oskarżonejJ. D.stawały w sprzeczności z wyjaśnieniami oskarżoneji pozostałych oskarżonych, dokumentów szkodowych, co skutkowało dowolnymi ustaleniami faktycznymi dokonanymiz naruszeniem zasad logiki doświadczenia życiowego,

przyjęcie, że fakt sprzedaży wyremontowanego auta po kolizji jest tożsamy z czerpaniem korzyści majątkowych co nie jest wystarczającym dowodem na przypisanie sprawstwa oskarżonej, podczas gdy oskarżona wobec wyremontowania auta nie osiągnęła korzyści majątkowej,

b
art.167 kpkw zw. zart.410 kpk– poprzez nierozpoznanie i pominięcie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonej zgłoszonego na posiedzeniu organizacyjnym, o okazanie wizerunku oskarżonejJ. D.co umożliwiało weryfikacje wiarygodności wyjaśnień oskarżonej, która zgodnie z współoskarżonejP.–D.nigdy nie widziała, a w przypadku rozpoznania jej przezK. B.przeczyłoby to wyjaśnieniom drugiej ( tak w oryginale na s.2 apelacji – dop. SA P-ń ),

c
art.424 § 2 kpkpoprzez brak wskazania w uzasadnieniu konkretnych okoliczności, na podstawie, których sąd przypisał oskarżonemu wypełnienie znamion zarzucanego czynu, albowiem powoływanie się przez sąd na zeznania świadkaJ. D., która wspólnie z mężemT. D.wyłudzali odszkodowanie od ubezpieczyciela, nie czynią zadość powyższemu przepisowi, ponieważ uzasadnienie ma pełnić funkcję gwarancyjną, na jego podstawie oskarżony musi zrozumieć jakie konkretne działanie wypełniało znamiona określonego przestępstwa. Ponadto nie odniesienie się przez sąd w uzasadnieniu na jakiej podstawie w ogóle stwierdzono,żeK. B.działała celowo dla uzyskania korzyści majątkowej w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajdują się zdjęcia auta po kolizji, zaś oskarżona wyraźnie wskazywała jak doszło do kolizjia wyjaśnieniaJ. D.nie dają podstaw do przypisania jej odpowiedzialności karnej za przypisany czyn,

d
art.46 § 1 kkpoprzez zobowiązanie oskarżonejK. B.do naprawienia szkody w kwocie 27.500,73 zł; za szkodę wyrządzoną na marce samochoduV. (...)kierowanym przezJ. D.w sytuacji, gdyK. B.nie otrzymała w tym zakresie żadnych świadczeń co uniemożliwia zastosowania w tym zakresie obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonej ( tak w oryginale na s.3 apelacji – dop. SA P-ń ),

4
z daleko posuniętej ostrożności procesowej na podstawieart.438 pkt 4 kpkrażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonej kary10 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres 3 lat tytułem próby, grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych po 20 zł; każda, która przy ocenie wszystkich okoliczności sprawy okazuje się nadmiernie surowa, zwłaszcza w kontekście niewspółmierności do stopnia i rodzaju winy oskarżonej i w kontekście właściwościi warunków osobistych oskarżonej.

Reasumując, obrońca oskarżonej na podstawieart.437 § 1 i 2 kpkwniósł o :

1
zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów (tak w oryginale na s.3 apelacji – dop. SA P-ń),

ewentualnie o :

2
uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Obrońca oskarżonegoJ. G.z wyboru adw.J. W.w podpisanej przez siebie apelacji datowanej 18.05.2017r. zaskarżył przedmiotowy wyrok w części dot. ww. oskarżonego w zakresie pkt 16-18 i 22. Zarzucił on sądowi I instancji :

1
na podstawieart.438 pkt 3 kpkorazart.427 § 1 kpk– błędyw ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały decydujący wpływ na treść tego orzeczenia a sprowadzały sięw szczególności do bezpodstawnego przyjęcia, że :

a
oskarżony wprowadził(...) S.A.w błąd co do zaistnienia w dniu 19.12.2010r. kolizji drogowej, w którejJ. D.miała brać udział jako pokrzywdzona i kierowca pojazdu m-kiV. (...)nr rej. (...)z udziałemJ. G.jako sprawcy i kierowcy pojazdu m-kiP. (...)nr rej. (...), co implikuje, iż w ocenie Sądu zdarzenie to nie miało miejsca – było fikcyjne, podczas gdyw rzeczywistości oskarżony spowodował opisany wyżej wypadek,

b
oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą, jak również zJ. D.orazM. Z. (1), podczas gdy jak wspomniano powyżej wypadek miał miejsce z winyJ. G., a brak jest podstaw do przyjęcia, iż powołując go oskarżony miał choćby najmniejsze powody podejrzewać, że uczestniczy w ten sposób w jakimś zaplanowanym procederze, a tym samym, że mógł on działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej na szkodę(...) S.A.tym bardziej, iż pozostałych osób objętych zarzutem nigdy wcześniej nie poznał,

c
istnieje sprzeczność między wyjaśnieniami oskarżonego a zeznaniami świadkaJ. D.,

2
na podstawieart.438 pkt 2 kpkorazart.427 § 1 kpk– rażące naruszenie przepisów postępowania ( w brzmieniu obowiązującym zgodniez przepisami intertemporalnymi ustaw nowelizujących ), które to uchybienia procesowe doprowadzając w głównej mierze do wyżej wskazanych błędów w ustaleniach miały istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. :

a
art.4 kpkw zw. zart.410 kpkpoprzez powierzchowną analizę materiału dowodowego, dokonaną z pominięciem choćby akt szkodowych,z których wynika, iż zaistnienie kolizji nie budziło wątpliwości ubezpieczyciela w kontekście korelacji uszkodzeń, nieuwzględnienie korzystnej dla oskarżonego okoliczności, iż zgodnie z twierdzeniami samejJ. D.nie jeździła ona przedmiotowym samochodem, a tym samym całokształt materiału dowodowego nie pozwala na wyciągnięcie z zeznańJ. D., która nie wiedziała co się dzieje z samochodem m-kiV. (...), tak jednoznacznych i kategorycznych wniosków, które legły u podstaw ustaleń Sądu Okręgowego, tym bardziej, iż pogłębiona i wszechstronna ocena materiału dowodowego prowadzić winna przynajmniej do powstania niedających się usunąć wątpliwości, a te podstawowa gwarancja procesowa nakazuje rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego,

b
art.7 kpkprzez brak rzeczowej i logicznej oceny dowodów, która dokonana została w sposób wkraczający w sferę dowolności, co przejawia się w dwóch rodzajach uchybień :

⚫

błędnym przeświadczeniu o wiarygodności większości zeznań świadkaJ. D., podczas gdy m.in., zgromadzonym materiał dowodowy w postaci jej zeznań objętych protokołem z dnia 13.06.2012r. złożonych w sprawie p-koM. Z. (1)wskazywał na składanie sprzecznych zeznań w ramach różnych postępowań w odniesieniu do użytkownika samochoduC. (...), co poddawało w uzasadnioną wątpliwość także twierdzenia związane z nieużytkowaniem przez nią pojazdu m-kiV. (...),

niezależnej od powyższego nieprawidłowej, sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzyi doświadczenia życiowego dedukcji, która dla z góry założonego wniosku przyjęła w sposób wadliwy przesłankę, iż obraz zdarzeń przedstawiony przez świadkaJ. D., a który rzekomo miał jej opisaćM. Z. (1)odpowiadać musiał automatycznie rzeczywistości, podczas gdy mógł to być jedynie wymyślony przez niego scenariusz, a faktyczny mechanizm sprawczy mógł opierać się na wykorzystywaniu w doprowadzeniu do wypadków nieuwagi zupełnie przypadkowych kierowców, jak mogło to mieć miejsce w przypadku oskarżonego,

przy czym oba wskazane uchybienia doprowadziły do niezasadnego odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, w sytuacji gdy w istocie nie kolidują one z żadnym innym przeprowadzonym w sprawie dowodem,

c
art.424 § 1 pkt 1 kpkpolegające na zaniechaniu jednoznacznego wyjaśnienia, jaki dokładnie był tok rozumowania sądu I instancji, jeżeli chodzi o zakres okoliczności zrekonstruowanych na podstawie zeznańJ. D.( tak w oryginale na s.3 apelacji – dop. SA P-ń ) , co jednoznacznie wskazuje, iż nie zostały uwzględnione, ani choćby rozważone i skomentowane odmienne wersje zdarzeń, cow konsekwencji całkowicie uniemożliwia polemikę ze stanowiskiem sądu dotkniętym błędem dowolności, podobnie jak w przypadku przekonania o działaniu oskarżonego wspólnie i porozumieniuz innymi osobami, którego źródło nie zostało w żaden sposób wyjaśnione,

3
jako zarzut ewentualny, podnoszony z najdalej idącej ostrożności procesowej, naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia o kosztach, tj.art.633 kpkpolegające na obciążeniu kosztami postępowania wszystkich oskarżonych w równych ułamkach, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na oskarżonego obowiązku zwrotu części również tych kosztów postępowania, które nie pozostawały w związku ze stawianymi mu zarzutami, co pozostaje aktualne zwłaszcza w odniesieniu do opinii biegłych sporządzonych w przedmiotowej sprawie. Marginalnie zauważyć należy, że uzasadnienie wyroku nie daje odpowiedzi na pytanie, jakimi względami kierował się sąd dokonując takiej właśnie metody rozdziału kosztów – nie została przedstawiona żadna analiza ich struktury.

Reasumując, na podstawieart.427 § 1 kpkiart.437 § 2 kpkobrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zarzutu oraz obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu, w tym postępowania apelacyjnego.
Uprzednio w dniu 14.04.2017r. do Sądu Okręgowego w Poznaniu wpłynęła także „apelacja własna” sporządzona osobiście przez samego oskarżonegoJ. G.. Zawierała ona zarzuty analogiczna – co do istoty – do tych podniesionych w apelacji jego obrońcy z dnia 18.05.2017r. Oskarżony został wezwany do usunięcia braków tego pisma poprzez jego podpisanie oraz sporządzenie i podpisanie przez fachowego obrońcę. Z uwagi na treśćart.446 § 1 kpksąd odwoławczy pismo to potraktował jako uzupełnienie apelacji obrońcy.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
          :
Apelacje obrońcówM. Z. (1),A. J.,K. B.iJ. G.okazały się co do zasady nieuzasadnione, a na uwzględnienie zasługiwała wyłącznie w pewnym zakresie apelacja obrońcy oskarżonegoK. A. (1), co zostanie szczegółowo wskazane przy jej omówieniu. Zważywszy na złożone wnioski Sąd Apelacyjny na podstawieart. 423 § 1a k.p.k.w zw. zart. 457 § 2 k.p.k.ograniczył niniejsze uzasadnienie wyłącznie do oskarżonychM. Z. (1),A. J.iK. A. (1)i apelacji wniesionych na ich rzecz.
Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów wypada zwrócić uwagę na treść art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2016r.o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. 2016 poz. 437 ) oraz datę wniesienia aktu oskarżenia( 23.12.2015r. ). Z tych bowiem powodów niniejsze postępowanie – takżew instancji odwoławczej – prowadzone było w tzw. modelu kontradyktoryjnym. Ma to zastosowania również do oceny zasadności podnoszonych przez apelujących zarzutów.

I.

Apelacja obrońcy oskarżonegoA. J.
Apelacja obrońcy oskarżonegoA. J.nie zasługiwała in meritum na uwzględnienie. Nie sposób nie zauważyć,że w znacznym zakresie sprowadzała się do powielania w różnej formie tych samych zarzutów. Uwaga ta odnosi się przede wszystkim do kwestii podnoszonych w pkt III.I i pkt III.2 tego środka odwoławczego.
Odnośnie zarzutów odnoszących się do naruszeniaart. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.to Sąd Apelacyjny podziela w pełni pogląd wyrażonyw doktrynie, że przepisart. 455a k.p.k.stanowi swoiste superfluumw stosunku doart. 437 § 2zd. ost.k.p.k.W tym ostatnim przepisie wskazano bowiem podstawy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Należy więc uznać, że wart. 455a k.p.k.doprecyzowano jedynie, że podstawą orzeczenia kasatoryjnego nie może być naruszenieart. 424 k.p.k.Przedmiotem kontroli odwoławczej jest bowiem wyrok, a nie samo uzasadnienie. Dlatego też nawet nieprawidłowo sporządzone uzasadnienie nie oznacza nieprawidłowości wyroku i nie może prowadzić automatycznie do jego uchylenia. Niewątpliwie jednak wadliwie sporządzone uzasadnienie utrudnia sądowi odwoławczemu przeprowadzenie kontroli odwoławczej. Jednak sąd ten orzeka nie na podstawie sporządzonego uzasadnienia, ale na podstawie materiału dowodowego zebranego przez sąd pierwszej instancji. Takżez punktu widzenia skarżącego uzasadnienie wyroku odgrywa istotną rolę, gdyż pozwala poznać powody wydanego rozstrzygnięcia. Tym samym ułatwia korzystanie z prawa do zaskarżenia wyroku w ramach zasady kontroli instancyjnej. Konsekwencją wprowadzeniaart. 455a k.p.k.jest zatem bezprzedmiotowość stawiania w apelacji zarzutu naruszeniaart. 424 k.p.k.pod kątem uchylenia wyroku, gdyż z tego tylko powodu sąd odwoławczy nie może wydać takiego orzeczenia ( vide: Świecki D. (red.), Augustyniak B., Eichstaedt K., Kurowski M. w „Kodeks postępowania karnego. Komentarz” Tom II, WKP 2017 ). Uwagi te odnoszą się przede wszystkich do kwestii sprzedaży istotnego dla sprawy samochodu m-kiF. (...), która została ujęta przez Sąd Okręgowy w sposób mało czytelny oraz do brakóww kompletności sporządzonego uzasadnienia na s.41 tego dokumentu. Trafnie obrońca wytknął bowiem sądowi meriti, że myśl dot. relacji pomiędzyP. S. (1)aA. J.jest niewątpliwie urwana w połowie zdania. Oczywistym jest, że tego rodzaju uchybienie utrudnia kontrolę toku rozumowania sądu I instancji, jednakże pozostały wywód przedstawiony Sądowi Apelacyjnemu sprawia, że jest to jednak możliwe. Należy podkreślić, że obrońca nie wykazała by ww. braki mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Pierwszy chronologicznie z podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczył naruszenia przepisuart. 7 k.p.k.poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Argumentacja skarżącej w tym zakresie skupiła się zasadniczo na zakwestionowaniu oceny z dowodu zeznań świadkaP. S. (1), którego zeznania – z czym należy się zgodzić ze skarżącą – były głównym dowodem obciążającym oskarżonegoi pozwalającym na ustalenie jego sprawstwa co do zarzucanego mu przestępstwa zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.Fakt ten nie wyklucza jednak a priori możliwości skazania. Bynajmniej nie można więc podzielić twierdzeń skarżącej, że tego rodzaju wyłączne źródło dowodowe winno znaleźć potwierdzenie w dowodach z dokumentów, czy też w twierdzeniach innych osób występujących w niniejszej sprawie. Polski proces karny nie wymaga dla przypisania winy określonej liczby dowodów, ani tym bardziej nie wprowadza hierarchii ich ważności. W szczególności trudno oczekiwać potwierdzenia ww. zeznania od współoskarżonych, którzy kwestionując istniejące dowody starają się również uniknąć odpowiedzialności lub ograniczyć jej zakres.
Z uwagi na to, że ocena dowodu z zeznańP. S. (1)dokonana przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku budziła obawy skarżącej co do jej kompletności (s. 41), a nadto także z tego względu, iż nie odczytano ww. na rozprawie głównej w celu ustosunkowania się zeznań z załącznika C I do akt III K 298/15 (k. 48 – 50, 54 – 55, 57 – 59), co także postulował obrońca – Sąd Apelacyjny postanowił uwzględnić wniosek ww. z dnia 21.09.2017r. ( vide: k.1963v ) i uzupełnić postępowanie dowodowe. W konsekwencji na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 roku dokonał uzupełniającego przesłuchania świadkaP. S. (1)co do m.in. okoliczności czynu zarzucanego oskarżonemuA. J.. Mając na uwadze reguły określone w przepisieart. 7 k.p.k.Sąd odwoławczy uznał te zeznania za przydatne, co do meritum wiarygodne, logiczne, a przede wszystkim szczere oraz spontaniczne. Dzięki przeprowadzeniu uzupełniającego przesłuchania świadkaP. S. (1)w postępowaniu odwoławczym ( vide: k.2014-2015 ) Sąd Apelacyjny miał możliwość osobistego obserwowania wypowiedzi i reakcji świadka oraz jego zachowań. Pozwoliło to na stwierdzenie, że świadek jest osobą co do zasady szczerą i nie próbującą w żaden sposób ukrywać swojego udziału w całym procederze, a nadto w sposób dostatecznie zbornyi wewnętrznie spójny wskazał powody z jakich zdecydował się na wzięciew nim udziału, tj. swoją bardzo ciężką sytuację życiową w tamtym okresie. Jednocześnie świadek wyjaśnił, że to właśnie z tego powodu oskarżonyA. J.zaproponował mu wzięcie udziału w przedmiotowym przestępstwie oszustwa, którą to propozycję świadek przyjął właśnie z uwagi na to, że znajdował się w ciężkiej sytuacji finansowej. Wyjaśnił też różnice –w tym te eksponowane ponad rzeczywistą miarę na s.7-9 apelacji – w swoich wcześniejszych twierdzeniach oraz przyczyny takiego stanu rzeczy, m.in. wskazując, że : „…był toA.bodajżeJ.. Powiedział, że zarobek polega na stłuczce[…]jestem pewien, że toA.[J.– dop. SA P-ń ] polecił mnie(...)[K. A.– dop. SA P-ń ] a nie odwrotnie…”. Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych oznak, ani powodów, dla których świadek miałby obecnie, jak i wcześniej na etapie postępowania przygotowawczego oraz sądowego – bezpodstawnie obciążać oskarżonegoA. J.– co próbowała wykazać skarżąca obrońca.
Mając na uwadze powyżej dokonaną powtórną i uzupełniającą ocenę zeznań świadkaP. S. (1)nie można byłow konsekwencji zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej co do oceny tego dowodu, a w konsekwencji także co do słuszności całokształtu podniesionego zarzutu naruszenia przepisuart. 7 k.p.k.Przede wszystkim więc z zeznańP. S. (1)jednoznacznie wynika, że oskarżonyA. J., który znał ciężką sytuację finansową świadka zaproponował mu wzięcie udziału w przestępczym procederze wyłudzania odszkodowańz ubezpieczeń komunikacyjnych, za coP. S. (1)otrzymał ostatecznie kwotę ok. 400 – 500 zł.P. S. (1)wskazał w swoich uzupełniających zeznaniach złożonych przed Sądem Apelacyjnym, że swój pojazdF. (...)sprzedał ostatecznie nie bezpośrednio oskarżonemuA. J., lecz wskazanej przez niego osobie, którą byłaM. M.– kuzynka oskarżonegoK. A. (1).W ten sposób wyjaśnił wątpliwości generowane przez obrońcę w apelacji. Sformułowanie użyte przez sądu I instancji na s.2 było więc mało precyzyjnei niefortunne, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść wyroku.Za niewątpliwe w świetle zeznańP. S. (1)należy uznać także, żeA. J.działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej(art. 115 § 4 k.k.), którą w tym konkretnym przypadku osiągnęła inna osoba ( tu :J. A.jako beneficjent odszkodowania ), w postaci wypłaty odszkodowania za uszkodzony pojazdR. (...), którym miał kierowaćP. S. (1).A. J.wiedział wszakże do jakiego przestępstwa nakłaniałP. S. (1), tj. oszustwa zart. 286 § 1 k.k., z którego korzyść majątkową – zgodnie z opisanymi znamionami – może osiągnąć bądź sprawca, bądź inna osoba. Zaznaczyć także należy,żeP. S. (1)wskazał w swoich uzupełniających zeznaniach przed Sądem Apelacyjnym, że nie utrzymywał stałych kontaktów, ani bliskiej znajomości zA. J., lecz znali się jedynie z widzenia.W konsekwencji żadne z zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą w odniesieniu rzekomego naruszenia przepisuart. 7 k.p.k.przy ocenie zeznańP. S. (1)nie były słuszne.
W dalszej kolejności wskazać należy, że niesłuszny okazał się także zgłoszony przez skarżącą zarzut naruszenia przepisuart. 5 § 2 k.p.k.Podkreślić bowiem należy, że dyrektywain dubio pro reokierowana jest do organów procesowych i dotyczy ewentualnych wątpliwości, które miałby powziąć organ procesowy, w tym przypadku Sąd. Nie chodzi tutaj w żadnym wypadku o wątpliwości jakie zgłasza jedynie strona, w tym przypadku oskarżony, bądź jego obrońca (vide:wyrok Sądu Najwyższego z dnia5 kwietnia 2000 roku, III KKN 60/98, Lex nr 51449 ). W sprawie niniejszej bezsprzecznym pozostaje, że Sądmeritiwątpliwości takich nie powziął, albowiem wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym wprost opisano, iż Sąd Okręgowy kierując się wnioskami płynącymi z zeznań świadkaP. S. (1)– bezsprzecznie ustalił, iż oskarżonyA. J., podżegałP. S. (1)do popełnienia przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.poprzez wzięcie udziału w wyłudzaniu odszkodowań z ubezpieczeń komunikacyjnych. Wbrew stanowisku skarżącej ustalenie sprawstwa oskarżonegoA. J.wyłącznie na podstawie zeznańP. S. (1)nie zostało w realiach niniejszej sprawy dokonane z naruszeniem zasady określonej w przepisieart. 5 § 2 k.p.k.
Reasumując należy zaznaczyć, że oparcie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych na określonej i wyraźnie wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku grupie dowodów i jednoczesne nieuznanie dowodów przeciwnych, nie stanowi uchybienia, które mogłoby powodować zmianę lub uchylenie wyroku, w sytuacji gdy Sąd Okręgowy dostatecznie wskazał jakimi w tej kwestii kierował się względami. Jak wynika z motywów zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uczynił – z zastrzeżeniami, o których mowa była powyżej – zadość wymaganiom wskazanego wyżej przepisu, dokonując dostatecznej analizy materiału dowodowego oraz wskazując jakie fakty uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach. Sąd Okręgowy, wbrew twierdzeniom, skarżącej określił też w jakich częściach uznał ww. dowody za wiarygodne, a w jakich za nie zasługujące na wiarę, przy czym stanowisko swoje logicznie i przekonująco uzasadnił. Dowody te pozwoliły przypisać oskarżonemu winę i sprawstwo w zakresie zarzucanego mu czynu. Wbrew wyraźnym sugestiom skarżącej Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie tylko w sposób wystarczający wskazał i opisał podstawę prawną wyroku, jak również dowody, które uznał za wiarygodne (zeznaniaP. S. (1)) oraz te, którym wiary nie dał (wyjaśnienia samegoA. J.). Przy czym oczywistym jesti logicznym, a zatem nie wymagającym pogłębionej argumentacji, iż Sąd I instancji nie dał wiary wyjaśnieniemA. J.w takim zakresie, w którym były one sprzeczne z uznanymi za wiarygodne zeznaniamiP. S. (1).
Z tych względów nie zasługiwały także na akceptację zgłoszone przez skarżącą –

    strcitepolemiczne – zarzuty poczynienia przez Sąd I instancji błędów w ustaleniach faktycznych. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, jest bowiem tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekającyz okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu, wyrażonymiw uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wnioskuo dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych (

    vide:wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1975 roku, II KR 355/74, OSNPG 1975/9/84 wraz z aprobatą M.C.i Z.D., Przegląd, Pal. 1976/6/51 ).
Przede wszystkim, co już kilkukrotnie podkreślano powyżej, Sąd I instancji prawidłowo i słusznie przyjął – opierając się na zeznaniachP. S. (1), które dodatkowo zostały uzupełnionei zweryfikowane na etapie postępowania odwoławczego przez Sąd Apelacyjny – że oskarżonyA. J.podżegałP. S. (1)do popełnienia przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w sposób opisany w zaskarżonym wyroku. Wątpliwości nie budziło także działanie oskarżonego „w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”, której wbrew dywagacjom skarżącej (s. 2, 3 apelacji) nie musiał wcale osiągnąć wyłącznie sam oskarżony, lecz w tym konkretnym przypadku przypadła onaJ. A., której wypłacono odszkodowanie za szkodę na pojeździeR. (...). Ponadto wbrew stanowisku skarżącej Sąd Okręgowy nie wskazał bynajmniej, aby to oskarżonyA. J.nabył odP. S. (1)pojazdF. (...), co zostało także potwierdzone przez świadka w czasie składania zeznań przed Sądem Apelacyjnym. Pojazd ten nabyła bowiem ostatecznie osoba wskazane przezA. J., którą okazała sięM. M.– kuzynkaK. A. (1). Już uprzednio Sąd Apelacyjny zwracał uwagę zarówno na niefortunność skrótu myślowego użytego przez Sąd Okręgowy, jak i na brak wpływu tego sformułowania na treść wyroku. Z tych względów wskazane przez skarżącą zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych były całkowicie chybione i nietrafne.
W konsekwencji nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty ewentualne zgłoszone przez obrońcę oskarżonegoA. J..W pierwszej kolejności niesłuszny okazał się ten dotyczący rzekomego naruszenia prawa materialnego, tj. zakwalifikowania przestępstwa przypisanego oskarżonemu zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k., zamiast zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 286 § 3 k.k.Wbrew stanowisku skarżącej okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają w żaden sposób uznać,iż przypisane oskarżonemu przestępstwo mogłoby stanowić „wypadek mniejszej wagi”. Przez wypadek mniejszej wagi uznaje się bowiem te odmiany czynów typu podstawowego, w których stopień społecznej szkodliwości oraz wina sprawcy są znacznie niższe niż w przypadku typu podstawowego. Także w orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym o przyjęciu wypadku mniejszej wagi decydują przedmiotowe i podmiotowe znamiona czynu. Wśród znamion strony przedmiotowej istotne znaczenie mają w szczególności: rodzaj dobra, w które godzi przestępstwo, zachowanie się i sposób działania sprawcy, użyte środki, charakter i rozmiar szkody wyrządzonej lub grożącej dobru chronionemu prawem, czas, miejsce i inne okoliczności popełnienia czynu oraz odczucie szkody przez pokrzywdzonego. Dla elementów strony podmiotowej istotne są: stopień zawinienia ( niezwykle ważne są z jednej strony odcienie umyślności - premedytacja, dokładność w przygotowywaniu przestępstwa, upór w dążeniu do osiągnięcia przestępnego celu, a z drugiej strony - przypadkowość, wpływ innej osoby, obawa przed skutkami odmowy działania itp. ) oraz motywy i cel działania sprawcy ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29.09.2010r., II AKa 270/10 ). Postulatu obrońcy nie są w tym stanie rzeczy przekonywujące. Stanowisku wyrażonemu na s.10-11 uzasadnienia apelacji sprzeciwiają się bowiem okolicznościw jakich zostało popełnione przestępstwo. Brak jest realnie okoliczności wymienionych powyżej, które uzasadniałyby tego rodzaju uprzywilejowaną kwalifikację prawną. Przeciwko uznaniu przedmiotowego przestępstwa przypisanego oskarżonemu za wypadek mniejszej wagi sprzeciwia się także wielkość szkody, jaka powstała na jego skutek, tj. 13.000,00 złotych, której nie można uznać za niewielką, czy nieznaczną. Żadnego znaczenia w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego nie miały także – w ocenie Sądu Apelacyjnego – czysto polemiczne dywagacje skarżącej odnośnie tego, żeP. S. (1)mógł się bez pomocyA. J.sam skontaktować zK. A. (1), albowiem wskazał, iż również go znał. Okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia, albowiem jednoznacznie ustalono, że to właśnie oskarżonyA. J.nakłoniłP. S. (1)do popełnienia przestępstwa, a nie bezpośrednioK. A. (1), z którym ten ostatni kontaktował się dopiero w późniejszym czasie. Bagatelizowanie rzeczywistej roli oskarżonego przez apelującą nie jest więc zasadne, nie budziło wątpliwości, że bez niegoP. S. (1)nie wziąłby udziału w przedmiotowym procederze. Fakt, że nie brał udziału w żadnym z kolejnych zdarzeń objętych przedmiotowym wyrokiem nie ma znaczenia w sytuacji gdy został skazany za inny czyn. Niewielkie znaczenia ma też podnoszona przez obrońcę kwestia braku korzyści z procederu, w sytuacji gdy powyżej wykazano już, że dzięki oskarżonemu korzyść taka została osiągnięta przez inne osoby a podmiot pokrzywdzony przestępstwem poniósł określoną szkodę. Z tych względów Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej w tym zakresie.
Przechodząc do ostatniego z podlegających omówieniu zarzutów,a dotyczącego rzekomej rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu, to stwierdzić należało, iż także okazał się on niesłuszny, a w konsekwencji nie mógł znaleźć aprobaty Sądu odwoławczego. W istocie rzeczy sprowadził się bowiem do polemiki z prawidłowymi w tym zakresie ustaleniami Sądu Okręgowego. Tymczasem zarzut ten tylko wówczas byłby słuszny, gdyby na podstawie ujawnionych okoliczności, które winny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. Zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut w kategorii ocen, można podnieść jedynie wówczas, gdy kara nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, stając się w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą. Nie każda bowiem różnica w ocenie wymiaru kary może uzasadniać zarzut rażącej niewspółmierności kary, ale tylko taka, która jest natury zasadniczej, to znaczy jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. O rażącej niewspółmierności kary w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.nie można bowiem mówić w sytuacji, gdy sąd wymierzając karę uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru. Nie można zasadnie dowodzić rażącej niewspółmierności kary także wówczas, gdy granice swobodnego uznania sędziowskiego będące wyrazem zasady sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone (vide:wyrok Sądu Apelacyjnegow Krakowie z dnia 10 kwietnia 1996 roku, II AKa 85/96, KZS 1996/4/42; wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 1996 roku, II AKr 463/95, OSA 1996/7-8/27 i z dnia 22 czerwca 1995 roku, II AKr 178/95, Prok. i Pr. 1996/2-3/25 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1973 roku, III KR 254/73, OSNPG 1974/3-4/51). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w sposób wnikliwy rozważył szereg przesłanek wpływających zarówno na złagodzenie, jak i zaostrzenie represji karnej stosowanej wobec oskarżonegoA. J., ustalając ją na poziomie adekwatnym do stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego oraz stopnia jego zawinienia – prawidłowo spełniając tym samym dyrektywy prewencji ogólnej, jak i szczególnej zawarte w przepisieart. 53 § 1 i 2 k.k.Zważywszy na ustawowe zagrożenie przestępstwa przewidzianego wart. 286 § 1 k.k.uznać należy, iż wymierzone oskarżonemu kary 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz 40 stawek dziennych grzywny po 20,00 złotych każda – miały jedynie charakter sprawiedliwej odpłaty za popełniony czyn karalny, tak więc nie sposób uznać, że była „rażąco niewspółmierna”.
Z tych względów aprobaty Sądu odwoławczego nie znalazływ przedmiotowym zakresie argumenty skarżącego obrońcy. Przede wszystkim przytoczone przez skarżącego okoliczności mające przemawiać na jego korzyść zostały należycie ustalone i wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ( vide: s.49 ). Jednocześnie skarżący w żaden sposób nie wykazał, zgodniez powołanym powyżej orzecznictwem Sądu Najwyższego, aby różnica w ocenie wymiaru kary, pomiędzy tą która została wymierzona oskarżonemu, a która powinna zostać wymierzona, była natury zasadniczej, to znaczy w stopniu nie dającym się zaakceptować. Przy tym wręcz nieprzystającym do realiów tej sprawy było stwierdzenie skarżącej, że karą wystarczającą byłaby taka wymierzona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Tymczasem, na co Sąd odwoławczy zwraca szczególną uwagę, a co także wynika z przytoczonych judykatów Sądu Najwyższego, nie można mówić o rażącej niewspółmierności kary w sytuacji, gdy Sądmeriti wymierzając karę uwzględnił, jakw okolicznościach niniejszej sprawy, wszystkie okoliczności wiążące sięz poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru. I tak skonstatować należy, że Sąd Okręgowy słusznie wskazał, że w przypadku oskarżonego warunkowe zawieszenie wymierzonej mu kary pozbawienia wolności nie było możliwe z uwagi na brak pozytywnej prognozy kryminologicznej. Oskarżony był bowiem sprawcą wielokrotnie karanym, który w żaden sposób nie wyciągał należytych wniosków ze swoich wcześniejszych kontaktów z wymiarem sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny nie znalazł także w tym zakresie podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego mającego wskazywać na zasadność zróżnicowania względem tego oskarżonego nałożonego na niego obowiązku naprawienia szkody solidarnie z pozostałymi współsprawcami. Brak jest też jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do różnicowania roli współsprawców w zakresie ciążącego na nich solidarnie obowiązku naprawienia szkody. Wynika wprost z treściart. 441 § 1 kc.Skarżąca nie przedstawiła argumentów prawnych i faktycznych, które uzasadniałyby ewentualne miarkowanie tego obowiązku. Sama możliwość nałożenia tego rodzaju obowiązku na podżegacza nie była kwestionowanaw apelacji. Wszakże w okolicznościach rozpatrywanego przypadku, gdyby oskarżony nie nakłoniłP. S. (1)to nie doszłoby do popełnienia tego przestępstwa i powstania przedmiotowej szkody. Odmienne założenie obrońcy na s.12 apelacji jest jedynie przejawem spekulacji procesowej.
Całkowitym milczeniem w uzasadnieniu omawianego środka odwoławczego pominięto postulat zawarty w pkt 5 na s.5 apelacji dot. zasądzenia od oskarżonego kosztów sadowych „w niższym wymiarze”. Wobec braku takiej argumentacji obrońcy sąd odwoławczy nie ma możliwości się do niej ustosunkować. Tak ułomny zarzut nie może znajdować więc akceptacji. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób by zachodziły przesłanki zart. 624 § 1 k.p.k., które uprawniałyby Sąd Apelacyjny do choćby częściowego zwolnienia oskarżonego z obowiązku uiszczenia Skarbowi Państwa należnych kosztów sądowych za I lub II instancję.

II.

Apelacja obrońcy oskarżonegoM. Z. (1)
Apelacja obrońcy oskarżonegoM. Z. (1)nie zasługiwała na uwzględnienie.
Argumentacja podniesiona przez skarżącego obrońcę sprowadzała się zasadniczo do wskazania naruszenia przepisuart. 7 k.p.k.poprzez brak należytej oceny materiału dowodowego. Przy czym skarżący w tym zakresie skupił się zasadniczo na zakwestionowaniu oceny z dowodu zeznań świadkówT. D.iJ. D., których zeznania – z czym należy się zgodzić ze skarżącym – były zasadniczym dowodem obciążającym oskarżonego i pozwalającym na ustalenie jego sprawstwa co do zarzucanego mu przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
Z uwagi na fakt, że zeznańT. D.iJ. D.nie ujawniono w pełni i należycie przed Sądem Okręgowym ( nie odczytano na rozprawie głównej w celu ustosunkowania się zeznańze sprawy III K 720/11 Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu na k. 173 – 174, 196 – 197 ) Sąd Apelacyjny postanowił także w tym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe i na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 roku dokonał uzupełniającego przesłuchania świadkówT. D.iJ. D.co do okoliczności mających istotne znaczeniew niniejszej sprawie. Mając na uwadze reguły określone w przepisieart. 7 k.p.k.Sąd odwoławczy uznał zeznania z dnia 30.11.2017r. in meritum za wiarygodne, logiczne, a przede wszystkim jednoznacznie szczere. Dzięki przeprowadzeniu uzupełniającego przesłuchania świadkówT. D.iJ. D.w postępowaniu odwoławczym Sąd Apelacyjny dokonał w części odmiennej od Sądu Okręgowego oceny całokształtu ich twierdzeń. Pozwoliło to na stwierdzenie, że świadkowie ci składali fałszywe zeznania co do okoliczności użytkowania przezT. D.pojazduC. (...)(nr rej. (...)), jednakże nie w niniejszym postępowaniu przed Sądem Okręgowym, gdzie twierdzili, że to wyłącznie oskarżonyM. Z. (1)był jego użytkownikiem, lecz w postępowaniu w sprawie III K 720/11 Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, na które powoływał się w tym zakresie Sądu Okręgowy, wskazując, iż tam wskazali oni na to,żeT. D.jednak użytkował ten pojazd. Przed Sądem Apelacyjnym zarównoT. D., jak iJ. D.przyznali, że przed Sądem Rejonowym Poznań – Stare Miasto w Poznaniu w sprawie III K 720/11 składali na prośbęM. Z. (1)fałszywe zeznania dotyczące użytkowania pojazduC. (...), albowiem wówczas pozostawali w zażyłości : „…

    nieprawdziwe jest to odczytane z Sądu Rejonowego, wtedy je złożyłem dlatego, że byliśmy z oskarżonym na dobre stopie, on prosił mnie o złożenie takich zeznań…” ( vide: k.2012v, 2013v ). Z tego właśnie względu Sąd Apelacyjny dokonał w tej części odmiennej oceny zeznań tych świadków, które składali w niniejszej sprawie. Należy przy tym podkreślić, że Sąd Rejonowy uznał, oskarżonegoM. Z. (1)za winnego przestępstwa zart. 229 § 1 kk, popełnionego w dniu 15.02.2010r. na terenieS.. Oskarżony nieprawidłowo zaparkował wówczas samochód m-kiC. (...)istotny dla niniejszej sprawy. Znamienne, że oskarżony nie kwestionował wówczas wyroku skazującego z dnia 13.07.2012r. i pogodził się z ww. ustaleniami faktycznymi. Jednocześnie z uwagi na ujawnienie składania w toku postępowania w sprawie III K 720/11 fałszywych zeznań przez ww. świadków Sąd Apelacyjny zawiadomił o tym właściwą jednostkę prokuratury – informując o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Natomiast pozostała część zeznań świadkówT. D.iJ. D., została przez Sąd Apelacyjny oceniona w tożsamy sposób, jak uczynił to Sąd Okręgowy.W odniesieniu do oskarżonegoM. Z. (1)dotyczyło to przede wszystkim okoliczności, iż to właśnieM. Z. (1)namówił małżonkówD.to udziału w procederze wyłudzania fikcyjnych odszkodowań z ubezpieczeń komunikacyjnych, za co otrzymywali od niego kwoty w wysokości ok. 1.000,00 złotych z każdego wyłudzonego w ten sposób odszkodowania. W świetle zasad doświadczenia życiowego oraz logiki taki sposób podziału „zysków”z przestępstwa – wbrew stanowisku skarżącego – wcale nie budzi zastrzeżeń, albowiem skoro to oskarżonyM. Z. (1)„organizował” ten proceder,a małżonkowieD.de facto podpisywali wyłącznie odpowiednie dokumenty – nie powinno budzić zdziwienia, iż zachowywał on dla siebie znacząca większą część wyłudzonego odszkodowania, a świadkom pozostawiał wyłącznie kwoty ok. 1.000,00 złotych. W świetle depozycji złożonych przezT. D.iJ. D.przed Sądem Apelacyjnym nie budzi także zastrzeżeń, iż mieli oni błędne przekonanie, że toM. Z. (1)wypełniał dostarczane im do podpisu dokumenty, gdy tymczasem biegły grafolog wskazał, że dokumenty te wypisywał akurat oskarżonyK. A. (1). Jednakże takie zeznania świadków mogły być wyrazem przeświadczenia, czy też założenia przyjętego na tej podstawie, że skoro w tym zakresie czynili ustalenia zM. Z. (1)i to on z tymi dokumentami do nich przyjeżdżał, to również on je osobiście preparował – a nie celowego bezpodstawnego pomawiania oskarżonego – co starał się sugerować skarżący obrońca. Świadkowie ci jednoznacznie nie przerzucali przecież ciężaru odpowiedzialności w całości na oskarżonego. Wręcz przeciwnie, nie tylko potwierdzili swój udział w procederze wyłudzania odszkodowania aJ. D.sama się nawet zgłosiła w tej sprawie do organów ścigania( vide: k.2014 ). Przed Sądem Apelacyjny zgodnie też przyznali się do tego,że w przeszłości przed Sądem Rejonowym składali fałszywe zeznania. Oczywistym jest, że nie tylko obciążali oskarżonego ale przede wszystkim siebie. Tego rodzaju stwierdzenia w konsekwencji prowadzą bowiem do odpowiedzialności karnej zart. 233 § 1 k.k., czego ww. mieli pełną świadomość. Nie mieli więc powodów by dodatkowo pomawiać oskarżonego, skoro jednocześnie sami siebie obciążali. Wbrew sugestiom obrońcy nic na tym nie zyskiwali. Warto odnotować, że nawet na rozprawie odwoławczej w dniu 30.11.2017r.T. D.nie miał pewności kto wypełniał dokumenty dot. kolizji. Z uwagi na znaczny upływ czasu nie jest to nic dziwnego. Wynika z naturalnych procesów zapominania i zacierania szczegółów.
Mając na uwadze powyżej dokonaną powtórną i uzupełniającą ocenę zeznań świadkówT. D.iJ. D.nie można było w konsekwencji zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego co do oceny tych dowodów, a w konsekwencji także co do słuszności całokształtu podniesionego zarzutu naruszenia przepisuart. 7 k.p.k.
Uwaga ta odnosi się także do wywodów obrońcy na s.4 apelacji dot. kontaktówM. Z. (1)zK. A. (1). Stanowisko obrońcy nie wytrzymuje krytyki w świetle wniosków opinii biegłego, na którego ekspertyzę skarżący powołuje się zresztą chwilę wcześniej. Nie budziło wątpliwości, że toK. A.wypełnił dokumenty dot. kolizji wymienionej w pkt IV tiret 2 części wstępnej zaskarżonego wyroku. Jak już powyżej wykazano w oparciu o ww. zeznania świadkówD.sąd I instancji prawidłowo ustalił, że zostały one następnie przedłożone przezM. Z. (1)T. D.do podpisu. Nie sposób więc uznać, żeM. Z.iK. A.nie działali wspólnie i w porozumieniu. Odmienne sugestie obrońcy są więc nielogiczne.
Reasumując należy ponownie zaznaczyć, że oparcie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych na określonej i wyraźnie wskazanejw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku grupie dowodów i jednoczesne nieuznanie dowodów przeciwnych, nie stanowi uchybienia, które mogłoby powodować zmianę lub uchylenie wyroku, w sytuacji gdy zgodnie z treściąart. 424 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.k., Sąd Okręgowy wskazał jakimi w tej kwestii kierował się względami. Jak wynika z motywów zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uczynił zadość wymaganiom wskazanego wyżej przepisu, dokonując w tym zakresie szczegółowej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego oraz wskazując precyzyjnie jakie fakty uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach. Sąd Okręgowy odpowiednio wskazał w jakich częściach uznał ww. dowody za wiarygodne, a w jakich za nie zasługujące na wiarę, przy czym stanowisko swoje logicznie i przekonująco uzasadnił. Dowody te pozwoliły przypisać oskarżonemu winę i sprawstwo w zakresie zarzucanego mu czynu ciągłego opisanego w pkt 6 zaskarżonego wyroku.
Z tych względów nie zasługiwał także na akceptację zgłoszone przez skarżącego – ade factow ogóle nie zawierający uzasadnienia – zarzut poczynienia przez Sąd I instancji błędów w ustaleniach faktycznych. Przede wszystkim, co już kilkukrotnie podkreślano powyżej, Sąd I instancji prawidłowo i słusznie przyjął – opierając się na zeznaniachT. D.iJ. D., które dodatkowo zostały uzupełnionei zweryfikowane na etapie postępowania odwoławczego przez Sąd Apelacyjny – że oskarżonyM. Z. (1)popełnił zarzucane mu przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w sposób opisany w zaskarżonym wyroku. Odnosząc się natomiast do wskazanej przez skarżącego w końcowym fragmencie uzasadnienia złożonej apelacji rozbieżności pomiędzy łączną kwotą wyłudzonych przez oskarżonegoM. Z. (1)odszkodowań wskazanąw punkcie 7 zaskarżonego wyroku (137.938,23 zł), a s.10 uzasadniania wyroku (212.160,51 zł – w apelacji błędnie wskazano s.9 ) – to w sposób oczywisty potraktować należy to jako oczywistą omyłkę pisarską powstałą na etapie komputerowego sporządzenia uzasadnienia wyroku. Prawidłową kwotą jest bowiem oczywiście ta wskazana w punkcie 7 zaskarżonego wyroku, natomiast kwota wskazana na s.10 uzasadnienia jest tożsama z tą przypisanąK. A. (1)i jej podanie w tamtym miejscu takżew odniesieniu doM. Z. (1)było wynikiem oczywiści błędnego jej przekopiowania przy sporządzaniu tego uzasadnienia. Z tego też powodu Sąd Apelacyjny skorygował ww. fragment uzasadnienia w trybie określonym wart. 105 § 1 i 2 k.p.k.
Zważywszy, iż zgodnie zart. 447 § 1 k.p.k.apelację co do winy uważa się za zwróconą także co do rozstrzygnięcia o karze Sąd II instancji dokonał weryfikacji również w zakresie przewidzianym wart. 438 pkt 4 k.p.k., mając przy tym na uwadze także wniosek ewentualny skarżącego na s.2 i 4 ww. środka odwoławczego. Sąd Okręgowy jednakże precyzyjnie wyważył okoliczności wpływające na wymiar kary, ustalając go na poziomie adekwatnym do stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonegoM. Z. (1)oraz stopnia jego zawinienia – prawidłowo spełniając tym samym dyrektywy prewencji ogólnej, jak i szczególnej zawarte w przepisieart. 53 § 1 i 2 k.k.Zważywszy na ustawowe zagrożenie przestępstwa przewidzianego wart. 286 § 1 k.k.uznać należy, iż wymierzone oskarżonemu kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 80 stawek dziennych grzywny po 20,00 złotych każda – mają jedynie charakter sprawiedliwej odpłaty za popełniony czyn karalny, tak więc nie sposób uznać, że są „rażąco niewspółmierne”. Fakt, ze oskarżony ma stałe miejsce pobytu i pracę nie równoważy bynajmniej okoliczności obciążających wyeksplikowanych przez Sąd Okręgowy na s.46-47 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Uwaga ta odnosi się także to sytuacji rodzinnej oskarżonego wspomnianej lakonicznie w apelacji. Z kolei twierdzenie obrońcy, że oskarżony „ze swoich uprzednich kolizji z prawem wyciągnął wnioski wychowawcze i ustalonego porządku prawnego starał się przestrzegać” jest wybitnie niefortunne, jeżeli uwzględni się treść pkt 6 zaskarżonego wyroku oraz zapisy w karcie karnej oskarżonego, uwzględniającego kolejne skazania już po popełnieniu przypisanego mu niniejszym wyrokiem czynu ciągłego. W tej sytuacji brak jest niewątpliwie pozytywnej prognozy na przyszłość. Warunkowe zawieszenie wykonania kary wymierzonej oskarżonemu byłoby więc wypaczeniem wymiaru sprawiedliwości.

III.

Apelacja obrońcyK. A. (1)
Apelacja ta okazała się w części zasadna. Podniesiona w niej argumentacja doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia w części dot. ww. oskarżonego na jego korzyść.
W pierwszej kolejności należy jednak stwierdzić, że zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia zawarte w pkt I.1-3 okazały się chybione. Pierwsze dwa dotyczą osobyN. K.i oceny treści jego zeznań. Obrońca kwestionowała by toK. A. (1)był inicjatorem zdarzeń opisanych w pkt I tiret 6, 7 i 8 zaskarżonego wyroku. Stawiając swoje zarzuty przeciwstawiała twierdzeniaN. K.wyjaśnieniomK. A. (1). Dowodziła,że ten ostatni zaprzeczał pomówieniom ww. Za przyjęciem wersji lansowanej przez autorkę apelacji przemawiać miał fakt, żeN. K.przyznał,iż był skazany za czyn zart. 233 § 1 kk. Zdaniem skarżącej nakazuje to daleko idącą ostrożność w ocenie jego wyjaśnień i zeznań składanych na każdym etapie postępowania. Tego rodzaju sposób rozumowania jest jednak wysoce niefortunny w realiach niniejszego postępowania. Apelująca zdaje się bowiem nie dostrzegać, że ww. został skazany właśnie w związku z niniejszą sprawą. Złożył bowiem fałszywe zawiadomienie o przestępstwie a następnie zeznanie co do fikcyjnej kolizji dot. samochodu m-kiV. (...), o którym mowa w pkt I tiret 9 zaskarżonego wyroku ( vide: k.1381 – III K 10/16 ). Znamienne jesti to, że w pkt 3 zaskarżonego wyroku właśnieK. A. (1)skazany został właśnie za nakłanianieN. K.do złożenia takiego fałszywego zawiadomienia i zeznania nieprawdy. Skarżąca nie podniosła odnośnie tego skazania żadnych zarzutów w apelacji, a przed Sądem Apelacyjnym oświadczyła, że nie kwestionuje tego rozstrzygnięcia :„…
    na pytanie przewodniczącego obrońca oskarżonegoK. A. (1)oświadcza, że jej apelacja dotyczy orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu w zakresie pkt 1, 4 i 5 a pomija pkt 2 i 3 i ta część orzeczenia nie jest kwestionowana…” ( vide: k.1963v ). W tej sytuacji powoływanie się na skazanieN. K.w celu jego dyskredytacji budzić musi uzasadnione zdumienie. Jest to bowiem działanie nielogiczne. Skarżąca sama zresztą dostrzega, że o ileN. K.nie był początkowo w pełni szczery z organami ścigania to następnie jest stanowisko uległo zmianie. Sąd odwoławczy podziela obszerną i wyczerpującą ocenę wiarygodności tego źródła dowodowego przedstawioną przez sąd I instancji na s.25-27. Bynajmniej nie jest to, jak sugeruje obrońca, ocena bezkrytyczna. Wręcz przeciwnie analiza ta uwzględnia zmiany stanowiska, interes procesowy, a zwłaszcza pozostały materiał dowodowy, który służył do jego weryfikacji. Skarżąca odwołując się do zeznań funkcjonariuszy KPP weW.nie dostrzegła też, że sąd meriti miał już na względzie twierdzeniaB. R.iD. Ł., co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przydania znamion wiarygodności części zeznańN. K.co do fikcyjnej kolizji z dnia 11.06.2010r. ( vide: s.27 uzasadnienia zaskarżonego wyroku ). Na marginesie sąd odwoławczy zwraca jedynie uwagę, że zdarzenie to nie było nawet przedmiotem apelacji ( pkt I tiret 6 zaskarżonego wyroku ). Analogicznie krytycznie należy ocenić zamysł wykorzystania zeznań świadkaT. A.w celu umniejszenia zakresu odpowiedzialnościK. A. (1)i przerzucenia jej naŁ. K.( vide: s.5 apelacji ). Z zeznań tego pierwszego nie sposób bowiem wyprowadzić tezy o podrzędnej roli oskarżonego i wiodącej tego ostatniego. To żeŁ. K.zapoznał świadka z oskarżonym nie świadczy jeszcze by doszło w niniejszej sprawie do błędu w ustaleniach faktycznych forsowanego przez obrońcę. Uwaga ta odnosi się także do konta na jakie przelano środki z ubezpieczenia, tym bardziej, że przecież to właśnie odK. A. (1)świadek otrzymał kwotę 1.000 zł; jako swój „udział” w zysku z przestępstwa. Argumenty podnoszone w apelacji nie są więc przekonywujące. Uwaga ta ma zastosowanie także do wywodu na s.6 tego środka odwoławczego. W tym zakresie „koronnym” argumentem przeciwko twierdzeniomŁ. K.miały być odmienne wyjaśnieniaM. Z. (1). Założenie obrońcy jest jednak wysoce niefortunne. GdybyM. Z. (1)potwierdził wersjęŁ. K.co do okoliczności fikcyjnej kolizji z udziałem samochodówK. (...)iN. (...)to tym samym obaliłby swoją linię obrony, w której kwestionował przecież stawiane mu zarzuty.
Na akceptację nie zasługuje też kolejny zarzut zapisany w pkt I.3 apelacji, którego uzasadnienie znalazło się na s.6-7 tegoż dokumentu. Poza sporem pozostaje fakt, że w zakresie zdarzenia dot. fikcyjnej kolizji z udziałem samochodów m-kiC. (...)iV. (...)materiał osobowy odnoszący się do osobyK. A. (1)nie jest imponujący i szczególnie przydatny. Wynika to z faktu, że wiedza świadkaT. D.była w tej części ograniczona, pozostali zaś uczestnicy tego zdarzenia kwestionowali przedstawione im zarzuty, nie mieli więc żadnego interesu by opisać szczerze rolę poszczególnych osób, które były w nie zaangażowane. Słusznie zatem sąd I instancji ustalił, że o sprawstwie i winieK. A. (1)przesądza opinia biegłego z dziedziny grafologii i kryminalistycznych badań dokumentów. Wynika z niej jednoznacznie i kategorycznie, że to oskarżony wypełnił w znacznym zakresie dokumenty służące do wyłudzenia odszkodowania, w tym m.in. oświadczenieT. D.o spowodowaniu kolizji. Bynajmniej nikt nie zarzuca oskarżonemu sfałszowania podpisówT. D., zatem polemika obrońcy co do możliwości przypisania przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.nie jest trafna. Skarżąca pomija przy tym cel jaki miałby przyświecać oskarżonemu by wypełnić dlaM. Z. (1)tego rodzaju specyficzne dokumenty. Jest on oczywisty i dlatego obrońcą kwestii tej unika w apelacji. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że kwota wyłudzonego ubezpieczenia została przelana na rachunekT. D., który przekazał ją następnieM. Z. (1), ani także to że nie ustalono byK. A. (1)uzyskał z tego jakąś korzyść. Należy bowiem pamiętać, że w myślart. 115 § 4 k.k.korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego. Nie budziło przy tym wątpliwości, że w wyniku przestępstwa taka korzyść miała miejsce. Oskarżony niewątpliwie działałw tym zakresie jako współsprawca. Jego działanie sprowadzało się do wypełnienia części dokumentacji, która jak już wspomniano posłużyła następnie do wyłudzenia. Współsprawstwo polega przecież na podziale ról i nie wymaga bynajmniej by wszyscy sprawcy równo wykonywali wszelkie działania w toku procederu oszustwa. Prawdą jest, żeM. Z. (1)części czynów dopuścił się bez udziałuK. A. (1). Miał w tym zakresie odpowiednią wiedzę, możliwości i krąg osób współpracujących, jednakże nie jest to jeszcze przecież bynajmniej argument ekskulpujący oskarżonego akurat od przypisanego mu czynu. Fakt działania w różnych konfiguracjach osobowych jest rzeczą powszechną w sprawach karnych o charakterze wieloosobowym.
Trafny okazał się za to zarzut zawarty w pkt II apelacji, dot. zastosowania wobec oskarżonego przepisówart. 12 kkiart. 294 § 1 kk. Zgodnie z treścią tego pierwszego przepisu dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste, warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość pokrzywdzonego. W doktrynie przyjmuje się ( vide: Mozgawa M. (red.), Budyn-Kulik M., Kozłowska-Kalisz P., Kulik M. Kodeks karny. Komentarz aktualizowany do art.12 kk – tezy 2-4 LEX/el., 2017 ),że istnieją trzy przesłanki przyjęcia omawianej konstrukcji. Po pierwsze, dopuszczenie się więcej niż jednego zachowania w krótkich odstępach czasu; po drugie, wykonanie zamiaru powziętego z góry w odniesieniu do wszystkich zachowań; po trzecie, jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste - tożsamość pokrzywdzonego. Krótkie są odstępy czasu nie przekraczające kilku miesięcy. W orzecznictwie podkreśla się, że nawet kilkumiesięczne przedziały czasowe pomiędzy kolejnymi zachowaniami sprawcy czynu ciągłego mogą byćw określonych okolicznościach traktowane jako „krótkie odstępy czasu”w rozumieniuart. 12 k.k.( vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9.03.2006r., V KK 271/05 ). Przyjęcie czynu ciągłego uzależnione jest od przesłanki subiektywnej w postaci „z góry powziętego zamiaru” oraz od przesłanek przedmiotowych, takich jak „krótkie odstępy czasu” pomiędzy poszczególnymi zachowaniami oraz w wypadku zamachu na dobro osobiste - tożsamości pokrzywdzonego. Warunek podmiotowy określony przez ustawodawcę jako „z góry powzięty zamiar” rozumieć trzeba zgodnie ze znaczeniem słowa „zamiar”, nadanym mu wart. 9 § 1 k.k.Oznacza to,że konstrukcja czynu ciągłego znajduje zastosowanie wyłącznie do zachowań objętych umyślnością, a więc popełnionych przez sprawcę działającegoz zamiarem bezpośrednim ( dolus directus ) lub z zamiarem wynikowym ( dolus eventualis ).Zamiar sprawcy musi istnieć w kształcie obejmującym wszystkie zachowania składające się na czyn ciągły albo przed przystąpieniem do działania, albo co najmniej w chwili podjęcia pierwszego zachowania składającego się na ciąg. W przypadku czynu ciągłego sprawca realizuje bowiem przestępczy zamiar w kolejnych odsłonach, czy też „na raty”, jak to określa uzasadnienie projektuKodeksu karnego. Innymi słowy „z góry powzięty zamiar” oznacza zamiar, który już w chwili jego powzięcia odnosi się do zindywidualizowanych, przynajmniej w ogólnych zarysach, zachowań oraz obejmuje wszystkie te zachowania, które składają się na czyn ciągły. Więcej kontrowersji budzi niewątpliwie znamię przedmiotowe warunkujące przyjęcie czynu ciągłego, czyli podjęcie dwóch lub więcej zachowań „w krótkich odstępach czasu”. Znamię to posiada nieostry charakter, a nadto ustawodawca nie podał żadnych kryteriów wskazujących sposób jego wykładni. W opracowaniach naukowych podkreśla się, że przesłanka przedmiotowa „w krótkich odstępach czasu” jest niejako ograniczona przesłanką podmiotową „z góry powziętym zamiarem”, gdyż obie łącznie charakteryzują zachowania składające się na czyn ciągły. Wskazuje się również na konsekwencje nawiązywania instytucji określonej wart. 12 k.k.do tzw. jednoczynowej koncepcji przestępstwa ciągłego. Uznanie wielu zachowań za jeden czyn zabroniony prowadzi do stosowania zasad odpowiedzialności karnej do jednego przestępstwa, a to bez wątpienia wymaga zbieżności czasowej poszczególnych jego elementów. Podstawę prawnokarnego wartościowania stanowi bowiem kompleks zachowań, traktowany jako jedna, integralna i nierozerwalna całość, natomiast suma tych zachowań stanowi właśnie jedno przestępstwo […]A. Z., wypowiadając się w tej kwestii, podkreślił, że wypracowanie kryteriów zbieżności czasowej, o której mowawart. 12 k.k., pozostawione zostało orzecznictwu. […] Podnoszone są również głosy nawiązujące do unormowania przyjętego wart. 6 § 2 k.k.s., który stanowi, że „za krótki odstęp czasu uważa się okres do 6 miesięcy”. Takie rozumienie tego pojęcia powinno być dopuszczalne na gruncieKodeksu karnego( vide: M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa: Kodeks karny. Praktyczny komentarz, Kraków 2006, s. 42). Wskazuje się przy tym na brak argumentów, aby identyczne pojęcie, użyte w dwóch pokrewnych aktach prawnych, wykładać zasadniczo odmiennie. Sąd Najwyższy, wypowiadając się na temat przyjętego wart. 12 k.k.kryterium „krótkich odstępów czasu”, podkreślał, że jest ono wyjątkowo nieostre, wywołuje liczne kontrowersje i rozbieżności zarówno w teorii, jak i w praktyce. W realiach niniejszej sprawy apelująca słusznie dostrzegła, że niektóre zdarzenia ujętew pkt 1 zaskarżonego wyroku dzieli większy okres czasu niż ten, o którym była mowa w cyt. orzecznictwie i poglądach doktryny. Faktycznie, pomiędzy pierwszym a drugim zachodzi aż 20 miesięcy ( od stycznia 2005r. do września 2006r. ). Pomiędzy drugim a trzecim zdarzeniem tego rodzaju problem czasowy nie występuje. Dzieli je 4-5 miesięcy ( od października 2006r. do lutego – marca 2007r. ). Występuje on natomiast pomiędzy trzecim a czwartym zdarzeniem, które przedziela aż 32-33 miesiące ( od marca 2007r. do listopada – grudnia 2009r. ). Kolejne zdarzenia mają miejsce odpowiednio w okresach :

⚫

od listopada do grudnia 2009r.,

w czerwcu 2010r.,

we września 2010r.,

od grudnia 2010r. do stycznia 2011r.,

od marca do kwietnia 2011r.,

w październiku 2011r.,

a więc pomiędzy nimi zachodzą interwały nie większe niż 6 miesięcy.Nie sposób jednak uznać, że nawet w tych wypadkach można mówić o „z góry powziętym zamiarze”. Trafnie obrońca wytknęła sądowi I instancji na s.9 apelacji, że aby uznać że taki „z góry powzięty zamiar wystąpił” należy wykazać sprawcy, że miał on go już zanim zostanie „popełnione” pierwsze zachowanie. Musi też obejmować wszystkie kolejne, aż do ostatniego. Oczywistym jest,że takiego „z góry powziętego zamiaru” nie wolno domniemywać i musi być on udowodniony. W niniejszej sprawie tak się jednak nie stało. Uniemożliwia to zatem zastosowanie wobec oskarżonegoart. 12 k.k.w pkt 1 zaskarżonego wyroku. Możliwe jest natomiast użycie instytucji określonej wart. 91 § 1 kkw zw. zart.4 § 1 kki potraktowania części ww. czynów jako popełnionychw ramach tzw. ciągu przestępstw. Odnosi się bowiem do zachowania sprawcy, który popełnia w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw. Należy przy tym zaznaczyć, że kryterium „krótkich odstępów czasu” należy ujmować podobnie jak przedstawiono powyżej na tleart. 12 k.k.W literaturze określane są jako czas orientacyjnie do kilku (sześciu) miesięcy ( vide:P. Kardas, w:Wróbel, Zoll(red.), Kodeks karny, t. I, 2016, s. 716–717 ). Nie budziło też najmniejszych wątpliwości „podobieństwo” sposobu działania sprawcy ( użyte w miejsce obowiązującego aktualnie szerszego pojęcia „wykorzystania tej samej sposobności” z uwagi na zastosowanie wobec oskarżonego przez Sąd Okręgowy względniejszych – jako całość – przepisówkodeksu karnegoobowiązującego w dacie czynu – vide:art. 4 § 1 k.k.). Mając na uwadze powyższe kryteria i rozważania uznać należało, że czyny przypisane oskarżonemu można pogrupować w dwa odrębne ciągi przestępstw. W pierwszym z nich znalazły się te opisane w pkt I tiret 2 i 3,a w drugim te opisane w pkt I tiret 4-9. Jedynie pierwszy z czynów oskarżonego ( popełniony od listopada 2004r. do stycznia 2005r. ) nie mógł zostać objętyart. 91 § 1 k.k.z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego okresu czasu,o którym mowa była powyżej. Wyeliminowanieart. 12 k.k.doprowadziłow konsekwencji także do pominięcia przepisuart. 294 § 1 k.k.w podstawie skazania i wymiaru kary. Jedynie w przypadku czynu ciągłego istniała bowiem możliwość zsumowania wartości szkody z poszczególnych zdarzeń ujętychw pkt I. Jako odrębne czyny nie spełniają natomiast już przesłanki wartości szkody, o której mowa wart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 115 § 5 k.k.W tej sytuacji obowiązkiem sądu odwoławczego było także wymierzenie trzech kar jednostkowych a następnie kary łącznej. Przy wymiarze tych pierwszych miał na uwadze okoliczności uwzględnione już przez Sąd Okręgowy na s.45-46 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z wyłączeniem uprzedniej karalności oskarżonego. W dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny był on już osobą niekaraną sądownie ( vide: k.1947 ), co uwzględniono obecnie na jego korzyść. Sąd odwoławczy wymierzając kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia baczył zatem by ich dolegliwość nie przekraczała stopnia winy oskarżonego oraz uwzględniała stopień społecznej szkodliwości jego czynów. Wziął także pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ww. kary mają osiągnąć w stosunku doK. A. (1), a także potrzebyw zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając je uwzględnił w szczególności motywację i sposób zachowania się ww., rodzaji rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób jego życia przed popełnieniem przestępstw i zachowanie się po ich popełnieniu. Z kolei ustalając wysokość stawki dziennej grzywny brał pod uwagę dochody oskarżonego, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe wynikające ze specyfiki lokalnego rynku pracy. Z kolei wymierzając karę łączną Sąd Apelacyjny miał na względzie istniejące związki czasowe i przedmiotowe. Na korzyść oskarżonego przemawiała zwłaszcza tożsamość dóbr naruszanych przez ww. kolejnymi przestępstwami oszustwa oraz analogiczny sposób działania. Jedynie dwa przestępstwa popełnione zostały przeciwko odmiennym dobrom, a mianowicie przeciwko wiarygodności dokumentów ( pkt 2 ) oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości ( pkt 3 ). Nie mógł też pominąć jako okoliczności wpływającej na zaostrzenie kary znacznej ilości czynów popełnionych przez oskarżonego( 11 ) a zwłaszcza sporego okresu czasu w jakim proceder ten miał miejsce( od listopada 2004r. do 18.10.2011r. ). Sąd odwoławczy mógł zatem wymierzyć karę łączną w granicach od 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz od 85 stawek dziennych grzywny do 4 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz do 205 stawek dziennych grzywny. Wymierzoną przy zastosowaniu zasady asperacji karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz 90 stawek dziennych grzywny nie sposób racjonalnie uznać za rażąco niewspółmierną i surową, tak jak czyni to obrońca na s.7-8 apelacji. Sytuacji tej nie zmienia obowiązek naprawienia szkody nałożony na oskarżonego w pkt 5 zaskarżonego wyroku. Jest to bowiem oczywistai naturalna konsekwencja popełnionych przestępstw i wyrządzonych szkód. Ich restytucja jest podstawowym celem każdego procesu karnego. Stanowiska swojego apelująca nawet nie próbowała przekonywująco uzasadnić, co czyni postulat zawarty na s.3-4 bezprzedmiotowym. Zważywszy na wymiar kary łącznej nie ma nawet w teorii możliwości ( przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.) warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

*******************
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok jedynie w wyżej wskazanym zakresie, nie znajdując jakichkolwiek podstaw do dalszej jego modyfikacji czy też uchylenia wyroku do ponownego rozpoznania.W pozostałym zakresie wyrok sądu I instancji utrzymano więc w mocy.

*******************
Okosztach postępowania odwoławczegoSąd Apelacyjny orzekł na podstawieart.634 kpk,art.627 kpk,art.633 kpk,art.636 § 1 kpkorazart.8, art.1, art.2 ust.1 pkt 3, 4 i 5, art.3 ust.1, art.6, art.10 ust.1 ustawyz dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych( tj. Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz.223 z późn.zm. ). Na koszty te składają się wyłożone przez Skarb Państwa wydatki w postaci: danych o karalności z KRK ( po 30 zł; od każdegoz oskarżonych ), ryczałtu za doręczenia ( 20 zł; : 5 = 4 zł; na każdego oskarżonego ) oraz opłata za drugą instancję odM. Z. (1)( 620 zł; ),A. J.( 340 zł; ),K. B.( 300 zł; )iJ. G.( 300 zł; ). Z uwagi na zmianę orzeczenia o karze łącznej zasądzono odK. A. (1)jedną, nową opłatę za obie instancje ( 760 zł; ).

      Grzegorz Nowak Izabela Pospieska Maciej Świergosz